Қазіргі заманауи жағдайдағы жастардың экологиялық мәдениет деңгейін зерттеу

Еліміздегі экологиялық жағдайдың нашарлауы және табиғат ресурстарының сарқылуының бір себебі - қоғамның экологиялық мәдениет деңгейінің төмендігі болып табылады.
"Жер бетінде тіршілікті сақтау, адамның және табиғаттың прогрессивті дамуы жаңа экологиялық мәдениеттің қалыптасуынсыз мүмкін емес" деген тұжырыммен келісетін қоғам мен табиғат арасындағы мәселелерді зерттейтін ғалымдар мен мамандар саны күннен күнге артып келеді.
Жастар мен балаларды экологиялық мәдениеттілікке тәрбиелеу халықтың барлығында экологиялық жауапкершілікті көзқарастың қалыптасуына тікелей байланысты.
Қоршаған ортаның жағдайының мәселесі бүкіл әлемде қоғамның үлкен назарының ортасында. Қазақстан Республикасында табиғатты қорғаумен айналысатын мемлекеттік, ғылыми, қоғамдық-саяси ұйымдар ауа, топырақ, су және басқа да тіршілік ортасына түсетін ауыртпалықтарды төмендетуге жыл сайын іс-шаралар жасайды. Сонда да қоршаған ортаның жағдайы мәз емес: зиянды заттар әсері шектік деңгейден асып кетуі, қоқыстану проблемалары, ормандардың азаюы, топырақтың, ауаның, судың ластануы, сонымен қатар энергетикалық ресурстардың сарқылуы секілді және тағы басқа да мәселелер байқалуда. Экологиялық тұрақсыздықтың ең басты детерминанты - адам және оның күнделікті жасайтын іс-әрекеті, ол тек экофильді жаққа өзгермей қана қоймай, сонымен қатар қоғамдағы сынның объектісі де болмайды, экологиялық мәселе шетте қалады. Осы проблемаларды шешу - өсіп келе жатқан жастардың алдында тұрған басты міндет.
Мұнда маңызды нәрсе - қойылған міндеттегі барлық өзектілікті және маңыздылықты жеке адам болып емес, бүкіл әлем болып түсіну, сондай-ақ энергоэкологиялық міндеттерді ортақ шешім қажеттілігін түсіну қажет. Міндетті түрде алға қозғалу үшін қазіргі таңға сай жаңа - энергоэкологиялық ойлау және мәдениет қажет. Қазіргі таңда дамыған әлемдік қоғамды экономикалық құрылыс энергетика мен экологияның қарым-қатынасы қарама-қарсы күресуде. Энергоөндірушілерге максималды түрде экономикалық жағы тиімді, ал экологиялық жағы артта қалып қояды. Бірақ та мемлекет, қоғам энергетиктер жұмыстарының антиэкологиялық жағдайына шектеу қойып, табиғатты қорғауды талап етуде. Қазіргі таңда бұл мәселе әлемдегі алдыңғы міндеттердің бірі және ол 30-50 жылдың ішінде шешілуі қажет. Олар - қазіргі таңдағы іс-әрекеттерді энергоресурстарды үнемдеудегі көзқарастардың дамуы және сәйкесінше ойлау жүйесінің қалыптасуы және оны экологиялық мәдениетімізге енгізу.
Ең алдымен, жастардың экологиялық мәдениетін дұрыс қалыптасуына ықпал жасау керек. Жастардың экологиялық қозғалысының дамуы үшін : бағыт көрсету және мүмкіндік беру қажет. Ол мүмкіндікті экологиялық білім мен тәрбиеге баулу арқылы беру керек. Сонда ғана біз "Мәңгілік Ел" бола аламыз. Осы жағдайды шешетін басты жолдардың бірі - экологиялық білім беру мен тәрбие. Бүгінгі таңда қарапайым тұрмыстық және өндірістік экологиялық мәдениеттің және халықтың, әсіресе, жас ұрпақтың әлемге деген дұрыс көзқарасы қалыптасуы үшін жұмыс жасаудың сәті түсіп тұр!
1. Чильдебаев Ж. Экологияны оқыту әдістері. Оқулық. - Алматы: Экономика, 2002. - 105 б.
2. Торманов Н.Т. Биологияны оқыту әдісі. Оқулық. - Алматы: Қазақ Университеті, 2000. - Б.50-53.
3. Максимова В.Н., Груздева Н.В. Межпредметные связи в обучении биологии. Учебник. - Москва: Мир, 1987. - С.13-17.
4. Щепаньский Я. Элементарные понятия социологии. - Москва: Мир,1969. – 50 с.
5. Беркунова Л.А. Экологическая культура в аспекте становления ценностей современного общества. Дис. - Москва, 2004. – 4 с.
6. Гирусов Е.В. Природные основы экологической культуры //Экология, культура, образование (материалы и конференции). – Москва: Б.И.,1989. - С.11 – 19.
7. Жақсыбеков Ә.С. Экологиялық мәдениет. - Алматы: Рауан, 2009. - 33 б.
8. Афиногенов Д.В. Свобода, наука, природа //Общественные науки и современность.Омск:2001.-158 с.
9. Ноосфера - Жербесік. Экологиялық альманах. Алматы: АСН, 1996, №1.
10. Таукен Қ. Төтенше экологиялық жағдайларды құқықтық реттеу. Алматы: ҚазМУ, 1991. - 201 б.
11. Жақсыбеков Ә.С. Қазақстан Республикасының экологиялық ахуалы және оны мәдени қайта құру негіздері. Дисс., Алматы 1999.- 85 б.
12. Ұлт тағылымы. Алматы: №2/2008. - 25б.
13. Қазақстан географиясы және экология мектепте және ЖОО–оқыту. Республикалық ғылыми әдістемелік журнал. №5// Астана: 2004. - 155 б.
14. Ежелгі көшпелілер дүниетанымы. Жиырма томдық. 1-том. Аударма. Астана: 2005. -65б.
15. Қазақ мәдениетінің типологиясы. Мәдениеттану оқу құралы. Алматы: Қазақ университеті, 1998. -23б.
16. Әл – Фараби әлеуметтік – этикалық трактаттар. Алматы:Ғылым баспасы, 1975. - Б.28 – 29.
17. Т. Ғабитов, Ә. Нысанбаев, С. Нұрмұратов, Қ. Әлжан. Қазақ философия-сы (жоғары оқу орындарының студенттеріне арналған оқу құралы). Астана: Аударма, 2008. - 57б.
18. Вамбери А. Путешествие по Средней Азии. - СПб, 1865. - 5 с.
19. Жанұзақ Ә.Түркі өркениеті негізіндегі қазақ идеясы. Алматы: Рауан, 2008. - 16б.
20. Молдабеков Ж. Ж. Тектілі тұрағы – тұлғалыққа тірек // Адам әлемі, №2 - 1999. – 87 б.
21. Анучин В.А. Основы природопользования. – Москва, 1978. -160с.
        
        КІРІСПЕ
Еліміздегі экологиялық жағдайдың нашарлауы және табиғат ресурстарының сарқылуының бір себебі - қоғамның экологиялық мәдениет деңгейінің төмендігі болып табылады.
"Жер бетінде тіршілікті сақтау, ... және ... ... ... жаңа ... мәдениеттің қалыптасуынсыз мүмкін емес" деген тұжырыммен келісетін қоғам мен табиғат ... ... ... ... мен ... саны күннен күнге артып келеді.
Жастар мен балаларды экологиялық ... ... ... ... ... ... ... қалыптасуына тікелей байланысты.
Қоршаған ортаның жағдайының мәселесі бүкіл әлемде қоғамның үлкен назарының ортасында. Қазақстан Республикасында табиғатты қорғаумен ... ... ... ... ұйымдар ауа, топырақ, су және басқа да тіршілік ортасына түсетін ауыртпалықтарды төмендетуге жыл сайын іс-шаралар ... ... да ... ортаның жағдайы мәз емес: зиянды заттар әсері шектік деңгейден асып ... ... ... ... ... топырақтың, ауаның, судың ластануы, сонымен қатар энергетикалық ресурстардың сарқылуы секілді және тағы ... да ... ... ... тұрақсыздықтың ең басты детерминанты - адам және оның күнделікті жасайтын іс-әрекеті, ол тек ... ... ... қана ... сонымен қатар қоғамдағы сынның объектісі де болмайды, экологиялық мәселе шетте қалады. Осы ... шешу - өсіп келе ... ... ... ... ... ...
Мұнда маңызды нәрсе - қойылған міндеттегі барлық өзектілікті және маңыздылықты жеке адам болып емес, бүкіл әлем болып ... ... ... ... ... шешім қажеттілігін түсіну қажет. Міндетті түрде алға қозғалу үшін ... ... сай жаңа - ... ... және ... ... ... таңда дамыған әлемдік қоғамды экономикалық құрылыс энергетика мен ... ... ... ... ... максималды түрде экономикалық жағы тиімді, ал экологиялық жағы артта қалып қояды. Бірақ та мемлекет, қоғам ... ... ... ... ... ... ... қорғауды талап етуде. Қазіргі таңда бұл мәселе әлемдегі алдыңғы міндеттердің бірі және ол 30-50 жылдың ішінде шешілуі қажет. Олар - ... ... ... ... үнемдеудегі көзқарастардың дамуы және сәйкесінше ойлау жүйесінің қалыптасуы және оны ... ... ... ... ... ... экологиялық мәдениетін дұрыс қалыптасуына ықпал жасау керек. ... ... ... ... үшін : ... көрсету және мүмкіндік беру қажет. Ол мүмкіндікті экологиялық білім мен тәрбиеге ... ... беру ... ... ғана біз "Мәңгілік Ел" бола аламыз. Осы ... ... ... ... бірі - ... ... беру мен ... Бүгінгі таңда қарапайым тұрмыстық және өндірістік экологиялық мәдениеттің және ... ... жас ... ... ... ... ... қалыптасуы үшін жұмыс жасаудың сәті түсіп тұр!
Жұмыстың мақсаты: қазіргі заманауи жағдайдағы жастардың экологиялық мәдениет ... ... ...
- Қазақстан Республикасындағы экомәдениеттің дамуы, бағыты, жағдайына әдеби сараптама жасау арқылы баға ... ... ... экологиялық білім дәрежесін анықтау.
- ҚазҰУ қалашығындағы энергоүнемді лампалардың алатын орны және оның адам ... ... ... ... ... ... БӨЛІМ
1. Әдебиетке шолу
1.1 Экологиялық білім және тәрбие
Экологиялық білім беруге деген қажеттілік адамның өміріне қажет ... ... ... ... ... ... ортаның санасы адамның негізгі құқықтарының бірі - денсаулықты және дамуының ... ... ... Экологиялық білім беру табиғатқа адамгершілік қатынасты қалыптастыру, табиғатты өзгертудің шекті ... ... ... ... одан әрі өмір сүрруін мен дамуына мүмкіндік беретін мінез-құлықтың арнайы-әлеуметтік табиғи заңдылықтарын ... үшін ... ... ... негізгі мақсаты - табиғатқа деген жауапкершілік қатынасты қамтамасыз ету. ... ... беру ... әрбір адамның жалпы экологиялық мәдениеттілігін қалыптастыруға бағытталған ... ... ... беру даму ... ... ... және ... беру барысында білім, тәрбие беру үдерісінің мазмұнын, құрылымын, мақсатын анықтайтын ... ... ... ... ... ... ... бөліп көрсету қажет деп табамыз:
* табиғи ортаға қатысты заңдар туралы білімді қамтитын экологиялық - білімділік;
* ... ... ... ... - қатынасын меңгерудің негізіндегі тұлғаның әлеуметтік қасиеттерінің қалыптасуына бағытталған тәрбие беру функциясын;
* табиғатқа деген өнегелілік - ... ... - ... ... ... ... гуманистік функцяны;
* табиғатты қорғау қызметінің, іс - әрекетінің тәжірибесін игеру мен ... ... ... ... ... ... ... өмірде экологиялық сауатсыздықтың көріністерін байқауға болады. Экологиялық сауатсыздықтың салдарынан Арал, ... ... ... ... газбен ластануы т.б. мәселелер туындап отыр. Тек өндіріс саласында ғана емес, тұрмыста, демалыс орындарында да білімсіздіктің ... ... ... ... ... ... және ... беру барысында бірнеше функциялар жүзеге асырылу керек, солардың негізгісі:
* ... ... ... ... ... ортаның қызметі туралы заңдарды білу;
* дүниетаным (экологиялық ... ...
* ... ... ... ... - ... қарым - қатынастың қалыптасуы);
* тәрбиелеушілік (қоғамның қоршаған ортамен қарым - қатынасын меңгерудің негізінде тұлғаның әлеуметтік қасиеттерінің қалыптасуы);
* ... ... мен ... экологияландыруда табиғатты пайдаланудың заңдық, қаржылық және саяси, ғылыми нормаларды бірыңғай жүйеге келтіру;
* ... ... ... қызметінің тәжірибесін меңгере, оған анализ жасай отырып халыққа жеткізу).
Бүгінгі күні тек жеке әлеуметтік топтың ғана емес, сонымен бірге ... ... ... ... ... ... туралы айтуға толық негіз бар. Осыған байланысты табиғатқа қатысты адамның жауапкершілік сезімін ... ... ... тәрбие, білім басты мәселеге айналады. Экологиялық білім беру ерекшелігінің мәні, оның принципіне негізделу керек екендігінде.
Экологиялық жауапкершілік ... мына ... ... Өз ... бақылау,табиғи ортадағы өзінің іс-әрекетінің жақын кездегі және болашақты нәтижелерін болжай білу, өзіне және басқаларға сын көзбен ... білу және ... ... ... ... ... экологиялық қозғалысы қоршаған орта саласындағы білім беруді жалпы білім беру жүйесін жетілдірудің маңызды бағыты деп есептеледі [1].
Экологиялық ... беру ... - әр ... ... ... ... ... Экологиялық білім берудің екі негізгі бағыты бар: қоршаған ортаны қорғаудың жалпы ілімі негізінде тәрбиелеу және табиғатпен антропогенді экожүйелердің ... ... ... ... ... ... ... беру. Ал білім беру жүйесін экологизациялау - ... ... ... мен ... ... ... енгізу және экологиялық білімді әр түрлі салалардың мамандарын дайындау. ... ... ... мына қасиеттерімен байланысты: өз іс-әрекетін бақылау,табиғи ортадағы өзінің іс-әрекетінің жақын кездегі және ... ... ... ... өзіне және басқаларға сын көзбен қарай білу және ... ... ... ... ... экологиялық қозғалысы қоршаған орта саласындағы білім беруді жалпы білім беру жүйесін жетілдірудің маңызды бағыты деп есептеді ... ... және ... (экологическое воспитание и просвещение) -- адамды қоршаған табиғи ортаны ұғынып қабылдауға, табиғатқа ұқыпты қараудың қажеттілігіне ... оның ... ... ... пайдалануға дағдыландыру.
Экологиялық тәрбие - бұл адамдардың сезіміне, санасына, көзқарастарына әсер ету ... Ол ... ... ... ... ... ... өзгеруіне, табиғат ресурстарына ұқыптылықпен, үнемшілікпен қарауға, оның жай-күйіне жаны ашып қарауға, ... ... өзін ... ... әсер ... ... ... өмірдің барлық салаларын қамтып бірнеше деңгейлерде жүргізілуі керек. Жеке ... ... ... ... ... ... ... баланың қоғамдағы негізгі мінез-құлық нормаларымен қатар, экологиялық ... де ... ... бастауы керек. Қазіргі кездегі ситуациялардан кейбір парадокстарды байқауға болады. Көбіне, балалардың экологиялық ... ... ... әлдеқайда жоғары. Ата-аналары мен балалары өздерінің зерттеулерінің нәтижелері бойынша, қоршаған ортаға ешқандай жамандық жасамай-ақ тіршілік ортасына белгілі бір ... зиян ... ... байқауға болады: қайта қалпына келмейтін табиғи ресурстарды оңды-солды шашудамыз, суды, ауаны ластаудамыз, көптеген тұрмыстық қоқыстарды шығарып жатырмыз. Табиғатты ... өз ... ... ... - бұл суды үнемдеп жұмсау, оның ... ... озон ... ... жоқ ... ... және т.б. ... экологиялық мәдениеттің басы отбасында түзіле бастайды.
Одан кейінгі экологиялық тәрбиенің қалыптасуы қоғамның қатысуымен болуы ... Бұл ... ... басшыларына, олардың экологиялық мәдениетінің деңгейіне, қоршаған табиғи ортаны қорғау мақсаттарына қаншалықты көңіл ... ... ... ... ... ... ... жүргізуге болады. Бұл жерде баспасөз ақпарат құралдарының (БАҚ) және Қоғамдық экологиялық ... рөлі зор. БАҚ ... ... ... ... ... ... дабыл қағып халықты құлағдар етіп отыруы керек. ... ... ... ... ... өсіп, көтеріледі.
Экологиялық тәрбие экологиялық білім берумен толықтырылады.
Экологиялық білім беру - балабақша, орта мектеп, лицей, ... ... ... оқу ... ... ... ... беру жүйесін жетілдіру мен ұйымдастырудың мемлекеттік жүйесі.
Экологиялық білім беру - бұл табиғатты пайдаланудың дайындау, іргелі негіздері ретінде жалпы ... ... мен ... ... ... ... жүйесі. Ол табиғатты қорғаудың теориясы мен практикасын ... ... ... ... - ... ... ... тығыз байланысты.
Экологиялық білім - қоршаған ортаны қорғау үшін ... ... ... ... ... ... Ол ... мамандарды дайындауға ықпал етіп, кадрларға білім беру, оларды дайындау жүйесінің ажырамас бөлігі ... ... ... ... ... тәрбие мен білім берудің бәріне ортақ, кешендік және үздіксіз болуы қарастырылған.
Бәріне ортақ принципі ... ... ... мен ... беру ... барлық мүшесін қамтуы керек. Экологиялық пәндерді оқыту жоғары оқу орындарының барлығында жүргізілуі керек. Алайда, ... ... ... ... ... тек оқытумен ғана шектелмеу керек, бұл жерде баспасөз ақпарат құралдарының, қоғамдық экологиялық ұйымдардың да рөлі зор.
Экологиялық тәрбие мен білім берудің ... ... ... ... екі ... ғылыми негізделген әдістемелік талаптарды ескере отырып адамдардың санасына бірлесіп кешенді әсер ... ... ... ... ... ... жұмысы барысында қоршаған ортаға, адамдар денсаулығына жағымсыз әсер етуіне байланысты экологиялық тәрбие және білім беру ... ... ... ... ... ... мен міндеттерін білдіреді.
Сонымен, экологиялық тәрбие мен білім берудің негізгі мақсаты - қоғамдық сананы экологизациялау болып табылады. Экология міндеті - ... ... ... қалыптасатын рухани ортасын сақтау. Ол өз кезегінде өмірдегі қоғамдық мәселелермен қатар, өзі ... ... ... ... да белсенді, көрегендікпен шеше алатын жеке тұлғаның дамуына ықпал ... ... ... және ... ... ... ... шешімдер қабылдауға қоғамның қатысуы бойынша Қазақстан қол қойған Орхус Конвенциясы халықтың экологиялық саясатқа қатысуына үлкен жол ашады.
Қазіргі таңда экологиялық ... ... ... ... ... және оқу құралдары мен бағдарламалардың болмауына байланысты 323 000 бала экологиялық тәрбие беру ... шет ... ... 3 млн-нан аса оқушылар оқитын республика мектептерінде ... ... ... ... ... Оқу процесінде пайдаланатын экология пәні бойынша оқулықтар мен оқу құралдары ескірген, қазіргі ... ... ... ... ... ... ... Осы күнге дейін елімізде экологиялық білім берудің ... ... және ... ... ... ... лицейлер жоқ деп айтуға болады.
Жоғары оқу орындарында экологиялық білім беру біршама кәсіби деңгейде жүргізіледі. Қазіргі кезде Қазақстанның көптеген жоғары оқу ... ... ... бар ... бар. Айта ... ... талаптар бойынша эколог-мамандарды даярлауда тек жетекші университеттер ғана есепке алынады [3].
1.2 Экологиялық мәдениет: ... ... ... және әлеуметтік өзгерістердің көп болуы және олардың жаһандануы адамзатты оның ары ... ... ету ... ... ойландырмай қоймайды. Қазіргі кезде адамзат алдында тұрған міндет экологиялық мәселелерді шешудің ... ... ... ... күні ... ... ... себептерінің бірі болып қоғамның экологиялық мәдениетінің төмендігі табылады деп сеніммен айтуға болады.
Қазіргі ... ... ... ... адамның өмір сүру ортасына деген қарым - қатынасына басқаша қарауға ... ... ... мәселелер адамдардың табиғи ортаға деген рационалды емес қарым - қатынасының салдары ... ... ... ... кезде экологиялық апаттан қалай құтылу немесе оны бастан өткізу туралы емес, оның техногендік және экологиялық - мәдени салдарын ... ... ... деген сұрақ туындайды.
Ян Щепаньскидің пайымдауынша: [4]. ... ... ... ... ғылыми айналымға енгізген Д.С.Лихачевтың пікірінше этикалық - рухани құндылықтарды ашатын экологиялық мәдениет сұрақтары зерттеуді аса ... ... ... ... ... ... тек ... ортаның ластануы ғана емес, сонымен қатар адамның ішкі әлемінің, мәдениетінің, санасының ластынуы да экологиялық қауіпті құрайды деген ғалымның ойына ... ... ... түсінігінің бастауларына көз жүгіртсек, адамның табиғатқа қатынасы үнемі мәдениетпен ... ... ... бастапқы негізі ретінде қоғамның қарапайым қажеттіліктері болды, ал ... адам ... ... ... ... ... ... Қоғам табиғатты , онымен түсуге тырысты. ... ... ... ... өзінің табиғатпен байланысының үзілмейтіндігін жақсы сезе білді және қабылдаушы мәдениеттен өндіруші мәдениетке көшу ... ... - ... ... ... ... табиғатпен байланысын күшейтті.
Экологиялық мәдениет күрделі ұғым ретінде табиғатты ... ... ... және жаңарту іс - әрекет түрлерінің ... ... Ал жеке ... ... ... ... - табиғатты аялауға, қорғауға бағытталған білімі, іскерлігі, дағдысы, оны жүзеге асыруы. Яғни экологиялық мәдениетті ... ... - адам - ... - ... ... ... орнату, табиғи байланысты сақтау, молайту, тиімді пайдалану, жуапкершілік сезімін арттыру. Экологиялық мәдениет бұл - адамдардың табиғатты қабылдау деңгейі және ... ... ... ... ... ... деген қарым - қатынасы.
түсінігінің генезисін қарастырсақ. Бастапқыда термин әлеуметтік қарым - ... ... бір ... ... ... ... ... мен табиғат арасындағы қатынасты бейнелейтін табиғаттың бірыңғай сегментін, бөлігін білдірді[5].
Бұл ұғымға бірнеше зерттеушілер бірін - бірі толықтыратын әр ... ... ...
В. ... экологиялық мәдениетті ғылым, технология, дін, философия, астрология, әдебиет, өнер барлығы бірге адам ... ... ... факт ... ... Ол ... шынайы әлеммен өзара байланысты орната отырып, адам өзіне қабілеттіліктің, икемділіктің жоғарғы формасы ретінде қарастыруға болатын қалыпты жағдайын қамтамасыз ... Бұл ... Жер ... экологиялық адамның пайда болуын білдіреді.
С.Н. Глазачев құрамына экологиялық іс - әрекеттің мотивациясы, ... ... және ... ... оны ... алу кіретін экологиялық мәдениеттің негізін сендіру, экологиялық сана құрайды деп есептейді.
Ю.Л. Хотунцев экологиялық мәдениет ... ... ... ... Оның көзқарасы бойынша табиғаттың сақталуын қарастыратын, сонымен шартталған адамзат іс - әрекеті тәсілінің жиынтығы деп көрсетеді, ол ... ... ... ... және ... ... ... табылатындығын түсіну, оны сақтауға деген жауапкершілік, кез - ... іс - ... ... ... ... ... және адам денсаулығын қорғаумен салыстыра білу қабілеті, табиғатты қорғау іс - әрекетіне, қызметіне аса қызығушылық ... және оны ... ... ... Лагутин бойынша экологиялық мәдениет - мақсаты адам қоғамының табиғи - әлеуметтік потенциалын дамыту мен ... ... ... ... кеңістігін қалыптастыру болып табылатын ашық жоғары өнегелілік құндылықтық құрылымдардың динамикалық жүйесі. Жалпы экологиялық мәдениет түсінігі қазіргі кезде табиғатқа деген жауапкершілікті ... - ... ... ... ... ... мағынасына қайта оралады. Табиғат өзара әрекеттің тең құқылы серіктесі ретінде қарастырылады, ал болса адамзат ... ... ... ... және ... ... ... Экологиялық мәдениет әлеуметтік деңгейде ноосфера жасау үдерісін басқаруды жүзеге асыратын, қоршаған ортаға қатысты тағылықтан арылуды іске ... ... іс - ... ... ... табады. Топтық деңгейде экологиялық мәдениет өзіне, басқаларға, табиғатқа ... ... ... ... ... тигізеді, тұлға аралық байланыс қалыптасуының іске асатын басқаша механизмдеріне көшуге мүмкіндік береді, ал олар арқылы дамудың коэволюциялық формасына ... ... ... ... мәдениет - бұл адамның табиғатқа әсерінің әлеуметтік реттеушілерінің жиынтығы, ... ... мен ... ... жүйесі. Қалыптасқан жағдайда сол арқылы ғана қоғам мен табиғи ортаның тепе - теңдігін ... ... ... [6]. ... ... тәуелсіз, оған қарама - қарсы ретінде қабылдау Жаңа ... ... ... Адам ... билеушісі ретінде қарастырылады. Қоршаған орта адамға, оны бағындырып, техникалық әсер етудің объектісіне, сарқылмайтын ресурстар көзіне айналдыру ... ... - ... ... ... болды. Жаңа заманда табиғат адамның тілегін орындаушы ретінде қарастырылады және оны бағындырудағы жетістіктер табиғаттың күштерін жеңу деп түсінілді. Адамның ... ... ... философия классиктерінің еңбектерінен Ф. Бэконнан бастап Л. Фейербахқа дейін табуға болады.
Мысалы, П. ... ... ... ... ... ... өндіру үшін және әрекет ету үшін қажеттінің барлығын қамтитын үлен шеберхана ретінде қарауға шақырды.
Декарт біз қол ... ... ... сияқты, оттың, жұлдыздың, судың, ауаның, аспанның, яғни ... ... ... ... әсерін және күшін біле отырып, солардың көмегімен философияны жасау туралы айтады. Сол білімдерді барлығына қолдана алатындығымызды және ... иесі бола ... ... атап көрсетеді.
М. Хайдеггер қазіргі экологиялық ахуалды тудырып отырған негізгі себепкердің бірі техникаға жан - ... ... ... Ол ... адам іс - ... әрі соның құралы деп қарастырудан бас тартып, техниканы табиғи заттарда жасырын қалған құпияның ашылу түрі деп ... ... ... табу ... адам табиғаттың жасырын күшін, құпиясын ашады, сөйтіп, оны өзіне қызмет істеуге ... ... ... техниканы дүниеге әкелуші, жаратушы болғанымен өзі де соның шырмауында қалып отыр. [10].
Қажетті экологиялық мәдениетті қалыптастыру қазақстандықтардың төл ... ... ... ... қатысты кезек күттірмейтін мәселе еліміздегі табиғатты қорғауға бағытталған заңдардың заман талаптарына сай жүйесін қалыптастыру, яғни заңды күшейту.Сондықтан, экономикадағы сияқты ... да ... өз ... ... сүйенуге тура келеді. Республикада атқару билігі мен мемлекеттің өз азаматтары ... ... өсіп - ... ... өмір сүру үшін ... ... енді - енді ... келе жатыр.
Дамыған елдерде осы мәселе бойынша иық тірестіре қимыл жасайтын қоғамның үш ... ... - ... ... ... сала және [11]. ... тәуелсіздік алғаннан бастап өзінің статусын жан - ... және ... ... ... ... ... - ... көп көңіл бөле бастады. 1997 жылғы 23 маусымдағы БҰҰның арнайы ... ел ... ыз ... ... ... экологиялық мәселелерді күш біріктіре отырып, соның ішінде оның ойынша әлемдік маңызы бар Семей ... және Арал ... ... ... ... ... табиғи ортаны қорғауға белсенді қатысу қажет екендігін ... ... күш ... ... әкелмейді. Әрине экологиялық мәдениеттің қалыптасу процесінде мемлекет, мемлекеттік саясат қоршаған ортаны қорғау саласында үлкен рөл ... ... ... ... ... ретінде қоршаған ортаны қорғауды қамтамасыз ету керек.
Жоғары мәдениетті ... ... таза емес ... ... ... ... ... үлкен маңыз беріледі. Нарықтың бір тетігі жарнама зиянды өнімдерді насихаттаудан аулақ болуға ... ... ... ... қауіпсіз өнім өндіру туралы өтінішті тексеру, тұтыну тауарлары жөнінде соны ... ... ... ... ... нәтижелерін жұртшылыққа хабарлап отыру керек. Осы жөнінде БҰҰ - ның қоршаған орта жөнінде комиссиясының атты ... ... ...

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 53 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мәдениет және өркениет6 бет
Мәдениет пен өркениет7 бет
Кәсіпкерлік тәуекел13 бет
Ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалану арқылы білім беру деңгейін көтеру11 бет
Ақша қызметтері және олардың қазіргі жағдайдағы даму сатылары9 бет
Ақша қызметтері және олардың қазіргі жағдайдағы дамуы9 бет
Ақшалардың қызметтері және олардың қазіргі жағдайдағы дамуы33 бет
Ақшаның атқаратын қызметтерi және олардың қазiргi жағдайдағы дамуы30 бет
Барабанынды бу генераторында су деңгейін реттеуді автоматтандыру жүйесі86 бет
Бастауыш сыныпта математика сабақтарында оқушылардың білім деңгейін арттырудағы мұғалімні іс-әрекеті19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь