Әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштер

КІРІСПЕ

1. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ӘЛЕУМЕТТІК.ЭКОНОМИКАЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРДІ РЕТТЕУДІҢ ЖӘНЕ ОНЫ СТРАТЕГИЯЛЫҚ ЖОСПАРЛАУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ
1.1. Әлеуметтік экономикалық көрсеткіштерді реттеудің теориялық аспектілері
1.2 Әлеуметтік экономикалық көрсеткіштерді реттеудің механизмі және негізгі әдістері
1.3 Қазақстан Республикасында әлеуметтік.экономикалық көрсеткіштерді реттеудің шетелдік тәжірибесі

2 АЙМАҚ НАРЫҒЫНДАҒЫ ӘЛЕУМЕТТІК.ЭКОНОМИКАЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРДІҢ БАСҚАРУ МЕХАНИЗМІ
2.1 Мемлекеттің аймақтық саясаты және ондағы әлеуметтiк процесстер
2.2Қазақстан Республикасының әлеуметтiк.экономикалық көрсеткішіндегі негізгі көрсеткіштері және ондағы Оңтүстік Қазақстан облысының үлесі
2.3 Оңтүстік Қазақстан облысының әлеуметтiк.экономикалық көрсеткіштерін және аймақтағы процестерді басқару тиімділігін бағалау

3.ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ СТРАТЕГИЯЛЫҚ ДАМУЫН СТРАТЕГИЯЛЫҚ ЖОСПАРЛАУДАҒЫ ӘЛЕУМЕТТІК.ЭКОНОМИКАЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕР
3.1 Әлеуметтік.экономикалық көрсеткіштерді реттеудің және оны стратегиялық жоспарлаудың Қазақстанның дамуының жаңа бағыттары мен болашағындағы көрінісі
3.2Индустриалды.инновациялық стратегияны жүзеге асыру барысындағы әлеуметтік.экономикалық көрсеткіштердің реттелуі мен стратегиялық жоспарлауының бейнесі
3.3Әлеуметтік.экономикалық көрсеткіштерді реттеу және оны стратегиялық жоспарлауды арттыру бойынша ұсыныстар


ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Нарықтық қатынастар аясының кеңеюі, экономиканы басқару жүйесіндегі соңғы уақытта жүргізіліп жатқан өзгерістер аймақтардың әлеуметтік-экономикалық жүйедегі орны мен рөліне айтарлықтай ықпалын тигізді. Осыған орай аймақ экономикасын басқару, олардың дамуын мемлекет тарапынан реттеу мәселелері өзекті бола түсері сөзсіз.
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың «Қазақстан халқының әл-ауқатын арттыру – мемлекеттік саясаттың ең басты мақсаты» деп аталатын Қазақстан халқына Жолдауында: « ... қоғамдық өмірдің барлық салаларындағы ілгерілеу серпіні – біздің экономикамыздың өркендеуінің, сындарлы әлеуметтік саясатымыздың және тұрақты саяси жүйеміздің тиімділігінің айқын айғағы» - деп көрсетілгендей, мемлекетте жүргізілген саясаттың нәтижесінде Қазақстанның аймақтары әлеуметтік-экономикалық дамуда ілгерілей бастады[1].
1 «Жаңа он жылдық – жаңа экономикалық өрлеу – Қазақстанның жаңа мүмкіндіктері» атты Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың 2013жыл 30қаңтарындағы Қазақстан халқына Жолдауы
2 «Дағдарыстан жаңару мен дамуға» атты Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың 2012 жыл 6 наурыздағы Қазақстан халқына Жолдауы
3 Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың «Қазақстан халқының әл-ауқатын арттыру – мемлекеттік саясаттың ең басты мақсаты» деп аталатын Қазақстан халқына Жолдауы. Астана, 6 ақпан 2011 ж.
4 «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан («Қазақстан-2030» стратегиясы Қазақстан дамуының жаңа кезеңінде)» атты Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың 2010 жылғы 28-ақпандағы Қазақстан халқына Жолдауы
5 «Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы. Қазақстан өз дамуындаағы жаңа серпіліс жасау қарсаңында» атты Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың 2009 жыл 1-наурыздағы Қазақстан халқына Жолдауы
6 «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан («Қазақстан-2030» стратегиясы Қазақстан дамуының жаңа кезеңінде)» атты Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың 2010 жылғы 28-ақпандағы Қазақстан халқына Жолдауы
7 Г.А. Жолмырзаева «Халықты әлеуметтік қорғаудың үш деңгейі» // Заң газеті, 2009 ж 7 сәуір
        
        Жоспар
КІРІСПЕ
1. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ӘЛЕУМЕТТІК-ЭКОНОМИКАЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРДІ РЕТТЕУДІҢ ЖӘНЕ ОНЫ СТРАТЕГИЯЛЫҚ ЖОСПАРЛАУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ
1.1. Әлеуметтік ... ... ... ... аспектілері
1.2 Әлеуметтік экономикалық көрсеткіштерді реттеудің механизмі және негізгі әдістері
1.3 Қазақстан Республикасында әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... ... ... ӘЛЕУМЕТТІК-ЭКОНОМИКАЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРдің БАСҚАРУ МЕХАНИЗМІ
2.1 Мемлекеттің аймақтық ... және ... ... ... ... ... ... негізгі көрсеткіштері және ондағы Оңтүстік Қазақстан облысының үлесі
2.3 Оңтүстік Қазақстан облысының ... ... және ... ... ... ... бағалау
3.ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ СТРАТЕГИЯЛЫҚ ДАМУЫН СТРАТЕГИЯЛЫҚ ЖОСПАРЛАУДАҒЫ ӘЛЕУМЕТТІК-ЭКОНОМИКАЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕР
3.1 Әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштерді реттеудің және оны ... ... ... ... жаңа ... мен ... ... стратегияны жүзеге асыру барысындағы әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштердің реттелуі мен стратегиялық жоспарлауының бейнесі
3.3Әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштерді реттеу және оны стратегиялық жоспарлауды арттыру бойынша ұсыныстар
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ... ... ... ... ... ... басқару жүйесіндегі соңғы уақытта жүргізіліп жатқан өзгерістер аймақтардың әлеуметтік-экономикалық жүйедегі орны мен рөліне айтарлықтай ықпалын тигізді. Осыған орай ... ... ... ... ... мемлекет тарапынан реттеу мәселелері өзекті бола түсері сөзсіз.
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың деп аталатын Қазақстан халқына Жолдауында: > - деп ... ... ... ... ... Қазақстанның аймақтары әлеуметтік-экономикалық дамуда ілгерілей бастады [1]. Республикамыздың ... ... ... ... ... белгілі бір орынды ала отырып, осыған қоса басқа аймақтармен бүтіндей экономикалық бірлікті құрайды. Сондай-ақ әр аймақтың өзіндік табиғи ресурстары, ... ... ... ... даму ... ... шаруашылық құрылымы бар. Соған байланысты аймақтық саясат қалыптастырылып, жүзеге асырылады. Аймақтық саясатты жүзеге ... ... ... ... ... ... ие болары ақиқат. Бүкіл әлемде мемлекеттік басқару тиімділігін көтеру ... ... ... ие ... ... барлық мемлекеттер қолдану үшін оңтайлы болып табылатын әмбебап үлгі жоқ, әрбір мемлекет ... ... ... бір ... ... ... ерекшеліктеріне сай келетін ыңғайлы үлгіні жасақтауы тиіс. Мұның барлығы да өз еліміздің және шет ... даму ... ... ... ой елегінен өткізу міндеттерін жүктейді. Қазіргі кезеңде негізгі шаруашылық қызметтің аймақтарда жүзеге асырылатындығын ескерсек, оларға әлеуметтік - ... ... ... ... лайықты қаржылық дербестіктің берілуі маңызды болып табылады. Осымен байланысты бүгінгі ... ... ... деңгейлері арасындағы өкілеттіліктерді ажырату, бюджетаралық қатынастарды реттеу мәселелері еліміз аймақтарының экономикалық өсуіне мүмкіндік беретін негізгі шарттар ретінде ... Осы ... ... мәселелер дипломдық жұмыстың тақырыбын таңдауға негіз болды.
Зерттеудің мақсаттары мен міндеттері. Қазақстан Республикасының әлеуметтік - экономикалық даму ... ... ... ... оған әсер ... ... ... және талдау жасау негізінде олардың негізгі даму бағыттарын жетілдіру үшін ... ... - ... ... ... ... табылады. Бұл мақсатқа қол жеткізу үшін мынадай міндеттер қойылды.
* Қазақстан Республикасының дамыту үдерістерінің ерекшеліктерін, кезеңдерін, сипаты мен мазмұнын ... ... ... ... даму ерекшеліктері мен бұл үдеріске ықпал етуші факторларды анықтау;
* Қазақстан Республикасының ... - ... - ... ... ... басты қағидаларын негіздеу;
Зерттеу нысаны. Қазақстан Республикасы
Зерттеудің теория - әдістемелік негізі болып осы ... ... ... ... ... - ... даму мәселелері мен оларды дағдарыстан шығару жолдарын ұсынған отандық ғалымдардың фундаменталды ... ... ... ... ... ҚР ... ... құжаттары, заңдық және нормативтік актілері, ҚР статистика Агентігі.
Методологиялық аппарат келесі зерттеу әдістерін қосқан: жүйелі - функционалды, сарапты, экономика - ... ... ... және ... - құрылымдық, салымтырмалық - тарихи және нақты - ... ... - ... ... ... ... және ... маңыздылығын анықтау барысында жасалған тұжырымдамалар мен ұсыныстар әлеуметтік - ... ... ... - ... ... мемлекеттік және аймақтық бағдарламаларды әзірлеу кезінде қолдануға болатындығында.
1. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ӘЛЕУМЕТТІК-ЭКОНОМИКАЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРДІ РЕТТЕУДІҢ ЖӘНЕ ОНЫ ... ... ... ... ... ... ... реттеудің теориялық аспектілері
Мемлекеттің пайда болуымен қатар оның экономикалық ... ... ... ... ... қандай жағдай болса да, экономикаға араласуы және реттеуі бүгінгі экономикада объективті қажеттілік.
Тарихи жағынан дамыған елдерде әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштерді реттеу ... екі ... ... ... ... ... - шаруашылық механизмін мемлекеттік реттеу концепциясы және мемлекеттің қоға ... ... ... ... туралы неокейнстік кездерде консервативті доктриналардың синтезі. Осы аталған екі теориялық ағымдардың өздеріне тән ортақ негізі бар. ... ... де ... ... ... ... ... бағытталған экономикалық саясат жүргізу үшін белгілі меншіктің формасы мен шаруашылық қызметтер негізінде қамтамасыз етілген. Ал олардың бір-бірінен ... ... ... ... ... әр ... ... арқылы айқындалады. Олардың біреулері мемлекеттің экономикалық процестерге мүлдем араласпауын жақтайды. Оның ... ... ... рөлін атқарғанын дұрыс дейді.
Сапалық индикаторлар: еңбек, тұрмыс, демалыс, материалдық жағдай, тұрғын үй ... ... беру мен ... ... ... ... көрсеткіштері.
Кесте1
Дамыған елдердегі өмір сапасының негізгі салалары мен көрсеткіштері
Сала
Объективті көрсеткіштер
Субъективті көрсеткіштер
1
2
3
Экономикалық ... ... ... ... ... тип, ... саласы, келісім шарттары, бағыныштылардың болуы, жұмыс істеген ... ... ... ... ... қалу ... Жұмыстың жағымды және жағымсыз тұстары.
:: Жұмыс пен отбасылық міндеттерді қоса атқару мүмкіндігі.
:: Жұмысқа қанағаттануды бағалау
Экономикалық ресурстар
:: Табыс ... ... ... ... бөлмелер саны, баспананың сапасы).
:: Ұзақ пайдаланылатын тауарлар (автокөлік, компьютер, кір жуатын ... жер ... ... ... немесе тұрғын үй қызметтері ақысын төлемеу
::Үй шаруашылығының кірістері мен шығыстарының арақатынасын бағалау.
:: Кірістің түрлері.
:: Экономикалық мүмкіндіктердің немесе ... ... .
:: Өмір сүру ... ... ... ... ... бағалау
Отбасы және үй шаруашылығы
:: Отбасы құрамы, некелік қарым - қатынастар .
::Үй шаруашылығының құрамы, үй шаруашылығының басшысы және оның ... ... ... ... әлеуметтік байланыстар .
::Отбасының және үй шаруашылығының қызметіне араласуы.
:: Отбасылық өмірге қанағаттануды ... Үй ... ... ... ... ... қиын жағдайда көмек алу мүмкіндігі.
:: Уақытты бөлуді бағалау.
Қоғамдастықтың өмірі мен әлеуметтік ... және ... ... ... ... ... ... әртүрлі акцияларға қатысу.
::Саяси дауыс беруге қатысу.
:: Діни белсенділік.
::Көршілермен әлеуметтік байланыстар.
::Қоғамдастықтағы өмірге қанағаттануды бағалау
:: Мемлекеттік ... ... ... ... жүйесі, әлеуметтік жәрдемақылар жүйесі.
:: Адамдарға деген сенім.
::Әлеуметтік келісім және әлеуметтік күйзеліс.
:: Өмірге және қоғамға қарым қатынасы.
::Өмірдегі қиын ... ... алу ... ... және ... ...
:: ... кесел немесе мүгедектік
:: Денсаулыққа қанағаттануды бағалау .
:: Денсаулықты бағалау
::Дәрігерлік ... ... ... ... ... ... уақыт, құны).
::Денсаулық сақтау қызметіне қанағаттану
Білім, білім беру және кәсіби даярлау
:: Білім беру ... ... ... ... ... ... аяқтағаннан кейін курстарда білім алу
:: Интернетті пайдалану
:: Білімге қанағаттануды бағалау.
:: Ағылшын тілін білуді ... ... беру ... қанағаттану
Қоғамдық қызметтер
Жұмысқа, оқуға баратын жолға кететін уақыт
:: Қоғамдық көлік қызметіне қанағаттану
::Әлеуметтік қызметтерге қанағаттану ... ... ... ... ... ... Қалыптасқан жағдайды бағалау (шу, ауаның ластануы, су сапасы, демалатын орындар, ... ... ... ... және ... қанағаттануды бағалау
:: Адамның қаншалықты бақытты екенін бағалау
Источник: ... ... ... ... ... ... бағалау әдістемесі. Қазіргі кезде адамның қоғамдағы жалпы және оның жекелеген салаларындағы қызметінің ... ... өмір ... ... 60 - қа жуық әртүрлі әдістемелер бар. Кейбір ғалымдар адамның ... ... мен ... қамтуға қабілетті әдістемені жасау мүмкін емес деп есептейді.
Мысал ретінде ресей зерттеушілері ұсынған ... ... ... әдістемелердің бірін қарастырып көрелік .
1. Әдістеме. Өмір сапасының ... ... ... өмір ... ... формула арқылы анықталады :
ӨС = ЭЖД + ӘЖБ
мұнда: ӨС - өмір ... ... ... ЭЖД - ... ... ... ... бағасы ; ӘЖБ - әлеуметтік жағдай ... ... ... интегралды бағасы халықтың кірістері мен шығыстары; орташа айлық еңбекақы; баға және ... ... ... ... ... ... бірінші кезекте қажетті тауарларды сатып алу мүмкіндіктері, жұмыссыздық деңгейі, ақша салымдары, жинақталған мүлік, өмір сүру құнының индексі сияқты ... ... ... айқындалады.
ӘЖБ интегралды бағасы ... - ... ... мен ... ... ... қамтитын статистикалық мәліметтерді негізге алады.
ӘЖБ ... ... мына ... ... ... ... = МЭК + РЖК
Мұнда МЭК - медициналық-экологиялық ... РЖК - ... ... ... өмір ... ... әдістеме - мына формула бойынша анықталатын муниципалитеттегі социумның (жергілікті ... өмір ... ... ... = ӘСИ + ҚСИ + ... ... МСӨС - ... тұрғындар өмірінің сапасы, ӘСИ - әлеуметтік сала жағдайының индикаторы, ҚСИ - қаржы ... ... ... ЭСР - ... сала ... ... .
Әлеуметтік сала индикаторының (ӘСИ) шамасы мынадай формула ... ... : ... = И дем. + И білім + И мәд. + И денсаулық + И ... ... ... ... еңбекке жарамды бөлігінің 1 000 шаққандағы демографиялық жағдайы, 1 000 ... ... ... бала туу, 1 000 ... ... ... өлім - жітім, тұрғындардың құрылымы, оның ... ... мен ... ... ... мен ... құрайды.
Білім беру саласының ...... ... ... ... ... мен мектепке дейінгі мекемелерде 1 000 тұрғынға шаққанда орындармен қамтамасыз етілу, мұғалімдердің саны және т.б. анықтайды. ... ... ... индикаторды (И мәд.) 1 000 тұрғынға шаққандағы тіркелген қылмыстың саны, балалардың өнер мектептері, саз және көркемсурет ... ... ... ... кітап қоры (млн. дана), спорт ғимараттарының саны, балалар демалатын лагерлер саны ... ... ... ... ... (И денсаулық) халықтың 1 000 тұрғынға шаққандағы ... ... және ... ... ... ... 10 000 тұрғынға шаққандағы дәрігерлер мен ... ... 1 ... ... ... саны кіреді.
Тұрғын үй индикаторын (И. тұрғын үй) ... үй қоры (мың ... ... халықтың тұрғын үймен орташа ... ... бір ... ... жалпы аудан (шаршы метр) сияқты ... ... - ... ... ... мен ... ... қаржылық көмек пайызы, тұрғын үй емес қозғалмайтын муниципалитеттік мүлік пен жерді ... ... - ... ... ... ... халық санының өсімі, туу және өлім-жітім, жан басына шаққандағы ... ... ... бюджеттен өндірістік және өндірістік емес салаларға жұмсалған шығындар, жұмыссыздар ... ... ... ... қызмет, орташа айлық жалақы мен күнкөрістің ең ... ... ... ара ... ... ... ... де статистикалық мәліметтерге негізделеді, ал есептеу ағымдағы жылдың көрсеткіштерін өткен жыл көрсеткіштерімен салыстыру арқылы жүзеге асады.
Өмір ... ... ... ... ... статистика арқылы алынған объективті көрсеткіштер жатыр. Бірақ статистикалық мәліметтер барлық кезде әлеуметтік нақтылықтың шынайы жағдайын көрсетпейді, ... ... ... мен ... ... өмір сүру ... туралы пікірлері, тұжырымдарын үйлестіру өзекті мәселеге айналып отыр. ... үшін ... ... ... керек.
Кесте 2
Әлеуметтік субъектінің қажеттіліктерін бағалау.
Көрсеткіштер
Индикаторлардың топтары
Әлеуметтік субъектінің өмірлік күш ... ... ...
* ... ... ... тұрақтылыққа, тосын жағдайлардан қорғануға қажеттіліктер
* Қауымға, қауымдастықта ...
* ... ... ... ... ... Актуализация, өзін-өзі көрсету.
Өмір сүру кеңістігін сипаттайтын факторлар
* Субъектінің өзінің өмір сүріп отырған кеңістігіне қанағаттануын анықтайтайтын сыртқы факторларды ... ... ... реттегіштер (құқықтар мен бостандықтар)
* Азаматтық, саяси, әлеуметтік және мәдени құқықтар мен бостандықтар.
Әлеуметтік кепілдіктер
* Төменгі жалақы, уақытша ... ... ... ... ... ... тұлғалар үшін жұмыссыздыққа байланысты жәрдемақы.
* Қартайған және еңбекке жарамсыз азаматтар, мүгедектер үшін зейнетақы
* Оқушыларға ... ... аз ... ... ... жәрдемақылар
Сонда. Лига М.Б. Качество ... как ... ... безопасности. - М.: Гардарики, 2008. - 223 ... ... ... ... материалдық және материалдық емес игілік пен қызмет көрсетулермен қамтамасыз ету дәрежесі, оларды тұтынуда ... ... ... және ... осы игілік түрлерінде қажеттіліктерін қанағаттандыру деңгейімен түсіндіріледі. жаңаша айтсақ бұл аса ... адам ... ... ... ... ... ... және оның жеке мүшелерінің әл-ауқаты туралы түсінік беретін ұғым.
Талмдамада статистикалық деректер негізінде халықтың тұрмыс сапасын ... ... ... ... ... олар бөлек халық топтар бөлінісіндегі материалды игіліктің қолданылуын, бөлінуін, көлемін, құрамын анықтайды. Жан басына шаққандағы ішкі ... өнім ... ... табысының орташа деңгейі, туған кезден күтілетін өмір ұзақтығы тәрізді көрсеткіштермен шектелмей, денсаулық ... және ... ... ... қорғау, еңбекпен қамту, сапалы тұрмыс жағдайларымен қамтамасыз ету және экологиялық қауіпсіздік, ақпаратты қоғамды дамыту сияқты әр ... ... ... ... ететін өзекті мәселелер қамтылған.
Баяндама халықтың тұрмыс деңгейі саласында негізгі қызметтерді дамыту және ұсынудағы жергілікті бастамаларды тиімді басқару үшін әлеуетті ұлттық және ... ... ... ... мен нығайтуды арттыруға бағытталған.
Мақсаттары:
* тұрмыс сапасын бағалауға арналған индикаторларды ... ол ... ... оның ең ... ... ... деңгейі мен сапасын арттыруға бағытталған мемлекет стратегиясын сәтті орындау үшін негізгі түбіртектің бірі
* статистикалық деректер негізінде тұрмыс сапасының комплексті сипаттамасына ... ... ... ... жақсаруына талдау және олардың әл-ауқаттарымен қанағаттанушылығы;
* тұрмыс сапасының ... ... ... және ... даму серпіні;
* өңірлік дамудың сипаттамасы, ең жағымды және сәтсіз облыстарды әшкерелеу;
* халық тұрмысына жағымсыз жағдайларды анықтау;
* ... және ... ... көрсеткіштердің сапасын көтеру бойынша ұсыныстар жасау
Зерттеу мәселелері. Халық тұрмысының сапасы жағдайына, мемлекеттік статистика және басқа да мемлекеттік ... ... ... отырып, келесі салалар бойынша талдама зеттеу:
* Халық табысы
* Халық денсаулығы
* Білім деңгейі
* Адам қауіпсіздігі
* Демографиялық жағдай
* ... ... ... ... ... ... тұрмыс сапасын
анықтайтын көрсеткіштерді зерттеу
Сипаттаушы көрсеткіштер
Әсер етуші көрсеткіштер
Комплексті бағалау
Халықтың тұрмыс сапасын
анықтайтын көрсеткіштерді зерттеу
Сипаттаушы көрсеткіштер
Әсер етуші көрсеткіштер
Комплексті бағалау
Сурет 1. Халықтың тұрмыс ... ... ... сапалық көрсеткіштердің 3 жылдық серпіндегі көрінісі
* қазақстан халқының тұрмыс сапасы өңірлік (облыстар, қала мен ауыл), ... ... ... ... ... бойынша (бай, орташа, кедей) бөліністерде
* жалпымемлекеттік және ведомствалық көрсеткіштердің сапасын көтеру бойынша ұсыныстар жасау
* халықтың тұрмыс сапасына нәтижелік көрсеткіштер бойынша, ... ... ... ... ... ... тамызында халықтың тұрмыс деңгейін, кедейліктің себептері мен жағдайын, сондай-ақ өз әл-ауқат деңгейін субъективті бағалау бойынша бір ... ... ... ... мәртебесі ұсынылған бес топ бойынша анықталды. 2010 жылмен салыстырғанда өзін кедей топқа жатқызушы үй шаруашылықтарының ... ... ... Өзін орта ... үй шаруашылықтарының 36,0% жатқызған, өткен жылмен салыстырғанда бұл көрсеткіш те ... 2009 ... үй ... ... барысында сұрастырылғандардың көбі - 45,5% деп ... және де ... ... (43,9%) ... әлеуметтік мәртебесін бағалау қалалық жермен (47,1%) салыстырғанда төмен екендігі ... Үй ... 0,2% ғана өзін ... ... ... ... жатқызған.
Сұрастырылған үй шаруашылықтарының көбінде (51,4%) әл-ауқат деңгейі өткен жылғы деңгейде сақталса, 39,6%-ында үй шаруашылықтарының ... ... ... ... ... ... ... өзін санатына қосатындар (56,8%) және (81,9%), ал нашарлағаны жайлы - ... 35,9% ... Орта ... жоғары және алдыңғы қатардағы соңғы жылы өз әл-ауқатының төмендегенін үй шаруашылықтарының ешбірі көрсетпеген.
Өмір ұзақтығы: Өмір сүру ... // ... ... ... ... ... ... 2. Өмір сүруге ең қолайлы қалалар
Тұрмыс ... әсер ... ... ... ... өмір ... ең ... деп Астана, Алматы қалаларын атауға болады, туған кезден күтілетін өмір ұзақтығы мен халық табыстары көрсеткіштері де ең жоғарғы ... ие. ... пен ... астаналардың тұрмыс жағдайлары қолайлы екені сөзсіз. Ал ауылды ... ... ... ... ... Ақмола мен Қостанай облыстар тұрғындарының денсаулық жағдайлары басқа өңірлерге қарағанда жақсы.
Тұрмыс жағдайлары ... деп ... ... ... ... белгілеуге болады.
Бұл адамның мәртебелі өміріне ең аз шарттарды көрсететін айқындағыштарды анықтайтын әдістеменің дамуына жол ... ... ... ... ... өкілдері бөлінісінде, қала және ауыл халқы арасындағы теңсіздіктің мониторингінің құралы болуы тиіс.
Баяндамада анықталған көрсеткіштерден басқа, адам тұрмыс сапасының сапаттамасын ... ... үшін ... ... ... ... ... Бұл қанағаттану аспектісі бойынша зерттеу. Ұсыныс - үй шарушылықтарын қолданыстағы бір жолғы зерттеуге қосымша ... - ... ... оң үрдістер республиканың барлық өңірлерінде байқалды. Мұны, әлеуметтік саясатты, қорыта келгенде адам капиталының дамуын анықтайтын негізгі ... ... бірі - ... жан ... ... ... ... табыстары көрсеткішінің серпіні дәлелдейді. Тұтастай Республика бойынша 5 жыл ішінде халықтың нақты ақшалай табыстары 55,6 пайызға өсті. ... ... 2003 ... бастап олардың өсу қарқыны өткен жылмен салыстырғанда Қазақстанның барлық өңірлерінде жүз пайыздық табалдырықтан асып ... ... ең ... деңгейінің шамасы
Кесте 3. Жыныс-жас топтары бойынша күнкөрістің ең төменгі деңгейінің шамасы
орта ... бір ... ... ... ... жан ... шаққанда
4 596
4 761
5 128
5 427
6 014
8 410
9 ... ... ... ... ... қосқанда, жасы
11-13
5 837
6 063
6 509
6 904
7 639
8 909
10 228
13 102
13 424
14 315
14-17
6 196
6 422
6 901
7 ... ... ... 118
15 520
15 922
16 973
18-29
5 445
5 653
6 098
6 438
7 ... ... ... ... 316
30-62
4 824
4 998
5 399
5 690
6 308
9 811
11 261
14 414
14 774
15 721
63-тен асқан
4 ... ... ... ... ... ... 640
12 349
12 658
13 490
Әйелдер, жасөспірімдерді қосқанда, жасы
11-13
5 413
5 614
6 041
6 396
7 091
7 405
8 501
10 890
11 158
11 ... ... ... ... ... ... ... 284
11 891
12 199
13 004
18-29
4 866
5 049
5 445
5 764
6 394
7 942
9 114
11 667
11 958
12 722
30-57
4 ... ... ... ... ... ... ... 667
11 958
12 722
58-ден асқан
3 786
3 919
4 227
4 456
4 927
7 224
8 299
10 633
10 897
11 ... ... ... ... 3. ... ең төменгі деңгейі шамасының өзгеруі және инфляция
Кесте 4. Орта ... ... жан ... ... ... ең ... ... шамасы
орта есеппен бір жылға, теңге
Күнкөрістің ең төменгі деңгейінің шамасы
соның ішінде
Өткен жылға пайызбен
Анықтама үшін
өткен ... ... ... емес ... мен ... қызметтер
тұтыну бағаларының индексі
азық-түлік тауарларына бағалар индексі
2008
8 410
5 046
3 364
139,8
108,6
108,7
2009
9 653
5 792
3 861
114,8
110,8
112,2
2010
12 364
7 419
4 945
128,1
117,0
123,4
2011
12 660
7 597
5 063
102,4
107,3
106,0
2012
13 487
8 ... ... - ... 5. ... ... ... ... ең төменгі деңгейінің шамасы
орта есеппен бір жылға, теңге
0-13 жастағы балалар
14-17 жастағы жасөспірімдер
18 жастан асқан, еңбеккеқабілетті халық
Зейнеткерлер мен қарт ... ... ... ... ... ... ... 827
2009
7 860
12 118
9 284
11 481
9 114
8 989
2010
10 093
15 520
11 891
14 697
11 667
11 515
2011
10 274
15 922
12 199
15 063
11 958
11 802
2012
11 004
16 ... ... ... ... ... - ... 6. ... ең төменгі деңгейінің шамасына кіретін тауарлардың құны
кезең соңына, орта есеппен халықтың жан ... ... ... ... ... %
теңге
үлесі, %
Күнкөрістің ең төменгі деңгейінің шамасы
8 293
100,0
10 768
100,0
12 179
100,0
11 983
100,0
13 728
100,0
Нан және жарма өнімдері
716
8,6
1 021
9,5
1 208
9,9
1 171
9,8
1 ... және ет ... ... ... ... ... 547
18,6
Жаңа ауланған балық
132
1,6
177
1,6
192
1,6
205
1,7
233
1,7
Сүт және сүт өнімдері
853
10,3
1 154
10,7
1 363
11,2
1 391
11,6
1 540
11,2
Май және ... ... және ... ... ... 429
11,7
1 181
9,9
1 582
11,5
Қант, шай, дәмдеуіш
220
2,7
232
2,2
261
2,1
348
2,9
396
2,9
Азық-түлік емес тауарлар мен ақылы қызметтер
3 ... ... ... ... ... - ... 7. ... бойынша орта есеппен халықтың жан басына шаққандағы күнкөрістің ең ... ... ... ... бір ... теңге
2008
2009
2010
2011
2012
Қазақстан Республикасы
8 410
9 653
12 364
12 660
13 487
Ақмола
8 257
9 306
11 429
11 510
12 016
Ақтөбе
8 883
9 896
11 674
11 882
12 ... ... ... 460
12 788
13 812
Атырау
10 335
11 179
13 606
13 558
13 970
Батыс Қазақстан
8 480
9 284
11 629
11 ... ... ... ... ... ... ... 079
9 192
11 269
11 429
12 344
Қостанай
7 582
8 392
11 382
11 777
12 932
Қызылорда
8 001
9 248
11 909
12 438
13 ... ... ... 050
15 883
17 261
Оңтүстік Қазақстан
7 316
8 681
10 630
11 184
11 941
Павлодар
7 954
8 881
11 099
11 293
12 173
Солтүстік Қазақстан
7 925
8 838
11 317
11 886
12 ... ... ... 833
11 531
11 912
12 644
Астана қ.
9 546
11 521
14 409
15 082
16 289
Алматы қ.
10 089
12 282
15 786
15 557
16 233
Ескерту - ... ... ... ... ... деректер
Сурет 6. Күнделікті өмір сүру минимумының ауқымын есептеу әдісі.
Халықтың тұрмыс ... ... ... ... ... жеке және ... көрсеткіштер жүйесімен сипатталады. Интегралдық көрсеткіштер адам мүмкіндігінің дамуының негізгі мүмкіндіктерін есепке алады:
* өмірдің ұзақтығы және денсаулық;
* білім ... ... ... жұмыс істеу.
Адам дамуының индексі үш индекстің арифметикалық ортасы ретінде есептеледі: адам өмірінің ... ... ... ... жан басына шаққандағы нақты жалпы ішкі өнім индекстері.
Шекті ... ... ... ... өмір ... болжамды ұзақтығы
25
85
2. Ересек халықтың сауаттылығы %
0
100
3. 5 - 24 жас ... ... ... үлесі %
0
100
4. Ұлттық валютаны сатып алу қабілетінің паритеті бойынша халықтың жан басына шаққандағы нақты ЖІӨ, АҚШ долларамен
100
40000
Индекстер былай ... I= Х ... мән - min Х: max Х - min Х ... ... үшін - адам ... ... ... халықтың айырылу көрсеткіштерінің үшінші реттегі орташа шамасы ... ұзақ және ... өмір сүру ... ... 40 ... ... ... үлесі;
* білім алу мүмкіндігі бойынша ересек халықтардың ... ... ... өмір сүру үшін ... қажеттілік бойынша халықтың денсаулық сақтау қызметтеріне, қауіпсіз ауыз суға қатысу мүмкіндігі жоқ және 5 ... ... ... ... балалардың орташа арифметикалық үлесі.
Халықтың кедейшілік көрсеткішін есептеу әдісі
Мүмкіндіктер бойынша халықтың кедейлік ... ... ... 3 ... ... ... медициналық қызметкерлердің көмегінсіз туылған балалардың үлесі;
* 15 және одан жоғары жастағы сауатсыз әйелдердің үлесі;
* 5 жасқа дейінгі салмағы ... ... ... деңгейі - жалпы халық санының өмір сүру ... ... ... бар ... үлесі. Халықтың кедейлік және қайыршылық көрсеткіштерінде, адамның даму индекстеріне қарағанда, елдегі орташа ... ... ... ... бойынша адам дамуының мүмкіндігінен айрылған халықтың үлесіне акцент қойылады.
Халықтың ... өмір сүру ... ... жеке ... ... - ... - шартқа отырған жалдамалы жұмыскерлер табысы.
2. Тұрғындардың табысына барлық көзден ... ... және ... ... ... ... түрлері жатады: еңбек қызметінен түскен айлық ақылар, зейнетақылар, ... ... ... ... ... мен номиналдық табыс ағымдағы бағадағы бұл көрсеткіштердің ақшалай көрінісі болып табылады.
4. Нақты жалақы мен нақты табыс әрбір ... өз ... мен ... ала ... ... игіліктер мен қызметтердің сомасын сипаттайды.
5. Қолда бар табыс - бұл ... ... мен ... санамағанда, номиналдық ақшалай табыс.
6. Тұрғындардың табыстары ағымдағы шығындардың орнын толтыруға немесе жинақтар үшін қолданылады. Әлемдік статистикада жалпы ... 50 ... көп ... ол кедей болып табылады.
7. Тұрғындардың жинақтары - бұл табыстар мен ағымдағы ... ... ...
8. Төменгі және жоғарғы децильдерді бөлу қатарының әр түрлі шеттеріндегі ... 10 ... ... ... ... ... Мұнда төменгі дециль тең болады бірінші децильдік интервалдың ... шегі ... ... ... ... ... ... санының бірінші децильдік интервал алдына қатынасымен есептеліп шығарылады. Олардың барлығы ... ... ... ... ... ...
9. Халықтың жан басына шаққандағы орташа жылдық табысының азық - түлікті тұтыну икемділігінің динамикалы коэффициенттері болады.
10. ... ... ... ... ... және ... ... табыстың бөліну теңсіздігіне қатысты сипаттамасын береді.
Лоренц коэффициенті - квадрат диагоналының біркелкі бөлінуінің осы ... ... ... ... үлесіне тең. Лоренц қисығы тік бұрышты координаттың жүйесінде графигінен көрсетіледі: абцисса осі ... - ... ... х ... ал ... осі бойынша - халық табыстарының жиіліктері. Халық ... ... ... мен ... ... ... арасындағы бөлінуді Джини коэффициенті сипаттайды.
Егер Джини, Лоренц коэффициенттерінің ... 0 - ге ... онда ... бөлінуі бір қалыпты болады және керісінше. Егер коэффициенттердің ... 1 - ге ... онда ... ... ... ... экономикалық өсудің тұрақтылығын сақтауға және дамытуға ынталы болады. ... ... ... тән кемшіліктерді мемлекет экономикалық реттеу арқылы түзетіп отыруға тиісті.
Мемлекеттік реттеудің келесідей түрлері бар:
* Шаруашылықты ... ... ... ... ... және ... да ... жүйелердің ұштасуының әр түрлі нұсқасы;
Әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштерді мемлекеттік реттеудің басты үлгілері:
* Адаптациялық үлгі - мысалы, АҚШ ... ... ... ... ... яғни ... ... көрсеткіштерді мемлекеттік реттеудің негізгі әдістеріне тоқталатын болсақ:
* Құқықтық реттеу - мемлекеттің тарапынан;
* Өндіруші ... және ... үшін ... ... ... ... ... Бұл жерде заң нормалары және ережелер жүйесі меншік формалары мен ... ... ... ... келісім-шарт жасаумен фирманың қызмет ету шарттарын кәсіподақтармен реттеп отыру;
* Әкімшілік ... - ... ... ... ... ... ... кезде көбінесе әкімшілік реттеу қоршаған ортаны қорғау шараларымен айналысады.
* Экономикалық әдістер нарықтық қатынастардың сипатынажәне ұлттық әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштердің шеңберінде ... ... ... ... ... ... Бұл жиынтық сұранысқа, жиынтық ұсынысқа, капиталдың шоғырлану дәрежесіне әсер ету арқылы реттеу шараларын жүргізеді.
Ал әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштерді ... ... ... ... ... кең ... Ұлттық қорғаныс;
* Фундаменталды ғылым;
* Космостық зерттеулер;
* Денсаулық сақтау;
* Қала ... ... ... ... ... ... қойылымын, тауарлардың сапасын реттеу;
* Ресурстарды тиімді бөлу мен ұтымды пайдалану;
* Монополияға қарсы тұру, бәсекені ... ... ... орын ... ... ... пен ұсыныстың тепе-теңдігінің бұзылып отыруын реттеп отыру;
* Әлеуметтік мәселелер мен қоршаған ортаның ластануын реттеу.
Әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштерді мемлекеттік ... ... ... ... экономикалық тұрақтылықты қамтамасыз ету;
* Шаруашылық қызметтің кординациясын дамыту;
* Бәсекелік ортаны барынша қолдау.
Осыдан барып келесі төрт көрсеткіш шығады:
* Экономикалық ... ... ... мен ... ... ... ... экономикалық тепе-теңдік.
Әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштерді мемлекеттік рететуде негізгі субъект мемлекеттің өзі ... ... ал ... ... әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштердің әлсіз және реттеуді қажет ететін салалары мен ... ... ... ... нарықты реттеудің әдістерін келесідей жіктеуге болады:
3543300144780Жанама реттеу
00 ... ... ... ... ... реттеу
331470016891000331470016891000251460016891000274320016891000
331470056007000331470011315700033147001703070003314700227457000331470031889700025146005600700025146001131570002514600170307000251460022745700035433002846070Экономиканы индустриалды-инновациялы реттеу
00Экономиканы индустриалды-инновациялы реттеу
35433002045970Ресурстарды пайдалану шарттары мен ... ... ... ... шарттары мен ақысын реттеу шаралары
4572002045970 Баға мен ... ... Баға мен ... реттеу
4572001474470 Орталықтандырылған күрделі қаржы жұмсау
00 Орталықтандырылған күрделі қаржы ... ... ... ... бекіту
457200331470Мемлекеттік сатып алу немесе тапсырыстар жасау
00Мемлекеттік сатып алу немесе тапсырыстар жасау
35433001474470 ... ... ... ... Ақша ... ... Ақша ... саясаты
3543300331470 ... ... ... ... 4 - ... ... ... реттеудің әдістері
Ескертпе: А.Әбдіқалық.Қазіргі кезеңдегі ҚР-ң әлеуметтегі мәселелері//Абай ... ... ... ... ... ... отырғанымыздай тікелей реттеу шаралары неғұрлым әкімшілік сипат алады да, ал жанама реттеу әдістері экономикалық сипат алады. Енді осы ... ... ... ... ... ... болып табылатын әдістеріне жекелеп тоқталып өтсек.
Жоспарлау - әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштердімемлекеттік реттеудің басты аспабы. Халық шаруашылық ... ... ... ...
* ... әлеуметтік - экономикалық табиғатын күшейту;
* халық шаруашылық жоспарлаудың стратегиялық сипатының өзгеруі;
* жоспарлаудың ғылыми негізділіктің жоғарылауы;
* жоспарлау процессінің ... ... ... ... ... процессі дамуда, сондықтан қазіргі этапта маңызды міндет болып:
* ... ... мен ... түбірлері жүзеге асырылуы;
* басшылықты жүзеге асырудағы мобильдік пен жылдамдылыұ;
Жоспарлау жүйесіне келесілер енеді:
* стратегиялық
* макроэкономикалық
* салалық
* ... ... ... ... әртүрлі болып түсіндіріледі.
Макроэкономикалық жоспарлау-орталық жоспарлаушы органмен жүзеге асырылатын ұйымдық қызметі немесе оның ... 1) ... ... асырылатын шешімдер мен шараларды дайындау үшін; 2) шешімдердің келісілгенділігін және әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштердің жүйенің дамуындағы қызығушылындағы басқару жүйесінің томенгі звеноларының өзара ... ... ... ... ... органдарының қызметі ретінде қарастыруға болады. Оның мақсаты белгілі кезеңнің аяғына дейін қажетті нітижелерге әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштердің келуі.
Макроэкономикалық ... ... ... 4 ... ... ... координациялық шешім
б) макроэкономикалық шешімдер және жеке қабылданатын экономикалық жүйелердің талдануы.
в) макроэкономикалық шамалар анықталғанда орталықтандырылған аппарат қабылданған ... ... ... ... ... ... сай ... макроэкономикалық шешімдер. Мысал ретінде аралас шаруашылықты алуға болады. Осыдан шаруашылыұ субъектілер экономикалық қатынастарда ... ... ... ... ... ... ... басқару органы тек қана жалпы әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштердің қалыптасу қағидаларын құрады.
Мемлекеттік орталықтандырылған жоспар басқарудың басқа деңгейңнде шешілмейтін мәселелерді ... ... ... ... ... приоритеттерді анықтау және елдің жалпы әлеуметтік - ... даму ... ... сөз ... ... мемлекеттік жоспар құрылымдық және инвестициялық саясатың бағытын анықтау ... ... ... ... ... көрсеткіштердің салаларының тиімді дамудың қарастыратын салалық аспектіні зерттеу табылады.
Жоспарлаудың салалық қағидалар негізінде ... ... ... ерекшіліктері бойынша жақын бірдей белгілі өнім өндіретін өндірістік кәсіпорындарды бірегейдік салаларға біріктіретін басқарудың салалық жүйесі құрылады. ... ... ... ... өндірістік және әлеуметтік сал енетін территориялды шаруашылық ... ... ... жоспары таңдалған тауармен нарыққа байланысты анықталады. Нарыққа көшу кезінде ... даму ... ... ... ... ... - экономикалық стратегия және елдегі қайта құру ... ... да жаңа бір ... ... ... сапалылығына қарай да айтуымызға болады.
Стратегиялық жоспардың негізгі мақсаты жүйелерді анықтау және бір - бірімен байланыстықан макроэкономикалық көрсеткіштер, ... және ... ... ... ... ... ... анықтау.
Стратегиялық жоспарлаудың негізгі атқаратын міндеттері:
* Ғылыми дәлділіктпен және ... ... ... ... ... жиының қамтып көрсетеді.
* Әлеуметтік - шаруашылықтың тиімді өсуін және макроәлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... ... программаның дерьес өзделуіне ғылыми ақпараттың базасын дайындайды.
* Банктің жоспарлы көрсеткіштерінің еңгізілуін ... ... ... ... ... және ... ... табасының абсолюииік өлшемін, сонымен қатар Республиканың мемлекеттік бюджет деңгейін есептеледі.
* Елдегі түрлі аймақтардың экономикалық және ... ... ... ... ... жоспарларды құру процесі келесі негізгі этаптардан тұрады: ... ... ... ... материалды-техникалық және республиканың интелектуалды потенциалы жағдайының ғылыми және тереңдетіп талдау;
* алдағы кезеңдегі арнайы-демографиялық, ... ... ...
* ... ... түріне сұраныс жиынтығын болжау;
* жоспар құрудағы концепция өңдеу және қағидаларды анықтау;
* ... ... ... және сапалық көрсеткіштерін ғылыми негіздеу;
* маңызды әлеуметтік-экономикалық мәселелер бойынша ұлттық бағдарлама құрастыру. ... ... ... мемлекеттік деңгейде келесі бөлімдер бойынша бекітіледі:
* Макроэкономикалық көрсеткіштердің қоғамның ... ... ... ... ... ... территория бірліктерінің әлеуметтік экономикалық деңгейінде дамуы (қала, аудан, область, село, т.б.)
* Жүйелі ... ішкі ... ... ... мен ... ... Мемлекеттің тауарға деген тапсырысы және олардың өзіндік араласуы.
* Әлеуметтік - экономикалық ... ... ... ... ... ведомсты және Қазақстан Республиксының министрлігіне арналған жылдық стратегиялық жоспарды сәйкесінше методикалық ... ... ... ... ... стратегиялық жоспарды да мынандай бөлімдерге бөліп қарауымызға болады.
* Қазіргі кездегі бақылануға алынған сала немесе ортаны бағалау.
* Келер жылға арналған министірліктің ... ... ... ... ... SWOT - ... ... қойылған мақсатына жеткізу.
* Қойылған мақсатқа жету стратгеиясы.
* Тарату этаптары немесе аралық мақсаттар.
Жоспарлар муниципалды басқару объектісінің мазмұнына ие ... ... ... бюджетті өзіндік қолдану базасында сәйкес аймақтардың кешенді ... ... ... ...
* әртүрлі сипаттағы аймақтық ерекшеліктерге сай кәсіпкерлік қызметті активтендіру бойынша шараларды жүзеге асыру;
* ... кіші ... ... ... қабылдау;
* халыққа мәдени сектрлар бойынша материалды-техникалық және идеологиялық көмек көрсету;
* ... және ... ... ... ... ... ... жоспарлауды қамтамасыз ететін кадр саясаты туады.
Жаңа әлеуметтік - ... ... және ... ... құру ... аяқталуы да жаңа бір ортадағы халықтық өмірінің сапалылығына қарай да ... ... ... ... ... ... және тік ... бөлімшелерден туратын жоспарлау бойынша комитет құрастыратын Франциядағы индикативті жоспарды құру кезінде көрінеді.
Бірінші этапта өндірістік және ... ... ... екі ... ... ... ... болжау ұлттық өнімнің өндірісінің өсуіне кепілдік беруге қабілетті елдің эуономикалық дамудың негізгі бағытын көрсетеді. Екінші ... ... ... ... келе ... ... мәліметтерінен турады; сонымен қатар негізгі экономикалық көрсеткіштердің өсу ырғағы ... оның ... тест ... Осы екі ... ... классикалық схема бойынша жасалады: өнім өндіріс және ішкі шығындар көрсеткіштері жоспарланады. Содан кейін үш ірі саладан (шикізат ... ауыл ... ... ... ... және сңғы ... үш ... категориясынан (мемлекеттік татыну, әлеуметтік салаға капитал салу, ішкі сауда) құралатын экономикалық таблица құрылады, еңбек ресурстары мен капиталдың бағасы көрінеді. ... ... ... ... ... есеп ... ... аспаптары қызмет етеді.
Индикативті француздық жоспар құрудың екінші этапты бірінші ... ... ... ... ... этапта кәсіпкерлер мен кәсіподақтар жұмыс істей бастайды. Салалық ақпаратқа ие бола отырып, комиссия жоспарлы параметрдің ары қарай бөлшектерін жүзеге асырады.
Индикативті ... ... ... ... ... маңызды мақсатты индикаторларынан туратын ерекше құжат. Әлеуметтік - экономикалық дамудың индикаторы ретінде әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштердің құрылымын, динамикасын және ... ... ... ақша ... ... және ... ... нарығын, бағаның өзгеруін, сыртқы экономикалық байланысты және т.б. ... ... ... ... ... жету үшін шаруашылық, субъектілердің экономикалық қызметке әсерететін негізгі аспар болып бюджеттік, салықтық, ақша-несиелік, экспертті-импортты саясат, баға құрылымының және т.б. ... ... ... ... мен ... негіздер табылады.
Ұзақ мерзімді жоспарлау экономикада ұзақ мерзімді аспектіде көрінетін шараларды жоспарлау.
Стратегиялық жоспарлау мемлекеттік әлеуметтік-экономикалық саясат пен ұзақ ... ... ... ... ... ... реттеуші жүйелерді анықтайды.
Жылдық(ағымдық) жоспарлау ағымды макроэкономикалық баланс, экономикалық реттеуіштерді реттеу мәселелерін шешуге бағытталған.
Жоспарлаудың деңгейіне байланысты ... ... ... - ... ... ... ... жасалады. Онда жалпы ұлттық мақсаттар мен міндеттер, үкіметінің шаралары мен мемлекеттік экономикалық саясаттың негізгі ... ... ... ... - ... дамуының индикативті жоспарлары саланың дамуының мәселелерін шешетін экономикалық, ұйымдық - техникалық шараларды және салалық саясаттың негізгі бағытын анықтайды.
Қазақстанның миссиясы тәуелсіз, ... және ... ... ... құру болып табылады.
Осы артықшылықтарға жету үшін келесі жеті ұзақ мерзімді приоритеттерді жүзеге асыру керек:
1. Ұлттық қауіпсіздік. Территориясын толық сақтай ... ... ... мемлекет ретінде Қазақстанның дамуын қамтамасыз ету.
2. Ішкі саяси тұрақтылық және қоғам консолидациясы. Ішкі саяси ... және ... ... ... және ... Жоғарғы деңгейлі шет ел инвестициясымен ішке жинақтар бар ашық нырықтық экономикаға базаланған экономикалық өсім.
4.Қазақстан азаматтарының денсаулығы, білімі және ... ... ... Инфрақұрылым, әсіресе транспорт және байланыс.
7. Кәсіпкерлік мемлекет.
Осы ұзақ мерзімді жоспармен мемлекеттің күшеюіне қызмет етуі керек және елдің бюджеті мен кадр ... құру ... ... ... ... керек.
Мемлекет еркін әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштерді қолдау керек. Оның міндеті - әділ қызмет ете отырып, нарықтық ереже ... оның ... ... ... ... тәжірибені үйрене отырып шетелде қаржылық инвестициянаң стратегиясын алдын ала ... ... ... ... ... бар: табиға ресурстарды өндеу; инфра құрылым, коммуникация және ақпарат. Осы салалардың дамуы экономикалық өсуге ғана емес әлеуметтік салаға, Қазақстанның ... да ... ... ... ... ... механизмі және негізгі әдістері
Қазақстандағы экономикалық реформалардың жүруі әлеуметтік шаруашылық процесстер динамикасында барлық ... ... ... ... ... роль ... керек.
Осы мәселелердің шешімі әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштерді мемлекеттік реттеудің қаржы-несиелі механизмі және жоспарларды өңдеу болып табылатын негізгі аспаптарымен мемлекеттік ... ... он ... ... көрсеткіштерді мемлекеттік басқарудың тұрақты механизмдерінің құлауы теориялық және практикалық түрде олардың жаңа модельдеріне осы механизмдердің трансформацияларының эвалюцияларына ... ... ... ... жағдайда мемлекеттік реттеудің қаржылық-несиелі механизмдерін және стратегиялық жоспарларды өңдеуде басты болып табылатын аспаптарды ел экономикасын дамытуда мемлекеттің ... ... ... ... ... ғылыми зерттеу және дүние жүзілік тәжірибелерді жалпылау және ... ... ... ... ... процестерді жылдамдату құралы сияқты жоспарлауды активті түрде қолдану мен технико-экономикалық қатынаста дамығандар санына тез ... ... ... ... ... ... ... халық шаруашылығын басқару органдарының жүйелерінде жалпы статусы бар стратегиялық жоспарлар бойынша ... ... және ... ... ... бойынша арнайы мемлекеттік орган құруына қажеттіліқ тудырады.
Жалпы практикада әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштерді мемлекеттік реттеудің рычагы болып экономикалық жоспарлау болуы мүмкін, ... ол ... ... ... ... ... реттеуші функциясы ретінде әкімшілік және экономикалық әдістерді орындайды. Командалық экономикаға әкімшілік игеру сипатты болады. Нарықтық әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштерді ... ... ... керісінше экономикалық әдістерді реттеуге базаланады.
Әкімшілік және тура реттеу әдістері шаруашылықты субъектінің еркін таңдауын шектейді. Мысалы, өндірілген өнімнің ... және ... ... ... ... ... тапсырма немесе жоспарлы экономикада әкімшілік реттеу әдісі- тауар және қызмет ... ... ... баға- ресурстарды альтернативті қолдануға мүмкіндік бермейді. Мұның ерекшелігі мемлекеттік реттеудің экономикалық және ... ... ... ... ... шектемейді.
Реттеудің әкімшілік әдісі нарық табиғатына қарама-қарсы, олар сәйкес қаржылық реттеушілердің қызметін блоктайды.
Экономикалық әдістер, ... ... ... ... Олар ... конъюктурасына тікелей әсер етеді және сол арқылы тауар және ... ... ... және ... жанама әсер етеді. Мысалы, трансфертті төлемдердердің артуы тұтынушы тауарлардың ... ... ... сұранысты арттырады. Басқарудың экономикалық әдістері осылайша нарықтық механизм арқылы қызмет етеді
Командалық экономикадан нарықтық экономикаға өту бұрынғы әкімшілік әдістерін бұзып, экономикалық ... жаңа ... ... ... реттеу әдістерінің жүйесін өзгертумен бірге жүреді.
Жоспарлау болашақ қызметтерді өңдеу процесін көрсетеді. Және кез келген ... ... ... ... ... ... Ол келесі негізгі моменттерді қамтиды: желілі макроэкономикалық көрсеткіштерді жоспарлау; қоғамдық дамуда мәселелерді және ... ... ... ... масштабыназайту үшін халықтық өмір сүру деңгейін төмендетпеуге күш салу керек, мемлекет реформаның алғашқы этаптарында, мысалы, өндірістік негізді және ... жеке ... ... ... ... ... өткізу мен өндіріске әкімшілік бақылауды сақтай алады.
Өтпелі ... ... ... міндетті болып реттеудің экономикалық әдістерінің жалпы жүйесін құру табылады. осы мақсатпен ... ... ... экономикаға өтуді жүзеге асыру несиелік және салықтық жүйенің реформасын жүргізеді.
Нарықтық экономикаға тән елдерде екі деңгейлі банктік жүйе щшралады. ... ... банк ... ... ... ... ... кең тораптарының әрекеттерін реттеуді жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасындағы экономиканв басқары. ... ... ... ... ... ... ... жүйесінен нарықтық экономикаға өту өте тез және қиын болады. ... ... ... ... ... ... реформа сәтті эксперимент бола алмады. әрине бәрі ретімен болу керек. Кез-келген әрекеттің міндеттері мен ... ... ... бағалануы керек.
Сонымен қазіргі кездегі Қазақстан жағдайында әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштерді басқарудағы мемлекеттің ролін активтендіру мәнді болып табылады. Осыдан елдің ары ... ... , оның ауыр ... шығу ... ... - ... ... тағдыры, экономикалық жгйені құру артықшылықтары тіуелді. Қазақстанның ұлттық экономикалық мүддесі, трансформациялық кезендегі күрделі мәселелер, сонымен қатар әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштерді мемлекеттік ... ... ... ... реттеумен жүзеге асыру.
Өтпелі әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштердің парадоксы болып осы ... ... ... ... әсер ету ... табылады. Ал мемлекеттік араласуда қажеттілік жоғарғы деңгейде сақталады, және әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштердің жалпы дағдырыс ... ... ... ... ... көрсеткіштерді мемлекеттік реттеудің басты мақсаты, мемлекет мүддесін сақтау, қоғамды, халықтық әлеуметтік қорғалмаған қабатын қорғау.
Мемлекет әрдайым ерекше экономикалық ... ... ... ... ... ... отырып көрінген.
Қазақстанның миссиясы тәуелсіз, өркендеуші және саяси тұрақты Қазақстан құру болып табылады.
Осы ... жету үшін ... жеті ұзақ ... ... ... ... ... Ұлттық қауіпсіздік. Территориясын толық сақтай отырып тәуелсіз егеменді мемлекет ретінде Қазақстанның дамуын қамтамасыз ету.
2. Ішкі ... ... және ... консолидациясы. Ішкі саяси тұрақтылықты және ұлттық бірлікті күшейту және сақтау.
3. Жоғарғы деңгейлі шет ел инвестициясымен ішке жинақтар бар ашық ... ... ... ... ... ... ... білімі және жетістігі.
5. Энергетикалық ресурстары.
6. Инфрақұрылым, әсіресе транспорт және байланыс.
7. Кәсіпкерлік мемлекет.
Осы ұзақ мерзімді жоспармен ... ... ... етуі ... және ... ... мен кадр ... құру кезінде негізгі критерий болуы керек.
Мемлекет еркін әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштерді қолдау керек. Оның міндеті - әділ ... ете ... ... ... ... оның ... ... ету.
Дүние жүзілік тәжірибені үйрене отырып шетелде қаржылық инвестициянаң стратегиясын ... ала ... ... көрсеткіштердің бірнеше секторы бар: табиға ресурстарды өндеу; инфра құрылым, ... және ... Осы ... ... ... өсуге ғана емес әлеуметтік салаға, Қазақстанның интеграциясынв да әсеретеді.
Ашық және либералды саясат - бұл ... ... ... өте ... ... ... табылады.
Негізгі әдебиеттер 5, 7,18,19; Қосымша әдебиеттер: 53, 56, 57.
Бақылау сұрақтары.
* Реттеудің заңдылық әдістері.
* Басқарудың экономикалық әдістері.
* ... ... ...
4. ... ... ... дамуындағы ролі.
5. "Қазақстан-2050" стратегиясына сай ел экономикасын реттеудің аспаптары.
6. ... ... сай ... ... қамтамасыз етудің негізгі қағидалары.
1.3 Әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштерді реттеудің шетелдік тәжірибесі
Басқа елдердегі жоспарлау тәжірибесін біздің әлеуметтік-экономикалық жағдапымызға өзгертпей ... алу ... ... Бұл келесі объективті сипаттағы себептерге байланысты:
1. республика ... ... ... ... ... этно-мәдени және тағы да басқа себептерге байланысты ... ... ... ... біз ... ... кұру процесіндеміз және де ... ... ... әкімшілік-жоспарлык шаруашьшықтан нарықтық экономикага өткен бізге ұқсас бір ел ... ... ... мен шаруашылықта негізгі өзгерістер белгілі бір себептерге байланысты ... ... ... және ... ... ал ... экономиканы мемлекеттік реттеу шаралары олардьщ эволюциялык даму болып табылады.
Бірақ та шет елдер тәжірибесін ғылыми ... ... ... ... бойынша түсіндіріледі: біріншіден, экономиканы мемлекеттік реттеудің кағидалары мен жүйесінің тұжырымдамалы негізін, түбірін анықтауға мүмкіндік туады, екіншіден, аралас экономиканың жалпы ... ... ... ... және де бұл ... ... ... реттеудің механизмдерін мүмкіндік жасайды, үшіншіден, мұндай толықтыру мемлекеттік реттеудің нәтижелерін салыстырып талдауға мүмкіндік береді және де керек болған жағдайда ... ... ... ... ... процеске республиканың араласу мөлшерін ескере отырып, реформаларды дұрыс жолмен жүргізуге мүмкіндік ... ... ... ... ... үйренуден шығатьш қорытынды -- көптеген алдынғы қатарлы елдерде экономиканы мемлекетгік реттеудің негізгі кұралдары ретінде ... ... ... ... мен ... ... болжау, жоспарлау, бағдарлама жасау қарастырылады.
Осыған байланысты, шет елдердің жоспарды жасау және колдану тәжірибесін зерттеу өте мацызды. Өнеркәсібі ... ... (АҚШ, ... ... ... Қытай) индикативті жоспарлау -- нарықтық экономиканы мемлекеттік реттеуші тәсілінің бірі болып ... ... ... және осы ... ... ... бір кызығушылық туғызады.
Капиталистік елдерде бағдарламалаудың алғашқы кезеңдерінде
экономиканы басқарудың саларалық қағидасы ... ... ... ... ... ... ... экономикалык салаларды қамтиді және олардың дамуын маңызды және тұтастай ... ... рөл ... Бұл ... ... ... пайдалы болар еді. Нарыктық жүйеге көшуге байланысты эйфория халық шаруашылық мәселелерін тиімді шешу жолдарын кейінге қалдырады. ... ... орта ... ... ... және ... мәселелерін арнайы мемлекеттік органдар шешеді, бұл кызметті Жоспарлау бойынша Комиссириат жүргізеді.
Реттеуші органдардың басты міндеттерінің бірі аймактардьщ үйлесімді кешенді дамуын қамтамасыз ету. ... ... 2000 жылы ... реформалардың нәтижесінде аймақтық шаруашылык жүйесін басқару иерархиясының үш деңгейінің функциялары ... ... ... және ... Ал департамент құрамына кіретін кантондар мен аудандардың өзіндік даму мәселелерін шешуде күкықтык және ... ... ... ... ... мәселелер мен оларды салалық эконо.микамен үйлесімді байланыстыруға ... ... ... және де баска дамыған нарықтық жуйедегі елдердің көптеген үкіметтік шешімдері арналған. Бұл ... ... ой, ... билік органдары езінің әлеуметгік-экономикалык саясатын жүргізе отырып жалпы мемлекеттік және ... ... ... ... ... ... ... келіп американдық маркетинг маманы Мелвилл Бранч маркетинг кызметін жетілдірудің бірнеше колайлы жақтарын бөледі. Соның ішінде жоспарлау:
1. басшылардың ... ... ... ... мүмкіндік береді;
2. мемлекет және ... ... ... ... шараларды үйлестіреді;
3. көрсеткіштерді анықтау және ... ... ... жол ашады;
4. алдагы мәселелердің және ... ... ... ... ... ... шұғыл өзгерістерге дайындықты күшейтеді;
6. барлык кызметкерлердің міндеттерінің өзара байланыста. қарым-қатынаста екенін ... ... ең ... ... ... екінші және алтыншыны айтуға болады, өйткені қазіргі жағдайда жоспарлауда осы 3 ... ... ... өте аз ... отырған мемлекеттердің тәжірибесінен мемлекеттердің экрномикасын реттеудегі күшті тетіктерінің бірі каржы-бюджет ресурстарын пайдалану және ... ... ... ... ... Осы механизмдерді негізге ала отырып, бірнеше тұжырым жасауға болады, Біріншіден, бюджеттік қаржьшен ... ... ... ... ... бюджет шығындарын жоспарлау) халык шаруашылыгының басымдылықтарын және білімді көп қажет ететін салаларды жылдам дамыту мәселелері шешіледі. Италияда, ... ... ... ... ... арқылы ұлттық табыстын үлесі 50 пайыздан жоғары, ал Францияда 50 пайыз шамасында.
Екіншіден, кұрылымдык-инвестициялық саясатты жүзеге асыру үшін салык салу механизмі ... ... ... Бұл механизм арқылы шаруашылық жүргізуші субъектілердің кызығушылығын артгыруға болады, өйткені олар ... және ... ... тез ... ... Ол деген импортты ауыстыратын және бәсекеге түсе алатын түрлі тауарларды шығару.
Үшіншіден, мемлекет әлеуметтік және ғылым салаларына шығындарын азайтпауы қажет. ... ... бұл ... сұранысты қанағаттандыра алмаса, ол қайтадан шығындалуға мәжбүр болдаы және бұл жерде екінші шығын бірінші шығыннан өте үлкен болады.
Австрия, ... ... ... баға ... ... АҚШ елімен салыстырғанда өте қатал тәртіппен және арнаулы экономиканы баскзру органдармен жүзеге асырылады. Мысалы, Францияда мемлекеттік баға реттеу ... ... ... ... жүргізіледі және халык шаруашылығындағы бағаның бестен бір бөлігін қамтиді.
Мемлекеттік баға реттеудің басты объектісі ауыл шаруашылық өндірісі болып табылатынын ... ... ... ... ... ... талдау шаруашылык өндірісінің бірқатар ерекшеліктерін бөліп көрстетеді. Біріншіден, ол ... ... ... Бұл ... ... және аграрлы сектор субъектісінің табнғи-климаттык фактордың қолайсыз ... да ... пен ... ... ... және ... проблемаға айналдырады. Оны шешуде басты рөл ауыл шаруашылық өнімдеріне бағаны мемлекеттің реттеуі және сол механизмдер аркылы ауыл шаруашылық жұмыскерлерінің арқылы ... ... ... ... кажеттілігін уақытында қа-мтамасыз етілуіне ауыл шаруашылықөнімдерін табиғи өңделген түрлеріне негізгі көңіл ... ... ... ... ... және ... ... қамтамасыз етуден ауыл шаруашылык өнімдеріне бага кұру процессіне негізгі мемлекеттік баскару органдары шеттеп түра алмайды. Осындай объективті араласу әр түрлі ... ... ... ... ... ... ... және аймактық реттеуде орын алады. Олар көбінесе әр елдің әлеуметтік-шаруашылық, құрылымдық ерекшеліктеріне байланысты.
Қытай ... ... ... мемлекеттік реттеу тәжірибесі белгілі бір кызығушылық туғызады. Қытайдағы ... ... ... ... аспектіде болғанмен деген қагидаға негізделініп ерекшелінеді. Көптеген ... ... ... ... басқа елдерге қарағанда, қытайдың реформасы мемлекеттік реттеудін күшті кұралдарын (директивтік жоспарлау, ... және ... ... ... ... жоспарлау, несие-салық және баға саясатын жүйемен жүргізу) колданды. Сол ... ... бір ... ... ... Азия ... -- ... Тайландта байқалады.
Қытай экономисті Цзииьвэнь Лидің айтуынша: . Қытайда қазіргі жоспарлау ... ... ... ... ... ... басқару принципіне сәйкес құрылады.
Экономиканың өзекті мәселелері мемлекеттің қатысуымен шешіледі. Оған төмеыдегілер жатады:
1) экономикалық және әлеуметтік даму қарқыны, ... және ... ... және ауыл ... ... өнім түрлерін өндіру;
3) күрделі қар/кы бөлудің негізгі пропорциялары, мөлшері және ... ... ... ... ... ... ... күштІ үйлестіру;
6) халықтың материалдык және рухани тұрмысын көтеру;
7) мемлекеттік бюджет, несие қаржыларының түсуі және шығыны, акша эмиссиясы;
8) ... ... және ... капиталын пайдалану;
9) стратегиялық тауарларды және материалдық ресурстарды сатып алу және үйлестіру;
10) сыртқы сауда тауар ... және ... ... ғылым және техника жетістіктерін зерттеу және енгізу;
12) білім беру, денсаулык ... және ... ... ... да ... ... ... және техника саясатының негізгі бағыттары;
14) негізігі тауарлардың бағасы.
Қытайда аумак және сала дамуының жоспарлары, ... ... ... ... ... ... ... қоғамдык өндіріс және қоғамдық тұтынудың комплекстік тепе-теңдігін камтиді.
Жалпы ұлттық экономикаға қатысты сұрақтарды шешу бойынша негізгі құкык мемлекет қолында шоғырланған және олар ... ... және ... ... ... Бұл шешімдер
орталык органдардың саясатын айкындайды. Бұл Қытайдық жоспарлау ... ... ... ... ... ... ... осындай жоспарлау жүйесін экономика дамуының барлық кезеңдерінде колдану қажетдеп есептейді.
Сонымен қатар, қазіргі ... сай, ... ... ... ... ... ... басшылықты күшейту қажет;
- ұлттык экономикасының тепе-теңдігін қамту бойынша жұмысты ... ... ... ... ... ... ... мекемелердің шаруашылық қызметі мемлекеттік жоспарға кіру қажет, немесе нарық өзгерістеріне сәйкес ... ... ... ... үш формасын колданады:
1. Жалпы ұлтык экономикага қатысты міндеттер мемлекетпен орталықтырылран жағдайда ... ... ... сол ... ... ... ... ол мекемелерге орындалу үшін жіберіледі. Директивтік жоспардың көрсеткіштері екі түрге бөлінеді: орындалуға міндетті және лимиттер.
2. Ұлтық экономикага ... ... ... ... халыктық үкіметтермен немесе жоспарлау органдарымен бағыттауыш жоспар ... ... ... ... ... болмайтын міндеттер, мемлекеттік жоспарда қарастырылмайды. Мекемелер, ... және ... ... ... ... өз ... ... жасайды.
Қытайда индикативтік жоспарлау әр-түрлі деңгейден және мерзімнен құралатын бір тұтас жүйе -- ұзақ мерзімді (10-20 жыл), орта мерзіміді (5 жыл) және ... ... ... -- ... ғылым, техника және әлеуметтік саланың даму стратегиясын айқындайтын бағдарламалык құжат. Оның негізгі міндеті -- ... ... және ... ... қаркыньша сәйкес -- экономика саясатын кұру.
Жалпы жоспарлау жүйесінде -- ұзақ ... ... ... орын ... Оны ... экономистері келесі себептермен түсіндіреді:
1. Ұзақ мерзімді жоспар ғылыми-техникалық прогресстің жетістіктерін толык пайдалануға мүмкіндік береді.
2. Ұзақ мерзімді ... -- ... ... ... және өндірістік жүйесін жетілдіруге мумкіндік береді.
Орта мерзімді жоспар -- ұзақ мерзіміді және жылдық ... ... тобы және онда ұзақ ... ... міндеттері анықталады.
Орта мерзімді (5 жылдық) жоспарда келесі мәселелер орын алады:
1) экономика дамуының қарқыны;
2) экономикада қалыптасқан ... ... ... ... дамуының негізгі көрсеткіштері;
4) ғылыми-технпкалык прогресстің жетістіктерін дамыту және енгізу ... қала және ауыл ... ... өмір сүру ... ... ... пайдалану және қоршаған ортаны қорғау;
7) халықтың табиғи өсуі және туу деңгейі;
8) мемлекеттің экономика және ғылыми-техникалық саясатынын маңызды бағыттары;
9) ... ... ... ... ... ... жоспар -- өндірісті, кұрылысты, айналымды және
әлеуметтік саланы ұйымдастырудың негізгі формасы болып табылады.
Сонымен, ұзақ және орта ... ... -- ... ... және ... ... жетекші роль атқарады. Ұзак және орта мерзімді жоспардың стратегиялары жылдық жоспар арқылы іске асырылады. ... ... ... ... жылдық жоспарды іске асыру барысында айкындалатын жағдайларға және ... ... орта ... ... ... түзету енгізуге мүмкіндіктері бар. Осыған байланысты, жоспар жүйесін кұру арқылы ұзақ, орта және жылдық жоспарлардың байланыстығын қамту қажет.
Ұзақ және орта ... ... ... ... ... қолданады:
- жалпы тепе-теңдік тәсілі;
- монографиялық тәсіл;
- жоспарды үздіксіз жасау тәсілі. Жоспар төрт этап бойынша ... ... ... ... цифрларын жасау;
3) жоспардың жобасьтн бекітуге өткізу;
4) жоспарды карастыру, бекіту және ... ... ... ... ... жоспарды іске асыру бойынша механизм жасауға аса көңіл бөлінеді. Соған байланысты, мемлекеттік макроэкономикалық реттеу тәсілдері және жаңа ... ... ... ... ... ... реттеудің мақсатын үш негізгі топқа бөлуте болады:
1. Экономика өсуін қамту.
2. Экономикалык тұрақтылықты қамту.
3. Экономикалык ... ... ... ... ... ... ... бар, ол өз бетінше бір жүйені құрайды, онда әр бір мақсат көптеген мақсаттықтарға белінеді. Сонымен қатар, макроэкономикалық ... сол ... ... ... қамти отырып, жалпы комплекстік мақсатты карастырады -- ол экономиканы дамыту және ... ... ... ... таңда, Қытайдың макроэкономикалық реттеу келесі негізгі аспекттерді қамтиді:
1. Экономнканың даму қарқынының бір-қалыптығын сақтау. ... ... ... ... ... ты.м жоғары қаркыны сұраныспен ұсыныстың тепе-теңдігінің бұзылуына, нәтижеліктің төмендеуіне және бағанын өсуіне әкеп соғуы мүмкін.
Соңғы 10-12 жылда экономика дамуының жоғары ... ... ... көбінесе шаруашылық белсендікті амалсыз төмендетуге әкеп соқтырды, бұл даму қаркының күрт төмендеуінін себебі ... ... ... ... дамуының қарқынын мемлекеттің мүмкіндігіне сәйкестендіріп және оның бір калыптыгын сақтау қажет деп ... ... ... ... ... (1978-2010 жылдарда) Қытайдың ЖІӨ-ң жылдық өсуі 9,9% құрады. Сонымен катар, 2001 жылы -- 15,2%, 2002 жылы -- 13,5%, 2006 жылы -- 14,2%, 2007 жылы -- 13,5% ... ал 2004 жылы бұл ... ең ... ... 3,8 ... ... жылдар мерзіміне экономика дамуының деңгейін жылына 8-9 пайызда сақтау ... ... ... орынды ұсынысы және бағаны ұсынуға болатын деңгейін қамту.
3. Қаржылык түсімдермен шығындарды ... ... ... ... ... ... ... қарқынынан басымдылық болып тұратын тенденциясы жойылған.
4. Экспорт және импорт мөлшерін реттеу.
Дамыған елдердің шаруашылық ... ... ... ... әр ... геосаясатының, табиғи-тарихтык, табиғи-экономикалық және әлеуметтік-мәдени ерекшеліктеріне байланысты. Сонымен қатар, әлемдік нарық пен әлем шаруашылық интеграциясына кіру ... ... ... ... ... ... БАСҚАРУ МЕХАНИЗМІ
2.1 Мемлекеттің аймақтық саясаты және ондағы әлеуметтiк процесстер
Экономиканы мемлекеттік басқарудың әлеуметтік бағыты басқарудың айқын түрде әлеуметтік аспектілерінің ... ... ... ... басқарудың әлеуметтік процесстермен және құбылыстармен терең байланысы экономикаға үкіметтің әсер ... ... ... мен ... көрінеді. Сайып келгенде, мемлекеттік басқарудың басты мақсаты халықтың әл-ауқатын қамтамасыз ету,халықтың өмір сүру ... ... ... ... ... ... табылады. Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкес Қазақстан әлеуметтік бағытталған мемлекет болып табылады. Ал бұл дегеніміз, ол мемлекеттік басқару органдары белсенді әлеуметтік ... ... ... және ... ... шешуге экономиканы бағыттау.
Бірде-бір қазіргі заманғы мемлекет халықты әлеуметтік қамсыздандыру, жұмыспен қамту, өмір сүру жағдайларының барлық әлеуметтік ... ... ... алып ... ... Патерналистік концепция бойынша елдегі әлеуметтік жағдайды және ... мен ... ... ... мен ... игіліктермен қамтамасыз ету деңгейін толық жауапкершілікті өзіне алған мемлекет кез-келген экономикада негізсіз болып табылады. Мұндай ... ... ... ... ... де мүмкін емес. Әлеуметтік сұраным мен қажеттіліктерді қанағаттандыру - ... ... ... үй ... жұмысшылар істейтін ұйымдардың, жергілікті билік органдарының, қоғамдық қайырымдылық қорлардың және сонымен қатар мелекеттің ісі.
Сондықтан да мемлекеттің әлеуметтік ... ... ... қажеттіліктерді қанағаттандыру, мемлекет есебінен халыққа олардың мәселелерін шешу, жалпы әлеуметтік саясатты жүргізу мемлекеттің қызметі мен оның ... ... ... ... ... ... ... қатысу мөлшері елдің қоғамдық - саяси құрылымы мен қалыптасқан экономикалық жағдайға тікелей ... ... ... ... ... ... процесстерге ықпал етуі мен оның осы процесстерге ... тек ... ... ... қолдау, әлеуметтік сфера мен әлеуметтік бағдарламаларды мемлекеттік қаржыландырумен шектелмейді. ... ... ... ... ... азаматтардың әлеуметтік құқығы мен еркіндігін елдің конституциясы мен нақты заңдармен кепілді ету болып табылады.
Мемлекеттің халықтың әл-ауқатын ... ... ... ... құру мен ... ... қатысу қажеттілігі тек қана мемлекеттің әлеуметтік миссиясынан ғана жасалмайды, мәселе сонымен қатар әлеуметтік нысандардың көбінесе табыс түрінде экономикалық пайдасы өндірістік, ... ... ... өте аз, ал ... ... ... ... тіпті де рентабельді емес. Сондықтан әлеуметтік нысандардың коммерциализациялануы өте қиын және кәсіпкерлік қызмет аймағына жатқызылмайды, ал олардың ... ... ... ... ... ... түсіндіріледі. Сайып келгенде әлеуметтік нысандардың коммерциализациялануы, жекешелендірілуі, олардың басқа мақсатта пайдалануы немесе ... ... ... ... ... тым ... етіп ... үлкен қауіп-қатерді туғызады. Мұндай құбылыстарды Қазақстанда көптеп кездестіруге болады. Мысалы, ... ... ... 2009 жылы ВИЧ ... (СПИД) сәбилердің жұқтыруы денсаулық сақтау нысандарының коммерциализациялануы мен қан құю орталығы жұмысының ... ... ... айтылған ерекшеліктерге байланысты мемлекет, бір жағынан, әлеуметтік нысандарды өзінің тікелей басқаруында ... ... ... ... ... керек, екінші жағынан, мұндай нысандарды сақтап жарақтандыру шығындарын ... ... ... ... немесе жанама қаржыландырып отыруы тиіс.
Қазақстанда нарық қатынастарына өтпелі кезеңде, мемлекет экономикалық және ... ... ... ... ... ... ... меншіктегі бірқатар нысандарды жекешелендіргенде көптеген қателіктерге орын беріп, мемлекеттік орталықтанған әлеуметтік функциялардың әлсіреуіне әкеліп, ол өз ... ... ... мәселелерінде компенсациялауды қажет ететін арнайы шараларды қажет етті. Оған жататындар:
* халықтың әлсіз қорғалған, әлеуметтік мұқтаж ... ... ... ... жәрдемақыны енгізу;
* міндетті медициналық сақтандыру жүйесін құру;
* әлеуметтік сферадағы:мәдениет, білім беру, денсаулық сақтау, дене шынықтыру және спорт мекемелері ұйымдарына ... мен ... ... ... ... реформасын жүргізу;
* шағын кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау;
* әлеуметтік бағыттағы мемлекеттік мақсатты бағдарламалар ... ... ... және ... ... құру.
Атап өту қажет , үкімет осы аталған шаралар бойынша соңғы жылдары қыруар ... ... ... ... ... реформалары кедейлік мәселесін шешу және адамның өмір сүру деңгейін жоғарлату мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық саясатының басты бағыты ... ... ... әр кезеңінде әлеуметтік қорғау деңгейі оның экономикалық және қаржылық мүмкіндіктерімен анықталады.
Барлық ТМД елдеріндегідей 90-шы ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық реформалар қоғам өмірінің барлық салаларына ықпал жасап ... ... ... қабаттары мен топтарына кері әсерін тигізді. Нарықтық қатынастарға көшу қоғамның жіктелуіне және нарықтық ... ... ... тұрғындардың елеулі бөлігінің іріктелуіне, кедейліктің өзекті мәселеге айналуына әкеліп соқтырды.
Қазақстанда тоқсаныншы жылдардың жартысынан басталған экономикалық жандану белсенді әлеуметтік саясат ... ... бере ... Жаңа ... әлеуметтік қорғау жүйесін реформалау еңбек қатынастарын реттеу бойынша заңнамаларды құруға және жүзеге асыруға, жұмыспен қамтуды белсенді қолдауға, жинақтаушы зейнетақы ... ... және ... ... ... ... ...
Бірақ кедейліктің болуы, жұмыссыздық, халықтың қартаюы, нарықтың глобализациясы, сонымен қатар ресми емес сектордың өсуі ... ... одан әрі ... ... ... ... мәселесі нарық қатынастарына өту нәтижесінде пайда болды. Тұрғындар жаңа экономикалық қатынастарға дайын емес еді, бұл ... ... ... ... ... болып табылады. Егемендігіміздің алғашқы жылдарындағы жекешелендіру мен инфляцияға қарсы қатаң ақша саясаты (мемлекеттік ... мен ақша ... ... және әлеуметтік қоғамның трансформациялануының салдары экономиканың күрт құлдырауына, жұмыссыздыққа, тұрғындардың табысының төмендеуіне және өткір бюджет ... әкеп ... ... тек 1997 жылы ғана ... ... ... ... және (ЖІӨ) жалпы ішкі ғана өнімнің шамалап ... қол ... ... ғана ... ... Сол ... ... ақшалай табыстарының сатып алу қабілетінің төмендеуіне немесе жұмысынан айырылуына байланысты үйреншікті жұмыстарынан айрылған тұрғындардың әр түрлі категориялары зардап шекті. ... ... ... гөрі жоғары топтардың ішінен- дәрігерлер, мұғалімдер, білікті жұмыскерлер - кедейлер пайда болды.1 ... ... ... ... ... жоқ, ... анықтамасында бірнеше көзқарастар бар: абсолютті, қатысты және субьективті.
Егер адам өз мұқтаждарын ағзаның физиологиялық ... және ... ... ... ... ... алмаса, онда мұндай тұрмыс жағдайын деп, ал деп ... ... кең ... ... ... ... өмір сүру үшін ... мүмкіндіктері жоқ адамдарды атайды. Сонымен қатар, кедейлікті адамдардың өздерін кедей деп санамау үшін қажетті ... ... ... ... ... де бағалауға болады. Бұл жағдайда туралы сөз ... ... ... ... ... үшін ... ... тұтынымды - адамның суға, тамаққа, киімге және баспанаға деген минималды физиологиялық мұқтаждарын анықтау принципіне негізделеді. ... ... ... ... күн ... ... ... Күн көріс минимумы - бұл жан сақтау үшін қажет деп табылған және тұтыну ... ... ... мен қызметтердің құнын көрсететін объективті анықталған табыстардың (жұмсалымдардың) ... ... ... өмір сүру ... ... байланысты күн көру минимумының деңгейін методологиялық есебін қайта қарастыру қажет. ... ... , ... және ... емес тауарлардың күн көріс минимумы деңгейіндегі, сәйкесінше 70% және 30% құрайтын пропорциясы ұй шаруашылығының нақты шығындарын қамтымайды. Азық-түлік және ... емес ... ... ... 60% және 40% мөлшерінде белгілеу үшін күн көріс минимумы деңгейінің құрылымын қайта қарау қажет. Соңғы жылдары Қазақстанның экономикасы тез қарқынмен ... бұл ... ... ... төмендетуге жалпы жақсы әсерін тигізді. Мемлекетте абсолютті ... ... 2006 жылы 1998 ... 39%-ке ... ... ... Сонда да мемлекет бойынша кедейлік деңгейде әжептәуір айырмашылықтар бар. Ауыл тұрғындарының 30,9%-ң және қала тұрғындарының 10,8%-ның ... ... күн ... ... да ... 2012 жылы ... себетінің құнынан да төмен табысы бар халықтыңі ... ... ... (1 кесте)
Кесте-7 Қазақстан Республикасындағы 2007-2012жж. кедейлік жағдайы
жылдар
Атауы
2007
2008
2009
2010
2011
2012
1. Күн ... ... ... теңге
5336
5394
6007
6596
6761
7128
2.Табысы күн көріс минимумынан төмен тұрғындардың үлесі,
39,0
34,5
31,8
28,4
24,2
19,8
3. Қала
38,5
32,9
30,0
20,4
15,6
10,8
4. Ауыл
47,7
37,1
34,2
38,0
34,7
30,9
5. Азық-түлік себетінің құны, теңге
4335
4376
4805
5217
5333
5788
6. ... ... ... ... ... ... үлесі,
16,2
14,2
11,7
11,7
8,9
6,3
Дерек көзі: ҚР статистика жөніндегі агенттігі/ БҰҰДБ. Алматы,2012.
Кесте-8 Күнкөріс минимумы
Атауы
Күнкөріс минимумының мөлшері
Соның ... ... ... ... ... пайызбен
Пайыздағы өзгерісі
Азық-түлік тауарлары
Азық-түлік емес тауарлары және ақылы қызмет
Алдыңғы аймен салыстырғанда
2012ж. қыркүйегіне
жан басына орташа
8736
5242
3494
100,0
98,0
114,9
Әлеуметтік-демографиялық ... ... 13 ... дейін
7532
4519
3013
86,2
97,3
123,7
Жасөспірімдер, 14-17 жас
Ұлдар
10881
6529
4352
124,6
98,2
113,2
Қыздар
8337 ... ... ... ... ...
18 жастан жоғары еңбекке қабілетті халық:
Ерлер
10314
6188 ... ... ... ... ...
8183
4910
3273
93,7
98,1
113,8
Зейнеткерлер мен қарт адамдар
8075
4845
3230
92,4
98,2
113,7
Дерек көзі: ҚР статистика жөніндегі ... ... ... ... ... минимумы - ең төменгі тұтыну себеті құнының шамасына тең, бір адамға шаққандағы қажетті ең ... ... ... Ең төменгі тұтыну себеті натуралды және құндылық көріністегі адамның өмір сүруін қанағаттандыруына ... ... ... ... мен ... көрсетулердің минималды жиынтығын көрсетеді. Ол азық-түлік себеті мен азық-түлік емес тауарлары және ақылы қызмет шығындарының тұрақты шығындарнан ... ... ... ... үшін ... ... азық-түлік емес тауарлары мен қызмет көрсету шығындарының үлесі минималды тұтыну себеті құнының 40 пайыз ... ... ... ... ІІ тоқсанымен республика халқының жан басына шаққандағы орташа айлық ... ... ... ... ... және осы периодта 8,9% тауар мен қызмет көрсетулердің тұтыну бағаларының өсуінде 2011 ... ІІ ... ... 23,4% ... ... ... ... табысы өткен жылдың қатысты кварталымен салыстырғанда 13,3% өсті.
I тоқсанмен салыстырғанда ағымдағы жылдың II тоқсанындағы көрсеткіштер сондай-ақ ең жоғарғы ... ... ... ақшалай табыстар индексі 108,9%, нақтылы - 106,5% құрады).
Кесте-9 Халықтың атаулы және нақтылы ақшалай табыстары (бағалау ... ... ... ... бір айдағы орташа атаулы ақшалай табыстары, теңге
2012ж. II тоқсан бойынша пайызбен ...
II ... ...
I ... ... ... ...
14545
16488
17950
123,4
113,3
108,9
106,5
Ақмола обл.
10429
13063
13671
131,1
120,4 ... ... ... ... ... ... ...
114,4
111,4
109,8
Алматы обл.
8963
10691
11445
127,7
117,3
107,1
104,6
Атырау обл.
35825 ... ... ... ... ...
102,3
Шығыс-Казақстан обл.
12824
14667
15799
123,2
115,2
107,7
105,6
Жамбыл обл.
7980
9006
9970
124,9
116,4
110,7
109,0
Батыс-Казақстан ... ... ... ... ... ...
102,1
Қарағанды обл.
15459
18003
19232
124,4
114,9
106,8
104,8
Костанай обл. ... ... ... ... ... ...
106,8
Қызылорда обл.
10904
12481
13759
126,2
116,6
110,2
108,5
Маңғыстау обл.
31739
35564 ... ... ... ... ... ... обл.
15060
16663
18229
121,0
112,2
109,4 ... ... обл. ... ... ... ...
114,7
103,0
100,5
Оңтүстік-Қазақстан обл.
7154
8624
9279
129,7
118,8
107,6
105,5
Астана қ.
30180 ... ... ... ... ... ...
Алматы қ.
28688
31527
35193
122,7
108,8
111,6
108,3
Max
35825
37167 ... ... ... ... ...
Min
7154
8624
9279
109,2
98,7
103,0
100,5
Max / Min, есе
5,0
4,3
4,2
1,2
1,2
1,1
1,1 ... ... ҚР ... жөніндегі агенттігі/ БҰҰДБ. Алматы,2012.
Республиканың барлық облыстарында халық табысының тұрақты өсу тенденциясы байқалғанымен, бұрыңғысынша ақшалай табыстың ... ... ... ... ... ... ... орташа ақшалай табыстардың мөлшері бойынша 2012 жылдың II тоқсаны алдыңғы қатарды, бұрыңғысынша , ... және ... ... Манғыстау және Атырау облыстары сақтап отыр, берілген көрсеткіш бұл аймақта орташа республикалық деңгейден 2,0 - 2,2 есе асып ... ... ... төмен аймақтар санатына 2012 жылдың II кварталында Оңтүстік Қазақстан және Жамбыл облыстары қалып отыр, онда ... ... ... ... ... орташа 51,7% и 55,5% құрады. Сонымен қатар, ... ... ... және нақты ақшалай табыстардың 2012 жылдың ІІ кварталында 2011ж. ІІ тоқсанымен ... ... ... ... және Алматы секілді ірі қалаларындағы өсіміне жақындады.
ҚР-да ... ... ... ... одан әрі ... ... ... қорғаудың үш деңгейлі жүйесін құруды көздейді:
Бірінші деңгей(базалық) - әлеуметтік жәрдемақылар, ... ең ... ... мемлекетпен кепілденген. Бұл әлеуметтік мұқтаж адамдардың барлығына еңбек өтілі мен жалақысына байланыссыз бірдей құқық береді.
Екінші деңгей(міндетті) - ... ... ол ... жұмыс істеп жатқан (жұмыс істеген) бөлігін міндетті әлеуметтік сақтандыру есебінен жүргізіледі. Бұл жағдайда ... ... ... әр ... сақтандыру жүйесінде қатысу ұзақтығы мен мөлшеріне байланысты болады.
Үшінші деңгей(қосымша) - ... ... ... ... ... жүргізуді көздейді. Бұл жағдайда жарналар жеке, жинақтаушы, еркін немесе кәсіби болады.
Қазіргі уақыттағы Қазақстандағы ... ... ... ... ... қатсуымен сипатталады. Мемлекеттік бюджет есебінен зейнеткерлерді, мүгедектерді асыраушысынан айрылған ... және ... ... да ... әлеуметтік көмек көрсетіледі.
Әлеуметтік қорғаумен бүгінгі таңда 3,5 млн. астам адам (немесе барлық халықтың 23,6) ... жылы ... ... шығындар 2005 жылмен салыстырғанда бір жарым есе өскен.
Егер өмір сапасының негізгі көрсеткіштерін салыстыратын ... онда ... он ... ... ... ақшалай кірісі 5 есе, ал орта айлық жалақысы 6 есеге ... ең ... ... мөлшері 25 есе; зейнетақылардың орташа айлық мөлшері 4,6 есе ... ... ... өсуі мемлекеттік шығыстардың әлеуметтік бағдарлануын едәуір кеңейтуге мүмкіндік берді, ... өзі ... ... бекемдік деңгейіне жеткенін айғақтайды.
Биылғы жылдың 1 наурызындағы Елбасының атты ... ... ... әлеуметтік саясатқа берілді. Бүгінгі күні экономиканың өсуі мен күшеюінің арқасында Қазақстан әлеуметтік салаға түбегейлі бет ... ... ... ... ... ... , ... халықтың әлеуметтік жағынан топтарына қолдау көрсету үшін қаражат аямайтын болады. Жеке сектордың әлеуметтік қызмет көрсету ... ... ... ... ... алу мен жаңа мамандықтар беру ісіне қатыстыратын, сондай-ақ, ... ... ... жауапкершілігін күшейтетін уақыт жетті делінген.Соңғы жылдары осы салада көптеген жұмыстар атқарылды.[14 187 ... ... ... ... ... мен ... ... жалпы, осы салаға 2012 жылы республикалық бюджеттен 388,8 миллиард теңге қарастырылды. Бұл өткен жылғыдан 72,6 миллиард теңгеге көп. ... ... ... бұрын-соңды осынша көлемде қаржы қарастырылмаған. Сондай-ақ, 2012 жылы зейнетақы төлемдеріне 252,5 миллиард теңге бөлініп отыр және ең төменгі зейнетақы ... 9696 ... ал ең ... ... 9200 теңгені құрайды.
Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев 2012 жылдың 18 қаңтарында Парламент ... ... ... ... ... он жылда әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы мен оны ... ... алты ... ... ... ... атап ... Бұл стратегияда әлеуметтік саланы одан әрі жедел жаңартудың неғұрлым басым тоғыз бағыты айқындап көрсетілді:
* Тұрғын халықтың анағұрлым ... ... ... қолдауды дамыту;
* Әлеуметтік көмек жүйесін нарық жағдайларына сәйкес келтіру;
* Әлеуметтік саладағы жаңа қызмет түрлеріне сұраныс ... Осы ... ... беру және ... кадрлар дайындау жүйесін дамыту;
* Кадрларды қайта даярлау;
* Тұрғын үй құрылысы мен жылжымайтын мүлік рыногын дамыту мәселелері;
* Денсаулық сақтау ... ... ... осы ... ... мен үлгі-қалыптарға көшу;
* Қоршаған ортаны қорғау;
* Бизнестің ... ... ... ... ... ... аталған басымдықтар мен бағыттардың жүзеге асырылуына толық негіз бар және оны халықаралық танымал сарапшылар Қазақстанның экономикалық даму қарқыны таяу ... ... ... растап отыр. Олардың болжамынша, Қазақстан 2012 жылы экономикалық даму қарқыны жөнінен бүкіл Азия құрлығындағы мемлекеттер арасында алдына ел салмайды, яғни ішкі ... ... ... 8,9 ... ... Оны мына ... кестедегі мәліметтермен дәлелдеуге болады:
Сарапшылардың болжамынша, 2012 жылы Қазақстан экономикалық дамуы жөнінен Малайзияға жақындайды (жылдық табысы 5300 доллар). Еуропадағы ең жоғарғы ... ... ... ... Бұл елде ... саны да соншалықты көп емес- 4,6 миллион адам. ... ІЖӨ 324 ... ... Осы ... әр ... жылдық табысы 70,5 мың доллар құрайды.
Кесте-10 Халықаралық сарапшылардың болжамы бойынша ... ... 2012 ... ... өсімі.
Елдер
ІЖӨ-ң өсуі,
ІЖӨ, млрд.долл
Халықтың сатып алу қабілеті, млрд.долл
Жан басына шаққандағы табыс,долл
1.
Қазақстан
8,9
64
138
4200
2.
Қытай
8
2240
9480
1700
3.
Пәкістан
6,5
730
4.
Өзбекстан
5,7
10
55
400
5.
Үндістан
857
4000
700
6.
Жапония
1,3
39000
7.
Малайзия
141
5300
8.
Ресей
854
1600
5000
9.
АҚШ
2,9
13100
44000
10
Норвегия
324
70500
Дерек ... ҚР ... ... ... ... ... ... Қазақстандағы әлеуметтік қорғау жүйесі екі негізгі элементтен тұрады:әлеуметтік төлемдер және әлеуметтік қызметтер. Мемлекеттік адрестік әлеуметтік көмек 2008 жылы ... Ол ... ... ... 40 ... ... бар ең ... тұрғындарға беріледі. Бірақ та қажет етушілерді әлеуметтік қорғаумен ішінара қамтуда халықтың кедей бөлігінің көбін қаржылық қиындықтан шығара ... Ең ... ... ең ... ... және ... арналған төлемдер сияқты әлеуметтік кепілдіктің ең төменгі мөлшері күн көрістің ең төменгі деңгейінен төмен болмауы керек. Сонда да қазіргі уақытта тек қана ... ең ... ... ... ең ... ... ... мөлшері жұмысшының өзінің және оның жанұясының тіршілік әрекетін жүргізуге қатысты шығындарын жабу керектігін ескере ... оның ең ... ... кем ... күнкөрістің ең төмен деңгейінен екі есе артық болуы керек. Бұл азаматтардың абсолютті кедейлікке жету мүмкіндігін ... ... ... келе ... ... мен ... ... жетілдіру үшін келесідей тұжырымдар ұсынылды:
* әлеуметтік көмектің адрестілік принципін жетілдіру, ол үшін бұл ... ... ... ... ... ... ... ең төменгі деңгейіндегі азық-түлік және азық-түлік емес тауарлардың арасындағы қатынасты 70 және 30 мөлшерінен, сәйкесінше 60 және 40 ... ... ең ... ... ең ... ... және балаларға арналған төлемдер сияқты әлеуметтік кепілдіктің ең төменгі мөлшері күнкөрістің ең төменгі ... ... ... ... ... ... бағдарламаларының және заңнамаларының дұрыс жүзеге асырылуын қатаң қадағалау, ... ... ... ... ... шараларға үкіметтік емес ұйымдарды қатыстыру;
* мемлекеттің 2011-2013 жылдардағы бағдарламасына сәйкес әлеуметтік қорғаудың үш деңгейлі жүйесін жүзеге асыру;
* шағын және орта ... ... ... ... ... ... ... және т.б.
Халықты әлеуметтік жағынан қорғау және оларды әлеуметтік көмектермен қамтамасыз ету мәселесіне қазіргі кезде ... ... ... ... Елбасы Жолдауында деп атап көрсетуі сондықтан.[15 165 177]
2.2Қазақстан Республикасының әлеуметтiк-экономикалық көрсеткішіндегі негізгі көрсеткіштері және ... ... ... ... ... ... ... басқару органдарының экономикалық дамудағы реттеушілік рөлін айқындау үшін ... ... ... табылатын Оңтүстік Қазақстан облысының әлеуметтік-экономикалық даму барысын саралаймыз. ... ... ... ... жер қорының жалпы бөлігі 10269,3 мың га, соның ішінде жыртылған жер - 786 мың га, бақша мен ... ... ... - 39 мың га. ... ... жер ... 4,3%-нан аса жерді құрайтын Оңтүстік-Қазақстан облысы республиканың ... ... 4,1 %-ын ... ... ... ... ... салыстырғанда көлікте, байланыс кәсіпорындарында, әлеуметтік сферада және ғылымда, басқару органдары аппаратында және қызмет көрсету аясында еңбекпен ... ... өте ... ... ... ... материалдық өндіріс саласынан өндірістік емес салаларға ауысу процесі жүріп жатыр.
Облыста 12 аудан, 8 кішігірім қалашық, 13 ... 933 ... және ... ... бар. ... ... қор - 44,9 млн. теңге, халқы 2525,4 мың ... Ауыл ... жері - 3,7 ... ... жер - 0,7 млн.га, ірі қара мал - 381,6 мың бас, қой мен ешкі - 1903,2 мың, ... - 18,9 мың, ... - 98,0 мың бас. 2000 жылы ... 765 млн. кв. ... ... Мақта егісі - 117 мың га, жалпы өнімі - 400 мың тонна.
Соңғы жылдардағы қызметтер ... ... ... ... объективті және субъективті сипаттағы маңызды қиыншылықтарға тап болуда. Оңтүстік Қазақстан облысындағы жалпы ішкі ... ... үлес ... 2008 жылы 41,2% ... ол 2011 жылы ... ... өндірістің төмендеуі нәтижесінде оның көптеген салаларында: Ресейде және басқа да ТМД елдерінде жинақталатын материалдармен, шикізаттармен қамтамасыз ететін жабдықтаушылар арасындағы бұрынғыдай ... ... ... ... пен ... сұранысқа деген төлем қабілеттілігі қысқартылды, әсіресе ішкі аймақтық нарықта осының барлығы бірден масштабты төмендеуі мен өнеркәсіп өндірісінің деңгейіне әсер етті. ... 2010 жылы ... ... сәйкес нақты шаралар қолдану арқасында Оңтүстік Қазақстан облысының жалпы ішкі өнімдегі ... ... ... ... өсіп ... бүгінде оның жалпы ішкі өнімдегі өнеркәсіптің үлес салмағы 38,2% құрады.
Жетекші салалардың бірі өңдеуші өнеркәсіп болып саналады, оның үлесі өнеркәсіпті ... ... ... ... ... ... ... дамуына негізінен кокс, мұнай тасымалдау өндірісі, өнеркәсіп өндірісі жалпы құрылымында ядролық материалдарды өндірумен қайта өңдеу есебінен кеңейтіліп іс жүзіне ... ... ... ... ... талдауында салалар құрылысының белгілі бір өзгерістерге ұшырап, соның ... отын ... ... ... ... ... және бірден түскен өңдеуші өнеркәсіптің өндіріс машиналары мен жабдықтары және химиялық өнеркәсіптері бірте-бірте күш ... ... ... ... ... құрылымының өзгеруі бөлек салалардың мүмкіншілігі есебінен, сонымен бірге аймақтың ... ... яғни ... ... ... ... ... және тамақ өнеркәсібінің дамуы үшін шикізаттармен қамтуға мүмкінділігімен (мақта, мақта майы, тері және тері шикізаттары және т.б.) жорамалдауға болады. ... ... ... ... ... ... және тым ... тенденциясымен нарықтық қатынаста қалыптастырылады, кәсіпорынның өндірістік құрылымын қайта құру мақсатында оларды нарықтық сұраныстың өзгеруіне адаптациялауы баға өсуі мен ... ... түсу ... ... ... ... 2009 жылмен салыстырғанда өндірістің аса түсуі келесідей салаларда бақыланып отыр: машинамен жабдықтар өндірісі 11,2%, түсті ... 9,7%, ... ... 13,8%, мата және ... ... ... үшін ... сауда саттық қорын қалыптастыруға бейімделген, аса көзге көрінетін қозғалыс ауыл шаруашылық өнімдерін өңдеу. Ол 2005 ... ... ... ... ал ... ... өндірісі 40,3%-ға ұлғайды.
Салалық құрылымдық талдауда Оңтүстік Қазақстан облысы ... ... ... жеңіл тамақ өнеркәсібі салалары сияқты салалардың жаңартылуы әсер етті. Дегенмен, өнеркәсіптің салалық құрылымының прогрессивтілігі туралы бағалау қиын. ... ... ... ... ... ... ... ілгерілеу бойынша прогрессивті коэффициенті және Оңтүстік Қазақстан облысы өнеркәсібінің салалық құрылымы бойынша оның ... ... ... ... ... жж. ... ... облысы өнеркәсібінің салалық құрылымы*
пайызбен ... ... су, газ ... мен ... ... металлургия
6,2
5,2
1,4
3,4
3,3
3,4
3,45
3,5
Химия өнеркәсібі
2,7
2,0
1,0
2,7
2,8
2,8
2,82
2,6
Машина және жабдықтар өнеркәсібі
5,6,
2,0
0,2
0,2
1,0
1,1
1,1
1,1
Ағаш өндірісі
0,8
0,06
0,05
0,5
0,2
0,2
0,24
0,2
Металдық емес ... ... және ... ... ... өнімдерін қайта өңдеу
16,5
12,1
14,1
14,3
14,5
14,7
14,6
14,4
Ұн тарту өнеркәсіп өнімдерінің өндірісі
3,5
2,0
1,8
2,35
3,3
3,0
3,09
2,6
Барлығы
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
* Оңтүстік Қазақстан облысы Экономика және бюджеттік жоспарлау департаментінің мәліметтері негізінде құрастырылды
11 - ... ... ... ... Оңтүстік Қазақстан облысының өнеркәсіп өндірісінің салалық құрылымында мұнай тасымалдау ең ... (48,4%) ... ие, одан ... ... - мата және ... ... (15,3%), келесі орында ауыл шаруашылық өнімдерін қайта өңдеу ... (14,4%) ... ... ... деректер салалық құрылымның өзгерісін сипаттай отырып, келесідей жағдайларды көрсетіп отыр: ... ... ... ... ауыл ... ... қайта өңдеудің өсу тенденциясын;
отын өнеркәсібінде, электроэнергетикада, мұнай, химия, тамақ және микробиологиялық өнеркәсібінде, қара түсті металлургия, ... ағаш ... және ... ... құрылыс материалдар өнеркәсібі, жеңіл, ұн тарту өнімдері мен комбикорм өнеркәсібі және т.б. ... ... ... ... құрылысы мен металл өңдеу, полиграфия өнеркәсібінің үлес салмағы тұрақты болып қалды.
Дамудың негізгі бағыттарын таңдау облыс ... ... ... әсер ... Таңдаудың негізгі бағыттарының мәні - мемлекет тарапынан көмекті қажет ететін салалар ішіндегі ... тез ... ... ... сол ... ... ... жасау.
Өңдеуші салалардың дамуына оларға салынатын инвестиция мөлшері де айтарлықтай әсер етеді. Атап айтсақ, 2012 жылы ... ... ... ... ... 50,3% құрады. Соның ішінде инвестицияның көп мөлшері өңдеу өнеркәсібіне жұмсалған (5,6 млрд. теңге), оның ішінде - 1,13 ... ... ... ... ... 1,07 млрд. теңге - тоқыма және тігін бұйымдары өндірісіне, 0,5 млрд. теңге - металлургия ... ... ... ... ... Қазақстан облысына республикаға салынған инвестициялардың қанша мөлшері салынғанын көрсететін мәліметтерге ... ... ... ҚР ... ... ... өндіруші өнеркәсіпке бағытталып отыр (мұнай өндірісі 1-ші орында). Инвестициялардың басым бөлігі әлеуетті мұнай-газ өндіруші 5 аймаққа: Батыс ... ... ... ... Қызылорда облыстарына құйылды. Инвестициялық әлеуеттің небары 18%-ын шоғырландыратын бұл аймақтар соңғы жылдары республикамыздың барлық инвестициясының ... ... ... ... ... ... 57%-ын шоғырландыратын Алматы, Қарағанды, Павлодар, Шығыс Қазақстан, Қостанай облыстарына барлық инвестицияның үштен бірі бөлігінен аз ... Егер ... ... ... жалғасатын болса, бұл жақын арада Қазақстан шаруашылығының территориялық құрылымында өзгерістерге, әлеуметтік-экономикалық даму деңгейіндегі диспропорциялаға ... ... ... ... ... аз ... оларды депрессивті аймаққа айналдыруы мүмкін. Ал Оңтүстік Қазақстан облысына негізгі капиталға ... ... ... 2,9 %-ы ғана ... Бұл өте ... Сондықтан аймақты басқару органдары экономикалық және әлеуметтік ... ... ... ... облыс экономикасына инвестиция тарту мәселесіне ерекше көңіл бөлуі керек деп ... ... ... ... ... ... ... бөлінуін сипаттайтын деректерді 6 - кестеде келтіреміз. ... ... ... облысы бойынша өнеркәсіп өндірісінің құрылымы (%)
Атауы
2009ж
2010ж
2011ж
2012ж
Облыс бойынша
Оның ішінде:
Шымкент қ.
Арыс қ.
Кентау қ.
Түркістан қ.
Бәйдібек ауданы
Қазығұрт
Мақтаарал
Ордабасы
Отырар
Сайрам
Сарыағаш
Созақ
Төле ... ... ... ... ... ... өнеркәсіп өндірісінің бөліну құрылымын сипаттауға мүмкіндік береді. Кесте деректерінен белгілі болып отырғанындай, өнеркәсіп өндірісі негізінен Шымкент қаласының ... ... ... ... (11,1%), ... (6%), Созақ (6%) аудандарында облыстың басқа аудандарымен салыстырғанда өнеркәсіп орындарының ... ... ... ... ... аймағында едәуір көлемде пайдалы қазбалар көзі бар. Облыс аймағында Қазақстан Республикасы бойынша уранның баланстық қорының - 48% бар, қорғасынның - 4%, ... ... - 2,2, %, ... - 0,9%. ... қор ... қазып алуға және өндіруге дайындау аймағында: уран - Жалпақ, Мыңқұдық, Инкай, ... және ... ... ... ... ... емес ... қоры да көп.
Облыстың Солтүстік бөлігінде табиғи газдың екі қор орны табылып зерттелуде. Құрылыс материалдарының үлкен қоры ... Кең ... ... ... ... кен орындары бар, сонымен қатар ауыз су және термоминералды жер асты сулары да бар.
Бұрынғы ... ... ... - ... ... сапалы пайдаланылатын. Бірақ КСРО тарағаннан кейін көптеген минералды шикізат кешеніндегі кәсіпорындар да тарады. ... ... ... және одан шыққан өнімді өңдеуші кәсіпорындармен байланыстары үзіліп қалды. Нарықтық экономикаға көшуге ... ... ... ... ... құны ... ... олардың бәсекелік қабілеттері түсіп кетті. Минералды шикізаттар өндірісінің күрт азаюына сәйкес құрылыс материалдарының өндірісі де азайды. Қазіргі ... ... ... уран ... ... ... жұмыс жасауда. ... ... ... ... ... әлеуметтік жағдайды сипаттайтын мәліметтерге талдау жасаймыз.
Облыс еңбек нарығындағы ... 2009 ... ... ... оң өзгерістердің ықпалымен қалыптасып, нәтижесінде халықты әлеуметтік ... ... ... макроэкономикалық көрсеткіштердің оң динамикасы түзілді.
Соңғы үш жылда жұмыс күшіне деген сұраныс, әсіресе, ауыл ... ... және т.б. ... ... ... ... ... кеңеюіне кәсіпкерліктің дамуы әсер етуде, оның дамуы әсіресе, ауыл халқының жұмыспен қамтылуын қолдауда ерекше маңызға ие болуда.
Мекемелер мен ұйымдарда ... үшін ... ... ... ... "Қазақстан Республикасында мүгедектерді әлеуметтік қорғау туралы" Қазақстан Республикасы Заңының қабылдануы мүгедектердің жұмыспен ... ... ... ... Қазақстан облысы бойынша еңбек нарығының 2010-2012 жылдардағы негізгі көрсеткіштері
Көрсеткіштер
жылдар:
2012 ж. %-ға шаққанда
2010
2011 ... ... ... ... орындары
11868
14478
10537
88,7
72,8
бос жұмыс орындары
944
1196
1403
148,6
117,3
өткізілген жәрмеңкелер саны
17
31
37
217,6
119,4
жұмысқа орналасқандар саны
2078
1658
9051
435,6
545,9
жұмысқа орналасқаны
оның ішінде
* оралмандар
* мүгедектер
11213
93
-
12672
255
14
14245
118
22
127,0
126,8
-
112,4
46,3
157,1
13-кестеде еңбек рыногының 2010-2012 жылдардағы негізгі ... ... ... ... 2012 жылды 2011 жылмен салыстырғанда жұмысқа орналасқандар саны, оралмандар саны 12,4 пайыз, ал 2010-2012 жылдары жұмысқа орналасқандар санының ішінде мүгедектер 57,1 ... ... ... ... ... ... жүргізу мақсатында облыста аудандар мен қалалар шеңберіндегі жұмыс күшіне деген сұраныс пен ұсынысты ... ... ... ... ... облыста қазіргі уақытта жұмыс күшіне деген сұраныстың жеткілікті екенін, соған қарамастан жергілікті еңбек рыногында оның ... ... Оның ... жұмыс күшіне деген ұсыныстың сапасы мен кәсіби біліктілік құрылымының сәйкес келмеуі мен халықтың еңбекке ... ... ... ... ... ... бос ... орындары орташа есеппен 1,4 мың бірліктен астам болуда. Дегенмен жұмыс күшіне деген сұраныс пен ... ... ... бір бос орынға 6-8 жұмыссыздан келуде. Жұмыссыздар құрамының әрбір екіншісі - ... ... ... - 15-39 ... ... жұмыспен қамту саясатын жүзеге асыруда біршама қиын мәселелер бар. Жаңа жұмыс орындарының ашылу қарқыны ... ... ... ... ... ... білім саласының еңбек рыногының сұранысына лайық білікті кадрларды даярлаумау салдарынан жұмыс күшіне деген сұраныс пен ұсыныстың ... жол ... ... ... ... ... ... бір бөлігі, сондай-ақ орта арнаулы және кәсіби мектеп бітірушілер еңбек рыногында өздерін белсенді ... ... ... ... ... ... (жалпы жұмыссыздық деңгейі 11,6%), Түркістан (10,4%), Арыс (8,2%), Шымкент (11,8%) қалаларында аса өткір жағдайда қалып отыр.
Еңбек нарығындағы шешуші мәселелер ... ... ... ... ... пен ... ... құрылымының сәйкессіздігі. Жұмыссыз азаматтардың білім деңгейі мен кәсіби дағдыларының төмендігі. Кәсіби ... ... ... оның ... ... ... сұраныстың көбеюі.
2. Кәсіби білім беру жүйесінің еңбек нарығының талаптарына бейімделуінің жеткіліксіздігі.
3. Халықтың жұмыспен тиімді ... ... ... ... ... ... Жастардың ауылдық жерлерден облыс орталығына қарай толассыз көшуі.
5. Еңбек нарығындағы ... ... ... ... ... деңгейінің төмендігі (жастардың, мүгедектердің, әскерден оралғандардың, зейнеткерлік жас алдындағылар және т.б.).
6. Еңбек нарығын толықтырушы ... ... ... ... ... ... еңбек нарығының ауыр жағдайы.
7. Жұмыс берушілердің жұмыс істеуші азаматтардың кәсіби біліктілігін ... мен ... ... аз ... ... ... ... заңсыз еңбек миграциясының келуі.
Оңтүстік Қазақстан облысының жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар департаментінің болжамы бойынша 2012-2010 жылдары жұмыс ... ... саны 65,1 мың адам ... оның ... жуығы жұмыспен қамтылады. Осының негізінде халықты жұмыспен қамтудың деңгейі көтеріледі және ... ... ... да ... ... ... ... кластерін дамыту үшін "Оңтүстік" арнайы экономикалық аймағының ашылуына байланысты құрылымдық-технологиялық қайта құруларға сәйкес жұмыспен қамтудың құрылымы өзгереді, өнеркәсіп ... ... ... ... ... мен жаңа ... орындарын ашуға бағытталған басымдықтарды таңдап алуға жағдай туады.
Еркін экономикалық аймақ аясында қазіргі заманғы өңдеу инфрақұрылымын құру мақта талшығын өндіру мен ... ... ... ... ... ... және ... анықтап жіктеуге арналған 4 тексеру лабораториясының, оған қоса дүниежүзілік деңгейдегі стандарттарға сәйкес келетін мақта тазалау зауыттарының ашылуымен, оған тоқыма өнеркәсібінде ... ... ... ... мен ... ... ... стансасында көлік орталығы мен мақта терминалының құрылуымен сипатталады. Одан басқа да, отандық тоқыма өнеркәсібінің құрылуы ауыл шаруашылығымен ... ... да ... ... ... ... ... дамуына ықпалын тигізеді.
Экономиканың құрылымдық қайта құрылуы жұмыс күшіне сұраныстың және оның кәсіби біліктілігі ... ... ... Бос ... ... ... жоғары-техникалық білікті мамандарға сұраныс артады.
Агроөнеркәсіп кешенін дамыту бағдарламасының аясында ауыл ... ... ... артады деп күтілуде. Экономиканың білікті кадрларға деген қажеттілігі басқару және әкімшілік-өндірістік ... ету ... ... мен ... ... ... сипатталатын болады.
Жұмыс күшіне сұраныс пен ұсыныс болжамдарын ескере отырып, облыс ... ... ... ... бойынша іс-шаралар жүргізілу және оларды жергілікті бюджеттерден қаржыландыру қарастырылып отыр.
Халықты жұмыспен қамту ... ... ... ... қала ... ... 913,0 млн. теңге қарастырылып, оның ішінде жергілікті бюджеттен 2011 жылы 255,8 млн. теңге бөлінді, ал 2012 жылы - 316,1 млн. ... 2013 жылы - 341,1 млн. ... ... деп ...
Облыс халқын жұмыспен қамту мәселесі халықтың күнкөріс деңгейін артыру мәселесімен тығыз байланысты. Сондықтан халықтың жан басына шаққандағы орташа ... ... ... 8- ... ...
Кесте 14.
Оңтүстік Қазақстан облысындағы халықтың жан басына шаққандағы орташа кірісі
теңге
Көрсеткіштер
жылдар:
2010
2011
2012
Нақты айлық жалақы
21625
28809
31875
Төменгі ... ... ... ... ... (5 ... жалақы түріндегі табыстың жан басына келетін мөлшері
2950
3310
4830
Кесте деректері көрсетіп отырғанындай, 2012 жылы нақты айлық ... ... ... ... 10,6 ... ... Төменгі күнкөріс деңгейі 2012 жылы 9463 теңгені құрап отыр. Ал жан басына келетін жалақы түріндегі табыс мөлшері 4830 ... ... ... байланысты нақты айлық жалақы мен ең төменгі ... ... ... көрсететін мәліметтерді келтірген дұрыс деп ойлаймыз.
Кесте 15.
Оңтүстік Қазақстан ... ... ... мен ең ... ... және ең төменгі күнкөріс деңгейінің ара қатынасы
жылдар
Орташа жалақы
Ең төменгі күнкөріс деңгейі
Ара қатынасы %
Нақтылы (теңге)
Ең төменгі (теңге)
Ең төменгі жалақының
Ең ... ... ... ... ... ... ... күнкөріс деңгейі-не
2010
21625
9200
8422
42,5
109,2
38,9
2011
28809
10600
8927
36,7
118,7
30,9
2012
31875
11270
9463
35,3
119,1
29,7
Осы 9-кестедегі деректер көрсетіп отырғандай, ең төменгі күнкөріс деңгейі ... ... 29,6 ... құраған. Кірістер бойынша кедейлік өлшемнің негізгі қағидаларына күнкөріс деңгейі мен кедейлік шегі жатады. 2010 ... 2012 ... ... ... ... ... 70 ... азық-түліктен және 30 пайызы азық-түлік емес тауарлар қызметтерінен тұрады, ал ... шегі ... ... ... 40 ... ... ... бағалау мен түсінуге байланысты осы дәстүрлі көзқарас әлемнің көпшілік елдерінде қолданылады, сондай-ақ ... ... ... әр ... өзгеше ерекшеліктеріне байланысты болады.
Жұмыспен қамтылған халықтың ең төменгі күнкөріс деңгейінен төмен тұратындарының ... ... ... ... ... ... салаларда жеке тұлғалардың және заңды тұлғалардың қол астында істейтін ... ... ... ... жинақтаушы зейнетақы қорларына қаражаттың толығымен түспеуі ;
* ұжымдық шарттармен толық қамтылмауы;
* жеке және заңды ... ... ... жалдауы;
Жұмыспен қамтылған халықтың өмірін жақсартудағы міндеттерді шешу келесі принциптер негізінде жүзеге асырылады:
Заңды және жеке тұлғалардағы жұмысшыларды жалға ... ... ... жұмыс қиыншылықтарын ескере отырып, кепілді жалақыны төлеудің сақталуы;
Ұжымдық шарттарды жасау ... ... және ... ... ... ... үйлестіру;
Жасалған жұмысты ескере отырып, жалдамалы жұмысшылардың кепілді жалақыларын төлеу зейнетақымен қамсыздандыру жинақтаушы қорларына, ... ... ... ... ... етуге бағытталған шараларды жүзеге асыру.
Оңтүстік қазақстан облысындағы әлеуметтік-экономикалық жағдайды талдау нәтижесі көрсетіп ... ... ... ... ... асу барысын қанағаттаналық деп бағалауға болады. Бірақ әлі де болса атқарылар істер аз емес. Соның ең негізгісі ... ... ... елу ... ... дамыған мемлекеттердің қатарына кіру стартегиясына сәйкес аймақтың бәсекеге қабілеттілігін ... ... ... ...
2.3 ... Қазақстан облысының әлеуметтiк-экономикалық көрсеткіштерін және аймақтағы процестерді ... ... ...
Оңтүстік Қазақстан - Республика халқының 14-ін құрайтын іргелі облыс және еңбек күші басым ... ... ... оның ... халқының әлеуметтік-тұрмыстық ахуалының жақсара түсуіне әр кез ерекше назар аударылады.
Оңтүстік ... ... ... ... ... ... және 1932 жылы құрылған.Облыс территориясы 117,3 мың шаршы км. тең.
Бүкіл еліміз сияқты біздің облысымыз да 2012 жылы ... ... ... да ... ... аяқ басты. Аймақта әлеуметтік-экономикалық жаңарудың қарқынды қадамдары жасалуда.2011 жылы облыста әлеуметтік-экономикалық өркендеудің тұрақтылығы сақталды. ... ... ... 11,8 ... ... ауыл ... өнімі-4,3 пайызға, негізгі капиталға инвестиция 35,9 пайызға, жүк айналымы 13,6 пайызға, сыртқы сауда айналымы 14,1 пайызға өсті.
Халықтың ақшалай табысы. ... ... ... 2011 ... ... ... орта ... жан басына шаққандағы атаулы ақшалай табысы (бағалау бойынша) 73964 теңгені құрап, 2010 жылдың тиісті кезеңімен ... 16,6 ... ал ... айында 8305 теңге болып, және осы жылдың қыркүйек айымен салыстырғанда1,1-ға кеміді. 2011 ... ... ... ... ... 2010 ... қаңтар-қазан айларының көрсеткішімен салыстырғанда 8,3 өсті.
Кесте-16 ОҚО негізгі әлеуметтік - экономикалық индикаторлары
Атауы
өлшем бірлігі
2012ж
2012 ж.
желтоқсаны
Өткен жылдың тиісті кезеңіне -бен ... ... ... ... ауыл ... ... ... (ағымдағы бағамен)
млн. теңге
90358,8
3025,1
104,3
Мал шаруашылығы өнімдерін өндіру
Сойылуға жіберілген мал мен құс(тірідей салмағымен)
Мың тонна
130,7
12,9
106,3
Сүт
Мың тонна
485,4
31,5
106,6
Жұмыртқа
млн. дана
204,3
12,8
104,4
Жүн
Мың тонна
5,0
-
112,0
Көліктің барлық ... ... ... ... ... ... ... көлемі
Млн. теңге
40145,5
4528,2
103,9
Сыртқы сауда айналымы Соның ішінде:
Экспорт
Импорт
Млн. АҚШ долл.
891,6
434,7
456,9
97,2
55,1
42,1
134,6
110,9
168,9
Негізгі капиталға инвестиция
Млн. тенге
65149,3
13616,5
135,9
Тұтыну бағаларының ... ... ... баға индексі
пайызбен
-
-
100,7
Тіркелген жұмыссыздар саны есепті айдың соңына
Мың адам
8,7
8,7
90,7
Орта есеппен жан басына шаққандағы ақшалай табыс
Теңге
73964
8305
116,6
Нақты ақшалай ... ... ... ... ... ... адам
53,9
4,5
100,7
Өлгендер саны
Мың адам
14,7
1,3
106,6
Қаржыландыру көздерінің барлық есебінен іске қосылған ... ... ... ... ... ... ... 2012ж
Ең төмен күнкөріс деңгейінің шамасы. 2011 жылдың желтоқсанында жан басына шаққандағы ең төмен ... ... ... орта есеппен 5581 теңгені (азық-түлік тауарлары-3907 теңге, азық-түлік емес тауарлар және ақылы қызмет - 1674 ... ... ... ... ... 3,4 ... ... желтоқсанында 2010 жылдың желтоқсанымен салыстырғанда ең төмен қүнкөріс шамасының өсуі облыс ... 14,4 ... ... ... ... баға өсімі Қазығұрт ауданында (22,9), Сайрам (22,6), Түлкібас (20,3) пен Шардара (16,8) аудандарында және Кентау қ.ә (21,8) ... қ.ә (20,7) ... ... ... ... төмендету жөніндегі бағдарламаны жүзеге асыру шеңберінде жергілікті бюджеттен аз қамтылған 92355 ... 642,8 млн. ... ... көмегі көрсетілді.
Кедейшілікті төиендету және халықтың өзін-өзі еңбекпен қамту жағдайын жақсарту үшін тиімді шараларды көбейту мақсатында аз ... 278 ... 1332,3 ... жер, 623 ... уақ және ірі қара мал, 1165 үй ... ... ... ... 27,4 млн. теңгенің шағын несиесі бөлінді.
2011 жылы 76896 адам 580,5 млн. теңгенің атаулы әлеуметтік көмегін алды. 2264 отбасыға 22,2 млн. ... ... үй ... ... 1269 ... бала 10,0 млн. ... ... алса, тұрмысы нашар 11602 адамға 102,5 млн. теңгенің демеушілік көмегі көрсетілді.
Қолданылған шаралардың нәтижесінде 2010 жылмен салыстырғанда кедейшілік ... ... ... бар ... саны 25,3 ... ... ол 53552 ... жетті. Бұл облыс халқының 2,4 пайызы. Атаулы әлеуметтік көмек алатындардың орташа жан ... ... ... ... 20,6 ... ... ол 1172 теңгені құрады.
Алдыңғы бөлімде аталып ... ... ... ... ... жылдардағы бағдарламасына сәйкес әлеуметтік қорғаудың үш деңгейлі жүйесін жүзеге асыру шаралары, атап ... ... ... ... ... ... жүргізу облыста қолға алынып жатыр. Осы орайда, облыста деген тақырыпта телемарафон өткізілді. Қордың есебіне 34,7 млн. ... ... ... ... ... ... аз қамтылған 555 адамға шағын несие түрінде 27,1 млн. теңге берілді, 1244 адамға 6789,7 мың теңгенің материалдық көмегі ... ... мен ... ... ... ... ... жалғасуда, 2,3 мың жалғызілікті қарттардың үйіне келіп қызмет көрсететін 26 ... ... ... жұмыс істейді. 2011 жылы бағдарламасын жүзеге асыру үшін облыстық бюджеттен 94,5 млн. ... ... бұл 2010 ... ... 8,8 ... көп. Осы ... 2011 жылы 3780 ... мүгедектер мен тыл еңбеккерлері облыс санаторийлерінде денсаулығын сауықтырып қайтты. қайырымдылық акциясы тұрмысы нашар 118 мың азаматты ... ... 341,5 млн. ... ... ... 2012 ... ... жағдай бойынша кедейшілік шеңберінде өмір сүріп жатқан отбасылардың саны
Қалалар мен аудандар
Кедейшілік шегіндегі отбасылар
Оның ішінде ... ... ... үй ... ... ... қ.
252
1649
-
Кентау қ.
1265
7673
1704
Түркістан қ.
1126
6949
440
Шымкент қ.
2891
16392
5935
Облыс бойынша
11600
76896
8239
Дерек көзі: ҚР-сы статистика агенттігі, 2012ж
Халықты әлеуметтік ... ... және ... ... ... қамтамасыз ету мәселесіне қазіргі кезде ерекше басымдық беріліп отыр. Елбасы Жолдауында деп атап ... ... және ... ... ... ... ... айғақтайды.
Мұндай жақсылықтарға біз тез үйреніп алдық. Бірақ осының ар жағында бір ... жоқ па ... ... әсте ... ... тәжірибеге қарасақ, әлеуметтік қолдауларды көп жасай бергендік- халық арасында әлеуметтік масылдықты тудырып, экономиканы тоқырауға ... ... ... ... ... жүзеге асырумен Республикада 1996 жылы ІР Президентінің жарлығы бойынша құрылған еңбек және халықты әлеуметтік қорғау ... ... ... жоспарлау функцияларын күшейту үшін әлеуметтік реформалардың басты басқармасы құрылды. Оның алдында әлеуметтік даму стратегиясының жұұмыстары ... ... бұл ... ... және халықты әлеуметтік қорғау департаменті арқылы жүргізіледі, боның мақсаты ... ... ... ... мен жәрдемақы алушы азаматтарды ұйымдастыру және қызмет көрсетумен қамтамасыз ету, әлеуметтік қорғау бойынша заңдылықтар мен нормативтік актілерді жүзеге асыру, ... ... және ... мен ... артықшылық беруді бақылау, азаматтарға әлеуметтік қызмет көрсетуді жақсарту шараларын іске ... ... ... ... ... ... зейнетақы және жәрдемақы құжаттарды рәсімдеу тәртібін бақылау.
Жүмыссыздық мәселесімен облыстық жұмыспен қамту орталығы (еңбек биржасы) айналысады. Боның функцияларына жұмыспен ... ... мен ... ... ... ... өңдеу, жұмыспен қамту қызметінің тиімді қызмет етуін ... ... ... кіреді.
Одан басқа халықты әлеуметтік қолдау мен қорғау мәселесімен облыс ... мен ... ... айналысады. Ол мәселелерді аймақтық мақсатты бағдарламаларды өңдеу арқылы жиналған өздерінің бюджетімен шешеді.
Оңтүстік Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... бағытын талдап көрейік.
Қазақстан Республикасында бар заңддар, Президент жарлығымен Үкімет қаулыларына қосымша облыста халықтың жеке категорияларын әлеуметтік қорғау бағдарламалары өңделіп және ... ... ... ... облысы әкімімен 2007-2012 жылдарға көп балалы жанұяларды мақсатты қолдаудың облыстық ... ... ол ... ... ... көп балалы жанұялар санының есебі;
* тұрақты атаулы әлеуметтік көмек көрсету үшін аз ... ... ... мен анықтауды жүргізу;
* көмек көрсету туралы жеке ... мен ... ... ... ... жүргізу және оларға аз қамтылған көп балалы ... ... ... ... ... бағалы товарларды өткізуге арналған бөлімдерді, секцияларды ашу;
* 7 жасқа дейінгі 4 не одан көп ... бар ... ... аналарға есепті көрсеткіш көлемінде жәрдемақы төлеу;
* мектептерде кіші кластарда оқитын аз қамтамасыз етілген отбасылардың балаларына тегін ... ... 14 ... дейінгі балаларға көліктерді тегін жүруді, тегін тіс емдеуді, дәрігердің рецепті ... ... ... ... ... ету;
* коммуналды қызмет төлемін жеңілдету;
* жетім балалар мен аз қамтамасыз етілген отбасылардың балаларын жазғы демалыс лагерлерін ... ... ... ... ... 0,15 га аз емес мөлшерде бақша учаскелерін бірінші кезекті ұсыну;
* аз ... ... ... беру.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысына сәйкес облыста "атаулы әлеуметтік көмек көрсету туралы" 21.09.99 жылы ... ... ... онда ... ... ... жәрдемақы түрінде әлеуметтік көмекті тағайындау, бала туылған кездегі көмек көрсету, жұмыс істеушілер мен жұмыссыздарға материалды көмек ... ... ... 95 ... жылдардағы халықты әлеуметтік қорғаудың кешенді бағдарламасы өңделді, ол мыналардан тұрады:
* "жасы үлкендер ұрпақтары" бағдарламасы;
* "әйелдердің балалар мен жас ... ... ... ... "қоныс аударғандар отбасылары" бағдарламасы;
* "Жетім-балалар" бағдарламасы;
* "Дарында балалар" бағдарламасы.
Атаулы әлеуметтік көмекті күшейту үшін және әр жанұяның өмір сүру ... ... үшін ... ... жағдайды көрсететін әлеуметтік карта өңделіп шыққан.
Облыста 54,5 мың көпбалалы жанұялар тұрады, боның ... 8000 ана 10 және одан көп бала ... 1998 жылы ... мен ... ... 9156 ... ... 7944,0 мың теңге сомасында натуралды көмек көрсетілді.
1999 ... 1 ... ... ... облысында 18276 соғыс ардагерлері және соларға теңестірілген тұлғалар есепте тұрады, боның ішінде: соғысқа қатысушылар 4623 адам және ... ... 3007 ... 1997 ... ... ... саны 1150 адамға азайды.
Әлемдегі нарықтық шаруашылықтың идеологы Людвиг Эрхард ... ... жеке ... ғана ... ... ... ... ол, мемлекет қарттар мен мүгедектерге көмектесуі керек. Бірақ еркін экономикалық және қоғамдық құрылыста тәуелсіз өмір сүру үшін адамның өзі ... ... ... ... болуы қажет. Әрбір фирма және адам: деп емес, деуі ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік саясат саласында деген қағидатқа негізделген үлгіні ұсынуы кездейсоқ емес. , деді Н.Назарбаев. Осыған орай Елбасы мемлекеттің ... ... зәру ... ғана ... міндетін толық өз мойнына алатынын баса айтты. Басқа жағдайда әлеуметтік көмек беру саясаты емес, жұмыс істейтіндердің ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік қызмет көрсету жүйесінде, соның ішінде білім беру мен жаңа мамандықты игеру ісінде бизнестің әлеуметтік ... ... жеке ... бұл іске ... ... ... айтты.
Мемлекеттік, әлеуметтік саясаттың іске асырылуы Республика Президентінің 1995 жылғы 13 желтоқсандағы N 268 "1996 -- 1997 ... ... ... ... іс ... ... жарлығына сай жүргізілді. 1995 жылы денсаулық сақтау жүйесі реформаланған болса 1996 жылы ... ... ... ... ... ... ету ... мыналар қабылданды:
* "Міндетті әлеуметтік сақтандыру туралы заң";
* "Қазақ ССР азаматтарын зейнетақымен қамтамасыз ету ... ... ... мен ... енгізу туралы;
* "Мемлекеттік емес ерікті зейнет қорлары туралы" заң.
Республикамыздың Президентінің жарлығымен "Мемлекеттік қызметкерлерді зейнеткерлікпен қамтамасыз ету туралы" ереже бекітілді. 1997 жылы ... ... ... ... концепциясын жасап талқылауға ұсынған болатын. Бұл реформаның өткізудің негізгі принципі жеке ... ... ... ... ... ... емес ... өту. Басқа сөзбен айтқанда:
* зейнеттік жүйені мемлекеттік реттеу;
* зейнеттік қорды қалыптастыруға отыз жыл ... үшін ... өмір ... минимумы мен қамтамасыз етудегі тура мемлекеттік кепілдеме;
* ... ... мен ... ... қамтамасыздандыру қорларының арасын ашып алу;
* еңбекке ... ... ... зейнеттік қамтамасыз етілуіне тікелей өзінің міндеттілігі;
* мемлекеттік емес зейнет ... ... ... ... ... ... әр ... қосымша ерікті зейнеттік қамтамасыз етілу құқығына иелігі;
* ... ... ... ... қосуы арқылы өсуі.
Халықтың осалдау тобын әлеуметтік қорғауды іске ... тек ... ... ... түгел реформалағанда ғана мүмкін болады. Осыған байланысты 1997 жылдан бастап Үкімет, Еңбек және Әлеуметтік қорғау министрлігі жеңілдіктерді берудің қазіргі ... ... ... ... ... жүйесімен ауыстыру жөніндегі мәселені қарастырып келеді.[17 98 114]
Сонымен қатар парламенттің қарауында "әлеуметтік -- ... ... ... ... ... ... ... жөніндегі республикамыздың кейбір заң актілеріне өзгерістер енгізу жөнінде заңның жобаларын ұсынды. Үкіметтің реформалар ... ... 1997 жылы "көп ... ... ... жәрдем ақы туралы" заңның жобасы дайындалды. Өмір сүру минимум кедейшіліктің ... ... ... ... ... анықтаудың өлшемдерін өзгертудің заң шығару базазы жасалды. 1997 жылдың маусымында "мүгедектік, асыраушысын жоғалтқандарға, және ... ... ... ... ... ақысы туралы" заң қабылданды.
Денсаулық саласында азаматтарға медициналық жәрдемнің ... ... ... ... осал ... ... ... қызметтер көрсету шаралары іске асырылуда. Осы мақсатта ... ... ... жүйесіне қолдау жасалды. Реформалардың дамуы медициналык қамсыздандыру ... емес ... ... мен ... ... ... көрсету бағытында жұмыс істей бастауда. Орта мерзімді бағдарламаға сай 1996 жылы мәжіліс "Қазақстан Республикасында азаматтардың денсаулығын сақтау ... заң ... ... денсаулығы" атты мемлекеттік бағдарлама жасалды, ол туберкулез, спид, жұқпалы аурулар,ана мен балаларды ... ... ... -санитарлық жәрдем, салауатты жәрдем бағдарламасына арналды. Сондай - ақ медициналық дәрі-дәрмектік өнеркәсіпті дамыту жөнінде "мемлекеттік ... ... дене ... мен ... ... ... ... әлеуметтік мәселеріне, олардың мәдени және білім деңгейін көтеруге, жоғарғы адамгершілік принциптерін қалыптастыруға әскери - отан ... ... ... ... ... ... жоғарғы деңгейдегі спортшыларды дайындау, спорттың түрлері бойынша ... ... ... ... ... ... дамыту жөніндегі мемлекеттік бағдарламасы" бойынша жүргізілуде. Президенттік денсаулық сынамалары бекітіліп іске асырылды.
Мәдениет саласында мемлекет ... -- ... ... бір ... ... ... ... Сондықтан мемлекеттік саясат белсенді мәдени саясатты іске асыруға, мәдени ортаның келешектегі ... ... ... Бұл саясаттың негізі болып "мәдениет туралы" заң шықты. Мәдениет саласында ең қиын қаржыландыру мәселесі болды. Сондықтан стратегия бойынша ... ... ... ... ... ... ... көзделді. Бұл жергілікті органдардың мемлекеттік рөлін арттырады. Сауықтыру, халықаралық туризм өз - өзін ... ... ... мәдениет саласында алдыңғы қатарда қаржыландыру тиіс:
* жалпы ... ... ... ... ... қолдау бағдарламасы;
* өсіп келе жатқан ұрпақты тәрбиелеуге бағытталған мәдени -- білім беру бағдарламалар.
Әлеуметтік -- ... ... ... құру оны мемлекетсіздендіру құрылыстандыру және жекешелендіру бағытында жүргізілуде. Мемлекетсіздендіру әсіресе белсенді денсаулық сақтау жүйесінде жүргізілуде, білім беру жүйесінде оңтайландыру ... 1997 жылы ... -- ... ... ... 10% ... керек. Қазақстан Республиқасының Мәдениет Министрінің мәліметі бойынша: 1992-1993 ... ... 466 ... кітапханалар мен 122 мәдениет сарайлары жабылды. Ал 1995 жылы 491 мемлекеттік кітапхана ... 1994 жылы ... ... 3226- Мәдениет орталықтарынан, 1995 жылдың басында тек 2887-сі ғана қалды.[18 52 60]
Қоғамдық - саяси жағдайды талдау, осындай жекешелендіру ... ... ... топтарында түсініспеушілік туғызуда, осыған байланысты әлеуметтік -- мәдени ортаны мемлекетсіздендіру мен жекешелендіру-либералды-мен демократияландыру ... тән, ... ... біз ... ... алмаймыз. 2010 жылы Республикамызда 61 жоғары оқу орны болды, оның 53 азаматтық, яғни 30 университст, 4 ... ... ... ... оқу ... " екі структулалық бағытта"дамуда (дипломды маман және магистр ). Ал оқуға қабылдау мұнда негізінен "тестік жүйе" арқылы. "Тестің сүрақтары"-Бүқаралық ақпарат ... ... ... Оқу Орындарын осы кезде қаржыландыру көп қырлы жүйеге өтті. Яғни мемлекеттік қаржыландырумен қатар, студенттердің өздерін-өздері ... және ... ... ... ... мамандарды қаржысын төлеп оқыту жүйелері қатар дамыды.. Жекеленудің нәтижесінде ... ... оқу ... ... ... ... ... 2009 жылы "ақылы оқу орнының" саны процентпен шаққанда 27,5 % ,(2008жылы -17,9 % болды ) .
2011 ... ... ... " ... ... ... Кодексінің қолданысқа енуі туралы" Заңы қабылданды. 2012 жылғы шілденің ... ... ... " ... ... ... ... қорғалуы туралы" Заңына толықтырулар мен өзгерістер енгізу туралы карар қабылдады.
2012 жылы 3-маусымында Республика Үкіметі ... ... ... және ... күрес жөнінде бағдарламасын" бекіткен болатын. Бұл бағдарламаның негізгі ... ... ... белсенді саясатын жүзеге асыру және негізінен еңбекке жарамсыз, кедей азаматтарға, сондай-ақ, еңбек базарындағы жағдайы осал ... ... ... ... ... кедейліктің ауқымын қысқарту және жұмыссыздық деңгейін төмендету болып табылады.
Кедейлік деңгейіндегі аймақтық айырмашылықты ескере отырып , халықты ... ... мен ... ... ... ... 2011 жылы жалпы ішкі өнімнің 0,8 пайызы, 2012 жылы-1 пайызы, 2013 жылы-1 пайызы мөлшерінде қаражат бөлу көзделген. ... ... ... көлемін 2009 жылмен салыстырғанда 2012 жьшы 8,7 пайыз қысқарады деп күтілуде. Жұмыссыздық ... 2009 ... 13,5 ... 2012 ... аяғында 5 пайызға дейін жоғарлады. Бағдарламаны іске асырудың есебінен 2011-2013 жылдары 400,4 мың жұмыс орнын құру, бұрыннан бар жұмыс орындарының ... ... жол ... ...
2004 жылдың 1-ші қаңтарында " 2011-2013 жылдары ... және ... ... ... ... ... ... жұмыссыздық деңгейі экономикалық белсенді халықтың 3,7 пайызы болды (2011 ... 1 ... 3,9 ... .Қазақстан республикасы статистика жөніндегі агенттіктің сараптамалық бағалауы бойынша 2011 ... ... ... ... ... жыл ... 13,5 ... орнына 12,8 пайызға дейін төмендеді. 2013 жылдың қаңтар айының бірінші жұлдызынан ... ... ... ... ... әлеуметтік көмек туралы" 2013 жылдың шілде айының 17 жұлдызындағы 1685 Заңы күшіне енді. Атаулы ... ... алу ... жан басына шаққандағы орташа табысы кедейлік шегінен аспайтын Қазақстан Республикасы азаматтардың, оралмандардың босқын статусына ие адамдардың, шетелдіктердің, Қазақстан Республикасында ... ... хаты бар және ... ... жоқ азаматтардың атаулы әлеуметтік көмек алуға құқұығы бар кедейшілік шегі 2011-2012 жылдың IV тоқсанында 1388 теңгені, ал 2013 ... ... 1478 ... ... жылы ... ... ... жылға арналған республикалық бюджет туралы" және "Қазақстан Республикасындағы зейнеткерлік қамсыздандыру туралы" Заңдарына сәйкес 2005 жылы қаңтардың ... ... ... ... мөлшері артуда. Республика Үкіметі 2013 жылғы қаңтардың 11-інде "2013 жылғы қаңтардың 1-інен бастап мемлекеттік зейнетақы төлеу орталығынан төленетін зейнетақы ... ... ... ... "К 31 Қаулы қабылданды. Аталмыш Қаулыда зейнетақы төлемдерінің ... ... 25 ... ... ... көрсеткіштің 75 пайызынан аспауы тиістігі. 2013 жылы республикалық ... ... ... ... ... 823 ... ... белгіленді, яғни 15432 теңгеден (823* 25* 75^15432 теңге) аспайтын зейнеткерлердің ғана зейнетақы ... ... ... ... Қазақстан облысына келер болсақ: 2013 және 2012 бас жылдың 1 ... ... ... ... ... ... ... заңы күшіне енді.Осы мақсатта жұмсалатын қаржы көлемі 107,8 ... ... ... ... Бұл 2012 жылғы жұмсалған атаулы көмектен 43,2 миллион теңгеге артық. Мәдениет пен ... ... ... 69,3 ... ... жұмсау жоспарланды. Білім беру саласына 1798,6 миллион теңге қаралса, денсаулық сақтау саласына 983,5 миллион ... ... ... Ал ... ... және ... көмек мақсатында 160,6 миллион теңге қаралып отыр. Бұл әлеуметтік саланың маңыздылығын көрсетсе керек.
1990 ж. 30 ... ... ... ... ... ... әлеуметтік қамсыздандыру басқармасы деп аталды.
Қазақ КСР Министрлер Кеңесі сол жылы еңбек жағдайларын сараптау қыз-метін ашу ... ... ... ... ... Шымкент облыстық атқару комитетінің 1991 жылғы 18 қаңтардағы шешімімен еңбек және әлеуметтік мәселелер жөніндегі облыстық бөлімнің құрамында ... ... ... ... ... ... жылы әлеуметтік қорғауа басқармасының құрамына Қазакстан Республикасы зейнетақы қорының облыстық филиалы, 1996 жылы ... ... ... ... қоры ... 1997 жылы ... еңбек бас басқармасы облыстық халықты әлеуметтік қорғау және еңбек қорғау басқармаларымен біріктіріліп, облыс ... ... және ... әлеуметгік қорғау жөніндегі бас басқармасы деп аталды.
1999 жылғы 25 ақпандағы шешімімен Бас басқарма ... ... ... жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау департаменті бо-лып өзгертілді.
1999 жылдың 1 қарашасынан бастап департамент енбек және халықты ... ... ... деп ... ... және ... ... азаматтарды әлеуметгік қорғау жүйесін қайта құру қажеттілігі туды. "Қазақстан -- 2030" стратегиялық бағдарламасына сәйкес халықтың әр түрлі ... мен ... ... ... ... оның әлеуметтік саяси белсенділігін көтеру, ішкі-саяси тұрақтылыққа қол жеткізуді көздеген әлеуметтік қорғау жүйесін түбегейлі реформалау басты басымдылық ретінде ... ... ... 154 ... ... зейнеткер,265 мыңнан астам мемлекетгік әлеуметтік және арнаулы мемлекеттік жәрдемақы алушылар тіркелген.
Зейнетақы мен жәрдемақылар үшін ай ... ... ... 1,8 ... ... ... ... жәрдемақылар үшін облыстық бюджеттен 245,0 млн. теңге қаржы бөлініп отыр.Мүгедектерді ... ... ... ... ... атқарылуда. Облыста 65 мыңнан астам мүгедек есепке алынған. Олардьщ ішінде ... ... -- ... ... ... ... 55 мыңнан астамы 16 жаска дейінгі мүгедек балалар.
Халықты әлеуметгік қорғау саласының аса өткір ... бірі -- ... ... ... ... қорғаудың 2013 -- 2012 жылдарға арналған облыстық кешенді бағдарламасы 3 мыңнан ... ... ... 100 ... жуық көп ... аналардың, 8 мың мүгедек балалардың, 8 мыңнан астам оралмандар отбасыларының проблемаларын кешенді түрде ... ... ... етіп ... Жыл ... "Ардагерлер үйінде"
3 мыңға жуық, "Сарыағаш", "Манкент" шипажайларында 1 мыңға жуық адамдарды ... ісі ... ... ашылған "Мейір" ем қабылдау-демалу орталығында 1416 азамат демалады.
2012 ж. 392 әйел емдеу мекемелсріне, оның ішіндс 102 әйел республикалық ана мен ... ... ... ... ... ... ... мектептерінде 46 спорттық-сауықтыру топтары ашылған, оларда 900 бала мен жасөспірім, мүгедек балалар ... ... ... ... ету мәселесі шешілген. 80 жастан аскан 37 мүгедек ай ... ... 950 ... ... ... 2010 -- 2012 ж. 1752 ... ... протез бұйымдарымен, 1131 мүгедек есту аппараттарымен, 1042 мүгедек тифлотехникамен қамтамасыз етілді.
2012 жылы ... ... -- 1646, ... ... -- 527 ... пен ... ... және "Денсаулык" шипажайларында -- 350 адам демалып, ем қабылдады. 1295 ... ... ... ... ... ... жол ақыларына облыстық бюджеттен 5,6 млн. теңге төленді. 825 мүгедек Қ.А. Яасауи емханасы жанындағы "Профпатоло-гия" бөлімшесінде ем қабылдады. "Мейірім" балаларды ... ... ... ... ... ... клиникалық балалар ауруханасында Көксәйектегі балалар интернат үйінін 30 ... ... ... ... Аудан, қалалардағы 27 әлеуметгік көмек көрсету бөлімшелері 448 жалғызілікті мүгедекке үйлеріне барып көмек керсетуде.
7 интернат ... мен ... ... ... ... ... ... мемлекет қамкорлығына алынған.[19 17 24]
Білім беру ісі, облыста жалпы білім беретін мектептер саны 1007-ге жетіп отыр. Бұл ... ... ең ... ... Осы ... 538403 ... ... алуда. Қазақ. мектебі -- 698, аралас ... -- 219, орыс ... -- 12, ... ... -- 76, ... мектебі -- 3. Облыс аумағындағы колледждердің саны -- 12, кәсіптік мектептер -- 22, ... ... ... мектеп-интернаттар -- 19, арнайы Интернаттар -- 10, балалар үйі -- 5, мектепке дейінгі ... саны -- ... бойы ... ... "Тау ... оқу ... орталығының пайдалануга берілгеніне бірнеше жыл болды. Облыс көлемінде жыл сайын 10 -- 15 ... үйі ... ... ... ... мектептер 46 мамандық бойынша жұмысшылар даярлайды. Түрлі меншіктегі 30-дан астам колледжде жастар 70 мамандық бойынша ... ... жыл ... 5 -- 6 ... 36 мың бала мектепке барар алдындағы тегін даярлықтан өтеді.
Облыстық жалпы білім беретін мектеп-терінде реформалар жүйелі ... ... ... ... "Азамат-тану" курстары, көркемөнер түрлеріне және саз салаларына байланысты ... ... ... ... ... Түрлі салаларға бағытталған мектеп-гимназиялардыңмектеп-лицейлердің, т.б. тәжірибелер, "Дарын" мектеп-ин-тернаттарының ізденістері ... ... "Жас ... халықаралық бағдарламасы, қазақ тіліндегі тапқырлар клубтары жанданып, кеңінен өріс ала бастады.
Облыстың білім беру жүйесінде 52879 ... ... ... ... ... ... білімді, 10054-і арнаулы орта білімді. Әрбір екінші ұстаздын жоғары немесе бірінші санаттары бар. Қазір қашықтықтан оқытылатын базалық ... саны 65, ... ... ... ... 713, ... ... мектептер 672-ге жетті. Олардың саны барған сайын арта түсуде.
Облыстағы 227 мұғалім ордендермен және медальдармен марапаттаған. Екі мындай ұстаз -- ҚР ... беру ... ... ... оқу ... ... алып жатқан студенттер 78,6 мыңнан асады, олардың 38,3 мыңы немесе 48,7%-ы күндізгі ... ... ... ... аса ірі ... оқу орны -- ... атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті. Ол бұрынғы Қазақ химия-технология институтының Шымкент педагогика-мәдениет институтының және ... ... дене ... ... ... құрылған. Сондай-ақ Түркістан қаласында Қ.А. Яасауи атындағы халықаралык қазақ-түрік университеті, оның Шымкент бөлімі, Оңтүстік Қазақстан медецина академиясы бар. Мемлекеттік емес ... оқу ... да ... ... ... ... ... 22 кәсіптік мектеп бар, онда 11342 оқушы білім алуда. Оның ішінде мемлекеттік тілде оқитындар саны -- 6475, орыс ... -- 3893, ... ... I 974 ... ... ... жылдарға ҚР-ң әлеуметтік - экономикалық дамуының негізгі көрсеткіштерінің болжамы
Атауы
2011 жыл
2012 жыл
Болжам
2013 ж.
2011ж.
ІЖӨ,млрд.теңге
7300
8676
9881
11272
ІЖӨ-ң өткен жылға -н нақты өзгеруі
109,4
108,3
108,3
108,9
ІЖӨ дефляторы, ... ... ... ... ... бойынша
54,9
65,3
74,4
84,8
ІЖӨ, млрд. АҚШ долл.сатыпалу қабілетінің паритеті (СҚП) бойынша
157,5
173,0
192,1
214,5
Жан басына ... ... ... бағамы бойынша
3620
4263
4814
5420
Жан басына шаққандағы ІЖӨ,АҚШ долл.СҚП бойынша
10385
11294
12436
13789
Тұтыну бағаларының индексі, -н орташа бір жылға
7,6
5,7-7,3**
5-7
5-7
Тауар экспорты, млн.АҚШ долл.
28249,0
28761,3
28616,2
29562,1
Тауар импорты, млн.АҚШ долл.
17882,5
20360,5
22147,9
24096,3
Сауда балансы, ... ... ... ... ... жылға -н
122,1
115,0
115,0
114,0
Еңбек өнімділігінің өзгерісі, өткен жылға -н
6,6
6,3
6,6
7,0
Әлеуметтік көрсеткіштер:
Жалақының ең төменгі мөлшері,теңге
9200
9200
9752,0
10337,0
Базалық зейнетақы төлемдерінің мөлшері
3000,0
3000,0
3000,0
3180,0
Зейнетақының ең төменгі ... ... ... ... айлық атаулы жалақы, теңге
31808,8
36412,7
43395,5
49647,9
Нақты жалақы, өткен жылға -н
110,1
108,0
112,4
107,9
Дерек көзі: ҚР-ң экономика және бюджеттік жоспарлау Министрлігінің ... ... ... мамандар да дярланады, олардың бір-біріне жақын мамандық топтары бойынша үлес салмағы ауыл шаруашылы- 30%, құрылыс 23,8%, ... ... ... 14,35% және ... ... 21,9%-ды құрайды. Оқу бітірген оқушынын барлығы дерлік мемлекеттік, мемлекеттік емес кәсіпорындарға, құрылыс мекемелеріне және шаруашылықтарға жұмысқа жіберілді. Бітірген ... 412-сі ... ... ... 189-ы ... ... ... 1248-бірнеше қосалқы мамандыктар алып шықты.[20 35 47]
Республика Үкіметінің 2011 жылғы 1мамырдағы "Қазакстан Республикасында ... және орта ... ... беру одан әрі ... ... ... ... қаулысын жүзеге асыру мақсатынд облыста бірқатар жұмыстар атқарылды.
Шымкент, Арыс, Кентау, Шардара қалаларында, Төле би, Түлкібас аудандарында әр ... ... ... ... ... ... 16 ... емес колледж бар. 30 мемлекеттік емес колледж облыстык бюджет есебінен, 1 заң колледжі республикалық бюджет есебінен ... ... ... департаментінің құзырындағы 12 мемлекеттік колледжде 10992 оқушы білім алуда, оның ішінде күндізгі бөлімде -- 8171, ... ... ... -- 2821 бала ... ... жауапкершілік - бұл компаниялардың, кәсіпорындардың, бизнес-топтардың қоғамдық маңызды мәселелерді бизнес ... ... ғана ... оның ... да, яғни ... аймақтық, ұлттық деңгейде шешу үшін алған міндеттемелері. Жолдаудың аса ... ... бірі ... ... жауапкершілігінің халықаралық стандарттарын енгізу.Бизнес енді өзін ғана ойламай білім, денсаулық, спорт, мәдениет, қайырымдылық шараларына әлеуметтік қолдауға қаржы бөлуі ... ... ... ... ... ... ЖОСПАРЛАУДАҒЫ ӘЛЕУМЕТТІК-ЭКОНОМИКАЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕР
3.1 Әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштерді реттеудің және оны стратегиялық жоспарлаудың Қазақстанның дамуының жаңа бағыттары мен болашағындағы көрінісі
Мемлекеттік ... ... ... жүзеге асыру, соның ішінде әлеуметтік - экономикалық ұдайы өндірістің қоршаған ортамен тепе теңдігінің бұзыуына байланысты, ... ... ... ... ... ... жасап нақты аймақтардың дамуының өзекті проблемалары шешімін табуы қажет.
Шағын және орта қалалардың ... екі - үш ... ... ... тәуелді болады. Жалпы жағдайдың экономикалық тоқырауы, инфляцияның күшеюі, шаруашылық қатынастардың үзілуі, ... ... пен ... ... сұранысының төмендеуі кәсіпорындардың жұмысын тоқтатуына алып келді. Бұның әсерінен қала және ауылды аймақтарда жұмыссыздықтың ... ... ... ... ... елге ... қалуына, жергілікті халықтың тұрмысының төмендеуіне алып келді.
Қазақстан Республикасының болашақтағы әлеуметтік-экономикалық
өсуі, оның аймақтарының дамуымен байланысты. Сондықтан ... ... ... ... ... ... - ... экономикасын тікелей және жанама ресурстары, ғылыми- техникалық, қаржы- несиелік, несие және ... ... ... біртұтас бөлігі болуы тиіс;
* бұл жерде ұдайы өндіріс пен ... ... ... айналыммен ұлттық байлықтың жартысы, үйлестіру, айырбастау, тұтынушылар өндірісі іске асады ;
* ... ... ... ... ... ... дамуына орындаушы органдардың бірігуіне әкеледі ;
* аймақтың табиғи құзіретіне жоспарлау , қаржыландыру , несиелеу, ақшалай айналыммен еңбек ресурстарын ... ... ... ... ... ... ... циклінде әлеуметтік- экономикалық аспектісінің біртұтастығын сақтауын қажет етеді. Сондықтан , ... ... ... ... да бір ... шешіміне практикалық қызметі халықтың материалды және мәдени тұрмысын қамтамассыз етуімен бағалануы тиіс. Әлеуметтік даму көрсеткіші ... үй ... ... ... ... ... ... ету арқылы еңбек етуіне әсер етеді. Сондықтан, экономикалық- әлеуметтік шаруашылық салаларының тепе - теңдігін ... ... ... Ол ... пен демографиялық ұдайы өндіріс арасындағы кәсіпорынмен жергілікті өзін - өзі басқару органдарының экономикалық ... ... ... ... әділеттілікті тудыруы қажет. Дәл осы кезде ... ... ... шыѓындардың толық көрсетілуі қажет . Бұл республиканың ... ... ... ... ... ... демеу жасайды және көп еңбек етуді төмендетіп, ғылыми - техникалық ... ... жол ... ... ... ... ... екі маңызды қаржылық ресурстарды қамтиды. Олар: қаржы - несие жүйесі және ... ... [29 197 ... ... ... ... кәсіпорын мен бірлестіктердің еңбек ресурстарының төлем ролін күшейтуге тырысады. ... ... ... ... жүйе ... қамтамассыз етуі, нарықтық жүйенің экономикалық механизмде талап етуі болады. Экономикалық жүйелерді зерттеуді аймақтық басқару мен жоспарлау ... ... ... ... - ... басты экономикалық көзі болып табылады.
* кәсіпкерлік қызметнің заңнамасына сәйкес жүргізіледі. Осыдан ... ... ... ... ... және өндіріс-технологиялық даму шартына араласпауы аймақтық кәсіпорындардың ... ... ... ... ынталандырады.
* облыс, қала, аудандардағы шаруашылық субъектілердің есеп принціпі мен ... ... ... негізін басқару органдары мен жалпы қатынас.
* жергілікті ... ... ... мен ... ... ... байланысты .
Ұйымдық құрылым - шаруашылықтың өзін -өзі басқаруы жаңа ... ... ... ... сәйкес жүргізілуі керек.
Аймақтық жоспар алдындағы зерттеулерді жүргізудің басты мақсаты әлеуметтік - ... ... ... ... ... деңгейін арттыру жатады. Жоспар алдындағы зертеулер маңызды әлеуметтік-экономикалық және аймақтың дамуының ... ... ... қажет. Аймақтың әлеуметтік - экономикалық даму перспективасын негіздеуге:
* аймақтық деңгейіндегі жоспар ... ... ... ... ... ... жағдайды болжау. Ресурстық потенциалдың өзгеруі, шаруашылықты территориялдық ұйымдастыру, көлік коммуникациялық қызмет көрсету, энергетикалық шаруашылықтар ... ... ... ... ... ... ерекше, олар жеке болжауларды пайдалануға негізделеді.
* мемлекеттік ... ... ... ... ... асыру барысында мына төмендегі міндеттерді орындау қажеттілігін қарастырылады :
* өндіріс пен көмекші салалардың, ... ... ... ... ... ... ... негізінде жалпы мемлекеттік деңгейден міндеттерді шешуге аймақтың қатысуын қамтамассыз ету;
* өндірістік қорлар, еңбек, су, жер және басқа да ... ... ... ... барлық кәсіпорындардың, ұйымдардың және фирмалардың тиімді жұмыс ... үшін ... ... мен әлеуметтік қатынастар негізінде жағдай жасау;
* аймақтық халқының өмір сүру жағдайын тұрақты түрде жақсарту, олардың әлеуметтік - мәдени, тұрмыстық және ... да ... ... ... қамтамассыз ету;
* меншік формасына қарамастан барлық кәсіпорындар мен ұйымдардың қоршаған ортаны қорғау мен сыртқы экономикалық қызметтің жоспарларын ... ... ... негізгі міндеттеріне сәйкес, аймақты жоспарлы басқару ядросына өзара байланысты әлеуметтік экономикалық блоктар жүйесі жатады. Ол блоктар:
* ... ... ... дамуын білдіретін , өндіргіштік
* блок ;
* шешуші аймақтық және ... ... ... ... ... әлеуметтік - экономикалық патенциалының даму бағытын ... ... ... өмір сүру ... мен ... ... даму деңгейін сипаттайтын блок;
* сыртқы экономикалық қызмет , материалды өндіріс саласы тарапынан ... ... ... ... ... ... ... аймақтық әлеуметтік-экономикалық дамуының кешенді жоспарларында кеңейтілген өндірістің бүкіл процессі көрінуі қажет. Территорияның экономикасының ... ... мен ... көп жақты және қиын жиынтығын анықтау үшін экономикалық көрсеткіштер қажет.[30 101 114]
3.2Индустриалды-инновациялық стратегияны жүзеге асыру ... ... ... ... мен стратегиялық жоспарлауының бейнесі
Мемлекет басшысының Жолдауына сәйкес 2013 жылы ... ... ... ... ... ... ... отбасыларды әлеуметтік қолдау мақсатында ағымдағы жылдың 1 қаңтарынан бастап:
- бала тууына байланысты берілетін біржолғы ... ... ... 16380 ... 35040 теңгеге - 2 есеге өсті;
- бала бір ... ... ... оның ... ... ... ... 1,6 есеге (орта есеппен) көбейді;
- аз қамтамасыз етілген отбасылардағы 18 ... ... ... ... ... ... 8,1 млрд. теңге (оның ішінде 1,7 млрд.теңге РБ ... ... бұл ... ... салыстырғанда бір жарым миллиард теңгеге артық;
- жүкті болуды, босануды және ана болуды міндетті әлеуметтік ... ... ... Республикасының Заңымен бюджетке түзетулер енгізілді, ол халықтың өмір сүру деңгейін ... ... ... ... ... ... шығыстардың арнайы пакетін көздейді.
Тұтыну бағаларының нақты қалыптасып отырған индексін ескере ... ... ... түзету енгізу арқылы 1 шілдеден бастап ең ... ... ... және ең ... жалақы деңгейі 10515 теңгеден 12025 теңгеге көбейтілді.
Базалық зейнетақы төлемінің мөлшері 14,3 %-ға ... 4810 ... ... ЕТКД ... ... 40%) ... өсіру негізінде 1 шілдеден бастап, зейнетақы мен жәрдемақы алушылардың ... ... ... ... ... ... ... тиесілі өтемақы қосымша есептеле отырып арттырылды, бұған қосымша 23 млрд. теңге ... ... ... ... ... органдардың деректері бойынша 2013 жылғы 5 айда атаулы әлеуметтік көмек (бұдан әрі - АӘК) 196,6 мың ... ... бұл 2012 ... осы ... ... 13,6 мың адамға (немесе 7,4 %) көп. АӘК беруге арналған осы ... ... 1433,3 млн. ... ... ал 2012 жылы ол 1078,3 млн. теңге болатын (өсім 355 млн. теңге). АӘК ... ... ... кедейлік шегі ең төменгі күнкөріс деңгейінің 40 % мөлшерінде белгіленген және ағымдағы жылғы 2-тоқсанның қорытындысы ... ... ... ... ... жылғы тиісті көрсеткіштен (3653 теңге) 34,3 %-ға артып, 4907 теңгені ... ... ... ... 64,1 % (918,3 млн. ... ... ... тұрғындарына АӘК көрсетуге бағытталды.
АӘК орташа мөлшері қала ... 1560,5 ... ... жерде - 1406,1 теңгені құрады.
Балалы ... ... ... ... бес айда 643,2 мың ... ... ... 3246,5 млн. теңге (2012 жылғы осындай кезеңде - 621,2 мың балаға 2843,6 млн. ... 18 ... ... ... берілетін жәрдемақы тағайындалды. 18 жасқа дейінгі балаларға берілетін жәрдемақы төлеміне бөлінген нысаналы трансферттер ... ... 853,2 млн. ... ... оның 816,2 млн. ... ... 95,7% ... Ауылдық жерде тұратын балалардың үлесі 75,3 % (484,1 мың адам) құрады.
2013 жылғы бюджетті қалыптастырғанда, жергілікті бюджеттің шығындары коммуналдық ... ... ... байланысты 3,5 млрд. теңгеге ұлғайтылды. Тұрғын үй көмегінің орташа айлық көлемі бірінші тоқсанда 2796 теңгені (2012 ж. - 1028 ... ... Бұл ... 108,8 мың ... 912,5 мың ... сомада алды.
Мүгедектерді әлеуметтік қорғау. Мүгедектерді оңалтудың 2011-2013 жылдарға арналған бағдарламасы аясында мүгедектердің өмір сүру сапасын ... ... ... ... ... және ... ... пәрменді кірігуіне жағдай жасау мақсатында мүгедектерді әлеуметтік қорғау және оңалту жөніндегі шаралар жүзеге асырылуда.
Бөгде адамдардың күтіміне мұқтаж мүгедектер мен ... ... ... мен үйде ... ... ... ... 101 медициналық-әлеуметтік мекеме, мүмкіндігі шектеулі балаларға арналған 127 үйде әлеуметтік көмек көрсету бөлімшесі, қарттар мен мүгедектерге арналған 321 әлеуметтік ... ... 6 ... ... ... ... оның ... мүгедек балаларды медициналық, әлеуметтік және кәсіптік оңалту жөнінде ... ... ... ... ... ... ... жүйесінде 8 оңалту орталығы жұмыс істейді.
2013 жылдан бастап Қызылорда облысында оңалту орталығы мен Жамбыл облысында мүгедектерді ... және ... ... ... ... ... құрылысы басталды.
Әлеуметтік жұмыс біздің еліміз үшін салыстырмалы түрде ғылыми-тәжірибелік іс-әрекеттің жаңа аймағы болып табылады және де оның ... ... ... ... әлі де ... "даулы" мәселе күйінде қалуда. Сондықтан да әлеуметтік жұмытың әдістерін анықтау, оның классификациясы және мазмұнды сипаты үнемі ғалымдар мен практиктердің ... пәні ... ... ... емес.
Жалпы ғылыми мағынада әдіс - философиялық және ғылыми білім жүйесінің негізделуі мен құрылу тәсілі, ... ... ... ... ... теориялық және тәжірибелік операциялары мен амалдардың жиынтығы. ... ... ... әдіс ... ... қызметінен туындайды, оның тәсілдері шындықтың зыңдарына тиесілі болуы ... ... ... ... әдісінің дамуы мен дифференциясы әдіс туралы ілімге - әдіснамаға алып келді. Әдіснама - теориялық және тәжірибелік іс-әрекетті құру мен ... ... мен ... ... сонымен қатар, осы жүйе жайлы ілім.
Әдіснамалық ғылымның негізінде ... ... ... ... және ... ... тәсілі ретінде көрінетін әдіс туралы ілім жатыр. Әдіснамалық талдау объект туралы білім алу қалайша мүмкін, объект ... ... ... мен ... дұрыстығын қандай әдістер қамтамасыз етеді, объектінің табиғатына білім алудың қанай поцедуралары адекватты дегн сұрақтарға принципиалды жауаптар беруге негізделген.[7]
Қазіргі уақытта ... ... ... ... үш көзқарас
тұрғысында қарастыруға болады:
1. Әлеуметтік жұмыс ғылым ретінде;
2. Әлеуметтік ... ... ... түрі ...
3. Әлеуметтік жұмыс оқу пәні ретінде;
Әрине, әлеуметтік жұмыс әр аспектіде әртүрлі ... ... және ... ... мен ... ... бағдарларды қолдануды талап етеді. Егер әлеуметтік жұмыстың ғылми пән ретіндегі басты мақсаты - әлеуметтік шындықты тану болса, онда ол ... ... ... осы ... түрленуімен байланысты.
* Жұмыспен қамту және еңбек
Ағымдағы жылдың екінші тоқсанда 15 ... және одан ... ... ... белсенді халықтың саны 8,4 млн. адамға жетті. Республика экономикасында 7,9 млн. адам ... ... ... ... ... ... ... қызметкерлердің саны 65,9 %, өзін өзі жұмыспен қамтығандар 34,1 % құрады.
Жұмыссыз халықтың саны ағымдағы ... ... ... 557,2 мың адам ... ... ... 6,6 % деңгейінде қалыптасты (2012 жылғы ... ... - 7,3 ... ... ... ... республика бойынша 132,3 мың жұмыс орны құрылса, оның 92,0 мыңы тұрақты ... орны (69,5 %). ... ... 65,3 мың ... ... оның ішінде 33,6 мың тұрақты жұмыс орны құрылды (51,5 %).
Ағымдағы жылдың бірінші жарты жылдығында 132,2 мың адам ... ... ... ... оның ішінде 105,7 мың адам, немесе 80 % жұмысқа орналастырылды.
Халықты жұмыспен қамту саласындағы мемлекеттік саясат еңбек ... ... ... қабылдауға бағытталып отыр (жұмыссыздарды кәсіптік оқытуды, қайта оқытуды және олардың біліктілігін арттыруды, қоғамдық жұмыстарды, әлеуметтік жұмыс орындарын, жастар ... бос ... ... ... ... 15,2 мың ... ... оқытуға және қайта даярлауға жіберілді, олардың ішінде 8,5 мың адам ... ... 7,2 мың ... ... ... 191 адам өз ... ...
Қоғамдық жұмыстарға 61,0 мың адам, оның ішінде ауылды жерлерде - 36,5 мың адам ... ... ... жартыжылдығында жұмыс берушілер нысаналы топтардағы жұмыссыздарды жұмысқа орналастыру үшін 7,2 мың әлеуметтік жұмыс орнын құрды, оның ішінде 806 адам ... ... ... ... ... ... өңірлердегі жұмыспен қамту органдары Жастар практикасын ұйымдастыруда. Ағымдағы жылдың алты айында ... ... ... беру ... 918 ... қатысып, олардың ішінде 376 адам (41 %) жұмысқа орналастырылды.
572 бос лауазымдар жәрмеңкесі ... ... 55,6 ... оның ... 8,0 мың ... ... ... Жәрмеңкелер жұмысының нәтижесі бойынша 11,6 мың жұмыссыз жұмысқа ... 3,7 мың ... ... ... 1,9 мың ... ... оқытуға, 188 адамға - жастар практикасына жолдама берілген, 536 адам - әлеуметтік ... ... ... ... 26,5 мың адам ... ... білікті жұмыс күшін тарту және ішкі ... ... мен ... қызметкерлердің мүддесін қорғау мақсатында жаңа Шетелдік жұмыс күшін тартуға квота белгілеу ережесі, жұмыс берушілерге рұқсат беру шарттары мен тәртiбi әзірленіп, ... ... ... ... ... ... енгізілді. Олар шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат берудің тәртібін жеңілдетеді, тартылатын шетелдік жұмыс күшінің біліктілік ... ... ... енгізеді, шетелдік қызметкерді тартуға арналған рұқсатты дербестендіреді.
Көшіп келуді реттеуге және ... ... ... әрі ... ... ... қатысты, оралмандардың көші-қон квотасы заңды түрде белгіленеді.
Қазақстан ... ... 2012 ... 30 ... ... сәйкес 2013 жылы республикаға 15000 этникалық қазақ отбасыларын қоныстандыру көзделген. 2013 жылдың бірінші жартыжылдығының ... ... ... ... ... ... саны 8189 ... (42804 адам) болды.
2013 жылғы 1 шілдедегі жедел ... ... ... еңбек инспекторлары ұйымдарда 11,1 мың тексерулер мен зерттеулер жүргізіген, бұл 2012 жылғы сәйкес кезеңмен салыстырғанда 0,4 % ... осы ... ... 56,9 мың заң ... ... ... бойынша заңды тұлғалар мен ұйымдардың лауазымды тұлғаларына қатысты жалпы сомасы 103,3 млн. теңгеге 4,9 мың ... ... (2012 ... 1 ... - 71,9 млн ... ... ... айларында республика ұйымдарында зардап шеккендердің саны 2011 жылғы ұқсас кезеңмен салыстырғанда 9,3 % азайып, 1,2 мың адам ... ... ... ... ... ... бюджеттік сала қызметкерлерінің мәртебесін арттыру, кадрлар әлеуетін тарту және нығайту үшін өткен жылы сала қызметкерлерінің ... ... 30 %-ға ... ... ал 2013 ... 1 қаңтардан бастап - еңбек демалысына шыққан кезде бір ... ... ... ... ... ... енгізілді.
Министрлікте еңбекті нормалау мәселелері бойынша нормативтік құжаттарды жаңадан әзірлеу және бұдан ... ... ... ... ... ... қарау жөнінде жұмыс жүргізілуде.
2013 жылғы ІІІ-тоқсанға арналған міндеттері:
- еңбек, зейнетақымен және ... ... ... ... құқықтық базаны жасау және жетілдіру.
Денсаулық сақтау.
Медициналық-демографиялық көрсеткіштер мен сырқаттанушылы Қазақстан Республикасы Статистика агенттігінің мәліметтері бойынша 2013 ... 1 ... ... ... ... ... 1000 ... шаққандағы мынадай көрсеткіштермен ұсынылды: халықтың табиғи өсуі - 11,11 (2012 ... ... ... - 9,93); туу - 21,26 (2012 ж. - 20,31); ... - 10,15 (2012 ж. - 10,38). ... туу ... ... мен ... ... ... ... байқалады, соның салдарынан табиғи өсу көрсеткіші артты. Халықтың табиғи өсуінің барынша жоғары деңгейі Оңтүстік Қазақстан (23,40), ... (23,23), ... (18,84), ... (17,25), ... (17,14) ... мен Астана (17,04) қаласында белгіленді. Сонымен бірге, Халықтың өсуінің кему ... ... ... (-0,89) және ... (-0,21) облыстарында сақталуда.
Ағымдағы жылдың алты айының қорытындысы бойынша аналар өлім-жітімінің көрсеткіші 100 мың тірі ... ... 2012 ... ... кезеңдегі 50,3-пен салыстырғанда 33,7-ні құрады. Бұл көрсеткіштің барынша жоғары деңгейі Батыс Қазақстанда (93,9), Маңғыстау (82,3), ... (68,2) ... мен ... (71,0) ... ... ... 6 айдағы нәрестелер өлім-жітімінің көрсеткіші 1000 тірі туғанға шаққанда 20,9-ды (2012 жылғы 1 жарты ... - 14,7) ... ... ... ... ... бір ... толмаған балалардың өлім-жітім көрсеткіші Оңтүстік Қазақстан (24,8), Шығыс Қазақстан (23,3), Атырау (21,9), Ақтөбе (21,7), Жамбыл (21,1) облыстары мен Алматы қаласында (21,8) ... ... 2013 ... 1 қаңтардан бастап бұл көрсеткіш Дүниежүзілік денсаулық сақтау ... ... әрі - ДДҰ) ... тірі туу ... ... ала ... тіркелетіндігін айту қажет. Нәрестелер өлім-жітімі себептерінің құрылымында ... ... ... ... ... ... екінші орынды туа біткен даму кемшіліктері, үшінші орынды тыныс алу органдарының аурулары алады.
Ағымдағы жылдан бастап Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 ... 28 ... № 1325 ... ... ана мен бала ... ... 2013-2015 жылдарға арналған салалық бағдарламасын іске асыруды бастады. Осы бағдарламаның шеңберінде халықаралық көзқарастарды ... ... ана мен бала ... ... ... және ... мәселесін регламенттейтін нормативтік құқықтық базаны жетілдіру жөніндегі жұмыстар жүргізілуде. Халықаралық ұйымдардың (ЮНИСЕФ пен ДДҰ) ... және ... ... ... 2013 ... ... - ... айында ана мен бала денсаулығын сақтауды жақсарту және ... ... ... ... құқықтық базаны тексеру және қайта қарау жөніндегі жұмысшы топтың отырысы өткізілді.
ДДҰ ұсынған тірі туу және өлі туу ... ... ... ... ... ... байланысты ағымдағы жылдың 25 сәуірінен бастап 6 маусымды қоса алғанда, халықаралық ұйымдардың (СДС пен ЮНИСЕФ) көмегімен іс-шаралар ... ... және ... ... ... ресурстарды бөлуге және босандыру мекемелерінің жұмыс сапасын бағалауға мүмкіндік беретін BABIES ... ... ... ... ... ... жөніндегі ұлттық жаттықтырушылар тобын даярлау жөніндегі оқыту курстары өткізілді.
2013 жылғы бірінші жарты жылдықтың қорытындысы бойынша халықтың ... ... ... бұл көрсеткіштің тұтасымен республика бойынша төмендегендігінің дәлелі, 2012 ... ... ... ... ... 100 мың ... ... 134,3-ті құрады. Сырқаттанушылықтың төмендеуіне қарамастан бұл көрсеткіштің барынша жоғары деңгейі ... (193,0), ... (183,3), ... (173,8), ... ... (166,7), ... (166,1), ... (164,3), Павлодар (155,6), Батыс Қазақстан (140,4) облыстарында және Астана (244,4) қаласында белгіленген.
2013 жылғы бірінші жарты жылдықтың қорытындысы ... ... ... ... көрсеткіші 2012 жылғы ұқсас кезеңдегі 18,2-мен салыстырғанда 100 мың адамға шаққанда 17,8-ді құрады. Бұл көрсеткіштің барынша жоғары деңгейі Маңғыстау (33,1), ... (28,2), ... ... (27,0), ... ... (25,6), ... (23,6), ... (22,6), Ақтөбе (20,0) және Қостанай (19,0) облыстарында ... ... ... ... ... туберкулезден сырқаттанушылығы мен өлім-жітімін төмендетуге бағытталған мынадай іс-шараларды ... ... ... жанындағы Денсаулық сақтау жөніндегі ұлттық үйлестіру кеңестің 2013 жылғы 23 сәуірдегі № 8 хаттамасымен ведомствоаралық ... ... ... ... іс-қимылдың 2013-2012 жылдарға арналған жаңа жоспары бекітілді, оның шеңберінде: хоспистер құра отырып, туберкулезге қарсы мекемелерінің төсектік қорын кезең-кезеңмен ... ... ... ... ... ... ету мақсатында жаңадан берілген туберкулезге қарсы объектілерде кіргізу - сору желдеткіші жүйесін құру жұмыстары басталды.
Қазіргі таңда симтоматикалық емдеуді ... ... ... ... түрі үшін 5 мамандандырылған бөлімше ашылды. Туберкулезге қарсы бағдарламаны сапалы басқару мақсатында ұлттық және облыстық деңгейлерде мониторингі мен ... ... ... асыратын топтар құрылды.
10 облыста халыққа ғылыми-практикалық көмек көрсетіле отырып, ... ... ... ... мен пенитенциарлық жүйеде туберкулезге қарсы іс-шараларды іске асыру мониторингі жүргізілді.
2013 жылғы бірінші жарты жылдықта қант диабетімен сырқаттанушылық өсті және 2012 ... ... ... ... ... 100 000 адамға шаққанда 115,8-ді құрады. Сырқаттанушылықтың жоғары деңгейі Қарағанды (173,4), ... (161,3), ... ... (158,9), Солтүстік Қазақстан (153,6), Қостанай (147,1) облыстарында және Астана (167,9) және Алматы (147,5) қалаларында белгіленді.
Республикада сырқаттарды ... ... ... ... ... қамтамасыз етудің және диабетті бақылаудың нақты үрдісі байқалады. Инсулинді қажет ететін сырқаттар санының өсуіне байланысты инсулин препараттарының ... ... ... мен жеткізу құралдарын таңдауды, сондай-ақ инфляция коэффициентіне арналған бағаларды түзетуді ескере отырып, орталықтандырылған сатып алуға ... ... ... бөлу ... яғни 2013 жылы 2 776,3 млн. ... ... бұл 2000 жылғы деңгейден 7,9 есе көп.
Нашақорлық өзекті ... және ... ... ... ... 2013 жылғы І жарты жылдықта психобелсенді заттарды пайдаланумен байланысты психикалық және мінез-құлық бұзылуларымен сырқаттанушылық көрсеткішінің өсу өткен жылғы ұқсас кезеңдегі ... ... 100 мың ... ... 393,5-ке дейін жетті. Сырқаттанушылық көрсеткішінің барынша жоғары көрсеткіші Алматы (1267,6), Астана (449,9) қалаларында, ... ... (536,7), ... (529,0), ... (517,2), ... (494,3) ... ... тәуелді адамдарды медициналық-әлеуметтік оңалту қызметін нығайту мақсатында Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау ... 2013 ... 3 ... № 322 ... ... ... сырқаттанушылық 2013 жылғы І жарты жылдықта өткен жылғы ұқсас кезеңмен салыстырғанда төмендеп, 100 000 ... ... ... құрады (2012 ж.-179,1). Бұл аурумен сырқаттанушылықтың барынша жоғары көрсеткіші Павлодар (272,3), Шығыс Қазақстан (238,8), Қостанай (226,5), Солтүстік Қазақстан (220,9), Ақмола (219,0) ... (203,8), ), ... ... (198,1) облыстарында және Алматы (226,7) және Астана қалаларында (192,7) белгіленді.
Сүт безі обырын ерте ... ... ... ... іске ... үшін 2013 жылы 50-59 жас аралығындағы 800 000 әйелді тексеру жоспарланды. Жатыр ... ... ерте ... ... ... бағдарламаны іске асыру үшін 2013 жылы 470 000 ... ... ... ... І ... ... ... мен уланулардың саны 2012 жылғы ұқсас кезеңдегі 3686,7-мен салыстырғанда 100 000 ... ... ... ... ... ... ... Қарағанды (6546,6), Павлодар (5580,9), Батыс Қазақстан (5417,7), ... ... ... (3646,2) ... және ... қалаларында (4827,9) белгіленді.
2013 жылғы І жарты жылдықта артериялық гипертензиямен сырқаттанушылық көрсеткіші өсті және 2012 ... ... ... ... ... 100 000 ... ... 656,8-ді құрады. Бұл аурумен сырқаттанушылықтың жоғары көрсеткіші Оңтүстік Қазақстан (800,2), Маңғыстау (772,6), Атырау (766,6), Қызылорда (758,8), Жамбыл (754,5), Алматы (697,2), ... (671,9) ... және ... қаласында (906,6) белгіленді.
Жүректің ишемиялық ауруының көрсеткіші (бұдан әрі - ЖИА) де өсті және өткен жылғы ұқсас ... ... ... 100 000 ... ... ... ... Республикалық көрсеткіштен жоғары ЖИА-мен сырқаттанушылық Павлодар, Алматы, ... ... ... Ақтөбе облыстарында, Алматы және Астана қалаларында белгіленді.
Қазақстан Республикасы Статистика агенттігінің мәліметі бойынша 2012 жылғы ... ... ... 2013 ... 5 ... гипертониялық аурудан өлім-жітімнің орташа республикалық көрсеткішінің 16,1-мен (2012 ж.) ... 100 мың ... ... ... ... ... ... ауруынан өлім-жітім 111,6 (2012 ж.) салыстырғанда 107,1-ге дейін төмендегендігі ... ... ... 2012 ... 13 ... № 102 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасында кардиологиялық және кардиохирургиялық көмекті дамытудың 2012-2014 жылдарға арналған бағдарламасын іске ... ... ... Павлодар қалаларында кардиохирургиялық орталықтардың құрылысы басталды. 2013 жылы 6 облыста (Оңтүстік Қазақстан, Павлодар, ... ... ... ... Алматы және Атырау), 2014 жылы тағы 3 облыста (Маңғыстау, Қызылорда және Жамбыл) кардиохирургиялық ... ашу ... ... ... ... ... ұйымдарының қызметі.
2013 жылғы бірінші жарты жылдықтың қорытындысы ... ... ... қоры тиісінше 10 мың адамға шаққанда 67,6 және 68,3 ... ... ... құрай отырып, 2012 жылғы ұқсас кезеңдегі 105 211-мен салыстырғанда 105 238-ді құрады.
Талданған кезеңде дәрігерлердің саны ... 10 мың ... ... 29,9 және 30,6 дәрігерлермен қамтамасыздық көрсеткішін құрай отырып, 2012 жылғы 45 982-ден 2013 ... 47 720-ға ... ... Орта ... ... саны тиісінше 10 мың адамға шаққанда 70,0 және 72,5 орта медициналық қызметкерлермен қамтамасыздық көрсеткішін құрай отырып, 2012 ... І ... ... 107 ... 2013 ... есептік кезеңдегі 112 927-ге дейін артты.
2013 жылғы І жарты ... ... ... ... ... ... ... 1,4 млн. сырқат емдеу курсынан өтті. Өткен жылдың ... ... ... ... көмектің көлемі 5,3%-ға артты. Ағымдағы жылдың талдау жасалатын кезеңінде ауруханаларда емделген сырқаттардың санының 22,6%-ын балалар (2012 ж. - 22,4%) ... пен ... ... ... алу ... 2010 ... бері жүкті әйелдерді құрамында темір және йод бар ... ... ... қамтамасыз ету жүзеге асырылуда.
5 жасқа дейінгі балалар мен жасөспірімдерді жекелеген ауруларды емдеу кезінде амбулаториялық деңгейде тегін дәрі-дәрмектік препараттармен ... ету ... жылы жас ... ... ... сырқаттанушылығы мен өлім-жітімін төмендету жөніндегі жұмыс басталды. Осы мақсатта Алдын алу екпелерінің ұлттық күнтізбесіне 2013 жылдан ... ... ... ... ... жоспарлы вакцинациялау енгізілді, бұл менингиттерден, пневмониядан сырқаттанушылық пен өлім-жітімнің, балалардың ... ... ... ... салауаттылық. ҚазақстанРеспубликасында 2013 жылдың алты айында 2012 жылдың аталған мерзімімен салыстырғанда тұмау 8,2 есеге, көкжөтел 46,9 %-ке, ... ... 39 %-ке, ... ... 27,9 %-ке, ... 27,7 %-ке, биттеу 27,4 %-ке, жіті респираторлық вирусты жұқпалары 15,4 %-ке, жіті вирустық ... 15,3 % - ке, ... ... ... ... А 14,5 % - ке, ... гепатит В 22,8 %-ке, эхинококкоз 14,1 %-ке, тыныс органдары туберкулезі 13,3 %-ке, ... 12 %-ке, ... 11,6 % - ке, жіті ішек ... 10,8 %-ке, ... 8 ... ... 8 ... эпидемиялық паротит 7 жағдайға, вирусты кене энцефалиті 5 жағдайға, геморрагиялық қызба 1 жағдайға төмендеді.
Дифтерия, сіріспе, іш ... ... ... ... ... ... ... полиомиелит, тырысқақ, оба, туляремия аурулары тіркелмеді.
Сонымен бірге, 2013 жылда 2012 жылмен ... ... 39 %-ке, ... 15,4 %-ке, ... ... тапшылығы вирусын (АҚТҚ) тасымалдаушы 23,1 %-ке жоғарылады.
2013 жылғы алты айда АҚТҚ-инфекциясының 1218 жағдайы тіркелді, оның ішінде 14 жасқа дейінгі ... ... - 28. 2012 ... ... ... 984 ... тіркелді, оның ішінде 14 жасқа дейінгі балалар арасында - 42. ... ... ... ... ... - 3 есе, ... 2,9 есе, Қостанай - 2,8 есе, Павлодар - 1,9 есе, ... ... - 1,7 есе, ... 1,5 есе, ... ... - 34,4 %, оңтүстік Қазақстан облысында - 29,4 % ... ... ... 2012 ... 21 шілдедегі Заңын іске асыру үшін Қазақстан Республикасы Үкіметінің 10 ... ... ... ... ... ... 6 нормативтік құқықтық акті әзірленіп, Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде тіркелді.
Медициналық қызмет көрсету сапасын бақылау. 2013 жылдың 1 жарты жылдығында 859 жеке және ... ... ... ... бұл 2012 ... сәйкес кезеңіне қарағанда 1,2 есе көп. Өтінішітердің құрылымында бірінші орында ... ... ... ... ... - 52 %. ... орында - жалпы санның 14 %ын құрайтын медициналық көмекті ұйымдастыру мен басшылар жұмысының кемшіліктері, үшінші орында - ... ... ... ... ... ... бойынша өтініштер (13 %) жатады. Қарау барысында медициналық қызметкерлер кінәсінен болған өлімге байланысты 72 өтініш негізделген деп танылды. Оның ... 19 ... ана ... 22- сәби өліміне байланысты.
Өтініштер құрылымында азаматтардың жеке өтініштері (54 %) ... 21 % - ... ... ... және 18 % - ... ... органдардың сауалы.
Қаралған өтініштердің ішінде 45 % негізді, 27 % ... ... деп ... ... ... ... көмек көрсетуде кемшіліктер жасаған адамдарға ден қою шараларын қолдану үшін материалдар ... ... ... басқармасына, құқық қорғау және сот органдарына жіберілді. Нәтижесінде Денсаулық сақтау департаменттері 139 медициналық қызметкер тәртіптік жауапқа тартылды, 6 медициналық ... жеке ... ... ... зиян келтірген медициналық көмектің қажетті түрде көрсетілмеу фактілердің анықталуына байланысты құқық қорғау және сот органдарына 166 материал ... ... әсер ету ... қолдану бөлігінде құзыреті шеңберінде өтініштерді қарау барысында 343 жағдайда Комитет медициналық қызметкерлерге қатысты әкімшілік іс ... ... ... және ... ... ... ... академиясының мемлекеттік аттестаттауы өтті.
Фармацевтика саласы. 2013 жылғы бірінші шіледегі жағдай бойынша Қазақстан Республикасында дәрілік ... 15581 ... ... ... 7960 ... ... 7621 медициналық мақсаттағы бұйым және медицина техникасы тіркелген. 2013 жылдың бірінші жартыжылдығында дәрілік заттардың 892 атауы тіркелген, ... ... 417 ... ... 475 медицина техникасы және медициналық мақсаттағы бұйым.
Дәрілік заттардың медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техникасының тіркеу құжат жинағына 288 өзгеріс енгізілді.
Мемлекеттік ... ... 5 ... ... ... ... Олар дайын фармацевтикалық өнімді қатаң мемлекеттіқ бақылаудан оны өндіруді бақылауға және дәрілік заттарды жеткізудің барлық кезеңдерінде сақтау шарттарын ұстануға ... ... ... 1 ... ... ... ... 9123 фармацевтикалық қызмет объектісі жұмыс істейді, соның 526 мемлекеттік меншік нысандағы объект.
Ауыл ... ... ... қол ... қамтамасыз ету үшін бастапқы медициналық-санитарлық көмек объектілері арқылы дәрілік заттарды босатуды ұйымдастыру бойынша жұмыс жалғастырылуда. Қазіргі кезде республиканың 3105 ФАП-ында, ... ... ... ... ауыл ... дәрілік заттарды босату ұйымдастырылды.
2013 жылғы екінші жартыжылдыққа арналған міндеттер:
- Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау ісін ... 2020 ... ... ұзақ ... ... ... жобасын әзірлеу және Қазақстан Республикасының Үкіметіне енгізу.
- әлеуметтік-елеулі аурулар кезінде мамандандырылған медициналық көмек мәселесін регламенттейтін нормативтік құқықтық базаны жетілдіру.
- Қазақстан ... ... ... ... кадр ... ... ... әзірлеу.
- тағам өнімдерінің қауіпсіздігі саласындағы нормативтік құқықтық актілерді дайындау.
- Дәрілік қамтамасыз етудің жаңа моделін әзірлеу, Астана қаласында ... ... ... ... ... бойынша пилоттық жобаны енгізу жөніндегі жұмысты әрі қарай жалғастыру.
* Білім беру және ... ... ... мен оқыту. 2013 жылдың шілдесінің басында республикада 1656 балабақша жұмыс істейді, онда 256,0 мың бала ... және ... 2012 ... ... ... саны 39 ... мектепке дейінгі ұйымдарда балалар саны 9146-ға өсті.
Мектепке дейінгі тәрбие ұйымдарының балама желісі - шағын орталықтар ... ... ... 1569 ... дейінгі шағын орталықтар қызмет етуде (2012 жылы - 1427), онда 40595 бала тәрбиеленуде және оқытылуда, бұл 2012 ... ... 4067 ... ... ... тәрбие жүйесінің жеке секторы жақсы дамуда. Жеке балабақшалар саны 2013 жылы - 151 (2012 жылы - 142), онда 15,4 мың бала ... және ... ... ... ... ... және ... 1 және 6 жас аралығындағы 863 508 бала қамтылмаған. Жалпы алғанда мектепке дейінгі ұйымдармен қамту 1 ... 6 ... ... ... ... ... 34,3% құрайды, бұл 2012 жылдан 1,5%-ға ... ... орта ... беру. Қазіргі уақытта республикада 7879 мектеп, оның ... ... ... ... және ... ... ведомстволық бағыныста 7721 мектеп жұмыс істеуде.
2012-2013 жылында 32 мектеп үш тілде оқытатын мектеп ретінде бекітілген, оларда оқитын 2241 ... 1223-і - ... ... 1018-і - орыс ... білім алуда. Бұл мектептерде жалпы алғанда математика, физика, информатика, химия, биология, география, экономика пәндері ... ... ... ... ... ... бар ... білім алу қажеттілігін қанағаттандыру үшін 16 664 ... ... 101 ... ... ... ... жалпы білім беру мектептерінде дамуында шектеулі мүмкіндіктері бар 7582 бала үшін ... ... ... ... ... балалар мен жасөпірімдердің бос уақыты пайдалы қызметін қамтуын көбейту үшін 801 аула клубы, оның ... 356-ы ПИК ... ... ... ... ... және ана ... жаңғырту мақсатында 79 жексенбілік мектептері, 250-ден аса балалар қоғамдық ұйымдары жұмыс істейді.
Дарынды балалар мен жастарды анықтау мен ... ... ... ... ... ... ... деңгейде бәсекеге қабілеттілігін дәлелдеуге дайындауға мақсатты бағытталған жұмыстар жалғасуда.
Ағымдағы жылғы 10-17 сәуір аралғында С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінің ... ... ... ... 680 оқушы қатысқан 2013 жылдығ Республикалық олимпиядасы өтті.
Техникалық және кәсіптік білім ... ... ... 848 ... және ... ... оқу ... жұмыс жасайды (318 кәсіптік лицейлермен 530 колледждер), 605,2 мың. адамнан астам оқиды ( 2011 жылы - 320 ... ... 510 ... ... - 558,7 мың. ... ... ... сәйкес Атырау қаласында - мұнай мен газ саласы үшін, Шымкент ... - ... ... ... ... қаласында - отын-энергетикалық саласы үшін, Өскемен қаласында - көлік ... ... үшін ... және ... ... ... ... кәсіптік орталық (бұдан әрі- Орталық) ашу туралы жұмыс жүруде.
Қазіргі уақытта Атырау қаласында мұнай мен газ саласы үшін ... ... ... ... жұмыстары жүргізілуде.
Астана қаласында жетім балалар және ата-ананың қамқорынсыз қалған балалар үшін кәсіптік ... салу ... ... ... ... ... ... қаңқасын құру жөніндегі монолиттік жұмыс жүргізілуде.
Республикалық бюджет есебінен Қарағанды облысы Қарқаралы қаласында кәсіптік лицейдің құрылысы аяқталуда.
Жоғары білім беру. Бүгінгі ... ... ... ... және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру жүйесіне 140 жоғары оқу орны және 18 ... ... ... ... саны-717 мың адам, аның ішінде күндізгі оқу бөлімінде шамамен -376 мың адам, ал сырттай оқу бөлімінде -- 339 мың адам ... ... ... ... ... ... және 4 - ... бойынша оқыту жүргізілуде.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 18 маусымында № 591 қаулысы қабылданды. ... ... ... ... ... ... ... қарағанда ол 300 орынға көбейді.
Мемлекеттік тапсырыстың жалпы көлемінен-1000 грант сырттай оқу бөлімінің ... ... ... Мемлекеттік тапсырысты медицина бойынша-500 орынға, ал техникалық ... ... және ... мамандарға-25 орынға дейін көбейді.
Білім беру ұйымдарын лицензиялау, аттестаттау және мемлекеттік аккредиттеу технологиясы мен нормативтік құқықтық базасын жетілдіру жалғасып келеді.
2013 жылғы ... ... 18 ... оқу орны мен 1 ... ... ... ... нәтижесінде - 779 мамандық аттестатталды,116 мамандық аттестатталмады, 59 мамандық бойынша олардың білім беру қызметтері лицензия ... ... емес деп ... ... қосымшаларды өз еркімен қайтару жолымен 37 мамандық бойынша білім беру қызметін жүргізу ... ... ... ... кері ... Қазақстан Республикасы Кодексінің негізінде 12 заңды тұлғаға жалпы сомасы 1 752 000 теңгені құрайтын айыппұл салынды.
2013 ... ... ... ... емес ... ұйымдарды аккредиттеу жөніндегі комиссияның ұсынысы бойынша 3 ғылыми ұйым, мекен жайына шығу арқылы 1 ғылыми ұйым ... 15 ... ... ... ... ... ... екінші тоқсанында ғылыми және ғылыми-педагогикалық кадрларды даярлау және аттестаттау саласында мемлекеттік басқаруды қамтамасыз ету бойынша жұмыстар жүргізілді: диссертациялық және ... ... ... ... және ... ... ұйымдастыру; ізденушілердің аттестаттау істерін сараптау және ғылыми дәрежелер мен ғылыми атақтар беру бойынша түпкі шешімдер қабылдау.
Диссертациялық кеңестерге қойылатын жаңа ... ... және ірі ... ... ... ... кеңестер құрылды.
Бүгінгі таңда 128 диссертациялық кеңес, оның ішінде 124 - докторлық және сирек кездесетін мамандықтар бойынша 4 - ... ... ... ... (2012 жылы 141 ... және 35 ... ... қызмет етті). Диссертациялық кеңестер ғылыми қызметкерлер мамандықтары тізбесінің 224 мамандығын қамтиды.
Аккредиттеудің халықаралық моделіне көшу бойынша жұмыстар жүргізілуде. Бұл ... ENQA ... ... ... ... желісіне кіретін аккредиттеу агенттіктерінің, Еуропа елдерінің (Нидерланды, Венгрия, Австрия, германия, Польша), АҚШ-тыңң, ... ... ... отырып қалыптастырылды.
Білім беру ұйымдарын аккредиттеу ережелері бекітілді.
ЖОО-ның Еуропа агенттіктерінің ... ... ... ... ... ЖОО-ның сәйкестігі анықталатын АҚШ пен Еуропа елдерін қосқанда, шетелдік жалпыға танылған ... ... ... ... ... мен ... ... алушылардың білімін сыртқы бағалау жүйесін енгізу жалғасып келеді.
Ағымдағы жылы ұлттық бірыңғай тестілеу (ҰБТ) 1-10 ... ... 29 қала мен 82 ... ... ... 154 тестілеу өткізу пунктінде өткізілді. Көрсетілген орталықтар 52 ЖОО мен 102 аудандық жалпы білім беретін мектептер базасында ... ... ... ... ... ... 116 280 түлек қатысты, оның ішінде қазақ тілінде - 68 860; орыс ... - 47 420, ... - 56 378, ... - 59 ... орташа баллы республика бойынша 68 баллды құрады, ... ... ... ... баллы - 72,09, ауылдық мектептер түлектерінікі - 63,42.
3320 үміткерінен ҰБТ және дәстүрлі емтихандар ... ... 1123 ... (34%) растады. Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік жастар саясаты жастардың дамуы мен ұйымдасуына және құқықтық, әлеуметтік-экономикалық тәрбие беруге бағытталған.
Қоғамдық-саяси жағдайдығ жай-күйі мен ... ... ... ... ... ... туралы жастардың қоғамдық пікірін айқындау, жастардың өңірлік проблемаларын және әлеуметтік ширыққан аймақтарды анықтау мақсатында ... ... ... ... ... ... ... апробациясының нәтижелері бойынша зерттеу бағдарламасын басқа өңірлерде қолдануды ұсыну туралы шешім қабылдануы мүмкін.
Жастар ісі жөніндегі ... ... ... ... ... ... 2013 жылғы еңбек жасақтарының жазғы маусым қызметі және ақпарттық-талдамалық жұмыстарды жетілдіру мәселелері қарастырылды. ... ... ел ... жолдауының негізгі басымдықтары, жастар тәжірибесі және бітірушілердің жұмысқа орналасуы талқыланатын студенттер мен колледж оқушыларының әкімдермен кездесулері өткізеді.
Ағымдағы жылдың 11 ... мен 11 ... ... ЖР ЕЖШ мен ЖҚ - ... ... ... асыруда, соның шеңберінде 200-ден аса студент жастар өкілі Оңтүстік Қазақастан облысындағы Арыс және Сарыағаш аудандарындағы ... ... ... ... ... 24 маусымында Тараз қаласында 700-ден аса адам қатысқан Қазақстанның Дельфийлік Ұлттық ойындары басталды.
Ғылым.
Ғылымды дамытудың ... ... ... ... ... іске ... ... ғылым инфрақұрылымы дамиды. 2013 жылы елдің жетекші жоғарғы оқу ... 5 ... ... зертханалар құру бойынша жұмыстар басталды.
Ғылыми-техникалық дамудың басым бағыттары бойынша ұжымдық қолданымдағы ... ... ... ... ... ғылыми ұйымдарды (жоғары оқу орындарын) айқындау бойынша жұмыс жүргізілуде.
Қазіргі кезде әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық ... ... ... ... құқығындағы "Ашық типті ұлттық нанотехнологиялық зертхана" деп аталатын еншілес мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... елдің ғылыми және экономикалық дамуындағы сапалы серпінділік негізін әзірлеуге мүмкіндік беретін жаңа ғылыми-зерттеу орталығы кешенінің құрылысы жүргізілуде. ... БҒМ ... ... ... биотехнология орталығы Биологиялық қауіпсіздік проблемалары ғылыми-зерттеу институты құс тұмауына қарсы ... ... ... ... бастады.
Қарағанды қаласында ғылыми-өндірістік орталығы>> Ақ базасында Өнеркәсіптік өндіріске өсімдік шикізат негізінде табиғи дәрілік заттарды енгізу жөніндегі республикалық ... ... құру ... ... салу ... ... фитопрепараттарды шетелдерде тіркеу жұмыстары жалғасуда. Иммунитетті модкльдейтін препаратының ... ... ... ... ... басталды.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 5 мамырдағы № 416 қаулысы ... ... ... ... және ... министрлігі Ғылым комитетінің мемлекеттік мекемесі құрылды.
Мемлекеттік органдар-әкімшіліктері ... ... ... ... жасалынған әртүрлі ғылыми бағыттағы іргелі және қолданбалы ғылыми зерттеулер бағдарламаларына мемлекеттік ғылыми-техникалық сараптама ... ... ... ... ... ... міндеттер:
Мектепке дейінгі және жалпы орта білім беру:
- Қазақстан Республикасында мектепке дейінгі ... мен ... ... ... ... ... ... жоспарын жүзеге асыру;
- , , ҚР Заңдарын жүзеге ... және ... ... ... ... ... қатысуымен білім беру бағдарламаларының мазмұнын жаңғырту, халықаралық талаптарға сай келетін жаңа жалпыға міндетті ... беру ... ... ... және ... ... шеберлерінің білікітілігін арттыруды және тағылымадан өткізуді ұйымдастыру;
- техникалық жіне кәсіптік білім саласында ... ... және ... ынтымақтастықты әрі қарай дамыту (келісімдерге, меморандумдарға, ниеттер хаттамаларына қол қою).
Жоғары білім беру:
- жоғары оқу орындарына ... ... ... ... Жаңа ... құру жобасына халықаралық консалтингтік компанияны тарту.
Жастар саясаты:
- Алматы қаласында, Қостанай, Шығыс Қазақстан, Павлодар, Қарағанды, Оңтүстік ... ... ... ... ... Атырау облыстарында ресурс орталықтарын құру;
- жастардың еңбек жасақтарын дамыту жөніндегі жұмыстарды ... ... ... Заң ... ... ... ... жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын одан әрі іске асыру;
* Мәдениет.
Есеп беру кезеңінде елдің негізгі стратегиялық құжаттарын насихаттауға, ішкі ... ... ... және ... келісімді сақтауға бағытталған, мемлекеттік органдар өкілдерінің, ҚР Парламенті депутаттарының, ғылыми зиялылардың, ұлттық-мәдени орталықтар басшыларының, үкіметтік емес ұйымдардың және т.б. ... бір ... ... ... ... ... бастамаларын қолдауға және іске асыруға қоғамды жұмылдыру мақсатында ... ... ... ... ... түсіндіру үшін республикалық ақпараттық-насихаттық топтардың аймақтарға шығуы тұрақты негізде жүзеге асырылады
Этносаралық және конфессияаралық келiсiмнiң қазақстандық моделiн жетiлдiрудiң 2011-2013 ... ... ... ... ... ірі ... ... А.ж. наурыз айында Алматы қаласында тақырыбында республикалық ... ... ... мен ... ... ... оның ішінде Қазақстан халқы ассамблеясымен ынтымақтастығының жаңа тетіктерін ... және ... ... тақырыбындағы Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің Әлеуметтік-мәдени даму комитетінің көшпелі ... ... ... ... ... ... ... барысында талқылаудың аясында ағымдағы жылғы 15 мамырда ... ... және ... ... ... ... өткізілді. Онда қазақстандық қоғамның саяси және әлеуметтік жаңаруын тереңдету ... екі ... әрі ... ... және ... ЕҚЫҰ-на Қазақстанның төрағалық етуі мәселелері талқыланды.
Елдің әлеуметтік-экономикалық дамуы мәселелерін ақпараттық жария ету.
2013 жылдың бірінші жартыжылдығында БАҚ-тарда әлеуметтік-экономикалық ... ... ... 2355 - тен ... ... ... көрді. Олардың арасында 1306 оң, 228 теріс және 821 ... ... ... пікірдегі материалдарда ішкі нарықты дамыту мәселелеріне көбірек назар ... ... ... ... ... ... бағыттарға арналған болатын: жағдайды тұрақтандыру бойынша алдын алу шараларын қамтамасыз ету ... ... ... назар аудара отырып, ипотекалық кредит беру, шағын және орта бизнесті дамыту, елдің азық-түлікпен қамтамасыз етілуі, зейнетақымен қамтамасыз ету ... банк ... ... ... ... ... қор нарығы және құнды қағаздар нарығының жұмысына тарту.
3.3Әлеуметтік-экономикалық ... ... және оны ... ... арттыру бойынша ұсыныстар
Әлеуметтік-экономикалық дамудың мемлекеттің экономикалық тұрақты дамуын қамтамасыз ете отырып, қоғамның әлеуметтік ахуалын, ... ... ... көтеру, олардың өмір сүру сапасы мен өмір сүру деңгейі көрсеткіштерін арттыру, тұрғындарды жұмыспен қамти отырып, кедейшілік ... шешу және ... ... ... әлеуметтік тұрақтылықты қамтамасыз ету сияқты өзекті әлеуметтік-экономикалық, саяси мәселелерді кешенді түрде қарастыру, оларды шешу ... табу ... ... ... ... ... мәселелер болып отыр.
БҰҰ Даму бағдарламасының сарапшылар тобы әзірлеген адам дамуының тұжырымдамалық тәсілдемесі (ағылшынша human development, сондай-ақ ағылшын ... ... ... ... рет ... ... дүниежүзілік 1990 жылғы адамның дамуы туралы баяндамада жарияланды. Бұл баяндамада адамның дамуы деген тұрғыда ... ... ... біреуі ғана табыс болып табылады, бірақ денсаулықтың, білімнің, тұратын ... ... ... мен сөз бостандығының да маңыздылығы кем емес. Баяндама әлеуметтік-экономикалық прогресті: күтілетін өмір сүру ұзақтығын, ересек тұрғындардың білім алу деңгейі мен ... ... ... адам ... ... (АДИ) өлшеу үшін жаңа аспапты берді. Адам ... ... ... адам ... ... және ... мүмкіндік туғызатын cтратегиялық көрсеткіштердің кең және тармақтанған жүйесін алдын ала айқындайды. Адамның дамуын ... ... ... ... жіктелуі көрсеткіштердің мынадай үш тобымен берілуі мүмкін: Адам дамуының жалпы бағасын беретін интегралдық көрсеткіштер, адам ... ... ... ... ... базалық көрсеткіштер, адам дамуының өзге де аспектілерін сипаттайтын басқа көрсеткіштер, адам дамуының ... және ... ... Адам ... ... көрсеткіштері адам дамуының үш негізгі компонентіне - көп жасау, білімділік және ... ... ... ... ... ... жаңа ... ретінде адамзат дамуының индексі алынды. Оны төмендегідей көрсеткіштермен, яғни жан басына ... ... ... ... ... ... ластануы, өмір сүру ұзақтығы, білім алуы, ақпарат алу мүмкіндіктерімен анықтады. Егер осылардың барлығын топтастырсақ, онда негізгі көрсеткіштер - ... ... ... ... беру ... ... қоғамды дамытудың мақсатының бірі - адамдардың өміріне қатысты ұзақ, сау, мықты және материалдық жағынан ... өмір сүру ... ... Тұрғындардың өмір сүру деңгейінің өзгеру тенденциясына талдау жасай ... осы ... ... ... ... ... ... айқын байқауға болады. Халықтың әлеуметтік жағдайының жоғары көрсеткіші, тіршілік ету деңгейінің жоғары болуы, яғни әлеуметтік саланың жақсаруы кезкелген мемлекеттің ... ... ... ... ... мен ұғымдары қатар жүретіні белгілі. көп қырлы ұғым. Бұл - ... өз ... ... ... ... ... ... бір жағдайлардың толыққанды кешені немесе жиынтығы. Өмір сүру ... ... ... ... тек қана ... ... ... үй, мүлігі мен өмірінің қауіпсіздігі сияқты бастапқы қажеттіліктерін ғана қанағаттандыру мүмкіндігін анықтап қана қоймайды, сонымен қатар азаматтардың маңызды да салмақты ... ... ... ... ... ... және шығармашылық дамуына, әлемдік мәдениет игіліктеріне араласуына, толыққанды демалуына кең мүмкіндіктерінің болуын да айқындайтынын ескере ... ... ... ... Г. Исмагулованың көзқарасынша, өмір сүру сапасы бойынша қазіргі кезде мемлекеттерді 3 топқа бөлуге болады. Біріншісіне азаматтардың бастапқы ғана ... яғни ... ... ету, ... ... ... қамтамасыз ету және тұрғындарының аздап болса да қауіпсіз жағдайда өмір сүруін барынша ... ете ... ... мемлекеттерді жатқызу; екіншісіне бірінші топқа жататын елдердің міндеттеріне қолы жеткен, енді нарықты әртүрлі ... ... ... қажеттілігін қанағаттандыруға талпынатын дамушы елдерді жатқызуға болады. Ал, үшіншісіне ... ... ... ... ... асып ... және ... рухани дамуы үшін ең жақсы жағдайды қамтамасыз етіп отырған дамыған елдерді жатқызады. Келтірілген жіктеу ... ... ... ... ... елдер қатарына кіргізуге толық негіз бар [18].
Ресей зерттеушісі ... ... ... - ... ... ... ... нормативтері салыстырмасында материалдық және рухани игіліктерді тұтыну деңгейі. БҰҰ құжаттарында өмір сүру ... ... ... ... ... мен ... ... қамтамасыз етілген халықтың қажеттілігін қанағаттандыратын деңгей ретінде анықталады [19].
деген мәтін ... рет ... ... 60-шы ... ... ... ... ғылымында бой көтерді. Мұның өзі әуеліде қоғамның экономикалық және әлеуметтік дамуына кереғар құбылыс тәрізденіп те ... ... жаңа ... материалдық игіліктер барынша әділ бөлінетін, қоғамдық билік жеке тұлғалардың ғана емес, тұтас қоғамның талаптарына жауап беретіндей деңгейдегі өмір сапасына қол ... ... Өмір ... ... алға ... ... адамның өмірлік қаракет-қимылы тек тұтынушылығымен, тапқан табысымен ғана ... тиіс емес деп ... Өмір ... адам тұрмысының бар қырын кең ауқымда қамтып, оның барлық саласына тарайды, сөйтіп жұрттың материалдық және рухани игілікке деген сұранымын ... ... ... ... жарасымдылығын қамтамасыз етіп, бүгінгі өскелең талаптарға сәйкес орайластырады. Былайша айтқанда, өмір ... ... ... қаншалықты жақсы тұратыны жөніндегі жалпылама түсінік. Оны , , , , деп жіктеп, сол арқылы ... ... баға ... Бұл ... ... ғана ... ... цифрлармен көрсетіледі [20, 6-б].
Өмір сүру деңгейі мен өмір сүру сапасының анықтамасының даму тарихын зерделеп қарайтын болсақ, , , , ... және де ... да ... ... ... ... үшін қолданылатынын айта кеткен жөн.
БҰҰ Даму бағдарламасы атты адам ... ... 2012 ... арналған баяндаманың 20-шы мүшелтойлық шығарылымын сыйға тартады.
- деп хабарлады Қазақстандағы БҰҰДБ ... ... ... Тиімді басқару және аймақтық даму департаментінің басшысы Екатерина Паниклова.
"Былтырғы есеппен салыстырғанда (82-орын) ... 16 ... ... Бұл жерде құрастырушылар кейбір елдер бойынша деректерді таба алмағанын, ... ... ... ... ... қалғанын ескеру керек. Сонымен, егер жалпы тізімде 182 ел болса, қазір олардың саны 169>> - деп атап өтті ҚР ... ... ... ... адам ... ... ... сарапшысы Юрий Шоқаманов.
Адам дамуы туралы баяндама адам өмірінің түрлі аспектілерімен байланысты ақпараттық және талдамалық материалдардың кең ... үшін ... ... ... ІЖӨ ... жай цифрлы деректерді кесте массаларымен (және соңғысына ІЖӨ өрескел көрсеткішінің жайлылығы ... ... ІЖӨ ... ... ... басқа жай көрсеткіш - өмір сүру ұзақтығына, ... ... беру және ең аз ... ... ... ... даму индексі (АӘДИ) жасалды. АӘДИ күтуді ақтады: ол ІЖӨ ... жай ... ... ... ... бірақ ІЖӨ айырмашылығы күтілетінде ақтады: ол тек ... пен ... ... ... ... ... ... 40 жыл үшін адам дамуының негізгі құраушысына қатысты үрдісті жүйелі бағалаудан тұрады. Біз маңызды прогресті көріп отырмыз, ... бұл ... ... ... позитивті емес. Зерттеу нәтижелері оның пайда болған уақытынан бергі баяндаманың мынадай екі даулы басты тармақтарын растайды: адам ... ... ... ... және ... қол жеткізілімдер тіпті жылдам өсусіз ақ болуы мүмкін.
Сондай-ақ біз, теңсіздікті, гендерлік әділдікті және кедейлікті ескере отырып ... көп ... ... қамтуға мүмкіндік беретін үш жаңа индекс ұсынып отырмыз. Олар ... ... және ... қол ... прогресті көрсетеді.
НӘТИЖЕЛЕР: Қазақстанның 2012 жыл үшін адам дамуының индексі (АДИ) 0.714 тең ... ... ... ... ... елдер санаты), бұл елді адамның даму деңгейі бойынша 169 елдің ішінен 66 орынға ... ... ... саяси өзгеріске жауап ретінде бірден өзгермейтіндіктен, уақыттың қысқа кезеңі үшін адам ... ... ... арналмаған. Орта білімнің жылдардың білім берудің орташа санымен және туған кездегі өмірдің орташа жыл ... де сол ... ... АДИ ... ... және ұзақ ... ... қайта қарау өте маңызды 1990 және 2012 жылдар кезеңі үшін ... АДИ ... 0.650 дан ... 0.714 ... 10 % ... орташа алғанда 0.5% өсті.
Төмендегі кесте Қазақстанның әрбір индикаторы бойынша үдерісті көрсетеді. 1990 - 2012 ж.ж. туылған кездегі күтілетін өмір сүру ... 1 ... ... ... сол ... оқытудың орташа жыл саны 3 жылға артты және күтілетін оқыту жылдарының саны 3 ІЖӨ ... ... Жан ... ... Қазақстанның ІЖӨ 33% өсті.
Кесте 19. Индикаторлардың жаңа компоненттері мен жаңа әдістемесінің формальды түрдегі ... ... ... ... АДИ ... ... сүрудің туу кезіндегі күтілетін орташа ұзақтығы
Оқытудың күтілетін ұзақтығы ... ... ... жан ... ... ІЖӨ (ППС,АҚШ $ мен)
АДИ индексі
1990
66.7
12.5
7.7
7,676
0.650
1995
63.9
12.1
8.8
4,837
0.620
2002
63.6
12.3
7.7
5,452
0.614
2007
64.8
14.9
10.1
8,479
0.696
2012
65.4
15.1
10.3
10,234
0.714
2012 жыл үшін Қазақстан АДИ - 0.714 - ... және Орта Азия ... үшін ... ... төмен 0.702, Еуропа және Орталық Азия елдері үшін, сондай-ақ жоғары көрсеткішті дамыған елдер үшін 0.717 орташа ... ... ... және ... Азия ... көршілер үшін 2012 жылғы АДИ индексі бойынша демек АДИ және АДИ бойынша жақын елдер мен халықтың саны ... ... ... және ... бір ... тұр. тиісінше 69 және 65 (20 кестесін қараңыз).
Кесте 20. Өзге елдермен және ... ... 2012 жыл үшін ... АДИ ... индексі
АДИ рейтингісі
Туылған кездегі күтілетін өмір сүру ұзақтығы
Оқытудың ... ... ... ... ... ... жан басына шаққандағы ІЖӨ (ППС $)
Қазақстан
0.714
66
65.4
15.1
10.3
10,234
Украина
0.710
69
68.6
14.6
11.3
6,535
РесейФедерация
0.719
65
67.2
14.1
8.8
15,258
Шешен Республикасы
0.841
28
76.9
15.2
12.3
22,678
Еуропа және Орталық Азия
0.702
--
70.4
13.9
9.4
12,555
АДИ жоғары деңгейі
0.717
--
72.6
13.8
8.3
12,286
Басқа елдерге қатысты прогресті бағалау. ... ... ... ... ... ... географиялық орналасу деңгейі ретінде де, сол сияқты ИЧР деңгейі ретінде де бағалауға болады. Мысалы, 1990 жылы ... ... және ... ... және ... ... АДИ ... көрші жолдар бойынша соңғысын иеленген болатын. Бірақ 1990 - 2012 жылдар кезеңі үшін АДИ елдер АДИ прогресіне ... ... өтті ... ... ... ... бойынша 2 жылға кешеуілдеумен берілетін АДИ соңғы жылдардағы баяндамадан айырмасы осы баяндама өзімен АДИ ... мен ... жыл үшін ... білдіреді. 2012 жыл үшін деректер туылған кезде күтілетін өмір сүру ұзақтығымен және оқытудың орташа жылдар саны бойынша қол ... ... ... жаңа деректер оқытудың күтілетін ұзақтығын бағалау үшін қол жетімді. 2012 жылға ... ... жан ... шаққандағы ІЖӨ бағалау (АҚШ ППС $) ЖІӨ бағалау ... ... ... және ІЖӨ ... ... ... қорының деректерін пайдаланумен жасалды.
Сонымен қорыта келгенде, Адамның ... ... ... 1990 жылы ... ... ... шығарылым, кейбір анағұрлым өзекті уақыт сындарына жаңаша қарауға мүмкіндік береді. Адамның дамуы ... ... - бұл ... ... Ұйымының Даму бағдарламасының жылсайынғы тәуелсіз жарияланымы. 2012 жылғы баяндаманың жетекші авторы Джени Клугман (Jeni ... ... ... ... ... ... және оның тұсаукесері жылсайын 100 ден астам елде жасалады. 2012 жылғы баяндаманың, сондай-ақ 1990 жылдан бастап барлық бұрынғы ... ... ... ... ... жұмыс тілінде ақысыз көшіріп алу үшін Баяндама веб-сайтында мына адрес бойынша: http://hdr.undp.org/ орналастырылған.
Қорытынды
Мемлекеттік ... ... ... ... ... мемлекеттің біртұтастығын сақтай отырып, аймақтарды одан әрі экономикалық, әлеуметтік және ... ... ... өмір сүру ... ... ықпал ететін басымды инвестициялық жобаларды жүзеге асыру жолымен әлеуметтік - экономикалық даму деңгейіндегі өңірлер арасында орын алып ... ... ... ... ...
Аймақтардың біркелкі дамымауы іргелі әлемдік үрдістерге жатады. Әрбір елде салыстырмалы түрде өркендеген және ... ... ... бар - бұл ... ... ресурстық және басқа да жағдайлармен байланысты табиғи, аймақтык айырмашылықтар. Осы орайдағы ... ... ... тыс ... ... ... жол бермеу болып табылады.
Қазақстан Республикасы 2,7 миллион шаршы км аумақта орналасады, яғни шамамен Батыс Еуропаға тең аудан және ... ... ... ... ... ел ... табылады. Қазақстан бұрынғы кеңес одағының минералды қорлары 60% - ын иемдене отырып, көптеген ... ... ... ... ... Олардың мақсаты мұнай, газ, көмір, металл және тағы басқа ... ... ... Ал, бұл ... ... ... 8,7 триллионнан астам АҚШ долларынан бағаланып отыр.
Қазақстан Қытаймен және батыстың ... ... ... ... яғни ... Жiбек жолында орналасу арқылы Азия жолбарыстары және озық демократиялық елдердiң арасына кiруге мүмкіндігі ... ... ... бері ... дүние жүзі мемлекеттері арасынан өз орнын иеленбекші. Біздің мақсат - 2030 жылға қарай Орталық Азия Барысына ... Осы ... жету ... біз өз ... даму ... құрудамыз. Сол даму үлгісінің бір бағыты - шетел инвестициялары мен ішкі ... ... ... ашық ... ... негізделген экономикалық өсу . Экономикалық өрлеудің нақтылы, тұрлаулы және барған сайын арта түсетін қарқынына қол ... ... ... Сол ... ... ... көптеген жобалар, заңдар қабылданып жатыр. Соның бірі елбасы ... ... ... іске аса ... ... жаңа индустриялық саясаты ұлттық экономиканы шикізатқа тәуелділіктен арылтып, құны жоғары өнім ... ... ... ... ... және ... технологияларды енгізу арқылы еңбек өнімділігі мен тиімділігін ... ... ... ... ... ... табыстардың негізі, өнеркәсіпте ғана емес, сонымен бірге адам санасындағы өзіндік бір төңкеріс болмақ. Ал, осы ... ... ... ... маңызы зор. Себебі, егемендік алғаннан кейін ішкі өнімінің екі есе ұлғаюына, нарықтық экономиканың құрылуына инвестицияның тигізген әсері мол ... Бұл ... ... ... ... ... қажет. Бұл қаражаттың барлығын мемлекетіміз қамтамасыз ете алмағандықтан инвестиция тартуға мәжбүр.
Ал ... ... үшін ... ... ... алу қажет. Соның ең маңыздысы болып инвесторларды өз дәрежсінде қолдау болып табылады. Ал, инвесторларды өз дәрежесінде қолдау үшін ... ... ... ... ... ... ... еліміздің инвестициялық саясаты 1993 жылдан бастап қалыптаса бастады. Инвестициялық саясатты қалыптастыруда мемлекетіміз тиісті заңдар қабылдады. Осыған қоса тиісті ... , ... өз ... қоса ... ... Бұл ... мен ... тек тікелей инвестицияға қатысты емес, оған жанама, инвестициялық климатқа әсер ететін жағдайдың барлығын қарастырып өтті.
Тиісті инвестициялық қолдауды көрсету, бұл ... ... ... ... ... ... Ендігі жерде бір ауыз сөзбен инвесторларға қандай қолдау көрсетіп жатқанын айтсақ, олар:
* Заңның ... ... заң ... де ... - шарт ... ... заңның сақталуы;
* Тиісті заңмен инвесторлардың құқықтарын қорғау;
* ... ... ... ... Бұл ... бұл ... ... шегерімдер жасау мен корпоративтік табыс салығына өзгерістер енгізу инвесторларды қолдау болып есептелетіні сөзсіз. ... ... біз ... кодексінен жерді және мүлікті пайдаланғаны үшін салық преференциялары ... Бұл да ... ... деп ... ... ... және мүліктк пайдаланғаны үшін міндетті түрде кез - келген адам салық төлеуі тиіс;
* Кедендік баждан босату;
* Инветициялық ... ... ... ... аз ... ... ... инвестициялық климат;
* Осы инвестицияға байланысты әртүрлі көмектер.
Жалпы алғанда шетел капиталын ұлттық экономикаға тарту өте пайдалы процесс:
1) шетелдік ... ... ... ... ... жаңартуға және оның өндірістік мүмкіндіктерін арттыруға қөмектеседі.
2) ... ... жаңа ... ... ... ... капиталистік бәсекелік күресте шыңдалған еңбек пен өндірісті ұйымдастыру ... ала ... ... ... ... ... жерде статистикалық мәліметтерге тоқталып кетсек, тәуелсіздік алғаннан бері елімізге инвестициялық тарту 2013 ... ... 123,9 ... ... ... Бұл - ... Азияға тартылған инвестицияның 80 пайызын құрайды. Негізгі инвестор елдерге АҚШ, ... ... ... ... БАӘ, ... мен ... енеді.
Бүгінгі таңда, Қазақстанды әлемдік қауымдастық рыноктық экономикасы мемлекеті ретінде мойындап отырғанын атап өту керек. Ол ТМД ... ... ... ... ... ел рейтингіне ие болды. Бүгiнгi күнi Бүкiләлемдiк банк Қазақстанды инвестиция салуға барынша тартымды 20 елдiң тiзiмiне қосты.
Қазақстан Халықаралық даму ... ... ... бойынша 2011 жылғы көрсеткіштен 2012 жылы 3 позицияға көтерілді. Қазіргі таңда Қазақстан ТМД-ның ... ... ... ... ... әлем бойынша 33 - ші сатыға табан тіреп тұр. Қазір біздің ... ... ... қатысуымен 20 мың кәсіпорын жұмыс істейді.
Міне ... ... ... мағлұматтан біз өзіміздің инвестициялық саясатымыздың дәрежесін анықтай аналамыз. Жалпы алғанда қазіргі таңда мемлекетіміздің бұл саясатына "жақсы" деген баға бере ... ... ... тиісті іс - шаралар туралы айтсақ, олар:
1.Біздің мемлекетте басқару базасын жетілдіру ... ... ... базасының дұрыс болмауынан қателіктер орын алып отыр. Яғни, инвестицияны ең бірінші қай салаға қолдану ... ... ... тиісінше қорғауды жүзеге асыру қажет.
3. түскен пайданың бір бөлігін қаржы құйған тарапқа ... ... де ... ... ... климатқа әсер ететін жағдайларды одан әрі жақсарту қажет;
5. Қазақстан нарығының іскерлік белсенділігін арттыру қажет;
6. Реттеуші шаралардың шалағайлығын жою қажет.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ... ... атты ... ... Президенті Н.Ә. Назарбаевтың 2013жыл 30қаңтарындағы Қазақстан халқына Жолдауы
* атты Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың 2012 жыл 6 ... ... ... ... ... ... Президенті Н.Ә.Назарбаевтың деп аталатын Қазақстан халқына Жолдауы. Астана, 6 ақпан 2011 ж.
* атты Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. ... 2010 ... ... ... ... Жолдауы
* атты Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың 2009 жыл 1-наурыздағы Қазақстан халқына Жолдауы
* атты ... ... ... Н.Ә. Назарбаевтың 2010 жылғы 28-ақпандағы Қазақстан халқына Жолдауы
* Г.А. Жолмырзаева // Заң газеті, 2009 ж 7 сәуір
* ... П. ... ... ... ... тиімділігі және оны реформалау бағыттары / П. Исахова // Аль-Пари. - 2009.
* Н.А.Волгина. Социальная политика: Оқу ... ... және ... - ... Президент және Халық. -2011ж.-№23
* Қазақстан Республикасы және оның аймақтарының әлеуметтік экономикалық дамуының статистикалық көрсеткштері, ҚР Статистика агенттігі, №3 2009 ж
* ... Ж.Н. ... ... Оқу ... - ... ... Алматы 2008ж
* ҚР әлеуметтік - экономикалық дамуының 2008 - 2010 жылдарға арналған орта ... ... ОҚО ... ... Шымкент, 2008
* Танкиева. Алматы-2010ж
* Ақиқат.-2010ж
* ... ... МУ ... - 2010ж.-№5
* ОҚО > ОҚО Экономика және бюджетті жоспарлау департаменті. Шымкент, 2008
* ... 2012ж.- ... ... ... ... Қазақстан жоғары мектебі.-2012ж. - №3
* Зерттеуші. - 2011ж. - №5
* Қоғам және дәуі. - 2012ж. - ... ... ... және оның аймақтарының әлеуметтік экономикалық дамуының статистикалық көрсеткштері, ҚР Статистика агенттігі, №3 2009 ж
* Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық дамуы,№1,2009 ж., ҚР ... ... 82 ... ... ... ... ҚР ... агенттігі. Алматы, 2009
* А.Әбдіқалық.Қазіргі кезеңдегі ҚР-ң әлеуметтегі мәселелері//Абай ... ... ... -№3
* Холостова Е.И. - Социальная политика и социальная работа.- М.-2009
* Қуантайұлы Н. ... ... ... ... -2010. -№ 26-3 6.

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 106 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Макроэкономикалық көрсеткіштер"4 бет
1С бухгалтерия бағдарламасының қолданылуымен еңбек көрсеткіштерінің есебі62 бет
« ОХ Заречное » шарттарында аналық ұядан алынған қара –ала тұқымдарының өнімділік сапасының салыстырмалы көрсеткіштері53 бет
«Cүт сарысуы негізіндегі фитосироптың микробиологиялық көрсеткіштерін зерттеу»45 бет
«АДМА» ЖШС»кәсіпорнының қаржылық- экономикалық көрсеткіштері. Іс-тәжірибе есебі47 бет
«Жартаc» ЖШС-ндегі еңбек өнімділігі көрсеткіштерін талдау, оны арттыру мақсатында кәсіпорын тарапынан жасалатын шаралар жүйесіне баға беру, оның кемшіліктерін анықтау және оларды жетілдіру бойынша ұсыныстар ұсыну64 бет
«Жұмысбастылық пен жұмыссыздық: демографиялық және әлеуметтік көрсеткіштерге байланысты»34 бет
«Таза Мұнай Ақтөбе» ЖШС-нің мысалында кәсіпорынның экономикалық тиімділік көрсеткіштерін талдау және бағалау27 бет
«Қаржылық жағдайы» категориясын талдау объектісі ретінде теориялық зерттеу; қаржылық жағдайын талдау көрсеткіштерін жетілдіру бойынша тәжірибелік ұсыныстар. «Kazakhstan Trading Company» ЖШС мысалында70 бет
Іле өзені – Қапшағай бекетіндегі су сапасының химиялық көрсеткіштерін анықтау21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь