Қазақ хандығы құрылған жылының зерттелу тарихы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 2
НЕГІЗГІ БӨЛІМ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
1.Қазақ хандығы құрылған жылының зерттелу тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
1.1.XIXғ.60ж.XXғ.30.40жылдардағы зерттеулер мен тұжырымдар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
1.2 XXғ 50.80жылдардағы зерттеушілердің ой.пікірлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4.6
2. М.Х.Дулатидің «Тарихи Рашиди» еңбегінің негізінде жазылған деректер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6.7
2.1.Ғалымдардың пікіріне арқау болған «Тарихи Рашиди» ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7.8

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9.10
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ..11
ҚОСЫМША ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Мемлекет басшысы Н.Ә.Назарбаевтың «Нұрлы жол-болашаққа бастар жол» атты Жолдауында 2015 жылы Қазақ хандығының 550 жылдығын тойлау туралы айтылуы ғылыми ізденістерге үлкен серпін берді. Қалың жұртшылықтың арасында әртүрлі ойлар айтылып, бұл тарихи оқиға үлкен қызығушылықпен талқылануда. Елбасымыз өз сөзінде: «Керей мен Жәнібек 1465 жылы алғашқы хандықты құрды, қазақтың мемлекеттілігінің тарихы сол кезден бастау алады. Бәлкім ол бүгінгі шекарасындағы, бүкіл әлемге осынша танымал әрі беделді, осы ұғымның қазіргі мағынасындағыдай мемлекет болмаған да шығар.
1. Б.Б.Кәрібаев «З.Қинаятұлы және Қазақ хандығы құрылуының мәселелері».ҚазҰУ хабаршысы.Тарих сериясы, №3(62). 2011жыл 28-31б
2. «Қазақ хандығы тарихын зерделеудің кезеңдік ерекшелігі» 37-41бб
3. Б.Б.Кәрібаев «Қазақ хандығының құрылған уақытына байланысты пікірлер, оларды талдау» 2013жыл. Айбын «Қазақ хандығы құрылуының мәселелері» қараша 2014ж 2-5бб
4. Б.Аяған «Қазақ хандығы: құрылуы, негізін салушылар» Ана тілі газеті, 2015 жыл 5-11 акпан №5 (1263) 6-7бб
5. Есенғазы Қуандық «Қазақ еліне 550 жыл»
6. М.Мағауин «Қазақ тарихының әліппесі» 1995жыл, Алматы 9-бет
7. З.Қинаятұлы «Қазақ мемлекеті және Жошы хан» 240б. Б.Б.Кәрібаев «З.Қинаятұлы және Қазақ хандығы құрылуының мәселелері».ҚазҰУ хабаршысы.Тарих сериясы, №3(62). 2011жыл 28-31б
8. Б.Аяған «Қазақ хандығы: құрылуы, негізін салушылар» Ана тілі газеті, 2015 жыл 5-11 акпан №5 (1263) 6-7бб
9. Б.Б.Кәрібаев «Қазақ хандығы құрылуының мәселелері» 2013 жыл
10. Нұрлан АТЫҒАЕВ «Ерліктін арқауы, елдіктің бастауы-Қазақ хандығы» Астана ақшамы. 11 сәуір 2015жыл
        
        КІРІСПЕ
Мемлекет басшысы Н.Ә.Назарбаевтың атты Жолдауында 2015 жылы Қазақ хандығының 550 ... ... ... ... ғылыми ізденістерге үлкен серпін берді. Қалың жұртшылықтың арасында әртүрлі ойлар айтылып, бұл тарихи оқиға үлкен ... ... ... өз сөзінде: деген болатын. Қазақ хандығының құрылуы ... ... ... ... ... әлі де болса зерттеуді қажет ететіндігі сөзсіз. Алайда бұл тақырыпта сан ... ... мен ... ... ... Мәселенің тарих ғылымында алғаш көтеріле бастағанына бір жарым ғасырдай уақыт өтті. Сол кезден бері әрбір тарихи кезеңде өмір сүріп мәселемен ... ... ... ... ... қарастыруда.
Жұмыстың мақсаты мен міндеті: Тарих ғылымында әрбір тақырыптың, мәселенің өзіндік зерттелу тарихының ... ... ... ортағасырлық Қазақстан тарихындағы осындай мәселелердің біріне- Қазақ хандығының құрылған жылы мәселесі жатады. Осы ... ... ... ... ... ... ... шешімін табу. Ғылыми айналымға енбеген тың пікірлерді ұсынып, әрбір ... ... мен ... таба ... жеке ... ... менің негізгі мақсатым. Мәселені толық қамтып, жаңа материалдармен танысу және тақырыпты ашу ... ... ... ... хандығының құрылған жылы қазақ халқының тарихындағы аса маңызды оқиға. Сол себепті, оның зерттелуі де өзіндік мән-маңызға ие. ... елі ... ... 550 ... ... мереке деңгейінде атап өткелі отыр. Бұл өткен, ... және ... ... ... ... ... шара ... тұр. Осы мақсатта біз қазақ тарихының түп төркініне жете білуіміз керек. Осы ... ... ... ... ... ... құрылған жылы туралы зерттеулерге назар аудартады.
1.Қазақ хандығы ... ... ... ... таңда Қазақ хандығының құрылған жылы туралы жеке тарихнама қалыптасқан. Оның өзі бірнеше кезеңге бөлініп қарастырылған. Оның алғашқы ... ... ... XX ... ... соңына дейінгі зерттеулер жатса, XX ғасырдың 30-40 жылдарындағы зерттеулер тарихнаманың екінші кезеңін құрайды. Ал осы ... 50-80 ... ... осы ... қатысты зерттеулеріндегі тұжырымдары мен ой-пікірлерін тарихнаманың үшінші кезеңіне жатқызамыз. Тәуелсіздік алған 1991 жылдан ... ... ... ... хандығының құрылуына қатысты зерттеу жұмыстары тарихнаманың соңғы немесе төртінші кезеңіне жатады.
Осы тақырыптың зерттелуіне өзіндік үлестерін қосқан ғалымдар: В.В.Вельяминов-Зернов, И.Крафт, Н.А.Аристов, ... ... ... ... М.Вяткин сынды тарихшылар өз еңбектерінде Қазақ хандығының құрылуы жөнінде ой-пікірлер айтып, мәселенің зерттелу тарихының алғашқы және екінші кезеңдеріне негіз қалады. Ал ... ... ... ... ... ... Б.А.Ахмедов, В.П.Юдин және тағы басқа ғалымдар мәселені зерттеуде ... ... ... [1] Ленинградтық шығыстанушы Т.Сұлтанов, 1970 жыл. К.А.Пищулина осы жылдардың соңында- 1980 жылдардың ... ... ... ... ... шығыс деректемелері негізінде зерттеудің дәстүрін жалғастырды.[2] Хандықтың құрылған жылы ретінде 1456,1465-1466,1470-1471 жылдар деп көрсетіледі. Бұл ... осы ... ... ... тарихшы өз дәлелдеулеріне сүйенеді.
3
1.1.XIXғ.60ж-XXғ.30-40жылдардағы зерттеулер мен тұжырымдар
Қазақ хандығы 1428 жылы құрылды деген пікірді ... ... ... ... ... бұл ... 1428 ... бас тартып, 1445 жылды ұсынады. Қазақ хандығы 1456 жылы құрылды деген пікірді М.Тынышбаев, А.Чулошников және тағы басқалары атап ... жылы ... деп ... ... 1465-66 ... ... ... деген пікірді Мұхаммед Хайдар Дулатидың дерегіне сүйеніп ... және тағы ... ... ... ... Қазақ хандығының құрылуы 1470 жылы аяқталады деп қорытады.Қазіргі кезде осы көрсетілген даталар ішінде 1456 мен 1465-66 ... ... ... ... тарихи әдебиеттерде жиі қолданылып жүр. Ә.Хасеновтың мақалалары баспасөз беттерінде жарық көрген бойда-ақ оның ... ... ... ... ... орта ... қабылдамай
қойды. Т.Сұлтановтың соңғы пікірлері тың болғандықтан көпшілік оны әлі ... ... ... ... ... кең ... және ... хандығы 1456 және 1465-66 жылдары құрылған деген тұжырымдарға тоқталамыз.
1.2 XXғ 50-80жылдардағы зерттеушілердің ой-пікірлері
Алдымен Қазақ хандығы 1456 жылы құрылды деген ... ... ... 1864 жылы ... ... ... ... "Исследование о Касимовских царях и царевичах" атты зерттеуінің ... ... ... ... XVII ... басындағы Қасым хандығының билеушісі Ораз Мұхаммедке арнайды. Автор Ораз Мұхаммедтің Орыс ханға дейінгі шығу-тегін анықтау үшін ... ... ... ... ... ... ... мәліметтері автордың пайдалануы арқасында алғаш рет ғылыми айналымға енгізіліп, ғылыми көпшілікке белгілі болады. Сондай деректердің ... ... ... ... ... ... атты ... мәліметтері жатты. В.В.Вельяминов-Зернов "Тарих-и Рашидидің" екі нұсқасын пайдаланады. Біріншісі-парсы тіліндегі нұсқа болса, екіншісі-Ш.Уәлихановтың Қашғарға барған сапарынан алып ... ... ... ... осы екі нұсқаны бір-бірімен салыстыра отырып, мәліметтерінің шынайылығын тексереді. Ораз Мұхаммедтің ата-бабалары туралы деректерді іздестіре келе, "Тарих-и Рашидиден" Керей мен ... ... ... Бұл екі ... ... ... ... салушылар екендігіне көз жеткізіп, соған қатысты мәліметтерді орыс тіліне ... "Бұл ... ... ... ... билік құрып тұрды, одан жошылық сұлтандар көп қысым көрдік сол ... де ... хан мен ... ... ... Моғолстанға қашты...",-деп аударылады.[3] Ортағасыр авторларының жазбаларына қарағанда, 1465 жылға қарай, қазақтардың мемлекеті жан-жақтағы елдерге танымал болған. Кейбір зерттеушілер ... ... деп ... Бірақ қазақша дыбысталуының дәл бейнелеп жазылуына сәйкес ... ... оны деп ... Қазақ тіліндегі дыбысталуына сәйкес деп аталғаны жөн. [4] 1456 жылы Керей мен Жәнібек ... ... хан ... ... ... қазақ тайпаларын бастап шығыс Дешті Қыпшақтан батыс Жетісу жеріне қоныс аударуы қазақ хандығының құрылуына мұрындық болған ... ... ... ... ... ... тарихшы Мұхамед-Хайдар Дулатидың куәландыруы бойынша, бұл оқиға 1456 жылы болған. Осы 1456 жыл, жаратылысынан еркіндік аңсаған қазақ жұртын бастаған Керей мен ... жаңа бір ... ... ... ерекше оқиға - қазақ деген атауды иемденген халқымыздың тарихындағы ... ... ... ... ... ... ... дүниеге келген мезгіл болды>>.[5] Кейінгі жылдардағы "Тарих-и Рашидидің"
Ташкентте шыққан орыс тіліндегі, Алматыда жарық көрген ... ... ... ... ... аудармасының ешқандай айырмашылығы жоқ. Мәтіндегі кейбір сөздер ... ... ... ... берілгені болмаса, жалпы мазмұн бәрінде бірдей, ортақ боп келеді. Бірақ та көпшілік көп назар аудара бермейтін бір өзгешелік XIX ... ... ... Осы ... біз ... ... мәселеге негіз боп қаланатынын автор аңғармаса керек. Ол мынау еді: В.В.Вельяминов-Зернов Әбілқайыр ханның Дешті Қыпшақта билеуші боп ... айта ... оның қай кез, қай ... ... ... түсіндіре кету үшін "Бұл кезде" деген сөз тіркесінен кейін (шамамен 860-1456 ж.) деген датаны жақша ішінде өзі қолданады. XIX ... ... ... авторлар өзіндік түсіндірмелерін мәтіннің арасына кіргізіп, оларды жақшамен бөліп көрсеткен. В.В.Вельяминов-Зернов та осы ... ... ... ол, ... ... ... ... - 860 жыл шамасында, қазіргі жыл қайыру бойынша - 1456 жылы ... ... ... боп ... ... ... Және де "шамамен 860 жылы" деуі - хижраның 860 жылының төңірегін меңзейді. Ол жылдар - 1455-1458 ... ... ... ... сол ... ... беделі, атақ-дәрежесі ол қолданған 1456 жылды - басқа зерттеушілер Керей мен Жәнібек хандардың Әбілқайыр ханнан бөлініп, Қазақ ... ... жылы деп ... ... бұл ... ... А.Чулошников, М.Тынышбаев ең дәлелденген, дұрыс дата ретінде қолданады. Ал олардан кейін 1456 жыл - басқа тарихшыларға ауысады. Соңғы жылдары бұл ... ... ... ... әліппесі" атты кітабында қолданып, одан әрі жаңғыртып ... [6] - ... ... ... сол кездегі тарихи оқиғаларды зерттеген өзге де тарихшы-ғалымдардың ... ... ... ... басылым беттеріндегі журналистер негізінен, М.Мағауиннің еңбегіндегі датаға негіздеп тұжырымдар жасап жүр. 1456 жыл -Әбілқайыр ханның қаһарына мініп ... ... Оның ... ... ... ... Сығанақ түбіндегі Өзтемір тайшы басқарған қалмақтардан жеңілуіне әлі бір жыл бар. Керей мен Жәнібектің ... ... ... - 1457 жылғы жаздың соңы - күздің ... ... ... ... ... ... ... дерек мәліметтері дәлелдейді. Олай болса, Қазақ хандығы 1456 жылы ... ... ... ... ... дәл емес ... бірден көруге болады.
2. М.Х.Дулатидің еңбегінің негізінде жазылған ... ... ... 1465-66 жылы ... ... ... ... айта кетсек. З.Қинаятұлы Қазақ хандығының құрылған жылы туралы пікірінде зерттеуші мынандай тұжырымдарды негіздеуге тырысады. [7] Бұл ... ... ... ... ... ... еңбегіндегі деректер негіз болып отыр. Екі бөлімнен тұратын еңбектің бірінші бөлімінде автор XIV ... ... XVI ... ... ... Моғолстан атты ортағасырлық мемлекеттің тарихын баяндайды. Бірінші ... 39-шы ... ... ... ... ... хан тұсындағы Моғолстан тарихын айта келе, Керей мен Жәнібек хандардың Әбілқайыр ханнан ... ... ... сол ... ... ханы Есенбұға екендігін, оның Керей мен Жәнібек хандарға Моғолстаннның ... Шу ... ... ... ... бергендігін жазады.Одан әрі Дулати: "Қазақ сұлтандарының билік жүргізуінің басы 870 жылдан ... ... Ал ... ... 43-ші ... Мұхаммед Хайдар Дулати хижраның 866 жылы (1461-62) Есенбұға ханның қайтыс болғандығын нақтылап көрсетеді. Алғаш рет деректегі осы мәліметтердің ... ... ... ... ... ... Ол Керей мен Жәнібек хандардың Моғолстанға көшіп келуі Есенбұға ... тірі ... ... ... Шу бойына келу - 1461 жылға дейін жүзеге асқан деп
6
пікір білдірген еді."Тарих-и Рашиди" авторының ... ... ... ... мен ... ... жылын көрсетуде өзіндік бір ерекшеліктің бар екендігі ... ... ... негізгі оқиғалар былайша баяндалады: . [8]
2.1.Ғалымдардың пікіріне арқау болған
Мұхаммед Хайдар Дулати маңызды ... ... ... ... ... анық ... жағдайда болжаммен шамалап көрсетеді. Екіншіден, автор кейбір даталарды ондыққа дейін жуықтатады да, болған оқиғаларды "соған дейін" немесе "содан кейін" деп ... ... ... ... ... шамалап, жуықтататын көрсеткен даталарының соңына "Анығын бір Алла біледі " деп жазып отырады. Кітаптың бірінші бөлімінде ... ... ... ... ... 26-шы ... "Хан ... 770 (1368-1369) жылға дейін дүниеге келген болса, ал бұл баяндалып отырған оқиға 807 (1405) жылы ... ... ... қожа хан Әмір ... соң ... ... ... қайтыс болғаны белгісіз. "Алла жақсы біледі". Ал келесі 27-ші тарауда Ұлықбектің туған және ... ... ... ... ... деп ... "Тарих жылнамасында оның (Ұлықбектің) туған күні белгісіз. Егер де сол кездегі мерзімдерді салыстырар болсақ, ол шамамен 860 ... ... ... ... ... ... біледі" . Тарих ғылымы Ұлықбектің нақты қай жылы, қай айда туғанын да, қайтыс ... да ... Ол 1394 жылы 22 ... ... келіп, 1449 жылы 25 қарашада о дүниелік ... 41-ші ... ... ... ... ... айта ... "... Оның туған жылын мен естімесем де, өлген жылы және өмір ... ... ... оны 819 ... жылы ... деп ... ... "Алла жақсы біледі". Мұхаммед Хайдар Дулати дәл осындай ... осы ... 39-шы ... Қазақ хандығының құрылуы туралы баяндай келе, "Қазақ сұлтандарының алғаш ... ... басы 870 ...
жылдан басталады. "Алла жақсы біледі"-деп аяқтайды. Былайша ... ... ... ... ... жиі ... Егерде иманды адам бір нәрсе жөнінде әңгіме айтып тұрып, ... ... ... ... ... онда ол сол ... ... мөлшермен айтады да, одан әрі "қалғаны бір құдайға мәлім", "анығын бір Құдай біледі", "Аллаға анық" деген сөз ... ... ... Хайдар Дулати өз еңбегінде аз болса да кейбір кемшіліктер мен қателердің бар екенін біліп, оқырмандарға ол жөнінде алдын-ала ескертеді және ... ... ... Бұл ... ол ... ... соңғы тарауында былай деп жазады: "Авторлардың салтында оқырмандардан егер де олар ... мен ... ... қалса, онда оған кешіріммен қарап, түзетіп оқуын өтініп сөге көрмеңіз деп кешірім сұрау әдеті бар. Бірақ мендей жазған ... ... ... ... ... ... [авторлар]: "Кемшіліктері мен қателіктері болса, мен жақсы білемін. [Менің шығармамда] қате мен ... ... - ... да бір ... ... - ... болмақ" деп айтып жатады".[9] Қазіргі тарихшылардың басым бөлігі қазақ хандығының құрылу уақыты ретінде 1465 жылдың тамызы мен 1466 жылдың тамызы ... ... ... Қазақ хандығының дүниеге келуі туралы нақтылы дата жалғыз бір тарихи дереккөзде айтылған. Яғни, ... ... ... атты ... ... ... мен Жәнібек билігі Хижраның 870 жылы басталды делінген. Бұл құнды дерекке сенбеуге негіз жоқ. Хижраның 870 жылы ... ... ... 1465 ... 24 ... ... 1466 ... 11 тамызында аяқталады.Ата-бабамыздың дәстүріне сәйкес, хандар сайланатын ұлы құрылтайлар күз ортасында өтетін болған. Ендеше, Керей сұлтанның таққа ... ... ... ... ... 1465 ... қазанына келеді деу қисынды көрінеді.>>[10] Мұхаммед Хайдар Дулати өзі ... көзі ... ... ... ... осылайша шамамен жуықтатып беріп отырған. Бұл әрине оның қатесі емес, керісінше, оқиғаларды мүмкіндігінше анық ... ... деп ... ... Қазақ хандығының құрылған жылы туралы оған дейін ешбір автор ... ... ... мен Жәнібектің Моғолстанға көшіп келуі мен "Тарих-и Рашиди" кітабының жазылуы арасында бір ғасырдай уақыт өткендіктен ... ... ... ... ... да, ал оның ... ... көрсетеді. Жоғарыда айтып өткеніміздей, тарихи оқиғалардың уақытын ондыққа дейін жуықтатып, автор қазақ сұлтандарының билігі 870 (1465-66) жылдан басталады деп ... Бұл ... өте анық емес ... ... ... ... ... Б.Б.Кәрібаев .ҚазҰУ хабаршысы.Тарих сериясы, №3(62). 2011жыл 28-31б
* 37-41бб
* Б.Б.Кәрібаев 2013жыл. Айбын қараша 2014ж ... ... Ана тілі ... 2015 жыл 5-11 ... №5 (1263) ... ... ...
* М.Мағауин 1995жыл, Алматы 9-бет
* З.Қинаятұлы 240б. Б.Б.Кәрібаев ... ... ... №3(62). 2011жыл 28-31б
* Б.Аяған Ана тілі газеті, 2015 жыл 5-11 ... №5 (1263) ... ... 2013 ... ... АТЫҒАЕВ Астана ақшамы. 11 сәуір 2015жыл
11
Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті
ФИЛОЛОГИЯ, ӘДЕБИЕТТАНУ ЖӘНЕ ӘЛЕМ ... ... ... ... ... қаласы
2015 жыл
ЖОСПАР
КІРІСПЕ.................................................................................. 2
НЕГІЗГІ БӨЛІМ......................................................................
1.Қазақ хандығы құрылған жылының зерттелу тарихы........................................................................................3
1.1.XIXғ.60ж-XXғ.30-40жылдардағы зерттеулер мен тұжырымдар...............................................................................4
1.2 XXғ ... ... ... ... еңбегінің негізінде жазылған деректер..............................................................6-7
2.1.Ғалымдардың пікіріне арқау болған ..................................................................................7-8
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................9-10
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ..................11
ҚОСЫМША...............................................................................
1
ҚОРЫТЫНДЫ
Жоғарыда қарастырылған ғалымдардың Қазақ хандығының құрылу тарихы жөніндегі ... ... мен ... ... ... ... қарастырып отырған мәселелердің тарихнамасында айтылмаған, тың әрі батыл пікірлерге жатады. Олардың ... ... ... ... ... үлес және ... кезеңде мәселе бойынша бірден-бір терең зерттеулер нәтижесінде алынған.
Алайда, менің ұстанатын ... ... ... Онда ... ... ... ... әрі түсінікті түрде берілген. Яғни, Қазақ хандығының құрылған жылы 1458 жыл деген пікірді толығымен қолдаймын. Оған мына деректер дәлел бола ... ... ... ... ... ... және ... аумақтарындағы мемлекеттердің саяси дамуы, бір-бірімен саяси қарым-қатынастары қолайлы жағдай жасайды. Керей мен Жәнібектің Моғолстанға көшіп келуіне Дешті ... ... ... мен ... ... ... ... болса, Моғолстанның батысында Қазақ хандығының құрылуына Моғолстан мен Мауереннахр билеушілері арасындағы шиеленіскен саяси жағдайлар алып ... ... ... ... құрылған жылын анықтауда осы екі мемлекет арасындағы саяси оқиғалар қосымша жәрдем бере алады.
1449 жылы Ұлықбек қайтыс болып, Мауереннахрда екі-үш жыл бойы ... ... ... билік үшін күрестер жүреді. Осы жағдайды пайдаланып, Есенбұға хан бірнеше рет Мауереннахрдың шығысындағы ... ... ... ... жасайды. Ал Мауереннахрдың қоластындағы Хорасан аймағына батыстан да ... ... 1451 жылы ... ... ... Әбу Сайд ... екі майданда соғыс жүргізуге тура келеді. Ол мұндай қиын жағдайдан шығу үшін ... ... ... ... ... Исан Бұғаға қарсы оның ағасы Жүністі жібереді. Бұл - 1455-1456 жылдар болатын. Жүніс ханның Исан-Бұға ... ... ... ... жылы ... Ал, ... жылдан бастап ол ашық шайқастан гөрі күш жинақтауға көшеді. Оның себебі де жоқ емес еді.. Дәл осы ... жылы ... ... Әмір Сайд Али ... ... ... ... ол туралы: "Әмір Сайд Али қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай
9
866 жылы ... жыл ... ... - 1461-62) Исан Бұға ... болады. Хандық билік оның ұлы Дос Мұхаммед ханға тиеді..." делінеді.Керей мен Жәнібек ... бір жыл кеш ... дәл 1457 жылы Шу ... ... екі хан ... ... ... құруы Исан-Бұға ханды күшейтіп, ал Жүніс ханға тосқауыл болған дейміз. Керей мен Жәнібек ... ... жылы ... ... ... қай ... болғанын тарихи аңыз да растайды - "Тышқан жылы қара күзде" Керей мен Жәнібек сұлтандардың Мойынқұмға ... ... ... бар. XV ... тышқан жылы ол қай жыл? XIV ғасырдың 40-50 жылдары жазылған Масут ибн Осман Кухистанидың "Тарих-и Абулхайырхани" атты еңбегінде ... қай жылы ... ... "57 ... ... ... сай келетін 874 жылы (біздің жыл санауымыз бойынша 1469 жыл) оның жаны о ... ... ... 1469 жыл - тышқан жылы болса, оның ... өтіп ... ... ... 1457 жыл сай ... тұр. Ал ... ... қараша айы. Сонда Керей мен Жәнібек хандар 1457 жылы қараша айында Шу бойына келіп, қыстап шыққан және ... жылы ... яғни 1458 жылы ... айлары ішінде Керейді хан сайлаған болады. Алғашқы ханы Керей хан болған Қазақ ... ... ... келген. Осылайша, қазіргі кезде баспасөз беттерінде және кейбір ... ... жиі ... ... ... ... 1456 немесе 1465-66 деген даталар шындыққа сай келмейді. [11]
10

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
XIV-XV ғасырдағы Ақ Орда мемлекеті5 бет
XVIII ғасырдың басындағы қазақ жерінің Ресей империясының құрамына қосылуының алғышарты7 бет
Ілияс Есенберлин10 бет
Абылай хан7 бет
Абылай (Әбілмансұр) хан13 бет
Абылай хан, әбілмансұр (1711-1781)63 бет
Алихан Бөкейхан6 бет
Ар жақта дүмбірлеген арынғазы11 бет
Ақ Орда хандығының пайда болуы3 бет
Ақ Орда-Ноғайлы дәуіріндегі Қазақстан6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь