Швед “моделі”

Швецияға келгенде бірден біздің на¬зары¬мызды аударғаны әйелдердің де, ерлердің де зейнеткерлікке 65 жастан шыға¬тындығы болды. “Ойпырмай, бұл сонда қалай болғаны?” – деп ойлап үлгергенімізше, өзіміз алдымен қатысқан христиан ұйымы конференциясындағы баяндамашылар елдегі өмір сүру жасының ұзақтығы әйелдер арасында 79 жас екендігін жеткізді. Демографиялық мәселе де тоқырауға ұшырап тұрмағанға ұқсайды. Швеция халық санының өсуі жөнінен Еуропада Франциядан кейінгі екінші орында. Біз бұл жерде Франция мен Швециядағы халық өсімін елдегі бала туу көрсеткіштерінің артқандығынан емес, эмигранттардың көптеп келуімен байла¬ныс¬тырдық. Және де негізінен туу көр¬сет¬¬кішінің жоғарылауы да соларға тиесілі екен. Кейіннен анықтағанымыздай, Шве-цияда эмигранттар саны Франция¬дағыдай көп болмағанымен, халықтың түрлілігі жыл сайын артып отырған көрінеді.
Қызмет көрсету саласындағы қытай¬лық¬¬тарға, үндістер мен пәкстандықтар, түріктерге қоса Оңтүстік Еуропа және ТМД елдері азаматтарын да аз кездес¬тірген жоқпыз. Тағы бір мән бергеніміз “интернационалдық” жұптардың көбейе бастағандығы болды. Осы және басқа да жағдайлар, мәселен, азаматтық алу бары¬сын¬дағы қарастырылған жеңілдіктер “қар-тайып” бара жатқан кәрі құрлықтағы Швецияның демографиялық ахуалын біраз жеңілдеткен сыңайлы.
Демографиялық ахуалды қауқар¬лан¬ды¬¬ратын істің бір игі бастамасын Шве-ция¬дағы жәрдемақы төлеу жүйесінен көруге болады. Бұл тұрғыда жәрдемақы ата-ананың әлеуметтік жағдайына қара¬мас¬тан-ақ төленеді. Бала бір жасқа тол¬ған¬ға дейін 1050 крон (7 крон – 1 дол¬лар) алса, алтыншы баладан бастап 9714 кроннан асады. Бұл жерде жәрдемақыдан салық алынбайды және ол 18 жасқа дейін төленеді екен.
Келесі жәрдемақы түрі балаларға олардың ата-анасының табысы “төмен” (шамамен 117000 крон) деңгейде болып жатса, пәтерақыға жәрдем есебінде төле¬неді. Мәселен, 1 балаға – 2600 крон, әрі қарай әр бала сайын оның көлемі де ұл¬ғайып отырады. Жәрдемақы түрлері мем¬ле¬кеттік және муниципалитеттік бюджет¬тен төленеді.
        
        ШВЕД "МОДЕЛІ"
Швецияға келгенде бірден біздің на - зары - мызды аударғаны әйелдердің де, ... де ... 65 ... шыға - ... ... "Ойпырмай, бұл сонда қалай болғаны?" - деп ойлап үлгергенімізше, өзіміз алдымен ... ... ... конференциясындағы баяндамашылар елдегі өмір сүру жасының ұзақтығы әйелдер арасында 79 жас екендігін жеткізді. ... ... де ... ... ... ... ... халық санының өсуі жөнінен Еуропада Франциядан кейінгі екінші орында. Біз бұл жерде Франция мен Швециядағы халық өсімін ... бала туу ... ... ... ... көптеп келуімен байла - ныс - тырдық. Және де ... туу көр - сет - - ... ... да ... ... екен. Кейіннен анықтағанымыздай, Шве - цияда эмигранттар саны Франция - дағыдай көп болмағанымен, халықтың түрлілігі жыл ... ... ... ... ... ... қытай - лық - - тарға, ... мен ... ... қоса ... ... және ТМД елдері азаматтарын да аз кездес - тірген жоқпыз. Тағы бір мән ... ... ... ... бастағандығы болды. Осы және басқа да жағдайлар, мәселен, азаматтық алу бары - сын - дағы ... ... "қар - ... бара жатқан кәрі құрлықтағы Швецияның демографиялық ахуалын біраз жеңілдеткен сыңайлы.
Демографиялық ахуалды қауқар - лан - ды - - ратын ... бір игі ... Шве - ция - дағы ... ... ... көруге болады. Бұл тұрғыда жәрдемақы ата-ананың әлеуметтік жағдайына қара - мас - тан-ақ төленеді. Бала бір ... тол - ған - ға ... 1050 крон (7 крон - 1 дол - лар) ... ... ... ... 9714 ... асады. Бұл жерде жәрдемақыдан салық алынбайды және ол 18 жасқа дейін төленеді екен.
Келесі жәрдемақы түрі балаларға ... ... ... ... ... 117000 ... ... болып жатса, пәтерақыға жәрдем есебінде төле - ... ... 1 ... - 2600 ... әрі ... әр бала ... оның ... де ұл - ғайып отырады. Жәрдемақы түрлері мем - ле - кеттік және муниципалитеттік бюджет - тен төленеді.
Швецияның 9 ... ... хал - ... басым көпшілігін, яғни 85 пайы - зын шведтер құрайды. Корольдік үкімет - тің саясаты да осы деңгейді ұстап тұру болға - ... ... ана ... жоғалту қаупі де жоқ емес. "Тілді сақтап қалу шаралары қолға алына бастады", - ... ... ... ... ... ... - рум. Негізінен ана тілдерінде сөйлейтін бұл мемлекеттің "аурудың алдын алу" сая - ... ... ... риза ... ... ... тағы бір көзге шалынғаны, елдің өз баспасөзіне деген көзқарасы. Ол ... ... ... "Баспасөз жер жүзінде жалпы алғанда төртінші билік болып есептелгенімен, іс ... ол ... ... деп нық айта ... ... ... ... барлығы жеке меншікте.
Гендерлік саясаттың соны соқпақ - тарын зерттеп жүрген біздерді, сонымен қатар шведтердің "бос уақыттарын" қалай өткізетіндіктері де қызықтырмай ... - ды. ... және ... өмір ... салт еткен шведтер бұл тұста да бізге ерекше кө - рінді. Олар күн ұзақ жаяу жүр - генді, мұ - ... ... ... ... таза ... көп болғанды ұнатады екен.
Байыптап қарай білсек
Келесі күнгі кездесуімізде Швеция - ның ... және әлеу - ... ... ... бас - тал - ды. ... модератор Томас таныстырған ақпараттарды таңдай қағып тыңдастық. Оның айтуы бойынша ... ішкі ... өнім 342 ... ... құраса, мұның жан басына шаққандағы көр - сеткіші 37.245 ... тең ... ... бәрі ... салық саясаты мәде - ниетінің жоғары деңгейде жүргізілуінің оңды нәтижесі. Мемлекетте салық тө - леу - ден қашу сияқты теріс ... ... ... ... ... 3620 долларды құраса, ол әйелдерде орта есеп - пен 3303 долларға, ал ерлерде 3950 дол - ларға тең . Осы ... мына ... ... ... ... ... ... елдерінде әйелдер мен ерлердің жала - қы - ... ... ... бар. ... да бұл ... теңестіруге қол жеткізе алмай отырған шведтіктер "елімізде гендерлік мәселені толық шеше алмаудамыз" деп ағынан жарылды.
Швеция конституциялық ... ... ... ... ... номиналды түрде король Карл XVІ Гус - тав - тың иелігінде. Бұл елде сайлауда жең - ген ... ... ... ... - дықтан, өкілетті және атқарушы билік бір топқа біріктірілген. Сондықтан спикер рөлін премьер-министр ат - ... Шве - ция - дағы ... ... ... аймақтық, муниципалитеттік болып 3 деңгейге бөлінеді.
Ел Парламенті - Рикстаг 349 депу - тат - тан тұрады. Олардың 47,3 ... ... ... ... ... заң - дар - дың ... ... жасайды және оны қабылдайды. Үкімет - тің жұмысына баға береді, сонымен қатар, премьер-министрді ... Өз ... 22 ... ... ... айта кетуіміз керек.
Министрлердің 12-сі ер азамат, 10-ы әйел. Министрліктер парламенттің ше - шім - дерін орындайды, түрлі заң жоба - ... ... Бұл ... атқару билігіндегі үйлесімділік мынадай жағдайда өрбитіндігіне мән бердік. ... ай - мақ - тық ... ... ... ... Үкімет береді. Соның өзінде Үкімет мемлекеттік органдар мен агенттіктердің ішкі жұмыстарына ара - лас - пайды. ... ... ... ... ... ... болуын қадағалап, оның алға басуына ықпал жасап отыратын жетекші тағайындаумен шектеледі екен. Осындай ... саны 120 ... оның 54 ... ерлер, қалған 46 пайызының әйелдер екендігін білдік.
Тағы бір айта кетерлік жәйт, елдегі 21 губернатордың 9-ы әйел.
Жоғары биліктегі ... ... үлгі ... ... көз жеткізген біздер, ендігі жерде жергілікті биліктің тыныс-тіршілігін білгіміз келді.
Анықтағанымыз, ... да ... тіке - лей ... беру ... жүргізіледі. Төрт жылда бір рет қыркүйек айының үшінші жексенбісінде өткізілетін сайлау негізінде құрылған қалалық кеңес ... ... ... ... ... ... ... атқарушылық функциясын муниципалитеттер арқылы жүзеге асырып, олар өз кезегінде табыс - тан ... ... ... ... ... ... ... - лерінің сексен пайызын әйелдер құрайды.
Муниципалитет бюджетінің басым бөлігі (67%) ... ... ... ... ... пен ... күтіміне жұмсалады екен.
Осы игілікті істердің бәрі Швецияны мекендеген 100-ден аса ұлт өкілдеріне тең - дей тиесілі. ... біз елде ... ... ... мен ... - лық - ... басқа, еуропалық нәсілдегі ұлт өкілдері ғана емес, ... 330 ... ... да ... биік ... ... көз ... теңдік жөніндегі министр әрбір министрліктегі гендерлік саясат туралы жұмыстың әлсіремеуіне жан-жақ - ты ... етіп ... ... ... қа - сық ауыз ... кері келмеу үшін, шведтік нұсқасы бойынша осы гендерлік саясатты жүргізу мақсатында министрдің жалақысына 0,2 пайыз үстеме ... ... ... осы іске жауап - ты қызметкердің жалақысына 10 пайыз - дық үстеме ақы төленетінін және қосы - ... туу ... ... жәр - ... ... ... ... пайызы төленеді. Аталған демалыстың алғашқы 120 күнінің 60-ы әкесіне, 60-ы шешесіне тиесілі болып табылады. Бұл ... ... ... ... ... - дің" ... ... ұзағырақ болуы - на, әрине кәсіподақ ұйымдары аянбай атсалысады. Осының өзінде швед үкі - ... ... ... ... зор - лық - ты ... ... тек ... үш жыл аясында 80 миллион доллар қаржы бөлініп отырғанын айтпасқа болмайды.
Сонымен қатар мұғалімдерді "ген - дерге" ... ... әр ... 1 000 000 еуро ... ... ... тұрады. Оны ұтып алуға "зәбір көріп жүрген" осы саладағы 60000 әйелдің қай-қайсысының болмасын мүмкіндігі бар.
Гендерлік саясат тарихы
Жалпы, қазіргі заманғы ... ... ... 1921 жылдан бастау алған. Осы кезеңнен бастап швед әйел - дері барлық деңгейдегі ... ... - тай ... ... ие ... 1971 ... жаңа ... рефор - ма - сына сәйкес, отбасындағы жұмыс істе - мей - тіндерге салық салынуы да швед әйел - ... ... ... үйдегі "жылы орнын жұмыс бабына" өзгертуіне себеп болған. Арада он жылдан кейін, 1981 жылы "Тең ... ... ... - қы заң ... аса бастады. 1994 жылы аталған заңның аясы кеңейіп, ен - - дігі жер - де ... ... ... - ... әйел - дерге басымдылық беріле бастады.
Соңында, биылғы жылдың ... ... ... ... ... ... ... кодекс қабылданып, онсыз да айы оңынан туып жүретін швед әйелдерінің енді жұлдызы да солынан ... ... бұл ... бойынша кез кел - ген мекемеде (қорғаныс және арнайы қызметтерден басқа) қызметкерлердің саны 25-тен асса, мекеме ... ген - дер - лік ... ... ... ... Әлбетте, бірінші кезекте әйелдердің қаржы жағынан теперіш көрмеуі қарас - тырылатыны түсінікті ... ... ... төрт ... ... ... ... Тақ туралы
2. Басқару реформасы туралы
3. БАҚ туралы
4. Сөз бостандығы туралы
Иә, ... тоқ ... тақ ... ... үшін ... ақпарат құралдары ақ сөйлесе, бұдан басқа беймаза тірлік керек те емес-ау сірә, деп те ойладық сол бір ... бір ... ... Сток - гольм ландгстингінде (облыстық кеңе - сін - де) ... ... ... бюджеті 60 млрд. еуро екен. Соның 4 миллиарды денсаулық сақтау ... ... Осы ... ... ... институт жетекшісінің кардиология профессоры екендігін айтуға болады.
Профессор өз әңгімесінде ... ... - - ның ... ... - ... - дейді. Сондықтан да швед үкіметі қол - данысқа енгеніне біраз болған "Езіл - - ген ... ... ... ... ... ... ... бұл салада да кешенді істер атқаруда. Елде саламатты өмір салтын насихаттаумен қатар ол үшін барлық ... ... ... - т - ық ... көп мән ... екен. Сток - гольмде жыл сайын өтетін 10 шақы - рым - дық кросқа қатысушы 100 ... аса ... ... ол іс-шаралардың "есеп беру үшін" керек еместігіне көз жеткіздік.
Швецияда медициналық тексеруден өту, әсіресе әйелдерге міндетті ... ... ... болар Швецияда бала шетінеуі жоқ - тың қасы болса, 60-тан асқан әйелдердің саны 1,6 ... - - нан асып ... 9 мил - лион - нан сәл ... халқы бар мемлекет үшін бұл өте жоғары көрсеткіш.
Швецияда сонау 1200 жы - ... ... ... ... ... ... бол - ғанын және 1861 жылы әйел - дерге жасалған зорлықтың қыл - мыстық іс ретінде қарал - ғанын ... ... ... ... заман заңнама - ларына қайта оралсақ, 1982 жылғы заң бойынша әйел - дерге ерлердің зорлық көр - се - ... бай - ... арыз ... ендігі жерде міндетті болмады, тіпті олар оны қайта ала қойған күннің ... ер - кек ... ... ... алмайтын еді.
1998 жылғы заң бойынша әйелдердің жеке басын кемсітудің кез келген түрі, нақтыламай-ақ, ... ... бол - ... қарамастан, қатаң жазаға ұшырады.
1999 жылғы заң бойынша ... ... ... қарым-қатынасқа ақшасын төлеп көндіруге" де тыйым са - лын - ды. Одан ... де осы ... заң - дар ... тіпті әйел арақ ішіп мас болып немесе наша тартып нақұрыс - та - нып, ... ... ... - нас - қа ... де жазаға тартылушы, әрине осыған кінәлі "зорлаушы еркек" болып табылды.
Швед парламентіндегі саны жағынан басым ... - ... ... ... ... ... тұтқалары да солар - дың қолында. Аталған партияның парла - менттегі депутаты Фридрих Малт білім саласын үйлестіруші. Оның айтуынша ... ... ие ... ... яғни ... мен ... тепе-теңдігін сақтау қағидатын қатаң ұстана - тын көрінеді. Тіпті ол өз ... ... - нен ... ... асыраушысы, отбасы - ның қорғаушысы" деген стереотипті жою жолында жүргізіп жатқандығынан да хабардар етті.
Әр елдің салты ... ... те, мына ... күле отырып қанықтық. Себебі, қызық болғанда бізде ер жігіт қалыңды - ғын ... құда ... ... түспей) үйленіп жатса, Швецияда көпшілік жағ - дайда күйеулерін ... ... ... ... тағы бір ... ... көтеріп отырған мекемелердің бірі - дағдарыс орталықтары. Олар ... және ... ... қар - жы - ... ... ... ... жандардың мәселесімен шұғылданады. Егер жасы кәмелетке жетпеген жарымжан ... ... ... ... ата-анасы қаласа) немесе оларды мемлекеттік және арнайы балабақшаларға орналас - тыру ... ... ... ... - дар ... ... ... орналасу мәселесін оңтайлы шеше алады. Ал, кемтар жандар жекеменшік секторда ... ... ... бұл ... сол фир - ма - ... жұмысқа орналастыру қызмет - терінің көмегімен субсидия төлеу арқылы өз шешімін таба алады.
Тобықтай ... ... ... ... - ған мынадай жәйттерді айта кетелік:
- елдегі газет оқырмандары, ... ... ... ... ... оған сенуге болмайды" деген ұстанымды берік ұстайды.
- Швецияда кәсіподақ мүшелері өз - дерінің ертеңгі ... ... ... өз ... ... ... ... алатыны әлдеқашан дәлелденіп қойған.
- Жұмыссыздар 200 жұмыс ... жәр - ... ... Осы ... ... жұ - мы - сқа орналастыру ұйымдары жұмыспен қамтамасыз етуге міндетті. Жұмыссыз азамат ол қызметтен бас тартқан жағдайда ... ... Егер ... ... адам қыз - ... кетсе, оған айына 14960 крон жәр - демақы төленеді. Оның 30 ... ... ... ... ... ... 60 пайызы әйелдер.
- Швециядағы үкіметтік емес ұйым - дар тәуелсіз саясат ұстанады. Оны жүзеге ... үшін ... жыл ... 60 млн. еуро ... бөледі.
- Швецияда әйелдерді шағын және орта бизнеске тарту мақсатында жыл сайын 200 млн. крон бөлінген. Бір ерек - ... - ... және ... ... ... 1,5 ... несие алады. Нәти - жесінде қазіргі кезде кіші және орта ... 40 ... ... - ... ... ... Швеция өзгерген, өскелең саясат жүргізуде.
Ол - - Швеция ұстанып отырған "бейта - раптылық" саясаты. Басқаларға көз алар - тып ... ... жүр - ... ... олар да жылы ... таны - та - тындығы белгілі.
Біз де қонақжайлығына қарай жылы қабақпен араластық.
Жатбауыр елден жақынымызға айна - лып келе ... ... та ... ... ... "осы қалпыңды сақтағайсың" деген ниетпен қош айтыстық.

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Еңбек түбі зейнет28 бет
Экономикалық жүйе: мәні, түрлері және көрсеткіштері15 бет
Скандинавия елдерінің құқықтық жүйелерінің ерекшеліктері12 бет
Финляндия Республикасы7 бет
Швеция6 бет
Швеция. Мемлекеттің тарихы12 бет
Қазақстан Республикасы мен Швеция Корольдігі арасындағы қатынастар16 бет
Қызмет көрсету формаларының арнайыландырылған түрлері11 бет
RDF моделінің синтаксисі33 бет
Актив бағаларының үзіліссіз моделі34 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь