Педагогикалық менеджмент ұғымы негізгі анықтамалары

Менеджмент сөзін қазақшаға дәл аударатын болсақ , онда «басқа біреу арқылы өз мақсатына жету» болып табылады. Алайда сөзбе-сөз аудару сөздің түпкі төркінін әрқашанда дәл бере бермейді. Күнделікті тұрмыста менеджмент сөзі белгілі бір ұйымдағы барлық адамдардың қызметіне басшылық етумен шұғылданып , өз мақсатына жетуді білдіреді. «Менеджмент» ағылшын сөзі, оның түп төркіні гректің «манус», яғни «қол, күш» деген сөзінен шығып , алғашқы кезде мал бағу саласында, дәлірек айтқанда , ат тізгінін ұстау, меңгеру шеберлігін білдірген. Кейіннен бұл атақ адам қызметінің саласына ауысып, адамдарды басқарудың және ұйымдастырудың ғылыми- практикалық мәнін білдіретін болды. Ағылшын тіліндегі Оксфордт сөздігінде бұл ұғымға мынадай түсінік беріледі: а) адамдармен қарым – қатынас жасау әдісі, үлгісі; б) билік және басқару өнері; в) шеберліктің ерекше түрі және әкімшілік дағды; г) басқару органы, әкімшілік бөлігі
Симоновтың анықтамасы бойынша педагогикалық менеджмент дегеніміз – кешенді әдістердің , ұстанымдардың ұйымдастыру формалары мен технологияларды педагогикалық жұйеде тиімді әрі дамытуға бағытталған басқару.
Педагогикалық менеджмент – білім беру жүйесіндегі оқу-тәрбиелік, оқу-танымдық және өздігінен білім алу процессін тиімді басқарудың теориясы, әдістемесі мен технологиясы.
Хоруженко К.М., Куперина А.В. Педагогикалық менеджмент оқу-тәрбие,оқу-таным үрдісінің және білім берудің бүкіл жүйесінің тиімділігін арттыруға бағытталған, оларды басқарудың принциптері, әдістері, ұйымдастыру нысандары мен технологиялық тәсілдерінің кешені
Садвакасова З.М. анықтамасы Педагогикалық менеджмент – Бұл басқарудың ғылыми негізі экономикалық жағдайда адами ресурстардың аз шығындалып көп пайда табуын ұйымдастыру.
“Менеджер” ұғымы ең алдымен, кәсіби басқарушылық базалық білімі сипатындағы жаңа типтегі басшы ретінде түсіндіріледі. Білім беру мекемелерін басқару – кез келгені жинақтай алатын тәжірибе ғана емес, ол терең меңгеруді қажет ететін ғылыми білімдер жүйесі, және туа біткен қабілетті, ерекше дарындылықты, лидерлік қасиеттерді талап ететін өнер. Заманауи білім беру мекемесінің басшысы – ол тек қызмет қана емес, кәсіп те, өйткені бұл қызмет кәсіптің барлық белгілеріне ие: жетекші іс-әрекет, арнайы білімді, білік пен дағдыны, арнайы тұлғалық әрі кәсіби сапаларды міндеттейді. ХХ-ХХI ғасырлар тоғысындағы басқару кезеңі бiлiмiнiң қарқынды өсуi мен өзгеру уақыты. Бұл эволюцияның бастапқысы ретiнде басқарудың классикалық мектебiнiң негiзiн салушы А. Файольдiң еңбектерiн атауға болады, ол 1916 жылы басқарудың жалпы принциптерiн ұсынған. Дәл осы принциптер ғылыми басқару теорияларының негiзiне айналған.“Басқарудың классикалық теориясы” 1930-жылдарға дейiн ең басты орында болған. ХХ ғасырдың 30-жылдарында басқарушылық ғылым дамуында “басқарушылық қатынастар теориялары” атты жаңа бағыт қалыптасты. Классикалық теория бiрлескен іс-әрекет нәтижелiлiгiнiң негiзгi шарттары не, қашан, қайда және қалай iстеу керектiгiн анықтайтын басқарудың нақты ресми құрылымы, жемiстi жұмысты (ең бастысы, материалдық жағынан) қамтамасыз ету деп санаған. Ал адамдар қатынасының теориясы адамның ұйымдағы мiнез-құлқын анықтайтын факторларды, мақсаттылық пен жеке тұлғалар арасындағы қатынастарды бiрiншi орынға қояды. Бұл теория ХХ ғасырдың 50-60-жылдары Батыста, әсiресе АҚШ-та кең өрiс алған, тәжiрибеде оң нәтиже бере алмаған, дегенмен басқарудың демократиялық әдiстерiн кеңiнен енгiзу әрекетi де осы теориямен байланысты. “Адамдар қатынасы теориясының” орнына, басқарудың жүйелiлік теориялары, жағдайлық теориялары, басқарудың рационалистiк (ақыл-ой талабына ғана негiзделген) және мiнез-құлықтық теорияларының жағымды жақтарын бiрiктiрiп, олардың орнына ұйымдастырушылық даму теориялары келдi. Отандық ғалымдардан Булатбаева, Садвакасова, Исаева, Әлқожаева, Мутанов, Хмель, Тутеева, Минажова. Ал шетелдік ғалымдардан Симонов В.П, Хоруженко К.М, Курепина А.В.Фредерик У.Тейлор, Мри Р. Фоллет, Игорь Ансофф және т.б.
        
        1.Педагогикалық менеджмент ұғымы.  Негізгі анықтамалары.
Менеджмент сөзін қазақшаға дәл ... ... , онда ... ... Алайда сөзбе-сөз аудару сөздің түпкі төркінін әрқашанда дәл бере бермейді. Күнделікті тұрмыста менеджмент сөзі белгілі бір ұйымдағы ... ... ... ... етумен шұғылданып , өз мақсатына жетуді білдіреді. ағылшын сөзі, оның түп ... ... , яғни ... ... ... , алғашқы кезде мал бағу саласында, дәлірек айтқанда , ат тізгінін ұстау, меңгеру шеберлігін білдірген. Кейіннен бұл атақ адам ... ... ... адамдарды басқарудың және ұйымдастырудың ғылыми- практикалық мәнін білдіретін болды. ... ... ... ... бұл ... ... ... беріледі: а) адамдармен қарым - қатынас жасау әдісі, үлгісі; б) билік және басқару өнері; в) ... ... түрі және ... ... г) басқару органы, әкімшілік бөлігі
Симоновтың анықтамасы бойынша педагогикалық менеджмент дегеніміз - ... ... , ... ... ... мен ... ... жұйеде тиімді әрі дамытуға бағытталған басқару.
Педагогикалық менеджмент - ... беру ... ... ... және ... білім алу процессін тиімді басқарудың теориясы, әдістемесі мен технологиясы.
Хоруженко К.М., Куперина А.В. Педагогикалық менеджмент оқу-тәрбие,оқу-таным ... және ... ... ... жүйесінің тиімділігін арттыруға бағытталған, оларды басқарудың принциптері, әдістері, ұйымдастыру нысандары мен ... ... ... З.М. ... Педагогикалық менеджмент - Бұл басқарудың ғылыми негізі ... ... ... ... аз ... көп пайда табуын ұйымдастыру.
"Менеджер" ұғымы ең алдымен, кәсіби басқарушылық базалық білімі сипатындағы жаңа типтегі басшы ретінде түсіндіріледі. Білім беру ... ... - кез ... ... ... тәжірибе ғана емес, ол терең меңгеруді қажет ... ... ... жүйесі, және туа біткен қабілетті, ерекше дарындылықты, лидерлік ... ... ... ... ... ... беру мекемесінің басшысы - ол тек қызмет қана емес, кәсіп те, өйткені бұл қызмет кәсіптің ... ... ие: ... ... арнайы білімді, білік пен дағдыны, арнайы тұлғалық әрі кәсіби сапаларды міндеттейді. ХХ-ХХI ғасырлар тоғысындағы басқару кезеңі бiлiмiнiң ... өсуi мен ... ... Бұл ... ... ... басқарудың классикалық мектебiнiң негiзiн салушы А. Файольдiң еңбектерiн атауға болады, ол 1916 жылы ... ... ... ұсынған. Дәл осы принциптер ғылыми басқару теорияларының негiзiне айналған."Басқарудың классикалық теориясы" 1930-жылдарға дейiн ең ... ... ... ХХ ... ... басқарушылық ғылым дамуында "басқарушылық қатынастар теориялары" атты жаңа ... ... ... ... ... іс-әрекет нәтижелiлiгiнiң негiзгi шарттары не, қашан, қайда және қалай iстеу керектiгiн анықтайтын басқарудың нақты ресми құрылымы, жемiстi жұмысты (ең ... ... ... ... ету деп санаған. Ал адамдар қатынасының теориясы адамның ұйымдағы ... ... ... ... пен жеке ... ... ... бiрiншi орынға қояды. Бұл теория ХХ ғасырдың 50-60-жылдары Батыста, әсiресе АҚШ-та кең өрiс ... ... оң ... бере ... ... басқарудың демократиялық әдiстерiн кеңiнен енгiзу әрекетi де осы теориямен байланысты. "Адамдар қатынасы ... ... ... ... теориялары, жағдайлық теориялары, басқарудың рационалистiк (ақыл-ой талабына ғана негiзделген) және мiнез-құлықтық теорияларының жағымды жақтарын бiрiктiрiп, олардың орнына ұйымдастырушылық даму теориялары ... ... ... ... Садвакасова, Исаева, Әлқожаева, Мутанов, Хмель, Тутеева, Минажова. Ал шетелдік ғалымдардан Симонов В.П, Хоруженко К.М, Курепина А.В.Фредерик У.Тейлор, Мри Р. ... ... ... және ... ... ... ... тоқталайық, ХХ ғасырдың бас кезінде Ф.Тейлордың ғылыми басқару теориясы қалыптасқан, ол ... деп ... ... ... ... беру, маңдай терімен қол жеткізу қағидаларына ... ғ 20-жж ... ... ... басымшылдық танытты ол үлгісімен сипатталады.Жұмыс күшіне аз қаржы бөлу, ... ... ... психофизиологиялық ерекшеліктеріне сәйкестендіру болды. ХХ ғасырдың 50 жж ... ... ... жою, ... ... ... қатынасу, шаршағанды басу қағидалары ұстанды.ХХ ғ 60-70 жж әлеуметтендіру теориясы - бейнесінде суреттелді. ХХ ғ 90 жж ... ... ... іскерлік белсенділігі теориясымен алмастырылады. Өзін өзі жетілдіру тәрбиелеу қағидалары бойынша ... 2000жж ... яғни ... ... ... қол ... ... алынды. Адамдар жеке iстей алмайтын немесе жекелеп iстеу тиiмсiз болғанды жұмыла iстеу үшiн басқару қажеттiгi туындайды. В.Г. Афанасьевтiң пайымдауынша: "Басқару - ... оның ... даму ... iшкi өзiне тән қасиетi. Бұл қасиеттiң жалпылық сипаты бар және ол ... ... ... ... ... ұжымдық еңбегiнен, еңбек пен өмiр барысында қарым-қатынас жасау, ... ... және ... ... ... ... ... бастау алады".
Г.И. Щукинаның басқару дегенiмiз - мектеп iшiндегi ... ... және ... ... ... ... мен ... саналы түрде реттеу деген пiкiрiне толық қосылуға болады. Дегенмен, басқарудың алдыңғы қатарлы тәжiрибесiн жинақтап қорыту , материалды жинаумен ғана және оны ... ... ... ... тек ... ғана шектеледi.
К.Я. Вазинаның пiкiрiнше: "Басқару - ... бiр ... ... ... ... ... жауап беретiн жүйенiң қызметi".
2. Педагогикалық менеджменттің ... мен ... ... ... ... : болған анықталады:
:: бiрiншiден, барлық қызмет те, орындаушының жеке әсерлерi де мерзiмдiлiк және тiзбек негiзiнен ... ... ... ... ... ... әдiстеменi және жекелеген жұмыс түрiнiң орындауын ережелердi ескередi;
:: үшiншiден, іс-әрекеттің сапасының нәтижесін және де мақсатқа бағытталған құралдардың ... мен ... ... ... ... әдiстер қызметінің нәтижесi және тиiмдiлiгiнiң сапаларын анықтайды;
:: төртiншiден, атқарушылар тобына талаптар қойып және де іс-әрекеттің ... ... ... ... көлемінің негізгі көздерін анықтайды;
:: алтыншыдан, бақылаудың негiзгi ережесi және ... іс - ... ... ... ... ... басқарудың фунциялары, пәні мен міндеттері.
Педагогикалық жүйе дегенімз - дара ... ... ... ... бір ... жету жолындағы арнайы педагогикалық ... ... ... ... ... әдістердің құралдардың жиынтығы.
Кез келген әрекет, соның ішінде басқару әрекеті де ... мен ... ... ... функцияларын іске асыруда басшылыққа алатын бірқатар қағидаларды сақтауға негізделеді. Ол қағидалар мақсат қою және жоспарластыру, ... ... және т.б. ... Ал басқару қағидалары басқару заңдылығының бейнелену және нақты іске асуын танытады. Мектепішілік менеджментінің негізгі ... ... ... ... ... басқарудағы демократиялық және мектеп түрлі басқару қызметіне дейін болуы сияқты компоненттерді қамтиды. Осы ... ... ... менеджердің оқу жүйесін басқарудағы басшылыққа алатын негізгі қағидалары туындайды. Сонымен негізгі қағидаларға мыналар ... ... ... ... және ... орталықтандыру және орталықсыздандырудың парасатты үйлесімі; жеке билік пен алқалы биліктің бірлігі; педагогикалық жүйені басқару ақпараттарының объективтілігі және толықтылығы.
4. ... ... ... ... ... ... Менеджмент принциптері.
Басқару әдістері - басқарушы субъектінің белгілі бір нәтижелерге қол жеткізуі үшін басқару объектісіне ықпал етуде ... ... мен ... ... ... ... мен ... процесінің әдістері бөліп көрсетіледі. Мұның соңғысы басқару процесін қалыптастыратын жеклееген операцияларды, ... ... ... ... береді. Бұған кіретіңдер:
- мақсаттарды анықтаудың ережесі;
- басқару шешімдерін әзірлеу мен оңтайландыру әдістері;
- Нақты ұйымдастыру жұмыстарын жүзеге асыру;
- Жекелеген міндетті істерді ... ... ... және т.б. ... тек жекелеген жұмыстарды орындауға келетін басқару процесінің әдістерінен басқару әдістерінің айырмашылығы, ол (басқару әдістері) басқару объектісіне ықпал етудің ... ... ... ... ... бірі - бұл жалпы ғылыми және өзіндік ерекшелігі бар әдістерін олардың білім ... ... ... бойынша бөлу болып табылады.
- Ұйымдастырушылық әдіс. Ұйымды ұйымдастыру үшін қажетті жағдайлар құрылады. Бұл әдіс көмегімен ұйым жобаланады, ... ... ... ... ... ... ... қамтамассыз етеді. Жұмысшылардың мамандықтары бойынша жұмыстары бөлінеді. Сол сияқты ұйымдастырушылық жағдайларға мыналар кіреді. Басқару құрылымын қалыптастыру, еңбек ұйымдарын құру әдістері әр ... ... ... ... және ... ... ... әдістер. Жұмысшыларды тікелей бағындыру арқылы жұмыстардың нәтижелеріне жету. әсіресе бұл әдісті қазіргі уақытта қорғаныс саласында кеңірек ... ... ... ... ... және ... ... айтып түрінде көрінуі мүмкін. Бұл әдісіне жұмысшы жұмыс нәтижесінде көп ықпал жасай алмайды.
- ... ... Бұл ... ... қалаған американдық инжинер Фредерик Тейлор ол ғылыми менеджментті қалағандардың бірі. ... ... ... жұмыс нәтижесінде көз жеткізе білу. Саналы жұмыс жасауына негізделген нәтижесіне байланысты жалақы беріледі.
- Әлеуметтік психологиялық әдістер. ... ... ... ... ... ... ... жұмысшының қабілетіне қарай жұмыс беру. Басқару әдістері белгілі бір ... ... ... ... ... қабылдау және оның мәні
Мақсаты шешім қабылдау ұғымын түсіне ... жеке дара және ... ... ... ... ... ... үйрену.
Басқару қызметі процесінде шешім қабылдау ең түйінді мәселе. Шешім қабылдау басқару ... ... ... ... ... кез ... әрекеті іс жүзінде белгілі бір шешім қабылдаудан ... ... және ... бөлімшелер қызметінің нәтижесі басшының дер кезінде шешімді дұрыс қабылдау қабілетіне, әрі оны ... ... ... ал оның ... мен ... басшының тәжірибесі мен біліміне байланысты. Егер ол өндірісті, технологияны және адамдарды жақсы ... ... ... ... мол ... онда оған шешім қабылдау қиынға түспейді.
Басшы жете ойластыруы жоқ деректерді болжалдай білуі, дұрыс қорытынды жасай білуі және соның негізінде жағдайға ... ... ... қабылдауы тиіс. Басшы кез-келген жағдайда шешім қабылдаудан бас тартпауы. тиіс. Қабылданған шешім бүкіл ұжымның ... және ... ... ... ... ... ... қолайсыз әсер етуі мүмкін. Сондықтан да шешім қабылдаған адам өзіне үлкен жауапкершілік жүктейді. термині екі ... ... ... ... ... ол ... басқару актісін, қабылдаған іс-әрекет жоспарын, қаулы-қарарларды т.б. екінші жағдайда - проблемалар мен міндеттер шешімін қабылдаудың және ... ... ең ... ... ... Басқару шешімінің ең маңызды белгісі объекті: өндіріс немесе басқару жүйесінің өзі болып ... ... ... ... болған жағдайда қабылданады. Проблема дегеніміз жүйенің қажетті және қолданылып жүрген қалпының арасындағы сипатталатын жағдай. Жалпы әрекеттесетін жүйелерде (басқарушы және ... ... ... да ... ... іс ... бұлай болуы мүмкін емес, өйткені өндірісте көптеген ауытқу, теріс ықпал ету ... ... ... ... ақаулар), еңбек тәртібінің нашарлығы т.б.) кездесетіндіктен, оны түзету үшін шешім қабылдауға тура келеді.
Күрделі өндірістік жағдайда, әсіресе жұмыстың қауырт кезінде, егер ... ... ... көп уақыт кететін болса, онда шешім қабылдауды кешіктіріп, жұмыстың орындалуына кедергі жасағаннан гөрі, ең ... ... ... жөн. Мұның тек жедел шешімге ғана емес, басқа да шешімдерге ... бар. ... ... деп атап ... .
Кез-келген шешім, ол ауызша мейлі жазбаша түрде қабылданса да, дәл нақты, айқын, дәлелді ... ... ... әрі ... арналғаны дәл көрсетілуі тиіс. Шешімде тапсырманың мәні, оның көлемі, мерзімі, жүзеге ... ... ... ... ... ... тиіс.
Басқару шешімдерінің қасиеттері
Басқару шешімі іс-қимылдың мүмкін түрінің жағдайының болуын білдіреді және бір түрін қалыптасқан, қажетті жағдайға, тұтынушылармен, мүдделерімен сәйкес таңдауды ... ... ... ... таңдау және қабылдау адамның саналы ойлы-психологиялық қызметінің нәтижесі болып саналады.
Басқару шешімінің қажеттілігі және негізгі мазмұны оның мақсатымен анықталынады және оның ... ... ... уақыт белгілері бойынша топтастыру
Ұзақ мерзімді (перспективалық)
Орта мерзімді (ағымдағы)
Қысқа мерзімді (жылдам)
Қарастырылып отырған сұрақтардың көлемі бойынша
* Жалпы басқару ... ... ... ... әсер ... ... ... (шаруашылықтың өндірістік бөлім иелеріне әсер етеді)
Әсер етуші объектісі бойынша
* ... ... ... ... ... және осы ... сыртқы ортамен қарым-қатынасын қамтиды)
* Ішкі шешімдер (сол кәсіпорындарының іс-қызметі сферасына қатысты)
Функционалды белгісі бойынша
* Жоспарлы экономикалық шешімдер.
* Технологиялық (шаруашылықтың бірдей ... ... ... қатысты.
* Қаржылық шешімдер (Кәсіпорындардың қаржылық ресурстарын бақылау және шығару жағдайындағы сұрақтарға байланысты.
* ... ... ... ... ... және ... аппаратына қатысты).
Шешім қабылдау процесінің
қадамдары
* Негізгі проблемаларды теңестіру
* Проблеманың негізгі себептерін белгілеу
* Проблемаларды шешу мүмкіндігін белгілеу.
* ... ... ... ...
* Ең ... ... таңдау.
* Шешімді жүзеге асыру.
* Қабылданған шешімнің дұрыстығын тексеру.
6) Білім жүйесіндегі басқару. Басқару мақсаттары және ... ... ... ... ... байланысы.
Мектепті басқарудың мақсаты мен мазмұны, оның арнайы және жалпы қызметі, әдістері, формалары және құралдары қоғамдағы әлеуметтік заңдар мен заңдылықтардың, ... ... ... тікелей ықпалымен қалыптасады. Осылайша, "мектепті басқарудың тиімділігі белгілі әлеуметтік-экономикалық мазмұнға ие категориялармен ... ... Бұл ... теориясының нақты-экономикалық пәндермен белсенді өзара әрекеті арқылы ғана мүмкін,- деп ... ... ... ... етуінің негізгі мақсаты - тұлғада өзіне де, қоғамға да қажетті белгілі қасиеттерді ... ... да осы ... ... әлеуметтік-психологиялық, педагогикалық аспектінің ерекше роль атқаратынын естен шығармаған жөн.
Мектептi басқару теориясының объектiсi - ... ... ... ... жүйе. Практиканың объектiсi - мектептiң ... ... ... ... ... пән ... үйірмелер, жеке субъект).
Практикалық басқару іс-әрекетiнiң амал-тәсiлдерi - басқару әдiстерi. Басқарудағы ғылыми іс-әрекеттiң амал-тәсiлдерi - ғылымның нақты бiр ... ... ... ... тәсiл, амалдар: мектептердi басқару бойынша бiлiм беру органдарының жұмыс тәжiрибесiн қортындылап талдау, ғылыми болжамдар жасау, оларды ... ... беру ... немесе бөлек топтағы практикалық басқару іс-әрекетiнiң нәтижесi - ... ... ... ... ... ... дәлел бола алады. Басқару теориясының нәтижесi - жаңа ... ... ... ... асырылатын заңдар, принциптер, ережелер, тұжырымдар.
Мектеп басшыларының ... ... ... ... мен ... үшiн ... жауапкершiлiк жүктеледі. Оқу-тәрбие жұмыстарымен қатар әдістемелік жұмыстар да басқару арқылы іске асырылады.
Өткен ... ... ... ... (Н.А. ... Н.И. ... Н.Ф. Бунаков, К.Д. Ушинский және т.б.) мектеп басшысы ... ... ... болу керек деп есептеді. Бұл пікірмен қазіргі педагогтар да келіседі (М.И. Кондаков, В.П. Стрекозин, Ф.Г. Паначин және т.б.). мектеп ... ... ... ... - олар ... үздік мұғалімдер, педагогтар.
Педагогикалық жүйе дербес дамитын және ... ... ... компоненттерден құралады. Педагогикалық жүйені басқару бір жағынан оның тұтастығын сақтаса, екінші жағынан оның жекелеген компоненттеріне ықпал ... ... ... ... ... ... оның ... айқындайды, ол мазмұн көп түрлі және оны іске асыру әдістері де сан алуан. Басқа жүйелер ... ... жүйе де ... ... ... ... дамуының үшінші мыңжылдық жылнамасы ашылып отырған кезенде жалпы қоғам дамуының үрдісіндегі білім жүйесінің алатын орны мен ... ... ... ... ... ... пайымдалып, оның нәтижесі ретінде негізгі бағыттар айқындалуда. XXI ғасырда қоғам мен мемлекет дамуының ең басты тетігі білім ... ... оған ... ... білімді халықаралық деңгейде дамытудың бағыттарына арналған ірі конгрестердің өткізілуі, онда жаңа жүзжылдықты білім ғасыры болады деген қорытындының ... куә. Бұл ... ... осы жаңа ... адамзат қауымдастығының жүйелі даму мәселесі тек қоғамның барлық мүшесін біліммен қамтамасыз ... тең ... ... ... ... ... әлеуметтік-әділеттік ұстаным жүзеге асырылғанда ғана білім сапасын арттыру мәселесі оң шешімін табады деген ... ... ... өмір сүру тәсілдерінің, ойлау жүйесінің, идеяларының алмасу қарқыны білімнің қоғамдағы орны мен ... де ... ... ықпалын тигізері даусыз
XXI ғасыр-марғаулықты көтермейтін қатаң бәсеке ғасыры болғандықтан, әсіресе, қазақ мектебінің оқу-тәрбие үрдісінде жаңа бір ... ... ... ... Себебі, қазақ мектебі - мемлекеттің болашағы, ұлттың бесігі. Ендеше, қазақ халқының ұлт ретінде сақталуы осы бесіктің тыныс-тіршілігіне, оны ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік тілдің бағы жануы, қоғамда ұлтаралық сыйластық, ынтымақ, бірлік сақталуы алғышарттарының бірі - қазақ мектебінің ... ... ... дау ... ... Сондықтан, мыңдаған жылдар бойы тірнектеп жиналған халықтың рухани мол мұрасы ... озық ... ... ... оқу-тәрбие үдерісіне негіз болуын ойластыру қажет.
Қазақ мектебіне мемлекет тарапынан қамқорлық жасау -кезек күттірмес мәселе. Қазақ мектебінің тарихын ұлт ... бөле ... ... ... беру мекеммесін-қазіргі заманға сай маман басқарып, стратегиялық жағынан көре білетін кәсіби тұғырланған адам келетін болса, білімнің мәні мен ... ... ... ... ... адамдық каптиалдың деңгейі көтерілер еді. Осындай ұсыныстарды жүзеге асыратын болсақ, білім беруде айтарлықтай табыстарға жететеніиіз ... ... ... ... ... ... ... оның еңбек ұжымына тәрбиелік әсері ескерілетіні заңдылық. Мектеп директоры қызметінің педагогикалық сипаты В.А.Сухомлинский еңбектерінде ... анық ... ... директор - ол, ең алдымен, ... ... ... және ... бұл тек өзі ... беретін балаларға ғана қатысты емес, бұл мектептің барлық тәрбиешілері мен мұғалімдеріне қатысты". Яғни, мектепті ... ... ... ... ... ... анықталып, мектеп оқушыларын оқыту мен тәрбиелеуде, дамытуда әлеуметтік және тұлғалық маңызды нәтижелерге жету үшін педагогикалық үдеріске ... ... ... ... тиіс. Басшы өз әрекеттерін қызметкерлердің әрекеттерімен сәйкестендіреді, оның шешімі педагогикалық үдерістің өзге де ... ... ... ... басқару мәселесiне арналған көптеген зерттеулерде (Э.Г. Костяшкин, Ю.А. Конаржевский, В.П. Стрезикозин, П.В. Худоминский, Т.И. Шамова, Н.Д. ... Н.Н. ... т.б.) ... ... ... мен ... мәнi ашылған. Басқарушылық еңбектi ғылыми ұйымдастырудың жүйесiн енгiзу бойынша (И.П. Раченко, Умирбекова Ж.Б., Г.Т. ... т.б.); ... ... ... және ... ... ұйымдастыру бойынша, ғылымды практикаға енгiзу бойынша (Ю.К. Бабанский, Л.И. Гусев, В.И. Журавлев, В.И. Загвязинский, Б.А. Койшибаев, В.В. Краевский, Г.Л. ... М.Н. ... Я.С. ... т.б.); ... ... бойынша (Я.С. Бенцион, Г.И. Горская, Л.С. Коробкова, Ш.Т. Таубаева, В.П. ... т.б.); ... ... психологиялық-педагогикалық және ақпараттық негiзiн құру бойынша (Г.С. Сухобская, А.С. Пискунов, т.б.); Қазақстандағы педагогикалық кадрлардың біліктілігін жетілдіру жүйесiн дамыту тарихы ... (Б.А. ... т.б.) ... ... ... ... жаңашылдық аспектiлерiн М.М. Поташкин, В.С. Лазарев, Л.И. Моисеев, И.И. ... Н.Р. ... және т.б. ... ... ... ... басшыларын мектептегi ақпараттарды ұйымдастыру мен басқаруға дайындаудың мәнi мен әдiстемесi педагогикалық ғылымда жеткiлiктi баяндалмаған.
Бiлiм беру ұйымдарында педагогикалық ұжымның ... ... ... жүйесі де басқарудың құрылымына енеді. Әсiресе, мектептердегi тәрбие іс-шараларының қалыптасқан тәрбие стереотипiнiң түбегейлi өзгеруiмен, ондаған ... бойы ... ... ... ... ... комсомол) жойылуымен, идеялардың түпкiлiктi ауысуымен қазiргi кезеңiндегi қиыншылықты ескерсек, басқарудың маңызы зор. Қоғамның әлеуметтiк-экономикалық өмiрiндегi қиыншылық жағдай, бiлiм ... ... ... ... ... оның жаңа ... мен ... табуды, әсiресе, бұл процестi басқарудың басқа амалдарын табуды аса қажет етедi.
Басқару ... ... ... ... ... ... ... адамдардың басқару мәдениеті, олардың кәсіптік-педагогикалық мәдениетінің құрамды бөлігі болып табылады. Дәстүрлі ұғымда кәсіптік-педаго-гикалық мәдениет негізінен педагогикалық қызметтің нормалары, ... ... ... және ... ... Ал, ... ... психологиялық-педагогикалық зерттеулер педагогикалық мәдениет категорияларына педагогикалық құндылықтар, педагогикалық технология және педагогикалық шығарма-шылықты да қосатын болды.
Мектеп басшысының басқару ... оның ... ... ... ... ... мен құндылық-тарын жасау, игеру және оны алға жылжытуға бағытталған жұмыстарда өзінің шығармашылық ... ... ... ... ... ... компоненттері -- аксиологиялық, технологиялық және ... ... ... ... ... мәдениетінің аксио-логиялық компоненттері. Қазіргі заманғы мектепті басқарудың маңызы мен мәні болып табылатын басқару-педагогикалық құндылықтардың жиынтығын ... ... ... ... ... ... ... жаңа теориясы мен концепциясын игеріп, ептілік пен дағдыларды меңгереді. Ал практикалық ... ... ... ... ... баға ... ... кезде басқару тиімділігін артыруда білім, идея, концепция сияқты басқаруға қатысты педагогикалық құндылықтар үлкен маңызға ие болуда.
Педагогикалық жүйені басқарудың ... сан ... ... ... деңгейдегі тұтас педагогикалық процесті басқарудың мәні мен маңызын ашатын құнды-лық-мақсаттар; білім жүйесін басқару мақсаты, мектепті басқару мақсаты, ... ... ... ... ... ... тұлғаның өзін-өзі тәрбиелеу, өзін-өзі дамытуын басқару мақсаты және бағалау құндылық-мағлұматтарға басқару қызметіне реттеушілік сипат береді; құндылық-білімдер басқару саласындағы ... ... мәні мен ... ... басқарудың әдістемелік негізін, мектепішілік менеджментті білу, ауыл және қала ... ... ... ерекшеліктерін білу, педагогикалық процестерді басқару тиімділігін критерийлерін және т.б.
Құндылық-қатынастар педагогикалық процеске ... ... ... ... ... қызметке, өзіне деген қатынастың, педагогикалық және оқушылар ұжымындағы тұлғааралық қатынастардың ... ... ... ... ... ... ... тұлғалық, арасушылық қасиеттерінің көптүрлігінің мәнін ашады. Ол сапалар бастықтың өз қызметін болжамдап, оның салдарын алдын-ала көре білу ... өз ... мен ... өзгелердің әрекетімен, мақсатымен салыстыра білу қабілеті, ынтымақ-тасу және ... ... ... және т.б. ... ... ... ... техно-логиялық компоненті педагогикалық процесті басқарудың әдістері мен тәсілдерін біріктіреді. Мектепішілік басқару технологиясы арнайы ... ... шешу ... ... ... және ... педагогикалық процесті бақылау және реттеуді атқара алатын іскерлігіне байланысты. Мектеп дирек-торының басқару мәдениетінің деңгейі аталған міндеттерді шешудің әдіс, тәсілдерін ... ... ... ... ... ... басқару мәдениетінің тұлғалық-шығармашылық компоненті педагогикалық жүйені басқаруды шығармашылық акт ретінде қарастыру арқылы ашылады. Мектеп ... ... ... ... ... ... ... табылады. Басқарудың құндылықтары мен технологиясын меңгере отырып басшы-менеджер тұлғалық ерекшеліктері мен басқару ... ... сай, ол ... өзінше қайта құрып, талдап түсіндіруге ұмтылады. Осылайша, педагогикалық ... ... ... ... іске ... және ... сала ... табылады. Басқару қызметінде мектеп директоры тұлға, басшы, ұйымдастырушы және тәрбиеші ретінде өзін-өзі танытады.
7) Ғылыми ... ... ... ... ... ... ... м.тің пайда болуы Ф.У.Тейлордың есімімен байланысты.Оның басты еңбектерінің бірі-"Фабриканы басқару","Ғылыми менеджмент принциптері". Филадельфиядағы оның зиратының басына "Ғылыми менеджмент атасы" деп ... 1880 ... ... ... ... ... американдық Ф.В.Тейлор еңбек процесін зерттей бастады. Ол еңбек процесін өздігінен жүзеге асатын іс ретінде қарастырмай,оған терең дер қойып, ... ... ... адам ... Тейлордың ғ.м.ті ұдайы бақылау, эксперименттеу және логикалық топшылау арқылы анықталғаннормативтер көмегімен бизнесті жандандыратын менеджмент түрі ... ... Ол ... ... барысында ғ.м.ті төрт салада дамытты: нормалау; уақыт пен міндетті зерттеу; ұдайы сұрыптау, уақыт пен міндетті зерттеу, ұдайы ... және ... ... ... Тейлор өз теориясын тұжырымдай отырып, мынадай тоқтамға келеді: . 20-жылдары Тейлор ілімінің көрнекті зерттеушілері Г.Гантт, ... ... ... т.б. ... ... ... шығарып,оны микрохронометром деп атады. Оны кинокамерамен қоса ... ... бір ... ... қозғалыстың атқарылатындығын жәнеде олардың әрқайсысы қанша уақыт ... дәл ... үшін ... ... ... қозғалысы АҚШ - тан тыс жерлерге қанат жайып, Германия,Англия, Франция, Щвеция және басқа да ... ... ... ... ... Басқаруда ұйымдастырудың ғылыми концепциясы қалыптасты. Қорыта келе жоғарыда айтылған ғалымдардың басты идеясыөндірістегі ... ... мен ... материалдық қазағушылығының еңбек өнімін арттыруға жетелеуі еді.
8) Мектепті басқару және оның оның ерекшелігі. Оқу-тәрбие үрдісін ... оның мәні және ... ... орны мен ... рөлі.
Мектепті басқарудың мақсаты мен мазмұны, оның арнайы және жалпы қызметі, әдістері, формалары және құралдары қоғамдағы әлеуметтік ... мен ... ... ... ... тікелей ықпалымен қалыптасады. Осылайша, "мектепті басқарудың тиімділігі белгілі әлеуметтік-экономикалық мазмұнға ие ... ... ... Бұл басқару теориясының нақты-экономикалық пәндермен белсенді өзара әрекеті арқылы ғана мүмкін,- деп көрсетеді ғалым В.Г.Афанасьев.
Мектептің қызмет ... ... ... - ... өзіне де, қоғамға да қажетті белгілі қасиеттерді қалыптастыру, сондықтан да осы жүйені басқаруда әлеуметтік-психологиялық, педагогикалық аспектінің ерекше роль атқаратынын естен ... ... ... ... ... - ... ... элементтерiмен алынған жүйе. Практиканың объектiсi - мектептiң әртүрлi құрамдық топтарының іс-әрекетi (ұжым, пән бірлестіктері, үйірмелер, жеке ... ... ... ... - ... ... ... ғылыми іс-әрекеттiң амал-тәсiлдерi - ғылымның нақты бiр объектiсiн зерттеуде қолданылатын жолдар, тәсiл, ... ... ... ... бiлiм беру ... ... тәжiрибесiн қортындылап талдау, ғылыми болжамдар жасау, оларды эксперименталды тексеру.
Бiлiм беру жүйесiндегi немесе бөлек топтағы практикалық басқару іс-әрекетiнiң ... - ... ... ... ... ... ... дәлел бола алады. Басқару теориясының нәтижесi - жаңа ... ... ... жүзеге асырылатын заңдар, принциптер, ережелер, тұжырымдар.
Мектеп басшыларының басқарушылық ... ... ... мен сапасы үшiн арнайы жауапкершiлiк жүктеледі. Оқу-тәрбие жұмыстарымен қатар әдістемелік жұмыстар да басқару арқылы іске ... ... ... ... ... (Н.А. ... Н.И. ... Н.Ф. Бунаков, К.Д. Ушинский және т.б.) мектеп басшысы қызметі педагогикалық ... болу ... деп ... Бұл ... қазіргі педагогтар да келіседі (М.И. Кондаков, В.П. Стрекозин, Ф.Г. Паначин және т.б.). мектеп директоры, мектеп директорының орынбасары - олар ... ... ... педагогтар.
Педагогикалық жүйе дербес дамитын және тұтас басқарылатын бірнеше компоненттерден құралады. Педагогикалық жүйені басқару бір ... оның ... ... екінші жағынан оның жекелеген компоненттеріне ықпал жасауға, өзгертуге мүмкіндік береді. Жүйенің ... оның ... ... ол ... көп түрлі және оны іске асыру әдістері де сан ... ... ... ... ... жүйе де ... нәтижелердің деңгейімен сипатталады.
Адамзат дамуының үшінші мыңжылдық жылнамасы ашылып отырған кезенде жалпы қоғам ... ... ... ... ... орны мен маңызы жөнінде әлемдік деңгейде көптеген ой-толғаныстарды пайымдалып, оның ... ... ... бағыттар айқындалуда. XXI ғасырда қоғам мен мемлекет дамуының ең басты тетігі білім болатыны мойындалды, оған ғасырлар ... ... ... ... ... бағыттарына арналған ірі конгрестердің өткізілуі, онда жаңа жүзжылдықты білім ғасыры болады деген қорытындының жасалуы куә. Бұл дүниежүзілік жиындарда осы жаңа ... ... ... ... даму ... тек қоғамның барлық мүшесін біліммен қамтамасыз етудің тең ... ... ... ... ... ... ұстаным жүзеге асырылғанда ғана білім сапасын арттыру мәселесі оң шешімін табады деген ортақ түйін жасалды.
Адамзаттың өмір сүру тәсілдерінің, ойлау жүйесінің, ... ... ... білімнің қоғамдағы орны мен рөлінің де үнемі ауысуына ықпалын тигізері даусыз
XXI ғасыр-марғаулықты көтермейтін қатаң бәсеке ... ... ... қазақ мектебінің оқу-тәрбие үрдісінде жаңа бір сапалық өзгерістер болғаны абзал. Себебі, қазақ мектебі - ... ... ... бесігі. Ендеше, қазақ халқының ұлт ретінде сақталуы осы ... ... оны ... ... тікелей байланысты.
Елдігіміздің кепілі, мемлекетіміздің қауіпсіздігі, мемлекеттік тілдің бағы жануы, қоғамда ұлтаралық ... ... ... ... ... бірі - қазақ мектебінің қуатты болуы екені дау тудырмас ақиқат. ... ... ... бойы ... жиналған халықтың рухани мол мұрасы әлемдік озық үлгілермен астасып, бүкіл оқу-тәрбие үдерісіне негіз болуын ойластыру қажет.
Қазақ мектебіне мемлекет тарапынан қамқорлық ... ... ... ... ... мектебінің тарихын ұлт тарихынан бөле қарауға болмайды.
Білім беру мекеммесін-қазіргі заманға сай маман басқарып, стратегиялық жағынан көре білетін ... ... адам ... ... ... мәні мен ... ... сапалы білім беріліп, адамдық каптиалдың деңгейі көтерілер еді. Осындай ұсыныстарды жүзеге асыратын болсақ, білім беруде айтарлықтай табыстарға жететеніиіз сөзсіз.
Өндірісті басқару ... ... ... ... ... оның ... ұжымына тәрбиелік әсері ескерілетіні заңдылық. Мектеп директоры қызметінің педагогикалық сипаты В.А.Сухомлинский еңбектерінде барынша анық ... ... ... - ол, ең ... ... ... ... және дидакт, бұл тек өзі сабақ беретін балаларға ғана қатысты ... бұл ... ... тәрбиешілері мен мұғалімдеріне қатысты". Яғни, мектепті басқарушы бүгінгі таңда, білім ... ... ... ... ... ... мен тәрбиелеуде, дамытуда әлеуметтік және тұлғалық маңызды нәтижелерге жету үшін ... ... ... ... ... толықтырылуы тиіс. Басшы өз әрекеттерін қызметкерлердің әрекеттерімен сәйкестендіреді, оның шешімі педагогикалық үдерістің өзге де ... ... ... ... ... ... арналған көптеген зерттеулерде (Э.Г. Костяшкин, Ю.А. Конаржевский, В.П. Стрезикозин, П.В. Худоминский, Т.И. Шамова, Н.Д. Хмель, Н.Н. Тригубова, т.б.) ... ... ... мен ... мәнi ... ... ... ғылыми ұйымдастырудың жүйесiн енгiзу бойынша (И.П. Раченко, Умирбекова Ж.Б., Г.Т. Хайруллин, т.б.); мұғалiмдердiң шығармашылық зерттеушiлiк және эксперименталды ... ... ... ғылымды практикаға енгiзу бойынша (Ю.К. Бабанский, Л.И. Гусев, В.И. Журавлев, В.И. Загвязинский, Б.А. ... В.В. ... Г.Л. ... М.Н. ... Я.С. ... т.б.); ... ... бойынша (Я.С. Бенцион, Г.И. Горская, Л.С. Коробкова, Ш.Т. Таубаева, В.П. Топоровский, т.б.); ... ... ... және ... ... құру бойынша (Г.С. Сухобская, А.С. Пискунов, т.б.); Қазақстандағы педагогикалық кадрлардың біліктілігін жетілдіру жүйесiн дамыту ... ... (Б.А. ... т.б.) ... ... Мектептегі басқарудың жаңашылдық аспектiлерiн М.М. Поташкин, В.С. Лазарев, Л.И. ... И.И. ... Н.Р. ... және т.б. ... ... ... мектеп басшыларын мектептегi ақпараттарды ұйымдастыру мен басқаруға дайындаудың мәнi мен әдiстемесi педагогикалық ғылымда ... ... ... беру ... педагогикалық ұжымның жүзеге асыратын тәрбиелiк жүйесі де ... ... ... ... ... тәрбие іс-шараларының қалыптасқан тәрбие стереотипiнiң түбегейлi өзгеруiмен, ондаған жылдар бойы қалыптасқан балалардың қоғамдық ұйымдарының (пионерлер, комсомол) жойылуымен, идеялардың түпкiлiктi ауысуымен ... ... ... ... ... ... зор. Қоғамның әлеуметтiк-экономикалық өмiрiндегi қиыншылық жағдай, бiлiм берудiң, қазiргi тәрбиелiк процестi белсендендiрудi, оның жаңа түрлері мен ... ... ... бұл процестi басқарудың басқа амалдарын табуды аса қажет етедi.
Басқару мәдениетінің негізгі компоненттері. Білім саласында еңбек ететін адамдардың басқару ... ... ... ... ... бөлігі болып табылады. Дәстүрлі ұғымда кәсіптік-педаго-гикалық мәдениет негізінен педагогикалық қызметтің нормалары, ережелері, ... ... және ... ... Ал, ... жылдардағы психологиялық-педагогикалық зерттеулер педагогикалық мәдениет категорияларына педагогикалық құндылықтар, педагогикалық технология және педагогикалық шығарма-шылықты да ... ... ... басқару мәдениеті, оның тұлға ретінде мектеп басқарудың технологиясы мен ... ... ... және оны алға ... бағытталған жұмыстарда өзінің шығармашылық күш-қуатын танытуы. Бұндай жағдайда басқару мәдениетінің ... -- ... ... және тұлғалық-шығарма-шылық болып табылады.
Мектеп басшысы басқару мәдениетінің аксио-логиялық компоненттері. Қазіргі заманғы мектепті басқарудың маңызы мен мәні ... ... ... ... жиынтығын құрайды. Мектеп басшысы басқару қызметінің процесінде басқару-дың жаңа теориясы мен концепциясын игеріп, ептілік пен дағдыларды меңгереді. Ал ... ... ... ... ... ... баға ... Қазіргі кезде басқару тиімділігін артыруда білім, идея, концепция сияқты басқаруға қатысты ... ... ... ... ие ... жүйені басқарудың құндылықтары сан алуан. Олар: әртүрлі деңгейдегі тұтас педагогикалық процесті басқарудың мәні мен ... ... ... ... ... ... ... мектепті басқару мақсаты, педагогикалық ұжымды, оқушылар ұжымын басқару мақсаты, тұлғаның өзін-өзі тәрбиелеу, ... ... ... мақсаты және бағалау құндылық-мағлұматтарға басқару қызметіне реттеушілік сипат береді; құндылық-білімдер ... ... ... ... мәні мен ... ашады; басқарудың әдістемелік негізін, мектепішілік менеджментті білу, ауыл және қала ... ... ... ... ... ... ... басқару тиімділігін критерийлерін және т.б.
Құндылық-қатынастар педагогикалық процеске қатысушылар арасында өзара байланыстың, кәсіптік қызметке, ... ... ... педагогикалық және оқушылар ұжымындағы тұлғааралық қатынастардың мәнін ... ... ... ... ... ... тұлғалық, арасушылық қасиеттерінің көптүрлігінің мәнін ашады. Ол сапалар бастықтың өз қызметін болжамдап, оның салдарын алдын-ала көре білу ... өз ... мен ... ... ... мақсатымен салыстыра білу қабілеті, ынтымақ-тасу және бірлесе басқару қабілетінен және т.б. көрінеді.
Мектеп директорының басқару мәдениетінің техно-логиялық ... ... ... ... әдістері мен тәсілдерін біріктіреді. Мектепішілік басқару технологиясы арнайы педагогикалық міндеттерді шешу басшы-менеджердің ... ... және ... ... процесті бақылау және реттеуді атқара алатын іскерлігіне байланысты. Мектеп дирек-торының басқару мәдениетінің деңгейі аталған ... ... ... ... ... ... ... тікелей байланысты.
Мектеп директорының басқару мәдениетінің тұлғалық-шығармашылық компоненті педагогикалық жүйені басқаруды шығармашылық акт ретінде қарастыру арқылы ашылады. Мектеп ... ... ... ... ... шығармашылық болып табылады. Басқарудың құндылықтары мен технологиясын меңгере отырып басшы-менеджер ... ... мен ... ... ерекшеліктеріне сай, ол құндылық-тарды өзінше қайта құрып, талдап ... ... ... ... ... ... ... қабілеттерді іске асыратын және жұмсайтын сала болып табылады. Басқару қызметінде ... ... ... ... ... және ... ретінде өзін-өзі танытады.
9.Мектепті басқарудағы ақпараттардың рөлі
Педагогикалық жүйені басқару тиімділігі едәуір дәрежеде қажетті және толық ... ... ... ... ... және толықтығы ақпараты талдау және өңдеудегі асығыстыққа, дерексіз-дікке қарсы қойылады. Әлеуметтік педагогикалық әдебиетте ақпарат педагог пен ... ... ... ... ретінде, кейде жүйе мен қоршаған орта туралы мағлұматтар жиынтығы ретінде қарастырылады.
Басқаруда ақпаратты ... ... оның тым ... ... тым аздығынан туындайды. Мектепішілік басқаруда ақпаратты біржақты қарастыруға ... ... ... да, ... де ... ... оны іске асыруды реттеуге кедергі жасайды. Әдетте педагогикалық жүйедегі ақпараттың ... ... ... саласынан байқалады. Ал оқу тәрбие процесінде тұлға дамудың бағыттары, оның оқу және оқудан тыс әрекеті, мінезі мен даму ... ... да ... ... ... ... айналысқан адам оны жинау, өңдеу сақтау және қолданудың әдістерін жете білуі тиіс. Мектеп басшысы, менеджер өз қызметіне ... ... ... ... нұсқаулық және әдістемелік материалдармен жұмыс жасау жиі қолданылады. Техника-лық құралдарды және компьютерлендірудің нәтижесінде ... ... оны ... ... ... қысқарды. Қазіргі мектеп басшысының міндеті -- ... ... ... технологиясын жасап, енгізу. Ол технологиияны басшымен бірге мұғалімдер де пайдалана алуы тиіс.Педагогикалық жұйені басқаруда кез келген ақпарат маңызды, ... ... ... ... ... үшін ... басқару ақпаратының маңызы ерекше. Түрлі белігілеріне қарап басқару ақпаратын былай топтастыруға болады: уақыты бойынша -- күнделікті, ... ... ... ... қызметіне қарай -- талдамалық, баға беруші, конструктивті, ұйымдық; ... ... ... ... -- мектепішілік, ведомстволық, ведомстводан тыс; мақсатты пайдалануы бойынша -- ... ... ... және ... Мектепті басқарудың әдістерін, принциптерін сипаттаңыз.
Мектепті басқару келесідей принциптерден тұрады:
- адамгершілік;
- ... ... және ... тіл ... мотивациялық және ақпараттық негіз;
- ... және ... ... ... ... ... ... гуманизация және сөз бостандығы;
- ... және ... ... ... ... өзін өзі ... басқарудың әдістері.Тікелей бақылау - пән оқытушылары мен сынып ... ... ... ... ... және талдау;
Сабақтантыс іс шараларға қатысу және талдау
Факультатив, спорттық секцияларға қатысу және ... ... ... ... ... ... журналдарын, есеп беру қағаздарын тексеру.
Ата - аналармен, оқытушылармен, оқушалырмен сұхбат ... ... ... жеке дара ... ... ... 5 - 6сабақ бойы бір сыныпта оқушылардың түрлі жағдайдағы қабілеттерін бақылайды.
Мақсатты ... ... ... және ... ... ... сабаққа қатысу;
Ауызша бақылау. Оқытушылармен сабақтан тыс іс шараларды ... ... ... ... ... ... ... жұмыстар, қорытынды бақылау жұмыстары;
Кешенді бақылау. Жазбаша және ауызша бақылаудың әдістерінің байланысты ... ... ... ... Менеджмент педагогикалық процесті басқару әдісі ретінде "Менеджер" ұғымы ең алдымен, кәсіби ... ... ... ... жаңа ... ... ретінде түсіндіріледі. Білім беру мекемелерін басқару - кез ... ... ... ... ғана ... ол терең меңгеруді қажет ететін ғылыми білімдер жүйесі, және туа біткен қабілетті, ерекше дарындылықты, лидерлік қасиеттерді талап ететін ... ... ... беру ... ... - ол тек қызмет қана ... ... те, ... бұл қызмет кәсіптің барлық белгілеріне ие: жетекші іс-әрекет, арнайы білімді, білік пен дағдыны, арнайы тұлғалық әрі кәсіби сапаларды міндеттейді. ХХ-ХХI ... ... ... ... ... ... өсуi мен өзгеру уақыты. Бұл эволюцияның бастапқысы ретiнде басқарудың классикалық мектебiнiң негiзiн салушы А. Файольдiң еңбектерiн атауға болады, ол 1916 жылы ... ... ... ұсынған. Дәл осы принциптер ғылыми басқару теорияларының негiзiне айналған."Басқарудың ... ... ... ... ең ... ... ... ХХ ғасырдың 30-жылдарында басқарушылық ғылым дамуында "басқарушылық ... ... атты жаңа ... ... Классикалық теория бiрлескен іс-әрекет нәтижелiлiгiнiң негiзгi шарттары не, қашан, қайда және ... ... ... ... ... нақты ресми құрылымы, жемiстi жұмысты (ең бастысы, материалдық жағынан) қамтамасыз ету деп санаған. Ал адамдар қатынасының теориясы адамның ... ... ... ... ... пен жеке тұлғалар арасындағы қатынастарды бiрiншi орынға қояды. Бұл теория ХХ ғасырдың 50-60-жылдары Батыста, әсiресе АҚШ-та кең өрiс ... ... оң ... бере ... дегенмен басқарудың демократиялық әдiстерiн кеңiнен енгiзу әрекетi де осы теориямен байланысты. "Адамдар ... ... ... ... ... ... жағдайлық теориялары, басқарудың рационалистiк (ақыл-ой талабына ғана негiзделген) және мiнез-құлықтық теорияларының жағымды жақтарын бiрiктiрiп, олардың орнына ұйымдастырушылық даму теориялары ... осы ... ... қысқаша тоқталып кетейік:
14.Менеджменттің әдіснамалық тәсілдері: комплексті-жүйелік, бағдар-мақсаттық ???
Нәтижелі мақсат қою және оған жету үшін қолданылатын басқарушылық әрекетті ... ... ... ... әдісі есебінде қаралып, танылады.
Менеджмент басқарушылық шешімдер қабылдау барысында оған тән функцияларды, іс-әрекеттер мен ... ... ... тәртіпке келтіру үшін толып жатқан әр түрлі қажетті тәсілдерді, пікірлер мен амалдарды пайдаланады.
"Менеджменттің әдісі" түсінігі грекше methodos ... ... ... ... сөзінің этимологиясымен байланысты екі түрі бар: біріншіден, қоғамдық өмірді және құбылыстардың табиғатын зерттеудің, таңдаудың тәсілі ... ... ... ... ... немесе тәсілі деп дәлелделінеді. Бірінші жағдайда -- басқару жүйесіндегі қарым-қатынастар туралы жаңа білім алуға мүмкіншілік беретін басқару ... ... (гр. -- ... ... ... ... терминінің маңызы басқару процесінің жүзеге асырылуының тәсілін белгілеп көрсетеді.
Менеджмент туралы әдебиеттерде "әдіс" түсінігімен қоса бір мағына беретін және бірін-бірі ... ... ... (tecnique), "тәсіл" (арroach), "амал" (device) деген категориялар жиі қолданылады. Ұйымдардың қолындағы ... ... оның ... ... жинағын құрайды. "Әдістік аппарат" немесе, "әдістік негіз" түсініктері менеджмент қамтамасыз ... ... ... ... де ... ... ерекше орын алады, өйткені олардың негізінде оның теориясы мен ... ... ... ... ... кейбір міндетін орындай отырып, әдістер практикалық басқару мақсатына қызмет етеді; мақсаттарды жүзеге асыру және уақыт пен басқа ресурстарды, қысқаратын амалдар мен ... ... ... ... ... қамтамасыздандырады. Бір уақытта әдістер жүйесін пайдалану жаңа ... ... ... басқару туралы білімді кеңейтіп және тереңдетуге жағдай туғызады. Сонымен, әдістер менеджмент теориясының ... және оның жаңа ... ... ... ... Осыдан-ақ басқару әдістерінің проблемасына теоретиктер мен практиктердің үнемі назар аударулары түсінікті.
15. ... ... ... ... ... айқындаңыз.
Кайзен бұл
* Үздіксіз жетілдіру (үлкен емес, ақырын, бірақ үздіксіз жетілу);
* Аса ... және тез ... үшін ... ... қолдану және жұмыс тәсілдерін өзгерту.
* Ең жақсы көрсеткіштегі құралдарды қолдану;
* Қолданылатын әдіске жаңа тұғыр;
* Аса үлкен емес өзгерістердің ... кіші топ ... ... ... шешім табуды талап ететін мәселелер тізімін құрайды (бастамшылық жағдайында). Орындаушылар шын жұмыс пен ... ... ... және қандай да бір іс-әрекетті жетілдіру бойынша идеяларды алға тартуы мүмкін.
Кайзен жеке ... ... ... мүмкін.
Кайзен тұжырымдасы
Міндет
Құрал ... ... ... ... : ... ... ... барлық идеяларды жазыңыз. 2. Барлық алтыбұрыштарды магнитті тақтаға орналастырыңыз. 3. ... соң ... ... ... ең ... идеяларды таңдайды. 4. Барлық идеяларды логикалық категория бойынша орналастырыңыз. 5. ... ... үшін ... 6. ... туындау мөлшері бойынша жаңа идеяларды қосыңыз.
Кайзен принципы: үздіксіз жетілдіру, белгілі ... әр ... ... ... және ... ... түрлі рационализаторлық ұсыныстармен күнделікті сөз сөйлеу.
Менеджер идеяларды түсті магниттік алтыбұрышқа жазады және оларды үлкен магниттік тақтаға орналастырады. Содан соң топ ... ... ... ... ... және ... ... айналасына алтыбұрыштарды қояды. Одан кейін келісілген әрекетке персоналды үздіксіз ояту үшін идеяларды ... ... Cапа ... ... ... ... ... жоспарлау; Сапаны басқару; Сапаны қамтамасыз ету; Сапаны жақсарту.
Қазіргі кезде сапа ... ... ... негізгі принцип арқылы сапа көрсеткіштері анықталуда, атап айтсақ: 1.Тұтынушыға бағытталу; 2.көшбасшылық; 3. персоналды қызықтыру; 4. үрдіс тұрғысынан келу; 5. ... ... ... 6. ... ... 7. ... ... ала отырып, шешім қабылдау; 8. Тасымалдаушылармен өзара тиімді қарым-қатынас орнату. Тұтынушыға бағытталу, яғни ішкі және сыртқы ... ... мен ... айшықтау; олардың талаптары мен сұраныстарын қызығушы жақтағыларға жеткізу; тұтынушылардың талаптарының орындалуын қадағалау; ішкі тұтынушылардың (студенттердің, қызметкерлердің) белсенділігі мен ... ... ... ... жұмысқа орналастыру; сапаны жетілдіру; үнемі түзетулер жасау. Принципті іске ... ... ... ... және болашақтағы қажеттіліктері мен күтулерінің түсінуіне, олардың талаптарын орындап, күтулерінің асып түсуіне тікелей басланысты; Басшылық тұтынушылардың білім беру ... ... ... ... тілектерді алдын ала таба білуге, олардың сұраныстарын қамтамасыз етуге ұмтылады; Тұтынушылардың қажеттіліктері мен ... ... ... ... ... ... қанағаттануын өлшеу мен түзетулер енгізу; Мекеменің тұтынушылармен өзара тығыз байланыс ұйымдастыру.
Көшбасшылық: Ұйымның мақсаты мен әрекет ету бағыттарының бірлігін ... ... Олар ... ұйым ... ... ... ... жағдай жасайтын ішкі ортаны құрулары және ұстаулары керек. Принципті жүзеге асыру үшін: Басшылық сапаға деген көзқарасын және ... өз ... ... Ішкі ... ... жіне оң ... Тұтынушылардың қажеттіліктерін қанағаттандыру бейімдеу; Тұтынушылардың талаптарын бекітілуін және орындалуын қамтамасыз ету; Нақты мақсаттар қол білуге және оларға қо жеткізуде ... ... ... ... ... ... ... жақтау; Персоналдарды қажетті ресурстармен қамтамасыз ету,олардың белсенілігін арттыруға қолду көрсету; Білім беру процесіне қойылған ... ... беру ... ... жетекшілік ету.
Пернсоналды сапа менеджмент жүйесіне тарту: персоналды сапа менеджмент ... ... ... ... ... ... оның өзіндік белсенділігі; сапаны жақсартудағы мақсат пен міндеттерді өзіндік тұрғыдан бағалай алуы; өзін-өзі жетілдірудің ... ... ... ... ... көре білуі және оны түзетуге атсалысу және т.б. Принципті жүзеге асыру үшін: ... ... ... ұйым ... ... ... ... қызығушылығы мүмкіндік береді; Қызметкерлердің барлығын бір мақсатқа жұмылдырғанда ғана және сол мақсатқа жету барысында түгелдей ... ғана ... ... ... болады; Қызметкерлер білім беру прцесінің сапасын қойылатын ... ... ... мен ... ... ... Білім, тәжірибесін көтеруге мүмкіндіктер іздеуі және оған ... ... ... ... ... келу: үрдістерді анықтау; олардың өзара байланысын айшықтау; сапаны жетілдірудегі мүмкіндіктерді анықтауы және т.б.
Жүйелілік тұрғыдан келу: білімдендіру іс-әрекетінің құрылымын ... Сапа ... ... жүйе ретінде модельдеу; мақсатты іс-әрекет; үдеріс нәтижелерін талдау және өлшеу; және т.б.
Үнемі жақсарту: қызметкерлерді үнемі жақсарту әдістері мен ... ... ... струтегиялық жоспарлау және жүзеге асыру; әрбір үдеріс үшін сапа ... ... және т.б. ... ... ала ... ... қабылдау. Тиімді шешімдер - деректер мен ақпараттар жинақталады және өлшенеді. Принципті жүзеге асыру үшін: ... ... ... мен ... ... және ... Деректер мен ақпараттарды талдау үшін мақұлдаудан өткен әдістер қолднылады; Сапаны басқарудың статистикаға сәйкес келетін және ... ... ... ... ... зор; ... ... нәтижесі негізінде іс-әрекеттер және шешімдер қабылданады.
Тасымалдаушылармен өзара тиімді қарым-қатынас орнату. Ұйым жәнеолардың жеткізушілері өзара ... ... және ... ... ... ... екі тараптың құндылықтарын жоғарылатыуға мүмкіндік туғызады. Принципті жүзеге асыру үшін: Негізгі жеткізушілерді анықтау; Жеткізушілермен тығыз байланыстарды ... ... ... ... жасау; Тұтынушылардың қажеттілігін келісе отырып анықтау; Ақпараттармен алмасу; Жеткізушінің қызмет беру қабілетін анықтау.
17. Жетістікке жету формулаларының мәнін ... , , . ... , , , . С. ... 1. , 2. , 3. , 4. . Караковский: , . Золотарев А. , , , ... ... ... ... ... жүйесіндегі менеджердің міндеттері мен қызметтері
Мектеп менеджері қызметі ... ... және ол өз ... осы ... ... ... ... Адамдармен жұмыс - адамзат қызметінің ең күрделі де қиын түрі. Педагогикалық ұжымды ... ... ... ... ... ... психологиясы, тұлға психологиясы, жас ерекшелік психологиясы, педагогикалық психология, педагогика, білім философиясы. Менеджерге риторикадан, педагогикалық шеберліктен, аутотренингтен, конфликтологиядан; эстетикадан (бөлме эстетикасы, ... ... ... ... ... ... эстетикасы, ұжымның эстетикалық тәрбиесі); этикадан білімдер жүйесі қажет.
Қазіргі кезеңде заман, менеджерлерден білім берудегі инновациялық технологияларды болжау мен ... ... ... үнемі жаңалануына байлынысты нарық конъюктурасының, сұраныс пен ұсыныс динамикасының жағдайын зерттеу үшін ... ... ... талап етіп отыр. Ол үшін білім беру менеджері маркетинг негіздерін білуі керек, мемлекеттік тіл мен шет тілдерін меңгеруі ... беру ... ... табиғатынан көпқызметті, ол ұйымдастырушы, әкімшілік, зерттеуші, педагог, қоғам қайраткері ролін орындайды. ... ... ... ... беру менеджерлері қызметінің құрылымы соңғы жылдары жиі зерттеу объектісіне айналуда.осы мәселе бойынша түрлі көзқарастар айналып келгенде құрылымына байланысты ... ... ... әкеп ... ... алғанда, білім беру менеджеір қызметінің белгілі бағыттарына сәйкес құрамы мен құрылымы болады, олар міндеттерінің ерекшеліктерімен анықталады. ... ... ... ... беру менеджері қызметінің құрылымын анықтауда келесідей тұжырым бар: менеджнр қызметі құрылымындағы қызметтер түрін орындай алу біліктілігі негізінде 4 блок ... ... 1) ... немесе басқарушылық, әкімшілік; 2) педагогикалық; 3) коммуникативтік; 4) зерттеушілік.
19. Әдістемелік жұмыстың мақсаты мен ... және ... ... ... - ... және озат ... тәжірибе жетістіктеріне, оқу-тәрбие жұмысының нақты талдауына негізделген, әрбір мұғалімнің, ұстаздың, тәрбиешінің, оқу мекемесі басшысының, ... беру ... ... да қызметкерлерінің педагогикалық мамандық дәрежесін және кәсіби шеберлігін көтеруге (педагогтардың кәсіби өз-өзіне, білім беруді, өзін-өзі тәрбиелеуді, ... ... ... ... ... да есептегенде), тұтас педагогикалық ұжымның теориялық мүмкіндігін дамыту мен көтеруге және оқушыларға нақты білім беру, ... мен ... ... ... ... ... ... байланысты шаралардың, қызметтердің жүйесі.
Ол оқу-тәрбие процесiн басқарудың, педагогтарды жоғары әдiстемелiк мәдениет пен өз ... ... мен ... ... ... ... ... амал-тәсiлi болып табылады. Оның стратегиялық бағыттарының бiрi - бiлiм беру тәжiрибесiндегi оқушылардың танымдық, ойлау ... ... ... бiлiм, бiлiк және дағдыларды қалыптастыратын ұтымды және нәтижелi әдiстердi шығармашылық түрде меңгеру. Сонымен әдiстемелiк ... - ... ... ... ... ... кәсiби, әдiстемелiк және мәдени деңгейiн көтеру бойынша ұжымдық, топтық, жеке-дара жүйелiк жұмысынан ... ... ... ... Ол оқу-тәрбие процесiн басқарудың, педагогтарды жоғары әдiстемелiк мәдениет пен өз еңбегiнiң ... мен ... ... ... ... ... ... болып табылады. Оның стратегиялық бағыттарының бiрi - бiлiм беру тәжiрибесiндегi ... ... ... әрекетiн белсендiретiн, терең бiлiм, бiлiк және дағдыларды қалыптастыратын ұтымды және нәтижелi әдiстердi шығармашылық түрде меңгеру. ... ... ... ... ... жоғары әдістемелік мәдениет пен өз еңбегінің сапасы мен ... ... ... ... маңызды амал-тәсілі болып табылады. Әдістемелік жұмыс педагогикалық тәжірибемен ... ... ... ... көрнекті өкілдері Н.К. Крупская, А.В. Луначарский педагогикалық тәжірибені өсіп келе ... ... ... ... мен ... дамуының бастаулары деп есептеген. А.С. Макаренконың, С.Т. Шацскийдің, Р.С. Ривестің, В.Н. Сорока-Росинскийдің және ... ... да ... ... ... ... негізінде құралған тәжірибелері тәрбиенің теориясы мен практикасының бірлігі, мектептің қоғамдық мақсат мүдделері негізінде ... ... осы ... ... дұрыс жолдарын табудың үлгісі бола бермек.
әдiстемелiк жұмыстың мазмұны қазiргi ... ... ... ... Бұл ... мұғалiмдердiң әдiстемелiк жағынан жетiлуi және олардың өздігінен білімін жетілдіруі, маман педагогтардың ... ... ... ... ... ... ... аттестациялау олардың әдiстемелiк деңгейiнiң көтерілуін, шеберлігіне жағдай жасайды. Аттестациялау - бiлiм беру мекемелерi қызметкерлерiнiң мамандығының, ... ... мен ... ... ... ... ... мақсаты - бiлiм беру қызметкерлерiнiң кәсiби біліктілігін жетілдірілуін, еңбегiнiң нәтижелі болуына ... ... ... ... ... ... тиiмдi жүйесiн құру. Мұғалiмдер аттестациясы педагогикалық еңбектiң нәтижелiлiгi және оқу-тәрбие процесiнiң сапасының сараптамалық бағасы негiзiнде жүргiзiледi.
Аттестацияның, сараптамалық ... ... ... жүйелiлiгi және тұтастығы принциптерi - педагогикалық қызметкерлерге деген объективтi, дұрыс, ... және игi ... ... ... ... ... мұғалiмге белгiлi бiр категория берiледi. Сондай-ақ, мұғалiмнiң мамандықты көтеру курсындағы педагогикалық бiлiм алуы және ұстаздық іс-әрекетi де ескерiледi.
20. Басқару амалдары: ... ... ... ... ету, кадрлық саясат.
Бақылау - басқарудың ең маңызды функцияларының бірі. Бақылау шынайы қазіргі жағдайды бағалауға, соның нәтижесінде, ұжымның жоспарлық ... ... ... ... ... үшін ... ... мүмкіндік береді.
Қызметкерлер саясат - мұнда басшы қызметкерлерді таңдайды, қабылдайды және оқытады.
Жеке кәсіпорындарда және кейбір ағартушылық ұйымдарда ... ... ... жұмысқа қабылдап, жұмыстан босататын басшылардың өздері. Ол ... өзі ... ... өзі ... ... да өзі ... жасайды. Ірі мекемелерде бұл жұмыспен кадрлар бөлімі айналысады.
Адам ресурстарын басқарудың негізгі функцияларын бөліп ... жаңа ... ... ... жаңа қызметкерлерді іздеу; қызметкерлерді іріктеп, оларды жұмысқа қабылдайдау; жаңа ... ... ... ... ... ... қызметкерлерді жетілдіру бағдарламасын құру; бақылау; өтініштерді зерттеу мен талдау; мадақтау жүйесін құру және ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру және т.б.
21.Мектеп мекемесінің жұмысын жоспарлау.23.Жоспар түрлері,технологиялары.Негізінен алғанда жоспарлау басқару қызметінің бірі болып табылады.Жоспарлау - шешімді ... ... ... мекеменің дұрыс қызмет етуі мен дамуына қолайлы жағдай тудыратын барлық ішкі және сыртқы факторларды мүмкіндігінше алдын ала ... ... ... мына ... ... ... ... анықтау;
-жоспарды енгізу мен орындау.
Кез-келген ұйым басшы мен қызметкерлердің қызметін реттеуге бағытталады.Ол ең алдымен,басшының өз ... ... ... ... ... ... ... реттеу.Ұйым алдында:жоспарды кім және қалай іске асырады? Деген сұрақ тұрады.
Жоспарлау құрамы:
-мақсаттар мен ... ... ... ... және оларды мақсат міндеттер бойынша бөлу.
Жоспарлаудың бір бөлігі ұйымдастыру.Ұйымдастыру функциясының негізгі құралдары(бұйрықтар,қағидалар,ережелер,нұсқаулар,ескертпелер,кеңестер,пікірлесу т.б) мотивация,бақылау,үйлестіру,коммуникация,жиындар,жиналыстар,ақпараттық ... ... ... технология,бейресми кездесу.
Басқару қызметінің аясында іс-әрекет жағдайын талдау,жоспарлау,іс-әрекетті ұйымдастыру,қабылданған шешімдердің орындалуын ... және ... т.б. ... жүзеге асады.Тиімді,нәтижелі басқару үшін аталған қызметтердің барлығының үйлесімді өзара әрекеттестігін қамтамасыз ету қажет.Олардың біреуінің орындалмауы тұтастай ұжым ... ... ... ... ... дегеніміз іс-әрекеттің негізгі түрлері мен тұтас іс-әрекеттің тиімділігін арттыруға бағытталған шараларды анықтау..Ал,тиімді жоспарлау дегеніміз жұмыстың жай-күйін жан-жақты және мақсатты есепке алу және ... қол ... ... ... баға ... ... орта білім беруді дамыту Концепциясында деп белгіленген.Жалпы білім беретін мектептерді ... ... ... ... ... іс-әрекеттің нақты жоспарлануын талап етеді.Мектептің ең маңызды жоспары мектептің жылдық жұмыс жоспар,ол жалпы мектеп іс-әрекетінің ... ... ... ... және сыртқы байланыстары мен өзара тәуелділігі есепке алынады.Жылдық жоспардың терең ойластырылуы негізді және ... ... ... ... ... анықтайды.Мектептің жылдық жұмыс жоспары төмендегі ұстанымдарға сүйеніп құрастырылады:
- жоспарлаудың ... ... ... және ... ... ... ... үдерістің психологиялық-педагогикалық заңдылықтарын,мектеп дамуының тенденциялары мен болашағын ескере отырып құрастырылуы тиіс.;
- жоспардың қолайлығы және ... ... алға ... ... жету үшін ... шаралардың қажетті және жеткілікті мөлшері болады.Бұл ұстаным жоспардың шынайы болуына, мектеп ұжымының іс-әрекетінің қолайлы жолдары мен ... ... ... ... ... ... өзара байланысын қамтамасыз етуге бағытталады;
- жоспардың нақтылығы.Орындалатын нақты шараларды жеткізу қажет,орындаушыларға берілетін тапсырмалар,іс-шараларды өткізуге кім жауапты,мерзімі,орны мен уақыты ... ... ... - ... қағида.
В.А.Сухомлинскийдің пікірінше: .
Қазіргі кезде кейбір мектептерде іс-әрекеттің ... ... ... жоспарларының басқада түрлері құрылады. Мектеп қызметінің белгілі бір шарттарының өзгеруі, алдын-ала жоспарланбаған жаңа ... ... ... ... ... өзгерістер мен түзетулер енгізуге себеп болады.
Жоспардан басқа мектепте басқа да құжаттар ... ... ... 3 ... ...
* ... ...
* Мектеп ішіндегі ақпарат және қаржы-шаруашылық құжаттар;
Педагогикалық оқыту құжаттарына:
-журналдар,сынып журналдары,факультатив және дайындық сабақтарының журналдары.
-кітаптар:оқушылар тізімінің алфавиттік кітабы,бланктер мен тіркеу ... ... ... ... ... ... алу ... жеке құжаттары.
-жоғарғы мекемелерден келіп түскен бұйрықтар,жарлықтар және де ... да ... ... ... ... ... құқығы туралы лицензиясы. Т.б.
24.Менеджмент қызметтері:жоспарлау,ұйымдастыру,түзету,түрткілеу және бақылау.
Менеджмент қызметтері: жспарлау, ұйымдастыру,түрткілеу,бақылау.
Жоспарлау басқаруда ең маңызды функция болып табылады. Бұл ... ... ... ... жүзеге асуы үшін дұрыс шешім қабылдауды талап етеді.Ол жаксы жетістіктерге жету үшін дұрыс бағыт таңдау керек.Ұйымдастыру-белгілі мақсатқа жету ... ... ... істейтін адамдарға ұйымдастырушылық құрылымын құрайтын жүйе болып табылады.Ұймдастыру жұмысын кім және ... іске ... ... ... ... ... ... іске асуы үшін жеке қызметші немесе топты іс-әрекетке ынталандыру жүйесі.Бақылау-басқару қызметі,жұмыстың сандық және ... ... ... ... ... құралдары- қадағалау,іс-әрекетті жан-жақты тексеру,есеп және талдау.Басқару қызметтерінің ішінде бақылау кері байланыс б.т.Бақылау түрлері: алдын-ала бақылау,ағымдық,қорытынды.
25. және ... ... В.Г. ... ... ... - ... оның кез-келген даму сатысындағы, iшкi өзiне тән қасиетi. Бұл қасиеттiң жалпылық сипаты бар және ол ... ... ... ... ... ... ... еңбек пен өмiр барысында қарым-қатынас жасау, өзiнiң материалдық және рухани өмiрiнiң жемiсiмен алмасу ... ... ... ... ... дегенiмiз - мектеп iшiндегi "психологиялық, ұйымдастырушылық және ... ... ... ... мен ... саналы түрде реттеу деген пiкiрiне толық қосылуға болады. Дегенмен, басқарудың алдыңғы қатарлы тәжiрибесiн ... ... , ... ... ғана және оны ... ... тұрғыдан бағаламай, тек баяндаумен ғана шектеледi. К.Я. Вазинаның пiкiрiнше: "Басқару - ... бiр ... ... ... ... ... жауап беретiн жүйенiң қызметi". "Менеджмент" - ағылшын сөзі. Басқару деген мағынаны білдіреді. Ол ағылшынның "манус", яғни "қол, күш" - ... ... ... ... мал бағу ... ... ... ат тізгінін ұстау, меңгеру шеберлігін білдірген. Кейіннен бұл атау адам қызметінің саласына ауысып, ... ... бір ... ... ... ұйымдастырудың ғылыми, практикалық мәнін білдіретін болған.
Менеджмент сөзі ... ... ... ... ... ... ... қарым-қатынас жасау әдебі.
2. Билік және басқару мәдениеті.
3. Шеберліктің ... түрі және ... ... ... органы, әкімшілік бірлік.
Менеджмент ұғымы басқару саласы бойынша да түрлі мағынаны білдіреді. Менеджмент - ... ... ... ... оның ... ... бар. Басқару сөзінің аясы кең, ал менеджмент белгілі бір басқару ... яғни ... ... ... ... ... жеке шаруа (фермер) қожалығының жұмысын әлеуметтік, экономикалық процесс негізінде басқару.
Менеджмент теориясын ... ... бірі ... ... - іргелі дәл ғылымға, ережелер мен принциптерге негізделген шынайы ғылым деп ... ... ... аталған элементтері бола түра, менеджмент ғылымнан немесе кәсіптен гәрі, тәжірибеге жуыұтау деген. Менеджмент ... ... ... ... ... ... ... мен алуан түрлі экономикалық қызмет көрсетуге жатқызады. Ал менеджмент ... ... ... ... ... пен Лючия Ланг менеджмент - ... ... ... мен тәсілдері, өзін-өзі басқару, өзін-өзі іштей реттеу, нәтижеге жетудің ізгіленген, пайдалы, ... ... ... орыс ... А.В.Попов жұмысты бағдарлау, мақсатқа жетуің тиімділігі дейді. Менеджмент - өндірісті басқару мен өнімнің артуын іске ... ... ... ... ақтауы, пәлсапасы, принципі, әдіс-тәсілдері. Ал коммерциялық емес қызмет саласындағы менеджмент туралы американдық менеджмент теоретигі П.Друкер былай дейді: "Бұл адамдардың айналасындағы ... ... ... ... ... өз ... икемдеуге және бірге істейтін істе тиімді нәтижеге жету үшін күш ... осал ... ... ... менеджменттің мақсатын былай көрсетеді:
1. Адамдарды бір мақсатқа жұмылдыру. Онсыз көпшілікті бір ұжым жасай алмайсың.
2. Әрбір қызметкердің қажетін білу, ... оны ... ... ... ... естен шығармау.
4. Жұмыс істейтін адамдардың кәсіби шеберлігі мен дағдысы, білімі әр ... және ... ... ... де әр ... ... олардың өзара қарым-қатынасы өзара түсінушілікке құрылуы керек.
5. Өндірісті шығарған өніміне ... ... ... ... ... ... кең ... түсінік беруге талпынбайды. Оны іскерлік кәсіпшілікке, былайша ... ... ... мен алуан түрлі экономикалық қызмет көрсетуге жатқызады. Менеджмент ... ... мен ... ... ... береді. Олар былай деп жазады: "Кең мағынада, әлеуметтік тұрғыда қарағанда, менеджмент ... - ... тән ... ... ... ... ... техника немесе тәсіл. Қандай ұжым болмасын оның өзінің жеке менеджменті болуы керек. Осы тұрғыдан алғанда ... ... ... ... ... ... әрі сол арқылы белгілі бір адамдар тобының мақсаттары мен ... ... ... ... ... туралы классиктердің тұжырымдары көп жағдайда ұқсас келеді. Гальвецидің пікірінше, басқару процесі - өнер. Оның басты мәні ... ... ... ілім ... ... ... ... қолдану.

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тәрбиенің әдістері9 бет
"педагогикалық психология ғылым ретінде"18 бет
6м010100- "мектепке дейінгі оқыту мен тәрбиелеу" мамандығының магистратураға қабылдау емтиханының бағдарламасы28 бет
Ағылшын елдерінде болашақ әлеуметтік педагогтарды кәсіби даярлау ерекшеліктері80 бет
Ақпараттық - коммуникациялық технологияны қолдануда пән мұғалімдерін дайындау36 бет
Бастауыш сынып мұғалімінің педагогикалық шеберлігі және оны қалыптастыру мәселелері47 бет
Жаңа педагогикалық технологияларды пайдалану83 бет
Жоғары мектеп оқытушысының тұлғасы4 бет
Информатика пәні бойынша критерийлі-бағытталған тест тапсырмаларын жасау әдістері.24 бет
Мектептегі басқарудың ғылыми-педагогикалық негіздері15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь