Негізгі құралдар және олардың амортизациясы бойынша есебі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
I Бөлім. Негізгі құралдарды мойындау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.1 Негізгі құралдардың түсінігі және жіктелуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4.6
1.2 Негізгі құралдардың бағалануы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6.9
1.3 Негізгі құралдарды есептеуді ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... ... .9.12
II Бөлім. Негізгі құралдардың амортизациясы бойынша есебі ... ... ... ... .12
2.1 Негізгі құралдардың тозуына түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12.14
2.2 Амортизацияның әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..14.16
2.3 Амортизацияның синтетикалық есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..17.18
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .19.20
Пайдаланған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..21
Ел Президенті Н.Назарбаевтың Қазақстан халқына «Қазақстан – 2030». «Барлық қазақстандықтардың өсіп-өркендеуі,қауіпсіздігі және әл-ауқатының артуы».Жолдауында былай делінген: «біздің еліміздің мұраты ұлттық біртұтастық, әлеуметтік әділеттілік тән әрі күллі халқының экономикалық әл-ауқаты артқаг тәуелсіз, гүлденген және саяси тұрақты Қазақстанды сыйлау деп санймын. Барша қазақстандықтардың гүлденуі, қауіпсіздігі мен әл-ауқатының артуы-өзіміз орнатсақ дейтін Қазақстанды сипаттайтын өрелі сөздер, міне, осылар. Біздің ілгері жылжуымызға қарай бұл сөздер әрдайым біздің ізашарымыз болып қалуға тиіс».
1.Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы Астана, 1 наурыз 2006 ж.
2.Бухгалтерлік есеп стандарттары. Алматы, 2004 ж.
3.Кәсіпорындағы қаржылық есепті жүргізу. Кезмемтаев К.К, Алматы. Экономика, 2003 ж.
4.В.Л. Назарова. Шаруашылық жүргізуші субъектілердегі бухгалтерлік есеп. Оқулық:Алматы-«Экономика» баспасы. 2005ж.
5.Қ.К. Кеулімжаев, З.Н. Әжібаева, Н.А. Құдайбергенов. Бухгалтерлік есеп принциптері: Оқу құралы-Алматы: Экономик С, 2003 ж.
6.Бухгалтер бюллетені. №3 қаңтар, 2006
7.В.К. Радостовец, Т.Ғ. Ғабдуллин. В.В. Радостовец, О.И. Шмидт. Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп. Алматы: Қазақстан-аудит орталығы, 2002 ж.
8.О.М. Жакупова. Бухгалтерлік есеп принциптері 2003ж.
9.Ә. Әбдіманапов. Бухгалтерлік және қаржылық есеп принциптері (халықаралық стандарт) Алматы 2006 ж.
        
        Курстық жұмыс
Тақырып:Негізгі құралдар және олардың амортизациясы бойынша есебі
Тексерген:Оралтаев ... ... ... I ... Негізгі құралдарды мойындау............................................................41.1 Негізгі құралдардың түсінігі және жіктелуі................................................4-6
1.2 Негізгі құралдардың бағалануы...................................................6-9
1.3 Негізгі құралдарды ... ... ... Негізгі құралдардың амортизациясы бойынша есебі.................122.1 Негізгі құралдардың тозуына түсінік.......................................................12-14 2.2 Амортизацияның әдістері..........................................................................14-16 2.3 Амортизацияның синтетикалық есебі......................................................17-18Қорытынды.....................................................................................................19-20 Пайдаланған ... ... ...
Ел Президенті Н.Назарбаевтың Қазақстан халқына . .Жолдауында былай делінген: . Осы міндетті ойдағыдай шешу үшін еңбек өнімділігін арттыру ғылыми- ... ... ... ... ... ... құралдарды тиімдірек пайдалану және олардың қуаттарын арттыру, шаруашылыққа салынған әрбір теңгенің қайтарымын өсіру жолымен ел экономикасының барлық салаларының тиімділігін ... ... ... ... арттыру мемлекеттің осы заманғы экономиалық стратегиясының басты міндеті болып табылады. Мұнда ерекше ролді кәсіпорындардың өндірістік - шаруашылық қызметін ... ... ... ... және барлық шаруашылық құралдарының оның ішінде негізгі құралдардың болуы, жағдайы, қозғалысы мен тиімді пайдалануына қатаң бақылау ... ... ... ... есеп атқарады. Нарықтық экономикаға көшу жағдайында көптеген кәсіпорындардың ... ... ... жаңа ... ... шектеп, қаржыны тек негізгі құралдардың ең қажетті объектілеріне бағыттауды мезгейді. Осыдан қолда бар негізгі құралдардың ... мен ... ... ... есеп пен ... ... қажеттілігі туындайды. Осы курстық жұмысының басты мақсаты- негізгі құралдарды қалыптастыру және кәсіпорында қалай ... ... ету. Бұл ... жұмыс ХҚЕС №16 стандартына сәйкес негізгі құралдың экономикалық ... ... мен ... ... ... ... ... тиімді пайдалануда бухгалтерлік есептің ролін ашады. Негізгі бөлімде негізгі құралдың нарықтық экономикаға көшу жағдайындағы қозғалысын, құжаттармен рәсімделуі ... ... ... ... есеп ... ... ... қолдана отырып жүргізілген.
I Бөлім.Негізгі құралдарды мойындау 1.1 Негізгі ... ... және ... ... ... өндірістік- шаруашылық қызметін қамтамасыз ету үшін негізгі құралдар қажет. Әрбір өндіріс бойынша олардың саны еңбек ... ... ... ... ... және ... прогрессивті нысандарын есепке алумен олардың жоспарлық тапсырмалары мен анықталады. Кәсіпорынның өндірістік шаруашылық қызметіне бірнеше жыл бойы ... ... ... ... ... мен ... ... бағасы экономикалық ұғымды құрайды. Ұзақ пайдалану процесінде негізгі құралдардың құрамы өзгереді: олар ... ... ... және ... ... пайдалану процесінде тозады, жөндеу жолымен қалпына келтіріледі, кәсіпорын ішіне өтеді, ... ... одан әрі ... мақсатсыздығы нәтижесінде шығарылып тасталады, сондай-ақ басқа кәсіпорындарға беру. Барлық аталған өзгерістер бухгалтерлік есепте көрініс ... ... ... ... ... олар: 1) компания немесе қорларды жабдықтау және қызмет атқару үшін, басқа ... ... беру үшін ... ... мақсаттар үшін қолданылатын; 2) әрбір кезеңнен астам уақыт ішінде қолданылуды болжайды. ... ... ... 4 ең маңызды әрекеттері бар: - негізгі құралдардың ... ... ... ... - ... ... ... мерзімінде есептейтін тозу ставкасы; - қабылдап алынғаннан кейін негізгі құралдардың өзгеріп отырған құндары шоттарда қалай көрсетілетінділігі; - ... ... ... ... ... құралдар дегеніміз - ұзақ уақыт бойы (бір жылдан астам) материалды өндіріс ... да, ... емес ... да ... құралы ретінде іс-әрекет ететін материалдық активтер. Негізгі құралдар ХҚЕС №16 сәйкес жіктеледі: :: салалар бойынша; :: ... ... 1) ... - бұл ... ... ... қатысатын немесе өндірістің негізін құрайтын негізгі құралдар. 2) Өндірістік емес - бұл тұтыну мақсатындағы негізгі құралдар. :: ... ... ... түрлер мен түр топтарына: 1) Жер- субъектінің меншік құқығымен ... ... саны мен ... 2) ... ... етуге, тұруға, халыққа әлеуметтік-мәдени қызмет көрсету және қорларды сақтауға жағдай жасау үшін белгіленген ... ... ... жеке ... үй ... объектісі болып саналады. 3) Ғимараттар- іс-қызмет аясын атқару жолымен өндіріс процесін жүзеге асыруға арналған инженерлік-құрылыстық объектілер. 4) Машиналар мен жабдықтар- ... ... егер ол ... мүліктік объектінің бөлігі болмаса, құрамындағы тетік, құрал-аспаптармен, қоршаулармен, ... ... ... ... табылады. 5) Табыстау қондырғылары- электр, механикалық және жылу ... ... беру ... ... ... қондырғылары. 6) Көлік құралдары- адамдарды, жүктерді тасуға арналған (теміржол, су, әуе автомобиль көлігі, арба ... ... ... 7) ... да ... ... ... өндіріс мүлік пен олардың керек-жарақтары, шаруашылық мүлкі, жұмыс малы және өсімтал мал, көпжылдық көшет егістері, ... ... ... ... ... 8) Бітпеген құрылыс. :: иелігі бойынша: меншікті, жалға алынған, уақытша пайдалануда. :: ... ... ... ... әрекетсіз, қордағы. :: мүліктік құрамы бойынша: инвентарлық, инвентарсыз. :: салықтық нысандар бойынша: топталған, әр ... өзі ... ... белгіленеді. Негізгі құралдар есебі бухгалтерлік есеп шоттарының жұмыс жоспарында 2400 ... ... ... ... ... ... меншікті және жалданған болып бөлінеді: Меншікті негізгі құралдар - сол ... ие ... және ... ... ... негізгі құралдар. Жалданған негізгі құралдар- бұл басқа ұйым немесе кәсіпорын ие ... ... бір ... ... алу ... бойынша уақытша пайдаланған негізгі құралдар. Бұл құралдар жалға алушыда баланстан тыс шоттарда есептеледі. Сонымен негізгі ... ... ... ... ... ... қасиетімен нысанын сақтай отырып, жанама түрде тозады, ... ... ... ... ... біртіндеп көшіреді. Қабылданып алынған объект актив ретінде мойындалады , егер - одан ... ... ... ... ала ... - егер активтің өзіндік құнының бағалануы кәсіпорынға сенімді болса. Негізгі құралдар активтердің ең көп көлем ... ... ... ... ... ... ... Негізгі құралдарды мойындауы үш бағытқа негізделген, олар материалдық формасы болуы, кәсіпорын шаруашылығына қажеттілігі (сатуға арналмағандығы), ұзақ ... ... ... ... ... - ол ... ... осы активтен келешекте экономикалық пайда табуды көздеу және өзіндік ... ... ... Егер ... ... ... әкеле алмаса бұған жасалған шығындар кәсіпорынның есептік кезең шығындарына апарылады. Сондықтан активті мойындау барысында (кіріске алу) анықтап алу қажет: ... ... ... ... ... ... ... активті өз күшімен жасалғандағы шығындар сомасын (бағалануын).
1.2 Негізгі құралдардың бағалануы
Негізгі құралдардың есебін ұйымдастыруда оларды ... ... зор ... ... ... құралдар бастапқы құнымен, баланстық құнымен, ағымдағы құнымен, қалдық (жойылу) құнымен және ... ... ... ... бастапқы құны -- ол активті салуға, сатып алуға, әкеліп жеткізуге, орнатуға кеткен (шыққан) шығындардан, сондай-ақ сатып алу ... ... ... ... құрылысты салу кезінде алынған несие үшін төленетін пайыз (процент) сомалары мен бұл құралды белгілі ... ... үшін ... ... келтірумен тікелей байланысты кез келген шығындардың жиынтығынан тұрады (құралады). ... ... ... ... болған ақауларды жөндеуге кеткен және басқа да қажет болып саналатын шығындар ... ... ... ... ол ағымдағы кезеңнің шығыны ретінде есепке алынады. Негізгі құралдың әр түрі бойынша оның бастапқы құнына мынадай шығындар ... жер ... ... ... сатып алу бағасы, қозғалмайтын мүлік жөніндегі агенттікке төленген комиссиялық ... ... ... ... келісімшартты ресімдеу үшін заңгердің қызметіне төленетін төлем және ол үшін ... ... мен ... жерді тиісті мақсатқа пайдалануға әзірлеуге кеткен шығындар (үйді бұзғаннан алынған материалдарды сатудан түскен түсімді (табысты) алып тастағанда ... ескі үйді ... ... ... жерді тазалау, тегістеу, тағы басқа) енгізіледі (кіргізіледі).
б) құрал-жабдықтардың бастапқы құнына:
Құрал-жабдықты ... алу ... оны ... ... ... ... ... оның ішінде тасымалдау кезінде сақтандыру, монтаждау, құрал-жабдықтардың пайдалануға ... ... ... кеткен шығындар және тағы да басқалар енгізіледі (кіргізіледі).
Алайда құрал-жабдықтарды монтаждау, тасымалдау кезінде болған ... ... ... үшін ... ... ... ... жатқызылады. Егер негізгі құралдар несиеге алынған болса, ол үшін ... ... ... да ... ... ... жатады және негізгі құралдың бастапқы құнына қосылмайды.
Кәсіпорынның өзі салған үйлер мен ғимараттардың бастапқы құнына осы құрылысты салу үшін кеткен шығындар: ... ... мен ... ... ... сомалары, еңбекақы бойынша бюджетке жасалған аударым, алынған ... үшін ... ... ... (проценттері), заңгерлерге, архитекторларға төленген төлемдер, құрылысты салу үшін рұқсат алу барысында жұмсалған сомалар мен басқа да кеткен шығындар ... мен ... ... және сол ... ... үйлер мен ғимараттарды біртұтас ретінде пайдалануға сатып ... онда осы ... ... ... бухгалтерлік есепте әрбір объекті бойынша бөліп көрсету керек. Себебі үйлер мен ғимараттардың пайдалану мерзімі шектеулі және олар тозады, ал ... ... ... шек жоқ, яғни ол амортизацияланбайтын материалдық актив болып табылады. Егер бұл жағдайда жер учаскесі ғана пайдалануға алынып, ал үйлер мен ... ... ... келісілген болса, онда олардың құндары әрбір объекті бойынша жекеленіп бөлінбейді. Бұл жағдайда тек қана жер ... ... ... ... Және де оның ... құны бұл ретте сатып алу бағасымен үйлер мен ғимараттарды бұзуға кеткен барлық ... ... және ол ... ... ... ... ... бұзғаннан алынған материалдардың бағасын шегеру арқылы анықталады.
Мысалы: кәсіпорын жер учаскесін және сол жерде орналасқан үй мен қоса 500000 (бес жүз мың) ... ... алды ... Бұл ... ... үй ... тиіс. Кәсіпорынның оларды сатып алу барысында төленген шығындары 25000 (жиырма бес мың) теңге (салық ... ... ... ... агенттік пен шарт жасауға қатысқан заңгердің қызметінің төлемдері сомасы). Үйді бұзуға кеткен шығын 40000 ... мың) ... ... алынған материалдарды сатудан түскен табыс 20000 (жиырма мың) теңге. Жерді тазалау мен тегістеуге кеткен шығын 15000 (он бес мың) ... Осы ... ... ... сатып алынған жердің бастапқы құны 560000 (бес жүз алпыс мың) теңгені құрайды (500000+25000+40000-20000+15000=560000 ... ... мен ... ... құралдың бастапқы құны былайша анықталады:
* үлес қосушылар мен құрылтайшылар негізгі құралдыжарғылық қорға өзінің үлесі ретінде салса, онда олардыңқұны ... ... ... ... ... негізгі құралдарды өзі дайындап, яғни жасапшығарғанда немесе сатып алған кезде шыққан шығындардыңнақты сомасы бойынша;
* ұйымдар негізгі құралдарды ... ... ... жеке ... ... ... ... қабылдау-өткізуактісінің мәліметтері бойынша немесе эксперттік (сараптамалау) жолымен.
Негізгі құралдардың ағымдағы құны - бүл ... ... бір ... ... яғни ... күнгі негізгі құралының нарықтың бағасы болып табылады.
Негізгі құралдардың баланстық құны - бұл кәсіпорынның бухгалтерлік есебінде ... ... есеп беру ... ... ... ... ... құнынан жинақталған тозу сомасын алып тастағандағы құны ... ... ... қалдық (жойылу) құны - негізгі құралдың пайдалану мерзімі аяқталғаннан ... оны ... ... ... іске жарамды бөлшектерінің (материал, металл сынығы, отын және тағы да ... ... ... ... объектіні есептен шығаруға байланысты жұмсалатын келешектегі (алдағы ... ... алып ... ... ... ... ... құны - бұл кез келген екі жақтың, яғни негізгі ... ... мен ... арасындағы келісілген құн болып табылады.
Бухгалтерлік шоттарда есептелген негізгі құралдардың бастапқы құндары тек мына ... ғана ... ... ... ... ... атқаратын мерзімін ұзартатындай немесе қысқартатындай оның жалпы жағдайына әсер ететіндей қосымша күрделі қаржы жұмсалғанда ... ... және тағы да ... ... ... ... жойғанда және бөлшектегенде;
б) Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімдері бойынша негізгі құралдарды қайта бағалағанда.
Негізгі ... ... ... ... ... бойынша бүтін сомада жүргізіледі. Негізгі құралдарды пайдалануға берген кезде оның бастапқы құнымен қалпына келтіру құны тең ... ... оны ... берген уақытымен оны қайта бағалау уакытының арасында айырмашылық жоқ. Уақыт өткен ... ... ... ... ... ... материалдың бағасы және ол үшін қолданылатын техниканың шығыны, жұмысшылардың еңбекақысы жалпы негізгі құралды өндіру, салу жағдайы ... бір ... ... ... ... ... құны оны бір ... жасап шығаруға өндіруге, салуға кеткен, жұмсалған қоғамдық қажетті еңбекпен анықталады. Осыған ... ... ... ... ... өте ... бағалап (индексациялап) тұрады.
Қайта бағалау жүргізілген күні ұйымда негізгі құралдарға есептелінген тозу сомасы негізгі ... ... ... қарай түзетіледі. Қайта бағалау сомасы негізгі құралдардың пайдалану мерзіміне қарай субъектіде қолданылатын амортизациялық аударым сомасын есептеу әдісіне сәйкес анықталған мөлшерде ... ... ... ... ... ... сомасы бөлінбеген кіріске актив есептен шығарылған сәтте ғана ауыстырылады.
1.3 Негізгі құралдарды есептеуді ұйымдастыру
Негізгі ... ... ... ... ... Олардың талдамалық есебі әрбір түгендеме объектісі бойынша бөлек жүргізіледі. Түгендеме объектісі деп ... ... ... яғни өзіне тиісті керекті жабдықтармен, саймандармен сатылып алынған, орнатуды керек етпейтін жабдықтарды, салынып біткен және құрылыстарды (үйлері мен ғимараттарды), ... ... ... ... ... ... бірімен-бірі құрылымы бойынша біріктірілген, яғни қосылған, бір зат болып саналып, белгілі бір қызметті атқаратын бұйымдарды айтады.
Кәсіпорындарда ... ... ... ... жүргізу үшін және олардың тиісті түрде сақталуын қамтамасыз ету үшін әрбір ... ... ... ... ... Ол ... түрде белгіленеді.
Негізгі құралдар тозуына, бұзылуына, басқа ұйымдар мен адамдарға берілуіне, сатылуына, тағы да басқа жағдайларға байланысты есептен шығарылғанда оның ... ... ... ... ... ... құралдарына берілмейді. Түгендеме нөмірі негізгі құралға бекітілген жетонға немесе құралдардың өзіне бояумен жазылады. Түгендеме объектілерді (заттарды) ... ... ... ... ... ... жағдайда әрбір жіктеу тобына кіретін негізгі құралдарға бөлек сериялық реттік нөмірлер белгіленеді, ол сериялық ... ... ... ... ... жіктелу тобына жататындығын көрсететіндей етіп тағайындаған дұрыс. Негізгі құралдарға бастапқыда берілген түгендеме нөмірі оның түгендеме ... және бір ... ... ... орын ... үшін толтырылатын алғашқы құжаттарда көрсетілуі тиіс.
Кәсіпорындардың бугхталтериясында негізгі құралдардың әрбір объектісіне типтік ведомостволық түгендеу карточка ашылады. Егер жеке ... ... ете ... ... ... саймандар, аспаптар және тағы басқалары қосылып бір түгендеме объектіні кұрайтын болса, онда оның түгендеу карточкасына сол ... ... ... барлық бұйымдардың тізімі жазылады. Егер ұйымның бір бөлімшесіне ... ... ... ... басқа да негізгі құралдардың бір түрінің (аты, техникалық сипаттамасы, бағасы бірдей болатын) бірнешеуі бір ... ... ... ... онда олар ... ... тобы ... есептеледі. Бірақ бұл жоғарыда айтылғандарға қарамастан ол негізгі құралдардың әрқайсысына бөлек түгендеме нөмірі беріледі. Негізгі құралдардың барлық ... ... ... күнтізбелік (календарлық) бір ай ішінде пайдалануға берілген біртектес өндірістік-шаруашылық қызметінің бір түрін орындауға арналған жеке техникалық сипаттамасы мен ... ... ... ... ... үлгілі түрі НҚ-6 ведомоствоаралық түгендеу карточкасы қолданылады. Түгендеу карточкалар ұйымның бухгалтериясында тиісті топтары бойынша ... ... көп емес ... ... мен ... ... ... құралдарын есептеу үшін түгендеу карточкалардың орнына үлгілі НҚ-11 санды түгендеу кітапшасын пайдалана алады. Бұл кітапша негізгі құралдардың есебін жүргізуге ... ... ... және онда негізгі құралдар жоғарыда айтылған топтары бойынша бөлек есептелінеді. Негізгі құралдарды түгендеу кітапшада есептеген жағдайда ... ... ... ... ... немесе түгендеу кітапшалар қабылдау-тапсыру, ауыстыру актілері, техникалық паспортап және ... да ... ... ... алу ... салу, орнату, бір жерден екінші жерге ауыстыру, есептен шығару актілері және тағы басқа осылар ... ... ... ... ... ... ... немесе топтық) әдетте әрбір түгендеме объектіге бір данадан толтырылып, ұйымның бухгалтериясында сақталады. Ол картотекада негізгі ... ... ... ... ... ... топтары бойынша орналастырылады. Әрбір топтың ішінде түгендеу карточкалар негізгі ... ... ... яғни жұмыс орны, олардың аткаратын қызметіне және ... ... ... мен ... ... мен ... көліктер және тағы да басқалар) орналастырылады. Кәсіпорындарда шығыс етілген және өндіріс орны мен ұйымының ішінде бір жерден ... ... орны ... ... ... ... ... есепті айдың соңына дейін картотекада бөлек сақталады. Сондай-ақ, келешекте пайдалану үшін сақтаулы тұрған негізгі құралдар мен басы ... ... ... негізгі құралдардың да түгендеу карточкалары бөлек қойылуы ... ... мен ... ... ... ... түрі ... саналады. Оларда негізгі құралдардың аталуы, түгендеу нөмірі, баланста ... ... ... ... ... ... зауыттың нөмірі, келіп кіріске алынуына және істен (есептен) шығарылуына байланысты толтырылған актілердің уақыты (айы, күні, жылы) және тағы да ... ... ... мен ... ... ... Толтырылған түгендеу карточкаларының үлгілі түрі НҚ-10 санды ведомствоаралық негізгі құралдарды есептейтін түгендеу карточка тізімдемесіне тіркеліп жазылып отырылады. Бұл ... ... бір дана етіп ... түгендеу карточкаларының түгел сақталуын бақылау үшін пайдаланылады. Ұйымдар негізгі құралдарды жіктелуі, яғни аралық шоттары бойынша тізімдемеге ... ... ... және жұмыс істеп тұрған жері бойынша үлгілі түрі НҚ-13 санды ... ... ... ... карточкаларға қарағанда бұл тізімдеме келіп-түсіп, кіріске алынған ... ... тек қана ... мәліметгер, яғни объектінің аталуы, бастапқы құны, инвентарьлық нөмірі, түгендеу карточка немесе түгендеу кітапшаға жазылған нөмірі, ... да ... ... Ай сайын алғашқы құжаттар негізінде үлгілі түрі НҚ-13 түгендеу тізіміне ... ... және ... ... ... ... жайлы мәліметгер жазылып, бухгалтерлік есептің акпараттарымен салыстырып, тексеріліп отырады. Бұл түгендеу тізіміне көрсетілген объектілер мен олардың құны ... ... ... ... ... керек. Есеп құжаттарын қолмен өңдегенде аралық шоттар бойынша негізгі ... ... яғни ... мен ... ... үшін ... түрі НҚ-12 санды карточка қолданылады. Ол карточка ұйымдарда ... ... ... ... ... ... мәліметтерінің негізінде толтырылады. Бұл карточкада негізгі құралдардың жіктелу топтары мен түрлері есеп ... ... ... құны бойынша қалдығы, олардың кірісі мен шығысы көрсетіледі. Карточканың НҚ-12 санды үлгілі түрінің мәліметтері негізгі ... ... есеп ... пайдаланады. Ұйым бойынша негізгі құралдардың кірісі мен шығыс ... ... ... түрі НҚ-12 ... ... калдығы ай сайын бас кітаптағы негізгі құралдардың мәліметтерімен салыстырып, тексеріліп отырады.
Кәсіпорындарда түтендеу карточкалар және түгендеу ... ... ірі ... мен ... ... мен көліктерге арнайы техникалық төлқұжат толтырылады. Мұндай төлқұжаттарда негізгі құралдардың ... ... және ... жұмыстарының түрлері және тағы да басқа деректер жазылуы тиіс.
II Бөлім. ... ... ... бойынша есебі 2.1 Негізгі құралдардың тозуына түсінік
Негізгі құралдар ұзақ уақыттық кезеңі ішінде шаруашылық ... ... бола ... ... тозады. Тозу- бұл физикалық және моральдық мінездемелерінен ... ... тозу ... құралдарды пайдалану және сыртқы факторлардың әсер ету нәтижесі болып саналады. Моральдық тозу соның нәтижесінде активтер ғылым мен ... ... даму ... ... ... нәтижесіндегі процесті білдіреді. Негізгі құралдарды моральды тоздыратын факторлар: 1.Өндірістегі жабдықтар мен жабдықтардың жаңаруы ... ... ... ... ... ... 2.Технологиялық процестің жетілуі (жаңа технология кезінде қолданыстағы машиналар мен жабдықтарды пайдалану мүмкін емес); 3. Шығарылған өнім ... ... мен ... (бұл ... ескі ... мен ... жаңа өнім шығаруға жарамсыз); 4. Тауар өндіруге арналған машиналар мен жабдықтардың санын азайтуға субъектіден талап ететін, кейбір тауалар ... ... 5. ... ... ... ... еңбекпен қамтылуындағы, өндірістің географиялық орналасуындағы өзгерістер.Олар өндіріс көлемін, пайдаланылатын машиналар мен жабдықтардың санын азайтуға талап етуі ... 6. ... ... ... ... ... ... өзгеріс, өнімнің жекелеген түрлерін өндіру қажеттілігі. Бұлар өнеркәсіптің өндіруші салаларындағы өндіріс көлемінің қысқаруына әкеп соқтыруы мүмкін. ... ... ... ... тозу ... дейін негізгі құрал объектілерін жаңасына, неғұрлым үнемдісіне ... ... ... болдырмас үшін негізгі құрал объектілерін қайта құрады және жаңғыртады. Мұражай және қылқалам құндылықтарынан ... ... ... ... ... ... пен ... ескерткіші болып табылатын үйлер мен ғимараттардан басқа негізгі құралдардың барлығы моральды ... ... ... - бұл ... ... ішінде активтің амортизацияланатын құнын жүйелі бөлу түрінде тозудың құнмен ... ... ... есептелген амортизация сомасы белгілі бір кезең ішінде пайдаланған немесе тұтынған негізгі құралдардың құнын көрсетеді. ... құн ... ... мерзімі аяқталғаннан кейін сыныққа, қалдықтарға айналатын қосалқы бөлшектердің болжанатын құны ретінде негізгі ... ... ... ... бастапқы құн мен жою құны арасындағы айырманы білдіреді. Амортизациялық жарналар (аударымдар) әрбір есепті кезең үшін ... ... ... мен ... элементі және шығысы ретінде танылады. Амортизациялық аударымдар амортизация нормалары бойынша жасалынады. ... ... бұл ... аударымдардың жылдық сомасының негізгі құралдардың жылдық орташа құнына қатынасы. Негізгі құралдарға амортизация (тозуын) есептеудің басты мақсаты олардың құнын өтеу көзін таба ... ... Бұл көз ... ... ... қосу ... ... Амортизациялық жарналардың сомасын көбейту немесе азайту шығыстарды бұрмалауға алып келеді, мұнан жиынтық жылдық кірістің көлемін, кірістерді бұрмалау орын алады, демек, ... ... ... ... ... ... істеген бүкіл кезең ішіндегі амортизациялық жарналардың жалпы мөлшері амортизацияланатын ... ... ... және ... ... ... айырмаға теңестірілуі тиіс.
2.2 Амортизацияның әдістері Амортизация кәсіпорында ай басында бар негізгі құралдарға есептеледі. Кіріске алынған негізгі ... ... ... ... ... есептеледі, ал шығысқа шығарылған негізгі құралдар келесі айдан бастап есептеуі тоқтатылады. Ол бухгалтерлік есеп шоттарының жұмыс ... 2420 ... ... № 16 ХҚЕС ... сәйкес амортизацияның 4 әдісі бар: :: құнды біркелкі есептеп ... ... :: ... ... :: ... ... :: ... әдісі. Құнды біркелкі есептеп шығару әдісі. Құнды біркелкі есептеп ... ... ... ... әдіс ... ... Осы әдіс ... объектінің амортизацияланатын құны негізгі құралдардың жұмыс істейтін мерзімінің ішінде шаруашылық субъектісінің шығындарына бір ... ... ... Бұл әдіс ... амортизациялық аударым мөлшері тек қана объектінің жұмыс істеу ... ... ... ... ... негізделген. Бұл әдіс бойынша әр есепті жылда негізгі құралдарға есептелетін амортизациялық аударым сомасы осы негізгі құралдарының барлық пайдалану мерзімінде амортизацияланатын ... яғни ... құн мен ... ... ... ... пайдалану кезеңіндегі есеп беретін жылдардың санына бөлу арқылы есептеліп шығарылады. Бұл әдіс бойынша, яғни ... ... ... шығару әдісі қолданылғанда негізгі құралдарға есептелетін амортизациялық аударым сомалары жыл сайын тұрақты мөлшерде жүргізіледі. ТОО ... ... ... Оның бастапқы құны 200 000тг., ал жою құны 20 000тг. Станокты пайдалану мерзімі 5 жыл. Осы әдіс ... ... ... ... 7210 2420 30 000 Бұл ... барлық амортизацияланатын смасы 1 800 000 теңге (2 000 000 - 200 000), яғни ... құны мен жою ... ... ал оны ... ... бөлу арқылы бір жылдық амортизациялық аударым сомасы табылады. Бұл станоктың пайдалану мерзімі 5 жыл болғандықтан ... ... ... соманы 100% (пайыз) деп алып, ал бір жылдық амортизациялық ... ... (100/5 = 20%) сол ... 20% (пайыз) деп те табуға болады. Бұл жағдайда жоғарыдағы көрсеткішке тең сома ... 1 800 000 * 20% = 360 000 ... ... аударым сомасының бес жыл бойы есептелуін төмендегі кестеден көруге болады
Кестеде көрсетілгендей есеп беретін жылы екі еселеніп алынған ... ... ... ... әр ... ... ... жылдың аяғындағы негізгі құралдардың қалдық құнының сомасына көбейтіліп табылады. Жинақталған тозу ... ... ... ... ... ... сомаға өсіп отырып, тек соңғы жылы ғана негізгі құралдардың қалдық құны сомасына тең болатындай, шектеліп алынады. Негізгі ... ... ... ... ... 2 000 000 ... болғандықтан, бұл кестеде соңғы, яғни бесінші жылы амортизациялық аударым сомасы 59 200 теңгемен ғана шектелген. Амортизациялық аударым негізгі құралдарды қайта құру мен ... ... ... ... және ол ... ... ... жағдайда, сондай-ақ толық амортизацияланған негізгі құралға есептелмейді. Халықаралық практикада баяу амортизациясы деп аталатын әдіс бар, мысалға, күрделі ... ... ... оны тек қана арнайы жағдайда ғана пайдаланады. Бұл әдістің мәні мына жағдайдан тұрады: онда негізгі ... ... ... жылында тозу сомасы аз мөлшерде есептен шығарылып, ал келесі жылдары ол біртіндеп арта ... ... әдіс ... ... ... және ... есеп беру кезеңдерінде көрініс табады. Мысал: ЖШС 2003 жылы желтоқсан айында құны 1 608 333 ... ... ... ... ... ... Оның ... жою құны 3760 теңге тұрған, ал пайдалану мерзімі 15 жыл. Кәсіпорын амортизациясын есептеу үшін кумулятивтік әдіс ... ал 2006 ... ... ... әдіске көшкен. Есеп қағидасындағы өзгерістің әсерін есептеу және оны көрсету мынадай жолмен жасалынады:
Кезеңі ... ... ... ... ... Бірқалыпты әдісі бойынша амортизацияны есптеу 2004 жыл (1608333-3760)x15/120=200572 теңге (1608333-3760)/15=106971теңге 2005 жыл (1608333-3760)x14/120=187200 теңге ... 2006 ... ... ... сальдосы 200572+187200=387772 теңге 106971+106971=213942теңге Амортизацияны есептеу 2004 жылдың 1-ші қантарынан басталған. Амортизацияны есептеу үшін кумулятивтік саны мынадай формула бойынша ... ... Екі ... ... ... 173830 теңгеге айырма пайда болған, осы пайда болған айырма таратылмаған (бөлінбеген) табысқа жатқызылады. ... ... ... ... 5 жыл. ... нормасы (бірінші әдістегі) 20% (100:5), сонда кемімелі қалдық әдісі 2 коэффициентті ескергенде 40% ... ... ... ... ... ... ... құн 10 000тг., жою құны 1000тг. Бұл жерде жылдағы ... ... ... құн ... ... ... құны ... 1 жыл 10000 4000= (40% х10000) 6000= (10000 - 4000) 2 жыл 10000 2400= (40% х 6000) 3600= (6000 - 2400) 3 жыл 10000 1440= (40% х 3600) 2160= (3600 - 1440) 4 жыл 10000 864= (40% х 2160) 1296= ( 2160 - 864) 5 жыл 10000 296= (1296 - 1000) 1000= (1296 - 296 ) ... ... 7420 2420
2.3 ... ... есебі Негізгі құралдарға тозу сомасы есептелгенде бухгалтерлік есепшоттары бойыша жүргізілетін ... ...... ... ... ... 1 2 3 4 1 ... келіп түскен, кіріске алынған негізгі құралдарының тозу сомасына 2410 2420 2 Ұйымның басқа заңды және жеке ... ... ... басқадай жолмен есептен шығарған негізгі құралдарына бұрын есептелген тозу сомасының есептен шығарылуына 2420 2410 3 ... ... ... тозу ... - ... ... - ... өндірісте; - жалпы шаруашылыққа арналған; - сатуға қызмет көрсететін салада; - күрделі құрылысқа пайдалануда; - ... ... ... ... - ... мерзімге жалға берілгендеріне. 8046 8045 7210 7110 2930 1620, 2910 7420 2420 2420 2420 2420 2420 2420 2420 4 ... ... ... ... ... ... құнының өсуіне сәйкес тозу сомасының артуына 5 Негізгі құралдарды қайта бағалауға байланысты бастапқы құнының кемуіне сәйкес тозу сомасының азаюына ... ... Д К Сома ... ... тозу сома ... 1. ... ... жабдықтарға 8010 2420 93 740 2. Көмекші өндірістегі жабдықтарға 8030 2420 81 200 3. ... ... 7210 2420 44 500 ... ... жабдықтары есептен шығарылды баланстық құнына 7410 2410 32 200
Жабдықтардың тозу сомасы есептен 2420 2410 11 000 шығарылды
Қорытынды: ... ... ... және жабдықтар (негізгі құралдар) дегеніміз - материалдық активтер,оларды ұйым өндірісте пайдалану ... ... ... ... беру ... әкімшілік мақсаттар үшін қолданады және бір жылдан астам мерзім пайдаланылады, осы пайдалану ... өз ... ... арқылы бірте бірте өндірілген өнімге ауыстырады. Негізгі құралдардың есебінде 4 ең маңызды ... бар: - ... ... ... ... ... сомасы; - негізгі құралдардың пайдалану мерзімінде есептейтін тозу ... - ... ... ... ... құралдардың өзгеріп отырған құндары шоттарда қалай көрсетілетінділігі; - негізгі құралдардың шығарылынуындағы тіркелуі. ... ... ... және ... ... ... жеке ... объект ретінде көрсетіледі , мысалы ғимарат бұл объектіге әрбір жеке тұрған ұй кіреді, сол ... ... , ... есепке аларда кіріс құжатында (паспорт) объектіге жататын құрылғылар (қосалқы бөлшектер)жазылу керек. Жылжымайтын мүлік, ғимараттар және жабдықтар (негізгі құралдар) ХҚЕС №16 ... ... ... ... бағыты бойынша; (өндірістік,өн.емес) пайдалану бағыты бойынша түрлер мен түр топтарына; ... 9 түр. ... ... ... ... ... пайдалану маңызы бойынша;(әрекетті, запастағы,әрекетсіз) мүліктік құрамы бойынша;(инвентарлық, инвентарсыз) салықтық ... ... ... әр ... өз ... норма белгіленеді). Шаруашылықтың әр саласында, натуральдық-заттық белгі бойынша,негізгі құралдар мынадай түрлерге бөлінеді:ғимараттар; құрылыстар; беріліс ... ... ... ... жұмыс малы мен өсім малы; кітапхана қоры;жерді жақсартуға күрделі шығындар(ғимараттардан басқа);мұражай құндылықтарымен басқа объектілер;басқа да негізгі құралдар. Жылжымайтын мүлік, ғимараттар және ... ... ... қозғалысы №16 ХҚЕС - на сәйкес бағаланады: өзіндік құн (нақты) бойынша немесе бастапқы құн - бұл негізгі ... салу ... ... алу ... ... жұмсалған шығынның құны,бұған төленген, өтелмеген салықтар мен алымдар,сондай-ақ ... ... сай ... үшін ... ... ... ... жеткізу,монтаждау,қондыру,іске қосу шығындары және кез келген өзге шығындар енгізіледі. Күрделі қаржы есебінен салынған (тұрғызылған) немесе сатып алынған ... ... үшін ... құны ... құны ... ... Ол мыналардан тұрады: ғимараттар мен құрылыстар үшін ... ... ... және ... ... ... жобалау-іздестіру жұмыстары, сондай-ақ объектілердің мүліктік құнына бекітілген тәртіпке енгізуге жататын басқа шығындар. Негізгі құралдар ... ... ... ... - негізгі құралдардың физикалық және моральдық сапасының жоюлуы және осымен қоса құныныңда жоюлуы. Физикалық тозу- ол сырт түрі ... ал ... - ол ... ... сай ... ... және ... Бухгалтерлік есеп принциптеріне сәйкес негізгі құралдардың бастапқы құны ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның шығындарында есептеледі (есептелмейді өнім беретін малдарға, кітапхана қорларына, консервацияға салынған негізгі құралдарға). ... ... ай ... бар ... ... есептеледі.Кіріске алынған негізгі құралдар келесі айдың бірінен басталып есептеледі, ал шығысқа шығарылған негізгі құралдар келесі айдан бастап есептеуі тоқтатылады.
Пайдаланған ... ... ... ... ... ... Қазақстан халқына Жолдауы Астана, 1 наурыз 2006 ж. ... есеп ... ... 2004 ж. ... ... ... ... Кезмемтаев К.К, Алматы. Экономика, 2003 ж.
4.В.Л. Назарова. Шаруашылық жүргізуші субъектілердегі бухгалтерлік есеп. ... ... ... Кеулімжаев, З.Н. Әжібаева, Н.А. Құдайбергенов. Бухгалтерлік есеп принциптері: Оқу құралы-Алматы: Экономик С, 2003 ж.
6.Бухгалтер бюллетені. №3 қаңтар, 2006 ... ... Т.Ғ. ... В.В. ... О.И. ... Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп. Алматы: Қазақстан-аудит орталығы, 2002 ж. 8.О.М. Жакупова. Бухгалтерлік есеп принциптері 2003ж.
9.Ә. Әбдіманапов. Бухгалтерлік және ... есеп ... ... стандарт) Алматы 2006 ж.
10.Бухгалтерлiк есеп пен қаржылық есептiлiк туралы Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 28 ... N 234 ... ... ... есеп ... мен негіздері. Оқулық.- Алматы: Экономика, 2006.
12.Мырзалиев Б.С., Әбдішүкіров Р.С. Кәсіпкерлік қызметте бухгалтерлік есепті ұйымдастыру. Оқу құралы, Алматы. 2006.
13.В.К.родостовец, Т.Ғ. ... ... ... ... ... ... Алматы, 2003
14.Мырзалиев Б.С., Әбдішүкіров Р.С. Бухгалтерлік есеп жүргізудің тәжірибелік әдістемелері, Практикум, ... 2006.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақша қаражаттары және есеп айырысу есебі35 бет
Негізгі құралдардың амортизациясы бойынша есебі17 бет
«Казахцемент» ЖШС-дегі ақша қаражатының есебі мен есеп айырысу есебі79 бет
Бухгалтерлік есепті 1С Бухгалтерия жүйесінде жүргізу19 бет
ЖШС «КАНТ - ЭЙР»-дің шаруашылық субьектілік ұйым есебі мен бухгалтерия құрылысы98 бет
Кәсіпорынның материалдық емес активтер есебін және аудитін ұйымдастыру теориясын және тәжірибесін зерттеу және осының негізінде оны жетілдіру бойынша ұсыныстар жасау32 бет
Активтердің тозуы мен амортизациясын есептеу22 бет
Материалдық емес активтердің амортизациясы15 бет
Негізгі құралдар амортизациясы, қайта бағалануы және құнсыздануының экономикалық мәні, ұйымның экономикалық көрсеткіштері мен есеп саясатының мазмұны81 бет
Негізгі құралдардың амортизациясы36 бет
Ақша қаражаттары және есеп айырысу есебі35 бет
Негізгі құралдардың амортизациясы бойынша есебі17 бет
«Казахцемент» ЖШС-дегі ақша қаражатының есебі мен есеп айырысу есебі79 бет
Бухгалтерлік есепті 1С Бухгалтерия жүйесінде жүргізу19 бет
ЖШС «КАНТ - ЭЙР»-дің шаруашылық субьектілік ұйым есебі мен бухгалтерия құрылысы98 бет
Материалдық емес активтер есебі жайлы4 бет
Кәсіпорынның материалдық емес активтер есебін және аудитін ұйымдастыру теориясын және тәжірибесін зерттеу және осының негізінде оны жетілдіру бойынша ұсыныстар жасау32 бет
Активтердің тозуы мен амортизациясын есептеу22 бет
Материалдық емес активтердің амортизациясы15 бет
Негізгі құралдар амортизациясы, қайта бағалануы және құнсыздануының экономикалық мәні, ұйымның экономикалық көрсеткіштері мен есеп саясатының мазмұны81 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь