Мәлеметтер қоры көмегімен ақпаратты сақтау,іздеу, сұрыптау технологиясы. Ақпаратты сақтау және жүйелеу


Ақпаратты сақтау, жүйелеу және өңдеу қажеттілігі адамзат тарихында бұрыннан-ақ туындай бастаған. Жазу пайда болғаннан бастап адам осындай қажеттіліктерді қанағаттандыруға тырысып бақты.
Алғашқы жазғыштардың жазба куәліктерінде патшаның салық және қазынасының (б.з.д 4000 жыл) есептері сипатталады. Жазба жүйесі алты мың жылдай дамып отырды, сонымен қатар жазуды жүйелендіруді жетілдіру де солай дамып келеді. Бірақ та осы уақыттың барлығында да жазуды өңдеу қолмен жүргізілді. Тек 1800 жылдары ғана алғашқы рет ақпаратты өңдеуді автоматтандыруға бірінші қадамдар жасалды. Осы кездерде Джеквард Лум матаны пішуді перфокарта бойынша іске асыруды ойлап тапты. Кейінірек осыған балама технология, механикалық пианинода қолданылды. XIX жүз жылдықтың соңына қарай Ресей мен Құрама Штаттарда халық санағы перфокарта көмегімен жүргізілді. Кейінірек берілгендерді картаға жазу, сұрыптау және кесте құру құрылғысын шығарған, әйгілі IBM (International Business Machines) фирмасы болды.
Сақталынған программасы бар электрондық компьютерлердің пайда болуы, ақпараттарды өңдеу саласында төңкеріс жасады. Бұдан былай ақпаратты өңдеу технологиясының жетілуі, программалау мен компьютер саласының дамып жетілуімен тікелей байланыста тұрды.
ХХ ғасырда адамзат нағыз ақпараттық жарылыстың куәгері болды. Адамзат қабылдайтын ақпараттың саны әрбір жыл сайын екі есеге артып отырды. Егер бұрындары негізінен тек мәтіндік және сандық берілгендер жүйелендірілсе, ал енді, әйтеуір адамзат қабылдай алатын барлық ақпараттар өңделіп, жүйелендіріле бастады. Соңғы компьютерлік жетістіктер, коммуникация жабдықтарының дамуы осы келеңсіздіктерді шешуге көмектесті.
Бірақ қашанда болмасын жаңа қажеттіліктер туындайтыны анық. Сөйте тұрсақ та, бүгіндері, электронды түрдегі ақпаратты сақтау және жинауды ұйымдастыру онша қиын емес. Тіпті Internet технологиясының жетістіктерін пайдалана отырып, жер шарының кез келген нүктесіндегі электронды архивтен ақпарат алуды ұйымдастыруға мүмкіндік бар. Нақты келеңсіздік туғызатын ол, адамдар өзіне қажет ақпаратты тез, әрі оңай ала-алатындай, үлкейтілген түрдегі берілгендер архивін ұйымдастыру болып отыр.
Мәліметтер қоры, оларды құрудың және функциялаудың принциптері
Мәліметтер қорының концепциясы ақпаратты өңдеуді автоматтандыру жүйесінің даму процесімен бірге біртіндеп жинақтала бастағанын, берілгендер базасын оқып үйрене бастағанда-ақ айта кеткен жөн.
Мәліметтер қоры ұғымы 60 жылдардың соңына қарай пайда болды. Осы уақытқа дейін берілгендерді өңдеу сферасында, тек берілгендер файлы және берілдендер жиынтығы туралы ғана айтылып келді.
Мәліметтер қоры - объектінің немесе объектілер жиынтығының жағдайын, олардың қасиеттерін және өзара қарым-қатынастарын бейнелейтін атауы бар мәліметтер жиынтығы.
Мәліметтер қорын объектінің ақпараттық моделі ретінде қарастыруға болады.
Турасын айтқанда, мәліметтер қорын тағайындау, мәліметтердің бір және тек сол жиынтығын қосымшалардың максималды саны үшін пайдалануға болатындығымен шектелетіндігінде.
Егер де мәліметтер қорына тек мәліметтерді сақтау тағайындалған болса, онда оның түрі қарапайым болар еді. Мәліметтердің әртүрлі элементтерімен арасындағы байланысты қамтамасыз етуі, оның күрделілігін түсіндіреді.
Мәліметтердің ең кіші элементін өріс деп атаймыз. Мәліметтер қорының элементтері мәліметтердің кішірейтілген түрлеріне бөлшектене алмайды, сондықтан да пайдаланушы үшін оның мағынасы жоғалмайды. Мәліметтер қорының элементтері жеке өзі ештеңені түсіндіре алмайды. Егер ол басқа мәліметтердің басқа элеметтерімен байланысты болған жағдайда ғана, оның мағынасы болады. Мысалы, туған жылдар мәліметтер элементін, жер бетіндегі өмір сүріп жатқан әрбір адаммен сәйкестендіруге болады. Бірақ мынадай жағдай болуы мүмкін, мысалы, мынадай байланыс; мекемедегі жұмысшылардың нөмірлері - туған жылына сәйкес келген жағдайда, біз мекемедегі нақты сол жұмысшы туралы толық ақпарат ала-аламыз.
Мәліметтер элементтерінің арасындағы өзара байланысты көрсететін мәліметтер жиынтығын кортеж деп атаймыз. Бірақ әртүрлі программалық жабдықтауларда бұл терминнің орнына басқалары қолданылады, олар: мәліметтер элементтерінің тобы, жол, сегмент, жазу.
1. Жаңа информациялық технологиялар; Информатикадан 30 сабақ, Алматы, ЖТИ, 2003ж.
2. Компьютер әлемі, Республикалық журналы, №1, 2001 ж.
3. Информатика мен есептеуіш техника негіздері, А.Г.Кушниренко, Г.В.Лебедев, Р.А.Сворень, Рауан, 1998ж.
4.ЭВМ-мен жұмыс істеуді үйренейік, Гигловый А.В. Алматы, 1992ж.
5.ЭВМ және программалау элементері, Қараев Ж, Алматы, Рауан, 1991ж.
6. Компьютер: сұрақ және жауап, Бектаев С.К., Алматы, Қазақстан, 1991ж.
7. Информатика: жоғары оқу орындарының студенттеріне арналған құралы, Алматы, Қазақ университеті, 1992ж.
8.Информатика мен есептеуіш техника негіздерін оқыту: екі бөлім, Алматы, мектеп, 1972ж.
9.“Компьютерлік технология ерекшіліктері”, Информатика негіздері, №1, 25-26 бет
10. Экономическая информатика, под ред. П.В.Конюховского, Д.Н.Колесова, Питер, 2000г.
11. Информатика, учебник под ред. профессора Н.В.Макаровой, Москва, «Финансы и статистика», 2004 г.

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Тақырыбы: Мәлеметтер қоры көмегімен ақпаратты сақтау,іздеу, сұраптау технологиясы
Ақпаратты сақтау және жүйелеу

Ақпаратты сақтау, жүйелеу және өңдеу қажеттілігі адамзат тарихында бұрыннан-ақ туындай бастаған. Жазу пайда болғаннан бастап адам осындай қажеттіліктерді қанағаттандыруға тырысып бақты.
Алғашқы жазғыштардың жазба куәліктерінде патшаның салық және қазынасының (б.з.д 4000 жыл) есептері сипатталады. Жазба жүйесі алты мың жылдай дамып отырды, сонымен қатар жазуды жүйелендіруді жетілдіру де солай дамып келеді. Бірақ та осы уақыттың барлығында да жазуды өңдеу қолмен жүргізілді. Тек 1800 жылдары ғана алғашқы рет ақпаратты өңдеуді автоматтандыруға бірінші қадамдар жасалды. Осы кездерде Джеквард Лум матаны пішуді перфокарта бойынша іске асыруды ойлап тапты. Кейінірек осыған балама технология, механикалық пианинода қолданылды. XIX жүз жылдықтың соңына қарай Ресей мен Құрама Штаттарда халық санағы перфокарта көмегімен жүргізілді. Кейінірек берілгендерді картаға жазу, сұрыптау және кесте құру құрылғысын шығарған, әйгілі IBM (International Business Machines) фирмасы болды.
Сақталынған программасы бар электрондық компьютерлердің пайда болуы, ақпараттарды өңдеу саласында төңкеріс жасады. Бұдан былай ақпаратты өңдеу технологиясының жетілуі, программалау мен компьютер саласының дамып жетілуімен тікелей байланыста тұрды.
ХХ ғасырда адамзат нағыз ақпараттық жарылыстың куәгері болды. Адамзат қабылдайтын ақпараттың саны әрбір жыл сайын екі есеге артып отырды. Егер бұрындары негізінен тек мәтіндік және сандық берілгендер жүйелендірілсе, ал енді, әйтеуір адамзат қабылдай алатын барлық ақпараттар өңделіп, жүйелендіріле бастады. Соңғы компьютерлік жетістіктер, коммуникация жабдықтарының дамуы осы келеңсіздіктерді шешуге көмектесті.
Бірақ қашанда болмасын жаңа қажеттіліктер туындайтыны анық. Сөйте тұрсақ та, бүгіндері, электронды түрдегі ақпаратты сақтау және жинауды ұйымдастыру онша қиын емес. Тіпті Internet технологиясының жетістіктерін пайдалана отырып, жер шарының кез келген нүктесіндегі электронды архивтен ақпарат алуды ұйымдастыруға мүмкіндік бар. Нақты келеңсіздік туғызатын ол, адамдар өзіне қажет ақпаратты тез, әрі оңай ала-алатындай, үлкейтілген түрдегі берілгендер архивін ұйымдастыру болып отыр.
Мәліметтер қоры, оларды құрудың және функциялаудың принциптері
Мәліметтер қорының концепциясы ақпаратты өңдеуді автоматтандыру жүйесінің даму процесімен бірге біртіндеп жинақтала бастағанын, берілгендер базасын оқып үйрене бастағанда-ақ айта кеткен жөн.
Мәліметтер қоры ұғымы 60 жылдардың соңына қарай пайда болды. Осы уақытқа дейін берілгендерді өңдеу сферасында, тек берілгендер файлы және берілдендер жиынтығы туралы ғана айтылып келді.
Мәліметтер қоры - объектінің немесе объектілер жиынтығының жағдайын, олардың қасиеттерін және өзара қарым-қатынастарын бейнелейтін атауы бар мәліметтер жиынтығы.
Мәліметтер қорын объектінің ақпараттық моделі ретінде қарастыруға болады.
Турасын айтқанда, мәліметтер қорын тағайындау, мәліметтердің бір және тек сол жиынтығын қосымшалардың максималды саны үшін пайдалануға болатындығымен шектелетіндігінде.
Егер де мәліметтер қорына тек мәліметтерді сақтау тағайындалған болса, онда оның түрі қарапайым болар еді. Мәліметтердің әртүрлі элементтерімен арасындағы байланысты қамтамасыз етуі, оның күрделілігін түсіндіреді.
Мәліметтердің ең кіші элементін өріс деп атаймыз. Мәліметтер қорының элементтері мәліметтердің кішірейтілген түрлеріне бөлшектене алмайды, сондықтан да пайдаланушы үшін оның мағынасы жоғалмайды. Мәліметтер қорының элементтері жеке өзі ештеңені түсіндіре алмайды. Егер ол басқа мәліметтердің басқа элеметтерімен байланысты болған жағдайда ғана, оның мағынасы болады. Мысалы, туған жылдар мәліметтер элементін, жер бетіндегі өмір сүріп жатқан әрбір адаммен сәйкестендіруге болады. Бірақ мынадай жағдай болуы мүмкін, мысалы, мынадай байланыс; мекемедегі жұмысшылардың нөмірлері - туған жылына сәйкес келген жағдайда, біз мекемедегі нақты сол жұмысшы туралы толық ақпарат ала-аламыз.
Мәліметтер элементтерінің арасындағы өзара байланысты көрсететін мәліметтер жиынтығын кортеж деп атаймыз. Бірақ әртүрлі программалық жабдықтауларда бұл терминнің орнына басқалары қолданылады, олар: мәліметтер элементтерінің тобы, жол, сегмент, жазу.
Қазіргі кезде жазу жалпы қабылданған термин болып табылады.
Өріс - мәліметтердің ең кіші элементі.
Жазу - анықталған объекті туралы мәліметтердің толық жиынтығы.
Мәліметтер қорының қалыптасуын бірнеше кезеңдерге бөлуге болады.
Бұл кезеңнің программалық жабдықталуы, негізінен есте сақтау құрылғысына енгізу-шығару амалдарын жүзеге асыруды қамтамасыз етеді, ал сонымен бірге мұнда мәліметтерді өңдеуге арналған аздаған қосымшалар қосылған. Берілгендерді ұйымдастыру жөнінде ол оңай әдіспен орындалатындай етіп, қолданбалы проблемаларды жазуда-ақ қамтылады, яғни берілгендерді ұйымдастыру қарапайым тізбектелген файлдар түрінде беріледі.
Екінші кезең (60 ж. соңы), бірінші кезеңмен салыстырғанда файлдар табиғатындағы секілді, олар сақталған құрылғылардың сақталуындағы өзгерістермен сипаттаулары. Бұл кезеңде берілгендерді ұйымдастыру тізбектелген жинақ түрінде ғана емес, тура өту жиынтығы түрінде де ұйымдастырылады.
Берілгендерді өңдеудің керек-жарақтарының дамуында, қолданбалы программаларды мүмкіндігінше, файлдар көлемінің ұлғайуына, берілгендерді аппараттық сақтау құрылғыларының өзгеруіне, бұрыннан сақталынған мәліметтерге жаңа байланыс және жаңа өрістер қосуға байланыссыз жасау болды. Мәліметтер қоры эволюциясының үшінші кезеңінде осы жоғарыда айтылғандарды тарату мүмкіндіктерін іске асыру қажет. Бұл уақытта мәліметтер қорын басқаратын-СУБД программалық жабдықтауы пайда болды.
Мәліметтер қоры басқару жүйесін құрудың принциптері мәліметтер қорын ұйымдастыруды қанағаттандыруы қажет:
1. Өнімділік және дайын болу. Мәліметтерді қолдану үшін талап етілетін жылдамдық қандай болса, мәліметтер қорын пайдаланушының сұраныстарын сондай жылдамдықта қанағаттандырады. Пайдаланушы барлық уақытта да өзіне қажетті берілгендерді ала алады.
2. Шығынының аз болуы. Мәліметтерді пайдаланудың және сақтаудың төмен бағалануы, яғни өзгерістерді енгізгенде мүмкіндігінше аз шығындалу.
3. Пайдаланудың оңай және жеңіл болуы. Пайдаланушылар өз құзырында қандай мәліметтер бар екенін оңай түсіне және біле алады. Мәліметтерге өту оңай және пайдаланушыдан кеткен қателікті айтып отыратындай болуы қажет.
4. Өзгеріс енгізудің оңай болуы. Мәліметтер қоры ешқандай өзгертусіз бар әдістермен ұлғаюы және өзгеруі мүмкін.
5. Іздестірудің мүмкін болуы. Мәліметтер қорын пайдаланушы, онда сақталған мәліметтер бойынша әртүрлі сұраныстарымен сұқбаттасуына болады. Бұл қажеттілікті іске асыру үшін сұраныс тілі қызмет етеді.
6. Тұтастылық. Қазіргі кезде мәліметтер қоры, көптеген пайдаланушылар пайдаланатын мәліметтерден тұруы мүмкін. Мәліметтер элементтерімен жұмыс істеу барысында, олардың арасындағы байланыс бұзылмауы керек. Бұдан басқа да, аппараттардың дұрыс жұмыс істемеуінен, кездейсоқ тоқтап қалу жағдайларының болуынан, пайдаланып отырған мәліметтер мазмұны бұзылмауы қажет. Яғни, мәліметтерді басқару жүйесі, қайта қалпына келтіру механизмі мен қамтылуы керек.
7. Қауіпсіздік және құпиялық болу. Мәліметтер қауіпсіздігін сақтау дегеніміз, оған шамадан артық кіруге немесе пайдалануға құқылы емес адамдардың өтуінен, авторланбаған өзгерістердің енгізіліп кетуінен және бұзылуынан сақтау. Құпиялылық ол қашан, қалай, қандай ақпарат мөлшері жеке тұлғаға немесе мекемеге берілген екендігін шешеді, жеке тұлғаның немесе мекеменің құқығын анықтайды.
Пайдаланушы мәліметтер қорымен жұмыс істеуі үшін, мәліметтер қорын басқару жүйесін пайдаланады.
Мәліметтердің модель түріндегі берілуі мәліметтер қорының төртінші кезеңінің айтарлықтай ерекшелігі болып табылады.
Мәліметтердің иреархиялық, желілік және реляциялық моделдері
Бұл күндері мәліметтер қоры саласымен айналысатын көптеген мамандар мәліметтер қорын құрудың негізгі үш тәсілі бар деп есептейді: иреархиялық, желілік және реляциялық. Мәліметтердің иреархиялық моделі, бұл модельдегі барлық жазулар тармақты құрылыммен байланысқан модель түрі. Егер қатынастағы мәліметтердің арасынан туындаған элементте алғашқы элементтен көп элемент болса, онда бұл қатынасты иреархиялық модельдің көмегімен сипаттауға болмайды. Оны желілік модель түрінде сипаттауға болады. Реляциялық модельдің идеясы мәліметтердің элементтері мен байланыстарын бірдей көрсетуге болатындығында. Реляциялық модель мәліметтерді анықтауға, мәліметтерді басқаруға және оған әртүрлі операциялар жасауға мүмкіндік беретін бірегей тілдік қасиеті бар. Сонымен қатар, реляциялық мәліметтер пайдаланушының графикалық интерфейсімен жұмыс істеуге қолайлы. Реляциялық мәліметтер қорында ақпарат бір немесе бірнеше кестеде сақталады. Мұндай кестелердегі бағандар мен жолдарды өрістер және жазулар деп атайды. Кестелердің арасындағы байланыс бір немесе бірнеше сәйкес келетін өрістердің мәндері арқылы жүзеге асырылады. Кестедегі әрбір жол, яғни жазулар қайталанбауы тиіс. Жазулардың қайталанбауын болдырмау үшін кілттер пайдаланылады, олар кестенің бір немесе бірнеше өрістерін қамтиды. МҚБЖ-не қойылатын негізгі талаптардың бірі үлкен көлемді ақпараттардың ішінен қажеті жазуды жылдам іздеп табу болып табылады. Кілттік өрістер бұл операцияны орындауды айтарлықтай жеделдетеді. Қазіргі МҚБЖ-нің аса маңызды артықшылықтарының бірі мәліметтердің физикалық және логикалық тәуелсіздігінде. Мысалы, DBASE мәліметтер қорын басқару жүйесінде құрылған мәліметтер қоры кем дегенде үш физикалық файлдан тұрады. Ал, осы мәліметтер қорын MS ACCESS МҚБЖ-не әкелсек, онда ол бір файлда ғана орналасады. Бұдан мәліметтердің логикалық ұйымдастырылуы өзгермейді. Аппараттық және программалық қамтамасыз етудің, телекоммуникациялық құралдардың дамуының әсерінен, бұл күндері сандар мен символдарды сақтайтын дәстүрлі мәліметтер қорынан күрделі құрылымды мәліметтерді сақтайтын объектілі реляциялық мәліметтер қорына көшіп отырғаны байқалады. Бұған мысал ретінде, Интернет технологиясының дамуын келтіруге болады. Қазіргі компьютерлер мен Web-браузер көру программалары ауқымды желіден ақпаратты іздеуге және мультимедиалық мәліметтер бөлігін ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Мәліметтер қоры көмегімен ақпаратты сақтау, іздеу, сұрыптау технологиясы
Ақпаратты сақтау
Интернетте ақпаратты тасымалдау және іздеу технологиясы
Ақпаратты сақтау негіздері. Антивирустық программалармен жұмыс
Сұрыптау және іздеу тәсілдері
Компьютердің аппараттық және бағдарламалық жасақтамалары. ақпаратты компьютерде сақтау
Cүт консервілерін сақтау технологиясы
Іздеу және сұрыптау алгоритімдері
Бидай өнімдерінің сақтау технологиясы
Картоп өнімі және сақтау технологиясы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь