Отбасындағы гендерлік тәрбие

Кіріспе
1. Отбасындағы гендерлік тәрбиенің теориялық аспектілері
1.1. Отбасы ролі мен отбасы ішіндегі рольдердің құрылымы
1.2. Отбасында балалардың тәрбиесі
2. Отбасындағы гендерлік тәрбиені анықтау мен жүзеге асыру
2.1. Отбасының гендерлік тәрбиенің әлеуметтік қызметтері
2.2. Отбасында балалардың гендрлік тәрбиесі


Қорытынды



Пайдаланылған әдебиеттер
Тақырыптың өзектілігі:Жақсы ата-ананың балалары да жақсы болады деген сөздi өте жиi естимiз, сонда осы жақсы ата-ана деген кiмдер. Қазақта бұған байланысты мақалдар да жиi айтылады. Мысалы, “Ұяда ненi көрсең, ұшқанда соны аласың”.
Болашақ ата-аналар өз ұрпағының саналы да сапалы болуы үшiн арнайы бiр әдебиеттердi оқу немесе тәрбиелеудiң ерекше әдiстерiн ұйрену керек деп ойлайды. Әрине, педагогикалық және психологиялық бiлiмдер өте қажеттi, бiрақ тек қана бұлардың өзi баланы тәрбиелеуге жеткiлiксiз.
1.Соцология: наука об обществе/ Под ред. В.П.Андрущенко. Харьков, 1996г.
2.Савинов Л.И. Семья и общество: история, современность и взгляд в будущее. Саранск, 1992г.
3.Шнейдер Д.Б. Психология семейных отношении. Москва, 2000г.
4.Жаназарова З Ж.Социология семьи. Алматы, 2001г
5.Жаназарова З.Ж. Социальная работа с семьей. Алматы,2003г.
6.Жаназарова З.Ж. Современная семья в Казахстане и ее проблемы. Алматы, 2004г.
7.Мухина С.В. Возрастная псхология. Москва, 1999г.
8.Харчев А.Г. Социальная воспитания. Москва, 1990г. 2005ж.
9.ДжаманбалаеваШ.Е. Общество и подросток: социологический аспект девиантного поведении. Алматы, 1990г.
10.Казымбетова Д. Социальные проблемы девиантоности в транзитном обществе. Алматы, 2000г.
11.Кулагина И.Ю. Возрастная психология. Москва, 1997г.
12.Бауэр Т. Психические развитие младенца. Москва, 1979г.
13.Ильчиков М.З., Смирнов Б.А. Социология воспитания. Москва, 1996г.
14.Актуальные проблемы возрастной и педагогической психологий/ Под общ. Ред. Ф.И.Иващенко, Я.Л.Коломинского. Минск, 1980г.
15. Харчев А.Г., Мацковский М.С. Современная семья и ее проблемы. Москва, 1978г.
16.Жизнедеятельность семьи: тенденций и проблемы/ Отв. Ред. А.И.Антонов. Москва, 1990г.
        
        Жоспар
Кіріспе
* Отбасындағы гендерлік тәрбиенің теориялық аспектілері
+ Отбасы ролі мен ... ... ... ... ... балалардың тәрбиесі
2. Отбасындағы гендерлік тәрбиені анықтау мен ... ... ... Отбасының гендерлік тәрбиенің әлеуметтік қызметтері
2.2. Отбасында балалардың гендрлік тәрбиесі
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
КІРІСПЕ
Тақырыптың өзектілігі:Жақсы ата-ананың балалары да ... ... ... ... өте жиi ... сонда осы жақсы ата-ана деген кiмдер. Қазақта бұған байланысты мақалдар да жиi айтылады. Мысалы, "Ұяда ненi көрсең, ... соны ... ... ... өз ұрпағының саналы да сапалы болуы үшiн арнайы бiр әдебиеттердi оқу немесе тәрбиелеудiң ерекше әдiстерiн ұйрену керек деп ойлайды. Әрине, ... және ... ... өте қажеттi, бiрақ тек қана бұлардың өзi баланы тәрбиелеуге жеткiлiксiз.
Ешқашан күдiктенбейтiн, әрқашан өздерiнiң iстерiнiң дұрыстығына сенетiн, ылғи да ... не ... ... және оған не керек екенiн дәл бiлiп отыратын, әр уақытта өзiнiң баланы өсiруде қалай дұрыс iстеу керектiгiн бiлетiн және әр ... ... өз ... ... ғана ... ... оның болашақ өмiрiнде кiм болатының көрегендiкпен болжай алатын ата-аналарды жақсы деп айта ... ба? ... ... ... ... балаларының жаңа бiр тәртiп бұзуы кезiнде оларды қалай жазалауын бiлмейтiн, егерде жазаласа өз әрекеттерiне өкiнетiн ата-аналарды ... дей ... ба? ... ... ... ... өгде әрекеттер көрсе қорқады, ол ата-аналар балаларын ... ... деп ... ал ... ... ... көрмейдi деп ойлайды. Ол ата-аналар балаларын бiр ... ... ... жүр деп ... ... ... ... қиналады. Оларға сыртқы орта "көше" керi керi әсер етедi деп санайды және олар ... ... ... үшiн ... ...
Яғни, жоғарыдағы ата-аналардың ешқайсысын жақсы деп айтуға болмайды. Ата-аналардың бала тәрбиелеуде өздерiне қатты сенiмдi ... да ... ... тыс көп ... ... де ... ... ата-ана болуына көмектеспейдi.
Адамның кез-келген әрекетi әдетте бiр нормаға бағынады. Бiрақ тәрбиелеушiлiкте мұндай норма болмайды. Өйткенi бiз өз өмiрiмiзде күйеу және әйел ... ... кез ... ... ... тәжiрибеде және теориялық жағынан үйренемiз, сол ... ... ... та үйренуiмiз керек. Жанұядағы тәрбие бұл да сол өмiр және бiздiң балаларға деген iс-әрекетiмiз немесе көзқарасымыз өте ... ... және ... ... ... ... баланың ата-анасына деген махабаты шексiз, шартсыз, шекарасыз және ... Бұл ... ... ... ... өз ... қауiпсiздiгiн қамтамасыз етсе, өсе келе ата-аналарының махабаты адамның iшкi, ... және ... ... ұстап тұратын қызметтердi атқара бастайды. Ата-ана махабаты - адамның болашақ өмiрiнiң бағдары, оның дене және iшкi жан ... ... ... көзi мен ... ... табылады.
Сондықтан да ата-ананың басты және негiзгi мiндетi - ең бiрiншi балаларына өздерiнiң жақсы мiнез-құлығымен, ... ... ... ... мен ... ... да ... болатындығына сенiм туғызу. Яғни, ешқашанда балалары өздерiн ата-аналары жақсы көретiндiгiне күмән туғызбауы керек. Ата-ананың ең табиғи және ең ... ... бiрi өз ... ... кез ... ... ... жылы махабатпен, қамқорлықпен және ұқыптылықпен қарау.
Балаларының өсе келе өз ата-аналарымен айырылысатын жағдайлар өмiрде жиi болып ... және бұл ... ... Олар ... ең ... адамдарымен эмоциялық байланысын жоғалта отырып, психологиялық мағынада айырылысады.
Психологтар жасөспiрiм алкоголизмi мен нашақорлығының ... ... ... өз ... ... көрмеуi, оларды бауырына тартпауы себеп болатындығын дәлелдеген. Яғни, жанұялық тәрбиеге қойылатын басты талап жанұя iшiнде ... ... ... ... талабы. Осы мақсатта ата-ана өз балаларын жақсы көрiп қана қоймай, балалардың өздерiн ата-анасының жақсы көретiндiгiн әрқашан және кез ... ... ... ... ... ... туындайды. Бала өз ата-анасының махабатына сенiмдi болғанда ғана оның психологиялық әлемi ... ... яғни ... ... ... ата-аналар өздерiн балаларына деген махабатының жоғары болуы жағдайында бала өзiн ата-анасының жақсы көретiндiгiн сезiп, ерке, өзiмшiл болып өседi деп ... Бұл ... өте ... ... Дәл осы ... тұлғалық қасиеттер ата-аналық махабаттың жетiспеушiлiгiнен, қайсыбiр эмоциялық тапшылық пайда бола қалғанда қалыптасады. Ата-ананаңы өз баласына оны жақсы көретiндiгi мен ... ... ... ... ... ... ... бөлетiн уақытына да, баласының қайда өсетiндiгiне де, баласын материалдық қажеттiлiктермен қамтамасыз ету дәрежесiне де байланысты емес. Ол ең бiрiншi ... ... ... ... байланыстың болуы тәрбиеге қойылатын бiрегей талап, ол барлық ата-аналарға тәуелдi және мұндай байланыс барлық жастағы ... ... ... ... болып табылады.
Бұрынғы тәжiрибе ықпалымен адам санасында өте жоғары деп аталатын құндылықтар қалыптасады. Мұндай құндылық болып белгiлi бiр адамның ... ... ... бар деп ... ... ... мүмкiн. Мұндай жағдайларда ата-аналар өз балаларында да осындай қасиеттер қалыптасатындай етiп тәрбиелеуге талпынады. Мысалы, ата-аналар өзiнiң ұлынын ... ... ... ақ ... ... өсу ... деп ... Ата-аналары балаларын тәрбиелеуде құнды деп тапқан қасиеттерi баласының индивидуалдық, өзiндiк ерекше қасиеттерiне қарама-қарсы келгенде баланың тәуелсiздiк мәселесi одан сайын ... ... ... ... ... бұзылуына ата-ананың баласының даму ерекшелiгiне, оның жасына ... оған ... ... ... ... ... ... болып отыр.
Курстық жұмыс мақсаты: Отбасында гендерлік тәрбиені анықтау.
Курстық жұмыс міндеттері:
-Отбасындағы гендерлік тәрбиенің ... ... ... ролі мен ... ішіндегі рольдердің құрылымын қарастыру
-. Отбасындағы гендерлік тәрбиені анықтау мен жүзеге асыру
- Отбасының гендерлік тәрбиенің әлеуметтік ... ... ... ... тәрбиесін зерттеу
* Отбасындағы гендерлік тәрбиенің теориялық аспектілері
1.1 Отбасы ролі мен отбасы ішіндегі рольдердің құрылымы
Гендерлік ... ... ... сан ... ... бар. Біреу мақтап, біреу даттап жатады дегендей. Екі тараптыңда сөзіне ... ... ... ойлары қамшының өріміндей бірі мен бірі үйлесім тауып жарасымды жұп ... алды ... ... ... ... ... ... көш түзеуге қарсымын. Жаһандану деп жарияға жар салып ... ... бар. ... саясат сөз болғалы ұлттық менталитет, әдет-ғұрып қыр астында қалды. Оны қолдайтындар осы жайлы тіс жармайды. ... ... ... шатпас бұрын шариғатқа жүгінбекпін. Себебі қазақтың имандылығы исламнан бастау алады. Шариғат бойынша отбасының гендерлік тәрбиенің тізгіні еркекке жауапкершілік ретінде ... ... ... ... ... ... ... ата-баба ұстанған салт-дәстүрге үңіліп көрелік. Мұнда да әйелдерге деген ұстаным шариғаттан алшақ жатқан жоқ. Кемсітушілік, ... ... ада. ... ... әлпештеп өсірген халық, Айғаным, Зере Ұлпан секілді аналарында көкке көтерген. Билігіне бағынып, бітіміне ... ... осы ... ... төске өрлемеген. Ер азаматтарды бағалап, қадіріне жете білген. Өкінішке орай, біз тамырымыздан ажырап барамыз. Ол ... ... сөз ...
Менің өзім де анамын. Сан жылдық педогогикалық тәжірибем де жетерлік. Гендерлік саясаттың жақсы ... бар ... ... ... Не ... де бір ... қарауға болмайды. Алайда, ұлтымыздың менталитетіне қайшы келетін тұстарының көп екенін ... кету арға сын. ... ... ... алып ...
Дүниеге сәби әкеліп, демографиялық дүмпуге үлес қосу. Ерінің қас-қабағына қарап, ... ... ... ... шомылып отыру. Бұлда болса әйел затына- табиғаттың берген ерекше сыйы, тартуы. Шындығына келгенде әйел затына бұдан асқан бақыттың ... бар ма? ... жоқ. ... ... ... қырынан қарасақ елімізде әйел адамдардың бәрінің бірдей өз құқығын біліп, қорғай білмейтіні рас. Зорлық-зомбылықтың құрбаны болып жатқандар да мол ... ... ... ... ... Алайда, нәзік жандылар гендерлік жолмен шығады деу ... ... ... осы ... ... дамыту айналып келгенде әйелдерді деп еліртуге бастайтындай көрінеді. Себебі, биліктің дәмін татып қалған әйел затының, от басы ошақ ... ... ... кім ... ... Ер ... төрге шығаратында, көрге сүйрейтінде әйел. Билік баспалдағына көтерілген төмен етектілердің бәрі болмасада көбінің күйеулерімен "тең" дәрежеде сөйлесетінін көріп ... ... ... ... ... ... бар.
Гендерлік саясаттың біздің ұлтымызға тағы бір бергені, қырыққа келгенше кареьера қуып "кемпір" болғанын білмей қалған қыздар көбейді.Демограф-ғалым ... ... ... ... ... 300 ... аса кәрі қыз бар екен. Келешекте олардың саны өседі деп күтілуде. ... ... ... ... ... ... ... Бүгінгі кәрі қыздардың көбі қызметтің айналғандар. Осыдан келіп ұлттың демографиясы құлдырауда. Қазақтың өсуіне қауіп төніп тұр. Мына дерекке көз ... ... ... туу ... 1989 ... деңгейге жетпеген. Мұны қалай түсінуге болады. дейтіндер қара көрсетіп жүр. Оларға айтарым, еркек түздің ... ... ... ... шапқыласа не болғаны. Үйдегі бала тәрбиесіне зардабы тигенімен қоймай, "байтал шауып бәйге алмайтынын" ескеруі керек қой. Мен негізінен, ... ... ол ... ... ... ... ғана ... емеспін. Тек он әйелдің министр, жиырма әйелдің депутат болғаны үшін ғана аталған саясатты қолдауға ... ғой. ... деп ... ... айналысып жүрген қыздарымыздың көбінің, жасыратыны жоқ, толыққанды отбасылары жоқ. ... ... ғана ... ... бір бала да жоқ. Бұл саясат өркендеп-өсе беретін болса, еліміздің демографиясына үлкен ... ... ... ... ... ... гендерлік саясатқа мәжбүр ел ме деп ойлаймын. Қарап отырсам оған негіз жоқ. Батыстың саясатын басым бағыт етіп алуымызға не ... ... ... жауабын іздеп көрдім. Нәтижесінде көптеген қызықты жайттарға тап болып, басқасын қайдам, дәл бізде жүзеге асып ... ... ... ... соқыр екендігіне көз жеткіздім. Енді осы мәселені өзімше бағамдап көрейін.
Сөзімді бастамас бұрын көптің көңілін ... ... ... ... анықтамасымен таныстырайын. Гендерлік саясатты алақайлап қолдайтындар: - деп ережесін ... ... ... ... ... ер мен әйел ... ... үшін қажет екендігі көрініп тұр. Сонда елімізде тап сондай ... ... отыр ма? Біз ... ... ... Хадисте "жұмақ ананың аяғының астында" деп жазылған. Батыс таңсық көріп көтеріп жатқан мәселені ислам әлемі баяғыда реттеп ... Осы ... ... ... деп қойын дәптеріме түртіп жүрген қызық оқиғаны баяндай ... ... бір ... ... ... ғалымдарының бірінен: , - деп сұрапты. Сонда әлгі шейх: , - деп ... ... ... , - ... ... шейх: , - деп жауап берген екен. Осы диологтың ... ... ... ...
Жалпы гендерлік саясаттың шығу төркіні батыс екені белгілі. XIX ғасырға ... ол ... ... адам ... ... деп кез ... салада құқығын шектеп қойғаны да тарихтан мәлім. Бұндай бассыздыққа шыдамаған батыс әйелдері бас көтеріп, нәтижесінде , ... ... ... болды. Содан бері бұл сөздердің айдарынан жел есіп, аясы кеңейіп сала ... ... бұл ... ... те ... ... ... болмысы бөлек, қалыбы бөтен. Ал бізге, тіпті қазақы болмысымызға жат.
Ал енді ... ... ... ... ... ... қазақтың оң қарауы көңілге қаяу түсіреді. Себебі бізде дейтіндей теңсіздікке жол ... ... жоқ әлі. Дін мен діл аман ... ол ... да. Одан ... деп ұлардай шулап, ұлттық мәселеге айналдырудың да қажеті шамалы. Өйткені біздің елде нәзікжандылар ерлер тарапынан ешқандай қысымшылық ... ... ... мәлім. Керек десеңіз, бізде министр, депутат, вице-министр сынды лауазымды ... ... ... ... ... ... Және ондай әйелдер бізге гендерлік саясат жетпей тұрып орын алған болатын.
Біз гендерлік саясат келмей тұрып әйелдің орнын айқындап, ... сан қилы ... ... қойған халықпыз. Егер қазіргі жүргізіліп жатқан гендерлік ... ана мен ... ... ... ... ... отбасындағы зорлық-зомбылықтың алдын алу сияқты мәселелерді шешу боп табылса құптарлық.
Жанұя қажетілігін және жанұя функциясын басқалардан бөліп алып, оны үлкейтіп, ... ... ... ... бойынша жанұя қажеттілігін мынадай негізгі топтарға бөлуге болады:
* Отбасының гендерлік тәрбиенің ... ... құру мен ... қажеттілігі;
* Екі жастың үйленгеннен кейін ата-ана болумен байланысты - сүю мен қорғау қажеттілігі;
* ... және ... ... ... Отбасында ерлі-зайыптының бір-бірімен сөйлесу, ақылдасу, араласу қажеттігі.
Осыдан келіп жанұя әсерінің ... ... ... ... ... интим және сөйлесу. Жанұяда қанағаттандырылатын қажеттіліктер отбасынан тыс жерлерде іске аса ... ... та ... олардың бәрін біріктіріп комплексті түрде қанағаттандыра алады. Сондықтан әлеуметтік ... ... ... көзі отбасы болып табылады. Осыдан келіп әлеуметтік дамуда ... ... ... сан ... қызметтері қалыптасады.
Отбасы функциясының көптүрлілігі оны әр авторлар әр түрлі негізде айтады, бірақ та олардың функцияларының ... ... ... И.В. ... ... функциясын тиімді, тәрбиелі, коммуникативті қызмет пен демалысты ұйымдастыру функциясын жатқызады. ... ... және В.В. ... ... ... тән тәрбие, тұрмыстық-шаруашылық, эмоция функциялары және рухани байланыс, бірінші әлеуметтік бақылау және сексуалдық - эротикалық функциялар жатады. ... ... ... ... ... ... және негізгі емес деп топтастыруға болады.
Отбасының гендерлік тәрбиенің негізгі функциясына жататын бала туу және оларды тәрбиелеу, ... және ... ... және ... процестері жатады және олар қоғамның әр түрлі кезінде де сақталады.
Негізгі емес ... ... ... ... ... және ... ... өндірістік және жұмсауды ұйымдастыру, үй шаруашылығын және демалыс шараларын іске асыру, отбасы мүшелерінің денсаулығын ... және ... ... ... құру шаралары жатады.
Отбасылардың функциялары өзара әрекет ... ... ... ... іске асып ... үшін ... мүшелері нақты бір рольді орындап отырылулары керек. Кейде отбасында осы аталған отбасылық рольдердің ... ... мен ... ... орын алады.
Отандық ғылымда отбасы функциясы түсінігі отбасының гендерлік тәрбиенің ролі және ... ... ... ... ... ... ... отбасы функциясын отбасындағы әлеуметтік рольдер жиынтығының негізгі мазмұны деп анықтайды. ... ... ... ... ... ... ... беру маңызды мәселе болып табылады. Зерттеушілердің негізгі көңілі шаруашылық - тұрмыстық және тәрбие функцияларының ... ... ... Бұл ... үй иесі мен ... бала мен тәрбиелеуші және отбасыны асыраушылар.
Отбасының гендерлік тәрбиенің негізгі функцияларының осы күнге дейін нақты ... ... ... жоқ екенін атап кетуіміз керек. Әлеуметтік ғылымдарда әр авторлар ... ... ... ... ... ... 6-7 ... функцияларды пайдаланады:
* Туу және бала тәрбиелеу функциясы;
* Ата-аналардың рухани қалыптасу функциясы;
* Эмоциялық қолдау және ... ... ... ... бір ... статусқа жетуді;
* - - Өзін-өзі ... ... ... ... ... беруді қосады.
АҚШ пен Батыс Еуропа ғалымдары отбасындағы рухани байланысқа көп көңіл бөледі, ал Шығыс Еуропа әдебиеттерінде отбасылық тұрмысқа ... ... көп ... ... Ал Қазақстанда бұл аталғандардың кез-келгенің кездестіруге болады. Өйткені ... ... ... ұлттар және олардың әлеуметтік жағдайлары да әр түрлі болуына байланысты.
Әрбір ер адам әке мен ... ... ал ... әйел адам ана мен әйел ... табиғи және қоғаммен бірге дайындалады. Әйел мен еркек арасындағы қатынастар отбасындағы, қоғамның ... ... ... 1
Матриархатта - өзінің экономикалық негізі болды және патриархатта да. Екі жағдайда отбасы абыройлы болып келді. Қоғамның ... жаңа ... ... құру және қалыптастыру мәселелеріне деген қызығушылық өседі. ... ... жас ... әр ... ... ... зерттеп, оны бақылап отырады.
Отбасылық рольдер түсінігі әлеуметтік құрылым болып табылады. Социологиялық психологтар осыған сүйеніп өз зерттеулерін ... ... ... роль ... жүйенің басты функцияларының бірі ретінде түсіндіріледі.
Роль дегеніміз - қабылданған нормаларға сәйкес келетін жеке тұлғаның әлеуметтік функциясы, адамдардың өз ... ... ... ... ... өзіндік тәртібі, тәсілі, олардың ұстанған статусына, қоғамдағы жағдайды ескеру, сонымен қатар әрбір роль қызмет ету барысында қоғамдық ... ... ... ... ... ... анық ... байланысты қазіргі кездегі отбасылардың алдында бірталай әлеуметтік-психологиялық мәселелер тұрады. Ең бастысы отбасылық рольдік әрекеттесу тәсілін таңдау мәселесі ... ... ... ... ... болу процесі отбасының гендерлік тәрбиенің әлеуметтік және психологиялық жалпылық болып қатысуының негізін көрсетеді, ерлі-зайыптылардың бір-біріне өзара үйренгенін, отбасылық ... ... ... ... ... Бұл ... ... өзара рольдік қатынастарымен тығыз байланысты. Қазіргі кезде өзара қатынастар сапасы оны ерлі-зайыптылар қалай қабылдағанына және оны қаншалықты деңгейде іске ... деп ... ... ... ... жастар өз некелерін қалай қабылдайды, осы кездегі олардың рольдік қатынастары қандай орын алады деген ... ... аз ... ... болып табылады. Шетелдерде психология саласында жыныстық рольдер жүйесі, жыныстық рольдер дифференциясы деге ... бар. ... ... - ... ... ... ... жататынына қарай анықталатын тәртіп-тәсілі және жеке адамның санасы болып келеді. Бұл жүйені жыныстық рольдік жүйе деп атайды.
Жыныстық роль жүйесі ... - ... пен ... ... және оны мойындайтын социологиялық рольдер мен социологиялық әрекеттердің мәдени көрініс табуы. Батыс мәдениеттерінде ... ... бар. Ер адам - ... болу ... ... және ... ... жұмыс істеуі керек, ал әйел үйге, отбасыға, балаға жауапты болуы керек.
Әйел адамның мамандық қызметі екінші сатыда ... ... ... ... ... дифференция деп аталады. Еркек немесе ... ... ... ... қамтамасыз етуі керек, ал әйел - үй шаруашылығына қарап, бала ... ... ... қажетті. Осы рольдік модельдерді шетелдік көптеген зерттеушілер қолдайды, оны жақтайды. Мысалы: Най Ф.И., Пляк Дж., Сканцони Дж және т.б. ... ... ... ... ... уақыттарда шетелдік зерттеушілер еңбектерінде анализдің басты пәні факторлар мен одан қалған әсерлер болып табылады.
Біріншіден, әйелдер отбасын асырайды, екіншіден ... де үй ... және бала ... ... ... әсер ететін әлеуметтік-демографиялық факторлар, әлеуметік сыныптарға тән болуы, отбасылық кезең циклдары, әйелдің жұмыс істеу қажеттілігі екені бізге белгілі.
Қазіргі жаңа отбасылардағы ... ... ... үшін, отандық және шетелдік зерттеушілердің нормалардың анық емес екені туралы қорытындысы ең басты белгісі болып ... ... ... отбасының гендерлік тәрбиенің алдына көптеген әлеуметтік-психологиялық мәселелерді туғызады. Бұл кезде отбасындағы роьдердің маңызды ... ... ... ... ... ...
Адамның кез-келген әрекетi әдетте бiр нормаға бағынады. Бiрақ тәрбиелеушiлiкте мұндай ... ... ... бiз өз ... ... және әйел ... ... кез келген мамандықты қалай тәжiрибеде және теориялық жағынан үйренемiз, сол сияқты ата-ана болып та ... ... ... ... бұл да сол өмiр және ... балаларға деген iс-әрекетiмiз немесе көзқарасымыз өте күрделi, өзгермәлi және қайшылықты болып келедi.
Мысалы, егер ... ... ... ... ... болса, кез-келген сұрақтарға дұрыс жауап қайтара бiлсе, онда ... ... олар ең ... ... ... ... ... себебi баласына бәрiн өзi iстеп отыратын ата-ана баласын өзiнше ... ... ... ... ... оның оңы мен ... айыруына мүмкiндiк жасамайды.
Ата-аналар баланың алғашқы қоғамдық ортасы болып табылады. Ата-аналарының ... ... адам ... ... рөл ... ... ... тәжiрибеден алып қарасақ қиын сәттерде бiздiң ата-аналарымызбен, әсiресе анамызбен сөйлесуiмiз кездейсоқ жағдай емес. ... бала мен ... ... ... ... - бұл ... эмоциялық байланыстардан күштi ерекше сезiмдер.
Ата-ананың махабатына деген қажеттiлiк - жас ... ... ... ... қажеттiлiк. Кез-келген баланың ата-анасына деген махабаты шексiз, шартсыз, шекарасыз және мәңгiлiк. Бұл тұрғыда ата-анаға деген ... өз ... ... қамтамасыз етсе, өсе келе ата-аналарының махабаты адамның iшкi, ... және ... ... ... ... ... ... бастайды.
Болашақ ата-аналар өз ұрпағының саналы да сапалы болуы үшiн арнайы бiр әдебиеттердi оқу немесе тәрбиелеудiң ерекше әдiстерiн ... ... деп ... Әрине, педагогикалық және психологиялық бiлiмдер өте қажеттi, бiрақ тек қана бұлардың өзi баланы тәрбиелеуге жеткiлiксiз.
Ата-ана махабаты - ... ... ... бағдары, оның дене және iшкi жан дүниесiнiң, денсаулығының қайнар көзi мен кепiлi болып табылады.
Мысалы, егер ата-ана барлық жағдайда ... ... ... ... ... дұрыс жауап қайтара бiлсе, онда мұндай жағдайда олар ең басты ата-аналық мiндеттi орындай алмайды, ... ... ... өзi iстеп отыратын ата-ана баласын өзiнше iзденуге, жаналарды өзiнше танып бiлiп, оның оңы мен ... ... ... ... ... мен ... арасындағы байланыс адамдар арасындағы ең күштi және ең мығым байланысқа жатады. Тiрi организм ... ... ... ол сщғұрлым аналық организмге жақын болады. Бұл байланыссыз баланың дамуы мүмкiн емес, ал ерте ... ... ... айыру оның өмiрiне, болашағына қауiп төндiруi мүмкiн. Адам ... ең ... ... ... ... ... ещқашан толықтай тәуелсiз бола алмайды.
Сондықтан да ата-ананың басты және негiзгi мiндетi - ең ... ... ... жақсы мiнез-құлығымен, адами жақсы құндылықтарымен жақсы көрiнетiндiгi мен оларға әрқашан да ... ... ... ... Яғни, ешқашанда балалары өздерiн ата-аналары жақсы көретiндiгiне күмән туғызбауы керек. Ата-ананың ең табиғи және ең қажеттi мiндетiнiң бiрi өз ... ... кез ... ... оларға жылы махабатпен, қамқорлықпен және ұқыптылықпен қарау. Өз балаларын қоғамдық жағынан дамыған тұлға етіп тәрбиелеу. ... ... кез ... ... ... өз балаларына осынау бiр үйреншiктi болып кеткен сөйлемдердiң қаншалықты дұрыстығына немесе қандай ... ... ... осы ... өз ... байланысқа түсуiне кедергi болатындығын, олардың өздерiн жақсы көретiндiгiне күдiк тудырып, бала мен ... ... ... ... ... түсунуi керек. Сондықтан ата-аналар өз балаларының тек қана терiс қылықтарын ғана бағаламай, оны қандай болсын өзiнiң махабаттарына, оны ... ... ... ... қажет.2
Нақты махабаттың формуласы - бұл "сен жақсы болғасын сенi сүйемiн емес, сен барсың, мен сенi сен ... ... ... ... деген сөздердi жиi қолданылуынан бала мен ата-ана арасында шынайы махабат туындайды. Бұл ... ... өз ... ... отбасылық ролі оларға қамқор болу, оларды жан-тәнімен сүйе білу.
Отбасындағы рольдік қатынастағы тепе-теңдік деңгейдегі ... ... ... ... өмір ... ... ... болып келеді. Сонымен енді әлеуметтану пәні және тағы басқа қоғамдық ғылымдар негізінде жүйеленген ... ... ... ... ... Отбасын материалдық қамтамасыз етуге жауапты адам. Бұл рольдің отбасындағы орны ... ... ... кім материалдық жағынан нақты қамтамасыз етсе, сорың сол тұлғаның отбасындағы өзіндік үстемдіктері болады. ... ... осы ... адам ... ... тәрбиенің көптеген күнделікті ұсақ-түйек шаруаларының барысынан хабарсыз болады, ... ол ... сырт ... болады.
* Отбасындағы ер адам мен әйелдің өзіндік ролі, тарихи қалыптасқан ... ... ... ... ... ер ... ролі өз отбасына қамқор болу, оны қорғау, отбасын асырау және т.б. қызметтер болған, ал әйелдің балаларына қамқор ... ... ... ... ... тәрбиелеу сияқты қызметтерді мойнына алған.
* Жаңа туған сәбиге ... ... ... Бұл ... ... сол ... ... тәрбиенің құрамына байланысты әр түрлі отбасы мүшелері атқара алады. Мысалы, әжесі, үлкен балалары, туыс-туғандары, бірақ бұл жерде ... жас ... ... ... ... бірінші орында болады.
* Тәрбиелеуді іске асыру ролі; Тәрбиелеуді отбасында жоғарыда атап ... ... ... ... ... ... өз дегенінше бере алады. Бұл жерде ерекше атап ... ... ... ... ... әжесі мен атасы көп айналысады.
* Сексуалдық партнер рольдері; Бұл отбасында ерлі-зайыптылардың арасындағы рольдер ... ...
* Бос ... жақсы өткізуді ұйымдастырушы ролі;
* Отбасының гендерлік тәрбиенің субъмәдениетін ... ... ... және ... жасауға бейім адам ролі;
* Отбасындағы ролі.
Баланы тәрбиелеу ... ... ... ... ... болатын жағдайлардан тұруы мүмкiн. Бала қажеттiлiктiң орталығы, оны ... ... ... ... болып табылады. Бұл орайда мысалдар өте көп, әсiресе қандай-да бiр себептермен басқа адамдармен қарым-қатынаста ... ... ... ... жалғыз ғана аналардың болуы, бар уақытын немерелерiне арнаған аналар болуы мүмкiн. Ата-аналар ешбiр ... өз ... ... ... ... жанұядан тысқары ортаға шығуына кедергi бола отырып, тырысып бағады. ... ... ... ... ... өмiр ... қажеттiлiгiн жүзеге асырудың жалғыз формасы болса, онда баланың болашақ өмiрiнде өте үлкен мәселе ... ... ... ... К.Обуховскин өзi зерттеген өмiр мәнiнiң қажеттiлiгiн жүзеге асырудың кезеңдерiн, әрбiр жетiлген адамның жүрiс-тұрысын сипаттайды. Бұл ... ... адам ... ... ... ... ете алмайды, өзiнiң бойында бар мүмкiншiлiктерiн максималды дәрежеде қолдана алмайды. Мұндай мүмкiншiлiктi қанағаттандыру ... өз ... ... ... ... ... ... соған негiздеумен байланысты. Бұл адам баласының әрқашан өз әрекеттерiнiң барысын, өмiрiнiң жалпы мағынасын ... ... ... ... ме? ... бұлай емес, бiрақ кез-келген адам қажет болған жағдайда өз өмiрiнiң мәнiн табуға тырысады.
Өмiр ... ... ... ... ... ... оған қамқор болу табылуы мүмкiн. Шешесi, әкесi немесе әжесi мен атасы өздерiнiң өмiрiнiң мәнi баланың баланың физикалық жағдайына ... мен оны ... деп қана ... ... Олар ... ... ... басқа бiр нәрсе деп, бала тәрбиесiн әрқашан мойындамауы мүмкiн. Олар ... ... деп тек олар ... ... ... ғана ... Егер балалары ер жетiп, олардан кетсе, ата-аналар өз өмiрiмiздiң мәнiн жоғалттық деп санауы да мүмкiн. Ол үшiн олар ... ... деге ... ... ... " ... мұны дұрыс iстей алмайды" деп баланың барлық ұсақ-түйекжұмыстарын өзi iстеп беретiн ата-аналарды мысалға келтiруге болады. Осының ... ... ... ... ... ... оның кез ... өз бетiнше бiр әрекет етуi ендiгi жерде ата-анасы жағынан кедергiге ұшырап отырады. Ал мұндай әркеттер бала өмiрiнiң тиiмдiдамуына керiсiнше ... ... ... ... ... баланы тәрбиелеу жетiстiк мотивiнен туындауы мүмкiн. Мұндай ... мәнi ... ... ата-аналарынан қажеттi жағдайлардың болмауынан немесе өздерiнiң бейiмдi болмауынан жете алмаған нәтижелерге жетуден тұрады. Мысалы, әкесi өзiнiң бала кезiндегi арманы әскери адам ... ... ... оған ... ... ... ... жерде әкесi өз балаларының әскери адам болғанын қалайды.
Ата-аналардың мұндай шаралары ... ... ... "Бiз өз ... ... ұқсатып қалыптастырғымыз келедi, өйткенi олар бiздiң ұрпағымыз ғой" деп ... Бұл ... бала ... ... бала ... жеке ... қасиеттерiн қалыптастыруға мүмкiншiлiгi болмайды. Осының салдарынан оның мүмкiншiлiгi одан биiк шындарға жететiн алғыр балалардың ... ... ... ... ... өз ата-аналарының махабаты және ата-анасының мейiрiмiн қанағаттандырып, олардың ... ... үшiн ... ... емес жат ... ... тура келедi. Бұл жағдайда осы әркеттер баланың тұлғасына және табиғи қабiлетiне сәйкес келмейтiн жалған жолға түседi де, ол ақырында жетiстiксiз ... ... ... ... бала өзiне жат талаптарға қарсы шығуы мүмкiн, бұл әрекетiарқылы бала ата-анасының сенiмдерiн ... үшiн ... ... ... ... нәтижесiнде бала мен ата-ангаларының арасында белгiлi бiр алшақтық пайда болады.
1.2 ... ... үш ... ... ... көзі:
* Ерлі зайыптылардың, яғни әйелі мен күйеуінің;
* ... ... ... ... ... ... ... қызығушылық пен ортақ мақсаттардан, бірін-бірі сыйлаудан, бірін-бірі сыйлаудан көрініс табады. Осы себепті бүгінде отбасы келесідей топтарда сипатталады:
+ Әлеуметтік-сыныптық ... - ... ... ауыл ... ... ... ... отбасысы;
+ Қалалық және ауылдық отбасылары;
+ Бір ұлттық және көп ұлттық отбасы;
+ Өмір сүру ... ... (жас ... жаңа ... ... бала ... отырған отбасы, орта жастағы отбасы, үлкен отбасылар және кәріліктегі отбасылар),
+ Отбасы мүшелеріне байланысты - ... ... көп ... ... баласы аз отбасы. Егер жоғарыдағы аталған үш түрлі жіктелу қарапайым болып келсе, ал ... 4-ші және 5-ші ... ... ... бар және ... болып табылады.
Осыларға ендігі жерде жеке-жеке тоқталып өтсек:
Жаңа үйленген отбасы - бұл жаңа бас ... ерлі ... ... ... ... әлі де болса жалындап тұрған от, жалын сияқты болып келеді. Олар бір-бірін соншама сүйгендіктен бір-бірінің ... көре ... Олар ... өмір сүреді. Бірақ қанша дегенмен мұндай жаңа үйленген отбасылардың өмірлік және ... ... ... ... ...
Жаңа отбасы - бұл кезде алғашқы қиындықтар пайда бола бастайды. Осы кезед жастар жалғыз махаббат ... ... ғой ... ... ... ... өзара мейірімділік пен сыйлаушылық қасиеттері пайда болады. Екі жас ендігі жерде жалындаған махаббат сезімдеріне емес, ... ... ... ... мақсатқа сеніммен қарап, соған қарай бет алады.
Бала күтіп отырған отбасы - осы кезде әйел адам қатты өзгереді, ал ... әке ... ... ... арасында бір-біріне қамқорлық жасау көбірек болады, осындай қарым-қатынас болашақ ана мен балаға екі есе ... ... ... Бұл ... ... ... ... отбасының гендерлік тәрбиенің тірегі ретінде өз әйелі мен баласына қамқор болуға кіріседі.
Ерлі зайыптылардың орта ... ... - 3 ... 10 жылға дейінгі аралықта бірге өмір сүргендер арасында көрініс табады. Бұл ... ... үшін өте ... ... ... ... осы кезеңде іш пысу басталады, ерлі зайыптылар арасындағы қарым-қатынастарда бірқалыпты өзгеріссіз болады. ... ... ... былай айтылған: . Осы аралықта жанжалдардың әр түрлі негіздегі түрлері шыға ... ... ... осы ... ... көп ... ... зайыптылардың үлкен жастағы отбасысы - (10 жылдан 20 жыл бірге өмір сүргендер) мұндай ... ... ... ... ... жеке адамның байлығына, бір-біріне жаны ашып тұруына, қызығушылықтарын ортақтығына байланысты болады. Олардың өмірлік тәжірибелерінің молаюына ... ... ... ... қиыншылықты жеңіп кете алады.
Қартайған ерлі зайыптылардың отбасысысы - (20-40 жыл аралығы) бұл кезеннің екі ... ... ... ... әкетеді, екіншісі көз жасыңды сүртеді. Осы кезде олар ана мен ата болады, өз балалары үйленіп, оларда балалы болады, ... ... ... ... жаңа ... меңгереді, олар бір-бірлерін одан сайын сүйе бастайды.
Қазіргі таңда отбасының гендерлік тәрбиенің ... ... ...
* ... жоқ,
* ... аз,
* көп ...
Баласы жоқ отбасында - 10 жыл өтсе де балалары болмаған отбасылары жатады. Елімізде мұндай отбасылар 10%-ды құрайды, ... 2%-ы ... ... ... ал ... ... ... баланы қаламағандар. Мұндай отбасылардың алдыға қойған ортақ мақсаттары мен сенімділіктері әлсіз болғандықтан өзара және қоғам үшін тиімсіз ... жиі ... ... ... ... ... ... бойынша отбасы ажырасуға барады, себебі балалы бола алмағандығына байланысты. Өйткені баласы жоқ отбасыларында береке, ортақ мақсаттар, өзара сенімділік пайда ... және ... ... Бұл отбасы түрі көбінесе халықтың менталитетіне және әлеуметтік жағдайларға байланысты болады. ... ... бар ... - ... ... ... таңда күннен күнге көбейіп келеді. Олардың әрбір ... ... ... ... оның себебі тек бір ғана баланың болуы емес. Көбінесе бір балалы отбасынан интелектуалдық жақсы дамыған, бірақ та морально-психологиялық және ... ... ... ... адам ... Ол ... жауапкершіліксіз, еңбекқор емес, өзімшіл, көптеген адамдармен дұрыс қарым-қатынас жасай алмайды. Сондықтан отбасында жалғыз баласы бар отбасыларында ... ... ... көп ... ... ... керек.
Баласы аз отбасы - (1 немесе 2 баласы бар) ... ... ... ... 2 бала дүниеге келген соң отбасының гендерлік тәрбиенің тұрақтылығы 3 есе артады. Ондай отбасылардың әрбір 6-шісі ғана ажырасады. ... ... ... - ... отбасыларда ажырасу өте сирек кездеседі. Бұл отбасында әйелдің еңбегі зор - әйел ... ... ана ... беріледі. Қазіргі кезде көбінесе әйелдер мұндай ерлікке бара бермейді. Көп балалы отбасыларында егер де сол отбасының гендерлік тәрбиенің ... ... ... ... онда ... ... ... жасөспірім балалар толық отбасылық тәрбие мен қажеттіліктерін ала алмай қалуы мүмкін.
Толық емес отбасы - мұнда ... бір ғана ... ... ... - ... болады. Мұндай жағдайдың себептері - ерлі зайыптылардың біреуінің қаза табуы, ажырасу не баланың некесіз туылуы, не жеке басты ... бала ... алуы ... ... гендерлік тәрбиенің мұндай түрлері әлеуметтік қоғам тұрғысынан тиімді емес. Шешелері немесе әкесі жұмыста болғанда бала бос болады да бұзықтыққа ұшырайды, жас ... бала ... өсуі ... ананың немесе әкенің сүйіспеншілігін және оның қамқорын көре алмайды, сондықтан ... ... ... ... 50%-ы осындай отбасыларынан шыққан балалар жатады. Бір жағынан қарасақ осындай отбасынан шыққан балалар еңбекке ерте ... ... ерте ... ... ... ... болып қалыптасады.
Жеке, қарапайым отбасы - оны баласы бар немесе баласы ... ... ... ... ... және ... тұратын ерлі-зайыптылар отбасы құрайды. Олар ешкімге бағынбайтын дербес болады да, өз бетімен өмір сүреді. Осы ... ... ... жеке ... ... байқауға толық мүмкіндік болады. Бірақ кейде теріс жақтары да болады. Бір болымсыз нәрселерге ажырасып кетуі жиі болады, себебі оларды татуластыратын ... алыс ... ... ... байланысты орын алады. .
Күрделі отбасы - бұл ... ... ... ... ... ... отбасылар әсіресе қазақ ұлтында жиі кездеседі. Бұл отбасылардың тұрмыстары жақсы, бос уақыттары көп ... ... ... ... ... ... ылғи да ақылдасып отырады. Бірақ та кейде ажырасу кезінде көптеген мәселелер орын алады.
Үлкен ... - бұл ... 3 ... одан да көп ... ... ерлі ... отбасысы бірге тұрады. Мұндай отбасылар қазақ ұлтында көбірек кездесіп тұрады. Әсіресе ол ауылды жердегі отбасыларға тән құбылыс. Мұндай ... ... аз ... ашық ... ... ұрыспайды. Барлығы тату-тәтті тұрады, бірігіп еңбек етеді. Осындай отбасыларында бір адамның басқаруы және бірігіп басқару орын алып отырады. Сонымен ... ... ... ... ... ер ... басқарады, әрине бұған ұлттың менталитеті мен салт-дәстүріде әсер етеді. Мұндай отбасыларында басқару үшін ұрыстар жиі болып ... ... ... - ... ... бір ... - ... көбінің тұратын жері, үйлері жоқ болады, ата-аналарына материально бағынышты болады. Олар тұрмыста көптеген қиыншылықтарға кездесіп тұрады. Бірақ та олар ... ... ... ... Олар ... ... өзгерістерге сенімді болады, әрбір қоғамдағы жаңашылдыққа бейім болады. Ол отбасыларда материалды мотивтің ролі жоғары болады. 1
Сонымен қатар, қоғамда заңды түрде ... және ... жоқ ... да ... ... ... ... артистер, геологтар, космонавтар, әйгілі спортсмендер отбасыларын мысалға лауға болады. Кейде осындай отбасылар тұрақты болып келеді. Себебі аралары қашықтаған сайын олар ... ... ... ... ... ...
Атақты Ежелгі Грецияның заңшылы Ликург кезінде жастардың махабаты суымас үшін, олардың қарам-қатынастарына шек қойып отырған. Күйеулері әйелдерінен бөлек тұрып, олар ... ... ... тұру ... ... Осы ... ... қиыншылықтары ерлі-зайыптылардың бір-біріне деген тартылысын күшейтіп тұрады, неке мығымдалады.
Жанұя социологиясы дегеніміз - жанұялық құрылымын, жанұялық ... мен өмір ... ... отбасылық қарым-қатынастардың нақты бір мәдени және әлеуметтік-экономикалық жағдайлардың қалыптасуын зерттейтін социология саласы. 1970 жылдар мен 1990 ... ... ... ... ... ... ... социологияның басқа саласына қарағанда табысты түрде дамып ... ... ... ... - тәні және жаны сау ... ... ... етсе, екінші жағынан шаруашылық, тұрмыстық және де басқа әлеуметтік функцияларды орындайды. Ересек адамдардың өмір сүру кезіндегі қалыптастыру формасының бастысы отбасы ... ...
* ... мен некенің әлеуметтік институты.
Отбасы дегеніміз не? Оның белгілері ... ... басы ... роль ... Осы сұрақтарға жауап беруде (ерте заманнан бастау алған) сан-салалы йшылдар мен ғалымдар зерттеді. Отбасы мен оның ... ... және ... ... қоғамдық ғылымдар зерттейді: социология, политологиялық социология, психология, педогогика, демография, құқық, тарих және т.б.
Әдебиеттерде отбасы ... ... ... ... ... ... та ... бәрі толық болып табылмайды. Отбасы дегеніміз - әлеуметтік бірлестік, оның ... ... ... ... және ... ... ... байланысқан жалпы тұрмыс.
Отбасында күйеуі мен әйелінің, ата-аналар мен балалардың арасында қарым-қатынастар некелік-қандық туыстыққа негізделген және тарихи ... ұйым ... ... Оның ... ... 1) ... ... арасындағы некелік немесе қандық туыстық; 2) бір баспанада ... 3) ... және ... ... ... Бұл ... мұндай қатынастарды заңдық және құқықтық рәсімдеу қажет емес. ... да осы ... ең ... және нақтылық болып табылады.4
Отбасына ерекше рухани білімге айналдыратын қарым-қатынастар жүйесі туралы не айтуға болады. Осының бәрі табиғи ... ... ... ... ... ... ... Жақсы отбасы - адамдар бақытының ең бір басты компоненті. Қоғамға да жақсы, мықты және сау отбасылар қажетті. Отбасының ... ... ... некеге отыру құқықтарымен реттеліп отырса да ең басты рольді мораль алады. Бұл жерде некенің көптеген жақтары адамдардың рухани ұятымен бақыланып, ... ... атап өту ... ... және ... жоспарланған неке сәтті болады. Кейбір некелер өмірде дерлік есеппен болады. Неке дегеніміз - әйелдер мен ... ... ... қалыптасқан, санкцияланған және қоғаммен реттеліп отыратын қарым-қатынастар формасы. Олардың өзара және балаларына, ата-аналарына деген құқықтары мен міндеттері тағайындалып отырады.
Басқаша ... неке - ... ... ... тәсілі және оны қоғамдық бақылау, өзін-өзі сақтаудың және қоғамның ... ... мен ... ... табылады. Осы кездегі отбасылардың тәжірибесінде жалпыланған қызығушылық пен ортақ мақсаттар некеге отырушылардың бағыт-бағдары болып табылады. Некені ... ... ... тек қана ... ... ғана болып қоймайды, осы некеден шығатын моралдік міндеттерді қабылдау формасы болып табылады. ... ... ... қоғамда мыңдаған некеге тұрмаған отбасылар баршылық. Оларды ешкімде зорламайды, бірақ та олар неке заңдарына бағынады. Өзара сүйіспеншілікпен құрылған неке ғана ... және ... ... ... ... ... шешімін екі жас өзара келісімдері мен сенімдері арқылы әске асырып, ол туралы шешім қабылдау керек. Сонымен қатар ата-аналары мен ... ... ... ... та олар ең ... ... Некеге отыру үшін екі жас та әлеуметтік және психологиялық тұрғыдан дайын болу керек. ... ... ... ... ... ... ...
Үйлену дегеніміз өзінің құқығын жартылай азайтып, керісінше өзінің міндеттерін екі есе көбейту болып саналады. Үйлену мен бірге ажырасу да ... ... ... рететліп отырылады.4
Отбасылық қарым-қатынастардың күрделігіне, жекешелігіне байланысты көптеген қарама-қайшылықтар туып ... ... тек қана ... ... реттеп оытруға болады. Олардың негізгілері мыналар: ерлі зайыптылар арасында өзара сүйіспеншілік, олардың арасында теңдікті мойындау; бірін-бірі басқаруға жол ... ... мен ... ... ... ... сүю, ... еңбекке және пайдалы өмірге дайындау, жанұяда кездесетін қарама-қайшылықтарды дер кезінде бейбіт ... ... ... және т.б. ... ... ... ...
Өзара сүйіспеншіліктен, махабаттан және өзара көиек отбасында туатын қарама-қайшылықтарды шешудің негізі болып табылады. Жұбайлардың арасындағы ... ... - ... ... ... ... алшақ болған кезде көптеген сынауларға әкеліп соғады. Олар пайдалы еңбекке, ... ... да және ... ... да ... ... отырса олардың арасында да түсінушілік пайда болып, отбасының гендерлік тәрбиенің жағдайы ... және ... ... де ... ... ... Отбасындағы гендерлік тәрбиені анықтау мен жүзеге асыру
2.1.Отбасының гендерлік тәрбиенің әлеуметтік қызметтері
Отбасының гендерлік ... ... - ... ... ... және ... әрекеттері. Сонымен қоғамда отбасы келесідей қызметтер атқарады:
* Халық санын көбейту - оған балалы болу және оларды азамат етіп ... ... ... ... ... психикалық түрде қажет ету керек, ол өзін сүйген ... ... ... ... ... ... немере сүйіп, ұрпақ жалғастыру қажеттігі туындайды.
* Шаруашылық және тұрмыстық - ... ... ... ... жеке ... ... ... болуы және оларды бірлікте күту, тұратын үйлерін күту, отбасылық бюджетті қалыптастыру және оны орынды жұмсау.
* Тәрбиелік - ата-ананың өз ... ... ... ... ... тәрбие беруі.
* Қамқорлылық - отбасы мүшелелері бір-біріне және кәрілерге қамқорлық көрсетуі керек, балалары есейгеннен кейін ата-аналарына қамқор болуы және ... ... ... ... қызмет етуі керек. Барлық отбасы мүшелерінің бақытты және дені сау болуын қамтамасыз ету керек.
* Ұйымдастырушылық - ... ... ... бос ... тиімді ұйымдастыру және пайдалану қызметі.
Ең бірінші - досуг. Оның мақсаты - ... ... ... ... мен ... ... ... рухани құндылықтарын ұтымды пайдалануға, қолайлы демалуды қамтамасыз етуге қызмет етуі керек. Қазіргі таңда отбасы қызметтерінің ... ... ... ... ... Ресей әлеуметтанушылары Василий Рясенцев және Генннадий Свердлов отбасы функциясының ең бастылары: ұрпақты жалғастыру, тәрбие, шаруашылық және ... ... деп ...
Отбасына ерекше рухани білімге айналдыратын қарым-қатынастар жүйесі туралы не айтуға болады. Осының бәрі ... ... ... ... ... ... ... құрайды. Жақсы отбасы - адамдар бақытының ең бір басты компоненті. Қоғамға да жақсы, мықты және сау ... ... ... ... тәрбиенің құрылуы некеге отыру құқықтарымен реттеліп отырса да ең басты рольді ... ... Бұл ... ... ... ... ... рухани ұятымен бақыланып, реттеліп отыратынын атап өту керек. Ойланған және жақсы жоспарланған неке сәтті болады. Кейбір некелер өмірде ... ... ... Неке ... - ... мен ... ... тарихи қалыптасқан, санкцияланған және қоғаммен реттеліп отыратын қарым-қатынастар формасы. Олардың ... және ... ... ... ... мен міндеттері тағайындалып отырады.5
Басқаша айтқанда неке - отбасын құрудың дәстүрлі тәсілі және оны қоғамдық бақылау, өзін-өзі сақтаудың және ... ... ... мен ... болып табылады. Осы кездегі отбасылардың тәжірибесінде жалпыланған ... пен ... ... ... ... ... болып табылады. Некені мемлекеттік органдармен тіркеу тек қана құқықтық құжаттар ғана болып қоймайды, осы некеден шығатын моралдік ... ... ... болып табылады. Сондай-ақ қазіргі таңда қоғамда мыңдаған некеге тұрмаған отбасылар ... ... ... ... ... та олар неке заңдарына бағынады. Өзара сүйіспеншілікпен құрылған неке ғана ... және ... ... ... ... ... ... екі жас өзара келісімдері мен сенімдері арқылы әске асырып, ол ... ... ... ... ... ... ... мен достарының пікірлері ескеріледі, бірақ та олар ең маңызды емес. Некеге ... үшін екі жас та ... және ... тұрғыдан дайын болу керек. (еңбекке дайындық, балаларды тәрбиелеу, отбасына қорғаныш болу).
Шетелдік және ... ... ... ... ... анықтамаларды кездестіруге болады. Бірақ та осылардың бәрі толық болып табылмайды. ... ... - ... ... оның ... ... ... жауапкершілікпен және өзара сенімді көмекпен байланысқан жалпы тұрмыс. ... ... мен ... ... мен балалардың арасында қарым-қатынастар некелік-қандық туыстыққа негізделген және тарихи нақты ұйым деуге болады. Оның негізгі белгілері: 1) барлық мүшелердің арасындағы ... ... ... туыстық; 2) бір баспанада тұрулары; 3) жалпы және ортақ отбасылық бюджет. Бұл жерде мұндай қатынастарды заңдық және ... ... ... ... ... да осы ... ең объективті және нақтылық болып табылады.
Отбасына ерекше ... ... ... ... жүйесі туралы не айтуға болады. Осының бәрі табиғи түрде қабылданып, отбасының гендерлік тәрбиенің өзегін ... ... ... - ... ... ең бір ... ... Қоғамға да жақсы, мықты және сау отбасылар қажетті. Отбасының гендерлік тәрбиенің құрылуы некеге отыру құқықтарымен реттеліп отырса да ең ... ... ... ... Бұл ... ... ... жақтары адамдардың рухани ұятымен бақыланып, реттеліп отыратынын атап өту керек. Ойланған және жақсы жоспарланған неке сәтті болады. Кейбір ... ... ... ... ... Неке дегеніміз - әйелдер мен еркектер арасындағы тарихи қалыптасқан, санкцияланған және ... ... ... ... ... ... ... және балаларына, ата-аналарына деген құқықтары мен міндеттері ... ... ... дегеніміз өзінің құқығын жартылай азайтып, керісінше өзінің міндеттерін екі есе көбейту болып саналады. Үйлену мен бірге ажырасу да ... ... ... ... ...
Отбасылық қарым-қатынастардың күрделігіне, жекешелігіне байланысты көптеген қарама-қайшылықтар туып отырады. Бұларды тек қана мораль ... ... ... ... ... негізгілері мыналар: ерлі зайыптылар арасында өзара сүйіспеншілік, олардың арасында теңдікті мойындау; бірін-бірі басқаруға жол бермеу, ... мен ... ... ... балаларын сүю, оларды еңбекке және пайдалы өмірге дайындау, жанұяда кездесетін қарама-қайшылықтарды дер ... ... ... ... ... және т.б. ... ... көмек көрсету.
Өзара сүйіспеншіліктен, махабаттан және өзара көиек отбасында туатын қарама-қайшылықтарды шешудің негізі болып ... ... ... ... ... - ... ... дамулар деңгейі алшақ болған кезде көптеген сынауларға әкеліп соғады. Олар пайдалы еңбекке, ... ... да және ... ... да ... ... отырса олардың арасында да түсінушілік пайда болып, отбасының гендерлік тәрбиенің жағдайы жақсы және рухани түрде де бір-біріне жақын болады. ... осы ... ... ... ... ... екі ... қызметтерінің бағыттарын анықтауға болады:
* Материалдық - тұрмыстық қажеттілікті қанағаттандыру;
* Эмоциялық - әлеуметтік, психологиялық және ... ... ... ... ... мен ... ... ешқандай қоғамдық мекемелер мен ұйымдар алмастыра алмайды. Отбасында ғана бала деген ұғымды ала алады. Қазіргі ... ... ... ... қоғам, әлеуметтік институттар (мектептер мен оқу орындары) беретін тәрбиені бере алмайды, бірақ та отбасы беретін әлеуметтік потенциалдар бала бойында қалыптасып, ол өмір бойы оның ... ... ... ... ғана балалар өмірді танып біліп, әр түрлі тұлғалармен кездеседі: ата-ана, туыс-туған, ағайын-жегжат арасында болады.
Отбасының гендерлік тәрбиенің экономикалық ... ... ... ... байланыста болады, сондықтан мемлекетке осы мәселелердің қалай шешеліп жатқаны қажетті болып табылады. Көп кезде бала ... ... ... жеке ... ісі деп ... ... бірақ та қазіргі кезде олай емес, өйткені бала тәрбиесі мемлекет және отбасының гендерлік тәрбиенің ісі екені ... Осы ... ... гендерлік тәрбиенің тәрбиелік қызметі репродуктивті қызметпен тығыз байланысты болады.
Отбасы ... ... ... өмір ... ... ... бір ... көзқарастарды, дүниеге деген танымды, жақсы қасиеттер мен ережелерді сіңдіреді. Бала отбасында жақсы қасиеттерді танып біліп, өзіңе сіңіріп ... Осы ... ... ... ... ... ... болады, психологиялық денсаулықтың іргетасы қаланады. Тәрбие - ұлы іс, онымен адам ... ... ... күнделікті отбасында оның мүшелерімен, туған-туыспен, т.б. таныс адамдармен араласу процесі кезінде іске ... ... ... оқу ... де және жоғары оқу орындарында да, қоғамда еңбек ету ... де ... ... ... ... ... жойылмайды, ол ұрпақтан-ұрпаққа жалғасын таба береді. Жақсы отбасында тәрбиеленген адам өз қылықтарымен ұжымның, туған-туысқандарынының ... ... ... ... ... ... отырады. 6
Егер әлсіз болсаң - күш-жігер керек, көмек қажет болса - ... ... ... ... - ... ... ... жетіспеген қажеттіліктердің барлығы тәрбиенің әсері мен берілу барысына байланысты болады. Отбасы денсаулықтың негізгі орталығы болып табылады. Отбасында біз ... ... ... ... және психологиялық көмек береміз. Бірақ та отбасында жағымды қарым-қатынастармен қатар ... ... орын ... ол ... ... әр ... әсер ... Осы кезде отбасының гендерлік тәрбиенің коммуникативті функциясы маңызды роль атқарады. Ол ... ... ... ... жеке ... ... ... қажеттілік. Қазіргі кезде өзара араласу, адамдармен тіл табысу өте күрделі болып табылады. Себебі іскерлік қатынастар өте маңызды болды. Ал ... ... ... онда ... ... ... ... таныс туыс адамдармен сөйлесесің. Мұнда тартымдық, өзара түсіністік, өзара көмек ... ... ... ... ... моральдық-психологиялық ортасы бар тату отбасылар атқара алады.
Отбасының гендерлік тәрбиенің өмірлік әрекетінің барлық ... ... ... ... ... және ... ... гендерлік тәрбиенің әлеуметтік қызметтері көрсетеді. Әлеуметтанушылар айтады: неке мен отбасының гендерлік тәрбиенің жақсы ортасы болып махаббат пен жауапкершілік ... ... ... ... дегеніміз не? Махаббат адамның күрделі бір ішкі сезімі, еркек пен әйелдің табиғи және әлеуметтік байланыс бірлігі, оған ... ... ... және ... ... ...
Махаббат сезімінде терең интимдік характер бар және сонымен қатар, нәзіктік, қызғаныш, таң қалдыру эмоцияларымен бірге жүреді. Әлеуметтанушы ... ... ... деп ... ... - еркек пен әйелдің физикалық және рухани-жақсы көру бірлігі, сезім мен ... ... ... бірін-бірі сүйген екі адамның сезімдері. Сүйген адам өзін өз еркімен басқа дамға береді, онымен ... ... ... ... ... ... мен ... іске асырады.
Махаббат - биоәлеуметтік құбылыс. Оны екі жақты ... және ... ... бар: ... ... адам үшін ... ... Социолог Антон Макеренко айтады: . Ғашықтық сезімі адамға қандай болу керетігін көрсетіп отырады. Антон Чехов айтқандай: ғашық ... ... ... ... ... ашасың, сондай нәзік, мейірімді боласың, өзіңнің осындай сүйе білетіндігіне кей кездерде өзің сенбейсің.
Ата-ананың махабатына ... ... - жас ... ... ... өмiрлiк қажеттiлiк. Кез-келген баланың ата-анасына деген махабаты ... ... ... және ... Бұл ... ... ... махабат өз өмiрiнiң қауiпсiздiгiн қамтамасыз етсе, өсе келе ата-аналарының махабаты адамның iшкi, эмоциялық және ... ... ... ... ... атқара бастайды. Ата-ана махабаты - адамның ... ... ... оның дене және iшкi жан ... денсаулығының қайнар көзi мен кепiлi болып табылады.
Отбасының гендерлік тәрбиенің дәстүрлі және қазіргі қызметері отбасы мен қоғамның байланысының тарихи сипаты көрініс ... және ... әр ... ... ... ... ... өзгерістерінің динамикасы байқалады деп көп зерттеушілер бір дауыстан айтады.
Қазіргі отбасыларында бұрыннан келе жатқан өндірістік, қорғау, білім беру ... ... ... та бұл ... біраз бөлігі келмеді. Олардың біраз бөлігі өндіріске мықты, тұрақты болады, осыларды дәстүрлі функциялар дейміз. Оларға ... ... ... ... - эмоциялық функциясы: ол отбасының гендерлік тәрбиенің күнделікті шаруашылығымен, үйге қажетті дүние, бұйымдарды алумен, киім алу мен оның үйде ... ... ... ... ... өмірі мен өмірінің негізі ретінде отбасы бюджетін қалыптастырып және оны ұстаумен байланысты болады. сферасында отбасының гендерлік тәрбиенің ішіндегі қарым-қатынастар ... Бұл ... ... ... әрбірінің мотивизалық және еріктік нормативтері мен компоненттері жақсырақ танылады. Отбасының гендерлік тәрбиенің ұйымшылдығы құрылады, жанжалдық жағдайлар және одан дұрыс шығудың ... ... ... ... ... ... экономиканың функциналдарды активизациялау тенденцияларына байланысты бола бастады. Отбасылық өндірістер әрбір салада ... ... ... ...
* ... ... - ... қажеттілік пен махаббат бір-бірінен бөлінбейді. Ерлі-зайыптылар махаббатты сексуалдық қажеттілікті қанағаттандыру сипатына, оны ... ... және бала ... бала ... ... ... ... Әрбір отбасында ең басты мәселе бала табуда және оны бағып ер жеткізуде болып табылады. Қазіргі кезде ол шешілмейтін қарама-қайшылықтармен бірге ... ... бала ... көп ... ... азаюы, жалғыз баланың эгоист болып өсуі отбасы мен қоғамға жаңа мәселелер алып келеді. Бұл ... ... ... ... ол ... бала туу мен оны ер ... ... маңызын төмендеткенінен пайда болады.
* Регенеративті функция - бұл функция статусы әлеуметтік жағдайларды мұраға алып қалумен ... ... ... ... ... ... ... тәрбиелеу жүйелерiнiң әр қайсысының өзiндiк бiр құндылығы, пайдалылығы және ... ... ... ... ... ... осы тәрбиелеулердiң бiр ғана әдiсiне толықтай бағынып кетiп, бала тәрбие үшiн емес, ... бала үшiн ... ... ... Бiр ... ... ... жүзеге асыру" түрiн сақтайтын ата-аналар ұқсас болады. Олардың ортақ ерекшелiктерi бар, ол өз баласының психикалық әлемiнiң индивидуалдығына көңiл аудармау. ... ... егер ... мiнезi, әдеттерi, талғамдары жайлы емес, ол өздерiнiң балаларын қалай тәрбиелейтiнi жайлы баяндап бередi.
* Білімдік-тәрбиелік функция - ... ... яғни ... ... балаларды тәрбиелеу, солар үшін еңбек ету. Отбасылық және қоғамдық тәрбие өзара байланысып ... ... ... Ата-ана махабаты - адамның болашақ өмiрiнiң бағдары, оның дене және iшкi жан ... ... ... көзi мен ... ... ... Сондықтан да ата-ананың басты және негiзгi мiндетi - ең ... ... ... ... ... ... ... жақсы көрiнетiндiгi мен оларға әрқашан да қамқор болатындығына ... ... ... ... ... ... ата-аналары жақсы көретiндiгiне күмән туғызбауы керек. Ата-ананың ең табиғи және ең қажеттi мiндетiнiң бiрi өз балаларына олардың кез келген ... ... жылы ... ... және ... ... ... функция - жаңадан пайда болған функция. Неке дұрыс па, табысты ма? Ол осы функцияның активизациясына тәуелді. Әлеуметтік ... ... ... құрудың дәстүрлі тәсілі және оны қоғамдық бақылау, ... ... және ... ... ... мен ... болып табылады. Осы кездегі отбасылардың тәжірибесінде жалпыланған қызығушылық пен ортақ мақсаттар некеге отырушылардың бағыт-бағдары болып ... ... ... ... неке ғана нақты және берік болып саналады. Некеге отыру шешімін екі жас ... ... мен ... ... әске ... ол ... шешім қабылдау керек. Сонымен қатар ата-аналары мен достарының пікірлері ескеріледі, бірақ та олар ең ... ... ... ... үшін екі жас та ... және ... тұрғыдан дайын болу керек. (еңбекке дайындық, балаларды ... ... ... ... ... дегеніміз өзінің құқығын жартылай азайтып, керісінше өзінің міндеттерін екі есе ... ... ... ... мен бірге ажырасу да адамдық қасиеттер арқылы рететліп отырылады.
* Экономикалық функция - отбасының гендерлік ... ... ... ... ... ... байланыста болады, сондықтан мемлекетке осы мәселелердің қалай шешеліп жатқаны қажетті болып табылады. Көп кезде бала тәрбиесі ... ... жеке ... ісі деп ... ... ... та қазіргі кезде олай емес, өйткені бала тәрбиесі ... және ... ... ... ісі ... ... Осы ... отбасының гендерлік тәрбиенің тәрбиелік қызметі репродуктивті қызметпен тығыз байланысты болады. Отбасы баланы адамдар арасында өмір сүруге үйретеді, нақты бір ... ... ... ... ... ... ... мен ережелерді сіңдіреді. Бала отбасында жақсы қасиеттерді танып біліп, өзіңе сіңіріп отырады. Осы жерде тәртіптің үлгілері, бірінші әдеттері пайда болады, ... ... ... ... ... - ұлы іс, ... адам тағдыры шешіледі.1
Отбасы мүшелерінің өзінің қабілеттері мен талаптарын көркем өнерпаздыққа, ... ... ... пайдалануға, қолайлы демалуды қамтамасыз етуге қызмет етуі ... ... ... ... ... мұндай жіктелуіне барлық адамдар қолданбайды. Ресей әлеуметтанушылары Василий Рясенцев және Генннадий Свердлов отбасы функциясының ең бастылары: ... ... ... шаруашылық және өзара көмек деп атайды.
Жалпы осы айтылған қызметтерді ... ... ... екі ... ... ... анықтауға болады:
* Материалдық - тұрмыстық қажеттіліктерді, отбасының гендерлік тәрбиенің материалдық дамуы мен ... ... ... ... ... - әлеуметтік, психологиялық және рухини қажеттіліктерді қанағаттандыру;
Қоғамда балаларды тәрбиелеу мен оқытуда отбасына ешқандай қоғамдық мекемелер мен ұйымдар алмастыра алмайды. ... ғана бала ... ... ала ... ... ... кейбір отбасылар балаға қоғам, әлеуметтік институттар (мектептер мен оқу орындары) беретін тәрбиені бере алмайды, бірақ та ... ... ... ... бала бойында қалыптасып, ол өмір бойы оның азығы болады.
Ата-аналар баланың алғашқы қоғамдық ортасы ... ... ... ... ... адам ... маңызды рөл ойнайды. Мысалы, өмiрлiк тәжiрибеден алып қарасақ қиын ... ... ... ... ... сөйлесуiмiз кездейсоқ жағдай емес. Сондай-ақ бала мен ата-ана қатынасын бейiмдейтiн сезiмдер - бұл ... ... ... ... ... сезiмдер. Ата-ананың махабатына деген қажеттiлiк - жас ... ... ... ... ... Кез-келген баланың ата-анасына деген махабаты шексiз, шартсыз, шекарасыз және мәңгiлiк. Бұл тұрғыда ата-анаға деген махабат өз өмiрiнiң қауiпсiздiгiн қамтамасыз ... өсе келе ... ... ... iшкi, ... және псиологиялық әлемiн ұстап тұратын қызметтердi атқара бастайды.
2.2. Әлеуметтік бағдарлама мен тұлғалық тәрбие
Әлеуметтік бағдарлама және жеке тұлғаны тәрбиелеу ... ... ... үш ... ... ... байланысты.
* Қоғамдық ортаның әсері;
* Мақсатты бағыттағы саяси, әлеуметтік және эстетикалық қоғамдық әсерлер;
* Жеке тұлғаның әлеуметтік белсенділігі.
Жеке ... - ... ... қабылдауға қабілетті, оның ішінен нақты бір ақпаратты таңдап ала алатын және қоршаған ... ... ... ... әсер ете алатын күрделі жүйе болып табылады.
Қоғамдық қатынастар дегеніміз бір тұлғаның екінші ... ... ... ерекше ролі мен артықшылығына қарай қарым-қатынасқа түсуі. Мысалы, ақыл, байлық, тартымдылық, адамгершіліктің мол болуы.
Әлеуметтік бағдарлама - осы ... ... ... ... Әлеуметтік бағдарлама ортаның әр түрлі әсерін, ұрпақтарын әлеуметтік тәжірибеерін күшейтеді. Оның арнайы ... ... - жеке ... бір ... ... ... ... және оны жан-жақты дамытуы. Сондықтан социологияда әлеуметтік ізін басу немесе мұра деге ... бар, оған ... ... ... мен ... ...
Әлеуметтік мұра өткен ұрпақтың әлеуметтік және қоғамдық тәжірибесінің жағымды жақтарын қабылдауды, ... ... ... және ... тәрбиелейді. Онсыз әлеуметтік бағдарламалардың дамуы және іске асуы мүмкін емес. Сол себепті социологиялық прогресте дамымайды. әлеуметтік бағдарлама өткен және жаңа ... ... ... ғана ... ... ... пен мақсаттардың да синтезі болып табылады. Бұл жеке тұлғаның болашақ ... ... ... ... ... ... орта және ... оқу орындарында білім және тәрбие беру жүйесі құрылады.
Қазіргі кезде оқу ... ... ... ... ... бойынша қалыптасқан және дамыған жеке тұлға қабілетті болып, біртіндеп өз ... ... ... ... өзін жақсы жағынан көрсете алады. Осы кезде социология үш негізгі кезеңге бөлінеді.
Тұлға өмірі ... ең ... ... ... ... ... толық бағынышты болады. Ол қоғамда қалыптасқан тәртіп үлгілерін, ... ... ... мен ... ... ... ... Оның қызмет мақсаты іздену сипатында болады. Әр түрлі сыртқы әсерлердің ... жеке ... ... өтіп, адам біртіндеп әлеуметтік-қоғамдық құрылымды құрайды және оны қалыптастырады.
Тұлға дамудың жаңа саналы деңгейіне жетеді, жеке дамудың субъектісі болады, ... ол ... ... ... орны мен ... анықтағысы келеді, осыған байланысты алдына ұлы мақсаттарды қояды. Осындай кезеңнің логикалық аяқталуы жеке тұлғаның біртіндеп бүгінге ... ... ... ... ... айналуы болып табылады. Сонымен жеке тұлғаны тәрбиелеу оның қоғамлдық қатынастарды ... және ... ... ... ... айналуы, өзі-өзі дамытуы болып табылады.
Қоғамның әрбір адаммен байланысы нақты әлеуметтік әрекет процесі кезінде іске ... Жеке ... ... мен ... қоғамдық қатынастардың айнасы немесе кескіні болып табылады.
Әлеуметтік сфера - ... ... ... ... ... ... ... және осы талаптарға адамдардың әр түрлі мінездерімен , шын қалыптасқан тәртібімен жауап береді. Бірақ әлеуметтік сұраныстың және ақыл-ойдың жеке ... ғана ... іске асса ... ... нақты табиғаты түсініксіз болып қалады. Мұндай жағдайларда адамның мотивтері, тартымдылықтары, армандары алдыға қойған мақсаттары есептелінбей қалады.
Қоғам мүшелерінің еңбек ету ... және ... ... ... үшін ... орта ... факторлармен анықталады. Кейбір құндылықтар мен қарама-қайшылықтар туғызатын объективті жағдайлар қызығушылық, қажеттіліктер, адамның өмір сүруі үшін қажет құндылықтар арқылы ... ... ... ... ... соғатын қарама-қайшылықтарды жете білу мен оны шешудің тиімді жолдарын табуға көмектеседі.
Тәрбиенің ең ... ... - жеке ... ... пен ... ... және ... байланысын қамтамасыз ету және қажеттілекпен қызығушылықты бекіту және қүшейтуді.
Әлеуметтік қызығушылықтың анықтау рольі жеке ... ... және құру ... - олар ... ... ... жеке өндірістік әрекеттерін күшейту үшін негізгі күш ... ... ... ... ... мен ... ... болған сайын, ол деке тұлға ретінде тезірек дамиды. Осы кезде тәрбие адамды жақсы дамуға шақырады. Әрбір жеке тұлға - ... ... ... ... ... ... ... дүниенің жетекшісі болып тұрады.18
Сол себепті адамның әлеуметтік ... ... ... ... ... қалыптасады. Қызықтарды танып, білу, оны есепке алу жене ... ... ... ... әкеп соғады. Қызығушылық негізінде жеке тұлғаның көптеген әлеуметтік санасы анықталады, оның ... ... ішкі ... ... көрінеді. Соның әсерінен жеке тұлғада алға ұмтылыс, мотивтер, ... ... ... ... ... Жеке адам әлеуметтік өмірдің тәжірибесіне ие болған кезде ғана жеке ... бола ... ... ... жеке бір орнын анықтай алады. Жеке және қоғамдық қызығушылықтардың өзара қатынасы сұрағы адамның жеке бостандыңғы мәселесіне тура ... ... ... жеке адам ... жеке ... ... мен ... арасындағы қарама-қайшылықтар мен әлеуметтік қоғамның қажеттілігі мен ... ... ... ... ... бостандығы осындай түсінік кезінде бір, жағынан әлеуметтік-экономикалық құрылысқа, екінші жағынан тәрбие жүйесіне, оның универсалдығына, тәрбие дәрежесіне тәуелді болады.
Қоғамдық ... ... ... кеңеюі, еңбекшілердің белсенділігі жағдайында, Украинаның экономикасына нарықтық қатынастардың кіруі кезінде әлеуметтік процестерді демократиялық басқару ... ... ... ... ... ... басқаруға қатысуы кең түрде қамтамасыз етіледі, Украина мемлекетінің ары қарай дамуының демократиялық негізі құрылымды жеке тұлғаның инициятивасы мен ... ... ... ... ... Жаңашылдыққа, барлық процестерге белсенді қатысу үшін ескі, традициялардан консервативті көзқарастардан бас ... ... ... ... ... ... ... байланысты. 80-90% жастар үшін махаббат болашақ жарын таңдауда негізгі фактор болып ... ... ... ... орай, махаббат пен ерлі- зайыптылардың тұрақтылығы арасында біржақты тәуелділік жоқ. ... ... емес ... ... ... ... ана мен бала ... спецификалық жүйе қатынасын туғызатын, мінез-құлық үлгісі қалыптасады. Соңғы жылдары Қазақстанда некенің бұзылуынан пайда болған ... емес ... ... ... саны ... осыдан келіп балалар шешелерімен қалады.19
Қазақстан републикасының соңғы статистикалық мәліметі бойынша
Халықтың табиғи қозғалысының коэффициенттері 20
1000адамға ... ... ... ... ... ... ... қ.ә.
8,88
9,19
3,54
Отбасының гендерлік тәрбиенің әлеуметтік тіршілігін зерттеу барысында ... және ... ... бала ... ... мен ... ... мүшелердің қолдауының болуы әлеуметтік функционалдық алдын-ала базалық жағдайдың пайда болғандығын ... ... ... ... ... және бұл ... ... барлық әлеуметтік инститкуттардың толығуы, әлеуметтік өмірдің жағдайының жасалуы ... ... ... ... ... ... тәрбиенің негізгі қызметтерінің жүзеге асырылуы қандай да бір биологиялық реттелуін немесе механизмді тексеру емес, өзінің ... ... ... ... әлеуметтік жүйесінің нәтижесік көрсетеді.21
Қорытынды.
Нарықтық қатынастардың құрылуына экономикалық құлдырау, қоғам дифференциясының өсуi және нақ өмiрдiң барлық спекторларының өзгеруi Қазақстандағы жасөспiрiмдер мен ... ... ... және ... ... ... ... Нарықтық экономика қоғамда әлеуметтiк жастардың қарама- қарсы тенденциясы қалыптасады. Алғашқысы өзiне позитивтi ... ... ... әдiл және азықты еңбек ету, өзiнiң әлеуметтiк өмiр сүру мүмкiндiгiн көрсету, әлеуметтiк сапалылығын қалыптастыру, бiлiмге ... ... ... мен iске ... құндылықтарын ойлау және т.б. Бiрақ мақсатына жету үшiн әртүрлi жағдайларды қолдану барысында жалғандықпен, Қолданушылықпен, қысыммен байланысты басқада тенденцияларда бар.
Өзіміз ... ... ... ... фундамент, оның нгізгі сапасы: физикалық және психикалық денсаулық, өнегелік және интеллектуалды потенциалы қалыптасады.
Әрбір қоғамның дамуы табиғи құбылыс ... ... ... ... ... әрбір әлеуметтік құбылыс табиғи заңдылық болып табылады.
Отбасындағы функциялар мен құрылымдардың өзгеруі тарихи дамудағы ... ... ... ... ... кез- келген жағдайына икемді және биімделгіш болып шықты. Нарықтық отбасы қоғамда болып жатқан барлық әлеуметтік жүйелердің ... ... ... ... ... қазіргі ортада әрі қарай өмір сүруі үшін өзгерістерге биімделуі керек, яғни отбасы өміріне түзетулер енгізеді.
Қазіргі ... ... ... әлеуметтік функцияларын қажетті дәрежеде орындамайды. Осыған себеп отбасыға баратын кризистік ... ... ... Бұл ең ... оның тұрақсыздануымен (ажырасулар) білінеді. Бала әлеуметтенуімен тұлғаның дамуын тиімділігіне өнегелік- ... ... анық ... ... ... ... ... өзінің бейнесін көреді.
Қазақстандағы қазіргі отбасылық проблемаларды ... ... ... ... ... үшін ... институт пен кіші топ ретінде белгіленеді. әрбір қоғамның ең басты қажеттілігі- бұл адамдар ... ... ... ... Отбасындағы қалыпты қарым- қатынасты реттеуші жыныстық қатынас, бала туу және баланы тәрбиелеу, экономикалық ресурстарды және ... ... ... ... бөлу мен ... Бұл ... ішкі отбасылық жұмыртқа адамзат арасындағы барлық өмір сүретіндердің шіндегі ең мағыналы және ... ... ... олар ... туыстық пен некеге негізделген.
Отбасы қоғамның бөлек ... ... әсер ... ... ... жүйелерге солай әсер етеді. Отбасы функциясын адамдар жақсырақ жүзеге асырады. Қазіргі таңда неке жастар арасында өте бағалы емес, бірақ тек ... ғана екі адам бір ... ... ... ... және әрбір жаңа қоғамның алдын алу мүмкін емес стрестарымен күресе ... ... ... ... өз ... "қауіпсіздік үшін махаббатты және тыныштықты" бөліп көрсетіп, жұбайлар өзара толықтыратын, бірақ тең ... ие, ал жеке ... ... жеке ... ... ... ... жұмыс әлеуметтік жағдайға тәуелді өзгеретін қазіргі кездегі отбасының ... ... ... ... түрде қарастырылған. Нуклярлық отбасының гендерлік тәрбиенің көп бөлігінің өзгеруіне әйелдердің ... тыс ... ... әсер ... ... ... тенденцияларды зерттеу олардың әртүрлілігін көрсетті, және қазіргі таңда белгілі бір отбасының гендерлік тәрбиенің анықталған түріне жатады деп айту мүмкін ... ... ... жатқан жағымсыз құбылыстар қоғамның, отбасының гендерлік тәрбиенің ролін көтеруге және адамдардың қоғамдағы және орбасындағы дұрыс өмір сүруіне ... ... ... ... ... ... ... материалдық жағдайы мен рухани байлықтарын пайдалануы да отбасында анықталады. Өсіп келе жатқан жас ... ... көп ... ... Осы ... ... аталы сөздері еске түседі. Сонымен қатар, жас жігіт өзімен-өзі бола ала ма? Жағымсыз еліктеулерге ... тұра ала ма? өз ... ... ... ала ма? Егер жас ... ... оның еңбегінің тиімділігі және жауапкершілігі де отбасының гендерлік тәрбиенің тәрбиесіне байланысты болып табылады.
Өздерінен үлкен адамдарға деген ізет немесе ... жылы ... ... ... суық ... таныту және т.б. әдеттер мен адамгершілік қасиеттер отбасында қалыптасады. Осылардың бәрі отбасының гендерлік тәрбиенің әлеуметтік ... ... ... отбасында персоналдық маңыздылық та бар. Көптеген адамдар үшін отбасы жақсы өмір сүруге қажетті орта болып табылады.
Пайдаланған әдебиеттер:
1.Соцология: ... об ... Под ред. ... ... ... Л.И. Семья и общество: история, современность и взгляд в будущее. Саранск, 1992г.
3.Шнейдер Д.Б. Психология семейных ... ... 2000г. ... З ... ... ... ... З.Ж. Социальная работа с семьей. Алматы,2003г.
6.Жаназарова З.Ж. Современная семья в Казахстане и ее проблемы. Алматы, 2004г.
7.Мухина С.В. ... ... ... 1999г.
8.Харчев А.Г. Социальная воспитания. Москва, 1990г. 2005ж.
9.ДжаманбалаеваШ.Е. Общество и подросток: социологический аспект девиантного поведении. Алматы, ... Д. ... ... ... в ... обществе. Алматы, 2000г.
11.Кулагина И.Ю. Возрастная психология. Москва, 1997г.
12.Бауэр Т. Психические ... ... ... ... М.З., ... Б.А. Социология воспитания. Москва, 1996г.
14.Актуальные проблемы возрастной и педагогической психологий/ Под общ. Ред. Ф.И.Иващенко, Я.Л.Коломинского. Минск, 1980г.
15. Харчев А.Г., ... М.С. ... ... и ее проблемы. Москва, 1978г.
16.Жизнедеятельность семьи: тенденций и проблемы/ Отв. Ред. ... ... 1990г.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 37 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адам генетикасы4 бет
Гендер21 бет
Жанұядағы әйел құқығы19 бет
Қазақстан Республикасының демографиялық саяси жағдайы79 бет
Білім беру жүйесінің құрылымы мен принциптері8 бет
Гендерлік лингвистиканы зерттеудің теориялық аспектілері9 бет
Гендерлік психология саласының мақсат-міндеттері, пәні, объектісі.4 бет
Гендерлік социология15 бет
Жартышарлардың ассиметрия мәселесі. Cөйлеу кезіндегі сол (доминант) және оң (субдоминант) жартышарлардың рөлі3 бет
Жетекші әйелдердің психологиялық ерекшеліктеріне жетекшілік қызметтің әсері54 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь