Тәжірибедегі егеуқұйрықтардың бүйрегінің морфологиялық зерттеулері

Қоршаған орта факторларының ағзаның бейімделушілік жағдайына әсері қазіргі таңдағы биология мен медицина саласында өзекті мәселелердің бірі болып отыр. Организмнің қалыпты тіршілік әрекетіне қажетті жағдай қимыл-қозғалыстық белсенділік екені бұрыннан белгілі[1-2]. Қимыл–қозғалыс белсенділігінің аздығы- денсаулықтың төмендеуіне себеп болатын маңызды факторлардың бірі [3-4]. Әдебиет мәліметтерінде адамдармен және жануарлардың гипокинезия әсеріне көптеген ғалымдар сипаттама жазған, ал ББҚ-ды қолдана отырып ұлпалық және клеткалық деңгейде гипокинезия кезінде ағзаның бейімделу процестері аз зерттелген. Сонымен, клеткалық бейімделу механизмін зерттеу қазіргі биология ғылымында өзекті мәселелердің бірі[5-6]. Осыған байланысты біздің жұмысымыздың мақсаты: биологиялық белсенді арнайы өнімдерді қолдана отырып, егеуқұйрықтардың бүйрегінің морфофункционалды өзгерістерін зерттеу.
Материалдар мен зерттеу әдістері. Эксперименталді зерттеу жұмысында арнайы өнім -радиопротекторлы, детоксицирлеуші биологиялық белсенді заттардың қосындысымен бірге гипокинезия әсерін алған егеуқұйрық бүйрегінің бейімдеушілік мүмкіншілігін анықтауда салмағы 180-220 грамм, 3 айлық Вистар түрінің 40 еркек егеуқұйрық алынып жүргізілді. Тәжірибе барысында барлық жануарлар бірдей стандартты жағдайда ұсталынды. Гистологиялық зерттеудің негізгі объектісі ретінде бүйрек клеткалары алынды. Бұл тәжірибе 30 күн аралығында өткізілді, барлық жануарлар егеуқұйрықтар 4 топқа бөлінді: I-ші жануарлар тобы –бақылау; II-ші жануарлар тобы – 30 күн аралығында гипокинезия әсерін алған; III-ші жануарлар тобы – 30 күн аралығында гипокинезия + радиопротекторлы арнайы өнім «Таң сәулесі»; IV-ші жануарлар тобы – 30 күн аралығында гипокинезия + детоксицирлеуші арнайы өнім «Мөлдір».
1. Лукьянов В.С. О сохранении здоровья и работоспособности. – М.: Медгиз, 1952, С 136.
2. Фомин Н.А., Вавилов Ю.Н. Физиологические основы двигательной активности. – М.: Физкультура и спорт, 1991, С 224.
3. Шустов, Е.Б. Закономерности адаптации к деятельности в экстремальных условиях / Е.Б. Шустов, В.С. Новиков, В.В. Горанчук // Всероссийская научная конференция с международным участием, посвященная 150-летию со дня рождения академика Ивана Петровича Павлова, Санкт-Петербург, 15-17 сент., 1999.: Материалы конференции. – 1999. С. 53-56.
4. Барбашова, З.И. Изменение резистентности организма, функционального состояния тканей и биохимических процессов в них при гипокинезии / З.И. Барбашова, Е.К. Жуков, С.М. Бакланова // В кн.: Адаптация к мышечной деятельности и гипокинезии. – Новосибирск, 1970. С.26–35.
5. Коваленко, Е.А. Гипокинезия / Е.А. Коваленко, Н.И. Гуровский. – М.: Медицина, 1980. С 320.
6. Коваленко, Е.А. О проблеме гипокинезии в современной медицине / Е.А.
Коваленко // Гипокинезия. Медицинские и психологические проблемы. – М., 1997. С. 35–36.
7. Волкова О.В., Елецкий Ю.К. Основы гистологии и гистологической техники. 2-е изд.М.: Медицина, 1982. С 3-7.
        
        УДК  591. 521. 1. 
З.Б. ЕСИМСИИТОВА, У.С. ШАПЕНОВА, Ф.Д. ... С.А. ... ... ... МОРФОЛОГИЯЛЫҚ ЗЕРТТЕУЛЕРІ.
әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы
Қоршаған орта факторларының ағзаның ... ... ... қазіргі таңдағы биология мен медицина саласында өзекті мәселелердің бірі болып отыр. Организмнің қалыпты тіршілік әрекетіне қажетті ... ... ... ... бұрыннан белгілі[1-2]. Қимыл - қозғалыс белсенділігінің аздығы- денсаулықтың төмендеуіне себеп болатын маңызды факторлардың бірі [3-4]. Әдебиет мәліметтерінде ... және ... ... ... ... ... ... жазған, ал ББҚ-ды қолдана отырып ұлпалық және клеткалық деңгейде гипокинезия кезінде ағзаның бейімделу процестері аз зерттелген. ... ... ... механизмін зерттеу қазіргі биология ғылымында өзекті мәселелердің бірі[5-6]. Осыған байланысты біздің жұмысымыздың мақсаты: биологиялық белсенді арнайы өнімдерді қолдана отырып, ... ... ... ... ... мен ... әдістері. Эксперименталді зерттеу жұмысында арнайы өнім -радиопротекторлы, детоксицирлеуші биологиялық белсенді ... ... ... ... ... ... егеуқұйрық бүйрегінің бейімдеушілік мүмкіншілігін анықтауда салмағы 180-220 ... 3 ... ... ... 40 ... ... алынып жүргізілді. Тәжірибе барысында барлық жануарлар бірдей стандартты жағдайда ұсталынды. Гистологиялық зерттеудің негізгі объектісі ретінде бүйрек клеткалары ... Бұл ... 30 күн ... ... барлық жануарлар егеуқұйрықтар 4 топқа бөлінді: I-ші жануарлар тобы - бақылау; II-ші жануарлар тобы - 30 күн ... ... ... ... III-ші ... тобы - 30 күн аралығында гипокинезия + радиопротекторлы арнайы өнім ; IV-ші жануарлар тобы - 30 күн ... ... + ... ... өнім . Балансталған рационға келесі компоненттер кірді:
1кесте. Балансталған рацион ... ... ... ... ... отырып, жануарлар мен өсімдіктер шикізатының биологиялық және тағамдық құндылығы тұқым мен жемістің құрғақ ұнтағын, сонымен қатар А, Е, С ... ... ... цинк, магний және селенді жылқының құрғақ сүтін қоса отырып тамақтанудың арнайы азық рецептурасы өңделді. Арнайы өнімнің құрамындағы мына ... ... ... ... ... ... ... жылқы сүті, қант, минералды-дәруменді комплекс. ... ... үшін жұқа ... ... ... ... ... Микротомда қалыңдығы 7-8 мкм болатын гистологиялық кесінділер дайындалды[7]. МБИ-15 микроскоп көмегімен суреттер мен морфологиялық сипаттамалар берілді.
Нәтижелер мен ... ... ... тобындағы егеуқұйрықтардың жұқа кесіндісін ... ... ... ... қыртысты заты - тамырлар шоғыры мен каналдардан тұратыны көрсетілген және олардың қызғылт ... мен ... ... бар, ... ... клеткалардан құралған. Каналдарда ядро бір деңгейде орналасады. Капилляр тамырлары шоғыр түзеді. Эпителий клеткалары біркелкі ... ... ... ... базальды мембранасы жұқа. Милы затындағы эпителий бірқабатты кубтәрізді келген. Әртүрлі ... ... көп ... ... ... ...
Екінші топтағы егеуқұйрықтың бүйрек ұлпасының морфологиялық зерттеу нәтижесінде, бүйректердің гистологиялық өзгерістері көрінді. Интерстициальды ісіктер пайда болды. Эпителий ... ... ... ... ... ... ... байқалды. Эндотелийдің тамыр шоғырлары, базальды мембранасы анық емес. Эпителиоциттер капсуласы біркелкі пішінде. Шоғырлар ... ... ... ... ... бірқабатты куб және цилиндр тәрізді эпителий каналдарында кейбір клеткалардың шекаралары анық ... ... ... өзгерістер көрінді. Үшінші топтағы бір ай аралығында гипокинезияға ұшыраған және радиопротекторлы арнайы өнімді қолданған экспериментальды жануарлардың ... ... ... ... клеткалары тығыздалған. Жануарлар бүйрегінің ұлпасында клеткалық инфильтрация және дистрофия каналдары кездеседі, паренхима құрылысы толығымен ... ... ... аз ... ... типтегі эпителий каналдары толысқан ядролы. Радиопротекторлы арнайы өнімді қолдана отырып, гипокинезия әсерін алған экспериментальді ... ... ... ... ... бүйрегінде бейімделу процестері күшейді.Төртінші топтағы бір ай аралығында гипокинезияға ұшыраған және арнайы детоксицирлеуші өнімді қолданған экспериментальды ... ... ... ... ... ... ... цитоплазмалық сұйықтықпен толған, ядросы сақталған, гипокинетикалық стресс нәтижесінде морфофункциональды өзгерістері аз болды. Эпителий каналдары ... ... ... ... ... ... ... егеуқұйрықтарда әлсіздік, мінез - құлық өзгерістері көрінбеді, ... ... ... ... ... тобындағы егеуқұйрықты гистологиялық зерттеу нәтижесі, барлық мүшелері қалыпты күйде екендігін, құрылысы сақталғандығын көрсетті. Ерекше патологиялық және ... ... ... ... ... ... ... көбі бұл жағдайда тыныш, қалғандары агрессивті күйде болды, егеуқұйрықтың бүйрегін гистологиялық зерттеу барысында интерстициальды ... ... ... ... ... ... реакцияларының өзгерістері көрінді. Радиопротекторлы арнайы өнімді қолдана ... ... ... ... ... ... ... ісіктер аз және қан тамырлары анық көрінді.Гипокинезияға ұшыраған және ... ... ... ... ... егеуқұйрықдардың бүйрегінде морфофунциональды процестер аз болды және бейімделу қабілеті жоғарылады.
Қолданылған әдебиеттер
* ... В.С. О ... ... и работоспособности. - М.: Медгиз, 1952, С 136.
* Фомин Н.А., ... Ю.Н. ... ... ... ... - М.: ... и ... 1991, С 224.
* Шустов, Е.Б. Закономерности адаптации к деятельности в экстремальных ... / Е.Б. ... В.С. ... В.В. ... // Всероссийская научная конференция с международным участием, посвященная 150-летию со дня рождения академика Ивана Петровича Павлова, ... 15-17 ... 1999.: ... ... - 1999. С. ... ... З.И. ... резистентности организма, функционального состояния тканей и биохимических процессов в них при ... / З.И. ... Е.К. ... С.М. ... // В кн.: ... к ... ... и гипокинезии. - Новосибирск, 1970. С.26 - 35.
* Коваленко, Е.А. Гипокинезия / Е.А. Коваленко, Н.И. ... - М.: ... 1980. С 320.
* ... Е.А. О ... ... в современной медицине / Е.А.
Коваленко // Гипокинезия. Медицинские и психологические проблемы. - М., 1997. С. 35 - ... ... О.В., ... Ю.К. Основы гистологии и гистологической техники. 2-е ... ... 1982. С ... егеуқұйрықтардың бүйрегінің морфологиялық зерттеулері.
З.Б. ЕСІМСИИТОВА, У.С. ШАПЕНОВА, Ф.Д. АЛСЕИТОВА, С.А. МАНКИБАЕВА
Эксперименталді зерттеу жұмысында гипокинезия әсерін алған егеуқұйрықдардың ... көп ... ... ал ... арнайы өнім және детоксицирлеуші арнайы өнім ... ... ... ... ... ... морфофункциональды өзгерістері аз болды.
РЕЗЮМЕ
Морфологические изучение почки крыс в эксперименте.
З.Б. ЕСИМСИИТОВА, У.С. ... Ф.Д. ... С.А. ... ... ... ... ... подвергшихся гипокинезии при использовании радиопротекторного специализированного продукта и ... ... что ... ... на ... ... ... компенсаторно-приспособительные реакции и способствует повышению адаптационому процессу.
SUMMARY
Morphological studying of a kidney of rats in experiment.
Z.B. ESIMSIITOVA, U.S. SHAPENOVA, F.D. ... S.A. ... analysis of kidneys of ... animals exposed to hypokinesia by using a specialized product radioprotection " Tan saulesі " and detoksitsiruyushy " Moldir " showed that the ... effects on the ... of the immune system , reduces the ... adaptive ... and enhances the adaptive process .

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Егеуқұйрықтардың лимфа мен қан плазмасының биохимиялық көреткіштеріне аллоксанның әсері37 бет
Созылмалы гепатит кезіндегі егеуқұйрықтардың оқшауланған қуығының жиырылу белсенділігін зерттеу51 бет
1.Түркітануға байланысты алғашқы зерттеулер. 2.Орыс ғалымдарының түркітануға байланысты зерттеулері. 3.ХХ ғасыр басындағы түркітану тарихы5 бет
Chenopodiaceae Vent тұқымдасының Climacoptera B. туысы C.lanata өсімдігінің түрінің морфологиялық және анатомиялық ерекшеліктері31 бет
А. ҚЫРАУБАЕВАНЫҢ «РАБҒУЗИ ҚИССАЛАРЫ» МЕН «МАХАББАТНАМА» ТУРАЛЫ ЗЕРТТЕУЛЕРІ134 бет
Абайдың ақын шәкірттері М.О.Әуезов зерттеулерінде10 бет
Адам денесінің морфологиялық белгілері. Пропорциясы, дене бітімі, келбеті3 бет
Азотфиксациялаушы цианобактерия NOSTOC CALSICOLA – ның морфологиялық, физиологиялық, биохимиялық қасиеттерін зерттеу35 бет
Алматы қаласының жағдайындағы Drosophila мelanogaster популяциясындағы особьтарға морфологиялық анализ жасай отырып қоршаған ортадағы ластаушы заттардың әсерін бағалау20 бет
Антропогендік стрессорлардың өсімдіктер мен жануарлардың морфологиялық құрылысына әсері7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь