Қазақстандағы жұмысбастылық мәселелері және еңбек рыногының жағдайы

Адамзат тарихының тәжірибесі, адамның еңбекке деген ең жақсы ынтасы, яғни, талаптануы, тек нарық, оның ішінде еңбек нарығы жағдайында ғана іске асатындығын көрсетті. Еңбек нарығы дегеніміз бұл ең алдымен жұмыс күшіне сұраным мен ұсыным. Әрине, бұл тым ерекше, өзгеше нарық. Жұмыс күшін реттеуде оны әкімшілдік-әміршілдік әдіске қарама-қарсы әдіс деп қарауға болады. Еркін еңбек – бұл тиімді экономиканың негізі.
Осы уақытқа дейін біздің елімізде еңбек нарығы болмады. Мамандарды қайта дайындаудың тым қарапайым жүйесінің болуы – тұрғындарды толық, бірақ тиімсіз түрде жұмыспен қамтуға жағдай туғызды, өмір сүру ресурстарын бөлуде теңгермешілдікке жол берді, ал ол белгілі бір дәрежеде қоғамның өндіргіш күштерді орналастыру бағдарламасына сәйкес орталықтанған жоспар бойынша өндіріс салалары мен аймақтарына бөлу арқылы шешіп отырды. Жаңа жұмыс орындарын жасау еңбек етуге қабілеті бар тұрғындардың санына асып кетіп отырды, ал ол, өз кезегінде жұмысв күшінің тапшылығын тудырды. Және де, бұл кардарлық экстенсивті типтегі шаруашылық механизмінен қолдау тауып отырды: кәсіпорынның жалақы қоры жұмыскерлердің санынан тәуелді болды, олардың санының өзгеріп отыруы еңбек өнімділігінің төмендігінің және жұмыскерлерді өндірістегі негізгі жұмыстарынан ауыл шаруашылық және басқа жұмыстарға пайдаланудың орнын толтыруға тиіс еді.
Оның есесіне жұмыскерге, белгілі бір жұмыс орнына ие болуға нақты кепілдік берілетін және оны жұмыстан шығару іс жүзінде мүмкін болмады. Соның нәтижесінде жұмыс күшіне деген сұраныс еркіндігі мен ұсыным еркіндігі қатаң шектелді. Мемлекет жұмыскерлердің белсенділігі мен қозғалысына қатаң бақылау жасап отырды, олардың өздерінің жұмыс күшін қолдануына тек қана мемлекет белгіленген еңбек нысандарының шеңберінде ғана рұқсат етілді.
        
        Қазақстандағы жұмысбастылық мәселелері және еңбек рыногының жағдайы.
Адамзат тарихының тәжірибесі, адамның еңбекке деген ең жақсы ынтасы, ... ... тек ... оның ... еңбек нарығы жағдайында ғана іске асатындығын көрсетті. Еңбек нарығы дегеніміз бұл ең ... ... ... ... мен ... Әрине, бұл тым ерекше, өзгеше нарық. Жұмыс күшін реттеуде оны әкімшілдік-әміршілдік әдіске қарама-қарсы әдіс деп ... ... ... ... - бұл тиімді экономиканың негізі.
Осы уақытқа дейін біздің елімізде ... ... ... ... ... ... тым ... жүйесінің болуы - тұрғындарды толық, бірақ тиімсіз түрде жұмыспен қамтуға жағдай туғызды, өмір сүру ... ... ... жол ... ал ол ... бір ... қоғамның өндіргіш күштерді орналастыру бағдарламасына сәйкес орталықтанған жоспар бойынша өндіріс ... мен ... бөлу ... шешіп отырды. Жаңа жұмыс орындарын жасау еңбек етуге қабілеті бар тұрғындардың санына асып ... ... ал ол, өз ... ... ... ... ... Және де, бұл кардарлық экстенсивті типтегі шаруашылық механизмінен қолдау ... ... ... ... қоры ... санынан тәуелді болды, олардың санының өзгеріп отыруы еңбек өнімділігінің төмендігінің және жұмыскерлерді ... ... ... ауыл ... және ... ... ... орнын толтыруға тиіс еді.
Оның есесіне жұмыскерге, белгілі бір жұмыс орнына ие болуға нақты кепілдік берілетін және оны жұмыстан ... іс ... ... ... Соның нәтижесінде жұмыс күшіне деген сұраныс еркіндігі мен ұсыным еркіндігі қатаң шектелді. ... ... ... мен ... ... бақылау жасап отырды, олардың өздерінің жұмыс күшін қолдануына тек қана ... ... ... ... шеңберінде ғана рұқсат етілді.
Кадрларды тұрақтандыруда институты, белгілі бір кезеңге мерзімдік шартқа қол қою ... ... ... ... ... ... ... кейін пәтер беруге уәде ету, бір кәсіпорында істеген үзіліссіз жұмыс стажын жоғалту қатері сияқты жанама әдістер де қолданылды. Өздерінің қабілетін ... ... және ... өмір қалпын қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін жұмыс іздеу ұмтылысы - қалада төлқұжат тәртібі ... елде ... ... ... ... ... ... кедергі жасау, пәтер алу қиындықтары сияқты әкімшілік механизмі ... ... Бір ... ұзақ ... жұмыс істеу экономикалық тұрғыдан да және әлеуметтік тұрғыдан да ынталандырылды. Соның нәтижесінде еңбекті ауыстырудың экономикалық заңы ... Оның мәні - адам ... ... ... ... үшін ... жұмыс істеуі керек, ал ол, үнемі өзін-өзі жетілдіруді ... ... ... ... жұмыс істейтін өмірінің барлық кезеңі бойына еңбек ету нысанын ауыстырып отырады.
Мысалы, американдықтар еңбек ететін өмірі бойына, орта ... 7,5 рет ... ... Жапонияда, бір бөлегі өмірлік жалдаумен қамтылған жұмысшылар 2,6 рет жұмысын ауыстырады екен. Батыс Европада бұл ... ... ... ... ... ... төмен. Бұл процесс, нарықтық принциптерге көшіп жатқан экономикаға тән көрініс. Мысалы Финляндияда өндірісте және басқа салаларда жұмыс істейтіндердің үштен бірі ... ... ... ... ... ... ... 2010 жылғы мәліметтерге сүйенсек жұмыссыздықтың саны 5,6 % құрап отыр.
Орташа жалақы мөлшері 80757 тг.
Жалпы халық саны 16 ... ... ... саласында, өндіріске қажетті жұмыс күші мен олардың жұмыстың жағдайына қоятын талабы арасында елеулі қайшылықтар бар. Оның ... - ... ... көрінеді. Миллиондаған адамдар, өздерінің экономикалық және әлеуметтік жағдайын жақсарту мақсатында жұмыс орнын ауыстырам деп ... ... ... ... Ол көбінесе 2 айдан 6 айға дейін созылады. Сонымен бірге миллиондаған диплом бар мамандар да ... ... ... ... ... ... жұмыс жасайды, ал бұл құрылымдық, яки салалық жұмыссыздықтың орын алып отырғанын көрсетеді.
Қазақстан Республикасында еңбек ... ... ... ҚР ... ... ... ... экон\қ ахуалына б\ты. Қазіргі кездегі респ\ғы еңбек рыногы жұмыссыздық деңгейінің төмендеуі мен жұмыспен қамтылған халықтың санының өсуімен ... ... ... ... ... ... өзгерістер, еңбек ресурсының сапасына қойылатын талаптардың жиі өзгерісі халықты жұмыспен қамту мен ... ... ... сай ... үшін ... ... құруды қажетсінеді. Стихиялы еңбек рыногы жұмыс күші сұранысының өзгерісіне ұсыныс құрылымының уақтылы бейімделуін ... ... ... ... пен қажетті мамандардың жеткіліксіздігі қатар өседі. Бұл проц\тер жұмыспен қамту саясатын экон\ғы әлеу\к экон\қ қайта құрулар мен адам рес\н дамыту ... ... ... қажет екендігін көрсетті. Жұмыспен қамту елдегі нақты экон\қ жағ\мен анық\ды. 2009 жылдың бiрiншi тоқсанында елiмiзде жұмыссыздықтың деңгейi 6,6 пайыздан 6,9 ... ... Ал ҚР ... және халықты әлеуметтiк қорғау министрлiгi 2009 жылдың күзiне қарай, анығында, қыркүйек айында халықты жұмыспен қамтудың жаңа тұжырымдамасын көпшiлiк талқысына ... Бұл ... ... ... ... мәлiмдедi. Оның айтуынша, қазiргi таңда заңдық күшi бар құжат - ... ... ... жөнiндегi заңға бiрқатар өзгертулер мен толықтырулар енгiзудi және жетiлдiрудi қажет етедi. Министрлiктiң еңбек нарығын зерттеудiң халықаралық тәжiрибеде қолданатын тәсiлiне, ғылыми ... ... ... ... иек ... ... Сонымен қатар министрлiктiң ықпалымен құрылған сарапшылар тобы ұлттық және шетелдiк еңбекпен қамту туралы заңнамаларын зерттеуге, сондай-ақ, оны отандық жүйеге бейiмдеуге күш ... ҚР ... ... ... ҚР ... ... қарсы бағдарламасы мен "Жол картасын" iске асыруға арналған алқалы жиында Премьер-министр Кәрiм Мәсiмов "Жол картасына" бөлiнген қаражаттың 2009 жылға тиесiлi ... 191 ... ... асып түскенiн айтты. Оның 140 млрд. теңгесi - ... ... 51 ... ... жергiлiктi бюджеттерден бөлiнбек. Жұмыссыздық деңгейiн төмендету мақсатында жастар саясаты бағдарламасы мен халықтың белгiлi бiр тобын жұмыспен қамту көзделген.
Жұмыссыздық және оны шешу ... ... ... ... ... жаңа жағдайға тап болды. Олар: ауылдан қалаға жаппай миграция, аграрлы сектордағы тоқырау, ... және ... ... өсуі және ... емес ... ... жұмыссыздық-3-ші әлем елдерінің дамымағандығының ең ауыр көрсеткішінің бірі. 3-ші әлемнің елдерінде, ... ... ... жұмыс күшінің 10-20% алып жатыр. Әсіресе халықтың білімі бар 15-24 жас мөлшеріндегі халықтың ... ... емес ... ... одан да кең. ... проблемасын дұрыс бағалау үшін көрінетін жұмыссыздықпен қоса толық емес жұмысбастылыққа көңіл бөлу қажет. Бұл ... 3-ші әлем ... ... О.Эдвардс зерттеген. Ол жұмыссыздар санымен бірге, жұмыссыздықты бағалау үшін бірқатар факторларды ескеру қажеттігін айтты: 1)жұмыстың ұзақтығы, көбісі жұмыс күнін, ... ... т.б. ... ... ... ... ол ... пен тамақтануға байланысты. 3)еңбек өнімділігі, оның төменгі деңгейі комплементарлық ресурстардың жетіспеуінен болады. Эдвардс жұмыс күшін толық емес ... 5 ... ... ... ... ерікті де, шарасыздан. 2.Толық емес жұмысбастылық. Адамдардың қалауынсыз аз сағат, апта т.б ... ... 3. ... ... ... ... емес жұмыс істейтін жұмыс күші: а)жасырын толық емес ... ... ... ... ... ... ... жұмысты қысқа мерзімде жасау мүмкіндігі. ә) жасырын жұмыссыздық-сәйкес жұмысты таппаған, білім алуды жалғастыруды немесе үй шаруашылығымен айналасуды ... ... ... ... зейнеткерлікке шығу. Көптеген мемлекеттерде өмір сүру жасының ұзаруына қарамастан, зейнеткер жасы төмендетіледі, жас мамандарға ... беру ... 4. ... ... ... емес жұмысқа қабілеттілігі. Денсаулық жағдайына байланысты болады. 5.Өнімсіз еңбек. Комплементарлы ресурстардың жоқтығынан уақытты босқа ... ... ... ... ... ... ... дамушы мемлекеттерде салынған негізгі анологиялық моделі. Алайда экономикалық, социалдық және институционалдық соңғы жағдайы ... ... ... ... аударылады.Тым нақты есеп-қисап әдістемесі спецификалық мәселе жұмыспен қамту ... ... ... ... ... дәстүрлі теориялық радикалдық байланысты оятты. Жұмыспен қамту үш моделін қарастырамыз.Біріншісі - ... ... ... ... ... жұмыспен қамту дәстүрлік теорияға жатады; екі және басқа да неоклассика экономикалық ... ... ... Екінші модель-макроэкономикалық моделі "жұмыспен қамту -шығарылым" өзара жиналған капиталда салынған.Үшінші модоль- микромодель бағалы ... ... ... ... ... факторлық өндіруші эффектілік қолданылуының ресурсын, ең алдымен ... ... ... екі модель біріңғай қиыншылыққа жақындайды позициялық сұранысқа және саясатқа ыңғайымен көңіл аударуда. Еркін нарықтағы дәстүрлі ... ... ... ... табу және толық жұмыспен қамту.Дәстүрлі экономикада батыстық үлгі, тәуелсіз ... ... ... ... ... ... пайдалы және табысына әкеледі. Өндірушілер жаңа күш қуатын жинайды ... ... ... құн ... ... ... деңгейін көрсете білгенше. Жағдайлы қағиданың өндірілуінің төмендеуіне байланысты баға нарықта сол өнім еңбекгі лайықты ... ... ... ... ... ... суретте көрсетілгендей Жаңа жұмысшылар төменгі жалақы алуға мәжбүрлі болады. Өндірістің ... өсуі мен ... ... моделі : ЖҰӨнің өсуі жұмысбастылықтың өсуіне алып келеді деп ұйғарылды. Дәлелдеме ретінде ... ... ... келтіріледі. Кейінірек бұл модельдің қиындатылған түрлері де кездеседі, алайда ... ... бір ... ... ... өсу жинақтаудың көлемімен және табиғи капиталды өсіру мен өнімнің капиталды көп қажет етуі(жаңа ... ... ... ... ... көп ... ету ... өнімнің өсу темпі мен жұмысбастылықты максимизациялау жинақтау мен инвестицияларды максимизациялаудың арқасында жеткізіледі. Бағалық стимулдау моделі: Бағаның ... ... ... модель фирма мінез құлқының сипатына сүйенеді. Үнемділік ... ... ... ... өндіріс факторларына әр түрлі бағалармен кездесіп, олардың ішінде өнім көлемін шығаруға қажетті шығынды төмендететін комбинацияны таңдайды. Мыс.: еңбек және капитал ... ... ... олар ... ... ... ... құқығы бар: еңбекті көп қажет ететін немесе ... көп ... ... ... арасынан. Үш модельді талдау арқылы біз Үшінші әлем елдеріндегі жұмыссыздық мәселелерінің қаншалықты қиын екендігіне көз жеткіздік. Осының негізінде ... ... ... ... Өндіріс факторларының бағасы ресурстарды бөлу мен жұмысбастылық жағдайларына әсер етеді.Мемлекеттік ... ... ... ... мен ... жерлердегі жұмыс күшін пайдалану мәселесін қиындатады.Тиімді еңбекті көп қажет ететін технологияларды ... ... өсу ... ... ... дегенді білдіре бермейді. Қалаға бағытталған стратегиялар тура немесе жанама түрде ауылдан қалаға қарай көшу миграцияларының көбеюіне, ол өз ... ... ... алып ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аймақтағы петроглифтерді зерттеу ісінің қалыптасуы мен дамуы16 бет
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Коммерциялық банктегі сервистің дамуының теоретикалық негіздері71 бет
Лизинг және әлемдік лизингтік нарықтың қалыптасуы28 бет
Рекреациялық туризмді жоспарлау және ұйымдастыру30 бет
Тірі табиғат объектілерінде қордаланған адамдардың қажетіне керекті биологиялық ресурстарға өсімдіктер және жануарлар ресурстары162 бет
Шағын және орта бизнеске несие беру65 бет
Экономикалық ұғымдар168 бет
Қазіргі Қазақстандағы этносаралық қарым-қатынастар және ақпараттық қауіпсіздік мәселесі91 бет
Қазақстан тарихындағы Ислам діні67 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь