Әбуәли ибн Сина

Мазмұны

І. Кіріспе
1.1Өмірбаяны

ІІ Негізгі бөлімі
2.1 Медицинаға қосқан үлесі
2.2Танылуы

Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Әбуәли ибн Сина (Abū ‘Alī al-Ḥusayn ibn ‘Abd Allāh ibn Sīnā) - ғалым, пәлсапашы, астроном. Толық аты-жөні Абу Али Хусейн ибн Абдаллах Ибн Сина, еуропалық дәстүр бойынша ол Авиценна деген атпен мәлім. Ибн Сина өзінен кейін зор шығармашылық мұра қалдырып кетті: ертедегі деректерге қарасақ, ол 456 жуық еңбек жазды, бірақ бізге дейін оның 240 кітабы ғана жетті, ол еңбектер поэзия мен философиядан бастап, геология және астрономиямен аяқталып, білімнің барлық саласына арналған. Үлкен атаққа Ибн Сина дәрігер, ғалым және фармацепт ретінде ие болды. Ол бар болғаны 57 жыл өмір сүрсе де (980-1037 жылдары), оның өмірі мен дарыны осы уақытқа дейін аңызға айналып келеді.
1. Ислам. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2010
2. Биекенов К., Садырова М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі. — Алматы: Сөздік-Словарь, 2007. — 344 бет.
        
        Мазмұны
І. Кіріспе
1.1Өмірбаяны
ІІ Негізгі бөлімі
2.1 Медицинаға қосқан үлесі
2.2Танылуы
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Әбуәли ибн Сина (Abū `Alī al-Ḥusayn ibn `Abd Allāh ibn Sīnā) - ... ... ... ... ... Абу Али ... ибн Абдаллах Ибн Сина, еуропалық дәстүр бойынша ол ... ... ... ... Ибн Сина ... кейін зор шығармашылық мұра қалдырып кетті: ертедегі деректерге қарасақ, ол 456 жуық ... ... ... бізге дейін оның 240 кітабы ғана жетті, ол ... ... мен ... ... ... және астрономиямен аяқталып, білімнің барлық саласына арналған. Үлкен атаққа Ибн Сина дәрігер, ғалым және фармацепт ретінде ие болды. Ол бар ... 57 жыл өмір ... де ... ... оның ... мен ... осы уақытқа дейін аңызға айналып келеді.
+ Өмірбаяны
Ибн Сина 980 жылы 16 тамызда Бұхара маңындағы Афшана ауылында дүниеге келген. Оның өзі ... (ол оның ... 30 ... ... және оның ... Джурджани жалғастырған өмірбаяны сақталған. Өзінің шыққан тегі туралы Ибн Сина былай деп жазады: .
Хусейн 5 жасқа ... (Ибн ... ... ... деп ... сол ... Шығыстың ірі орталықтарының бірі Бұхараға көшіп келеді. Баланы бастапқы мұсылман мектеп-мактабка орналастырады. Хусейн хатыб Убайдының ең кіші ... ... ... ... кездесетін қабілетімен ерекшеленді, 10 жасқа жеткенде Құранды жатқа білді, оның ана тілі парсы-дары болса да, араб тілінің грамматикасын меңгеріп алды. ... ... ... ... Абу ... ... ... ойлау туралы ғылымды, евклидтік геогметрияны, астрономияны оқи бастады. Оқудың соншалықты табысты жалғасқаны, шәкірті ... ... ... оны тұйыққа тіреп қоятын.
Хамедандағы Ибн Сина зираты, Иран.
Ибн ... ... ... ... ... ... Сина ... ғылымын, әсіресе медицинаны беріліп оқыды. .
2.1Медицинаға қосқан үлесі
Тәжік дәрігері әрі философы Әбу Әли ибн Синаның , () ... өте ... Бүл ... ... мен ... жүйелеп, қосымша мәліметтермен толықтырған. Кітап латын тіліне аударылып, 30-дан астам рет кайта басылып шыққан.
Жас Ибн Сина сол кездегі ... ... Абу ... Масихимен танысып, ғылыми хат жазысып тұрды, ортағасырлық Шығыстағы ғалым-энциклопедист Абу Райхан Бирунимен қақтығысып ... жеті ... ... ... Ибн Сина ... ретінде Бұхарада үлкен атаққа ие болып, Бұхарадағы эмир сарайына шақырылды. Нух ибн Мансур ұзақ уақыт бойы ауырды, оны ... ... ... ... оған ... көмектесе алмады. Ибн Сина аз уақыт ішінде басқарушыны емдеп шығарды, ол эмирдің жеке ... ... ... ... кітапханасын пайдалануға рұқсат алды, ол Таяу Шығыстағы ең жақсы және бай кітапхана еді. Мүмкін, дәл сол ... ... оның ... ... ... еңбегін жасау идеясы туындаған шығар. Бірақ ол кезде ғалымның ойлағанының бәрі орындала бермейтін.
2.2 Танылуы
Жас Ибн Сина сол ... ... ... Абу Сахлем Масихимен танысып, ғылыми хат жазысып тұрды, ортағасырлық Шығыстағы ғалым-энциклопедист Абу Райхан Бирунимен қақтығысып ... жеті ... ... ... Ибн Сина дәрігер ретінде Бұхарада үлкен атаққа ие болып, Бұхарадағы эмир ... ... Нух ибн ... ұзақ ... бойы ауырды, оны емдеген сарай маңындағы дәрігерлер оған ешнәрсемен көмектесе алмады. Ибн Сина аз уақыт ішінде басқарушыны ... ... ол ... жеке ... ... ... сарай кітапханасын пайдалануға рұқсат алды, ол Таяу Шығыстағы ең жақсы және бай кітапхана еді. Мүмкін, дәл сол Бұхара кітапханасында оның ... ... ... ... ... ... туындаған шығар. Бірақ ол кезде ғалымның ойлағанының бәрі орындала ... ... ... ... ... ... күндерін бастан өткізеді. Мемлекет жан-жаққа бөлініп, қарахандықтар, түрік көшпелі тайпалары ... ... ... Қала ... ... ... ... жылы әкесі қайтыс болған соң, Ибн Сина Хорезмнің астанасы Гурганджыға (қазір Үргеніш) көшіп келеді. Жергілікті ... шах ... ... ... ... ... үшін келген ғалымдарға жақтау көрсетті. Ибн Синаның соңынан Хорезмге Бируни мен Масихи келді. Біраз жыл ғалымдар тыныштық ... ... ... ... ... Әли ибн ... Әбу Әли ... ибн Абдаллах
Көрші Газна мемлекетінің сұлтаны Махмуд басқарушы Хорезмнің бай ... ... ... ... 1008 жылы ғалымдарды оның астанасына қоныс аударуын талап етті. Ибн Сина мен дәрігер Масихи сұлтанға ... бас ... ... ... құмы ... қашып кетті. Аңыз бойынша үшінші күн жол жүріп келе жатқанда, дауылға тап болып, адасып, сусыз және тамақсыз қалады. Масихи шөл ... ... Ибн Сина оны ... де, өзі әзер ... ... шығады. Сұлтан Махмуд Газневи барлық қалаларға Ибн Синаның сыртқы түрін ... ... ... ... ... ... ... жерін көрсетсе, үлкен сый алатын болды.
Сол кезден бастап Ибн ... ... ... ... қалаларында бітпес қаңғырумен өтті. Ғалым Хамадан және Исфаханда өмір ... онда ... ... ... ... ... шұғылданып, сондағы эмирлердің сарай маңындағы дәрігері болды. Ибн Сина басынан өткізген жағдайлар қиын болды. Бірнеше рет ... ... ... ... Үйін ... ... ғалымның көптеген еңбектері жоғалып кетті. Кейбір жұмыстарын Ибн Сина ұзақ жол ... ... ат ... ... ... ... және ғажап жадысы арқылы, қажетті әдебиетті пайдалану мүмкіндігінен айрылса да, Ибн Сина ғылыми, әдеби және дәрігерлік қызметін тоқтатпады. Өмірдің қиын ... ... әсер ... 1037 жылы 18 ... қайтыс болды. талаптану, құпияны ашу, ауруды жеңіп шығу, адамдардың өмірін жеңілдету үшін, барлық ... ... ... ... Ибн ... алға ... ол ... медицина бойынша басты еңбегі (Дәрігерлік ғылымның ережесі) жазып шықты. Бес томдық энциклопедия Ибн Синаға дүниежүзілік атақ әперді, ... ... ... жайылған кітап болды. Еңбек оның мазмұны мен дәл құрылымымен ... ... үнді және ... ... ... және ... ... және жүйелеуді ғана көрсеткен жоқ. Ибн Синаның қызметі дәрігерлік тактикаға жаңаша болып енгізілді.
Бұрын ... ... ... жаңа ... ... ... ... болды. Ибн Сина көрінбейтін жұқпалы аурулардың қоздырушысы туралы ғылыми болжамды алға тартты, бұлар ауа және су арқылы ... 800 жыл ... соң ғана ... Пастер ғалымның қоздырушы микроб туралы бұл жұмбағын дәлелдеді.
Ибн Сина тамыр туралы оқуды шығарды, оған әлі бір нәрсе қосу қиын ... - деп ... . Ибн Сина ... ... ... ... сары ауру ... жазды, олардың шығу себептерін, нышандарын талдап шықты, мұндай ауыр ауруларды, менингит ... ... ... ... және ... ... аурулардың емдеу әдістерін талдап қарастырды.
Ол көздің бұлшық еттерінің құрылысын анық түсіндіріп берді. Бәрі оған дейін көз фонарик тәрізді, ерекше сәуле ... деп ... бұл ... ... ... кері ... және кескін береді. Ибн Сина көздің бұлағы хрусталь деген пікірді теріске шығарды, ... ... көз торы ... ... Ибн Сина ... назарды баланы тәрбиелеу мен тамақтандыруға, физикалық жаттығулар мен дұрыс тамақтануға ... Ибн ... ... ... жоғары болғаны, ол жазып біткен соң, ол дүние жүзінің барлық елдерінде медицина энциклопедиясы ... 12 ... ... араб тілінен латын тіліне аударылып, көптеген қолжазбамен тарады.
15 ғасырда кітап басып шығаруды ойлап тапқан соң, ... ... бірі ... ... ... ... жиі ... шығуы жағынан Библиямен бәсекелесті, ал ол бар болғаны 40 рет басылып шықты.
17 ғасырдың соңына ... ... үшін және ... ... үшін ... ... ... елдерінде де негізі оқулық болып қалды.
Орта Азияда осыдан мың жыл бұрын өмір сүрген, ұлы ғалым, дәрігер Ибн Сина ... ... ... ... ... ... ... заманымыздағы ерекше тұлға болып қалады.
Әбу Әли Хусейн ибн ... ... ... -- ... 980, ... қалысы жанындағы Афшана ауылы -- 18. 6. 1037, ... -- ... ... ... ... Орта Азияда және парсы жерінде (Иранда) өмір ... ... ... тұсында дәрігерлік және уәзірлік қызметтер атқарған. Басты философиялық еңбектері -- "Дауа кітабы" ("Іұтқару кітабының" ... ... ... ... мен ... ... ... кітабы" (парсы тілінде, "Даныш-намэ"). Әбу Әли ибн Сина философиясы метафизика, гносеология және логика салалары бойынша шығыс аристотелизмі дәстүрін, бір ... ... ... ... ... Әбу Әли ибн Сина ... тек құдай ғана абсолютті тіршілікке ие, қалғандардың бәрі де өздігінше тек мүмкін нәрселер ғана, ... ... енуі тек ... ... болатын жәйт. Әйтсе де құдай жаратқан табиғат уақыт пен кеңістік ішінде бола тұрып, эманациялар иерархиясы арқылы мұнан әрі ... ... ... ... ... Әбу Әли ибн ... ... ілімінде әділетсіз қоғамға қарсы қарулы көтерілістер жасауға дейін баруға болатыны туралы ой бөлекше есте ... дін ... ... ... Әбу Мұхаммед Ғазали) Әбу Әли ибн Синаны "дін бұзарлығы" мен ... үшін ... ... ... ибн Рушд оны натуралистік көзқарастары үшін сынға алады. Әбу Әли ибн ... ... және ... ... ... ... бірнеше жүздеген жылдар бойы Шығыс пен Батыста кең таралған тарихи мәні зор мәшһүр еңбектер қатарында келеді. Әбу Әли ибн ... араб және ... ... ... өлеңдері сақталған. Оның поэтикалық шығармаларына арқау болған тақырыптар -- материяның мәңгілігі, ағартушылық пен ... ... ... ... белгілері -- афоризмге толылығы, көркемдік ... ... ... ... тіліндегі өлеңдерінің басым бөлігі рубаяттар түрінде жазылған. Әбу Әли ибн Сина шығармалары классикалық парсы, араб, өзбек және орта ғасырлық ... ... ... ... ... Әбу Әли ибн Сина ... ... 16 жасынан бастап шұғылданды. жергілікті тәбиб әдістерін үйренген соң, ол кітаптардан ескі грек, руми, үнді, парсы, қытай ... ... ... жетіктірді. Әсіресе, ескі юнан жұртының атақты дәрігерлері Гиппократ пен Галеннің еңбектерімен толық танысты, олар айтқан қағидаларды толықтырды, қатесін түзетті, ескірген ... алып ... Әбу Әли ибн Сина ... ... пен ... даңқы қайта жайылды, әйтегенде Еуропада олардың еңбегі ... ... де ... ... еді. Оның ... ... -- ... ғылымның каноны" ("Китаб әл-канун фи-т-тибб"), бұл -- көлемі 200 баспа табақ, 5 кітаптан тұратын медицина ... Араб ... сан рет ... Латынша аудармасы 12 ғ-да жарық көріп, аз уақытта бүкіл дүние жүзіне таралды. Күллі Шығыс пен Батыста Әбу Әли ибн Сина осы ... ... 5 -- 6 ғ. бойы ... ... дара ... ... ұлы ұстазы болды, "Медициналық ханзада", "Шейх-ур-райс" деген ұлы ... ие ... ... ... ... ... кейін "Канонның" басылуы Інжілмен бәсекелес өтті. Араб тіліндегісін санамағанда латын аудармасы 30 шақты рет басылды. "Канон" орыс, өзбек тілінде ғалымның 1000 ... ... ... ... (1954 -- 56) ... ... "Медицина -- саулықты сақтау, науқасты кеселден айықтыру үшін адам ... ... ... -- дейді автор. "Медицинаның бір бөлігі -- білім, ... -- ... ... ... де ... біреуі медицинаның түп негізі болса, екіншісі -- амал жасау ережелері". Әбу Әли ибн Синаның ең негізгі ... -- ... күні ... сақтау. Бұл жөнінде оның қоятын шарттары: тағамды ... ... ... ... және таза ... Бұл ... осы күнге дейін маңызын жойған жоқ. Ал ғасырлар бойы бұған еліктеп жазылған кітаптар да өте көп. Саулық ... ... Әбу Әли ибн Сина ... деп ... "Дене құрылысының гармониясын бір қалыпты ұстау, тағам мен ішімдікті талғау, дәрет тәртібін мұхияттау, киім мен ауа тазалығын ұстау, дене мен рух ... ... ол үшін ұйқы ... ... Дене ... үшін жаттығулар әр адамның жасына, күшіне сәйкес әрқилы болуы қажет. Орта ... салт ... ... ... ... ... кекселерге жаяу жүрген пайдалы. Сол сияқты бозбалаға шарт тағам қарттарға зиянды болуы ықтимал. Жасы келіп қартайған шақта ұйқыны ... жылы сулы ... ... ... ... ... азайтып, сүт қоректерін, өсімдіктерді әсіресе сарымсақ, қызылша мен капустаны көбірек ... ... -- ... ... ... ... үшін дәрігерлер қолданатын ережелердің ең маңыздысы -- қанағат. Тамақтануда, шарап ішуде, дәрі пайдалануда, ... де, ... да жол ... ... ету. Әбу Әли ибн Сина ... соны ... ішіндегі ізгісінің бірі -- ауру-кеселді қоздырмас үшін күні бұрын шаралар қолдану. Бұл жөніндегі ережелер тек ... ... ... ғана ... жоқ, ғасырлар бойы қоғамға пайдалы ережеге айналды. Мысалы, сол дәуірде Үргеніш, Самарқан, Отырар, Тараз сияқты қалаларда мал сою, сүт ... ... ... ауыз су ... тәртіптері өкімет тарапынан қадағаланып отырды. Бұл тәртіптер Әбу Әли ибн Синаның және оның шәкірттерінің ықпалымен жүзеге асырылды. Таң қаларлық ... Әбу Әли ибн Сина ... ... ... ... өте ұсақ нәрселермен байланысты деген пікір айтты. "Бұзылған, иістенген су ішті бұзады, ал бұзылған ауа шешек, оба кеселдерін ... ... ... үшін ауыз суды ... ... ішу ... -- ... ұлы ғалым. Әбу Әли ибн Сина ауру-кеселдің түрін анықтауға, жалпы оташылыққа аса көп көңіл бөлді. Әр ... ... ... ... ... ... ... толық сипаттап жазды. Науқастың реңі, бет-әлпеті, тамыр соғуы, зәрдің түсі мен түрі арқылы ауру кезеңін байқауды замандастарына үйрете білді. Кеудені ... ... өкпе ... ... әдісін кең пайдалана білген. Бұл диагностикалық әдіс Еуропада 18 ғ-да қайта табылып, кең өріс ... Әбу Әли ибн Сина ... ... ... ... осы ... ... маңызын сақтауда. Мысалы, өткен 1000 жылдың ішінде құтыру ауруының жұғу жолдары, бастамасы, қозуы тіпті өзгеріссіз деуге ... Ал ... бұл ... ... ... тек 18 ғ-да ғана ... жазылды. Көздің құрылысы мен қалай көретіндігіне оның берген ұғымы осы күнге дейін қалпында. Әбу Әли ибн Сина келте кесу (ампутация), ... ... ... тас алу, ... қатар жара таңу, білтелеу, сынық салу амалдарын да үйретіп ... Әбу Әли ибн Сина ... ... ... кең ... ... дәрінің 200 түрін, үнді тәбибтері 800 түрін пайдаланған болса, Әбу Әли ибн Сина ... 2600 ... дәрі ... оның ... көбі өсімдіктерден алынған, Әбу Әли ибн Сина көптеген дәрілерді жасау, дайындау, сақтау әдістерін ұсынды.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
* Ислам. Энциклопедиялық анықтамалық. ... ... Ltd." ЖШС, 2010
* ... К., ... М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі. -- Алматы: Сөздік-Словарь, 2007. -- 344 бет.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Арабтардың философы» - әл – Кинди9 бет
Аль-фараби және педагогика3 бет
Анатомия мен физиология ғылымдарының қысқаша даму тарихы4 бет
Батыс Еуропадағы ортағасырлық философия9 бет
Ежелгі ғасырлардағы қазақ ғұламалары6 бет
Ибн Сина және оның еңбектері18 бет
Ибн синаның «медет» шипагерлiк кiтабы туралы3 бет
Ибн Синаның философиялық мұрасы15 бет
Ислам мәдениетi және Ұлы Дала ойшылдары7 бет
Ислам мәдениеті9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь