Исламдағы адам өмірі

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
1 Исламдағы адам өмірінің мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 8
1.1Исламдағы адамның жаратылуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 8
1.2 Ислам көзқарасындағы адам өмірінің құндылығы ... ... ... ... ... ... ... ... 14
2.2.1Ислам дініндегі еркек пен әйел теңдігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 19
1.4 Исламдағы адам құқықтары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 32
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 38
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 40
Ғылыми жұмыстың өзектілігі. Бұл ғылыми жұмыста әлемдегі ең көп тараған діндердің бірі болып саналатын Ислам дініндегі адам проблемасы мәселелері жан жақты талданады. Батыс оқымыстылары адам құқықтары деген тіркестегі «адам» деген түсінікке алуан түрлі анықтама беріп, әбден шатастады. Олар берген анықтамалардың арасында аталған «адам хұқықтары» деген терминнің өзіне керағар келетіндері де бар. Мысалы, олардың пікірлерінше заң мен, демократиядағы «адам» философия мен әдебиеттегі, педогогикадағы «адамнан» мүлде басқа. Философия мен педогогика оқулықтарында адамның болмысы бар болғаны жерден шығып, жерге қайта қайтатын материя ретінде ғана танылған.
1. Халифа Алтай, Құран карим қазақша мағына және түсінігі. Медине мұнаууара, Сауд арабия-1991 ж.
2. Алем Якуп, Куран мужизелері. Несил Матбажылық, 2003 ж.
3. Қайрат Жолдыбайұлы, Имани гүл. «Ислам мәдениеті мен білімін қолдау қоры», 2011ж.
4. М. Ф. Рифағи, «Ислам мәдениеті». Алматы 2007 ж.
5. ҚМДБ, Иман журналы. №2 (79) 2011 ж.
6. Шайх Мухаммад Содиқ,Мухаммад Юсуф, «Рухий тарбия». Тошкент-2008
7. «Қазақстан Заман» газеті Мухиддин Исаұлы.
8. Гомьен Д., Харрис Д., Зваак Л. Европейская конвенция о правах человека и Европейская социальная хартия: право и практика. - М, 1998.
9. М. Алматин.«Президент және Халық» газеті, № 07, 4 қараша, 2005 ж.
10. Қ.Құрманбаев «Хадис ілімі» Алматы 2010 ж.
11. Р. Кушчулар «Чистота в исламе» Москва 2008 ж.
12. М. Камал «Советы мусльманкам» Алматы 2006 .ж
13. М.Науауи «Тақуалар бақтары» Алматы 2009 ж.
14. Права человека / Под ред. Е.А.Лукашева. – М., 1996.
15. А.Сынбатый. М. Исаұлы «Отбасы ғылымхалы» «Нұр-Мүбарак» Алматы 2011 ж.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ
БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ШЕТ ТІЛДЕРІ ЖӘНЕ ІСКЕРЛІК КАРЬЕРА УНИВЕРСИТЕТІ
МАГИСТРАТУРА
КУРСТЫҚ ... ... ... Тобы ________ ... ... ... ... жіберілді Мамыр 2011ж.
Магистратура деканы п.ғ.к.,доцент Дабылтаева Р.Е. _________
_________2011ж. Жұмыс қорғалды ... ... ... ... адам ... мәні ... ... жаратылуы.............................................................
8
1.2 Ислам көзқарасындағы адам өмірінің құндылығы...............................
14
2.2.1Ислам дініндегі еркек пен әйел ... ... адам ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ...............................................
40
КІРІСПЕ
Ғылыми жұмыстың өзектілігі. Бұл ғылыми жұмыста әлемдегі ең көп тараған діндердің бірі болып саналатын Ислам дініндегі адам проблемасы ... жан ... ... ... оқымыстылары адам құқықтары деген тіркестегі деген түсінікке ... ... ... беріп, әбден шатастады. Олар берген анықтамалардың арасында аталған ... ... ... ... ... де бар. ... олардың пікірлерінше заң мен, демократиядағы философия мен әдебиеттегі, педогогикадағы мүлде басқа. Философия мен ... ... ... ... бар болғаны жерден шығып, жерге қайта қайтатын материя ретінде ғана танылған. Біріншісінде адам философиялық негізде шым-шытырық шатпақ ... ... ... ... ... ... ... бір тастанды нысан ғана. Ал екінешісінде-демократиялық ұстаным бойынша ол әрдайым жоғары тұратын, хұқықтары мен табиғи талпыныстарының бірі қалмай ... ... тиіс аса ... ... ... ... ... болған басқа діндер әсіресе батыс елдері Ислам адам ... ... адам ... қорланып, аяққа таптайтын дін ретінде көзқарас түзілген. Әсіресе бұған ... ... ... ... ... серіктер арқылы таратылылып, ешқандай да шекараға бағынбайтын байланыс, жарнама, ақпарат құралдарының ... ... ... ... ... ... ... алғаш қойылған кірпіш тәрізді. Ислам көзқарасы бойынша ол-Алла Тағала жаратқан махлұқтардың ішіндегі ең ардақтысы. ... әрі ... ... ... үшін оған адам ... ... Ислами түсінік бойынша адам материалистер айтқандай маймылдан шыққан, ішіп жеу құмарлыққа құштар біреу ... Алла ... оны Өзі ... оған ақыл ... ... нәрселердің атауын үйретіп, тура жолға салды. Ислам дінінде ... ... ... және ... ... қол ... ... жоқ. Адам-бостандықтың барлық түріне: дін бостандығына, сөз бостандығына, ерік бостандығына, іс-әрекет бостандығына, баспасөз бостандығына, ар-ождан бостандығына және ... ... да ... ... адам ... ... ... бұл тақырып бүкіл философияның - сонау Конфуций Будда, Сократтан бастап, Орта ғасырдағы діни ілімдерге дейін өзекті философияның сұрағы болғаны ... ... ... ... бұл ... ... ... бастайды. Бұл мәселеге өзінің өшпес ізін енгізген Джаноццо Манетти ( 1396-1459) болды. Өзінің деген еңбегінде ол Құдайдың ... ... ... ... сұлулығына тоқталып, сонымен қатар сол жаратылған Дүниенің ең биік шыңы - ол адамның өзі дейді. Адамның дене ... оның ... ... ... ... қарағанда ерекше биік орын алады. Мысалы, әртүрлі ... ... ... ... ... ... ... қандай ғажап! Егер жануарлардың қайсыбірі белгілі бір ғана нәрсемен айналыса алса, адам бар-лығымен айналыса алады. Рухани ... ... ... ... соншалықты, адамдар Құдайдың өзін өзіне ұқсатып түсінеді. Егер Құдай бүкіл ... ... адам өзін ... ... ... ұлы да әсем ... ... - философия, әлеуметтану, психология, физиология, педагогика, медицина, т.б. ғылымдардың нысаны ... ... Адам ... оның ... болуы, өмірде алатын орны, тіршілігінің мәні мен мақсаты адамзат танымының ... - ... ... ... ... ғылымдағы ең негізгі мәселе. Бұл жөніндегі әңгімелер ертедегі Стоя қаласының ойшылдары (Сенека, т.б.) мен Сократтан басталады. (Протагор: , Сократ: ). ... ... ... Грек философиясында адам әлемнің бір бөлігі ретінде қарастырылады. Демокрит ... адам ... , ол ... ... ... адам ... мен рухы ақиқаттың екі аспектісі (аристотелизм) немесе екі ерекше түпкізаты (платонизм). Антикалық философия үшін (Аристотель) ... ... ... ... тіршілік, рух, парасат иесі ретінде тану анықтаушы факторболды.
Ортағасырлық шығыс өкілдері де (Әбу Наср әл-Фараби, т.б.) діннің ықпалы күшейіп ... ... ... осы ... ары қарай жалғастырды. Қайта өркендеу дәуірінде адам құдайдан дарыған еріктілік күші арқасында өз өмірі мен тағдырының негізін қалаушы және ... ... ... ретінде танылды, сондықтан шебер жаратушының бейнесі Ренессанс символына айналды. 17 ... ... ... мен 18 ... ... ... ... ұғынуында нақ сол парасат, ақыл-ой адамның түпкізаты, өзіне тән ... ... ... Неміс классикалық философиясы үшін адам мәдениеттің жаратушысы, рухани ... ... және ... ... ... яғни рух, ... иесі. 19 - 20 ғасырлардағы постклассикалық философия (Фридрих Ницше, Артур Шопенгауэр, Серен Кьеркегор және т.б.) ... ... және т.б. ... ақылдан шет қабілеттерге бет бұрады. Қазіргі философия адам тіршілігінің мәнін оның саналы ... ... Бұл ... ... адам ... әрі ... әрі ... болып шығады.
Адамның әлеуметтік мәніне назар аудара отырып, қазіргі философия сонымен ... ... және ... ... өзара күрделі әсерін, әлеуметтік факторлардың басымдылығын ескереді. Әйтсе де әрекет ететін биологиялық факторлардың зор маңызы бар екендігін де ... ... ... адам ... ... ... те қарекетшіл, сонымен бірге сұлулықтан ләззат ала білетін, рухани кемел, жан-жақты дамыған тұлға. Ол қоғамдық тірлікте қайталанбас бітім, бірегей тұлға ... ... ... ... Адам жерде шамамен осыдан 2 - 3 млн. жыл бұрын ... ... Ол ... ... ... ... гейдельберг адамы, неандертальдар) өтіп, осыдан 30 - 40 мың жыл бұрын, Homo sapіens (латынша - ... ... ... енді де, ... ... ... тән ... қасиеттерге (кроманьондар) ие болды. Абай, Шәкәрім және ислам теологы әл-Ғазали тәрізді ... ... адам ... үш ... ... тән, ... ... және жан. Тән - табиғаттың ... бес ... ... судан, ауадан, оттан және эфирден тұрады.
Тәннің құрылысын, оның жұмысын, өзгеру заңдылықтарын медицинаға байланысты ғылым салалары зерттейді. Адамның нәзік болмысына - ... ... ... ... және ... ... ... Бұлардың табиғатын ұғыну өте қиын. Нәзік болмыс табиғи және әлеуметтік ортаға байланысты қалыптасады. Оны психология, парапсихология, спиритуализм, ... ... йога ... адам психикасын зерттейтін ғылымдар мен окульттік ағымдар қарастырады. Нәзік болмыстың түрлі атаулары бар: арабша - ... ... ... - рух, санскритте - аура, орысша - дух, латынша - спирит, ғылымда - ... ... т.б. Жан - адам ... ... қуат көзі, мәңгілік болмысы болып табылады. Тән мен материалдық болмыс оның уақытша ... ... ... Олар ... ... Жан ... және ... ләззатқа құштар болғандықтан, ол бұл қасиеттердің қайнар көзін қоршаған ортаның материалдық болмысынан іздейді. Материалдық ... ... ... ... ... ... ... және мүмкіндігі шектеулі болғандықтан, ол жанды толық қанағаттандыра алмайды. Бұл жан мен тән арасындағы қайшылықты және ... ... ... үздіксіз күресін туғызады.
Шығыс философиясы бойынша адамның жетілуі дегеніміз жанның материалдық құрсаудан ... ... ... ... ... азат ... жан ... жетілген болып есептеледі. Адамның басқа тіршілік иелерінен айырмашылығы да осында. Адам материалдық болмысқа хайуанат дүниесіне қарағанда әлдеқайда тәуелсіз. Сондықтан оның ... ... жету ... мол. ... ... тек рухани жолмен ғана іске асады. Оның қасиеттері жетілу барысында білінеді. Рухани жетілген ... ... ... ... келеді. Абай тәнді жан билеу керек екенін айтады. Жан тәнді нәзік болмыс арқылы билейді. Сондықтан жан неғұрлым таза ... ... ... де соғұрлым кемел. Бұл адам өмірін мазмұнды етіп, бақыт сезіміне бөлейді. Адам ... оның ... ... ... бүкіл әлем өмірімен тығыз байланыста. Сондықтан әркімнің өмірі бүкіл әлем заңдылықтарымен толық үйлесімді болғаны абзал. Абай өзін тәнмен балап, табиғи ... ... ... деп, ... ... ... интеллектуалдарды деп, ал жан тазалығы үшін рухани жолға түскендерді деп атайды. Белгілі бір тарихи ... ... ... тән ... сол ... я ... адамдардың жалпы рухани кескінін құрайтын нәрсе. Адамдардағы нақты істер мен мақсаттар, олардың ойлау ерекшелігі (менталитет), жалпы тіршілігі мен ... ... сол ішкі ... ... ... ... дәрежеде соның көрінісі деуге болады. Сондықтан да мәнділік көбінесе ... ... ... ... ... ... бір ортаның рухани мәдениетінің өзгеше болып тұратыны да оның ... ... ... мәннің жататындығынан. Осындай мән белгілі бір мәдениеттің ішкі ұйтқысы.
Зерттеу пәні: ... ... ... ... кітабы мен Мұхаммед пайғамбардың хадистеріне сүйене отырып Ислам дініндегі адам мәселелерін жан ... ... ... мен ... ... ... ... бойынша нақты жоспар құрып, Ислам діні мен Батыс өркениетіндегі адам проблемаларын салыстыра отырып зерттеу.Осы ... ... ала ... төмендегідей міндеттер алға тартылады.
* Адам мәселелеріне қатысты Құран аяттары мен Пайғамбар ... ... ... ... ... оған ... ... дәлелдерді ұсыну;
* Исламдағы адам хұқықтарын көрсету;
* Адам бостандығы мәселелерін талдау;
* Исламдағы адами теңдік мәселесін анықтау;
Жұмыстың ғылыми жаңалығы ретінде ... ... ... ... деп ойлаймыз: Ислам дініні Батыс өркениетің пікіріндегідей адам ... ... ... адам ... жер бетіне халифа етіліп, ардақталған. Ислам діні адам мәселелері жайында көптеген идеологиялық бағыттарды бірнеше ғасырға артқа ... ... ... ... ... адамға қатысты негізгі құқықтарын жан-жақты баяндап, оны іске ... та ... Адам ... қатаң түрде сақтау Алла Тағалаға жақындататын амалдардың бірі ретінде ... ... ... ... ... ... алынған нәти-желер мен ой-тұжырымдар практикалық, қолданбалық қызметті атқаратын құнды дерек ... ... ... ... ... діні ... адам мәселесі шеңберінде туындаған керағар пікірлерді жоққа шығарады.
Ғылыми жұмыстың тәжірибелік маңызы: Зерттеу барысында анықталған, зерттеуге түсетін мәселелер, жұмыстың қорытындылары мен ... өз ... ... ... ... оқу ... қолданылуы мүмкін. Сонымен қатар осы саладағы ізденушіліер ғылыми жұмыстарына қосымша материал ретінде пайдалануға болады.
Зерттеу ... ... ... ... сараптау, топтастыру әдістері негізге алынған.
Зерттеу материалдары: Адам мәселелері жөнінде араб, ағылшын, түрік тіліндегі және де ... ана ... ... ... ... қолдандым. Ал, бүгінгі таңдағы жаңа мәселелерді сараптау барысында интернеттік ақпарат жүйесі қолданылды.
Курстық жұмыстың құрылымы: Курсытық жұмыс бір ... төрт ... және ... пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
1 Исламдағы адам өмірінің мәні
1.1 Исламдағы адамның жаратылуы
Адам бұл - ... ... ... қабілет иесі. Адам құндылығының идеясы ежелгі қоғамда айтылған еді және егер басында ... ... ... ... ... ... эллинизм дәуірінен бастап ол индивидке ауды. Феодолизимде діни сана адам ... ... ... жаңа ... мәдениет адам өмірін қайтадан барлық заттың ең жоғарғы ... ... Адам ... ... ... сипаты дегеніміз - олардың адам туғаннан пайда болуы, ... өмір сүру ... ... оларсыз индивидті қоғам мүшесі, нағыз әлеуметтік субъект қылатын ерекше адамдық қасиеттерден айыру қатері пайда болатыны, ... ... ... тірі жан иесі ... тән ... өмір сүру ... ... олардың ең жоғарғы құндылықты табиғи жаратылысқа берген Құдіреттің сыйы ... ... ... ... ... ... ... мұсылмандардың қасиетті кітабы алуан түрлі дәлелдер келтірілген. Тіпті ол аяттарда адам баласының дүниеге қалай келетіндігі, ана құрсағында жатып қанедай даму ... ... ... сыр ... ... каримдегі адамның жаратылуы турасындағы аяттары қазіргі заманда ғылыми ... да ... ... ... ... . Ал ... ... аятында: ,-делінеді. Бұл аяттарда Құран түсірілген жетінші ғасырда адамдардың білуі мүмкін емес болған детальдар жатқанын байқау қиынға соқпайды. ... ... ... Адам ... ... ... емес, тек бір кішкене бөлігінен, яғни аталық клеткадан (спермадан) ... ... ... ... ұрық ...
* Эмбрионның ана құрсағына сүліктей боп жабысып ... Сәби ана ... 3 ... ... ... ... т.б. [3, 64 б]
Аталық клеткалар аналық клеткаға жеткенгке дейін бірталай сапар шегеітні белгілі. Бұл ... ... 250 млн. ... ... тек мың ... ғана аналық клеткаға жетіп, оның ішінде тек біреуі ғана тұз ұсағының жартысындайы аналық клеткаға ... Яғни ... ... - шәуетті түгелі емес, оның тек бір кішкентай ... ... ... бұл ... былайша баяндалады: . Шәует сұйығы тек аталық клеталардан ғана тұрмайтынын ғылым дәлелдеп отыр.Керісінше ол бір-бірінен бөлек әртүрлі сұйықтардың қоспасынан тұраы. Бұл ... ... ... ... ... ... ... аналық клетканың кіре берісіндегі түрлі қышқылдары нитралдау, аталық клетканың қозғалысына қажет тайғақ ортаны ыңғайлау сияқты қызметтері бар. Ақиқат ... ... ... сұйық деп бейнелеп, енді ашылып жатқан ғылыми детальдарға ишарат жасап тұрғаны таңдай қақтырады.
. Адамдар көпке дейін сәбидің жынысы аналық клеткалар ... ... деп ... ... ... ... ғасырда түскен Құран каримде бұл мәселе туралы басқаша мағлұмат беріліп, сәбидің жынысы құрсаққа құйылған сперматазойдтан ... ... ... ... бұл деректің растығы генгетика мен микробиолдогия ғылымдарының дамуы нәтижесінде дәлелденіп отыр. Жыныс еркектен клетінін аталық клетка ... ... ал әйел ... бұл жекрде ешқандай рөл ойнамайды. Жыныс-адам ағзасындағы хромосомаларға ... ... ... қырық алты хромосоманың екеуі жыныс хромосомалары деп аталды. Бұл екі хромосома еркектерде ХУ, әйелдерде ХХ ретінде белгіленеді. У хромосомасы еркектік, ал, Х ... ... ... тасиды.
Адам баласының түзілуі- жұптала жүретін ос хромосомалардың еркек пен әйелдің бір-бір жұптарының бірігуі арқылы іске асады. Әйелдегі бұл ... ... Х ... ... біреуі Х екіншісі У болады. Демек жаңа жаратылған сәбидің ана ағзасындағы Х хромосомасы мен аталық ... У ... ал қыз ... Х ... ... нәтижесінде пайда болады. ... ... ... , ... ... ... ... мәжбүр болды. Соңғы жылдары геология және биология ғалымдарының жетекші мамандары үздіксіз зерттеулер жүргізіп орсындай ... ... ... жұмыстарымен институтының ғалымы Хайман Хартман, Калифорния университетінен Лейл.М.Койн, Бельгияның университетінен Пьер ... және ... ... К. Смит ... ... бәрі ... ... танымал атақты ғалымдар және өз мамандықтарының хас шеберлері.
Сонымен қасиетті Құранда: . ,-дейді. ... ... ... деп ... ... ... ,-деп ... ,-деп шертсе дыбыс шығатын халдегі лайды айтады. Осы ... ... ... ... ... ... Топырақтан лай жасалып, оны адам бейнесіне келтіріп, артынша жан үрленген. Топырақта қандай элементтер болса, адамның денесінде де сол ... ... ... ... ... ... ... карбон, кисларод, фосфор, күкірт, азат, кальций, хлор, темір, мыс, иод, алюмини сияқты жиырма ... ... ... тура осы ... ... бойында да бар. Егер топырақ пен құмның араласуынан пайда болған балшық болмаса электроника, құрлықаралық және жер серігаралық байланыс болмас ... XX ... ең ... ... деп ... компьютерден де мақұрым қалар едік. Бұл туралы бір дерек электрондық элементтің негізі (диод, транзистор, резистор) ... ... ... ... ... - саз. ... тағы бір қасиеті мұнайды өңдеуді тездетіп, катализатор рөлін атқарады. Ол сондай-ақ, удың утын қайтарып, ... ... ... де ие. ... ... өзіне қабылдап, қоршаған ортаны тазалайды. Доктор Лейл,М. Койнның айтуынша ... ... ... зат ... оның ... жұмбақ әлем жасырынған. ,-дейді ғалым. Зерттеу қорытындылары көрсеткендей сыртқы әсерлерден кристалдық иондық тізбек бұзылғанымен, арадан біршама уақыт ... ... ... ... ... ... ... ,-деп өз ... ... ... ... ... Ал, ... ,-деп ... Мойындаудың өзінде үлкен сыр бар. Өйткені адамның жанын ешбір ғалымның жарата ... ... [2, 78-б] Бұл ... ... ... теориясынан бастау алған ,-деген пікір, бір ғасырдан астам уақыт өтсе де, ғылыми түрде дәлелденіп, нақтылық тұғына жете алмады. Олай болса, бұл ... қара ... ... ... ... оны талқылап жатудың өзі артық. Негізінде дарвинизм нақты дәлелденген ғылыми жетістік емес, бар болғаны гипотеза, болжам, яғни осылай ... ... ... ой-пікір.
Гипотеза ғылыми түрде дәлелденген жағдайда ғана теориялық болжамнан шығып, шындыққа, ғылымға айналады. ... ... ... ... ... ... маймыл, жартылай адамның болғандығын дәлелдейтін сүйек қаңқарларын таба алмағандықтан бұл проблемаларды маймыл мен ... ... ... ... ... бел ... ... доктор ескі сүйектіерді зерттеуші Чарльз Досон 1912-ші жылы: ,-деп әлемге жар салады. Жақ сүйек маймылдікіне ұқсағанымен бас ... мен ... ... ... бұл ... 500 мың ... жас берілді. Сөйтіп ,-деп аталған бұл сүйектерді әр түрлі мұражайларға қойып, адамның маймылдан сатылай даму жолы ... ... ... ... ... ... ... қольданады. Бұл сүйекке байланысты қырық жылдам астам уаықт ғылыми мақалалар ... ... ... Әлемдегі әр түрлі университеттерден 500-ге жуық докторлық еңбек қорғалды. Алайда, 1949 жылы ... Окли атты ... ... нақты жасын анықтайтын тәсілі арқылы да зерттеп көрді. ... өте ... бір ... ... ... ... адам мен маймылдың сүйектеріне өте шеберлікпен құрастыру арқылы жасалғандығы әшкерленеді. Бес жүз жыл ... өмір ... ... бас ... мен ... жыл ... өмір ... орангутан маймылының жақ сүйегіне адамның тістері жасанды түрде өте шеберлікпен орнатылғандығцы анықталды. Сүйектердің жанын табылды делінген құралдардың қолдан ... да ... ... ... ... ғана ... жылдай Британ мұражайында тұрған бұл құрастырылған сүйек ... ... ... Иә, өз ... ... үшін ... ... қулықтарға жүгінген ғалым сымақтардың қандай дәлелдеріне сенуге болады?
Қорытындылай келсек Ислам көзқарасы бойынша ... ... ... ... Алла тағала топырақтан жаратқан. Кейін оның нәсілінің мәни суынан тарғанын қалаған. ... да ... ... ... әлем ... адам ... ... болып, толассыз күрестің арқасында дамыды деуге болмайды. Адам-Алла Тағала жаратқан мақұлықтарының ішінгдегі ең құқрметтісі. Оған басқа жаратылыстан ерекшелейтін ... ... ... ... ... тура ... ... Осылайша бүкіл мақұлықтардан артық етті. Ал адам ... не үшін ... ... Ислам діні Аллаһ Тағала адамдарды Оның серігі болмаған жалғыз өзіне құлшылық етулері үшін жаратып және ... ... ... ... ... ... баяндаулары үшін, оған шақыру үшін және құлшылықтың түрлері мен оның қателіктерін, оған қарама қайшы келетін нәрселерді адамдарға баян ... үшін ... ... ... осы ... осы ... ... кесіп өтетін бір жол қылды. Кімде кім өмірін Аллаһқа бой ... Оған ... ... және ... ... ... ... бірлеумен әрі оның жіберген пайғамбарларына қарсы шығумен өткізсе, амал қылу ... (осы ... зор ... мен табыстарға ие болатын майданға (ақыретке) аттанып, ондағы нығметтер мен қуаныштарға, ондағы құрмет пен бақытқа бөленеді. Ол сондай ... оның ... ... ... онда ... өлмейді, олардың кйімдері тозбайды, олардың жастық шақтары өтпейді, керісінше олар әрдайым нығметте, әрдайым амандықта, әрдайым жастық шақта бақытты өмір ... ... ... кітабында бұл туірасында былай деп айтылады: . Міне Ислам дінін ұстанатындардың сенімінде Аллаһқа құлшылық еткен және пайғамбарына бой ... ... ... ... олар ... ... нәрселерінің барлығына қол жеткізеді. Сонымен қатар осы өмірде жалбарынып дұға қылып сұрағандарына жетеді. Жәннәтта Ұлы Аллаһ Тағаламен қалағандарынша жолығада да, Оның ... аса ұлы ... ... . Ал ... кім ... Аллаһқа құлшылық етусіз, оның пайғамбарына қарсы келіп, өзінің ойына, нәпсісіне және шайтанға ергесумен өткізсе, шындығында ол осы дүниеден жаза ... ... ... ... азап пен ... ... онда ... әрдайым бақытсыздықта, азапта болтын тозаққа аттанады. Бұл жайында Құран былай дейді: .
. . ... ... ... азап ... - ... ... Алла ... адамдар мен жындарды өзіне құлшылық етулері үшін жаратқан. Аллатың оларға бір қажеттілігі ... ... ... ... ... ешкімге мұқтаж емес. Бұл жайлы Аллаһ Тағала былай дейді: . Сонымен қатар Алла Тағала адамдарды аздан көп қылу үшін ... ... ... ... ... ... үшін жаратпады, керісінше оларды ұлы хикмет үшін жаратты. Ол ... жын мен ... ... ... етіп оны ... одан ... және оны ... оның көркем есім, сипаттарын біліп сонымен оған мадақтар айтулары. Аллаһ ... ... ... ... ... әрі ол ... көретін сөздерді айту арқылы Аллаһқа қарай жүз бұрулары. Аллаһтың оларға ... ... ... ... ... ... ... сақтаулары, сондай ақ дін үшін қызмет көрсетіп Аллаһтың ұлылығы жайында пікір жүргізулері. Құранда былай делінген: . . ... ... ... ... ... ... ... деп сынға алды:. Сөйтіп, Арабтардағы ең зұлым, ең ... арам ... ... ... ... бұл ... тоқтатты. Құранда әйелді қадірлеу туралы былай баяндалады: . Ал, Алла ... ... ... әйел ... ... ... бөлу керектігі туралы: , сондай-ақ, деген болатын. Ислам әйелді өз ... ... ... Бұл туралы Пайғамбарымыз (с.а.у): деп насихаттаған болатын. Әйел дегенде ана еске түседі. Ал, Құранда әкеге құрмет көрсетуді ... ... ... . Осы ... ... ... ... Кутуб әке-шешеге құрмет жайлы Хафыз Әбу Бәкір Бәззардың мына риуаятын мысал ретінде келтіреді:
. Пайғамбарымызға бірп кісі келіп: ,-деп ... ... Ол ... ... ... яғни ... ... бар, бірақ ,-деген сүре жоқ. Ендеше дүниеде Исламдай әйелді құрметтеген ешбір қоғам да, жүйе де жоқ. Ислам ... ішкі ... ... ... ... отбасылық қарым-қатынастың бір ізге түсіп, әйел мен еркектің, ата-ана мен балалардың құқықтар мен міндеттерінің орынды белгіленуі еді. ... - ... өз ... ... ... жалғасуы, әрі ислам діні бойынша күнә деп саналатын ... ... ... ... ...
Ислам діні бойынша отбасы түрі - патриархаттық ... ... ... бұл ... ... ер ... ... үстемдігінен өзгеше еді. Бірақ, отбасын басқаруда отағасы белгілі құқықтарға ғана ие болды. [7, 6-б] Мысалы, әке өз ... ... мен ... шешім қабылдауына құқығы болмады. Осыған байланысты қараңғылық дәуірде орын алған жас сәбиді өлтіру әдетіне ... ... ... ... ... әйел ... ... кейбір мәселелер бойынша тәуелсіз болды. Алайда, еркектің қоғамдағы атқарар жұмысы ауыр болғандықтан, әйелден кейбір мәселелерде үстемдікке ие-тін. Бұл жайында ... ... ... ... бұл ... басты мұраты - отбасының татулығын сақтап, егер, әйел мен ... ... ... ... ... оны шешу ... ... татуластырушыларды салып, отбасының айрылысуын тоқтатуды көздеген-ді.
Ислам діні патриархаттық отбасыны ... бір ... ғана ... ... отбасылық қатынаста ер адамның әйелдің көңіліне дұрыс қарау, азық-түлікпен қамтамасыз ету, киіндіру секілді міндеттері және әйелдің тәуелсіз жеке ... ... ... ... әйел мен еркектің белгілі бір деңгейде теңдігі ... ... ... да әйел мен еркек теңдігші яғни қолдаугшылардың Ислам әйел құқығын қорлайды деген сөздері негізсіз. ... ... ... ... ... атты ... деп анықтама беріпті. Біз болсақ, гендер дегеніміз, тек әйелдің теңдік мәселесі деп қызылтанау болып жүрміз. [8, 128-б] ... ... ... ... ... ие ... Гендерлік толқулар Батыс елдерінде айрықша дамыды. Жоғары оқу орындарының бағдарламаларына енгізілді. Гендер саясатына дем беріп, шашбауын көтерген еркектер де жеткілікті.
Өткен ... ... ... Еуропада іскер әйелдер ұйымдары мен мемлекеттік емес қозғалыстар көптеп құрылды. Оларда бір-ақ мақсат болды. Ол - ... ... ... олармен теңесуіміз керек. ... ... ақын қызы ... Мардиоус әлемдегі мұсылман әйелдеріне арнап үндеу жолдапты. Онда былай делінген: . Бұл ... ... ... адамның сөзі. Демек, әйел мен еркектің теңдігі жайлы Құран Кәрімде:
-дейді. Жоғарыдағы аятта әйел еркектің бір бөлігі екені ... тұр. ... ... ... және ... хақыларын белгілейтін де аят бар. Онда: делінген ( сүресі, 228-аят). ... ... ... әйел адам ер ... ... ... Ал, ер адам әйелге сүресінің 19-аятында айтылғандай: тиіс.
Ал, бұл үрдіс отбасылық жағдайда басқашалау. Әрине, әйел заты күйеуіне ... ... Ал, ... ... материалдық және рухани қажеттіліктерін шариғат шеңберінде қанағаттандыруы керек. Әйелдің міндеті - бала-шағаға дұрыс ... ... ... қадірлі Пайғамбарымыз Мұхаммед (с.ғ.с): деп атап көрсеткен. Осы үкімдер орындалмаған жерде ешқандай береке болмайды. Ондай қоғамды тек қана апат ... тұр. ... сақ бол ... ... ... ер адам мен ... кәмлет жасына толғаннан кейін мүмкіндікке қарай тез үйленуін уағыздады. Бұл туралы Ол ... ... ... . ... ... негізін салған мұсылман құқығы бойынша үйлену парыз, уәжіп, сүннет, харам, мәкруһ, мубах болып алтыға бөлінеді.
1. ... ... ... қатынасқа баратыны анық болған адамға үйлену парыз. Бірақ ер кісі әйелінің материалдық (ішіп-жемі, киімі, тұрғын үй, ауырған жағдайда ... ... ... және ... (қалың мал) ақысымен қамтамасыз етуі тиіс.
2. Үйленбеген жағдайда жыныстық ... ... ... ... бар ... ... уәжіп (керек). Бұндай жағдайдағы еркекке қойылатын шарт әйелдің мәһир (қалың мал) және материалдық жағдайын қамтамасыз етуі тиіс.
3. ... ... ... жәбір көрсетуі анық, белгілі болған адамға үйлену харам (тиым салынады).4. Ауру болып, үйленгенде бұл ауру ... ... ... ... ... да ауру ... ... бұл ауру еріне жұғатын болса, онда бұндай неке харам болып табылады.
5. Жұбайына жәбір ... ... ... ... үйлену мәкруһ (Аллаһ сүймейді).
6. Үйленбесе жыныстық қатынасқа баратын қаупі жоқ, үйленсе жұбайына жәбір көрсету да қаупі жоқ адам үшін ... ... ... ... ... ... бұл ... халықты зинадан қорғауға негізделгені анық байқалады. Себебі зина ... ... ... ... апат ... ... ... (с.а.у) бойдақ жігіттерге: деп жастардың зинаға бармастан бұрын үйленуге кеңес берген. ... ... ... соңы ... зұлымдық жасаумен жалғасатын болса, мұндай некені макруһ (Алла сүймейді) деп танып, әйелді зұлымдықтан қорғайды. Әйелді зұлымдықтан қорғаумен бүкіл жанұяның ... ... ... ... ... ... ... әйелде күйеуіне деген өшпенділік сезім күшейеді де ... ... ... ... сүйіспеншілікке деген жолдар жабылады. [8,122-б]Бұл отбасыда дүниеге келетін баланың педагогика тұрғысынан алғанда тәрбиесі жетілмейді. Мұсылман құқығында үйленудің ең ... түрі әз ... ... сүннетінің негізінде үйлену екендігін анық байқауға болады. Адамзаттың ардақтысы (с.а.у) мұсылмандарға үйленудің келтірер пайдасы туралы былай ... ... . Бұл ... ... ... 187) - деп ... бір-бірінің денесін суықтан, ыстықтан қорғайтын, рухты түрлі зиянды нәрселерден қорғайтын киімге теңеген. ... ... ... тұрудың үш шарты бар. Бірінші шарты бойынша, үйленуші ер адам мен ... ... ... ... ақыл ... ... ... және Құранда некелесуге тиым салған негіздер сақталуы керек. Екінші шарты бойынша, екі тараптың өзара келісімі болуы тиіс. Үшінші шарт ... ... ... жариялануы шарт. ... ... ... ... ... ... ... немесе заттай болуы да мүмкін. Мәһирдің маңызы туралы Құранда Ниса сүресінің 24 аятында баяндалады. Мәһир ... ... ... ... құн ғана емес, керісінше қоғамдағы әйелдің беделін білдіретін әйелдің және ақысы саналатын сыйақы. ... ... ... ... ... деп ... ... құны берілетін болған. Оны тек қыздың өкілдері алатын ... Ал ... әйел адам ... ... да өзі ... ... да өз ... болды. Мәһір үшін белгілі шек қойылмаған. Құран:"Олардың біріне (әйелдерге) жүк-жүк ... ... де одан ... ... кері ... деп үндейді. ... ... мына ... ... үйленуіне тыйым салды:

Пән: Дін
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 44 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ислам діні. Мұхаммедтің өмірбаяны19 бет
Айтыс өнері31 бет
Дін12 бет
Ислам дініндегі терминдер мен қағидалар15 бет
Қазақтар28 бет
Қорқыт ата3 бет
Қорқыт- қылқобыз өнерінің негізін қалаушы15 бет
Әл-Фараби және Ақжан Машани (Қасым Аманжолов порталынан)14 бет
“Ғалияда” оқыған қазақтар9 бет
Ислам діні Қазақстанда8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь