Симметриялық шифрлау кері шифрлау. “Базарбай Бектас” мәтінін вижинер кестесі арқылы шифрлау

Криптология - көне ғылымдардың бірі. Ол көбінесе Юлии Цезарьдің ( б.з.б.100- 44жж) Цицеронмен және т.б. көне Римде “абоненттермен” шифрланған хат алмасуы кезінде қолданылған.Цезарь шифрі, басқалай циклдік қойылымдар шифрі, хабарлама әліппесіндегі әрбір әріппен ауыстырылып отырады. Әліппе циклді болып саналады, яғни Z кейін A орын алады. Цезарь шығыс мәліметтен үш қадамға қалып отыратын әріпті әріпке ауыстырып отырған.
Қазіргі кезде криптологияда символдарды әріп түрінде емес, оларға сай сандық сипатта көрсету қалыптасқан. Яғни, латын әліппесінің орнына 0- ден( А орнына) 25 ке (Z) дейін сандарды қолдана аламыз. Шығыс символының орнына сәйкес х санын, ал кодталған символ орнына y-ті қойып, қойылым шифрінің қолданылу заңын жаза аламыз:

y = x + z (mod N), (1)
Мұндағы z – құпия кілт ,
N - әліппедегі символдар саны, ал N модулі арқылы бөлу операциясы модуль сыртындағы z санның N- ға бөлінгендегі қалдығын береді.
Цезарь шифрында қабылданған құпия кілттің мәні z = 3(ал Август Цезарьда z = 4). Мұндай шифрларды ашу қиынға соқпайды, тек шифрлау алгоритмін білсең болғаны. Криптология шифрлау әдістері мен хабарламалардың жалғандығын тексеруді зерттейтін криптография және криптограммалардың ауысып кетпеуі мен шифрдан ашу жолын қарастыратын криптоанализ деп аталатын екі бөлімнен тұрады.
Шифрлау алгоритмінің классификациясы:
1. Симметриялы (құпия, бірыңғай кілтпен, даракілтті, single-key).
1.1. Ағынды ( ағын мәліметтерін шифрлау):
1.1.1. бір рет қолданылатын немесе шексіз кілтпен (infinite-key cipher);
1.1.2. ақырғы кілтпен ( Вернама жүйесі - Vernam);
1.1.3. на основе генератора псевдослучайных чисел (ПСЧ).
1.2. Блогты (мәліметтерді блокка қарай шифрлау):
1.2.1. Орын ауыстыру шифрлары (permutation, P-блоктар);
1.2.2. Алмасу шифрлары (substitution, S-блоктар):
Бір әліппелі(Цезарь коды);
Көпәліппелі (Видженер шифрі, Джефферсон целиндрі, Уэтстоун дискі , Enigma);
1.2.3. Құрмалас:
Lucipher (фирма IBM, США);
DES (Data Encryption Standard, США);
FEAL-1 (Fast Enciphering Algoritm, Япония);
IDEA/IPES (International Data Encryption Algorithm/Improved Proposed Encryption Standard, фирма Ascom-Tech AG, Швейцария);
B-Crypt (фирма British Telecom, Великобритания);
ГОСТ 28147-89 (СССР); * Skipjack (США).
2. Асимметриялы (ашық кілтпен, public-key):
2.1.1. Диффи-Хеллман DH (Diffie, Hellman);
2.1.2. Райвест-Шамир-Адлeман RSA (Rivest, Shamir, Adleman);
2.1.3. Эль-Гамаль ElGamal.
Сонымен қатар, шифрлану алгоритмінің жеке шифрлар (ciphers) және кодтар (codes). Шифрлар жеке биттармен, әріптермен, символдармен жұмыс жасайды. Кодтар лингвистикалық символдармен сипатталады. (буындар, сөздер, сөз тіркестері).
        
        Симметриялық шифрлау кері шифрлау 
" БАЗАРБАЙ БЕКТАС" мәтінін Вижинер кестесі арқылы шифрлау
Шығыс мәліметтер: БАЗАРБАЙ БЕКТАС
Кілт: КИА
Шешімі:
Есептің шешімін табу үшін К ... ... ... ... ... ... ... құрамыз, мұндағы К алфавиттік символдардың саны. Матрицаның бірінші ... ... ... ... әріптер жазылады, ал екіншісіне дәл осы тәртіппен, бірақ солға қарай бір позиция жылжып отырады, үшіншісіне ... ... екі ... ... ... және т.с.с. Оң жақтағы бос қалған орындарға сол ... ... ... ... ... 1- суретте көрсетілгендей белгілі тәртіппен жазылады.
А Б В Г Д Е . . . Э Ю ... В Г Д Е Ж . . . Ю Я ... Г Д Е Ж З . . . Я А ... Д Е Ж З И . . . А Б ... Е Ж З И Й . . . Б В ... Ж З И Й К . . . В Г Д
..............................
Я А Б В Г Д . . . Ь Э Ю
1 - ... ... ... ... ... ... кілт орнатылады, ол бірнеше сөзден немесе әріптер жиынынын тұрады. Содан соң ... ... Ё әрпі ... ... матрицалық шифрлау алынады. Ол бірінші қатарды және матрицаның қатарларын қабылдайды, оның бастапқы әріптері ... ... ... ... ... ... Шифрлау кілті.
Б
А
З
А
Р
Б
А
Й
Б
Е
К
Т
А
С
К
И
А
К
И
А
К
И
А
К
И
А
К
И
Л
И
З
К
Ш
Б
К
С
Б
Ы
Т
Т
К
Щ
К
И
А
К
И
А
К
И
А
К
И
А
К
И
Л
И
З
К
Ш
Б
К
С
Б
Ы
Т
Т
К
Щ
Б
А
З
А
Р
Б
А
Й
Б
Е
К
Т
А
С ... ... ... ... ... ... мәтіннің әрбәр әрпіне кілттің әріптері сәйкестендіріліп жазылады және кілт қалағанша қайталана береді.
Б) Шифрланатын мәтіннің әрбір әрпі мәтіннің бастапқы әрпі мен ... әріп ... ... ... әріппен ауыстырылады.
Шифруемый текст:
Б
А
З
А
Р
Б
А
Й
Б
Е
К
Т
А
С
Ключ
К
И
А
К
И
А
К
И
А
К
И
А
К
И
Текст после замены:
Л
И
З
К
Ш
Б
К
С
Б
Ы
Т
Т
К
Щ
Зашифрованный текст:
ЛИЗ
КШБК
СБЫТ
ТКЩ
3 сурет. Шифрлау механизмі.
Шифрланған мәтінді шифрдан ашу үшін ... ... ... білу ... шифрдан ашу келесі түрде орындалады:
А) Шифрланған әріптің жоғары жағына кілттің ... ... ... ... ... ... шифрланған мәтіннің әрпі ізделінеді; бірінші қатардағы әріп сол бағанда орналасқан, ол шифрланған мәтіннің әрпі болып саналады.
В) Алынған нәтиже мағынасы ... ... ... ... ... ... текст:
БАЗАРБАЙБЕКТАС
4-сурет.Шифрдан ашу механизмі
2. Цезарь шифрі
Криптология - көне ғылымдардың бірі. Ол ... Юлии ... ( ... 44жж) ... және т.б. көне ... ... шифрланған хат алмасуы кезінде қолданылған.Цезарь шифрі, басқалай циклдік қойылымдар шифрі, хабарлама әліппесіндегі әрбір әріппен ауыстырылып отырады. ... ... ... саналады, яғни Z кейін A орын алады. ... ... ... үш ... ... ... әріпті әріпке ауыстырып отырған.
Қазіргі кезде криптологияда символдарды әріп түрінде ... ... сай ... ... ... ... Яғни, латын әліппесінің орнына 0- ден( А орнына) 25 ке (Z) дейін сандарды ... ... ... символының орнына сәйкес х санын, ал кодталған символ орнына y-ті қойып, қойылым шифрінің қолданылу заңын жаза аламыз:
y = x + z (mod ... z - ... кілт ,
N - ... символдар саны, ал N модулі арқылы бөлу операциясы модуль сыртындағы z санның N- ға бөлінгендегі қалдығын береді.
Цезарь ... ... ... ... мәні z = 3(ал ... ... z = 4). Мұндай шифрларды ашу қиынға соқпайды, тек шифрлау алгоритмін білсең болғаны. Криптология шифрлау әдістері мен хабарламалардың жалғандығын ... ... ... және ... ... кетпеуі мен шифрдан ашу жолын қарастыратын криптоанализ деп аталатын екі бөлімнен тұрады.
Шифрлау алгоритмінің классификациясы:
* Симметриялы (құпия, ... ... ... ... Ағынды ( ағын мәліметтерін шифрлау):
o бір рет қолданылатын немесе шексіз кілтпен (infinite-key cipher);
o ақырғы ... ( ... ... - Vernam);
o на ... ... ... ... (ПСЧ).
+ Блогты (мәліметтерді блокка қарай шифрлау):
o Орын ауыстыру шифрлары (permutation, P-блоктар);
o ... ... ... ... ... ... ...
Көпәліппелі (Видженер шифрі, Джефферсон целиндрі, Уэтстоун дискі , Enigma);
o ... ... ... IBM, США);
DES (Data ... ... США); ... (Fast Enciphering Algoritm, Япония);
IDEA/IPES (International Data Encryption Algorithm/Improved Proposed Encryption Standard, ... ... AG, ... ... ... British Telecom, ...
ГОСТ 28147-89 (СССР); * Skipjack (США).
* Асимметриялы (ашық кілтпен, public-key):
o ... DH (Diffie, ...
o ... RSA (Rivest, Shamir, ...
o Эль-Гамаль ElGamal.
Сонымен қатар, шифрлану алгоритмінің жеке шифрлар (ciphers) және кодтар (codes). Шифрлар жеке биттармен, әріптермен, ... ... ... ... ... ... сипатталады. (буындар, сөздер, сөз тіркестері).
БАЗАРБАЙ
А
Б
В
Г
Д
Е
Ж
З
И
Й
К
Л
М
Н
О
П
Р
С
Т
У
Ф
Х
Ц
Ч
Ш
Щ
Ъ
Ы
Ь
Э
Ю
Я
Э
Ю
Я
А
Б
В
Г
Д
Е
Ж
З
И
Й
К
Л
М
Н
О
П
Р
С
Т
У
Ф
Х
Ц
Ч
Ш
Щ
Ъ
Ы
Ь
БЕКТАС
А
Б
В
Г
Д
Е
Ж
З
И
Й
К
Л
М
Н
О
П
Р
С
Т
У
Ф
Х
Ц
Ч
Ш
Щ
Ъ
Ы
Ь
Э
Ю
Я
Ь
Э
Ю
Я
А
Б
В
Г
Д
Е
Ж
З
И
Й
К
Л
М
Н
О
П
Р
С
Т
У
Ф
Х
Ц
Ч
Ш
Щ
Ъ
Ы
Z=3
Слово
Б
А
З
А
Р
Б
А
Й
Шифровка
Ю
Э
Д
Э
Н
Ю
Э
Ж
Z=4
Слово
Б
Е
К
Т
А
С
Шифровка
Э
Б
Ж
О
Ь
Н
Грансфельд шифрі
Бұл Грансфельд шифры деп аталатын күрделі ауысымды шифр Цезарь шифрының сандық кілт модификациясын жүзеге ... Ол үшін ... ... ... ... ... ... сандарын жазамыз. Егер кілт хабарламадан қысқа болса, онда оның жазбасын цикл бойынша ... ... ... шифрмәтін Цезарь шифрына ұқсағанымен, саналғанда әліппе бойынша үшінші әріпті емес, құпия кілттің әліппе бойынша араласып берілгендегі сәйкес келетін әріпті ... . ... ... ... ... Аббат из Германияда Иоган Трисемус написал пичатную работу по криптологий под названием деп аталатын криптологиялық жұмысын басып ... Бұл ... ол ... рет ... ... ... ретпен әліппеде орналасып толтырылған кестенің шифрлануын сипаттаған (28). Бұл ... ... алу үшін ... ... жазу үшін ... кестелер мен құпия сөз қолданылады. Кестеге ең алдымен ... ... ... сөз ... да, ... ... алынып тасталады. Содан соң кесте өзіне бұрын кірмеген әріптермен өз орнымен толтырылады. ... ... ... или ... ... ... в памяти, то такой подход упрощял процессы шифрования и расшифрования.
Құпия сөзді не сөз тіркесін есте ... оңай ... ... мен кері ... ... ... ... бұл кілт
Е
Р
М
К
А
Б
В
Г
Д
Ж
З
И
Й
Л
Н
О
П
С
Т
У
Ф
Х
С
Ч
Ш
Щ
Ъ
Ы
Ь
Э
Ю
Я
Слово
Б
А
З
А
Р
Б
А
Й
Шифр
Л
Й
Т
Й
Ж
Л
Й
Ф
Слово
Б
Е
К
Т
А
С
Шифр
Л
Д
И
Ъ
Й
Щ
5. Плейфердің биграммалық шифрі
1854 ж., ойлап табылған плейфер шифрі алмасудың биграммалық шифрларының атақтысы. Оны бірінші дүниежүзілік ... ... ... ... ... ... ... шығыс хабарламаның әліпбидегі кездейсоқ орналасқан әріптерден тұратын кесте саналады.
Хабарлама жіберушілер мен алушыларға ыңғайлы болу үшін кестенің алғашқы ... ... ... сөз (сөз тіркесі ) қолданылады. Плейфердің шифрлау жүйесінің кестелік құрылымы толығымен Трисемус кестесіне ұқсас.
Плейфер жүйесінде Трисемустың шифрлық ... ... ... ... ... ... ...
* Шығыс хабарламасындағы ашық мәтін қос қостан әріптерге бөлініп (биграммаға) бөлініп жазылады.Мәтіндегі әріптер саны жұп болу ... және ... екі ... әріп ... тиіс. Егер бұл қағидалар сақталмаса кәшкене ғана қателіктен ... ... ... биграммасындағы әріптердің орналасу тізбегі ашық мәтін биграммасындағы әріптер тізбегіне қарағанда симметриялы орналасуы тиіс.)
b. Егер ашық мәтіннің ... екі әріп те бір ... ... ... онда ... ... ... олардың астындағы әріптер саналады. (Мысалы, РП биграммасы ГШ шифрмәтінінің биграммасын береді.) Сонымен қатар егер ашық мәтіннің әрпі төменгі қатарда ... онда ... сол ... ... ... әріп алынады. (Мысалы, ВЧ биграммасы ОЕ шифрмәтінінің биграммасын береді.)
c. Егер ашық мәтіннің биграммасындағы екі әрпі де бір қатарда ... онда ... ... болып олардың оң жағындағы әріптер саналады.( Мысалы, РА биграммасы МН шифрмәтінінің биграммасын береді.) Егер ... ... ашық ... әріп ... оң жақ ... орналасса, онда шифрлау үшін сол қатардың сол жақ бағанындығы әріп алынады.( Мысалы, ЗК биграммасы ЙБ ... ... ... БА ЗА РБ АЙ БЕ КТ АС " ... шифрлайық.
Бұл мәтінді биграмаларға жарып қарасақ:
БА ЗА РБ АЙ БЕ КТ АС
Берілген ашық мәтіннің биграммалық тізбегі жоғарыдағы шифрлау кестесінен келесідей ... ... ... ... ... ... ... үшін ... кері амал ... ... жағдай, биграммалы шифрлау шифрларды ашу тұрақтылығын көтереді. И. Трисемустың "Полиграфия" кітабы қол жетерліктей болғанымен, онда ... ... тек жүз ... ... ғана өз ... ... "Қос ... шифрі
1854 жылы ағылшын Чарльз Уитсон биграммамен шифрлаудың "Қос шаршы" деп ... жаңа ... ... ... Бұл атау ... шаршы атауына ұқсастырылып қойылған. Уитсонның шифрлау әдісі криптография тарихына жаңа ... ... "Қос ... ... ... ... айырмашылығы, бұл әдісте бірден бір бірден орналасқан екі көлденең кестелер ... ал ... ... шифры секілді биграммалар арқылы жүзеге асады. Бұл өз кезегінде жаңалай сапалы ... ... ... ... ... ... ... болды. "Қос шаршы " шифры өте сенімді және ыңғайлы болып табылып, Германияда ... ... ... ... де қолданылған. Осы шифрдың шифрлану процедурасына мысал келтірсек. Кездейсоқ орналасқан орыс алфавитінен тұратын екі кесте берілсін.( 2.12 сурет)

Пән: Автоматтандыру, Техника
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мәтіндерді шифрлау15 бет
Криптографиялық әдістерді пайдалану14 бет
Excel электрондық кестесі16 бет
Excel электрондық кестесі және онымен деректер қоры ретінде жұмыс жасау12 бет
Microsoft Excel электрондық кестесі жайлы6 бет
Microsoft Excel электрондық кестесі туралы4 бет
MS Excel электрондық кестесінде формуламен, функциямен жұмыс жасау және диаграммаларды құру13 бет
Mіcrosoft Excel электрондық кестесі7 бет
String Grid компоненті – жолдар кестесі14 бет
Windows жүйесіндегі Excel электрондық кестесі.14 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь