Түркітану ғылымы және Түркітануға кіріспе

Түркітану - түркі халықтарының тарихы мен әдебиетін, тілі мен мәдениетін зерттейтін кешенді ғылымдардың бірі. Түркітану ғылымы Евразия құрылығыңда дүниеге келді. Оның өзіндік заңды себептері бар. Кешегі Кеңестер Одағының территориясы болып саналған, бүгіңде бірнеше тәуелсіз мемлекеттер орналасқан евразиялық территорияның басым көпшілігін түркі халықтары мекендеңді. Бұл жерлер - түркілердің туып-өскен ата қонысы.
Түркітану шығыстану ғылымының бір тармағын құрайды. Шығыстану - Шығыс елдерінің тарихың экономикасың, тілін, әдебиетің өнерін, дінін, этнографиясын, философиясын зерттейтін ғылым. Ол өзінің қүрамына түркітану ғылымынан басқа арабтану, ирантану, египеттану, моңғолтану, қьггайтану, корейтану және т.б. ғылымдарды біріктіреді
Кеңестер Одағы территориясының шығыс бөлігін тегістей түркі халықтары мекендегендіктен, кеңес дәуіріндегі түркітану ғылымы КСРО тарихының қүрамдас бөлігі ретінде де алыңды.
Түркі халықтары Орталық Азия даласынан шыққан. Көшпелі өмір салтын ұстажан халық Евразия даласына тез тарала бастайды. Белгілі түркітанушы С.Е. Маловтың пікіріне сүйенсек, «түркі халықтары біздің жылсанауымызға дейінгі V ғасырдың өзінде қазіргі қоныстанған жерлерің тіпті одан да үлкен территорияны билеген. Яғни, көне дәуірдің өзінде түркі халықтары Қытайдан Дунайға дейінгі аралықты жайлаған». Ғалымның бұл пікіріне күмән келтірген ғалымдар болса да, С.Е. Малов топшылауының дұрыстығын тағы бір ірі зерттеушінің тұжырымы растай түседі. Белгілі орыс фольклортанушысы, академик В.М.Жирмунский түркі халқының эпосы «Алпамыс» пен грек эпосы «Одиссея» сюжеттерінің ұқсастығының бұл халықтар арасында көне байланыстардың болғаңдығы деп санайды және оны терең зерттеу қажеттігін айтады.
Белгілі демограф М.Тәтімовтің 1993 жылы жарық көрген «Қазақ әлемі» еңбегіңде берілген деректерге сүйенсек, бүгінгі таңда дүние жүзінде 133 миллионнан астам түркі тектес халықтар өмір сүруде. Олардың жер шарында
        
        ТҮРКІТАНУ ҒЫЛЫМЫ ЖӘНЕ «ТҮРКІТАНУҒА КІРІСПЕ» ПӘНІ ТУРАЛЫ
Түркітану - түркі халықтарының ... мен ... тілі ... ... ... ... бірі. Түркітану ғылымы Евразия
құрылығыңда дүниеге ... Оның ... ... ... бар. ... ... ... болып саналған, бүгіңде бірнеше тәуелсіз
мемлекеттер орналасқан евразиялық ... ... ... ... ... Бұл ... - түркілердің туып-өскен ата қонысы.
Түркітану шығыстану ғылымының бір тармағын құрайды. Шығыстану - Шығыс
елдерінің тарихың ... ... ... өнерін, дінін,
этнографиясын, философиясын зерттейтін ... Ол ... ... түркітану
ғылымынан басқа арабтану, ирантану, египеттану, моңғолтану, қьггайтану,
корейтану және т.б. ғылымдарды біріктіреді
Кеңестер ... ... ... ... ... ... халықтары
мекендегендіктен, кеңес дәуіріндегі түркітану ғылымы КСРО ... ... ... де ... ... ... Азия даласынан шыққан. Көшпелі өмір салтын
ұстажан халық Евразия даласына тез ... ... ... ... ... пікіріне сүйенсек, «түркі халықтары біздің жылсанауымызға
дейінгі V ... ... ... ... жерлерің тіпті одан да үлкен
территорияны билеген. Яғни, көне ... ... ... халықтары Қытайдан
Дунайға дейінгі аралықты жайлаған». Ғалымның бұл пікіріне күмән келтірген
ғалымдар болса да, С.Е. ... ... ... тағы бір ... ... растай түседі. Белгілі орыс фольклортанушысы,
академик В.М.Жирмунский түркі халқының ... ... пен грек ... ... ұқсастығының бұл халықтар арасында ... ... деп ... және оны терең зерттеу қажеттігін
айтады.
Белгілі демограф М.Тәтімовтің 1993 жылы жарық ... ... ... берілген деректерге сүйенсек, бүгінгі таңда дүние жүзінде ... ... ... тектес халықтар өмір сүруде. Олардың жер ... ... осы оқу ... ... № 3 ... берілген. Мұның
өзі түркітану ғылымының зерттеу объектісін ... ... Алты ... ... тілден жүзден аса диалектілерден тұратын түркі тілдері жеке
зерттеуді қажет етеді. Ол ... ... ... ... ... ... Ғұн дәуірінен бастап әлемге белгілі болады. Олардың
тілі, әдебиеті және ... ... ... бойы даму ... ... ... ... әлемдік өркениеттің даму үрдісінде де өзіндік ізін
қалдырды. Ғұн ... ... оның ... ... ... ... материкті мекендейтін халықтардың өркениетінде өзінің
позитивті ізін қалдырды. «Халықтардың ұлы ... ... ие ... бұл
процестің басқа ұлттар өміріне тигізген игілікті әсерін өлем ... ... ... ... бұл ... ғасырлар қойнауында қалған ... ... бір ... ... Ал оның ... ... ... қабаты
қаншама? Түркітану ғылымы осы ауыр жүкті арқалау мақсатында дүниеге ... ... ... ... рөлі ... болғандығын бүгіңде
ешкім де қарсылық білдірмейді. ... ... ... өркениетте өзінің
анық ізін қалдырған түркі халықтарының тарихы әлі ... ... ... Ал ... ... оның ... тарихымен тығыз байланыста болып
келетінін ескерсек, түркі халықтарыніың тарихы олардың тілінің тарихымен де
сабақтасып жатады деген сөз. ... ... ... ... ... ... ... тасталған тарихын толықтыруға да өз үлесін
қоса алады.
«История человечества изучена крайне неравномерно. В то ... ... ... и смен общественных формаций в Европе и на
Ближнем Востоке была ... в ... ... ... уже в конце
XIX в., а Иңдия и Китай описаны в начале XX в., ... ... ... еще ждет ... ... - деп ... XX ғасырдың
30-жылдарында белгілі түркітанушы Л.Н.Гумилев.
Кез келген ғылымның зерттеу объектісі - адам, халық болып табылады.
Ғылым ... ... ... үшін ... құбылыстар мен адамзат құпиясын
ашуға бағытталған. Демек, түркітану ғылымының да ... ... ... ... ... ... ... түркітану ғылымы түркі халықтарының тілі
мен оның ... ... ... тануға бағытталған. Сондықтан тіл
мамандары түркітану ғылымын «түркі тілдерін зерттейтін ғылым» деп өте ... алып ... ... ... ... ... айтуына
дүние жүзінде Алтай тілдерінде сөйлейтін 126 миллионнан ... ... ... ... керек. Ал олардың басым көпшілігінің (114 млн. ... ... ... ... келуі түркітану ғылымының негізгі зерттеу
объектісінің ... ... ... ... ... себебі деп
түсінген дұрыс. Дұрысына келсек, түркітану ғылымы тек түркі халықтарының
тілдерін ... ғана ... ... Бұл ... ... тілдес
халықтардың тілі мен ... ... мен ... мәдениеті мен
әдебиетіи, материалдық және рухани дүниесін зерттейтін сан ... ... ... келе ... ... көне ... бірі - ... болашағы жарқын. Кезінде әлемдік өркениеттің іргетасын қалауға
тікелей ат салысқан Ұлы ... ... ... ... ... кім-
кімге де белтілі. Бүгінгі демографиялық мәліметтерге сүйенер болсақ, түркі
халықтарының таңы әлі қайта ататыньта ... ... ... ... ... әлемдегі 300-ден аса халықтың ішінде түркі халықтары
табиғи азаюы (өлу, ұлттың ... ... ... ... бала ... ... ... халықтардан жоғары екеңдігін мақтанышпен айтуымызға
болады. № 6 қосымшадағы деректерге көз ... бұл ... ... ... ... ... тұр. Саны ... асатын 10 түркі ... ... ... ... ... ... орында тұр. Бүл деректерді
планетамыздағы ірі ... ... ... ... шьпі ... жарқын екеңдігін көреміз. Мысалы, саны 146
миллионнан асатын орыстар 5-орыстар, 187 млн. американдықтар ... ... ... бар ... 6-орында, 218 млн. иңдустар ... ... ... ... ... тұр. Демек, табиғи өсу жолында түрған
халықтың тарихық тілі мен ... ... Мен ... ... дінін зертгеу бүгінгі таңдағы актуальды жұмыстардың бірі ... ... ... ... ХҮШ ... ... болды. Бірақ бұдан
ХVШ ғасырға дейін түркі халықтары мен олардың тілдері туралы зерттеулер
дүниеге келген жоқ ... ... ... ... осы ... бастап өзінің зерттеу объектісінің ауқымын
белгілеп, зерггеу принциптерін қалыптастырып, кешеңді, дербес ... ... ... Ал XIX ... ... ... дамып, сан ғасырлық
тарихы бар ғылымдармен терезесі ... Оның ... ... ... алтын әріптермен жазылған М. А. Казем-Бек, К. К. ... Е. ... С. Е. ... ... ... ерен ... етті. Демек, қалыптасуына
әлі екі ғасыр бола қоймаған жас ғылымның бүгінгі ... ... да, ... ... ... үміт ...

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Түркітануға байланысты алғашқы зерттеулер. Орыс ғалымдарының түркітануға байланысты зерттеулері.ХХ ғасыр басындағы түркітану тарихы8 бет
Түркітануға байланысты алғашқы зерттеулер. Түркітаным тарихы туралы қысқаша мәлімет6 бет
Түркітануға байланысты алғашқы зерттеулер.Орыс ғалымдарының түркітануға байланысты зерттеулері.20ғ басындағы түркітану тарихы6 бет
Түркітануға кіріспе15 бет
"Жәбірленуші тұлғасының психологиялық анализі"6 бет
Нарықтық экономикадағы инновация13 бет
Ғылыми зерттеу жұмыстарын жүргізудің дайындық кезеңі5 бет
Ғылыми таным3 бет
Қазақ әдеби тілі функционалдық стильдер жүйесі29 бет
Қазақстан Республикасындағы білім мен ғылым интеграция үрдістері43 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь