Трансакция түсінігі және түрлері

Трансакция – бұл тауарлармен айырбас емес, ол қоғаммен құрылған меншік және еркіндік құқықтарын иелену.
Коммонс трансакцияның негізгі үш түрін анықтады:
1) Мәміле трансакциясы – жақтардың әрбіреуінің экономикалық мүдделеріне негізделген келісімнің жүзеге асырылуына қажетті меншік және еркіндікті иелену.
Мәміле трансакциясында контрагенттер арасындағы симметриялық (паралельно) қатынастардың шарттары сақталады. Коммонстың ойы бойынша, мәміле трансакциясының ерекшелік белгілеріне өндіріс емес, товардың қолдан қолға өтуі.
2) Басқару трансакциясы – басқару бағыну қатынасы болып табылатын, адамдар арасындағы өзара қатынастарда шешім қабылдау құқығы жақтардың біреуінде ғана болады.
3) Ұтымдылық трансакциясы – жақтардың құқықтық жағдайының ассиметриялылығы сақталады, бірақ құқық ерекшелігі қызметін орындайтын, басқарушы жақтардың орнын ұжымдық орган алады.
Ұтымдылық трансакциясына: байлықтың бөлінуінде субъектілер арасындағы туындаған даулар бойынша арбитраждық соттың шешімі, өкілдік билік органдарының бекітілімі және үкіметтің федералды бюджеті, директорлар кеңесімен компанияның бюджетін құруды жатқызуға болады.
Ұтымдылық трансакциясында басқару болмайды. Осы трансакция арқылы сол немесе басқа экономикалық агенттің байлыққа ие болуы жүзеге асырылады.
2. Трансакциялық шығындар түсінігі 30 жылдары Р.Коузбен оның «Фирма табиғаты» деген статьясында енгізілді.
К.Эрроу трансакциялық шығынды экономикалық жүйенің эксплуатациялық шығындары ретінде анықтайды.
Д.Норттың трактовкасында Трансакциялық шығындар «айырбас объектісінің пайдалы қасиеттерін бағалаудан шығындар және олардың сақталуын мәжбүрлеу және құқықтық қамтамсыз ету шығындары» қарастырылады. Бұл шығындар әлеуметтік, саяси және экономикалық институттар қайнар көздері болып табылады.
Көптеген экономистердің теорияларында трансакциялық шығындар нарықтық экономикада ғана емес (Коуз, Эрроу, Норт), жоспарлы экономикада және экономикалық ұйымдардың альтернативті тәсілдерінде де (С.Чанг, А.Алчиан, Демсец) бар.
С.Чангке сәйкес максималды трансакциялық шығындар жоспарлы экономикада бақыланады, соңында оның тиімділігін анықтайды.
1. ӘубәкіровЯ.Ә, Б.Б.Байжұмаев, Ф.Н.Жақыпова, Т.П.Табаев. Экономикалық теория.
2. ӘубәкіровЯ, К.Нәрібаев, М.Есқалиев, Е.Жатқанбаев, Е.Байжұмаев, С.Досқалиев, Ж.Жәйшібаев. Экономикалық теория негіздері.
3. Институциональная экономика: учебник/под общ. Ред. А. Олейника – М.: ИНФА-М, 2005.
        
        Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университеті
СӨЖ
Тақырыбы: Трансакция түсінігі және түрлері
Орындаған:Сырбеков Б.О (УиА11к2)
Тексерген : Табеев Т.П
Алматы 2013
Трансакция түсінігі және түрлері
Трансакция - бұл ... ... ... ол қоғаммен құрылған меншік және еркіндік құқықтарын иелену.
Коммонс трансакцияның негізгі үш түрін ... ... ... - ... ... экономикалық мүдделеріне негізделген келісімнің жүзеге асырылуына қажетті меншік және еркіндікті иелену.
Мәміле трансакциясында контрагенттер арасындағы ... ... ... ... ... ... ойы ... мәміле трансакциясының ерекшелік белгілеріне өндіріс емес, товардың қолдан қолға өтуі.
2) Басқару трансакциясы - басқару бағыну ... ... ... ... арасындағы өзара қатынастарда шешім қабылдау құқығы жақтардың біреуінде ғана болады.
3) Ұтымдылық трансакциясы - жақтардың ... ... ... ... ... ... ... қызметін орындайтын, басқарушы жақтардың орнын ұжымдық орган алады.
Ұтымдылық трансакциясына: байлықтың бөлінуінде субъектілер арасындағы туындаған даулар ... ... ... шешімі, өкілдік билік органдарының бекітілімі және үкіметтің федералды бюджеті, директорлар кеңесімен компанияның ... ... ... болады.
Ұтымдылық трансакциясында басқару болмайды. Осы трансакция арқылы сол немесе басқа экономикалық агенттің байлыққа ие болуы ... ... ... ... ... 30 ... ... оның деген статьясында енгізілді.
К.Эрроу трансакциялық шығынды экономикалық жүйенің эксплуатациялық ... ... ... ... Трансакциялық шығындар қарастырылады. Бұл шығындар әлеуметтік, саяси және экономикалық институттар қайнар ... ... ... ... ... теорияларында трансакциялық шығындар нарықтық экономикада ғана емес (Коуз, Эрроу, Норт), жоспарлы экономикада және экономикалық ұйымдардың альтернативті ... де ... ... Демсец) бар.
С.Чангке сәйкес максималды трансакциялық шығындар жоспарлы экономикада бақыланады, соңында оның тиімділігін анықтайды.
Трансакциялық шығындар - бұл жеке ... ... ... ... ... және ... ... меншік құқықтарын айырбастауда туындайтын шығындар.
Адамдар пайдалылықты (кірісті) максимизациялауға және шығынды минимизациялауға тырысады. Егер трансформациялық шығындарды ... ... ... онда - ... ұйымын жақсарту, неғұрлым өндірушілік техника қолдану қажет. ... ... ... ... ... ... ... шығындарды төмендетудің басты жолы - бұл орнықты ... ... ... ... ... ... ... азайту. Бұл орнықты тәртіп ережелері институттар болып табылады.
Институттар - бұл ... , ... ... ... қарым-қатынасты ұйымдастыратын адамдармен құрылған шектеулі рамкі.
Институттар күнделікті өмірді құру арқылы тұрлаусыздықты азайтады. Олар адамдар арасындағы ... ... ... ... ... институттар - әрбір адамда болатын, альтернатив жинақтауды (баламалы таңдау) анықтайды және шектейді.
Сонымен институттар - бұл ... ... және кез ... ... сферадағы адамзат тәртібінің формальды(ресми) немесе формальды емес ережесі. Осыған байланысты неоинституционализм экономикалық субъектіні былай сипаттайды.
1. Пайдалылықты максимизациялауға ... ... ... ... ... ... ... ұтымдылық
4. Институттар бойынша шектеулілік
Институттар формальды (ресми) болады, яғни жазбаша ... ... Егер ... ... алатын болсақ, онда формальды институт деп, заңды органға сәйкес бекітілген ойын ережесін, мыс: ұлттық спорт комитеті. Нақты (реальной) ... ... ... ... ... ... және ... да кодекстер, заңдар, қаулы, үкім т.б.
Институттардың басқа тобы - формальды ... ... ... ... идеологияның, психологияның, мәдениеттің басты бейнесі болып анықталатын адамдар арасындағы қарым-қатынастың басқа да ... ... ... 5 ... ... ... ... іздеу бойынша шығындар. Егер кәсіпкер болса, онда оған ... ... ... ... және ... ... товар іздеуге, товар және қызмет көрсетуге тұтынушылар іздеуге кеткен шығындар және сол сәттегі баға қандай.
2. Келіссөздер ... және ... ... ... ... ... ... және бекітуге, айырбас шарты туралы келіссөздерді жүргізуге қаржы тартуды талап етеді. ... ... ... ... ... ... - ... (типтік) келісім-шарттар.
3. Өлшем шығындары. Бағаға және сапаны бақылауға кеткен шығындар. Кез ... өнім ... ... - бұл ... кешені. Кейде товардың сапасы өлшеуге келмейді және ... ... ... ( бір нәрсенің орнына қойылған, (мыс: алманың дәмін оның түсі арқылы анықтау)) түрінде қояды. Бұған, қателікке ... ... ... қателігінен жақтарды қауіпсіздендіру мақсатында, шараларды жүзеге асыруда, ... ... ... ... ... ... жатады. Өлшеуге шығындар нақтылықты талап етудің жоғарлауымен өседі.
Шығындардың үлкен экономиясына ... ... ... және ... ... ... ... нәтижесінде жеткен. Одан басқа шығындарды үнемдеудің мақсатында, үлгілер бойынша товар партияларын алу, фирмалық ... ... ... ... ... ... әзірленген күні т.б.), гарантиялық жөндеу сияқты іскерлік тәжірибе формалары бар.
4. Спецификациялау (айрықшалау, ерекшелеу) ... және ... ... ... ... ... фирманың құрылтайшылық құжаттарды дайындауға, мәмілелерді тіркеуге, меншік ... ... ... ... Бұл ... ... құқықтарды қалпына келтіруге қажетті уақыт және ресурс шығындары, мемлекеттік ... ... ... ... ... нашар спецификациядан және сенімсіз қорғаудан жоғалтқан шығындар жатады. Кейбір авторлар (Д.Норт) бұнда, қоғамда консенсустық (келісім, ынтымақтастық) идеологияны қолдауға шығындарды ... бұл ... ... ... жалпы қабылданған ережелерді және этикалық нормаларды сақтау формальды заңды бақылауға қарағанда, меншік құқығын қорғауда неғұрлым ... ... ... ... ... ... шығындары. Бұған кез келген жазылмаған келісім немесе ... ... ... ... ... бас тартуды айтуға болады.
Оппортунистік мінез-құлықтың негізгі екі формасын бөледі. Біріншісі моральдық тәуекелділік. Моральдық тәуекелділік, келісім-шартта бір жақ ... ... ... ал оның ... туралы нақты ақпаратты алу үлкен шығынды талап етеді немесе мүлдем мүмкін емес.
Осындай түрдегі оппортунистік мінез-құлықтың ең ... түрі - ... ... ... ... ... бойынша талап етуге қарағанда аз жұмыс жасайды.
Әсіресе жалқаулануға ыңғайлылық біртұтас топпен біріккен ... ... ... ... ... үкіметтік мекемеде немесе заводта қызметінің жиынтық қорытындысында әрбір жұмысшының жеке үлесін қалай бөлуге болады? ... ... ... (суррогатные) өлшемдерді пайдалануға тура келеді, және көп ... ... ... ... емес шығыны бойынша талқылауды айтамыз (еңбектің жалғасымы түрінде), бірақ бұл көрсеткіштер де тұтас және нақты емес ... ... ... ... ... ... жеке ... үлкен қателікпен өлшенсе, онда оның сый ақысы (вознаграждение) оның ... ... ... ... болады. Бұдан жалқаулыққа апаратын, теріс ынталандырулар пайда болады.
Жеке фирмада, және үкіметтік мекемеде арнайы күрделі және бағалы құрылымдар құрылады, оның ... ... ... ... ... ... бақылау, жазаларды қолдану және т.б. табылады.
Оппортунистік мінез-құлық шығындарын ... - ... ... басқарушылық аппараттың маңызды бөлімінің басты қызметі.
Оппортунистік мінез-құлықтың екінші ... - ... ... Оған ... ... орны ауыстырылмайтын, топтың басқа мүшесіне уникалды болатын, бір-біріне тығыз қиюласқанда және ... ... ... ұзақ ... тар ... жұмыс істегенде пайда болады. Бұл, егер қандай да бір фактор ... ... ... онда ... ... ... нарықта оған эквивалентті орнын ауыстырушыны таба алмайды және орны ... ... ... ... ... ресурс иелерінде (топтағы қатысушылар қатынасы бойынша) топтан шығу қаупі формасында шантажға (қоқан лоққы) мүмкіндік туындайды.
Нарықтық экономикада ... ... үш ... ... ... трансформациялық, 2) ұйымдастырушылық, 3) трансакциялық.
Трансформациялық шығындар - трансформация бойынша шығындар өндіріс факторларын пайдалану процесіндегі өнімнің өзіндік ... ... - ұйым ... ... ... және ... қамтамасыз ету бойынша, сонымен қатар ұйым ішіндегі оппортунистік мінез-құлықты минимизациялау бойынша шығындар.
Қазіргі экономикалық ... ... ... ... ... ие.
P
D
S1
S
Q
P
D
S1
S
Q
Сонымен қатар трансакциялық (ТС) шығындарды пайдалану институционалдық динамиканы және институционалды тепе-теңдікті талдауда институттарға сұраныс ... ... ... ... ... ... ұжымдық қызметтің шығындары шығады (САС).
C
TC ... ... C
TC ... C
TC ... C
TC ... C
TC ... - бұл институттарды құру бойынша ... ... ТС - ... ... ... альтернативтік құн арқылы, институттардың шекті пайдалылығын көрсетеді.
3. ... ... және ... ... спецификациясы.
Бұл проблема негізінен меншік құқығының қазіргі теориясында зерттеледі. Меншік құқығының негізгі міндеті ... және ... ... ... ... ... құқығы теориясы келесідей қалыптасқан жағдайлармен анықталады:
1) меншік құқығы, агенттер ... ... ... ... ... ... күтуі мүмкін екенін анықтайды;
2) меншік құқығының қайта құрылымы экономикалық ынталандырулар жүйесінде жылжуға әкеледі;
3) бұл жылжулар ... ... ... ... ... мінез-құлықтары табылады.
Меншік құқығының теориясы мынандай базалық көрсеткіштен шығады, айырбастың кез келген ... ... ... ... ... ... сөзі ... : .
Ресурспен байланысты, неғұрлым құқықтың жинақталу кеңдігі, соғұрлым оның пайдалылығы жоғары болады. Меншік заты және ... ... зат, ... үшін ... ... әкеледі.
Меншік құқығы спецификациясы (ерекше, айрықша) өзінің іс-әрекетінің нәтижесінде тұрақты күтулерді және ... ... ... ... тұрақты экономикалық ортаны құру және басқа экономикалық агенттермен ... не күте ... ... ... айрықшалау, яғни субъектінің меншігін ғана емес, оның объектісін, сонымен қатар оның бөліну тәсілдерін нақты анықтау.
Айрықшалаудың толықсыздығы меншік құқығының жоққа шығарылуы ... ... ... ... құқығының жоққа шығарылуы нақты құрылмағандықтан және нашар қорғалған , ... ... ... ... ... түскендіктен болуы мүмкін.
4. Трансакциялық шығындар сыртқы әсерлері. Коуз теоремасы.
Бастапқыда Коуз ... ... ... ... ... ... ... - бағадан алынбаған қосымша шығындар немесе пайдалылық, тиімділік.
Оңды сыртқы әсерлер (положительные внешние эффекты) бір экономикалық ... ... ... ... ... ... пайда болуына әкелгенде туындайды, бұл өндірілген игілікке бағамен көрінбейді.
Теріс сыртқы әсерлер (отрицательные внешние эффекты) бір экономикалық субъектінің қызметі ... ... ... ... туындайды.
Теореманы іске асырудағы қиындық былай бекітіледі: 1) меншік құқығын нақты анықтауда 2) жоғары трансакциялық шығындарда.
Әлеуметтік шығындарды қабылдаудағы Коуз ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аралас экономикалық жүйе11 бет
И. Фишердің сандық теориясы9 бет
Институционалдық аспект26 бет
Материалдық ресурстар және ғылыми-техникалық ақыл-ой нарығы30 бет
Рыноктың шаруашылық тауарлық өндiрiс дамуның жоғарғы баспалдағы ретiнде23 бет
Mysql транзакциясы триггерлер10 бет
«Транс Техно Сервис» ЖШС- нің ағымдағы және корреспонденциялық шоттардағы ақшалардың есебі86 бет
«Трансформатор» АҚ-ның жаңартылған механикалық цехын электр энергиясымен қамтамасыз ету: есептік зерттеу33 бет
Автомобильдердің жалпы құрылысы. Автомобиль трансмиссиясы21 бет
АлЭС-1 ЖЭО 6/110 кВ кернеулі генератор-трансформатор блогының релелік қорғанысы және автоматикасы57 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь