Қазақстан Республикасында автокөлік тасымалдауды ұйымдастырудың қазіргі жағдайы (Алматы қаласы мысалында)

Кіріспе
1 Автокөліктік тасымалдаудың теориялық негіздері
1.1 Автокөліктегі тасымалдауды ұйымдастырудың мәні және оның даму тарихы
1.2 Автокөлікпен тасымалдау тізбегі мен көлік логистика жүйесінің маңыздылығы
1.3 Автокөліктік тасымалдаулардағы ұйымдастырудың шетелдік тәжірбиесі
2 Қазақстан Республикасының автокөліктік тасымалдау жүйесін талдау
2.1 Қазақстан Республикасында автокөлік тасымалдауды ұйымдастырудың қазіргі жағдайы (Алматы қаласы мысалында)
2.2 «Transinter TIM group» ЖШС компаниясының автокөлік тасымалдау қызметін талдау
3 Автокөліктік тасымалдауды ұйымдастырудың жетілдіру жолдары
3.1 Автомобильмен тасымалдауды ұйымдастыру ерекшеліктері мен экономикалық тиімділіктері
3.2 Автокөліктік логистикасын ұйымдастырудың жетілдіру жолдары
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Еліміздегі жүргізілген экономикалық реформа жалпы экономиканы ұйымдастыру, басқару ережелерін, заңдылықтарды түгелдей өзгертті. Нарықтық қатынасқа өтудің қазіргі жағдайында өндірістік инфрақұрылымның жедел дамуына, оның ішінде материалдық ресурстардың айналымын сенімді қамтамасыз ететін транспортқа сұраным туындайды.
Жүк тасуда автомобиль тауар өндірушілер мен өндірістік бағыттағы тауарлар мен халық тұтынатын тауарларды тұтынушылар арасында іс жүзінде барлық қарым қатынасына қатысады[1-3].
Бүгінгі таңда елімізде автомобильмен халықаралық жүк тасымалдау кәсібімен айналысу өте тиімді болып отыр. Қазақстанның автомобильмен тасымалдаушылары 2014 жылы 18 шет ел мемлекеттеріне 46,5 мың жүріс орындаған, бұл 2005 жылмен салыстырғанда 30 пайызға жоғары көрсеткіш. Мемлекеттік мәліметтер бойынша осы халықаралық жүк тасымалдауға арналған 200-ден астам кәсіпорын бар. Ел басы бекіткен автомобиль жолдары мен инфрақұрылымдарын жетілдіру бағдарламасының негізгі мақсаты 2015 жылдарда автомобильдер жүріс жиілігін 1000-4000 бірлік/күніне жеткізу болмақшы және ол жыл сайын 7-8 пайызға өспекші. Ал бүгінгі уақытта бұл көрсеткіштер жылына 4 пайызға өсіп отыр, бірақ жанар-жағар майлар шығындарына қарағанда бұл көрсеткіш 2 есеге жоғары. [3]
Автомобиль басқадай тасымалдаушы көліктер түрлеріне қарағанда жүк тасымалдау жағдайында бірнеше артықшылығы бар. Оларға мыналар жатады:
- жүктерді «есіктен есікке дейін»;
- жүктердің қауіпсіздігі;
- қымбат тұратын және ауқымды орамдарға деген сұранымды азайту;
- бума материалдарды үнемдеу;
- автомобильмен жүктерді жеткізудің жылдамдығының жоғарлығы;
- аралас тасымалдауға қатысу мүмкіндігі;
- кәсіпорынға өнімдерді жеткізуде және қоймалар да жүктерді сақтау мерзімін қысқартуға, мөлшері аз жүктерді тасымалдауға мүмкіндік береді.
Жоғарыда атап өткен артықшылықтарды ескере отырып, автомобильдік транспорт экономиканың барлық кешендерінде, сонымен қатар машина жасауда кеңінен қолданылады. Машина жасауда жалпы өнім көлемінде материалдық шығындардың үлестік салмағы 50 пайызды құрайды. Шикізатты, материалдарды, шала фабрикаттарды өндіруде толықтырушы заттар көп жағдайда араласып кетеді. Сондықтан әртүрлі транспорт түрлері, әсіресе бірінші кезекте автомобиль пайдаланылады. Машина жасау кешенінде көп жағдайда тасымалдаудың жалпы көлемінің 70 пайызы автомобильдік жолмен іске асырылады. Мұндай қалыппен транспорт машина жасау кәсіпорындарында өндірістік үдерістің үзіліссіз бөлігі болып табылады. Ол өндірістің барлық элементтерімен тығыз байланысты. Сондықтан автомобиль көлігінде анықталынған қолда бар қорлар транспорттық қызметтердің көлемін ұлғайтуға мүмкіндік бере отырып, машина жасау кәсіпорындарына олардың транспорт-тық шығындарын, сәйкесінше өндірілетін өнімдердің бағасын төмендетеді. Осындай себептерден автокөлік логистикасын ұйымдастыру сенімділігін арттыру мәселесі, нарық қарым қатынастарындағы негізгі рөл ойнайтын технологиялық үрдіс екенін анықтайды.
Диплом жұмысының зерттеу тақырыбының өзектілігі. ҚР Президенті Н.Назарбаевтың Қазақстан халқына «Нұрлы жол - болашаққа бастар жол» атты дәстүрлі Жолдауында он бағыт бойынша тапсырмалар берді. Оның ішінде, маңызды бағыттардың бірі – көлік-коммуникациялық кешенінің алдына үлкен міндеттер қойды.
1 Назарбаев Н. А. Казахстан – 2030. Процветание, безопасность и улучшение благосостояния казахстанцев. – Алматы: Рауан, 2011.– 61с.
2 Назарбаев Н.А. Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан //Ана тілі.– Астана, 2007.
3 Транспортная стратегия Республики Казахстан до 2015 года, утвержденной Указом Президента Республики Казахстан от 11.04.2006 года №86.
4 Күшікбаева Қ. Қ Алматы: Бастау, 2004. -96бет Экономикалық логистика
5 Ғаламтор желісі www.wikipedia.kz логистика негіздері
6 Байтиленова Е. С Алматы: Эверо. 2014. 196 бет Логистика оқулық
7 Борисова Е. Управление трудовыми ресурсами. /Сб.статей. −М.: Инфра-М, 2002.
8 Жаңбыров Ж.Ғ. Жүк тасымалдау ұйымдастыру және басқару (автокөлікпен): оқу құралы. – Алматы: «Нур– Принт», 2007.– 23,62 б.п.
9 Сартан Г.Н. Системный анализ работы предприятия. Новые технологии работы персонала //Менеджер, 2012. −№ 4.
10 Красникова Е.А. Этика и психология профессиональной деятельности. −М.: Инфра-М., 2009.
11 Захаров К.В., Цыганюк А.В., Бочарников В.П., Захаров А.К. Логистика, эффективность и риски внешнеэкономических операций. – Киев:ИНЭКС, 2001. – 237.
12 Reuse and Recycling – Reverse Logistics Opportunities (Oak Brook, II: Council of Logistics) Management, 2014). – Р.3.
13 Modern Materials Handling, June 2014, p.57, San Francisco Chronicle, September 10, 2014. – C.1.
14 Chris Gills, Robert Motleys, “Rebooting a Supply Chain”, American Shipper, December 1995. – Р. 58.
15 Fred R. Ricker, Peter Sturtevant, “Continuous Replenishment Planning (CRP): The Driving Force in the Healthcare Industry”, in Annual Conference Proceedings of the Council of Logistics Management, 1993. – Р.529.
16 Жанбиров Ж.Г. Автомобильные грузовые перевозки: учебное пособие. – Алматы: «Нур– Принт», 2009 .– 6,3 п.л.
17 Жаңбыров Ж.Ғ., Уалханов Б.Н., Джанбакиева З.Р. Автокөлік мекемелер басқару шетелдік тәжірбие //Вестник Каз АТК.– 2006.– № 5. – С.100– 105.
18 Жаңбыров Ж.Ғ. Автокөлік кәсіпорындарының даму талаптары //Вестник НАН РК. – Алматы, 2007.– №6. –Б. 43– 48.
19 Сыртанов С.К. Экономическая политика государства и развитие транспортного комплекса Казахстана. –Алматы, 2002.– 126 с.
20 Квалификационные требования к субъектам, занимающимся перевозкой грузов и пассажиров на автотранспорте в Республике Казахстан: утв. Постановление Правительства Республики Казахстан Директор. –1997, № 1.
21 Основы логистики: Учебное пособие / под.ред. Миротина Л.Б.и Сергеева В.И. – М.: ИНФРА.– М, 2009. – 200с.
        
        Мазмұны
Кіріспе
1 Автокөліктік ... ... ... ... тасымалдауды ұйымдастырудың мәні және оның даму тарихы
1.2 Автокөлікпен тасымалдау тізбегі мен көлік логистика жүйесінің маңыздылығы
1.3 ... ... ... шетелдік тәжірбиесі
2 Қазақстан Республикасының автокөліктік тасымалдау жүйесін ... ... ... автокөлік тасымалдауды ұйымдастырудың қазіргі жағдайы (Алматы қаласы ... ЖШС ... ... ... ... ... Автокөліктік тасымалдауды ұйымдастырудың жетілдіру ... ... ... ... ерекшеліктері мен экономикалық тиімділіктері
3.2 Автокөліктік логистикасын ұйымдастырудың жетілдіру жолдары
Қорытынды
Пайдаланылған ... ... ... экономикалық реформа жалпы экономиканы ұйымдастыру, басқару ережелерін, заңдылықтарды түгелдей өзгертті. Нарықтық қатынасқа өтудің қазіргі жағдайында өндірістік инфрақұрылымның ... ... оның ... ... ресурстардың айналымын сенімді қамтамасыз ететін транспортқа сұраным туындайды.
Жүк тасуда автомобиль тауар өндірушілер мен өндірістік бағыттағы тауарлар мен халық ... ... ... ... іс жүзінде барлық қарым қатынасына қатысады[1-3].
Бүгінгі таңда елімізде автомобильмен халықаралық жүк тасымалдау кәсібімен айналысу өте тиімді болып отыр. Қазақстанның ... ... 2014 жылы 18 шет ел ... 46,5 мың ... ... бұл 2005 ... ... 30 пайызға жоғары көрсеткіш. Мемлекеттік мәліметтер бойынша осы халықаралық жүк тасымалдауға арналған 200-ден астам кәсіпорын бар. Ел басы бекіткен ... ... мен ... жетілдіру бағдарламасының негізгі мақсаты 2015 жылдарда автомобильдер жүріс жиілігін 1000-4000 ... ... ... және ол жыл сайын 7-8 пайызға өспекші. Ал бүгінгі уақытта бұл көрсеткіштер жылына 4 пайызға өсіп ... ... ... ... ... ... бұл ... 2 есеге жоғары. [3]
Автомобиль басқадай тасымалдаушы көліктер түрлеріне қарағанда жүк тасымалдау жағдайында бірнеше артықшылығы бар. ... ... ... ... ;
- ... ... ... тұратын және ауқымды орамдарға деген сұранымды азайту;
- бума материалдарды үнемдеу;
- автомобильмен жүктерді жеткізудің жылдамдығының жоғарлығы;
- аралас ... ... ... кәсіпорынға өнімдерді жеткізуде және қоймалар да жүктерді сақтау мерзімін ... ... аз ... ... мүмкіндік береді.
Жоғарыда атап өткен артықшылықтарды ескере отырып, ... ... ... барлық кешендерінде, сонымен қатар машина жасауда кеңінен қолданылады. Машина жасауда жалпы өнім көлемінде материалдық шығындардың үлестік салмағы 50 пайызды ... ... ... шала ... ... ... ... көп жағдайда араласып кетеді. Сондықтан әртүрлі транспорт түрлері, әсіресе бірінші кезекте автомобиль пайдаланылады. Машина жасау кешенінде көп ... ... ... көлемінің 70 пайызы автомобильдік жолмен іске асырылады. Мұндай қалыппен транспорт машина жасау кәсіпорындарында өндірістік үдерістің үзіліссіз ... ... ... Ол ... ... ... тығыз байланысты. Сондықтан автомобиль көлігінде анықталынған қолда бар ... ... ... ... ұлғайтуға мүмкіндік бере отырып, машина жасау кәсіпорындарына олардың транспорт-тық шығындарын, сәйкесінше өндірілетін өнімдердің бағасын төмендетеді. Осындай себептерден автокөлік ... ... ... ... ... нарық қарым қатынастарындағы негізгі рөл ойнайтын технологиялық ... ... ...
Диплом жұмысының зерттеу тақырыбының өзектілігі. ҚР Президенті Н.Назарбаевтың Қазақстан халқына атты ... ... он ... ... тапсырмалар берді. Оның ішінде, маңызды бағыттардың бірі - ... ... ... ... ... ... ... Республиканың аумағында автомобиль жолдары желісінде автокөлік ағындарының салыстырмалы жағдайда төмен тығыздығы, автомобиль көлігімен тасымалдау ара қашықтығының алыстығы, автожол-дардың қанағаттанарлық дәрежесінің ... ... ... ... және ... өнімнің өзіндік құнының артып кетуіне әкелетін болғандықтан, көлік ағындарын ғылыми зерттеулерге негізделе отырып тиімді ... ... ... ... ... ... ... және аудандық маңызы бар жолдарды қалпына келтіру және дамытуды мемлекеттің аумақты дамыту бағдарламаларымен белгіленген, оның ... ... ... ... ... өңірлік және әкімшілік-аумақтық бірліктер арасындағы байланыс үшін қызмет ететін бағыттарда басымдық тәртібімен жүзеге ... ... ... ... жылдан жылға қарқынды өсуі жағдайында автокөліктермен жолаушылар және жүк тасымалдау ағындарын тиімді басқаруды жетілдіру мәселесінің алға қойылуы бүгінгі ... ... ... ... ... ... арта ... әкелді. Сондықтан, автокөлік ағынын тиімді басқаруды экономикалық жетілдіру - бүгінгі күннің өзекті мәселесі.
Диплом ... ... ... және ... ... жұмыстың басты мақсаты халық шаруашылығының қазіргі кезеңдегі өте маңызды мәселесі ... ... ... ... ... арқылы автокөлікпен жүк тасымалдау тиімділігін арттыру болып табылады
Аталған мақсатқа сай мына ... ... ... ... ...
- экономика саласы ретіндегі автокөлік кешенінің маңызын және ерекше-лігін негіздеу;
- ... ... ... ... ... мемлекеттік реттеу тетік-терін қарастыру;
- автокөліктер санының қарқынды артуы жағдайында аймақта автокөлік-пен жолаушылар және жүк ... ... ... ... ... орындарына қызмет етуші автокөлік кәсіпорын-дарының экономикалық жағдайын бағалау;
- аймақтағы автожолдардың техникалық жағдайы және оның сапалы болуының автокөлік қызметі ... ... ... автокөліктер арқылы тасымалдаудың өсуі жағдайындағы автокөлік ағындарын тиімді басқару ... ... ... Зерттеу объектісі ретінде Қазақстандық логистикалық нарығы және "Transinter TIM group" ЖШС ... ... ... ... пәні. Зерттеу әртүрлі меншіктегі автокөліктік ... мен ... ... дәл ... және ... ... ... мен көрсеткіштері.
Зерттеудің ақпараттық базасы. Жалпы зерттеудің теориялық әдіс-темелік негізі ретінде заңдылық актілер, Қазақстан Республикасы Президенті-нің жарлықтары мен Қазақстан Республикасы Үкіметінің ... ... ... ... ... проблемаларын зерттеген отандық және шетелдік ғалымдардың ғылыми еңбектері, Transinter TIM group ... ... ... ... дәрежесі. Автокөлік ағынын тиімді басқаруды қалыптастыру мен дамыту жөніндегі пікірлерді ... ... А.П. ... А.П. Анисимов, В.П.Бычков, О.И.Волков, В.Г. Галабурда, Н.Д. Иловайский, В.А. Король, А.И. Малышев, А.В. ... ... ... ... ... қосты. Автокөлікпен қызмет көрсету аясын дамыту арқылы елдің әлеуметтік-экономикалық дамуына қол ... ... ... ... М.Д. ... М. ... Т.Б. Баяхметов, М.М. Бекмагамбетов, Ж. Н.К. Есенғарин, Ж.Ихданов, М.Б. Кенжеғозин, А.Қ. Қошанов, Н.К. Мамыров, К.Н. ... Н.К. ... Р.К. ... Л.Ф. ... Бейжанова А.Т және басқалар өздерінің ғылыми зерттеулерінде қарастырып, олардың іс жүзіне енгізілуіне елеулі үлестерін ... ... ... мен ... ... ... құрылымы зерттеудің мақсатымен және міндеттерімен анықталып, тақырыпты ашуға негізделген. Дипломдық жұмыс кіріспе, үш бөлім, қорытынды, пайдаланылған ... ... ... 14 кесте, 12 суретті қамтиды.
1 Автокөліктік тасымалдаудың теориялық негіздері
+ Автокөліктегі тасымалдауды ұйымдастырудың мәні және оның даму ... ел ... ... ... және ... шаруашылығының барлық салалары мен сфераларындағы тығыз байланыс арқылы сипатталатын күрделі әлеуметтік-экономикалық және техникалық жүйе ... ... ... материалдық өндіріс саласы және өндірістік-әлеуметтік инфрақұрылым субъектісі ретінде көлік нарықтық экономиканың тиімді қалыптасуына елеулі әсер етеді.
Өндірістік процестің түрлі ... ... ... өнім ... ... ... құрамдас бөлшектер мен шикізатты тасымалдау бойынша ішкі технологиялық қызметті атқарады. Бұл ... ... ... өнім өндірісінің өзіндік құнына енгізіледі. Ішкі өндірістік (өнеркәсіптік) көлікке ішкі көліктік коммуникациялар мен техникалық құралдар ... ... ... ... т.б.) жатады. Ішкі өндірістік қызметке қоса көлік басқа да ... ... - ... ... ... ... ... өнімді тасымалдауды жүзеге асырады. Басқаша айтқанда, егер көлік өндіріс сферасынан тұтыну сферасына өнімді жеткізіп бермесе, онда өнім ... ... ... сөз, ... ... ... ... қанағаттандырылмайды. Тасымалдауды жүзеге асыра отырып, көлік маңызды материалдық өзгеріс енгізеді - тұтынушыға қатысты өнімнің орнын ауыстырады, оның кеңістіктік болмысын ... және ... ... ... тән ... үш элемент материалдық өндірістің кез келген саласында бар, атап ... ... ... - ... ... ... және оған ... көрсетуге арналған көлік құралдары, ғимараттар мен қодырғылар, жабдықтар; ... заты ... ... - ... мен ... адамдардың мақсатты түрде әрекет етуі - еңбек.
Осылайша, көлік материалдық өндіріс саласы қатарына қосылған, ... ... ... өнімінде, техникасы, технологиясы, ұйымдастырылуы мен басқаруында өзіндік ерекшелігі бар сала.
Автокөлік кешені - өндірістік-әлеуметтік инфрақұрылымның маңызды қрамдас бөлігі, оның ... және ... ... етуі ... ... ... және ... қайта құрудың, халықтың әл-ауқаты мен өмір сүру деңгейін жақсартудың, ... ... ... ... ... ... ... айнымас шарттары болып табылады.
Автокөлік кешеніндегі шаруашылық субъектілерінің қаржылық-экономикалық жағдайының ... ел ... жүк ... ... ... құлдырауы; отын-энергетикалық ресурстар бағасын қалыптастырудағы либерализация; салық жүктемесі деңгейіні ... ... ... ... ... ... дайын болмау, менеджмент деңгейінің төмендігі әсер етуі мүмкін.
Автомобиль көлігінің материалдық-техникалық базасын жедел жаңарту мен техникалық қайта жарақтандыру ... ... ... мол ... ... ... ... Автокөлік қызметінің рентабельдігі төмен болған жағдайда автокөлік бизнесін капитализациялау құнын арттыруды қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... экономикалық әрекеттердің жоғары қарқынмен дамуы, экономиканың жаһандануы көлік кешеніне халықаралық қатынастар жүйесіндегі ... ... ... ету ... ... ... сала ретінде автомобиль көлігіне түбегейлі құрылымдық өзгерістер әкеліп, көліктің өзге түрлерімен салыстырғанда әлеуметтік ... ... мен ... өсу ... орны мен ... мынадай ерекшеліктермен сипаттап берді: көліктің басқа түрлеріне қарағанда автомобиль көлігінің нарықтық өзгерістерге аса бейімделгіштігі; ... ... ... ... ... беруде автомобиль көлігінің эксплуатациялық және коммерциялық маневрлігі; көліктің өзге түрлерімен өзара әрекеттесуде автомобиль көлігінің жоғары технологиялық және жол ... ... ... ... тасымалдау реттілігі, жоғары маневрлігі және икемдігі, тасымалданатын жүк ... мен ... ... ... ету; ... басқа түрлерімен салыстырғанда тасымалдау процесін ұйымдастыру үшін бастапқы капиталдың аса төменгі деңгейі; аса жоғарғы ... 400 км ... ... ... ... ... тасымалдауда, алыс қашықтыққа жедел, құнды, тез бұзылатын жүктерді ... ... ... өзі ... ... үшін ... құралдарына деген қажеттілікті қысқартуға мүмкіндік береді; өнімдерді жеткізу тізбегін қалыптастыруда логистикалық тәсілді жүзеге ... ... ету; ... ұсақ партиялармен жеткізуді ұйымдастыру мүмкіндігі, бұл шағын бизнестегі ... ... етуі үшін ... ... ... жеке және заңды тұлғалар үшін меншік объектісі ретінде болуы; жоғарғы мобилизациялық және коммуникациялық мүмкіндіктің болуы елдің қорғаныс қабілеті мен ішкі ... үшін ... - ... ... ... ... ... Басқа көліктер қатарында ол пайдалы өндірісті және өндіріспен ауылшарушылық өнімдерінің айналымын қамтамасыздандырып, тұрғындарды тасмалдау қажет-тілігін қамтамасыздандырады.
Алайда, осымен ... ... ... ... ... оның ... ... міндеттерін толық көлемде орындауға мүмкіндік бермейді. Көп жағдайда бұл ... ... ... мен қызмет көрсетілетін клиенттермен арасындағы келіспеушілігі, автокөлік өнеркәсібінің өндірістік базасының ... ... , ... ... ... және ... да кемшіліктермен байланысты болып жатыр.
Автомобиль көлігінің үлес салмағы жыл сайын арта ... Оған ... ... ... күрт ... ... кезде дүниежүзі бойынша олардың жалпы ұзындығы 25 млн км-ге ... ... ... ... АҚШ ... көзге түседі: мұнда 1000 адамға шаққанда 600 ... ... ... жолдарының ұзындығы жөніненде (5 млн км) АҚШ жетекші орын алады. Ал жолдардың жиілігі жөнінен Батыс Еуропа мен Жапония алға ... ... өте ... ... ... ... әрі ... шалғай аудандарға жедел жеткізуіне байланысты. Жалпы алғанда, дүниежүзілік жүк айналымының 10%-ы, жолаушы тасымалының 80%-ы автомобиль көлігінің үлесіне тиеді.
Автокөлік саласы ... ... ... ... ... екі өара ... ішкі жүйеден: инфроқұрылымнан (оған қызмет көрсету және тасмалдауды қамтамасыздандыру бойынша объектілер бар ... ... және ... құрамнан тұрады.
Автокөлік жолдар - Қазақстанның көлік коммуникациялық кешенінің ең ... ... бірі , оның ... ... етуі мен ... дамуы заманауи жағдайда экономиканың көтерілуіне ықпал жасау , тұрғындардың өмір сүру жағдайын жақсартудың басты ... ... ... ... мен су ... ... тығыздығының аздығынан автокөлік жолдары басым болып отыр, ал кейбір аймақтар үшін жүктер әкелу және әкету , жолаушы тасмалдарын іске ... ... ... жолы ... ... ... жағдайында жүктерді жеткізуді жеделдету және оның сақтылығын қамтамасыз ету факторлары алдыңғы қатарға шығады. Осымен байланысты жүк жіберушілер , ... жеке ... ... тек ... ... ғана емес , ... қатар алыс қашықтықтарға (1500-2000шаршы ) автокөлік көлігімен ... ... ... ... Өнеркәсіптік және ауылшаруашылық өндірістің , шағын және орта бизнестің дамуымен ... ... , ... қатар көршілес мемлекеттер арасында тасымалдар көлемі өсуде.
Қазақстанның Еуразиялық континентінің орталығындағы географиялық орналасуы , ... ... ... бөліктерін өздеріне қосатын , Азия - Еуропа қатынасу трансконтиненталды ағыттарындағы қалыптасатын көліктік магистралды қолдануға ... ... ... ... оның ... көлік жүйесінің дамуымен тығыз байланысты. Тарихи заманауи автожол желісінің қалыптасу бастамасы сауда және әкімшілік орталықтарды қосатын ... ... және ... даңғыл жолдар мен тасжолдардың жасалуы бойынша алғаш қадамдар жасалғанда XIX ғасырдың аяғына келеді. Алғашында бұл ... ... - ... үшін ... ... ... қажеттіліктің өсуіне байланысты автокөлікке қызмет көрсетуге ауысты
Қазіргі кезде қызмет етіп жатқан желісі негізінен кеңес ... ... ХХ ... 20-шы ... ... атокөлік - арбалық жолдарда алғашқы пошта жолаушы бағыттар: Орынбор, Орал - ... , ... - ... және басқада ұйымдастырылды. Республиканың ірі қалаларында ішкі ... ... ... ... ашылды. Осы жылдарда бар жолдар қайта ... жаңа ... ... ... 1940 жылы автокөлік - арбалық жолдар желісінде , оның жартысына жуығы Ақтөбе, Қостанай, Павлодар, Алматы және ... ... ... ... ... ... ... 100 мың шаршыдан астам жолдар болды.
Автокөліктік құрылысы қарқынды ХХ ғасырдың ортасында - табиғи ресурстарды, тың мен ... ... ... ... ... ... Салыстармалы аз уақыт ішінде республикада 100 мың шаршыдан астам автокөлік жолдар ... ... жаңа ... ... Сол ... ... Қазақстан Республикасының автожолдар желісі құрылған болатын.
1970 жылы көркейтілген жолдар құрылысының қарқыны жылына 3 - ... ... ... Бұл ... ... - ... - ... Семей - Павлодар - Омск , Гурьев - Орал - ... және ... да ... іске ... 1980 ж. басына республиканың оңтүстігі мен шығысында келесі маңызды автожолдар желісін салынды : Алма - Ата - ... ... - ... - ... және ... ... ... республикалық автожолдар желісіндегі қатты төсемді жолдар үлесі 70% дан ... 1991 жылы ... ... ... бойынша еліміздегі жалпы пайдалану автокөлік жолдар ұзындығы 86 мың шаршыдан асып кетті. 1991 жылы ... стат ... ... еліміздегі жалпы пайдалану автокөлік жолдар ұзындығы 86 мың шаршыдан асып ... ... ... ... ... ... ... қалыптасуымен қатар, негізінен ХХ ғасырдың 20 - шы жылдарынан басталды. 1928 жылы республикалардың автокөліктік паркінің құрамында ... 0,3 мың ... ... автокөліктері болды.
Автопаркінің өсу қарқыны республиканың автокөліктік саласы қалып-тасқан кезде, ХХ ғасырдың 70 - 80 ... ... 1990 жылы ... автопаркі 1,4 млн. - автокөлік ,оның ішінде 0,3 млн. - жүктік , 0,8 млн. - ... 0,2 млн. - ... ... мен автобустар болды.
Жолаушыларды автокөлікпен тасымалдаудың өз алдына даму ... яғни ... ... оны 1886 жылы ... автокөліктің пайда болуымен байланыстырамыз. Бірақ 1917 жылы революцияға дейін жолаушыларды ... ... ... әрі ... ... реттеу болмады. Осы уақыттан бастап, жолаушыларды автокөлікпен тасымалдаудың даму тарихын бес кезеңге бөлуге болады:
* бірінші кезең 1918-1929жж
* екінші кезең 1930-1946жж
* ... ... ... ... ... 1961-1990жж
* бесінші кезең 1991 жылдан қазіргі кезеңге дейін.
Автокөлік саласының дамуы басынан бастап, екі ... ... ... ... көліктер және ведомстволық бағыну көліктерін қалыптастыру[5].
Қазақстан аймағында қалыптасқан автокөлік жолдар желісіне ... ... ... қолданыстағы жолдары және ішкі шаруашылық технологиялық тасымалдауы, сонымен қатар қолданыстағы автожолдар желісімен осы жолдардың кәсіпорындар иелерінің байланысын ... ... ... ... ... ... шаруашылық - әкімшілік рөлі бойнша республикалық және ... ... ... ... маңызды жолдарға :
* республиканың астанасын облыстық орталықтармен, сонымен қатар облыстық орталықтарды бір- бірімен байланыстыратын жолдар;
* ... ... ... ... ... жолдар;
* халықаралық маңызды объектілерге келу және арнайы тағайындалған жолдар жатқызылады.
Жергілікті маңыздағы жолдарға ... мен ... ... ... ... ауыл тұрғылықты органдарымен байланыстыратын , сонымен қатар республикалық маңыздағы жолдар жатады.
Республикалық маңыздағы автокөлік жолдар тізімі ҚР ... , ал ... ... ... - ... атқарушы органымен ҚР көлік және коммуникациялар министрлігінің келісімімен бекітіледі.
Республикада дамыған ведомстволық жолдар желісі бар, оның 40% ... ... ... жолдар болып табылады. Қазіргі кезде жалпы қолданыстағы жолдар ... ... ... ... ... ... ... сонымен қатар автожолдар желісінің жалпы ұзындығының 94% қатты төсемді жолдар құрайды.
Желідегі жетілдірілген төсемді жолдардың үлесі жоғары емес , 10% дан сәл ғана ... ... ... құрамында - 25% жуық.
Атокөлік ... ... ... ... мен ... ... аясындағы учаскелер үлесінен 1,5% кемін құрады.Жалпы ресублика бойыша қатты төсемді жолдар бойынша көліктік байлансытар мүмкіндігін 100% ... ... және 16 % ... және ... ... ... алады. Ауылдық тұрғылықты орындардың қамтамасыздандырылу көрсеткіші Қарағанды облысында 100% жетеді және Қызылорда облысында ең төмен деңгейде 54% ... ... ... қолданыстағы автожолдар желісі құрамында қозға-лыстың екі жолағымен және жол жүру ... ені 6-8 м 3 және 4 ... ... ... ... Жалпы автокөлік жолдардың желісінде төртжолақты 1 категориялы жолдар 1 % аспайды
Салыстармалы автожолдардың үлкен ұзақтығында және жоғары тығыз-дығында үдемелі қанағаттанарлықсыз ... ... ... ... ... ... болып табылады.Автокөлік жолдар жол төсемдерімен салынатын, жер ... мен ... ... құралды. Жол төсемі өз алдына: негізгі бөлігінен, негіздің қосымша қабатынан, жол жабындысынан ... ... ... ... жол жүру бөлігіне арнайы бояулармен немесе түрлі - түсті пластмассалармен жасалатын белгімен ... ... ... жолдар, дабылдар, белгілер мен көрсеткіштермен жаб-дықталады.
Жол жүру қауіпсіздігін ұйымдастыру мен қамтамасыздандыру тех-никалық құралдар мен құрылғылар классы ... іске ... ... ... ... мен құрылыс ерекшеліктері бойынша әртүрлі типтер мен түрлерге ... ... ... ... мен ... ... ... іске асыру тәсілі, конструктивті орындау мен құрылыс ерек-шеліктері бойынша ... ... мен ... ... ... жолдардың өткізушілік қабілеттілігін си-паттаайтын көрсеткіштер өте маңызды, өйткені оған жүкті тасмалдау ... ... ... ... тасмалдаудағы үлесі барған сайын артуда. Бүгінде тонна - миль ... ... жүк ... 21% ... ... ... ... жүк тасмалының негізгі көлемін автокөліктер атқарады.тасмалдаудың бұл түрі маршруттар мен ... ... ... аса ... ... Жүк ... тауар жіберушілерді артық тасымалдаудан құтқарып, тауарды тұ-тынушының есігіне ... ... ... Жүк ... - ... ... ... жақын қашықтыққа тасымалдау үшін көліктің рентабельді түрі. ... ... ... ... ... ... ... түсе алады, бірақ осының өзінде жүк көліктері көрсетілетін қызметтердің айтарлықтай жоғары жеделдігін ... ... ... тасымалдау тізбегі мен көлік логистика жүйесінің маңыздылығы
Тасымалдау ... мен ... ... халық шаруашылығында, жалпы ел экономикасындағы материалдарды өткізу немесе тасымалдауды зерттеумен және ... ... ... ... жетілдіру арқылы қаржы шығындарымен адам күштерін үнемдеуді қамтамасыздандыру туралы ғылым деуге болады. Өндіріс саласындағы еңбек ... ... мен ... ... ... ... шикізаттардың, құрал-саймандармен қосымша бөлшектердің т.с.с. өндіріске қажетті және басқа жақтан алдыратын заттардың дер ... ... яғни ... ... ... ... ... болмасын ірі өнеркәсіпорындары үздіксіз жұмыс істеп тұрған технологиялық жүйе болады, егер сол жүйе тізбегінің бір жтұсында керекті құралы, бөлшегі болмай ... онда сол ... ... ... жүйе тұрады. Мысалы автокөлік моторын жинаушы техн ологиялық линияны алайық, егер сол технологиялық линияның ... ... ... бір ... ... конвейер толықтай тұрады. Өйткені сол тетіксіз моторды құрастыруға және одан әрі тұтынушыларға жіберуге болмайды. Демек құны аз, сәл нәрсе үшін ... ... ... тұрады деген сөз. Ал автокөлікпен тасымалдау жүйесінің тізбегінде жүк тиейтін немесе ... ... ... ... ... жүк ... қойманың есігінің кілті сынып ашылмай қалса, сол ... ... ... ... ... жүк тиеушілер немесе түсіруші жұмысшылар, жүкті жіберуші немесе қабылдаушы бос тұрады. Ал сол ... ... ол 1 ... ... 3 ... ... соншама уақыт тасымалдауға жоспарланған мерзімді ұзартуға тура келеді.
Егер жүкті белгіленген жүру кестесінен 1...2 ... кеш ... ... жүру ... ... барғанымен, қабылдап алатын жердегі адамдар жұмыс күні аяқталып үйлеріне қайтып кетуі мүмкін, ондай жағдайда жүк тасымалдаушы келесі ... ... ... келіп сол тасымалдау шығыны артады, өйткені кешкісін автокөлікті жүгімен сақтайтын, қоятын арнаулы күзетілетін тұрақ керек, жүргізушілерге ... орын ... және ... ертеңгісін тамақтануы бар. Осындай бір ғана жіберілген кемшілік немесе жауапсыздық барлық тасымалдау жүйесіндегі атқарылатын ... ... ... әсер ... оның арты сол тасымалдаудан келер пайда мөлшеріне соғады[7].
Логистикалық жүйе деген ұғым жалпы логистиканың базалық ұғым-дарының қатарына ... Кез ... ... ... ... бір жүйелері болатыны белгілі, бірақ сол жүйелер ішінен логистикалық жүйені анықтап, оны талдауға ... және ... ... іске ... үшін ... болады.
Логистикалық жүйе жоғарыда аталып өткендей үлкен өнідіріс саласының бір бөлшегі немесе құрастырушы құрылымы деуге болады. Жүйе грек сөзінен бүтін және ... ... ... ... біртұтастық деген ұғым береді. Осы тұрғыда жүйенің ерекшеліктерін атап өткен жөн тәрізді. Көптеген ... мен ... ... ... ... төрт айрмашылығы болады.
Бірінші айырмашылығы оның бүтіндігі мен мүшеліктігі. Яғни жүйе бірнеше құрылымдардан, мүшеліктерден тұрады, құрылымдағы мүшеліктер өз алдына ... жүйе бола ... Олар тек қана ... жүйе ... ғана өз міндеттерін атқарады. Олар әртүрлі болады және нақты жүйе тізбегінде бір ... ... ... Жүйе ... ... өзара тығыз байланыстылығы немесе тәуелділігі болады және олар белгілі бір заңдылықтарының сақталуы арқылы сол ... ... ... Бұл байланыстар ақпаратты, материалды тікелей немесе жанамалай ... ... ... ... осы ... ... ... мүшелерінің өзара байланыстылығы және тәуелділігі әрбір жеке мүшеліктердің сыртқы әсерлерден тығыз және берік болғаны жөн. Олай ... ... ... жүйе ... бола ... ... жүйенің және оның құрылымдағы мүшеліктерінің нақты мақсаты болуы керек. Олар өзара сәйкестендірілген байланыстар арқылы бір ... ... және ... ... өз ... ... немесе нақты бір мақсатты атқара аларлық мүмкіндігінің болуы, сонымен қатар бұл міндетті құрамдағы мүшеліктердің бірде біреуі өз бетінше ... ... ... ... ... майы және ... тапсырыс болмаса кәсіпорынға қаржыдай пайда әкелу мүмкіндігін қарастыралық.
Бірінші автокөлік нақты ... мен ... ... егер оның біреуі техникалық жарамсыз болса автокөлік жұмысқа жарамайды. Екінші автокөлікке ... ... ... ,ол ... ... шыға алмайды. Өйткені автокөлік жүргізушісіз жұмыс атқара алмайды. Үшінші сол автокөлікке кез ... ... ... ... ... ... ... бұл жағдайда үлкен тапсырыстарды, жауапкершілігі мол тасымалдау жұмыстарын атқару өте қауіпті. Алғаныңнан берерің көп болуы мүмкін. Сондықтан екінің бірі, тіпті ... ... ... ... ... бара ... Төртінші автокөлікпен нақты бекітілген және сонымен жұмыс істеп жүрген жүргізушілердің өзара тікелей байланыстылығы ... ... ... ... ... технииканың барлық мүмкіндігін, осал жерлерін тағы сол сияқты сырт көзге білінбейтін кемшіліктері мен артықшылығын жақсы ... сол ... өзі ... алатын тасымалдау түрлерін таңдауға мүмкіндігі болады. Демек автокөлік пен оның жүргізушісі, ... ... және ... ... қамтамасыздандыру өз алдына біріне-бірі тәуелді бір тұтас жүйе болады.
Кез келген тауардың, шикізаттар мен материалдардың қозғалысы ... ... ... ... ... ... ... ыдыстарға салу немесе қаптау сияқты әртүрлі технологиялық үрдістерден өтеді. Осы ... ... ... бір ... ... және оны ... ... жүйе тізбегінің тиімділігін анықтайды. Осы тасымалдау тізбегінің тиімділігін анықтайтын ... ... ... ... ... ... бұл ... зерттеу әдістемеліктің бір бағдарламасы, соның негізінде зерттеу алаңын ... ... жүйе ... қарастыру сол арқылы жек қарағанда түсініксіз құбылыстарды анықтау болады.
Жүйелік талдау технологиялық үрдістерді өзара байланыстығын, тіпті әрқайсысын жеке ... ... ... ... ... ... ... тізбегі деуге болады. Олардың әрқайсысын зерттей отырып, нақты жүйеге әсер етер ішкі және ... ... ... және олардың өзара байланыстылығын зерттеуге мүмкіндік береді. Сол ... ... ... ... бір ... ... ... технологиялық үрдісті тиімділігін арттырғанымен тұтастай жүйе бойынша ешқандай ұтыс болмауы мүмкін. ... жеке дара ... және оны ... арқылы тұтастай жүйенің тиімділігіне қол жеткізу мүмкін ... үшін ... ... ... ... ... қарастыралық. Жұмыс өнімділігін арттыру мақсатында әрбір автокөлікке екі жүргізушіден қабылдады делік. Ал осы тұста авткөлік кәсіпорынына үлкен ... ... ... Яғни автокөліктерге тасымалдау жұмыстары болмағасын, олар бос отырады немесе автокөліктер тұрады. Ал сол автокөлік жүргізушілеріне еңбек ақы төленуі ... ... ... келісілмеген шаруадан өздері шығын көреді. Екінші жағдай кәсіпорын ірі тасымалдау жұмысына келісім ... ... ... жүк көлемін белгілі уақыт арасында тиесілі қалаға жеткізуі керек, ал оның автокөліктерінің техникалық дайындығы 0,5-тен аспайды, яғни ... ... ... 50 пайызы жұмысқа жарамсыз, ал келісім шарт бойынша жүк тасымалдауды уақытында орындау үшін ... ... 70 ... кем ... керек еді. Демек 20 пайыз жүк тасымалдау жұмысы ... ... ... аралығында тасылмайды, одан автокөлік кәсіпорыны айып пұл төлейді. Яғни жоспарланған тасымалдау жүк көлемімен тасымалдаушы мүмкіндігі, яғни автокөліктердің саны жетіспейді ... ... ... Ал осы ... ... ... алдында кәсіпорын менеджерлері арнаулы техникалық дайындыққа тікелей ... ... ... ... ... ... ... тап келмес еді. Сондықтан автокөлікпен тасымалдау жұмыстарын ұйымдастырмас бұрын, ... ... ... ... және тағы сол ... ... ... жөн болады. Осыдан тасымалдау тізбегіндегі барлық дайындықпен мүмкіншілікті білгеннен кейін сол жүйені іске ... ... ... ... ... іске ... тиімді пайдалану үшін оның құрамындағы барлық мүшелік құрылымдарын зерттеп, олардың дайындығын мүмкіндігін білгеннен кейін, жүйенің ... ... ... ... ... жұмыс көлемін анықтау керек.
Жүйелік шешім амалдарының негізі классикалық индуктивтік жүйеліктен ... ... ... жекеліктен жалпыламалыққа ауысу, яғни жүйе құру жекелік үрдістердің жиынтығы ретінде ұйымдастырылады. Бұл мақсатта алғашқы ... жеке ... ... құрамдар ретінде қарастырады, одан соң осы жеке ... ... ... ... және осылардың ұқсастарынан құрама жүйелік құрамалар жиынтығы анықталып тұтас бір жүйе ... ... амал ... ... жүйенің соңғы берер көрсеткішін жақсарту мақсатында жалпыламалықтан ... ... ... ... Сол ... ... ... орындауда бірнеше сатыдан тұрады.
Бірінші саты-жүйенің басты мақсаты анықталады; екінші саты-жүйенің басты мақсатын анықтау негізінде жүргізілген талдау бойынша және сыртқы әсер ... ... ... ... анықталады; үшінші саты- анықталған негізгі талаптары бойынша жүйенің құрама жүйелері анықталады;төртінші саты- ең жауаптысы ... ... ... ... ... және бір жүйеге біріктіру. Осы жұмыс барысында модельдеу амалдарын тиімді пайдалануға болады.
Жоғарыда аталған ... ... ... ... барысында талдауға болады. Осы мақсатта орталық қоймадан бірнеше сауда орталықтарға ... тасу ... ... Бұл жұмысты екі вариантта орындауға болады, олар-орталықтандырылған тасымалдау және өз беттеріенше тасып алу.
Өз беттерінше тасымалдау жұмыстары үшін сауда орындары ... ... ... ... ... ... қоймадан сауда орындарына керекті тауарларын қабылдап алып, сол көліктер арқылы тасып алады. Ал тауарлардың сақталуына, ... ... мен ... кім ... ... ... жіберетін мекеме екеуі өзара келісіп шешеді. Аталған тасымалдау жұмысының тиімділігі мен сапасы жөнінде тауарды алушының өзі ғана жауапты, ... ... ... бұл ... ... ... ... көрсетіп отыр, өйткені тауарды тасымалдауға арнайы дайындық жұмыстарын атқару, көлікке тиеу мен түсіру жұмыстарын атқару сапасы төмен болады.Бұл жүйеде төмендегідей ... ... атап ... ... көтерме сауда орындарындағы қоймадағы тауарлар қозғалысы;
− көлікпен тасымалдау үшін ... ... ... ... ... жұмыстары.
Бұл тасымалдау жұмыстарын ұйымдастырудың ерекшеліктері төмендегідей:
− бір ... ... ... ... алатын барлық ұжымдар немесе тұтынушылар және тасымалдау мекемесінің ... ... ... ұйымдастырушы және басқару ұйым құрады;
* бірлескен басшылық және ұйымдастырушы ұйымның міндеті ... ... ... ... мен ықшамдылығын қамта-масыздандыру;
− бұл ұйымның барлық іс-шараларына нақты басшылық етіп, жауап беру мақсатында бір жауапты ... ... ... ... ... ... орталықтан тасымалданатын тауарлар мен сауда орындарына нақты бағдарламалар арқылы, автокөліктің ... ... ... керекті шығындарына дейін анықтап, жоспарлайды; тасымалданатын тауарларға сәйкес мамандандырылған автокөліктер жинайды немесе жалға алады; басты мақсат тауарлар дер ... әрі ... ... ... ... ... ... қорды тиімді пайдалануға қол жеткізеді; сауда орындарындағы сатуға керекті тауарлардың тұрақты қоры сақ-талады; логистикалық тасымалдау үрдістерінің ... ... ... ... ... ... ... мақсаттары болып, үйлесімді, өзара келісілген тауарлар ағымдарын өткізетін және соңында нақты ... ... жүйе ... ... ... ... осы жүйеге қатынасатын өндіруші күштердің ең жоғарғы деңгейдегі үйлесімділігі[12-15].
Материалдар ағымдарының қозғалысы арнаулы кәсіби дайындығы бар ... ... ... ... ... ... және тағы сол сияқты керекті құралдарды пайдалану арқылы іске асырылады. Сонымен қатар материалдар ... ... ... ... ... қоймалар, арнаулы жабдықталған алаңдар, ғимраттар сияқты сақтау, жинау орындары пайдаланылады және арнайы салынады. Яғни материалдар ағымдары қозғалысын қамтамасыздандыру мақсатында, қосымша ... ... ... ... ... техникалар болуы тиіс.
Бүгінгі таңда кеңінен қолданысқа пайда болып жатқан логистикалық орталықтар материалдар ағымдарын реттеуге, оларды сатып алып, одан әрі ... ... ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық бағдарламаларын іске асырудағы, тірі дене мүшелеріне қан беріп ... ... ... осы ... ... ... тауарлар, материалдар тағы сол сияқты мұқтаждықтарды дер кезінде тауып, ... ... ... Ал ... ... ... ... сол тірі дененің бұлшық еттері іспетті, сол атқарылар жұмыстарды іске асыру үшін пайдаланылады. Мұндай индустриальды-логистикалық орталықтар нақты облыстың, аймақтың ... ... ... даму ... қарай көлемі мен алар ауданы өзгеше болады.
Логистикалық жүйе ... ... ... ... ... бір ... ауданында, алаңында, зауаттарда ұйымдастырылуы мүмкін, бірақ олардың басты мақсаты керек бұйымтайлықты дәл уақытында, керекті мөлшерде тауып, жеткізіп ... Ал ... ... ... ... үздіксіз қызмет етуін қамтамасыз ету болып табылады.
Логистикалық жүйенің ерекшеліктері туралы жоғарыда атап өткенбіз, бірақ логистикалық жүйелердің ... ... ... ... жүйе ... ... атап өту ... Макрологистикалық жүйе деңгейлері облыс, аймақ деңгейлерінде орындалатын экономикалық, әлеуметтік бағдарламаларға байланысты атқарылатын жұмыстар легі немесе тауарлар ... ... Ал ... жүйе сол ... ... ... ... немесе құрамалары деуге болады. Бірақ логистикалық жүйе байланыстар тікелей, яғни өнім өндірушіден ... ... ... ... ... жоқ ... бір ... болады және икемді, яғни екі ортада делдал болуыда, болмауыда мүмкін.
Логистикалық жүйенің негізін материалдар ағымдары құрайтыны мәлім. Материалдар ағымдарының ... ... ... ... ... бір ... ағым болып басталып, логистикалық жүйенің белгілі бір тұсында екі немесе бірнеше бағыттарға бөлінуі мүмкін. Демек тасымалдау жұмыстарының көлемдері мен ... ... ... ... ... сол ... жүктер ағымдарының өзгеруіне байланысты өзгеріп отырады. Ал логистикалық ... ... ... ... ... ... мен ... тасымалдау қашықтықтарының өзгеруіне сәйкес, оларды ұйымдастыру мен басқару жұмыстарыда өзгереді, кейде ондай іс-шаралардың керегіде болмауы мүмкін. Сол ... ... жүйе ... ... ... мен ... жұмыстарыда керегіне байланысты деңгейлері мен атқарылар ... ... ... басқаша болады.
Логистикалық жүйе материалдар мен жүктердің ағымдарының атқарылар, яғни ұйымдастырылған ... ... екі ... ... ... материалдар ағымы нақты бір өндіріс ауласында, яғни технологиялық тізбек ішіндегі болуы мүмкін. Бұндай жағдайда материалдар ... ... ... ... қаржы төлемдерісіз, тек сол өндіріс ішіндегі басшылардың нұсқауы арқылы іске ... ... ... екі ... ... ... ағымдары. Бұл жағдай ара қашықтығына қарамай нақты келісім бойынша атқарылады. Бұл жүйе қаржы, ақпаратар ... ... ... Сол ... ... ... жүктер ағымдары туралы сөз болғанда, логистикалық жүйе деңгейін анықтап алған дұрыс болады. Бірақ екі жағдайда материалдар ... ... ... орын алмастыратын болғасын, міндетті түрді тиісті көлік түрлерін ... ... Ал ... ... осы ... ... материалдар немесе жүктер ағымдарын нақты іске асырар, қозғалыс берер, сол арқылы жалпы логистикалық жүйенің ... және ... ... атқаруына басты себепші болатын үрдіс деуге болады.
Логистикалық жүйенің үздіксіз әрі ықшамды ... ... ... осы ... ... ... ... деңгейіне тікелей байланысты. Жүк немесе материалдар ағымдарын логистикалық жүйе бойындағы ... ... осы ... ағымының дер мезгілінде және толық қанды болуына ... Олай ... ... жүк немесе материалдар ағымдарының қозғалыс жылдамдығы, уақыты сол ... ... ... бақылау, құжаттар дайындау мен алдын-ала қамтамасыздандыру жұмыстарының сапалы атқарылуына байланысты. Егер тиісті құжаттар болмаса кез-келген бақылау немесе шекарадағы жауапты ... ... ... ... ... ... бар. Сол себептен ақпараттар жүйесінің заман талабына қарай ұйымдастырылу мен ... беру ... ... ... ... болғаны дұрыс.
Жалпы қандайда болмасын тасымалдау тиімділігін арттыру ... ... ... ... ... ... ... бірімен-бірі байланысқан күрделі жүйе ретінде қарастырған дұрыс.Ол үшін алдымызға қойған тапсырмаларымызды жіктеп арнаулы топтарға бөлейік. Біріншіден алдымызға қойған ... ... ол ... ... ... арттыру; екіншіден ол үшін оған әсер етер арнаулы және қосымша факторларды зерттеу; үшіншіден сол факторлардың өзара әсерімен байланыстарын жіктеп, арнаулы бір ... ... ... сол ... ... ... ... тиімділігіне тигізер әсерінің себептерін тауып оның шешуін анықтау; бесіншіден қабылданған шешімдерді жіктеп бір жүйеге келтіру.
Мәселені қарастырсақ автокөліктің тиімділігі ... ... ... байланысты әртүрлі көрсеткіштермен анықталады. Мысалы. Үлкен қала ішіндегі нақты бағыттта жіберілген автобустар жүру ырғақтығы, негізінен сол ... ... ... ... ... ... ең ... тапсырмасы аялдамалардағы жолаушыларды белгілі мерзімде алу және оларды тасымалдау ... Бұл ... ... жүрген автобустардың қаржыдай табыстары ай аяғында, тоқсан ... ... ... ... ... ... ... болып шығуы мүмкін. Бірақ осы бағытты өз ... ... ... ... ... ... осы ... автобустарын жұмысқа салады. Өйткені ол басқа бағыттардан немесе сол қала әкімшілігінен тиісті қаржы шығындарын толтырып отыруы мүмкін, дегенмен ... ... ... жұмыс істейді, себебі негізгі мақсат қала ішіндегі тасымал ... ол қала ... ... ... ... Яғни ең ... міндет есебінде қала бойынша бекітілген тәртіп болады да, экономикалық тиімділік ... ... ... Осы ... ... ... өндіріс орындарында жұмыста жүрген автомобильдердің тасымалдау жұмыстары сол мекеменің өндірістік бағдарламасының бір саласы болуы мүмкін. Демек автомобильдермен ... ... ... сол өндірістік бағдарламаның экономикалық қорытындысына байланысты деген, яғни жеке тасымалдау жұмыстарына өз алдына есеп жұмыстары жүргізілмейді, ол тек ... ... ... ... қызымет құнымен бағаланады.
Сонымен қатар үлкен мекемелер мен әкімшіліктердегі жұмыс бабымен ... ... ... ... ... ... ... мамандарды уақытымен жұмыстарын тиімді атқаруына жәрдем беру болып табылады. Яғни сол адамдардың қозғалыстарын қамтамасыздандыру.
Ал ... ... ... ... ... ... ... жұмыстарымен айналысатын кәсіпкерлердің деңгейі болмақ, яғни арнайы автомобильмен тасымалдау жұмыстарын пайда табу үшін ұйым-дастырған және соны басқарып табыс көзіне айналдырмақшы ... ... Кез ... ... ... үшін оның ... немесе ұсыныстар мен сұраныстар көлемін анықтап, шамамен күнделікті төлем ақысының құнын анықтап, бір ... ... ... ... ... жұмыстары сол өңірдегі құрылыс саласының, ауылшаруашылық ұжымдарының табыстарымен және көлемімен, сол сияқты басқада ірі, тез ... келе ... ... ... және ... немесе сол аймақтағы тұрғындардың әлеуметтік жағдайына байланысты болады. Сонымен қатар аймақтағы ауылдық жер-лердегі тұрғындардың ... ... хал ... ... өсуіне аса көңіл бөліп, талдау жасау керек. Демек автомобильмен тасымалдау ... ... үшін оның ... ала ... ... ... көлемін және жеке адамдар мен ұжымдардың ақы төлеу қабілеттілігін зерттеп, нақты бағдарлама жасалынады. ... ... ... ... ... ... керекті автомобильдер алуды ұйымдастырады. Күнделікті тәжірибе көрсетіп отырғандай кәсіпкерлер әуелі бір-екі автомобильден бастайды, ол ... және ... ала ... ... ... ... ... болмаса, өйткені қандай да болмасын автомобиль ұстау үшін оған тұратын жер керек, оған жүргізуші тауып, күнделікті техникалық және ... ... ... атқаратын арнаулы шеберхана мен арнаулы құралдар мен саймандар керек болады. Яғни қандай да болмасын автомобильді пайдаланып табыс көзіне айналдыру үшін оған ... ... ... аула ... Еш ... ... тұрақты арнаулы ауласы болмай көптеген автомобильдер сатып алып тасымалдау ... ... Ол ашық ... ... күні ақша санағанмен бірдей, бір екі айдан кейін автомобильдерінің бас аяғын жинай алмай қалады. Сондықтан ең ... ... ... ... ... бағдарламаға байланысты ұжым құрмастан бұрын, сатып алмақшы болған автомобильдерге арнаулы тұрақты аула ұйымдастырады.
Соңғы ... ... ... дайындау деңгейі күрт нашарлап, бүгінгі күн талабына сай ... ... ... ... ... ... жүргізушілер табу өте қиын болып отыр.Сондықтан заман талабына сай автомобиль жүргізушілер дайындау ... ... күн ... ... ... ... ... мамандар мен жүргізушілерді тауып немесе дайындап, ұжымды ... ету ... ... ... ... жүк ... ... тасымалдау кәсібімен айналысу өте күрделі, шешілмеген мәселесі көп шаруа.
Жоғарыдағы аталған шешуі табылмаған мәселелерден автокөлікпен тасымалдау жұмыстарымен айналысу үшін ... ұжым ... ... күрделі екенін білуге болады. Дегенмен ел экономикасы дамыған сайын автомобиль тасымалдау жұмыстарының көлемі ұдайы қарқындау үстінде, оның ... ... ... ... ... ... қатынас түрі осы автомобильдер, сол себепті Ел басының тікелей бақылауымен ауылдық жерлерде автокөлік тас жолдарын салуға қыруар қаржы бөлініп, ... ... ... ... іске ... келеді. Бұндай жағдайда жүк автомобильдері жүргізушілерін дайындау шаруаларыда қолға алынып, көп ұзамай аталған мәселелер шешуін табатынына сенуге болады. Өйткені сұраныс ... ... ... ... ... ... ... дәлелдеп отыр.
Осы аталған мәселелермен қатар ұжымдағы автомобильдердің тиімді ... ... ... және оны нақты іске асыру керек болады. Бұл ... ... ... ... ... олардың техникалық жағдайы мен керекті қосалқы саймандар, ... ... ... техникалық жөндеу және күту жұмыстарын жүргізуге керекті арнаулы құрал-саймандар, жабдықтар, арнаулы жұмыс орындарының ... ... ... шешуін табуы үлкен әсер етеді.
Бұл тұрғыда аталған қосымша саймандар мен құралдарды алу, орнату және тиімді пайдалану мәселесі ... орын ... ... ... ... ... қаржымен қатар, оларды сақтау үшін арнаулы қоймалар тұрғызу, реттеу мен пайдалану амалдарын және есеп ... ... үшін ... адам күші мен қаржы жұмсалады. Демек шамадан тыс қосалқы саймандарды алуға болмайды, мүмкіндігінше барлық керекті ... ... ... ... дер ... ... нақты автомобильдің жөндеу жұмыстарыда арзанға түседі. Сол сияқты құрал-саймандарды да шамадан тыс артық жинау тиімсіз. Оларды орнатуға арнаулы орын дайындалады, одан соң ... ... ... ... ... ... соң ... ұдайы түрде қарап, тиісті күтім жұмыстарын жүргізіп тұруы керек, яғни қосымша қаржы көзі керек, ... аян бұл ... ... ... үшін оларды тасымалдау бағасына қосып отырады, әйтпесе басқа заңды немесе жеке тұлғаларға жалға береді. Қалай болғандада артық ... ... ... мен адам ... керек етеді де, мекемедегі автомобиль тасымалдау жұмыстарының құнын қымбаттатады, осыдан келіп нарықтық жағдайда көлік сұранысынан айырылып қалу мүмкіндігі шығады. ... ... ... ... зиян ... ... ... қаржыдан айырылатынын ескерсек, алдын-ала дұрыс жоспарланбаған, есеп жұмыстары нақты ... ... ... ... автокөлік мекемелерінде логистикалық ғылыми негізделген әдістемелерді кеңінен пайдаланса, ондай әдістемелер барлық жұмыстарды рет-ретімен үйлестіріп ең ... ... ... және сол ... ... шығыстарын кемітіп, қосымша табыс алуға жәрдем береді. Автомобилъ бүгінгі таңда ... тез ... ... ... ... семьяның, эрбір мекеменің күнделікті қолданатын қажеттілігіне айналып отыр. Екіншіден автокөліктін тасымалдауын ... ... ... -қатынаста тиімділігін арттыру үшін алдын ала жоспарлаған дүрыс бағдарлама керек. Республикамызда күнделікті өндірісте тек ғана Ресейден емес, одан басқа ... ... ... ... ... бар. Соның ішінде автокөліктер үжымын қүрған шаруашылықтар, мекемелер, жеке тұлғалар автокөліктердін пайдалану тиімділігін арттыру үшін, алдын ала ... ... ... ... ... болғаны дүрыс.
Оның ішінде ең бірінші сол құратын ... ... ... ... ... үшін ... ... таситын жүктері, не болмаса жолаушылары болса, олардың жүрер маршруттары мен жол ... ... ... ... ... ... бір уақытқа яғни екі-үш жылға ғана пайдаланады ма, әлде тұрақты ұзақ ... ... ма, осы ... ... ала жобалар жасап, оның тиісті экономикалық бағдарламасы болуы керек[16].
Мекемеде негізінен жүк ... ... ... ... жүк салмағымен байланысты маркасына аса көңіл бөлінуі ... ... бір ... ... ... ... болғаны қандай жағынан болса да тиімсіз, әрбір ... ... ... өзара ерекшеліктері бар, сондықтан мүнкіндігінше шаруашылықта бір елден, тіпті бір заводтан шыққан көліктер болса, ондайда өндірістік бағдарлама жасауға, жоспарлауға ... әрі ... ... өйткені ондайда алдын ала болжауға орталықтанған техникалық ... ... ... үшін ... ... ... құрал-жабдықтармен қамтамасыз етуге болады. Яғни автокөліктердің пайдалану көрсеткіштері жоғары болып келеді.
1.3 Автокөліктік тасымалдаулардағы ... ... ... ... ... ... өндіру, тарату жəне тұтыну саласындағы көліктік қызмет көрсетуді дамыту жəне жетілдірудің жетекші ... ... ... ... ... ұлттық жəне халықаралық бағдарламалар мен жобалар аумағында тиімді макроэкономикалық ... ... ... ... аймақ, мемлекет жəне халықаралық деңгейде əзірлеу мен жүзеге асырудың үлкен ... ... ... ... ... ... ... жүйелері, ірі көліктік-логистикалық орталықтар, таратушы компаниялар жұмыс ... ... ... ... ... елдердің жалпы ұлттық өнімінің 25-30% тауарлық- материалдық, қаржылық жəне ақпараттық ... ... ... ... ... Жалпы алғанда, автокөліктік логистиканы көлік жүйесінің тиімді қызмет етуін ұйымдастыру, яғни тауар-материалдық жəне онымен байланысты ақпараттық жəне қаржылық ... ... деп ... ... ... ... елдердің тəжірибесі аталған əдістің көліктік кəсіпорындар жұмысының көрсеткіштерінде сандық тұрғыда магистральді көлік түрлерінің өткізгіштік қабілетін арттыруда, сапалық тұрғыда халықтың əл ... ... ... көрініс табады[17].
Автокөліктік стратегияларды қалыптастыру жəне дамыту саласында бар жəне жаңа бастамаларды жүзеге асыруда нарықтық ... бар ... ... ... ... роль атқарады. АҚШ, Жапония, Батыс Еуропа елдерінің аймақтық логистикалық жүйелері келесі ... ... ... өнімді таратушы логистикалық орталықтар мен ірі аймақтық көтерме
сауда делдалдарын құру;
- аймақ территориясында жалпы ... ... ... ... қоймалар);
- аймақтағы өнеркəсіптік фирмалармен келісім шарт бойынша логистика қызметтін атқаратын делдал логистикалық компанияларын құру;
- логистикалық делдалдар қызметін кеңейту.
Əлемдегі ең ... ... ... ... Батыс Еуропа елдерінде
аймақтық көліктік-логистикалық орталықтар құру идеясы пайда болды. Оның нəтижесінде тауарларды тек ... ғана ... ... бірге, жеткізу жəне өңдеумен байланысты өзара қызметтер ... ... ... жана ... ... ... ... пайда болды.
Автокөліктік-логистикалық орталықтар жүк қозғалысының логистикалық
жүйесінде қойма жабдығы мен жеткізілімдер ... ... ... ... сауда мен өнеркəсіптің шығару жəне қабылдау қоймаларын; ірі тасымалдаушылардың кеңейтілген қызмет көресететін (орап-қаптау, сұрыптау, таңбалау) ... ... ... -қоймалар, кеден жəне басқа да қоймалар; көліктік емес ... ... жəне ... ... ... ... паркі мен көлік кəсіпорындарын, жүк станциялары мен жүк тиеу, түсіру қондырғыларын құрайтын мамандандырылған ... ... ... ... ... АҚШ, ... ... жəне басқа да мемлекеттерде құрылатын аймақтық тарату орталықтарының (АТО) клиенттерге ұсынатын ... ... ... ... бір ... ... көлік түрімен жеткізу; тиеу - түсіру операцияларын орындау; аралық қойма, ыдыс ... орау жəне ... ... ... рəсімдеу жатады. Жеткізуші мен тұтынушы арасындағы жүк жеткізудің логистикалық тізбегінің бір буыны ретінде Аймақтық тарату орталықтары көлік ... ... жəне ... ... жүк ағындарының шоғырлануы жəне олардың əрі қарай тұтынушыларға бөлінуі ... ... ... пункті болып табылады.
Аймақтық тарату орталықтарының басты міндеті ұсынылатын көліктік логистикалық қызметтер кешенін кеңейту жəне оларды бір орталыққа ... ... ... ... ... негіздегі бірлескен
кəсіпорындар құру арқылы түрлі логистикалық қызмет көрсетулерді біріктіру.
Шет елдердегі жергілікті атқарушы органдардың автокөліктік-логистикалық орталықтарды құрудағы ... - ... ... ... елді ... ... ірі жүк автомобильдерінің асқынжүктелуін төмендету, бірнеше көлік түрінің жұмысын үйлестіру, автомобильдік - ... жол жəне ... - су ... ... ... ... жəне аудару базаларымен байланыстыру. Осы типтегі көліктік-логистикалық орталықтарда жүк ағындары ... ... ... мемлекеттің транзиттік қабілетін дамыту үшін тарату сипатындағы көліктік - ... ... ... ... ... (Испания, Бельгия, Нидерланды) транзитті жүк ағындарын дамыту мақсатында көліктік - логистикалық ... ... ... ... ... ... Нидерландыда жүргізілетін көлік саясаты жүк өткізумен қатар, ел арқылы өтетін жүк ... ... ... игі ... ... Жоғарыда атап көрсеткеніміздей, автокөлік жұмысына қолайлы жағдайды жақсарту жəне оның салдары ретінде елді мекендер магистральдарын ... ... ... ... ниеті болды, олар салынатын көліктік - логистикалық орталықтар мен жүк терминалдарын құрылтайшылары болды.
Акционерлері ... мен ... ... болып табылатын мемлекеттік компаниялармен бірге, жеке меншік кəсіпорындар да бар (Франция). Италияда жүкті тасымалдау мемлекеттік реттеу белгіленген көрсеткіштер негізінде ... ... - ... ... саны жəне саланы дамытуға жоспарланған супсидия көлемі көрсетілетін жоспар негізінде ... ... ... жүк ... жəне оған ілесу, қойманы жəне жабдықтарды жалға беру көліктік - логистикалық орталықтардың ұсынатын қосымша қызметтері болып ... ... ... - ... ... орналасатын кемежайларда айлақтар өңделетін жүк түріне байланысты мамандандырылған.
Көліктік - логистикалық орталықтар жалпы ауданы əрі қарай кеңейту ... 100га - дан ... ... Бельгияда автокөліктік - логистикалық орталықтарға мысалы, əрі қарай дамыту үшін жеткілікті жер учаскелері бөлінеді. Алайда, соңғы жылдары қалыптасқан ... ... - ... ... ... ... ғана болуы жеткіліксіз екенін аңғартты.
Сондықтан, IT шешімдері базасында құрылған, көп сапалы, əрі күрделі
инфрақұрылым бірінші кезекке шығып ... ... ... ... жүйе ... болашақта Мадрид, Валенсия жəне Барселонаға баратын жолдар қиылысында ... ... ... ... ... ... ... торабы жəне дистрибуция орталығы болуға үміткер Сарагоса (Испания) қаласында салынады деп жоспарланған. Ауданы 12 млн.кв.м. құрайтын осы ... ... ... кеден терминалы бар ірі көлік торабын қалыптастыру көзделіп отыр.
Автомагистральдардың, темір жолдар мен теңіз кемежайларының қол
жетерлігі интермодальді терминалдарды орналастыруда басшылыққа алатын
талаптың ... Оған ... олар ... ... жəне ... ... мен шекаралық өткелдерге жақын орналасады. Ішкі терминалдардың атқаратын қызметтер көлемі өте үлкен. Ол контейнерге жүк тиеліп, түсірілетін, жүк ... ... ... ... салынатын, жүк орайтын операцияларды орындайтын орталықтар ретінде контейнер-лерді кемежайларға немесе ел ішіне тасымалдауға дайындайды. Терминал жүкті кедендік тазалау жəне сақтау үшін ... əр ... ... ... ... ... сұрыптау станциясы ретінде қызмет етуі мүмкін.
Көлік жүйесін тиімді ету ... жəне ... ... ... ... ... үшін ... ішкі таратулар жүйесін енгізуге əкеліп соғады, мысалы, жинақталған ... ... ... контейнерлік пойыздардың пайда болуына, осылар арқылы ішкі терминалдардың ілгері дамуына елеулі ықпал етеді. Бұл терминалдар аралас тасымалдаулардың ... ... - ... ... ... табылады.
Батыс елдерінде пайда болып, олар біртіндеп əлемнің басқа бөліктеріне
(Үндістан, Бразилия, Парагвай, Кения, Нигерия, Оңтүстік Африка жəне т.б.) тарады. ... ... ... ... ... ... - бос жүруді шешуді жеңілдетеді. Контейнерлерді кемежайдан ішкі пункттерге тасымалдайтын ірі жүк машиналары көбінде кері қарай бос ... ... ... ішкі ... қойма кемежайға арналған жүк ұсына отырып, бос жүру ... ... Оның ... ... автокөлік фирмалары кері бағыттағы жүк тасымалын кем бағамен орындауға келісім береді.
Батыс Еуропаның, Жапонияның, АҚШ-тың өнеркəсібі ... ... ... ... ... 20-30% ... жүйелермен байланысты. Логистикалық қызметтердің шапшаң кеңейетін халықаралық нарығы ірі трансұлттық логистикалық компаниялар мен ... - ... ... ... ... ... ... елдерде мамандандырылған логистикалық делдалдардан басқа, көбінде жүкті тасымалдау, қоймалау жəне өңдеумен (жүк партияларын ірілендіру жəне бөлшектеу, жөнелту, ... ... ... ... ... жүзеге асыратын логистикалық орталықтар жұмыс істейді. Олар логистикалық, консалтингтік, инженерлік, маркетингтік, ақпараттық қызметтер көрсетеді.
АҚШ- тың автологистикалық жүйесінде сала аралық ... ... мəн ... ... ... ... дайындау жəне жөнелту бойынша ұсынатын қызметтері тұтынушылардың шығынын орта есеппен 15%-ға төмендеді. Автоогистикалық ... ... ... ортақ тасымалдау құрылымын құру тəжірибесі бар. Бұндай құрылымдар қызмет көрсетілетін ... ... ... ... ... мен кəсіпорындарға бір мезгілде қызмет көрсететін тасымалдау орталық кешенін құрады.
Əлемдегі аса сыйымды нарықтардың бірі ретіндегі Батыс Еуропа ... ... ... - ... ... құру идеясы пайда болды, оның арқасында тауарды қоймалаумен ғана ... ... ... ... жəне өңдеу бойынша өзара байланысты қызметтерді біріктіру арқылы қызмет көрсетудің жаңа сапалы деңгейін ұсыну мүмкіндігі пайда болды.
Автокөліктік-логистикалық ... ... ... логистика-лық жүйесінде қойма жабдығын жəне жеткізулер жүйесіне түбегейлі өзгеріс енгізетін, бөлшек сауда мен өнеркəсіптің шығару жəне қабылдау қоймаларын; ірі ... ... ... көрсететін (орап-қаптау, сұрыптау, таңбалау) орталықтандырылған қоймасын; тоңазытқыш - қоймалар, кеден жəне ... да ... ... емес ... тиесілі жəне жалпы пайдаланымдағы жылжымалы құрам паркі мен көлік кəсіпорындарын, жүк станциялары мен жүк ... ... ... ... ... ... тораптық логистикалық кəсіпорындар болып табылады[18].
Еуропа аралық логистикалық орталықтар желісінің дамуына сəйкес еуропа масштабында, яғни еурологистикалық ... ... ... ... ... ... АҚШ, ... Жапония жəне т.б. мемлекеттерде жоғары сапалы жəне техникалық-экономикалық ... (ТЭН) ... ... ... ассортиментін ұсынатын, автоматика мен информатиканың қазіргі құралдарымен жабдықталған ірі аймақтық тарату ... (АТО) ... Атап ... ... КЛО-тар келесі міндеттерді шешеді: көліктік - логистикалық орталықтар маңындағы аудандар үшін қажетті уақытта автомобильмен қамтамасыз ете отырып, автокөлік үшін ... ... бөлу ... ... ... ... негізінде жүкті тиеу-түсіру қызметтерін орындау; көлік тараптарында жүкті аралық қоймада сақтау мүмкіндігін тудыру; ... ... ... ... ... ... ... тапсырыс беру жəне оларды жүк түріне сəйкес ... ... ... ... ... ... ... орталықтандырылған шебер-ханалар құру жəне т.б.
Профессор Х.Крампе (Германия) көліктік - жүк орталықтары (КЖО) деп
атаған сервис орталықтарын құру бойынша ұсынған ... ... ... ... ... ... қағида-ларын келтірейік. Қазіргі автокөліктің дамуы құрылымдық жəне саяси - экономикалық ... ... Бір ... жөнелтілімдер мөлшері азаяды жəне құны артады, бұл жағдай сервис деңгейі мен ... ... ... ... етеді; екінші жағынан, Германияның бірігуі жəне Шығыс Еуропада жаңа нарықтардың ... ... ... ... ... ... қойды. Бұл бірлескен еуропа нарығын құру негіздерінің бірі болып отыр. 2014 ж. ... ... ... ... - ... бағытында орындалған тасымалдау-лар 2005 ж. қатысты 30% артық құрады[19].
Германияда автокөлік орталықтардың интеграцияланған желісін ... жүк ... ... орындау жəне көліктік - логистикалық қызмет ұсынумен бірге, бірнеше жылға жасалатын контракті негізінде автокөлік орталықтардың шекарасындағы авто жол ... мен ... ... ... ... ... (Германия) аймақтық тарату орталығы (АТО) жобасы: қала мен аймақтар үшін қызметер аумағын кеңейту; аймақ ... қала ... ... ... көрсетудің жалпы корпоративті логистикалық тұжырым-дамасына шағын жəне орта кəсіпорындарды тарту; жүк ағындарын шоғырландыру жəне оларды қоршаған ... ... ... жүйесіне ауыстыру; қала көшелерін жүк көліктерінен босату; жер ... ... ... ... - ... ... кеңейту, оларды бір орталыққа шоғырландыру арқылы құнын төмендету жəне т.б.
Соңғы ... ... ... ... және ... ... Ресейде де әлеуметтік-психологиялық аспект басқарудың "адамгершілік" факторына қызығушылық тез өсті.
Жапондық жекешелікті басқару келесі мынандай себептерге байланысты ... ... ... ... ... кең ... ... батыс (американдық) стилінің жапондық стилінен айырмашылығы бар менеджмент саласы, кадр саясаты және оларды жүргізу әдісі, яғни ... ... ... ... ... жапондық кәсіпорындарда ерекше көзге түседі[20-23].
Жапондық кәсіпорындардан алынған қорытынды бойынша (мысалы еңбек өнімінің өсу деңгейі) жеке ... ... ... ... Олардың тиімділігі батыс зерттеушілердің назарын аударуда, олар жапондық жеке басқармашылық әдісін зерттеп, оларды өз елдерінде жүзеге асыру әдісін қарастыруда.
Жапондық және ... ... ... ... қорытындысы және салыстырмалы мінездемелері бойынша негізгі ерекшеліктерін бөліп алу жұмыстың негізгі мақсаты болып табылады. Басқарудың осы ерекшеліктерін бөліп ала ... ... ... ... ... пайдалану, соның ішінде Ресейде де пайдлану жүзеге ... Ірі ... ... ... ... басқару жүйесі қолданылады және бұл жүйеге барлық әлемнің мамандары назар аударуда. Осы жүйелердің ерекшеліктерін қарастырайық. Жұмысшылар мен қызметкерлердің "өмірлік жұмысқа алу" ... жүйе ... оқу ... ... мекемеге қызметке алынып, сол корпорацияда зейнетке шыққанға ... ... ... ... ... ... ... алу" жүйесі келесі мынандай түрде жүзеге асырылады. Жыл сайын мекеме ... ... ұйым ... және орта ... ... ... ... бір санақта жұмысшы ретінде сынаққа алады. Олар бір жыл ішінде өздеріне арналған мамандары ... ... ... ... өтеді. Бір жыл өткеннен кейін өздеріне кепілдеме бере ... мүше ... ... ... бес ... одан да көп ... кейін иерархиялық сатыда фирманы басқару жүйесінде орташа деңгейдегі басқарушы ретінде тағайындалады. Жоғарғы деңгейдегі басқарушылардан басқа 55-60 ... ... ... ... ... ... ал босаған орындарға толық квалификациялы қызметкерлерді орналастырады.
Қайтадан жұмысқа алудың ерекше бір түрі бар, ол Жапонияда "амакудару" (аспаннан жерге ... деп ... Бұл ... ... ... жеке мекемеге қызметке орналасу, жасына байланысты қызметттен босатылғандардың жұмысқа орналасуын білдіреді. Олар ... ... ... ... ... ... ең жоғарғы еңбекақы беріледі. Жеке мекемелер олардың білім деңгейін іскерлік әлемде өндірістік және қаржылық ортада пайдаланады.
"Өмірлік жұмысқа алу" ... ірі ... ғана ... ... Кіші ... ... фирмаларда қызметкерлерді жұмыстан шығару тіркелмеген, себебі қатал бәсекелестік туындаған жағдайда бұл фирмалардың ... ... ... ... ... кезінде өз қызметкерлерін жұмыстан шығармай, мекеме шығынын азайтады.
Жапондық фирманың еңбекақы құрылымын қарастыратын болсақ, оның үш ... ... ... керек. Бірінші-негізгі төлем немесе базалық шарт. Ол көбінесе жұмысшының жасына отбасылық жағдайына, жұмыс стажына, мамандығына байланысты ... Ірі ... ... қойылым өлшемі бірдей жастағы барлық тұрақты жұмысшыларға ортақ.
Жапониялық жұмысшыларға ... ... ... түрі әлеуметтік қажеттілікке төленетін қаржы. Бұл түрге отбасы жағдайын қамтамасыз ету, жұмысқа ... жол ... ... ... ... ... ... әлеуметтік сақтандыру т.с.с. төленетін ақылар жатады. Бұл жалпы төленетін ... ... 40 % ... ... ... ... ... әртүрлі қосымша ақылар жұмысшылардың сол мекемеге байланысын арттыра түседі. Мысалы, 40-45 жаста жұмысшының басқа фирмаға кетуіне байланысты ... ... ... ... айрылады, ол жалпы төленетін еңбекақының 15% құрайды, яғни ол "карьераның ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру бойынша шетелдік тәжірбиелерді қолдану арқылы еліміздің тасымалдаумен айналысатын ... ... тек қана ... ... ... шетелдік кәсіпорындар осы тасымалдау жұмыстары бойынша нарықты ертерек зерттеген. Тасымалдауды ұйымдастыру осы ... ... ... ... ... ... автокөліктік тасымалдау жүйесін талдау
+ Қазақстан Республикасында автокөлік тасымалдауды ұйымдастырудың қазіргі жағдайы (Алматы ... ... ... ... ... оның ... әлеуметтік саласының және жалпы өсіп-өнуінің маңызды белгілерінің бірі. Жоғары ... ... ... ... ... ... және әлемдік экономикаға бет бұрған сайын, одан да күштірек қарқын алуда. Көлік жүйесі Қазақстанның әлемдік қоғамдастыққа тиімді кіруі үшін және онда ... ... ... ... орын алуы үшін ... ... ... Республикасы аумағында жүк және жолаушылар тасымалдауды қамтамасыз ететін анықтаушы жүйенің бірі сапасына, реттелуіне, көліктік байланыстарының ... ... ... мен ... ... ... жеткізудің уақыты мен бағасына қатысты жоғарғы талаптар қойылатын көліктік жүйе.
Осыған ... ... ... ... коммуникациясының жағдайы Еуропа интеграциясының талаптарына жауап беру керек.
Қазақстан Республикасы көлік жүйесінің әлем көлік жүйесіне интеграциялану көрсеткіші болып, жұмыс ... ... ... ... тиімді қолдану және олардың географиялық орналасуы мен коммуникациялық мүмкіндіктерінің артықшылықтарын жүзеге асыру болып ... ... ... ... ... ... деңгейге жетуі үшін барлық көліктік комплексті модернизациялауды іске асыру керек.
Ел басының Қазақстан халқына атты жолдауы, ... ... даму ... ... ішкі және ... ... аса маңызды 30 бағыттарын атап берді. Ал он бірінші ... ... ... ... ... ... сондай-ақ осы саладағы басқару сапасын көтеру. Соның ... ... ... дамыту ауқымында Батыс Еуропаны Батыс Қытаймен жалғастыратын Қазақстанның аумағы арқылы өтетін автомобиль жолы салынуға ... ... ... ... ең ... елді ... жетуімізді жеңілдетін жергілікті маңызы бар жолдар желісін жедел кеңейтуіміз қажет>> - деп атап ... ... ... іске ... ... Үкімет арнаулы бағдарлама қабылдап, нақты іс-шаралар басталып кетті. Өйткені дүние жүзіндегі дамыған елдердің іс тәжірибелері көрсетіп отырғандай, ел ішіндегі жүк ... және жол ... даму ... ел экономикасының көрсеткіштері біріне бірі сәйкес[25].
Еліміздің бірыңғай көлік жүйесі құрамына темір жол, әуе жолы, су ... ... ... және автомобиль көліктер енеді. Темір жол көлігі алыстан жүкті тасымалдауға қолайлы, сондықтан жүйеде жетекші орын алады. Темір жолмен тасымалдау ... ... ... ... ... ең ... ... көлігімен жүк және жолаушы тасымалдау көлемі көлік жүйесі бойынша бірінші орында.
Еліміздегі автокөліктермен жүк ... тек қана ішкі ... ... сыртқы тасымалдау жұмыстарынада етене араласып келеді. Бұл мақсатта пайдалануға жарамды, яғни ... ... ... сәйкес келетін, 2008 жылғы 15 мамырдағы мәліметтер бойынша, Еуропадан шығарылған және елімізде халықаралық тасымалдау жолдарына шыға алатын 4744 жүк ... бар. ... ... тасымалдауда басқа көлік түрлерімен салыстырғанда автокөлікпен сыртқы тасымалдау жұмыс ... 3 ... ал баға ... ... 10,4 ... ... отыр (1-сурет)[26-27].
Сурет 1а - тасымалданған жүк көлеміне байланысты
Сурет 1б - тасымалданған жүктердің бағаларына сәйкес тасымалдаушы ... ... үлес ... ... Еліміздің сыртқы сауда жүк айналымындағы тасымалдаушы көліктердің үлес салмақтары.
Аталған көрсеткіштің төмен болар бірнеше салдары бар, солардың бастыларының бірі, ол-көптеген шет ... ... ... жүк ... ... ... жүкпен барған автомобильдерге ретсіз талаптар қойып, екі мемлекет аралық келісімдерге қарамастан, әртүрлі қиыншылықтар тудыруында. Мысалы ұлтымызға етене ... ... ... өзі, ... жүк ... ... әкімшілік кедергілер арқылы екі ел арасындағы автокөліктермен тасымалданған жүк көлемінің 7-9 пайызын ғана Қазақстан жүк тасымалдаушыларына беріп, қалғандарын тек қана өз ... ... ... салдарынан 2013 жылы түрік жағынан 9556, ал 2014 жылғы алты айда 3349 жүк ... ... ... ... ... ... бұл көрсеткіштер 361 және 231 болып отыр. Сондықтан халықаралық ... жүк ... ... күн ... ... ... экономикалық мәні зор мәселелердің бірі. Бұл көрсеткіштер төмендегі 2-суретте берілген.
Сурет 2а - ... сырт ... жүк ... ... ... үлес салмақтары
Сурет 2б - сырт мемлекеттерден елімізге тасымалданған жүктерді тасымалдаудағы көлік түрлерінің үлес салмақтары.
Ішке және сыртқа ... ... ... пайдалану көрсеткіштері 2-суретте көрсетілген.
Бүгінгі таңдағы баға бойынша есептегенде автокөлікпен тасымалдау жұмыстарының бағасы темір жолмен салыстырғанда 4 есеге қымбат, бірақ кейбір жүк ... ... ... ... ... ... ... отыр.Тағы аса көңіл бөлер жағдай ол, еліміз екгеменділік алғаннан бері сыртқы тасымалдау жұмыс көлемінің негізгілері, сырт мемлекеттерге жүк ... ... ... Мысалы соңғы 7 жыл аралығында сыртқа тасымалдау көлемі 81,5 ... өсіп ... 2007 жылы 82876,8 мың ... 2014 жылы 150451,2 мың тонна болды. Ал басқа мемлекеттерден келген жүк 277 ... ... 11942,9 мың ... 2007 ... 2014 жылы 45091,2 мың ... ... ... жылы өткен жылмен салыстырғанда жүк тасымалдау (құбыр жолысыз) ТМД ... ... ... . 2013 жылы - 13%-ға ... жүк ... ... өсті ... қысқарды).
Кесте-1- 2014 жылғы жүк тасымалдау және жүк айналымы*
(құбыр жолысыз)
Жүк тасымалдау
Жүк айналымы
млн. тонн
2013 жылға % ... 2012 ж. ... 2013 ж. % ... ... ж.
%-бен
анықтама: 2012 ж. қарағанда 2013 ж. %
Әзірбайжан
133,8
104,3
100,3
24,5
100,1
93,0
Армения
9,3
107,9
109,7
1,0
108,7
101,3
Беларусь
305,8
111,5
95,1
61,3
108,7
89,1
Қазақстан
2 243
115,7
97,2
294,2
112,0
94,0
Қырғызстан
23,9
101,1
106,8
1,8
100,8
96,5
Молдова
8,4
104,1
47,8
3,1
110,1
57,2
Ресей
2 915
99,9
81,8
2 264
107,9
89,0
Тәжікстан
51,1
110,3
118,8
3,3
101,3
120,8
Украина
601,9
111,1
76,8
266,1
111,6
76,7
ТМД бойынша барлығы
6 292
106,9
86,9
2 919
108,6
88,2
Коммерциялық жүк ... қоса ... ... ... ... басқа) жеке кәсіпкерлердің орындағандары; Қазақстанда, Молдовада және Ресейде - көлік кәсіпорындары емес жүк ... ... ... қоса ... жылы ... ... бойынша орташа алғанда автомобиль көлігімен өткен жылға қарағанда жүк 6%-ға көп тасымалданды (2013 жылы - 11% ... ... ... ... ... бұл ... ... жөнінде ауыз толтырып айтарлықтай болмай отыр. Оның басты себебі еліміздегі автокөлік жолдарының ... оның ... ... ... талабына сәйкес еместігі мен мүлдем болмауы. 1980 жылдары Қытай мемлекеті Еуропадан тауарлар сатып алудан ... ... ... ... 25-ші ... болатын, ал өз тауарларын Батыс Еуропаға шығарудан 22-ші орын ... Енді 2014 ... ... ... ... одақ мемлекеттерге тауар шығару көлемі 191 млрд. евро, ал тауар айналымы-254 млрд.евро құрап, Еуропадан өздеріне тасымалдау тауар көлемі 63 ... евро ... 2 - 2014 ... ... ... ... тасымалдау*
млн. тонн
2014 ж.
%-бен
Әзірбайжан
99,9
106,0
Армения
6,2
109,9
Беларусь
159,8
118,5
Қазақстан
1 972**
116,8**
Қырғызстан
22,8
101,3
Молдова
4,4**
127,3**
Ресей
1 569**
93,6**
Тәжікстан
40,7
127,9
Украина
158,2
112,8
ТМД бойынша барлығы
4 032
106
Сонымен қатар Қытай мемлекеті Америка Құрама Штаттары арасындағы тауар айналымын 250 млрд ... ... Бұл ... ... ... ... ... бүгінгі күндегі ең шешуі табылмаған мәселеге айналым ... ... ... ... ... ... ... дейін келген жүк ағымы, Трансібір темір жолымен батыс ... ... ... ... тасымалдағаннан 10 000 км жолды қысқартады, бірақ Трансібір ... ... ... ... темір жолының жарамдығы 80 пайызға кеміген, кейбір тұстары Свердловска маңы түгелдей жарамсыз күйге ... ... ... бұл ... бойынша жүк тасымалдауда баға мәселесінің шешілмегені де біраз тосқауылдар болып, тасымалдау ... 5 ... ... ал ... жүк көлемі 48 пайызға артып отыр. Соған қарамастан Қытай мемлекеті шекара маңында орналасқан елді-мекендеріне көп қаржы бөліп, тиісті ... ... ... логистикалық орталықтарды ұйымдастыру арқылы, осы өңірдің әлеуметтік-экономикалық жағдайын көтеріп келеді. Осы аталған кемшіліктер мен жүк ... ... ... мәселесіне келгенде, автомобильмен тасымалдау мүмкіндігі шығады. Ерте кезде арқылы түйелермен тасымалданған жүк ағымын, бүгінгі таңдағы автомобильдерімен тасымалдау ... ... ... мен ... ... ... осы ... автокөліктерді пайдалану тиімділігін анықтауға болады. Соның ішінде Қытай-Өзбекстан-Қазақстан-Ресей-Беларусь-Еуропа Одағы арқылы ұйымдастыруға болатын, ұзындығы 6500 км ... ... ... ... ... ... құрал-жабдықтары, тағамдар мен дәрі-дәрмек өнімдерін тасымалдауға болады және оның тасымалдау уақыты 10-12 күннен аспайды.
Елімізде 2015 жылдың басындағы мәліметтерге ... 110,7 мың ... жол ... бар, оның 15,1 мыңы- темір жолға, 13,6 пайыз, өзен мен теңіз жолдарының ұзындығы 4,0 мың 3,6 ... ... ... 82,8 ... ... 91,6 мың ... Егер ... егемендік алған жылдары арасындағы жол қатынастарының талдау ... ... жол ... 500 км., 3,4 ... су жолдары 400 км қысқарған 9,1 пайыз, ал автокөлік жолдары 13,1 ... ... яғни 10,6 мың км (3 ... 3 - ... автомобиль жолдарының үстіңгі қабат түрлеріне сәйкес бөлінуі.
Жылдар
Барлығы,
км
Соның ішінде үстіңгі қабаттары түрлері
Асфальттық-
бетон
Қара-
гравийлы
Қара-
щебендық
Қара-
грунттық
Гравинді-
щебендық
Грунт-
тық
2011
23011
5614
9605
5574
139
1769
310
2012
24046
5734
9599
5577
55
1833
248
2013
23044
7475
8645
4884
55
1789
196
2014
23508
9302
7604
4488
34
1936
144
Үлестері
1. 01. 2015 ж
100,0
39,6
32,3
19,1
0,1
8,3
0,6
Өзгеруі,
Пайыз
102,2
165,7
79,2
80,5
24,5
109,4
46,5
Бұл үлкен мәселені іске асыру мақсатында, ең ... ... ... ... ... нақты шешімдер қабылдану үстінде. Осы мақсат негізінде Қазақстан Республикасында 2008-2015 жылдары арасында автокөлік жолдарын дамыту мемлекеттік ... ... оған ... 254 ... ... тенге, соның ішінде 2015 жылға -85,5 млрд.тенге бөлінді.
Автокөлік жолдарының нашарлығынан жанар-жағар майлар шығыны 30 пайызға, техникалық күтім мен ... ... 2,5 ... ... ... ... автомобильдердің пайдалану жылдарының мөлшері 30-50 пайызға қысқарып отыр. Мемлекеттік мәліметтерге жүгінсек автокөлік жолдарының ... ... ... ... елімізде жыл сайын 5-5 млрд тенге қаржы ретсіз жұмсалып келеді.
Алматы қаласы еліміздің бұрынғы астанасы және ел ... алар ... ... ... Сол ... ... бағдарламасына сәйкес қаланың 2015 жылға дейінгі негізгі даму жобасы орындалған. Жоғарыда атап ... ... ... ... ... ... талаптарына байланысты қайта жаңартып, индустриальды-инновациялық бағдарламасымен ұштастыра отырып, қаланың тез қарқынмен даму іс-жоспары бекітілді.
Стратегиялық ... іске ... ... Қазақстан Республика-сының дамуының ортаңғы және шешуші рөлін атқарар Алматы қаласының өсіп-жетілуі екеніне басты назар аударылған. Қаланың дамуына енгізілер ... мен ... ... ... таңдағы дүние жүзіндегі ең дамыған деңгейлерінен кем болмауын міндет етіп қойылған. Сонымен бірге сауда-логистикалық, көлік пен ... ... ... ... мен ғылым салаларының дамуы негіз болған.
Сурет 3 - Алматы облысында ... ... жүк ... млн. тонна
Ақпарат көзі: ҚР Статистика агенттігі
Суретте көрсетілгеніндей, Алматы облысында ... ... жүк ... саны жыл ... ұлғаюда. Егер, 2013 жылы автомобиль көлігімен 96,7 млн. тонна жүк тасымалданса, 2014 жылы осы ... 19,9 млн. ... ... 20,6%) ... және 116,6 млн. ... ... - 2014 жылы республика бойынша тасымалданған жүктің жалпы көлеміндегі Алматы облысының үлесі, %
Ақпарат көзі: ҚР Статистика агенттігі
2014 жылы ... ... ... ... ... ... ... облысының үлесі 5,9 % құрады.
Қазақстан Республикасының мемлекеттік деңгейдегі қойған мақсаты оның орталық Азия аймағындағы индусриялық-инновациялық даму орталығы болу ... ... ... қаласы осы бағдарламаны іске асырудағы басты орталық қала болуы тиіс.
Сурет-5 - Алматы облысындағы автомобиль көлігінің жүк айналымы, млн. ... ... ҚР ... ... ... ... көлігінің жүк айналымы 2014 жылы 2013 жылмен салыстырғанда 206,3 млн. ткм (немесе 4,5%) ұлғайды.
Алматы ... 2020 ... ... даму ... ... ... бағыттарда жүргізілуі керек:
1. Орталық Азия аймағында ең ірі логистикалық-сауда орталығына айнал-дыру (Сингапур, Гонконг сияқты деңгейде). Сонымен қатар көлік-логистика-сын, ... ... ... мен ... ең ірі ... ... орналастыру мен тарту көзделген. Осы жұмыс арқылы Алматы облысы экономикалық-әлеуметтік дамуы мен Қапшағай қалаларының болаша-ғына әсер ету.
2. Халықаралық қаржы ... ... ... ... ... ... жүйе ... Ұлттық медициналық және білім беру орталығын құрып, одан соң аймақтық деңгейге көтеру.
5. ... ... ... ... атқарып жатқан, аттары дүниеге танымды фирмаларды, компаниялар мен корпорацияларды ... ... ... ... арқылы жинақтау.
6. Қаланы қысқы спорттық ойындар өтетін және туристік ... ... ... ... ... агентствосы зерттеулері негізінде Алматы қаласына ұтымды рейтинг ВВ берілген. Ал агентство MOODY'S - ... - Bal ... яғни ... дайындығы категориясы) категориясын берді. Шет мемлекеттерден тартылған инвестицияларды ... 2010 ... ... 2014 жылы оның ... 14,5 ... ... Одан ... жылдары шет ел инвесторлары Алматы қаласынан негізгі инвестицияларын қайтарымы тез болар, шикі заттар өндіріс пен көлік, байланыс сауда, ойын-сауық саласына ... ... ... ... іске ... ... ... негіздер бар. Мысалы төменде (6-сурет) Алматы қаласының дамуына салынған инвестициялар көлемі берілген.
0
50000
100000
150000
200000
250000
300000
350000
400000
450000
Негізгі қорға салынған инвестиция ... ... ... ж.
2011 ж.
2012ж.
2013 ж.
2014 ж.
0
50000
100000
150000
200000
250000
300000
350000
400000
450000
Негізгі қорға салынған инвестиция сомасы
53909
114763
153395
166241
278491
308856
418998
2008 г.
2009 г.
2010 ж.
2011 ж. ... ... ... ж.
Сурет 6. 2005-2015 жылдары Алматы қалассының негізгі ... ... ... ... ... ... өтекеле олар Алматы қаласына инвестиция салуларын қайта қарап, соңғы жылдары біраз сатыға көтерді. Мысалы 2014 жылы 2013жылға қарағанда инвестиция көлемі 20,6 ... ... ал ... ... ... Алматы қаласының меңгерген инвестиция көлемі 14,9 пайыз құрады. ... ... 32,4 ... ... ... ... ... 63,9 пайызы құрылыс пен күрделі жөндеу жұмыстарына тартылды[27].
Бекітілген бағдарламаға сәйкес көлік пен байланыс ... даму ... ... ... күні ... қаласына күн сайын 410 жергілікті және 60 мыңға таман автокөліктер көшеге шығады, соның салдарына көше бойынша ... ... ... 10 км/сағатқа дейін төмендеп, қаланың ауа бассейіні өзгерді, экологиялық қауіпсіздік деңгейі артты.
Алматы қаласына ... ... ... ... ... мен олардың қаржыландыру көздері төмендегі 4-кестеде көрсетілген.
Кесте-4 - Негізгі қорға салынған инвестиция құрылымдары мен қаржыландыру көздері
2014 ... ... ... үлес ... ... ж.
2013 ж.
Негізгі қорға салынған инвестиция
418998,0
100,0
100,0
Соның ішінде :
Бюджет есебінен:
40231,3
9,6
8,8
республикалық бюджеттен
37517,5
9,0
7,5
жергілікті бюджеттен
2713,8
0,6
1,3
Мекемелер мен кәсіпорындардың қаржысымен
271056,1
64,7
78,3
Басқа ел ... ... ... ... ... ... ... пен байланысқа 22,0 пайыз, жылжымайтын мүліктерге 45,2 пайыз салынғанын көрсетеді.
Сонымен қатар ... ... ... 2014 жылы ... ... ... 2093 млн. адам тасымалданып, бұл көрсеткіштер 2013 ... ... 20,8 және 7,8 ... артып отыр. Ал автокөлікпен тасымалдау бойынша оның тиімділігі 19,1 пайыз құрап отыр, яғни шығын көлемі кірістен 19,1 ... ... ... ... реттеу мақсатында 2014 жылдан қала ішіндегі автомобильдер қозғалысын басқару үшін жол қозғалысы инфрақұрылымдарын дамыту қолға ... 2014 жылы осы ... 26,3 ... ... қаржы бөлінді. Үлкен қаржы бөлу арқылы 2014 жылы 10,3 км жол ... ... 213 км ... жөндеуден өтіп, 18,4 км жаңадан жол салынды. [28]
атқарылады. Бұл ... ... ... Республикасы кеден және коммуникация министрлігі бұйрығымен №904-1 13 желтоқсан 2004 ... ... Бұл ... (әділет министірлігінде 1027 тіркелген)
- шетелдерге шығатын квотаны анықтау;
- Қазақстан Республикасы рұқсат қағазын шет ел тасымалдаушылары пайдалану ережелері;
- шет ел ... ... ... ... арасында бөлу және беру;
- рұқсат қағазын дайындау және оны ... ... ... ... ... ... ... халықаралық жүк тасымалдау арнаулы рұқсат қағазы арқылы
2014 жылы аталған рұқсат ... 64 мың дана ... ... және оның 73% ... ... ... ... қалғаны 41 - і шет мемлекеттер тасымалдаушыларына алмасты. Бұл ... ... ... отырған жағдай, кейбір шет мемлекеттер өздерінін рұқсат қағазын өте аз мөлшерде алмасады, өйткені олар өздерінің тасымалдаушыларының құқын қорғайды.
2014 жылы көлік ... мен ... ... мен ... ... ... 9,4 пайызға төмендеді (5-кесте)[29].
Кесте-5- Көлік құралдары мен жабдықтарды өндіру
2014 жылғы өнім
Физикалық көлемінің индексі, пайызбен, 2013 жылмен
Қаңтар-наурыз
Қаңтар-маусым
Қаңтар-қыркүйек
Қаңтар-желтоқсан
Өнім көлемі (тауар,қызмет көрсету) , млн. ... көп адам ... ... ... қорапты және цистерналы автомобильдер, бірлік
27
27
160,0
147,1
87,1
Тіркемелер мен жартылай тіркемелер, контейнерлер, бірлік
35
52,4
27,4
26,2
25,0
Жоғарыдағы кестелерде келтірілген мәліметтер ... ... ... технологиялық өндіріс саласының әлі дамымағанын көрсетеді. Егер бағдарламада қаралған инновациялық жобаларды іске асыратын болса, бұл нақты жобалар өндірістің басқада ... оң әсер ... сол ... даму ... кенелерін білеміз.
Сонымен қатар барлық дамыған мемлекеттерде жүк автомобильдеріне техникалық және эксплуатациялық талаптар қойылады. Мысалы Еуропалық ... ... ... ... ... ... шығарар зиянды заттардың дизель майымен жүретін жүк автокөліктеріне қояр талаптары қатаң.
Осындай Еуропалық және басқа да ... ... ... қойылар талаптар өскен сайын, Қазақстан үкіметі де ... ... іске ... ... ... №603-11 заңына байланысты, 9 қараша 2011 жылы қабылданған, Үкіметтің 20 сәуір 2012 жылғы №367 қаулысына ... ... ... Бұл ... ... ... ... құрал жабдықтар соның ішінде автокөліктер (жеңіл, жүк ... ... ... ... ... ... ... жылына қарамастан, жаңа болса да, тек бұрын пайдалануда болған жүк автокөліктерінен басқасы, осы ... ... ... ... ... ... талаптар сақталу керек. Осы стандарттарға сәйкес автокөлік түрлері және жылдарына қарап таңдалады. Еуропа одағындағы автокөліктерге қойылатын салмақтық ... ... ... толықтай келтірілген, жалпы салмақтық шектеулер жол қауіпсіздігі мен ... ... жол ... сақталуына байланысты анықталады (6-кесте).
Кесте-6-Жүк автомобильдеріне қойылар техникалық талаптар
Конструкторлық
Толық ... ... ... ... бөлінуі, m
Екі осьті автомобиль
18
Алдыңғы ось - 6,5, ... ... ... ось - 7, артқы тіркеме-11,5
Төрт осьті автомобиь
30 (32)
Алдыңғы ось - 7, ... ... ... ... (19)
Үш осьті тіркемелі автопоезд
28
Тартқыш: алдыңғы ось-6,5, артқы ось-11,5, тіркеме-10
Төрт осьті тіркемелі ... ... ... артқы ось-11,5, тіркеме-18
Төрт осьті тартқыш автопоезд
36
Тартқыш: алдыңғы ... ... ... ... ... тартқыш автопоезд
40
Тартқыш: алдыңғы ось-6,5, артқы ось-11,5, тіркеме-22
Алты осьті тартқыш автопоезд
44
Тартқыш: алдыңғы ось-7, артқы ... ... ... үш ... ... ішінде келтірілген мәліметтер қос дөңгелекті және ауа көпшігіндегі автокөліктер ... ... ... 12т болатын автокөліктер ЕС тің 96/6, 92/24 директиваларына сәйкес 86 км/сағ жылдамдықтан артық жүруге тыйым салынады.
2.2 ЖШС ... ... ... таңда көлемді емес және салмағы ауыр жүктерді әуе тасымалы, теңіз тасымалы, теміржол тасымалы, ... ... ... емес және ауыр ... жүктерді тасымалдау, сақтау мен кедендік рәсімдеу саласы бойынша кең қызмет түрлерін ұсынатын ... ... ... ... бірі ... табыла-ды.
Компанияның стратегиялық мақсаты - позиция-сын Орталық Азиядағы ... ... ... ... нығайту.
Transinter TIM group стратегиясының шеңберіндегі негізгі міндеттер мыналар:
* Жеке логистикалық шешімдердің кең ... ... 4PL ... қызметтерін көрсету;
* Қазақстан мен Орталық Азияның ірі индустриалды жобаларына (мемлекеттік және коммерциялық тендерлер) қатысу;
* Мұнай-газ, кен ... мен ... ... ... ... дамыту;
* Азия мен Еуропаны байланыстырушы көпір ретінде Қазақстанның ... ... ... ... ... саласында жергілікті жеткізушілердің көшбасшысы болу;
* Жаһандық франшизалар құру үшін негізгі аймақтардағы (РФ, Орталық Азия, Азия, Еуропа, Таяу Шығыс пен ... ... мен ... ... кеңейту;
* Қазақстан Республикасының экономикалық және әлеуметтік дамуына белсенді үлес қосу.
Қазақстан мен Орталық Азияда, ТМД елдерінде, Батыс ... ... мен ... ... ... халықаралық серіктестер желілері арқылы жүкті есігіне дейін өз уақытында жеткізу бойынша (жүк автокөліктерінің жекеменшік паркін пайдалана ... ... ... ... жүк ... 1.5-тен 20 тоннаға дейін жүк автокөлік-терінің жекеменшік паркі бар, олар Қазақстан территориясы бойынша құрғақ жүктерді тасымалдауда ... Азия мен ... ... және ... ... арасында көпір жасай отырып, Қазақстанның транзитті әлеуетін пайдалана, Шығыс Еуропа, Таяу ... ТМД және ... Азия ... ... ... Шығыс Еуропа мен /Қытайға көлік қызметтерін ұсынады.
Компанияның автокөлік тасымалы бойынша көрсететін қызметтері:
* Қазақстан Республикасы бойынша жүктерді жеткізу;
* Кедендік тасымалдаушы ... ... ... ... ... автокөлік тасымалдарын ұйымдастыру;
* Температуралық режимді сақтай отырып, автокөлік тасымалдарын ұйымдастыру;
* Курьерлік жүктерді жеткізу;
* Алматы қаласы бойынша жүктерді жеткізу;
* Автокөлік тасымалы ... ... ... ... ету және жүктердің қозғалысын диспечерлеу;
* Толық және жартылай тиеу (FTL және LTL);
* Консолидация;
* Интермодальді ... ... ... ... ... ілеспе құжаттарын рәсімдеу;
* Кедендік рәсімдеу.
Transinter TIM group-тің автокөлік ... ... ... ... жүкті жинаудан оны жеткізуге дейін сәйкес келетін интермодальді шешімдерді ұсыну үшін барлық басқа да логистикалық ... ... ... ... ... болады[30].
ЖШС фирма кәсіпорыны тасымалдау жұмыстарымен 1992 ... ... ... ... ... ... КАМАЗ маркалы әртүрлі барлық жүккөтерімділігі 322,4 тонна, ШКОДА,ЗИЛ және МАЗ ... ... ... ... 139,4 ... болады. Құм тәрізді жүктер тасымалдау үшін КамАЗ-5511 және ЗИЛ-4502 маркалы автомобильдерді пайдаланады, олардың бір ... ... 600 ... ... ... 38 арнаулы тіркемелер бар.
Кесте 7 Автокөлік кәсіпорындарының шығындары[36].
2014ж.
Барлық шығын
Бюджетке төленер ... ... мен ... ... ақы ... ... ... тг.
70505,8
2115,8
30118,5
14293,1
1719,1
22259,3
пайызбен
100,0
3,0
42,7
20,3
2,4
31,6
Кестеде еліміздегі барлық автокөлік кәсіпорындарының шығындарының көрсеткіштері көрсетілген.
Кесте-8 Автокөлік кәсіпорындарының негізгі экономикалық ... ... ... кірістері, млн. тг.
2010г.
1782,96
2011г.
905,0
2012г.
1244,3
2013г.
2779,9
2014г.
2501,1
Рентабельдігі, пайызбен
6,8
3,3
4,3
4,4
3,2
3.Залалды мекемелердің үлес салмақтары, ... ... ... жалпы және негізгі тасымалдау жұмыстарынан алынған кірістері
млн. тг. 74638,2
69049,6
Шығындарының құрамдары , пайызбен
Барлығы
Міндетті төлемдер,
салықтар
Матер. шығын
Еңбек ... ... ... - ... МАЗ - 5432 және 64221 ... автомобильдермен халықаралық жүк тасымалдау жұмыстарын атқарады. Осы автокөлік алыс тасымалдауларға еркін шыға алады және кәсіпорынға айтарлықтай қаржы алып ... ... ... TIM group ... осы ... түрлерін таңдайды. Өйткені автомобильмен алыс жолға жүк тасымалдау өте тиімді. Бірақ бұндай тасымалдау амалдарының басты кемшілігі ... ... жүк ... бос ... ... әрқайсысы 120 куб,м арнаулы тіркемелі үлкен жүккөтерімділігі мен ерекшеленеді (Кесте-9)[31-33].
Кесте 9 1.01.14 жылғы мекеменің жылжымалы құрамдарының мәлімет-тері
Автокөліктер маркасы
Саны
Үлес ... %
I. ... ... ... - ... ... - 5511
59
43,1
КрАЗ
1
0,7
ЗИЛ - 4502
8,
5,8
Бары
68
49,6
IV. Цистерналар
ЗИЛ
6
4,4
МАЗ
7
5,1
КамАЗ
6
4,4
Бары
19
13,9
Барлығы
137
100
Кестеде көріп отырғанымыздай компанияның автокөлік саны ... ... ... ... ... ... жағдайы қанағаттанарлық болып, бір-екі күндік тапсырысты орындау ... ... ... орташа қашықтықтағы тасымалдау жұмыстарына жіберуге болады. Алматы қаласында автомобильмен тасымалдау кәсібімен айналысатын тізімдегі жүк автомобиль-дер саны 125, ... ... ... ... ... нақты көрсеткіштеріне талдау жасап, жоғарыда аталған іс-шаралардың ... ... ... ... ... 1114, 1998 жылы ... ... жолы 540 мың км, жоспарлы мотор ресурсы 1000 мың км, техникалық жағдайы жақсы, ешқандай күрделі жөндеу көрмеген, кабинасында ... дем ... ... ... жоқ, сондықтан алыс жолдарға жіберу қолайсыз, жүксіз салмағы 5,50 т, жүкпен салмағы 11,0 т, жанар май шығыны 100 ... 18,0 л ... ... қораптың жүк сыйымдылығы 25,0 куб.м, тентпен жабылған, қораптың артында гидравликамен ашылып-жабылатын көтерме қақпасы бар. Осы ... ... 3,5 ... болатын бірақ көлемі 25,0 куб м жүкті Талды-Қорған қаласының жанындағы Еркін ауылына апару керек. Келісім бағасы 40 мың тенге. Жүк ... ... ... Еркін ауылындағы қоймаға тапсырылады. Жүкті тиеп-түсіру қаражаттары ... 40,0 ... ... ... осы бағдар бойынша қашықтығы 300 км болатын тасымалдау ... ... ... ... пен ... атқаруға жұмсалған уақытын жоспарлауға арналған график берілген (5сурет). ... бұл ... ... толық бір күн уақытын кетіреді, егер оның айлық орташа еңбек ақысы 70,0 мың тенге болғанда, бір күндік еңбек ... 2,6 мың ... ... май шығынын былайша анықтайды. Аталған автомобильдің 100 км-ге жағар майы 18,0 л және қыс мезгіліндегі ... ... ... ... үшін 20 пайыз үстеме қосылады, егер 1 л дизель майы 70,0 ... ... ... тапсырысты орындау жолындағы жанар май шығыны
18,0 х1,20 х 6 х 70,0 = 9 072,00 ... ... ... ... орындалуы үшін тікелей шығын жүргізушінің еңбек ақысы мен жол ... ... және ... ... 350,00х 2) және жанар май бағасы, ... ... ... ... 600,00+700,00+9 072,00 = 12 372,00 тг.,
яғни кәсіпорынға келер кіріс 40 000,00 - 12 372,00 = 27 628,00 ... - ... ... ... үшін жұмсалған уақыт мөлшері, сағат;
tжж - ... ... ... ... - ... тапсыру және түсіруге жіберген уақыты, сағат;
tж - ... ... ... паркке дейінгі жүрген уақыты, сағат.
Сурет-5. Арнаулы тапсырыспен жүк тасымалдау үшін қызмет еткен автомобильдің ... ... ... сол күнгі тағы екі автомобилін пайдалану ерекшелік-терін келтірелік. Бірінші ... ... 1992 ... моторына бірнеше қатар күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілген, алыс жолға жарамайды, бірақ техникалық дайындығы ... ... ... ... ... 16,0 ... жанар май шығыны 100 км-ге 25,0 л. Жүргізушінің бір ... ... ... ... ... ... тең, яғни 2600 ... Тапсырыс үй жиһаздарын көшіру бағасы сағатына 2000 тенге. Төмендегі суретте 2-ші рет санымен берілген график. Автомобильдің жұмыс уақытының ... ... ... уақытын анықталық (Сурет-6)[34].
tо +tтт +tж +tт +tо =T
0,5+2,5+1,0+2,5+1,0=7,5 сағат
Нақты тапсырысты орындау мақсатында жүрген жолы
Lо +Lжж +Lбж = ... ... ... 2000 тенгеден болғанда 7,5 сағат үшін 15 000 тенге мекемеге түседі, оның 2600 ... ... ... ақысына және жанар майы үшін
0,6х25,0х80,0 т/л =1 200,0 ... ... ... ... сомасы
1 200,00 + 2 600,00 = 3 800,00 тенге,
яғни мекемеге келер кіріс мөлшері
15 000,00 - 3 800,00 = 11 200,00 ... ... ... ... 1993 ... ... екі рет күрделі жөндеуден өткен, техникалық жағдайы ұдайы қадағалауды керек етеді, өзіаударғыш, жүккөтерімділігі 4,5 т, жанар май ... 35,0 л 100 ... осы ... ... ... құрылыс материалдарын тасымалдауға пайдалану мүмкіндігі берілген. Егер кәсіпорын Алматы қаласы ішіндегі құрылыс көтерме-сауда ... ... ... 8,0 ... материал апарып беру керек болса, ол үшін өзіаударғыш ... 4,5 ... ... ... ... екі ... ... График бойынша барлық жұмсалар уақыты
tо + tтт + tжж + tт + tж + tтт + tжж + tт + tж = ... ... ... +Lжж +Lбж +Lжж +Lбж = ... ... тапсырысты орындау үшін келісім бағасы сағатына 3000,0 тенге, өйткені автомобильге жүкті тиеу мен түсіру шығындарын тапсырыс беруші өз мойнына ... ... ... ... барлық жұмыста болған уақыты 8,5 сағат, демек мекемеге төленер қаржы
8,5 х 3000 =25 500,0 ... ... ... ... еңбек ақы 2 600,00 тенге және жанар май шығынының сомасы
35,0 л х 1,4 х 80,0 тг/л = 3 880,00 ... ... ... ... ... ... 500,00 - 2 600,00 - 3 880,00 =19 020,0 ... бір күндегі, техникалық жағдайы әртүрлі автомобильдерді пайдалану амалдары мен олардың тікелей шығындары және келер кіріс мөлшерлерінің әртүрлі екенін көрініп тұр. ... ... ... бір ... ... ... ... 2600,0 тенге, бірақ автомобильдердің мекемеге әкелер кіріс көлемдері төмендегідей сомаларды құрайды 27 628,0 тенге, 11 200,0 ... және 19 020,00 ... ... ... ... ... ... көрсеткендей, автокөлікпен тасымалдау жұмыстарына арнайы ұйымдастырыл-ған мекеме басшылары немесе жеке кәсіпкерлер алыс, жақын тасымалдау жұмыстарына қарай бейімдейді. Соның ішінде автомобильдерінің ... ... мен ... ... жүк тасымалдауға жарайтын кәсіпкерлер негізінен осы қаларалық, аймақтық тасымалдауларға тапсырыс алады. Өйткені автомобильмен алыс жолға жүк тасымалдау өте тиімді. Бірақ ... ... ... ... кемшілігі қайтар жолға жүк табылмай, бос қайтуы болмақ. Сол ... алыс ... 1000 ... жуық ... ... ... ... жүк автомобильдері келген қалада, бірнеше күндеп жатып, ... ... аз ... ... жүк ... Ал ... ... кейбір нарық кеңестігінде бірнеше жыл жұмыс істеп келе ... ... ... ... ... байланыс арқылы автомобильдің барар және қайтар жолдарының қозғалысымен тиер жүгін анықтап, қадағалап, басқарып отырады. Төмендегі ... ... ... ... ... жүк ... ... қайтар жолға тапсырыс алу үшін Павлодар қаласына барып, одан алған жүкті Қапшағай ... ... ... ... ... мен ... ... Бұл ұйымдастыру негізінде автомобильдің жүрісінің пайдалану еселегі 0,5-тен 0,85-ке дейін өскенін көрсетеді. Демек автомобильдің мүмкіндігін 35 пайызға ... ... ... ... ... ... қызметін пайдалану, тек қана жүк ағымдары емес, сонымен қатар тапсырыс беруші мен жүкті қабылдау ... ... ... үшінде өте тиімді. Олар тапсырған жүктерін үнемі компьюторда орнатылған арнаулы бағдарлама арқылы қадағалап отырады. Соның арқасында келер уақытына сәйкес ... ... ... ... дайындап күтіп алады.
Төменде Мерседес-Бенц 2960 маркалы 2003 жылғы, тіркеме көлемі 120 куб.м болатын жүк ... ... ... ... ... ... тасымалдауға тапсырыс алды. Келісім бағасы 160 000 тенге. Автомобильдің жанар май шығыны 29,0 л 100 км-ге, ... ... ... күніне 3500,0 тенге және жол қаражаттары күніне 3000,00 тенге, жоспарлы барып-келу уақыты 48,0 сағат немесе екі күн.
Осы тапсырысты ... ... ... ... Қапшағай қаласына бір жан-ұяның үй-мүліктерін көшіріп келуге келісім алынды. Бұл ... үшін үй иесі 40000 ... ... ... ... Қарағанды қаласынан Павлодар қаласына дейін тағыда 419 км жол жүреді. Сонымен Алматыдан жүкті Қароағанды ... ... одан ... қаласынан жүктерді тиеп, Қапшағай қапласына әкеліп. Түсіргеннен қайтадан ... ... ... үшін небәрі 2964 км жол жүріп, оның 489 км-ін жүксіз жүреді.
Ал осы жолға жанар май ... ... ... ... ... ... үшін қосымша қозғалыстарын еске ала отырып, барлық жүрген жол қашықтығын 3000 км-ге тең деп есептейміз, сонда
3000 км х 29,0 л/100 км х 1,2 х 70 тг/л = 73 080,0 ... ... ... ... ... ... (3000,00 + 3000,00) х 2 = 12 000 тенге,
демек барлық ... ... 85 080,00 ... ...
Егер осы барлық тасымалдау жұмыстарыны үшін төленер қаржы 160000+40000=200000,00 тенге болғанда, ... ... ... кірісі 114 920,00 тенге болады. Яғни аталған автомобиль мекемеге бір күнге есептегенде 57460,00 ... ... ... ал жоғарыдағы үш автомобильдердің бір күндік кіріс сомасы 57848,00 тенге ... ... яғни ... ... ... бір ... сол үш автомобильдің әкелген кірісімен бірдей болып ... ... ... сол ... ... шығындарының алғашқы үш автомобильге соңғы бір автомобильге қарағанда әлдеқайда көп болатыны және жүргізушілер мен қосымша жөндеу жұмыстарына, қосалқы саймандарына ... ... ... ... ... алыс ... ... автомобильдермен қызмет атқарғаннан келер пайданың әлдеқайда мол болатыны мәлім.
Нақты ... ... ... ... пайдалануынан түскен кіріс мөлшерлері төмендегі кестеде берілген. Егер бір сағат уақыт өлшемімен есептегенде ең көп және ... алыс ... жүк ... ... (Кесте-10) көрініп тұр.
Кесте-10 Техникалық жағдайына қарай тасымалдауға қатынасқан автомобильдерден келген кіріс мөлшерлері
Автомобиль маркасы
Шыққан
жылы
Жұмыс
сағаты
Жүрген
Жолы,км
Келсім
бағасы
тг/сағ тг
Тікелей
шығын,
еңбек ақысы,
жол қаржы
жанармай тг
Кәсіпорынға
келер кіріс
сомасы
Бар
сағаттқа
шаққан-
дағы
кіріс
Газ - ... - ... - ... - ... ... жұмыс қорытындысы бойынша кәсіпорындағы алыс жолдарға жүк тасымалдауға жарамды автомобильдер 18 пайыз құрап, жыл аяғында кәсіпорынға ... ... 55 ... ... ал орта ... ... ... 50 пайыз бола тұра, кірістердің 30 пайызын әкелді. Бұл көрсеткіштер төмендегі (7) суретте берілген.
Сурет-7. Кәсіпорынның тізімдегі автомобильдерінің пайдалануда болған ... ... ... мен ... ... түскен кірістердің үлес салмақтары
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
10
20
30
40
50
60
70
80
90
100
жыл
тасымалдау жұмыстарынан түскен кіріс
тізімдегі автомобильдердің
бөлінуі
Пайыз
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
10
20
30
40
50
60
70
80
90
100
жыл
тасымалдау жұмыстарынан түскен кіріс
тізімдегі автомобильдердің
бөлінуі
Пайыз
Кәсіпорын 2012 жылы ... жүк ... ... 320000 мың ... сырт мемлекеттерге тасымалдаудан - 54000 мың тг., сырт ... ... - 306000 мың тг. ... алды. Аталған іс-шараларды ұйымдастыру мен басқару арқасында 2014 жылы кәсіпорынның алар таза пайдасы 5 ... ... ... ... бар. ... ... осы кәсіпорынның тасымалдау жұмыстарынан келер кіріс мөлшерлері берілген.
1-халықаралық тасымалдау ... 2- сырт ... ... ... ... ішке ... 4- ... басқа тасымалдау жұмыстары.
Сурет-8. Автокөлік кәсіпорыны ЖШС ... ... ... түскен кірістер мөлшерінің салыстырмалы бейнелері
11 кесте - ЖШС-ның Алматыға жүк тасымалдау қызметтері ... баға ... ... ... ... кг үшін құны, тенгемен, ҚҚС-ты есептей отырып
I
II
III
Салмағына қарамастан жеткізбей; жөнелту
жеткізе отырып>>;
60 кг салмаққа дейін жөнелту
жеткізе ... ... ... жүк ... ... қолданылады,плюс 1 800.00 теңге мөлшеріндегі сома
120
2
Алматы
Ақсай
102
127
3
Алматы
Ақтау
147
172
4
Алматы
Ақтөбе
105
130
5
Алматы
Атырау
125
150
6
Алматы
Астана
55
80
7
Алматы
Қарағанда
55
80
8
Алматы
Көкшетау
65
90
9
Алматы
Щучинск
65
-
10
Алматы
Қостанай
75
100
11
Алматы
Петропавл
70
95
12
Алматы
Қызылорда
86
111
13
Алматы
Шымкент
55
80
14
Алматы
Тараз
55
80
15
Алматы
Өскемен
78
тарифі қолданылады,плюс 1 920.00 ... ... ... ... жоқ
20
Алматы
Құлсары
147
21
Алматы
Рудный
80
тарифі қолданылады,плюс 2 500.00 теңге мөлшеріндегі ... ... ... ... Тарифке Тапсырыс (Жөнелтушінің) берушінің Жөнелтулерін қабылдау қосылады.
2. Жөнелту бойынша тиеу-түсіру жұмыстарын ... ... ... ... ... қамтамасыз етуі тиіс.
3. Жөнелтулерді жеткізудің барлық жағдайларында Тапсырыс ... ... ... ... құнына қосылатын мынадай алымдарды төлейді: ЖШС қоймасының аумағына автомашинаның кіруі үшін ... ... ... ... 200.00 (екі жүз) ... ... ... Жөнелтулерді өңдегені үшін 300.00 (үш жүз) теңге мөлшерінде ... ... ... ... ... ... 1,5 коэффициенті қолданылады. Егер бір орынды алатын жүктің салмағы 200 кг немесе сыртқы көлемі бойынша: ені 1 ... ... 2 ... ... 1,5 ... асқан жағдайда мұндай жүктер габаритсіз деп есептеледі.
5. Мына бағыттар бойынша: Көкшетау, Павлодар, Екібастұз ... 10 кг ... жүк ... - Кәсіпорынның негізгі бәсекелестерінің салыстырмалы бағалары
Компаниялардың ... ... ... 2 000, ... ... ...
1 км-ге 300 - 525
ТОО Azimuth Cargo
1 сағатқа 4 000
ТОО Asian Synergy Logistics
1 сағатқа 3 700 ...
1 ... 4 000 ... 1 100 ... ... ... негізгі басымдықтары болып табылады:
- Қызметтер деңгейінің жоғарылығы: кәсіби шеберлік, уақытында жеткізу, сенімділік
- Қолайлы баға, тұрақты клиенттер үшін ... ... ... ... мамандардың тәжірибесі мен беделі.
ЖШС техникалық қызметі жұмысының ... ... оның ... емес ... ... ... ... тұр, себебі автомобильдерді жұмысқа қабілетті күйде ұстап тұруға кететін шығындар ... ... асып тұр. Бұл, ... автомобильдерді ТҚК мен жөндеу бойынша өндірістік процестердің ұйымдастырылуының және механикаландырылуының төмен деңгейімен түсіндіріледі. АТК техникалық қызметі тиімді жұмыс істеуі үшін оның ... ... ... ... ... ... ендіру керек.
3 Автокөліктік тасымалдауды ұйымдастырудың жетілдіру жолдары
3.1 Автомобильмен тасымалдауды ұйымдастыру ерекшеліктері мен экономикалық тиімділіктері
Автомобильмен тасымалдау жүйесін орнату ... ... ... ... ... ... шешім, яғни жеке тұлғалардың мақсаттарына, ниеттеріне мүмкіндіктеріне қарай олардың бастарын қосып, тұтастай бір көрсеткішке жұмылдырады. Ол үшін ... ... адам ... мен автокөліктерін біріктіру арқылы орталықтан басқаратын және түскен пайданы әркімнің үлесіне сәйкес бөлетіндей негізде тұтастай жүйе құрылады. Демек ... ... ... ... ... мақсаты әркім өз пайдасын алу. Ал логистикалық жүйені құруды жүйелі түрде ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... яғни ... анықталады. Екінші этап- нақты мақсатын орындау үшін ішкі және сыртқы әсерлерді анықтап, тиісті талаптармен іс-шаралар бекітіледі.Үшінші этап анықталған жүйені ... ... ... ... ... этап құрылған жүйенің құрама жүйеліктерінің тиімділігін жеке-жеке талдап, ықшамдау амалдарын ... ... ... ... ... ... ... және салаларын оңтайлы жоспарлау және басқару талабы ... ... ... ... техника және экономиканың көптеген міндеттері, оның ішінде автомобиль көлігі мәселелері сараптамалық әдістер көмегімен табысты шешіледі.
Күрделі техникалық және ... ... ... ... ... ... екі ... өзара байланысты оқиғалар ағымы кездесетін оқиғалармен қарсыласуға тура ... ... бұл бір ... ... қызмет көрсетуге уақыттағы кездейсоқ тапсырыстар ағымы болуы, ал екінші жағынан оған байланысты техникалық күту немесе жөндеу жұмыстарын атқару уақытының ... ... ... ағымы болуы мүмкін. Мысалы, КАМАЗ-5410 автокөлігі ертеңгісін сағат 8-ден кезекті техникалық күту жұмыстарын орындау мақсатында тұрғызылды, ... ... 2 ... ... ... ... 10-да бұл ... нақты тасымалдау жұмысына жүруі керек. Ұйымдастыру маманы сағат 10-ға осы автокөлікке нақты тапсырыс алады, ал ертеңгісін жоспарланған техникалық ... ... ... ... аяқталмай қалса, сағат 10-ға алынған тапсырыс мезгілінен кеш орындалады ... ... ... Егер ... ... ... ... апару болатын болса, мезгілінде тиесілі кірпіш келмегеннен құрылыс басында құрылысшылар бос отырып, одан ... ... ... ... көлемі атқарылмай қалады[35].
Бұл жағдайларда, яғни қосарлы кездейсоқтық жағдайында автокөліктерге кезекті техникалық жөндеу немесе жүк тиеу ... ... және ... ... ілеспе сұрақтарды айқындау, мысалы қызмет көрсетудің нақты атқарылу уақытын, күтіп тұрған автомобиль кезектерінің орташа ұзындығын және кезекті қызмет ... ... кете ... ... ... ... ... қойылады. Сонымен қатар арнаулы мамандандырылған жұмыс орынындағылар жұмыссыз тұрған жоқ па ... ... де ... ... Бұл ... айқындау жоспарлық ұйымдарға автомобильдерге қызмет көрсету ұйымына сәйкес түзетулерді енгізу және автокөліктерге қызмет көрсетер кәсіпорындарына арналған жоспар-лық ... құру үшін ... ... логистикасын басқару оларға қойылатын негізгі талаптарға сәйкес бірнеше қосымша атқарылатын қызметтердің сапасынанан тікелей байланысты. Төмендегі суретте ... ... ... жағдайы
Көлік логистикасы
Тасымалдаудың орындалуы
орындалуы
Тасмалданған жүктердің
сапасының сақталуы
Автокөліктің техникалық жағдайы
Жүргізушісін кәсіби ... ... ... ... орындалуы
орындалуы
Тасмалданған жүктердің
сапасының сақталуы
Автокөліктің техникалық жағдайы
Жүргізушісін кәсіби дайындығы дындығы
Сурет 9 Көлікпен тасымалдау тізбегінің сенімділігі мен ... әсер етер ... ... ... мен басқару мәселелері экономикалық заңдылықтарды білу ғана емес, ол ең бірінші мамандарды жеке адамдарды жинастырып, оларға табыс табу амалдарын және ол үшін не ... ... ... ... білу. Сонымен қатар әрбір ұжым мүшесінен нені талап ететінін анықтау және соны ... ... ... жүк ... артықшылығы: тасымалды ұйымдастыруға жұмсалатын қаржының аздығы, көліктің оралымдылығы, жоғарылығы және жүкті жөнелтушіден қабылдаушыға дейін түсіріп қайта тиемей, ... ... ... ... бере ... және ... теміржол, су жолы түрлеріне қарағанда жүкті, айтарлықтай ... ... ... және ... ... құнының төмендігі.
Автомобиль көлігі тасымалдаудың барлық жұмыстарын өзі атқарады, сондай-ақ тасымалдаушы көліктің ... ... ... ... ... ... ... керекті жерлеріне апару сияқты жұмыстарды да атқарады.
Автомобильмен тасымалдау үш ... ... ... ... жол қатынасы және жұмыстың үздіксіздігі мен жол қатынасын ... ... ... ... көлігінің жылжымалы құрамы: автомобильдер, сүйреткіштер, тіркемелер жүйесі және автопоездар.
Автокөліктің қатынас жолдарына ... ... ... ... құрылыстар: көпір, теспежол, жолқұбырлары және т.б. жатады. Қатынас құралдарының үздіксіз ұйымдастыру мекемелеріне:
* ... ... ... (жүк тасымалдайтын автошаруашылықтар, автобус және жеңіл машиналар паркі, аралас автомобиль шаруашылықтары, жанармай құю бекеттері және жолаушы автобекеттері және т.б.).
* Автожөндеу ... ... ... және жол ... ... ... ... автомобилмен тасымалдау мынадай белгілері бойынша ажыратылады:
+ Салалық (өнеркәсіпті ... ... ... орындарында, халықты әлеуметтік қызмет көрсетуде және т.б.).
+ Аймақтық технологиялық, мекеме ішіндегі, құрылыс ... ... ... қала ішіндегі, елді-мекен шегіндегі, еліміздің облыстары ішіндегі, жекелеген аудандары арасындағы және аудан ішіндегі, қала ... жүк ... ... ... (елімізден шығатын) саудаға шығару және елімізге сырттан жүк әкелу.
+ Мекемелік - ... ... ... ... ... ... ... жалпы қолданым көліктерін пайдалану мекеменің өз жүктерін тасымалдау.
+ Ұйымдастыру (орталықтандырылған) - жүкті әр жерден жинап, түріне, ... ... ... содан соң тасымалдау, ортақтандырылмаған әр тұтынушы өзі алған ... өзі ... ... ... ... бір ... ... құраммен көп мөлшерде тасымалдау; жүктер тобы, бір түрлі жүкті көп ... ... ұзақ ... ... әр ... ... тасымалдау).
+ Игеру мерзімі (тұрақты жыл бойында атқарылатын; маусымдық, жылдың белгілі уақытында кезең-кезеңмен қайталанып тасылатын; уақытша, анда-санда тасымалданатын жүктер).
Автомобилмен жүк ... ... ... ... ... ... еліміздің материалдық-техникалық негізін жасауға зор үлес қосады. Сол себепті автокөлікті мамандандырылуы шартты, жалпы қолданыстағы барлық көлік құралдарына тән нәрсе. ... ... ... ... үшін ... ... ... оның мүмкіндігін толық пайдаланып, жүкпен жүріс уақытын бос ... ... ... кем ... ... ... ... тұжырымдауға болады, арнаулы жылжымалы құрамдардың пайда болуы төмендегі себептермен ... ... ... ... ... сұранысының талаптарының көтерілуі мен жекеше алғанда сапалы, санды бүтіндігімен.
* Стандартты ... ... ... ... жүк ... ... ... құрам мен бүтіндей автокөлік мекемесінің жұмыстарының экономикалық көрсеткіштерін көтеру ... ... ... ... қызмет көрсететін кәсіпорын жұмысының өнімділігі мен сапасын көтеру қажеттілігімен.
Арнаулы жылжымалы құрамның ... ... ... ... және ... ... жүктерінің кең номенклатурасын тасымалдау-дағы көлік құралдарының жүк көтерімділігін қолдану еселігін айтарлықтай үлкейту мүмкіндігі.
2.Нақты қолданыс шарттарына ... ... ... ... ... кең қолданылуы.
3.Ыдыс пен орауға кеткен шығынды азайту.
4.Тасымалдауды арзандату және қолданыс пен ... ... ... ... ... ... қанағаттандырумен халық шаруашылық жүктерін тасымалдау мүмкіндіктері.
6.Жүк алушылар мен жүк жіберушілерде түсіру-тиеу ... ... ... мейлінше тиімді қолдану.
7.Түсіру, тиеу кезінде тұрып қалу уақытын қысқарту.
8.Жол қозғалысы ережелерінің талаптарына толықтай қанағаттандыру-мен, халық шаруашылық жүктерінің барлық номенклатурасын тасымалдау ... ... мен елді ... ... ... ... жоғарылату. Осындай жолмен тасымалдау кезінде арнаулы жылжымалы ... ... ... қызметін жақсарту сияқты, халық шаруашылығы саласында көліктен тыс тиімділікті пайдалану ерекшеліктері бар.
Арнаулы жылжымалы құрамның жаңа түрлерінің ... ... ... ... тиімділікті алу үшін тасымалдауға кеткен шығындарды қысқартатын және мекеме қызметінің техникалық қозғалыс көрсеткіштеріне әсер етуші төмендегі факторларды ескеру керек.
- ... ... ... ... көп жүк алып ... ... бар, ... шанақтарды қолдану нәтижесінде көлік құралдарының жүк көтерімділігін көтеру.
-Жылжымалы құрамның жүк көтерімділігін қолдану еселігін үлкейту.
-Тиеу кезінде ... ... ... тұру ... қысқарту.
-Өзіндік тиеп-түсіру қондырғыларын қолдану.
-Бір көлік түрімен тасымалданатын жүктер номенклатурасын кеңейтуге мүмкіндік беретін жылжымалы құрам құру ... жүру ... ... ... ... ... жаңа казіргі заманға сай материалдар мен жаңа ... ... ... ... ... қызметі тиімділігін кеңейту.
Жылжымалы құрамның маневрлігін көтеру арқылы орташа техникалық жылдамдықты көбейту арқылы тиімділіктерін арттыру.
Автөлікпен тасымалдау жұмыстарында автокөліктің техникалық дайындығымен логистикалық ... ... мен ... ... Олай ... ... ... жүйенің тасымалдау тізбегіндегі барлық технологиялық үрдістер, осы тасымалдау тізбегіне тікелей қатынасатын жылжымалы құрамның тапсырманы дәл мезгілінде, сапалы түрде апарып ... ... ... ... ... ... ... жүк тиелген автокөлік, сондықтан оның техникалық және жүргізушісінің кәсіби дайындық деңгейлерінен, тасымалдау логистикасының ... ... ... ... жүк автокөліктерінің экономикалық тиімділігін және олардың қандай факторлардан тәуелді екенін анықтап ... жөн ... Осы ... ... негізгі мәліметтерге көңіл бөлу керек. Украина еліндегі жүргізілген зерттеу жұмыстарының нәтежесі бойынша, орта есеппен бір кг дайын бұйым ... ... ... 150 кг ... ... ... ... Олар су, ауадағы оттегі, ағаш, жер қойнауындағы қазба байлықтар және ... ... Ал ... ... үшін ... ... ... өңделеді.
Екінші бір мәселе ол тасымалдау логистикасы тізбегінде ықшамдылық пен тиімділікті қамтамасыз ету ... осы ... ... ... жауапты адам, техника, жылжымалы құрамдар өз алдына тікелей атқарар ... ... ... ... ... ... Егер осы ... тізбегінде аталған факторлардың бірден-біреуі уақытында немесе сапасыз жұмыс атқарса, оның ... ... ... ... ... әсер ... Қандайда болмасын ірі өнеркәсіпорындары үздіксіз жұмыс істеп тұрған технологиялық жүйе болады, егер сол жүйе тізбегінің бір ... ... ... ... болмай қалса, онда сол кедергіден барлық күрделі технологиялық жүйе ... ... ... ... ... технологиялық линияны алайық, егер сол технологиялық линияның конвейерінде моторға керекті бір ... ... сол ... толықтай тұрады. Өйткені ол тетіксіз моторды құрастыруға және одан әрі тұтынушыларға жіберуге болмайды. Демек құны аз, сәл ... үшін ... ... конвейері тұрады деген сөз. Ал автокөлікпен тасымалдау жүйесінің тізбегінде жүк тиейтін немесе ... ... ... ... ... жүк ... қойманың есігінің кілті сынып ашылмай қалса, сол уақыт арасында тасымалдауға келген автокөлік, жүк тиеушілер немесе түсіруші ... ... ... ... қабылдаушы бос тұрады. Ал сол уақыт мейлі ол 1 сағат ... 3 ... ... ... ... тасымалдауға жоспарланған мерзімді ұзартуға тура келеді. Егер жүкті ... жүру ... 1...2 ... кеш ... ... жүру ... ... барғанымен, қабылдап алатын жердегі адамдар жұмыс күні аяқталып, үйлеріне қайтып кетуі мүмкін, ондай жағдайда жүк ... ... ... ... ... келіп сол тасымалдау шығыны артады, өйткені кешкісін ... ... ... немесе қоятын арнаулы күзетілетін тұрақ керек, жүргізушілерге жататын орын алады және ... ... ... бар. Осындай бір ғана жіберілген кемшілік немесе жауапсыздық барлық тасымалдау жүйесіндегі атқарылатын үрдістердің орындалу уақытына әсер етіп, оның арты сол ... ... ... мөлшеріне соғады[37].
Сол себептен осы тасымалдау логистикасының тиімділігін қамтамасыздандыру үшін, жылжымалы құрамдардың техникалық сенімділігін арттыру ең басты мақсаттардың бірі ... ... ... жарияланған материалдарда дәлелденгендей аумалы-төкпелі нарық сұраныстарында бәсекелестік бағасын реттеу мақсатында, бағасы өте жоғары автокөліктерді алу тиімсіз, өйткені ... ... пен ... ... ... жоғары болғандықтан, тасымалдау бағасының төменгі шектеулі мөлшері жоғары болып, тасымалдау нарығындағы бағалары төмен болып, ол жұмыстардан ... ... ... ... ... біркелкі, заман талабына сәйкес бұрын қолданыста болған, бірақ ... ... ... жүк ... ... бағамен алу арқылы, тасымалдау нарығында жұмыс атқаруға болады.
Сол себептен нарықтағы тасымалдау ... ... ... ... ... ... ... дайындығын қамтамасыз ету үшін қаржыны автокөлік кәсіпорындары өздерінің есебінен жұмсайды. Дегенмен белгілі бір мерзім ... ... бір ... одан әрі ... ... жағынан тиімсіз болады. Ал олардың тиімді пайдалану мерзімін ұзарту мақсатында және бұндай автомобильдердің ... ... ... ... ... ... ... күтім мен жөндеу жұмыстарын уақытында жүргізіп, диагностикалық жұмыстары ... ... ... ... ... ... ... жөн болады. Өйткені шет елдің, соның ішінде Еуропадан шыққан автокөліктердің әрбір тетіктерінің нақты пайдада болу ... ... ... ... ... ... болады және бүгінгі заманғы диагностикалық құралдар арқылы барлық механизмдердің жағдайын қадағалап отыру мүмкіндігі жоғары. Сондықтан жүк ... ... ... ... ... ... мен алдын-ала тексеру жұмыстарынан өткізіп отыру, тасымалдау логистикасының сенімділігі мен тиімділігіне тікелей әсер етеді. Бірақ ... ... бір ... ... ... алғанда, егер автокөлік кәсіпорыны ірі өндіріс орындарының арнаулы қызметін атқармайтын болса, тасымалдау жұмысының жоспарланған ең төменгі бағасынан, сол ... ... ... ... ... ... ... өзгеруіне бейімділігін көрсетеді.
Мысалы жүк автокөліктерін алайық. Егер автокөлік, ... ... майы және ... тапсырысы болмаса кәсіпорынға қаржыдай пайда әкелу мүмкіндігі болмайды. Бірінші автокөлік нақты механизмдер мен ... ... егер оның ... ... ... ... автокөлік жұмысқа жарамайды. Екінші автокөлікке нақты жүргізуші болмаса ,ол тапсырысты орындауға шыға алмайды. Өйткені ... ... ... ... Үшінші сол автокөлікке кез келген адамды отырғызып, қызмет атқаруға болады, ... бұл ... ... ... жауапкершілігі мол тасымалдау жұмыстарын атқару өте қауіпті. Алғанынан берері көп ... ... ... ... ... ... барлық жауапты адамдар ондай тәуекелге бара бермейді. Төртінші, автокөлікпен нақты бекітілген және сонымен ... ... ... ... ... тікелей байланыстылығы болады. Автокөлік жүргізушісі өзіне бекітілген технииканың барлық мүмкіндігін, осал жерлерін тағы сол сияқты сырт көзге білінбейтін кемшіліктері мен ... ... ... сол ... өзі ғана ... ... ... түрлерін таңдауға мүмкіндігі болады. Демек автокөлік пен оның жүргізушісі, техникалық жағдайы және жанар-жағар майлармен қамтамасыздандыру өз ... ... ... бір ... жүйе ... ... ... мен тұрақтылығына тікелей әсер етер автомобиль жүргізушілері. Ұжымда автомобильдер санына және күрделігіне қарай жүргізушілер қабылданып, оларды тұрақтандыра білу ... және ... ... ... ... күш болады.
Төменде автомобильді тиімді пайдалануға әсер етер факторлардың жүйесі берілген [37].
Арнаулы
алаң
Жүргізуші
Сүзгіштерді айырбастау
Арнаулы ... - ... ... ... ... ... ... - жағар май
Жол
Техникалық күтім және жөндеу
Қосалқы құрал бөлшектер
Арнаулы
алаң
Жүргізуші
Сүзгіштерді айырбастау
Арнаулы құрал - саймандар, техникалық ... ... ... жұмысшылар
Автомобиль
Жанар - жағар май
Жол
Техникалық күтім және жөндеу
Қосалқы құрал ... Жүк ... ... үшін ... ... міндет етер факторлар сұлбасы
Сол себепті автомобиль жүргізушілерінің ... ... ... ... ... олардың денсаулығы мен жұмыс атқару қабілеттілігіне үлкен көңіл бөлініп, арнаулы іс-шаралар атқарылуы тиіс.
Кез келген тауардың, шикізаттар мен материалдардың қозғалысы өндірушіден ... ... ... ... тұрады. Қоймада сақтау, тиеу -- түсіру, ыдыстарға салу немесе қаптау сияқты әртүрлі технологиялық үрдістерден өтеді. Осы ... ... ... бір жүйеге келтіру және оны ықшамдай отырып, логистикалық жүйе ... ... ... Осы ... ... тиімділігін анықтайтын әдістеме жүйелік талдау амалдары болады. Жүйелі талдау- бұл ғылыми зерттеу әдістемелік бір ... оның ... ... ... немесе тұғырын жүйе ретінде қарастыру, сол арқылы жеке қарағанда түсініксіз құбылыстарды анықтау ... ... ... ... өзара байланыстығын, тіпті әрқайсысын жеке қарағанның өзінде білдіретін, біртұтас бірнеше құрама жүйелер тізбегі деуге ... ... ... ... ... ... жүйеге әсер етер ішкі және сыртқы факторларды анықтау және олардың өзара ... ... ... ... Сол ... ... ... жүйенің бір құрам жүйесіне немесе технологиялық үрдісті тиімділігін арттырғанымен тұтастай жүйе бойынша ешқандай ұтыс ... ... ... ... 25 тонналық автокөліктің жанар май шығынын үнемдеу мақсатында, қоректендіру ... ең аз ... ... май ... ... қоюға болады, бірақ осы автокөлік толықтай жүк тиелгенде техникалық көрсеткіштеріне сәйкес жылдамдықпен немесе дөңестерге шыға алмай қалады, ... ... ... ... жанар май берілмегендіктен, автокөліктің қуаты жетіспейді. Демек жеке дара қарағаннан және оны ықшамдау арқылы тұтастай ... ... қол ... ... ... ... мен ... мәселесіне байланысты мынандай жағдайды қарастыралық. Жұмыс өнімділігін арттыру мақсатында әрбір автокөлікке екі ... ... ... Ал осы тұста осы авткөлік кәсіпорынына үлкен көлемді тапсырыс болмады. Яғни ... ... ... ... олар бос отырады немесе автокөліктер тұрады. Ал сол автокөлік жүргізушілеріне еңбек ақы төленуі керек, сонда мекеме келісілмеген шаруадан өздері ... ... ... ... ... ірі ... ... келісім шартқа отырып, нақты жүк көлемін белгілі уақыт ... ... ... ... ... ал оның автокөліктерінің техникалық дайындығы 0,5-тен аспайды, яғни ... ... ... 50 пайызы жұмысқа жарамсыз, ал келісім шарт бойынша жүк тасымалдауды уақытында орындау үшін техникалық дайындық 70 пайыздан кем болмауы керек еді. ... 20 ... жүк ... жұмысы арнаулы келісілген уақыт аралығында тасылмайды, ал еліміздегі автокөлік кәсіпорындарының негізі кіші ... ... ... ... ... ... қарауындағы автокөліктердің техникалық дайындығын көтеру мақсатында орталық-тандырылған үлкен жөндеу орынын ... ... ... қуаты жылына 100 автокөлік моторын жөндеуге арналған, ал ... ... 60 ... және оның 20 - сы шет ел ... яғни ... 100 ... ... жөндеу орынының қуатын толықтай пайдалануға мүмкіндік жоқ. Егер сол аймақтан немесе сырттан 20-30 автокөлік моторын ... ... ... есеп болғанда, барлығы 60-70 мотор жөндеуге келеді, осыдан үлкен қаржыға салынған жөндеу орынының қуаты 60-70 пайызға ғана ... ... ... ... ... ... дайындығын көтеру мақсатында салынған қаржы, сол жүйенің мүмкіндігін көтергенмен, тасымалдау құнын қымбаттайды. Сол себепті жүйелі ... ... тек қана ... ... ... ... қатар оның тиімділігінде қарастыру керек.
Мәліметтерді сараптаудан дамыған нарықтық экономикасы бар ... ... ... ... ... жұмыстарының, өзіндік құн баптары арасында қомақты айырмашылық бар ... ... ... жүргізушілердің жалақысы басқа шығындар баптарынан асады (17% -59%), одан кейін жанармай шығындары (10%-24%) және ... ... ... ... ... шығындарын есептеу ерекшеліктері, автомобиль жүргізушілердің еңбек ақысы тікелей шығындарға жатады да, сол автомобильдерді жөндеушілердің еңбек ... ... ... ... ... ... ... есепке алынады, ал осы кәсіпорын-дарындағы басқару жүйесіндегі мамандардың еңбек ақысы, сол мекеменің қосымша шығындарымен қосылып бөлек анықталады. Егер осы ... ... ... шығындар бөлек-бөлек анықталады да, тасымалдаудың өзіндік құнын ... ... ... ... Ал ... елдерде тасымалдау шығындарын өзгеше әдістермен анықтайды (13 ... ... ... ... 2014 ... ... ... шығындары туралы көрсеткіштер[38].
Миллион тенге
Барлық шығыстар
Соның ішінде
салықтар және бюджетке төленетін ... да ... ... ... ... ... ... көлік
587400,7
20798,9
302587,9
85750,4
6555,7
Темір жол
379730,9
13143,3
248936,9
55083,0
4711,1
Өзге де
Құрлықтағы
Көлік
57104,5
1801,3
19720,1
10492,5
1200,6
Құбыр
150565,2
5784,2
33930,8
20174,4
643,9
Өзен
1046,8
47,7
665,6
195,8
16,2
Әуе
54991,0
547,2
30824,4
3652,9
8253,9
Қызметі
300721,5
7842,5
151441,8
40136,6
5620,3
Қазіргі қоғамның дамуы техникалық деңгейдің жоғарылауымен, өндірістің ұйымдастырушылық құрылымын күрделендірумен, еңбектің қоғамдық бөлінісін тереңдетумен, ... және ... ... ... ... ... қоюмен сипатталады. Мұндай шарттарда қоғамның экономикалық өмірін ... ... ... ғана ... шаруашылығы-ның жоғары қарқынмен дамуын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Қазіргі уақытта математика және осы ... ... ... ең жаңа ... ... зерттеулер мен жоспарлауларда күннен күнге кең қолданыс табуда. Бұған математикалық бағадарламалау, ойындар теориясы, жаппай ... ... ... ... математика салаларының дамуы, сондай-ақ тез әрекет етуші электрондық-есептеу техникасының қарқынды дамуы да ықпал етіп отыр. Ең басты міндеттердің бірі ... ... ... ... ... ... кең ... негізінде халық шаруашылығын үйлесімді жоспарлау мен басқарудың бірыңғай жүйесін қалыптастыру міндеті қойылып отыр. ... ... ... ... ... процестің құрылымы нобайлы нысанда берілген, қарапайымдандырылған математикалық үлгіні жасаудан тұрады. Бұл ... ... ... ... маңызды ерекшеліктерін көрсетуге және нәтижеге ықпал етуі мүмкін, барлық шектеуші шарттарды есепке алуға үлкен көңіл ... ... ... кейін шешімнің мақсаты айқындалып, ұтымдылық өлшемі (критерий) таңдалады және міндеттің математикалық тұжырымы ... Оның ... ... ... Р. Бельман үлкен үлес қосты. Динамикалық бағдарламалау шетелдік ғалымдар Робертстің, Лангтың және т.б. еңбектерінде одан әрі дамытылды. Қазіргі уақытта ол ... көп ... ... ... түрлеріне қосымшаларды жоспарлауда дамытылып отыр.
Шектеулер:
1 Автокөлік кәсіпорынының тасымалдау көлемі мен жүккөтерімділігі тапсырыстарды толықтай атқарып ... ... деп ...
2 Ресурстық шектеу. Әрбір жөнелтім орнынан белгіленген барлық орындарға бағытталған жүктің ... ... саны осы ... жүк ... тең ... ...
3 ... шектеу.Барлық жөнелтім орындарынан әрбір белгіленген орынға жеткізілетін жүктің жалпы саны осы орын ... ... ... тең ... ...
4 Тасымалдау жоспарының ақиқаттылығы.Тасымалдаулар теріс сандар бола алмайды:
5 Барлық сұраныстар орындалатындай және барлық тасымалдаулардың жалпы бағасы ең төмен болатындай тасымалдаулар ... ... ... ... ... ... ... функциясы мен өлшемдері.
Автокөліктегі тасымалдауларды ұйымдастыру тиімділіктерін дамыту
әр кәсіпорын үшін маңызды шаруа болып табылады. Тиімділікті анықтау барысында ... ... ... ... ... ... ... талдаулар жүргізіледі. Талдау дұрыс жүргізілсе кәсіпорын осы теориялық білімді тәжірбиеде ... ... ... ... осы ... көп ... пен қаражаттарды жұмсайды.
3.2 Автокөліктік логистикасын ұйымдастырудың жетілдіру жолдары
Еліміздің экономикалық басқарудың жаңа жүйесіне өтуі, ... ... ... мен ... де қамтыды. Бұрын советтік кәсіпорын басшылары бәсекелестік, тиімділікті ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар бірінші басышының немесе сол ұжымның жеке меншігі емес еді. Ал қазір кәсіпорын ... ... ... және ... басқару аппаратына маркетинг қызметін енгізуге мәжбүр. Нарықты, тауарларды, бәсекелестерді, тұтынушыларды және басқа салаларды зерттеу ... ... ... ... ... қызметі өндірістің немесе нақты кәсіпорынның тактикасын әзірлеумен және нарықтағы тауар қозғалысының тауарлық, сол ... елге ... ... ... ... ... саясатын және стратегиясын жүзеге асырумен шұғылданады.
Маркетинг кәсіпорын тиімділігін көтеру құралы.Кәсіпорындағы маркетинг қызметі ... ... және бұл ... ... ... көтеруге қалай ықпал ететіндігін қарастырайық. Біріншіден, маркетингтік қызметтер кәсіпорын жұмыс істеу барысында түйісетін нарықтың түрлі жақтарын зерттейді, екіншіден, фирманың ... ... ... әзірлейді және жүзеге асырады.
Нарық жағдаятын зерттеудің басты мақсаты - сұраныс пен ұсыныс тепе-теңдігін қамтамасыз ету ... ... ... мен ... арасында байланыс қалыптастыру. Жағдаятты зерттеу ағымдағы жылдың нарығын бағалауды, нарық көрсеткіштерінің өзгеруін болжауды, нарықтағы ахуалдың өзгеру процесіндегі ... ... ... ... мен ... ... Нарық сыйымдылығы ретінде нарық өз құрылымына елеулі өзгерістерсіз сыйғызуы мүмкін өнім көлемі түсініледі. Маркетингтік қызмет нарық мүмкіндігінің көрсеткіштерін ... ... ... ... ... және ... негізінде кәсіпорын шығаратын өнім көлемінің артуына немесе кемуіне апаратын нарық мүмкіндігінің ... мен ... ... ... ... - бұл ... ... өткізу үшін жекелеген салаларға бөлінуі. Сегментация бірнеше белгілер бойынша жүзеге асады: Географиялық (аймақ кеңдігі, ... ... мен ... ... ... жыныс жас мөлшері өлшемдері ескеріледі). Әлеуметтік - экономикалық (тұрғындардың білімі, ... ... ... ... (жеке адамның ерекшеліктері ескеріледі). Сөйтіп, кәсіпорынның түйісуі ... ... ... (аспектілерді) зерделеу арқылы маркетинг алдын ала тиімсіз деп алынған белдеулерде сынап көру үшін арналған тауарларды ... ... ... ... ... ... зерттеулер үшін белгілі бір соманы жұмсағанымен, артынан олардың орны толығымен толады. Міне осында тиімділікті көтеру үшін маркетинг ... рөлі ... ... ... ... ... саясаты тауарлық, бағалық, өткізім саясатын, сондай ақ тауардың нарықтағы алға басу саясатын қамтитындығы белгілі. Нақ осындай ... ... ... саясаты баяндалады: тауарды таңдау, оның бағасын белгілеу, өткізудің түрлі кезеңдерінен бастап, тауардың алға ... ... ... ... ... ... ... артатын кезеңіне дейін[39-41].
Кәсіпорынның тасымалдау саясаты. Осы кезеңде маркетологтар нарықты, бәсекелестер мен тұтынушыларды зерттеулерді пайдалана отырып, кәсіпорын-ның тасымалдау жұмыстарындағы басты ... ... ету ... әзірлейді (қай тауардың ең көп сұранысқа ие, сатып алушылардың қажеттіліктеріне сәйкес тасымал жұмыстарының болатындығын болжайды, оның ... ... ... ... жаңа ... ... мен ... өндіріс салаларының даму ерекшеліктері, өндіріс кәсіпорындарының орналасу ... ... ... ... жататын жүктер түрлерін анықтап, сол тасымалдау түрлеріне керекті автомобильдер ... мен ... ... және бұл ... жұмыс көлемінің өзгеру мен өмірлік топтамасының циклын болжайды. Осындай атқарылған жұмыс көрсеткіштеріне байланысты ... ... ... мен ... іс-шаралары атқарылады.
Маркетингтегі тасымалдайтын жүктер немесе туардың мәні. Әдеттегі мағынасында жүк ... ... деп ... ... немесе ақырғы, немесе басқа тауарды өндіру үшін тұтыну үшін арналған затты ... ... ... ... мәні ... ... біраз өзгеше, өйткені жалпы мағынада тауар деп түсіну мақұлданған нәрсе маркетингте өнім деп аталады. Өнім бұл ... ... ... ... ... ... ... бойында таситын тауардың құрамдық бөлігі. Өнімді қолдау деп өнімді тасымалдау, орау, сақтау және пайдалану бойынша ... ... ... Өнімді қолдау тобына келесі шаралар кіреді:
* өнімнің сатылғанға дейін өзінің тұтынушылық қасиетін сақтауына көмектесетін ... ... ... ... ... өнімді дұрыс пайдалану жөніндегі шаралар (нұсқаулар, дайындау тәсілі);
* ілеспелі тауарлар (адаптерлер, аккумуляторлар, бояулар). ... ... ... ... ... ... ... бағасын қалыптастыру процесінің сыртқы факторларына: тұтынушылар жатады. Бұл фактор нарықтағы бәсекелестік дәрежесімен сипатталады. Мұнда кәсіпорын аутсайдер немесе ... ... ... ма, ... немесе аутсайдерлер тобына жата ма соны бөліп көрсету маңызды. Тауар қозғалысы арналарының қатысушылары. Бұл кезеңде бағаға жеткізушілер де, ... да ... ... ... ... өндіруші үшін ең көп қатер энерготасушылар екендігін ескеру маңызды, ... бұл ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлікке жанама салық салу, монополияға қарсы және демпингтік тыйымдар белгілеумен ықпал жасайды. Тасымалдаудың ... ... ... Баға ... ... ... нарыққа дейін бастапқы бағаларды анықтаудың төрт негізгі әдісін баса айтады: Жұмсаулық әдіс. Әдіс бағаны өндіріске кететін шығындарды жұмсауларын бағдарлауға негізделген. Бұл әдіс ... баға ... құн мен ... бір ... ... табыстан құралады. Бұл әдіс тапсырыс берушіге немесе алушыға қарағанда тасымалдаушының ... ... ... ... ... Бұл әдіс бағаны тасымалдау үрдістерінің жекелеген элементтерінің бағаларының сомасы ретінде, сонымен бірге ... ... ... ... ... және жекелеген элементтердің бар не жоқ болғандығы үшін ... ... ... ... есептейді. Параметрикалық әдіс. Бұл әдістің мәні тауардың ... ... ... мен ... оның бағасы анықталады дегенді білдіреді. Ағымдағы бағалар негізінде баға қалыптастыру. Бұл әдіс бойынша нақты бір ... ... үшін баға ... ... жұмыстарының бағасына байланысты белгіленеді, ол көбірек немесе азырақ болуы мүмкін. Баға ... ... бұл ... ... игеру процесінде тасымалдаудың бастапқы бағасы өзіне ең көп пайдамен өзгеруі тиісті болатындай стратегияны таңдауы. Жаңа бағытта немесе жаңа ... ... ... ... бар) байланысты түрлі стратегияларды бөліп көрсету қажет. (skim pricing) стратегиясы ... ... ... ... ... қам ... ... қабатына ең жоғары бағамен сатуды, одан әрі баға біртіндеп орта сынып деңгейіне, ал одан ... ... ... ... ... ... деп жорамалдайды. Бағаны көтеру стратегиясы өнімге сұраныс ... ... ... ... ең ... ... сатып алушы тауарды білген жағдайда ғана күшке ие[42].
Сонымен бірге берік енгізу (penetration pricing), ... баға ... pricing) және ... баға ... pricing) ... да бар. ... ... Нарық өндіріске күмәнсіз ықпал жасайды және бағаны түрлі әдістермен дәлдеуге мәжбүр етеді.
Ұзақ мерзімді және ... ... ... ... ... Қызмет көрсетуші нарықтағы сұраныс деңгейі мен тапсырушылардың өзгеруіне қарай тасымалдауға солқылдақ баға ... ... ... ақ стандарт баға да белгіленуі мүмкін, алайда бұл ретте өнімнің ... да ... ... мүмкін. Нарық сегменті бойынша баға белгілеу әдісі. Бұл әдіс ... ... ... ... ... ... тұтынушы сегменті бойынша ажыратылады. Бұл әдісті қолдау кезінде кәсіпкер (негізінде бөлшек саудагер) сатып алушының психологиясына ... ... ... әдісі. Маркетологтар шегінде тұтынушы сұранысы өзгеріссіз қалатын ... ... ... ... ... ... ... шығындарды қайта бөлу әдісі. Тізімдемелік (номенклаткуралық) шығындарды қайта бөлу ... ... ... ... ... бұл нақты тауарды (тауарлардың бірнеше тобын) нарықта алға ... және ... ... ұйым ... ...
алынған нарықтағы бәсекелестік (кәміл, кәміл емес бәсекелестік немесе ... ... ... ... ... ... ... ретінде келуі тиіс. Одан әрі бәсекелестердің өздеріне көшу керек. Тиімділікті арттыру үшін мыналар анықталуы қажет:
- ... ... қай ... ... ... оның дамуы қаншалықты тез;
- бәсекелес тауарының сапасы, оның бағасы;
- жарнамалау нысаны және өткізімі;
- техникалық қолдау. ... (14) ... ... ... ... ... желтоқсан айындағы тасымалдау бағасымен салыстырғандағы өзгеруі берілген.
Кесте 14-Тасымалдауының өзгеруі[43].
Жылдар
Автокөліктермен
Темір жолмен
2013 жылғы желтоқсанмен ... ... ... ... ... ... бәсекелестің кемшілігі мен артықшылығын ашуға, оның әлсіз және күшті тұстарын білуге болады, ақырында бұл ұжымның табысы мен ... ... ... ... ... ... ... ұжым құрылымын зерттеу жеткізушілер мен делдалдарды зерттеуді білдіреді, фирманың қазіргі ... ... ... іс ... бар ... мүмкін емес. Жеткізуші бұл кәсіпорынға қажетті шикізатты, жабдықтарды, ақпаратты жеткізуші жеке ... ... ... ... ... ... ... сонымен бірге көлік компанияларын, сақтандыру ұйымдарын және т.б. зерттеуді де қамтиды. Бұл әлі игерілмеген нарықтың былқылдақ топырағында ... ... өзін ... сезінуіне көмектеседі.
Аталған зерттеу жұмыстарының қорытындысын нақты автокөлік кәсіпорынындағы автокөліктердің тасымалддау мүмкіндігімен, олардың техникалық жағдайына сәйкестендіру керек. Кәсіпорынның нарық ... ... ... ... және дәл ... орындауы, әрбір автомобильдің техникалық дайындығы мен сенімділігіне, яғни алыс жолдарға жарамдылығы және Еуропалық стандарттарға ... ... ... болады. Сондықтан кәсіпорын мамандары парктегі әрбір автомобильдің техникалық жағдайына байланысты тапсырыстар ... ... қою ...
Жүк тасымалдау көлігі негізгі екі көрсеткіш бойынша сипатталады: тасымалданған жүктің көлемі және жүк ... ... ... және ... ... әрі ... ... мөлшерін, оның жалпы тасымалданған жүк шамасымен жүк ... үлес ... ... көлемін анықтаған кезде, бір жүктің бірнеше рет тасымалдануы мүмкін екенін (әсіресе ... ... ... ... Бұл ... ... өндірілген жерден, бірден, тұтынушыға жеткізілмей, арасында жөнелтушінің, тасымалдаушының, жүк қабылдаушының, немесе қосымша өңдеу үшін бір ... ... ... ... туындайды.
Жүкті қайта-қайта тасымалдау, болмаса, қайталаным еселеуіші өндірілген жерден тұтынушыға жеткізуді дұрыс ... ... ... ... ... ... ... бұл еселеуіштің неғұрлым аз болуын көздейді.
Жүк тасымалдаудың орындалу, игерілу мерзіміне қарай, жүк тасымалдау көлемі, сағаттық, тәуліктік, айлық, тоқсандық және жылдық ... ... ... ... ... мен жүк ... әдетте біркелкі болмайды. Әр айда, әр тоқсанда бұл мөлшер әр ... ... Бұл ... автокөлік мекемелері қызмет көрсететін өндірістердің ерекшеліктеріне байланысты. Бұл, әсіресе, ауылшаруашылық ... анық ... ... ... және ... ... ... мөлшері арасындағы айырмашылықтар айтарлықтай. Тасымалдаудың маусымдылығына сол жердің табиғаты мен ... да ... мол ... ... ... ... болуы, жолды мұз басып көк тайғақ болуы, күздегі жауын- шашынның ... және ... ... ... ... барысы мынадай элементтерден құралады:
* жүкті тасымалдауға дайындау,
* жылжымалы құрамға (ЖҚ) тиеу,
* жүк тиелген жылжымалы ... ... ... ... апаратын жерге жеткізуі,
* жүкті түсіру және алушыға өткізіп беру,
* ... ... жүк ... ... ... ... құрамның жұмысына, жолға шығу және барып қайта ... ... ... ... Жылжымалы құрамның жұмысын жоспарлау, есептеу және талдау үшін, олардың өзіне тән жұмыс қорытындысының көрсеткіші, жылжымалы құрамды пайдалану көрсеткіші болады.
Жылжымалы ... ... ... ... ... оның техникалық және технологиялық мүмкіншіліктерін қалай пайдаланғандығын көрсеттеді.
Жолға шығу-жүкті жылжымалы ... ... оның осы ... алып ... ... ... ... апарып түсіруі және жылжымалы құрамды кезекті тиеуге қою, сияқты жұмыстардың атқарылуын аяқтау. Бұл бір ... ... ... ... - ... ... ... жүк тиеген жерден шығып, тиесілі әрекеттерін орындап сол жерге қайта келуі. Ол , бір немесе бірнеше рет ... ... Бұл ... ... жол ... ... білу ... тиімділікке әкеледі, келесі бетте бағдар таңдаудың бірнеше амалдары көрсетілген. Жылжымалы құрамның әрқайсысы жеке ... ... парк ... ... мен ... атқарылған жұмыстың техникалық-пайдалану сипатының көрсеткіші арқылы жасалады[44-50].
А
Б
N
С
LA
LB
LC
LN
Li
L0
А
Б
N
С
LA
LB
LC
LN
Li
L0
L - ... ... ... ... ... жолға шығу немесе тасымалдау мүмкіндігі, км.
11-сурет. Жүк ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктері
Жұмысқа шығу-жұмыста болу еселеуіші, сонымен қатар, жоспарлы бос тұру ... жол және ... ... ... ... және ... ұйымдастыруға да байланысты. Демалыс және мереке күндері автомобильді жұмысқа шығару, олардың еселеуішін, ... ... ... ... ... қол ... ... уақтылы, сапалы техникалық қызмет пен жөндеуден өткізу;
* жөндеудің озық тәжірбиесі саналатын агрегаттық әдісті қолдану;
* ... ... ... екінші техникалық қызмет ұйымдастыру;
* техникалық пайдаланудың белгіленген ережесін сақтау;
* жүргізушінің өзіне белгіленіп берген көлікті ұқыпты қарауды ... ... ... ... жүктің сипаты, тиеу-түсіру жұмыстарының ұйымдастырылуы да зор әсер етеді. Жүктің жылжымалы құрамның үстіне дұрыс орналаспауы, ... ... ... ... кері ... тигізеді.Сол сияқты автокөліктің техникалық күйіне жанармайдың сапасы, жүргізушінің тәжірбиесі мен кәсіби деңгейі де әсер етеді.
Автомобиль көлігімен ... ... ... ... жүк ... сол ... жасап шығарған зауыт белгілейді. Үйлесімді жүк көтерімділік автомобильдің ... оның жүк ... ... ... ... ... Үлгісі бірдей автомобильдердің жүк көтерім-ділігі әр түрлі болуы мүмкін. Ол қорабының құрылысы мен оған қойылған жабдығына байланысты болып келеді.
Жүктің ... ... ... ... ... жүк ... тонна-километрмен алынған санының, үйлесімді жүк көтерімділігін толық пайдаланғанда ... тиіс жүк ... ... ... ... ... бөлу ... анықталады.
Жылжымалы құрамның өнімділігінің артуы, оның жұмысындаға әрбір элементтерін жете біліп, олардың көрсеткіштерінің жоғары болуын дұрыс ұйымдастыруға ... Ол ... ... жүк ... ... ... әсер ететін білу, оларды қалай арттырудың жолдарына үңіліу, зерделеп, қисынды мүмкіндіктерін қарастыру ... ... ... ... мен ... ... ... мен ол туралы ғылыми қорытындылар, жүк көтерімділікке әсер ететін негізгі түрткілер деп мыналарды атауға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ...
- бір мекен-жайға жөнелтілетін әр топтағы жеке жүктің өлшемі;
- жылжымалы құрамның тасымалданатын ... ... ... ... ... ... масссасы нақты әр жүктің физикалық қасиетіне байланысты болады. Тығыздығы төмен жүктердің көлемдік массасы аз. Ондай жүктерді тасымалдау кезінде, ... ... ... массасын жоғарылату үшін, оларды қысып тығыздайды. Мысалы: ... ... т.б. ... жүк ... ... жолдарына оны тасымалданатын жүктің қасиеттеріне лайықтап алу, олардың қорабының ... ... ... арттыру, жүктерді дұрыс сұрыптау мен қатар оларды дұрыс қалап, ... ... ... сенімді етіп байлап, бекітудің де мәні зор. Сонымен қатар, ЖҚ-ның өнімділігінің артуы мен қозғалыс ... ... ... ... да ... әсер ... жолға шыққан соң, ол тасымал жұмыстарын атқаруы тиіс. Осыған байланысты жүрген жол, жалпы жүрген жол, ... ... жол, ... ... жол және нөлдік жол ұғымдары пайда болады.
Кәсіпорынның тұрақты тікелей шығындары осы кәсіпорындағы тізімдегі барлық автомобильдерге бөлінетін болса, яғни ... ... ... ... ... ... ... жұмыстарын атқарады, тасымалдау жұмыстарының өзіндік құны төмендейді, сол ... Оның ... ... тізімдегі автомобильдердің атқарар жұмысынан түскен қаржы кірісі мен сол тапсырысты орындау үшін жұмсалған қаржы шығындарының айырмашылығы-мен бағаланады. Егер ... ... ... ... ... ... ... жұмыстары арқасында кәсіпорынға аз мөлшерде болсада кіріс әкелсе немесе сол нақты автомобильге жұмсалған кәсіпорынның ... ... жаба алу ... ... ... тасымалдау бағасын реттеп отырады.Бұл нарық кеңестігіндегі бәсекелестікке тікелей әсер ететіні мәлім, сондықтан аталған іс-шараларды ұйымдастыру мен басқару мәселесі үлкен рөл ... - ... ... ... ... үшін ... тұрақты шығындары (Co),тг;
Rтк -автомобильдердің техникалық дайындығын ... ... ... немесе нақты жұмсалған шығындар сомасы, тг;
Rтб ... ... ... ... қаржы көлемі.
12-сурет. Техникалық дайындығын тұрақты түрде қадағалауды және жөндеу жұмыстарын атқаруды керек ... ... ... ... сүлбесі
Жоғарыда көрініп тұрғандай барлық автомобильдердің атқарар тасымалдау жұмыс ... мен ... ... және ... шығындары бірдей болғанымен олардың техникалық дайындығына жұмсалар қаржы сомасы әртүрлі, содан кәсіпорынға келер ... ... ... Кез келген кәсіпорын басшыларының ең негізгі мақсаты үлкен пайда табу, ал ол үшін кәсіпорындағы барлық автомобильдер ... ... аз ... ... өз ... ақтасада қызмет көрсетуі тиіс. Олай болмаған жағдайда басқа автомобильдерден түскен кіріс есебінен, техникалық жарамсыздықтан тұрған автомобильдердің ... ... тура ... Ал ... ... ... ... шығып, ешқандай техникалық жөндеу жұмыстары мен қосалқы бөлшектер керек ... ... ... ... ағымдарының бейнесі төменде берілген.
Автомобильдерге техникалық қызмет көрсету мен жөндеу ... ... үшін ... ... ... дейін және көрсеткеннен кейін техникалық жағдайлары туралы жеке ақпараттар алу қажет. Бұл кезде талап етілетін ақпараттарды алу үшін ... мен ... ... және көп ... ... ... ... Техникалық қызмет көрсету кезінде жабық және жаңадан басталып келе ... ... ... ... ... алу ... ... кеш жөндеулерді болдырмау үшін маңызы зор.
Автомобильдерді ... ТҚК мен ... ... бір элементі болып табылады. Автотранспорт кәсіпорындарында диагностикалау эәрбір жеке алынған автомобыильдің техникалық жағдайы туралы бірыңғай, дұрыс ақпараттармен ... ... ... мен ... процесін қаматамасыз етеді. Осыған сәйкес АТК-да диагностикалауды ұйымдастыру ТҚК мен АЖ процестерін ... ... ... ... ... жағдайын жолда бақылау орнатылған диагностикалау приборларымен орындалады; күнделікті қызмет көрсету кезінде бақылаулар тексеруі арқылы ... ... 1-ТҚК ... ... ... қозғалыс қауіпсіздігін қаматамасыз ететін механизмдеріне Д-1 жалпы диагностикалау кешенімен қаматамасыз етіледі; 2-ТҚК және АЖ ... ... мен ... ... диагностикалау Д-2 орындалса, аынықталған ақауларды жойғаннан кейін диагностикалау кешенін қолданады. Бұл жағдайда реттеу және ... ... ... ... және ... тексеруді қамтамасыз ету үшін, автомобильді қосымша орын ауыстырып ... ... оны ТҚК мен ... ... бірге орындайды.
Жалпы автотранспорт кәсіпорындарында диагностикалау автомобильдің техникалық жағдайы мен ТҚК мен АЖ технологиялық процесстерін басқару үшін қажетті жеке ... алу мен ... ... ... ... ... ТҚК ... кезінде диагностикалау кешені арқылы анықталған техникалық жағдай туралы бастапқы ақпараттармен ТҚК бригадасы слесарларын қаматамасыз етеді. Сонымен бірге бұл ... бір ... ... ... ... басқару орталығына ТҚК мен жөндеу, өндірісті дайындау туралы шешім қабылдау үшін, сондай-ақ орындалған жұмысты ... және ... үшін ... ... ... ... автомобильдің, оның агрегаттары мен мен тораптарының бөлшектемей техникалық жағдайын анықтаға арналады. ТҚК кезінде диагностикалау жұмыстары автобустар үшін жалпы ... ... 5-9 ... құрайды.
Д-1 жалпы автомобильдің қозғалыс қауіпсіздігін қамтамасыз етеін агрегаттар мен ... ... ... ... ... ... ... жарықтандыру приборларын) техникалық дағдайын, қалдық газдардың улылық деңгейін және отын үнемділікті диагностикалаға арналған. Бұл кезде тек ... ... ... анықтаумен (шұғыл-диагностика), немесе негізгі ақауларды анықтау және реттеу жұмыстарын орындаумен шетелуі мүмкін. Шұғыл диагностика бақылау-тексеру пунктінде ... ... шығу ... ... кейі ... ал Д-1 1-ТҚК алдында орындалады.
Д-2 автомобильдің тарту-экономикалық көрсеткіштері бойынша диагностикалау үшін және оның негізгі агрегаттары, жүйелері мен механизмдерінің ... ... үшін ... Д-2 ... 2-ТҚК ... ... ... дайындау және оның ТҚК кезінде бос тұру уақытын азайту үшін орындалады. 2-ТҚК кезінде Д-2 бірге бір мезгілде технологиялық қажет ... ... да ... ... ... ... ... сәйкес тасымалдау жұмыстарын реттеу мен ара қашықтығын сәйкестендіру көрсетілген. Өйткені күнделікті тапсырыс берушілердің қандай жүктерді, ... ... ... ... ... белгілі, соған байланысты автокөліктердің техникалық дайындығына жауап берер мамандар реттеп отырады. Басты мақсат ... ... ... ... ... ... ... Осы ерекшеліктеріне сәйкес кәсіпорындағы автомобльдерді түрлеріне, жүккөтерімділігі мен мамандандырылуына байланысты ұтымды орналастырып, тиімді пайдалана білу керек. ... ... ... ... ... әр ... үшін ... болып келеді. Ал осы тиімділіктерді жетілдіру үшін арнайы бағдарламалар мен стратегияларды құру ... ... ... ... ... кәсіпорындар осы ұйымдастырудың жетілдіру жолдары үшін арнайы .ақшалай қаражаттар көптеп төгіп отыр. Нарық жағдайына байланысты ... ... ... ... ... ... іздеуде.
Қорытынды
Қазақстан Республикасының жер жағдайы ерекшеліктеріне байланысты аймақтардағы автокөліктермен тасымалдау жүйелерін теориялық жетілдіру ... ... ... тасымалдау жұмыстарын ұйымдастыру мен басқарудың тиімділігі мен тасымалдау принциптері іске асырылған.
Сонымен қатар дипломдық жұмыс материалдары бойынша ... ... атап ... ... ... ... нарық жағдайына сәйкес даму деңгейі мен ерекшеліктері анықталған;
2 Автокөліктікпен тасымалдау қызмет түрлеріне тікелей әсер етер факторлар мен автомобильді пайдалану тиімділігін ... ... мен ... ... анықталып негізделген;
3 Нарық жағдайына сәйкес автокөлік кәсіпорындарын ұйымдастыру мен басқару тиімділіктері және ұжым арасындағы психологиялық қарым-қатынастар әсерлері толықтай ... ... ... мен ... ... атқаруды сәйкестендірудің теориялық негіздері анықталған;
4 Ғылыми және тәжірибелік зерттеулер арқылы ... ... ... ... ... тасымалдау қызметтерінің тиімділіктері анықталып, жүк тасымалдауда автомобильді ұтымды пайдалану мақсатында кәсіпорын жұмыстарын ұйымдастыру мен басқару амалдары ұсынылған; тұтынушылар ... және ... ... беру ... ... дайындау, жаңарту және тиімді пайдалану амалдары нақты кәсіпорындары көрсеткіштерінде анықталып, өндіріске енгізілген.
Өндірістік-әлеуметтік ... ... ... ... ... қалыптасуына елеулі әсер ететін автокөлік кешенінің маңызы ғылыми көзқарастар тұрғысынан зерттелді. Қазіргі жағдайда өндірістік-әлеуметтік инфрақұрылым ... оның ... ... ... ... деген көзқарас елеулі өзгерген. Нарықтық қатынастардың дамуы, сыртқы экономикалық қызметтің жаһандануы, халықаралық көлік кеңістігіне шоғырлану және әлемдік сауда ұйымына қосылу ... ... ... ... ... ... түбегейлі реформалау және саланың әлеуметтік-экономикалық тиімділігін біршама арттыру міндетін жүктейді.
Еліміздің көлік кешінің жүк ... ... 75%-ы ... ... ... ... Жүк тасымалдау көлемі бойынша автомобиль көлігі темір жол магистральдік көлігімен салыстырғанда 6 есеге жуық ... ... ... ... және орта ... ... ... жоғары технологиялық салалары мен қызмет көрсету секторын дамыту, ауыл шаруашылығында фермерлік секторды қалыптастыру, халықаралық экономи-калық ... ... ету, ... ... дамуында өндіргіш күштердің орналасуын теңдестіру үшін баламасыз көлік түрі көлік түрі болып ... ... ... ... ... ... болмауы автокөлік ағындарын оңтайландыруды қажет етеді.
ҚР Президенті Н.Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауында экономика саласы ... ... ... ... айтып кеткен.
Автомобиль көлігі кәсіпорындарының негізі өндірістік қорларын натуралды өлшеммен есепке алу автомобиль паркінің өткізу қабілетін, автокөлік ... ... ... ... ... қуатын, автокөлік құралдарының эксплуатациялық мерзімін, қозғалмалы құрам құрылымының прогрессивтілігін, автокөлік өндірісінің техникалық-ұйымдық деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Ғылыми ... ... ... ... ... ... ... логистикасы сенімділігі мен тиімділігі артып, тасымалдау ... іске ... ... ... автокөлік логистика жүйесіндегі тасымалдау тізбегіндегі жылжымалы құрамдардың техникалық-эксплуатациялық көрсеткіштеріне сәйкес жетілдіру мақсатында жаңа ғылыми теориялық шаралар ұсынылған.
2. ... ... ... ... ... әсер етер факторлар мен автомобильдің техникалық ... ... ... мен ... ... анықталып негізделген.
4. Автокөлік логистикасының сенімділігінің нарық сұраныстарына байланыстыру тиімділіктері мен ... ... ... ... сәйкестендірудің теориялық негіздері анықталған.
5. Ғылыми және тәжірибелік ... ... ... бағыттағы тасымалдау жұмыстарының техникалық-экономикалық және техникалық, технологиялық көрсеткіштерін анықтап, жүк тасымалдауда автомобильдің техникалық мүмкіндігін тиімді пайдалану амалдары ұсынылған.
6. ... ... ... ... мен ... ... шығындар арасындағы сәйкестіктердің үйлесімділіктері анықталып, нақты кәсіпорынның техникалық-экономикалық көрсеткіштері арқылы берілген.
Экономикалық тиімділігі. ... 2014 жылы ... ... 30 пайызын алыс жолдардағы тассымалдау жұмыстарына қатынастырып солардан барлық кірістің 42 пайызын алған, ал ... ... ... жұмыстарын біріктіру арқылы аталған көрсеткіштер 55 және 86 пайызға дейін көтерілді.Соның ішінде: халықаралық жүк тасымалдау жұмыстарынан 756000 мың ... сырт ... ... - 99600 мың тг., сырт ... ... - 1306000 мың тг. ... ... Аталған іс-шараларды ұйымдастыру мен басқару арқасында 2015 жылы кәсіпорынның алар таза пайдасы 12 пайызға өседі ... ... ... әдебиеттер тізімі
1 Назарбаев Н. А. Казахстан - 2030. Процветание, безопасность и ... ... ... - ... ... 2011. - ... Назарбаев Н.А. Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан //Ана тілі. - Астана, 2007.
3 Транспортная стратегия Республики Казахстан до 2015 ... ... ... Президента Республики Казахстан от 11.04.2006 года №86.
4 Күшікбаева Қ. Қ ... ... 2004. ... ... ... ... желісі www.wikipedia.kz логистика негіздері
6 Байтиленова Е. С Алматы: ... 2014. 196 бет ... ... ... Е. Управление трудовыми ресурсами. /Сб.статей. −М.: Инфра-М, 2002.
8 Жаңбыров Ж.Ғ. Жүк тасымалдау ұйымдастыру және ... ... оқу ... - Алматы: , 2007. - 23,62 б.п.
9 Сартан Г.Н. ... ... ... ... Новые технологии работы персонала //Менеджер, 2012. −№ 4.
10 Красникова Е.А. Этика и ... ... ... −М.: ... 2009.
11 ... К.В., ... А.В., ... В.П., Захаров А.К. Логистика, эффективность и риски внешнеэкономических операций. - Киев:ИНЭКС, 2001. - ... Reuse and ... - Reverse ... ... (Oak Brook, II: Council of ... Management, 2014). - Р.3.
13 Modern Materials Handling, June 2014, p.57, San Francisco ... ... 10, 2014. - ... Chris Gills, Robert Motleys, ... a Supply Chain", American Shipper, December 1995. - Р. ... Fred R. Ricker, Peter ... "Continuous Replenishment Planning (CRP): The Driving Force in the ... ... in Annual ... ... of the Council of ... ... 1993. - Р.529.
16 Жанбиров Ж.Г. Автомобильные грузовые перевозки: учебное пособие. - Алматы: , 2009 . - 6,3 ... ... Ж.Ғ., ... Б.Н., ... З.Р. Автокөлік мекемелер басқару шетелдік тәжірбие //Вестник Каз АТК. - 2006. - № 5. - С.100 - ... ... Ж.Ғ. ... ... даму ... //Вестник НАН РК. - Алматы, 2007. - №6. - Б. 43 - 48.
19 Сыртанов С.К. ... ... ... и ... транспортного комплекса Казахстана. - Алматы, 2002. - 126 с.
20 Квалификационные требования к субъектам, занимающимся ... ... и ... на автотранспорте в Республике Казахстан: утв. Постановление Правительства Республики Казахстан Директор. - 1997, № ... ... ... ... ... / ... Миротина Л.Б.и Сергеева В.И. - М.: ИНФРА. - М, 2009. - 200с.
22 ... Ж.Ғ., ... З. ... ... ... ... З., Жексенбаев Н. Автокөлік логистикасының тасымалдау тізбегінің сенімділігі
24 Жаңбыров Ж.Ғ.,Тұрсымбекова З.,Мырзагельдиев Р.А., Қамбарова А.А.Патыкова Б. Автокөлік логистикасы жүйесін ұйымдастыру ... О ... ... ... ... ... за ... на территории Республики Казахстан. Постановление Правительства от ... № 1358 // ... ... ... и Правитель ства Республики Казахстан. - ... 2000. - № 38 - ... О ... развития автодорожной отросли Республики Казахстан на 2001 - 2008 годы // ... ... ... и ... Республики Казахстан. - Астана, 2001. - № ... ... от ... года №156 - ... Ж.Ғ.Жаңбыров, З Трсымбекова Автокөлік тиімділігін анықтау моделі
29 Modern Materials Handling, June 1994, p.57, San Francisco ... ... 10, 2013. - Р. ... Компанияның ресми сайты: www.timgroup.kz
31 Лебедов А.И. Региональная программа реализации пилотного проекта логистической системы. Стратегическое моделирование интермодалных транспортных систем.// Сб. ... ... ... ... (ММЛФ - 2000)/Под общ.ред. Л.Б.Миротина, Ы.Э. Ташбаева, Н.С. Журавлевой. - М.: МАДИ (ТУ), ... ... И.М., ... Т.М., ... А.А., ... В.Б. ... ... и принятия решений. - М.: Наука, 2009. - 328с.
33 Лукинский В.С. и др. Логистика автотранспорта. - ... и ... 2000 .
34 ... И.М., ... Т.М., ... А.А., ... В.Б. Теория выбора и принятия решений. - М.: ... 2001. - ... ... З.Ж. Жүк ... ... және бағасын анықтау
36 Жанбиров Ж.Г. Проблемы развития транспортно - логистических услуг в РК //Вестник ... - 2009. - № 9. - С.65 - ... ... Г.А. ... как ... ... конкуренто-способности на международных рынках /Бюллетень транспортной информации. - 2003. - №1 (91).
38 Канчавели С.Е., Колобов А.А., ... И.Н. и др. ... ... ... - экономической устойчивости фирмы: Логистикоориентирование бизнеса /под.ред. А.А.Колобова и И.Н. Омельченко. - М.: Изд - во МГТУ им. ... ... ... и ... РК 2001 - 2005 г.г. // ... ... - ... по статистике РК. - ... ... ... ... ... ... - Агенство по статистике РК. - Алматы, 2006.
41 Шпенст В.И. Концепция развития автотранспортной отрасли /Сб.. - ... ... ... К.В., ... А.В., ... В.П., Захаров А.К. Логистика, эффективность и риски внешнеэкономических операций. - Киев: ИНЭКС, 2001. - ... ... А.М. ... логистики. - М.: Маркетинг, 1996.
42 Бекмагамбетов М.М. Автомобильный транспорт Казахстана: этапы становления и развития. - ... 2003. - 456 ... ... ... Казахстана, 2003 - 2004 (Международный Союз Автомобильного ... - М., 2004. - 148 ... ... Т.А. Информационная логистика. - М.:Экономика, 2002.
45 Экономика автомобильного транспорта /под ред. Кочановой Г.А. Уч. пособие - М.: ... ... ... ... О.В.., ... С.Н., Литвенко М.И. Бухгалтерский учет в автотранспортных организациях. - М.: Академия ... ... Ж.Ғ. ... жүк ... ... ... ... әдістемесі. - Алматы: Каз.ҰАУ, 2012 г. - 1,75 б.п.
48 ... В.А. ... ... ... ... - М.: Инфра. - М, 2009.
49 Жаңбыров Ж.Ғ. Автокөліктермен жүк тасымалдау тиімділігін анықтау үшін әдістемелік нұсқау. - ... ... 2006. - 1,75 ... ... Ж.Ғ. ... жүк және ... тасымал-даудан курстық жоба орындау әдістемесі - Алматы: КазҰАУ,-2006. - 2,75 б.п.

Пән: Транспорт
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 72 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Өскемен12 бет
Биологиялық мембраналар арқылы зат тасымалдау процесі14 бет
Жолаушыларды таксимен тасымалдаудың ережелері. Қозғалыс кестесі3 бет
Жолаушыларды тасымалдау шарты38 бет
Жүк түрлері9 бет
Мұнай өнімдерін тасымалдаудың ерекшеліктері4 бет
Мұнай өнімдерін тасымалдаудың ерекшеліктері жайлы10 бет
Мұнай өнімдерін тасымалдаудың ерекшеліктері жайлы мәлімет7 бет
Тасымалдау үдерісін қайта құру жағдайындағы тариф құрылымы48 бет
Халықаралық тасымалдарды рәсімдеу шарттары3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь