Ұлттық экономикадағы инфляцияға қарсы саясат және инфляциялық таргеттеу

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi осы уақытқа дейiн өзiнiң ең бiрiншi атқаратын мiндетiн елдегi инфляция қарқынын төмендетуге және оның тұрақты деңгейiн қалыптастыруға қызмет етiп келе жатыр. Соңғы бiрнеше жылда Ұлттық Банк елдегi инфляция деңгейiн бiршама жақсартқанын және оны қз уысына алғанына куә болып отырғанымыз рас. Оны 2001 жылы жалпы жылдық инфляцияның 6,6%-ға төмендегенiнен және одан кейiнгi аралықта елдегi инфляция деңгейiнiң 5-7% аралығында тұрақты деңгейде болып отырғанына көзiмiз жеттi.
Өз кезегiнде өспелi инфляция мемлекеттiң экономикаға бақылау жасауы төмендегенiн көрсетедi. Неғұрлым экономикада инфляция деңгейiнiң анықталмағаны байқалса, соғұрлым кәсiпкерлердiң инвестиция тартуға және салуға ынтасы төмендейдi. Ал инвестициялық активтердiң төмендеуi өз кезегiнде өндiрiстiк мүмкiншiлiктердi төмендетедi. Сондықтан мемлекет және елдiң қаржы секторы инфляция қарсы саясаттар жүргiзiп отырады.
Ұлттық банк осы экономикалық жағдайларды ескере отырып 2003-2006 жылдарға инфляцияның белгіленген деңгейін, яғни 5-7% аралығында болады деп жоспарлады. Бұл жоспарланған шама 2003 және 2004 жылдары орындалды. Экономикалық қатынастар да тиімді дамулы қолға алды. Ал 2005 жылы инфляция деңгейі межеленген шамадан асып кетті. Оны жоғарыдағы бөлімде талқылап өткенбіз. Бұл өз кезегінде экономиканың тұрақты дамуына кері әсерін тигізеді. Сондықтан елбасымыздың өзі және Ұлттық банктің қатысы бойынша биылғы еетк алып отырған инфляциялық шағын толқуға қарсы саясаттарды экономикалық тұрғыдан қолға алуда.
Елiмiз инфляцияны жою және ақша айналысын тұрақтандыруға арналған шаралар қолдану үстiнде. Инфляцияға қарсы саясаттар елiмiзде тiкелей және жанама реттеулер негiзiнде жүзеге асып отыр. Инфляция тiкелей реттеу табыстар саясаты шеңберiнде жүзеге асады. Ол елдегi жалақы мен бағалардың өсу нысаналарын белгiлеу негiзiнде көрiнiс тауып отыр. Ал бағаға ықпал етудiң жанама әдiстерiнiң үлесi елiмiзде басымырақ деп те айтсақ болады. Елiмiздегi iске асып отырған инфляцияны реттеудiң жанама әдiстерiне монетарлық және фискалдық саясаттың “дефляциялық” шаралары жатады. Ұлттық банк инфлияцияны тежеу үшiн ақша массасына, берiлген несиелердiң көлемiне, пайыз қойылымыныңкөлемiне, ұлттық валюталық бағам саясатына, ашық рыноктағы бағалы қағаздармен операцияларға реттеу шараларын жанама түрде жүргiзiп отырады. Өйткенi бұл өтпелi экономиканың талабынан туындайды.
Қазақстан Ұлттық банкi мемлекеттiк ақша-несие саясатын анықтайтын және жүзеге асыратын орган болып табылады. Қазақстан Ұлттық банкi ақша-несие саясатының басты мақсаты: ұлттық валютаның тұрақтылығын, яғни оның төлемқабiлеттiлiгi мен басқа шетел валюталарына қатысты тұрақтылығын қамтамасыз етудi көздейдi.
Өз кезегiнде өспелi инфляция мемлекеттiң экономикаға бақылау жасауы төмендегенiн көрсетедi. Неғұрлым экономикада инфляция деңгейiнiң анықталмағаны байқалса, соғұрлым кәсiпкерлердiң инвестиция тартуға және
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

1. Ақша, несие, банктер: Оқулық / Ғ.С. Сейiтқасымов. – Алматы: Экономика, 2001, - 466 б.
2. С.Б.Мақыш / Ақша айналысы және несие. Оқу құралы. 2-шi басылым, қайта өңделген және толықтырылған. – алматы: ИздатМаркет, 2004. – 248 бет.
3. Р.Е.Джаншанло “Инфляция и обменный курс вэкономике Казахстана” // Вестник КазНУ. Серия экономическая. №3, - 2004 г.
4. Сайденов А.Г. «О перспективах развития денежно-кредитной политики и других направлениях деятельности Национального Банка» // Банки Қазахстана, №12, - 2004 г. 2-4 стр.
5. «О текущей ситуации на финансовом рынке» // Банки Казахстана, №9, - 2005 г. 2-3 стр.
        
        Ұлттық экономикадағы инфляцияға қарсы саясат және инфляциялық таргеттеу
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi осы ... ... ... ең
бiрiншi атқаратын мiндетiн елдегi инфляция қарқынын төмендетуге және оның
тұрақты деңгейiн қалыптастыруға қызмет етiп келе жатыр. ... ... ... Банк ... ... деңгейiн бiршама жақсартқанын және оны қз
уысына алғанына куә болып ... рас. Оны 2001 жылы ... ... ... ... және одан ... ... елдегi
инфляция деңгейiнiң 5-7% аралығында тұрақты деңгейде болып отырғанына
көзiмiз жеттi.
Өз кезегiнде өспелi ... ... ... ... ... ... Неғұрлым экономикада инфляция деңгейiнiң
анықталмағаны ... ... ... ... ... ... ... төмендейдi. Ал инвестициялық активтердiң төмендеуi ... ... ... ... Сондықтан мемлекет және
елдiң қаржы секторы инфляция қарсы саясаттар жүргiзiп отырады.
Ұлттық банк осы экономикалық ... ... ... ... ... белгіленген деңгейін, яғни 5-7% аралығында болады деп
жоспарлады. Бұл жоспарланған шама 2003 және 2004 ... ... ... да ... дамулы қолға алды. Ал 2005 жылы инфляция
деңгейі межеленген шамадан асып кетті. Оны ... ... ... Бұл өз кезегінде экономиканың тұрақты дамуына кері әсерін
тигізеді. Сондықтан елбасымыздың өзі және ... ... ... ... еетк алып ... ... ... толқуға қарсы саясаттарды
экономикалық тұрғыдан қолға алуда.
Елiмiз инфляцияны жою және ақша ... ... ... ... ... ... қарсы саясаттар елiмiзде тiкелей және
жанама реттеулер негiзiнде жүзеге асып ... ... ... ... ... ... ... асады. Ол елдегi жалақы мен бағалардың
өсу нысаналарын ... ... ... ... отыр. Ал бағаға ықпал
етудiң жанама әдiстерiнiң үлесi елiмiзде басымырақ деп те ... ... iске асып ... ... реттеудiң жанама әдiстерiне
монетарлық және фискалдық саясаттың “дефляциялық” шаралары жатады. ... ... ... үшiн ақша ... ... несиелердiң көлемiне,
пайыз қойылымыныңкөлемiне, ұлттық валюталық бағам саясатына, ашық рыноктағы
бағалы қағаздармен операцияларға реттеу шараларын жанама ... ... ... бұл ... ... ... ... Ұлттық банкi мемлекеттiк ақша-несие саясатын анықтайтын
және жүзеге асыратын орган ... ... ... ... ... ... ... басты мақсаты: ұлттық валютаның тұрақтылығын, яғни ... мен ... ... ... ... тұрақтылығын
қамтамасыз етудi көздейдi.
Өз кезегiнде өспелi инфляция мемлекеттiң экономикаға бақылау жасауы
төмендегенiн көрсетедi. ... ... ... ... ... ... ... инвестиция тартуға және
салуға ынтасы төмендейдi. Ал инвестициялық активтердiң ... ... ... ... ... Сондықтан мемлекет және
елдiң қаржы секторы инфляция қарсы саясаттар жүргiзiп ... ... ... ... саясаттың құралдарын және жүзеге
асуын келесi суреттен көруге болады:
|Ақша массасының ... ... ... ... ... ... |iк |реттеу; |
| ... ... ... |
| ... ... |
| ... | |мен | |
| | | ... |
| | | |н | |
| | | ... ... ... ... % | |4-6 |3-5 |3-5 ... (ТБИ) ... % |6,5 |5-7 |4-6 |4-6 ... ... ... отырғанымыздай 2004-2006 жылға арналған ақша-несие
саясатының басты мақсаты орташа жылдық базалық инфляцияны – 2004 жылы ... ... ... 3-5% ... ... ... ... етілді.
Инфляциялық таргеттеу тұсындағы ақша-несие саясатының негізгі
құралдарының біріне ... ... ... оның ішінде РЕПО операциясы
және вексельдерді қайта есепке алу операциялары ... 2003 жылы ... ... ... ... ролін нығайту үшін шаралар ... өз ... ... ... және өткен 2004 жылдарда инфляциялық
таргеттеуге ... ... үшін ... ... ... ... Ұлттық банк ақша-несие саясатын жүргізу ... ... ... ... ала ... Қазақстан
Республикасының Ұлттық банкі Басқармасының қаулысына ... ... ... екі ... бойынша жүргізіледі және оны ... ... ... агенттігі жүзеге асырады. Базалық
инфляция есебінің бірінші әдістемесіне сәйкес тұтыну бағалары ... ... ... ... және көмірге бағаны алып
тастау, ал екінші әдістеме бойынша – ТБИ-ден ... ең ... ... 5 ... және ... ... төмендегенін көрсеткен 5
компонентті алып тастау көзделеді.
2004 жылы қорытындылары бойынша осы екі әдіс ... ... ... 6,7% және 5,9% құрады. Бұл көрсеткіштер ақша-
несие саясатының 2004-2006 жылдарға ... ... ... ... 2004 жылға арналған базалық инфляцияның болжамы осы жылы орташа
алғанда 4-6%-ды ... ... ... 2004 жылы инфляция деңгейі 6,7%
болуына байланысты тұтастай алғанда болжанған деңгейден 0,7% ... көре ... ... ... ... саясатының биылғы және алдағы 2006-
2007 ... ... ... ... инфляцияның деңгейін тұрақты
белгіленген шамада ұстап тұру болып табылады. ... банк ... ... 2005 жылы ... аспауы керек;
• 2006 жылы 4,8%-6,2%-дан аспауы керек;
• 2007 жылы 4,1%-5,5%-дан аспауы керек;
Алайда Ұлттық банктік және Үкіметтің ... ... ... ... 2005 ... 4,9%-6,5% көлемінде сақталады деген
болжамдары биыл орындалмайтын болды. Өйткені биылғы жылы ұлттық ... келе ... ... ... ... ... тым артып кетуіне байланысты экономикалық толқуларға алып келе
жатыр және ... ... ... ... халықтың жалақыларының өсуі,
әлемдік рынокта мұнай бағасының рекордтық нәтижеге ... ... ... 10 ... ішінде – 7,8% және 7,9% деңгейінде болып келеді.
Жалпы мамандардың ... ... 2005 жылы ... ... 8%-ға дейін
жетуі мүмкін. Яғни 2005 жылы Ұлттық банктік белгілеген инфляция деңгейінің
коридоры 4,9%-6,5% деңгейінен ... ... ... асып ... отыр.
Сондықтан ендігі жерде Ұлттық банктің негізгі және басты міндеттерінің
бірі инфляцияны таргеттеуде ең тиімді әдіс ... ... ... ... ... қойылымдарын енгізу болып табылады. Яғни, Ұлттық банк өзінің
ақша-несие саясатын жүзеге асыруда «рефинансирование» ... ... ... іске ... ... жылы ... банк инфляцияның қарқынды
етек алуына байланысты қысқа мерзімді пайыз қойылымын екі ... ... ... ... ... 2005 ... 1-ші сәуір айында РЕПО операциясының
рефинонсирования қойылымының өсуімен көрініс тапты.
Инфляцияны ... тағы да бір ... ... ... ... ... ... Бұл шараны Ұлттық банк ... ... ... ... ... ... жылдары біздер экономиканы
несиелеуді дамыту үшін банктердің ... ... ... ... ... қойылымдарын азайтуды қолға алған болатынбыз. Экономикада несие
ресурстарының өсуі ... ... ... ... алып ... Банктердің
экономиканы несиелендіру шамасы соңғы 5 жылда 9,2 есеге өсті. Ал оның ЖІӨ-
гі үлесі 27%-ға дейін жетті.
Сондықтан ... ... ... ... ... ... ... мақсатында қысқа мерзімді пайыз қойылымдарын өзгерту
немесе жоғарлату негізінде инфляцияның төменгі деңгейін ұстап тұру саясатын
атқаруды ... ... ... банк ... ... ... ... бірі
қысқа мерзімді банк ноталарын шығару. Бұл өз ... ... ... ... септігін тигізеді. Осы жағдайда ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Сондай-ақ Ұлттық банк еркін қалқымалы ақша айырбасын сақтайды ... 2007 ... 1-ші ... ... ... ... валюталық
операцияларды лицензиялауды алып тастайды. Осы шара ... ... ... ... ... инфляциялық тұрақтылықты және оның
төменгі деңгейін қамтамасыз етеді.
Қазақстанның соңғы жылдардағы ... ... зер ... ... ТМД елдері ішінде көшбасшы болып отыр ... ... ... ... ... ... деңгейінің
тұрақтылығы, ұлттық валюталық бағамның тұрақтылығы, бюджет тапшылығының аз
ғана шамада болуы, ... ... өсуі және ... ... ... Ал экономиканың әлсіз жақтарына ... ... ... салалардың құрауы, яғни ... ... ... сол ... ғана өте жылдам өсуі, ал өндірістің
нақты салаларының өте баяу дамуы және оларға ... аз ... ... ... ең ... жері ... ... көрсеткіштері
әлемдік рыноктағы бағалардың өзгеруіне ... ... ... ... баға төмендесе еліміздің дамуы күрт ... ... ... азаяды. Сондықтан еліміз бұл мәселені шешу
үшін индустриялы-инновациялы бағдарламаны іске асыруда.
Сондықтан Ұлттық банк ... ... ... ... басты бағыты
етіп инфляцияның тұрақты деңгейі, валюталық бағамның тұрақтылығы және
нығаюы, сондай-ақ экономика ... ... ... жеңілдікті
несиелер беруді қамтамасыз ету болып табылады.
Қазақстандағы алдағы жылдарға инфляция бойынша ... ... 2010 ... ... келесідей жоспарланған шамада белгіленген:
Кесте 2
Қазақстан Ұлттық банкі ақша-несие саясатындағы инфляциялық таргеттеу
бойынша 2003-2010 жылдар ... ... ... ... |2003 |2004 |2005 ... |6,8
|6,7 |7,6 |6,9 |7,1 |6,4 |5,9 |5,5 | |
Енді осы 2-ші кестедегі көрсетілген мәліметтерді және осы ... ... ... ... ... зерттеу нәтижесін аламыз:
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | ... ... ... ... келесілер жатады:
1. Анықталған көрсеткіштердің белгіленген мөлшерлері туралы алдын-ала
басылымдарда жария ету;
2. Ақша-несие саясатының ұзақ ... ... ... ... ... ету;
3. Аралық мақсаттарды таңдауда еркіндіктің болуы;
4. Реттеуші органдардың жауапкершілігін жоғарлату, яғни ол ... ... ... етеді.
Инфляциялық таргеттеу қағидаларына әлемдік тәжірибе бойынша мыналар
жатады:
• Бюджеттің тұрақты жағдайы және ... ... ... ... ... ... ... қаржы жүйесі және валюта бағамының
тұрақтылығы;
• Ұлттық банктің бағаны реттеудегі шараларының тәуелсіздігі;
• Саясат құралдары мен ... ... ... ... ... ... жоспарлаудағы тиімді әдістер жиынтығын қолдану;
• Жүргізілген саясаттың ақпараттық анықтығы.
Ұлттық банктің инфляциялық ... ... өтуі «SWOT» ... ... ... талдаудың негізінде 4 бөлімнен тұрады.
1) Басым жақтары;
2) Әлсіз жақтары;
3) Мүмкіншіліктер;
4) Қатерлер.
Ұлттық ... ... ... ... ... баға
тұрақтылығын қамтамасыз ету, осы ... ... ... банк ... іске асырады.
• Мемлекеттің ақша-несие саясатын құру және ... ... ... ... ... ... жүйелерін ұлттық экономикаға
тиімді формаларын дамыту;
• Валюталық реттеу және ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қорыта келгенде, инфляция қоғамның экономикалық және әлеуметтiк
дамуына айтарлықтай керi ... ... өз ... ... ... ... болып келетiн және экономика ылғи да
орын алып отыратын экономикалық құбалыс болып табылады.
Қазақстан ... ... ... өсуі негізінен ұлттық
экономиканың әлі де болса шикізаттық бағытта болуы, яғни ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінде
тұтынушылар табысының өсіп, олардың тұтыну қабілетінің артуы, ал осы
сұранысты ... ... ... шетелдік өнімдердің болуы,
отандық өңдеу өнеркәсібі салаларының дамымауы ... ... ... ... ... ... 2-3 жылдағы инфляция қарқынының ақырындап өсіп келе
жатқандығын айтсақ болады. Егер ... осы ... дами ... ... реттеу қаржы саласының ғана қолында болып, ал оның түп негізі
өндіріс саласын ... ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Осыған байланысты еліміз 2003-2006 жылдарға Ұлттық банк инфляциялық
тұрақтылықты және оның ... ... ... үшін ... саясатын
жүзеге асырып, ал еліміздің Үкіметі ұлттық ... ... алып ... ... ... ... тиімді дамуы үшін инфляцияның төменгі деңгейін ұстап тұру
және инфляцияның мақсатты көрсеткіштерін қамтамасыз ... ... ... ... орны ... Бұл ... арқылы алдағы
жылдарға (2003-2006ж.ж.) инфляцияның ... ... ... оны ... ... үшін ... банк өз ... алады. Инфляцияны
таргеттеу принципіне өту мақсатында келесі шаралар қолданылады:
• Бағалы қағаздардың алғашқы және қайталама рыноктарының дамуына ... ... ... ... ... портфелін кеңейту;
• Қаржы нарығының реттеуші құралы болып ресми мөлшерлеме және ... ... ... өтімділігін реттеуші РЕПО операцияларын
дамыту.
Алайда бұл шаралар баяу жүргізілуде, ендігі жерде еліміз басшылары мен
экономистері осы ... ... ... ... дейміз.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Ақша, несие, банктер: Оқулық / Ғ.С. ...... 2001, - 466 ... ... / Ақша ... және ... Оқу ... 2-шi басылым, қайта
өңделген және толықтырылған. – алматы: ИздатМаркет, 2004. – 248 ... ... ... и обменный курс вэкономике Казахстана” //
Вестник КазНУ. Серия экономическая. №3, - 2004 г.
4. Сайденов А.Г. «О ... ... ... ... ... направлениях деятельности Национального Банка» // Банки
Қазахстана, №12, - 2004 г. 2-4 ... «О ... ... на ... ... // ... ... №9, -
2005 г. 2-3 стр.
-----------------------
Инфляцияға қарсы ... ... ... ... ... ... көтеру;
Бағалардың төмендеуi және тұрақтануы
Таргеттеу стратегиялары
Монетарлық таргеттеу
Номиналды табысты таргеттеу
Курстық таргеттеу
Номиналды жалақыны таргеттеу
Инфляцияны таргеттеу
Пайыз қойылымын ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасы ұлттық банкінің ақша-несие саясатын жетілдіру бағыттары9 бет
Қазақстан Республикасының ұлттық банкі туралы мәлімет71 бет
Ақша-несие саясатының теориялары8 бет
Инфляция және Қазақстандағы инфляцияға қарсы саясат18 бет
Инфляциялық таргеттеу және оның Қазақстанда қолданылуы7 бет
Мемлекеттің инфляцияға қарсы саясаты8 бет
Инфляция және инфляцияға қарсы саясат20 бет
Инфляция және инфляцияға қарсы саясат туралы18 бет
Инфляция және ҚР-дағы инфляцияға қарсы саясат26 бет
Инфляция теориясы. Қазақстан Республикасындағы инфляциялық процесс24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь