Модифицирленген цеолитқұрамды катализаторда с6 -c14 парафиндерді сутексіз өңдеу

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6 1.Әдебиеттерге шолу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
1.1.Өндірістегі сутексіз өңдеу үдірісінің заманауи күйі ... ... ... ... ... ... ... ... ... .9
1.2. Сутексіз өңдеу процесіндегі парафиндердің айналу реакциясы ... ... ...13
1.3. Сутексіз өңдеу процесіне қолданылатын катализаторлар ... ... ... ... ... ..21
1.3.1.Крекинг катализаторларының құрамы мен құрылысы ... ... ... ... ... ... ... ... 26

2 Эксперимент нәтижелері және оларды талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..34

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .42

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 43

Қосымша ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..45
Қазақстанда мұнай-газ кешенін дамытуға сенімді негіз болатын өндірістік санаттағы мұнай мен газдың едəуір көп қоры бар. Жүргізілген зерттеулер бойынша, ХХI ғасырда көмірсутек шикізаты мен геологиялық қорлардың өсуін Каспий теңізінің Қазақстандық секторы қорларынан күтуге болады, оның көлемі 13 млрд.т мұнай мен 2 трлн. куб метр газға дейінгі бойынша əлемдегі 6-шы орынға шығуына мүмкіндік береді. Мұнай-газ саласын дамытудың негізгі бағыттары геологиялық қорлары əрі қарай өсіру; көмірсутек өндіру жəне өңдеу көлемін арттыру; мұнай мен газ тасымалдау қуатын кеңейту; көмірсутек шикізатын қалдықсыз өңдеуді қамтамасыз ететін өңдеу қуаты мен мұнай химиялық өнімдерден жоғары сапалы үлкен ассортимент алуды дамыту. Жоғарыда аталған мұнайдың мол қорын ел экономикасына тиімді пайдалану үшін соңғы бағыт, яғни мұнайды терең жəне қалдықсыз өңдеу арқылы жоғары сапалы мұнай мен мұнай химиялық өнімдерінің үлкен ассортиментін алуды дамыту ерекше орын алады. Ұсынылып отырған жұмыстың негізгі мақсаты да осы бағытпен байланысқан.[21]
Қазіргі таңда дүние жүзі бойынша мұнай−газ химиялық өнімдерді сату бойынша АҚШ 3 трлн. дол. табысқы ие. Бұл дүние жүзі бойынша ең алдыңғы табыстардың бірі және мұнай қорының әлемдік көрсеткіші болып табылады. Мұнай химиясының негізгі өнімдері синтетикалық каучук, пластмасса, органикалық синтездің негізгі өнімдері т.б. жатады. Мұнай−газ химиялық өнімдер көптеген салаларда қолданылады. Олар : құрылыс материалдарын жасауда, машина жасауда, энергетика саласында, ауыл шаруашылығында, медицина саласында, электроникада, ғарыштық машиналар, тұрмыстық және өндірістік құрылыс материалдарын, көлік жол материалдарын, машина жасауда қолданылады.

Мұнай-газ өнімдерінің әлем бойынша көрсеткіштері:
• Батыс Еуропа мұнай өнімдерін өндіруден әлемдік көрсеткіш бойынша 32 % ие. Соның ішінде көп мөлшерде өндірілетіні синтетикалыық бояулар, лактар және химиялық өндісістік негізгі өнімдер т.б. заттар жатады. Соның 40% экспортқа шығылады.
• Солтүстік Америка әлемдік көрсеткіш бойынша 30% мұнай өнімдерін өндіреді, осының 26% АҚШ есебінен.АҚШ пен Канада осы салада ең ірі өндірісшілер ретінде әлем саудасанда ерекшеленеді. Минералды тыңайтқыштар, жарылғыш заттар, синтетикалық және полимерлік материалдарды экспортқа шығарады.
• Азия мемлекеттері мұнай өнімдерін өндіруден әлем көрсеткіштің 40 % иеленеді. Қазіргі кезде Жапония арзан мұнай химиялық өнімдерді өндіруді азайтуда, оның орнына мұнайдан басқа жаңа заттар алуға назар аударуда. Қытайда химиялық өнімдер өндіру жылдам дамуда. Басты назар химиялық негізгі өнімдерді өндіруге, шикізаттардан пластмассалар алу, химиялық талшықтар және синтетикалық каучуктар жасауға аударылуда.
Дүние жүзіндегі мұнай химиясы дамуының үрдістері қарастырылған. Отандық мұнай химиясы өнеркəсібін талдау - SWOT берілген, сонымен қатар республикадағы оның даму қадамдары қарастырылған.
1 Нефедов Б.К. Перспективы развития процессов нефтепереработки в России на пороге ХХI века // Нефтехимия.-1999.- Т.39, №5.-С.343-352.
2 Құлажанов К.С., Алмабеков О.А., Нұралы Ә.М. Мұнай өңдеу процестерін жетілдіру//Алматы 2011 -C. 149-211.
3 Соляр Б.З., Глазов Л.Ш. Технология каталитического крекинга для сооружаемых установок // Мир нефтепродуктов.- 2003.- №1.-С. 9-11.
4 Исаков Я.И., Миначев Х.М. Новые возможности использования цеолитных материалов в катализе // Нефтехимия.-1990.-Т.30, №3.-С.291-325.
5 Левинбук М.И., Сюняев З.И. Влияние структуры нефтеперерабатывающей промышленности США, Западной Европы и России на компонентный состав бензинов, удовлетворяющих новым требованиям к качеству автомобильных топлив // ВХО им. Д.И.Менделева.-1998.-С.42-46.
6 Yan Shoshone. Engineering application of residue fluid catalytic cracking //J.Proc. and Petrochem Technol.-2003.- № 2.-P.-5-12. РЖХим.-2003, 19П. 119.
7 An additive boosts FCC flexibility without catalyst changeover // J. Chem.Eng. (USA).-2003.- №7.-P.23. РЖХим.-2003, 19П. 136.
8 Horrath J., Pazmany G.,Farkas J. Vplyv realizacie Katalytickeho krakovania na madarsky petrochemiky priemysel // J.Ropa a Uhile.-1984. - V.26, № 12.-Р.697-703.
9 Нефтеперерабатывающий и нефтехимический завод Feyzin // J.Chem and Eng.-2002. - №218.-P.32. РЖХим.-19П. 122.
10 Lavanya M., Sriram V., Sairam B., Bhaskar M., Meenakshisundaram A. Studies on fluiedcatalitig cracking hudroprocessed feedstocks // J.Sci and Technol.-2002.- V.20, №7-8.-P.713-723.
11 Beijing Yanhua. Cracker u soon // J.Chem and Eng. -2001.-V.79, №42.-P.11. РЖХим.-2001, 19П.89.
12 Қайырбеков Ж.Қ., Әубәкіроа Е.А., Мылтықбаева Ж.К. Жалпы химиялық технология, Алматы: «Қазақ университеті», 2009. –Б 156-157.
13 Хаджиев С.Н. Каталитический крекинг нефтяных фракций на цеолитсодержащих катализаторах. – Москва: Химия, 1982. - 278 б.
14 Войцеховский Б.В., Корма А. Каталитический крекинг: катализаторы, химия, кинетика. - Москва: Химия, 1990.- 152 б.
15 Гейтс Б., Кетцир Дж., Шуйт Г. Химия каталитических процессов. – Москва: Мир, 1981. – 552 б.
16 Исаков Я.И. Использование цеолитных катализаторов в нефтехимии и органическом синтезе // Нефтехимия. – 1998. – Т.38, № 6. – Б. 404-438.
17 Сеттерфильд Ч. Практический курс гетерогенного катализа. – Москва: Мир, 1984. - 520с.
18 Ламберов А.А., Егорова С.Р., Лиакумович А.Г. Влияние способа декатионирования на текстурные свойства высококремнистого цеолита ZSM-5 // Кинетика и катализ. – 2002. – Т.43, № 6. – б. 920-927.
19 Барсуков О.В., Сериков П.Ю. О неаддитивности каталитической активности цеолитсодержащих катализаторов свойствам исходных компонентов // Кинетика и катализ. – 1996. – Т.37, № 3. – б .437-442.
        
        ҚАЗАҚСТАН  РЕСПУБЛИКАСЫ  БІЛІМ  ЖӘНЕ  ҒЫЛЫМ     ...           ...  ...   ҚАЗАҚ   ҰЛТТЫҚ  УНИВЕРСИТЕТІ
Химия және химиялық технологиялар факультеті
Химиялық ... және ... ... ... ... ... ... жұмысы
Модифицирленген цеолитқұрамды катализаторда С6 -C14 ... ... ... ... 4 курс ... ... Балықбаева Ж.Н.
( ... ... ... аға ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... жұмысы 43-беттен, 7-суреттен, 4-кестеден, қолданылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
Түйін ... ... ... ЦЕОЛИТҚҰРАМДЫ КАТАЛИЗИТОР, АПРОТОНДЫ ОРТАЛЫҚ, БЕНЗИН ФРАКЦИЯСЫ, ПАРАФИНДЕР КАТАЛИТИКАЛЫҚ КРЕКИНГІ
Зерттеу нысандары ретінде:
Жұмыстың мақсаты- мұнайдың дизелдік және бензиндік фракцияның ... ... ... ... С6-С14 ... ... ... цеолиті бар катализаторда өңдеу.
Ғылыми жаңалығы қалыпта алкандарды құрамында цеолиті бар ... ... ... ... ... ... ... мен дизель фракциясының құрамына кіретін С6-С14 өндіру кезінде катализатордың көп функцияналды және селективті екендігін ... ... ... из 43 ... ... 7 ... 4 ... 15 списка использованных источников.
Ключевые слова: КАТАЛИТИЧЕСКИИ КЕРЕКИНГ, ЦЕОЛИТСОДЕРЖАЩИИ КАТАЛИЗИТОР, АПРОТОННЫЙ ЦЕНТР, БЕНЗИНОВОЙ ФРАКЦИИ, КАТАЛИТИЧЕСКИИ ... ... ... ... работы: Исседовать свойства синтезированных цеолитсодержащих катализаторов при переработке моделных алканов С6-С14 , ... ... ... и ... фракции нефти.
Научный новизна: Разработаны новые цеолитсодержащие катализаторы полифункционального действия для процессов ... С6-С14 н- ... ... ... ... ... ... в працессе переработки С6-С14 н- алканов входящии в состав бензиновой и дизельной фракции нефти.
ГЛОССАРИЙ
МӨЗ- ... ... ... - мемлекеттер арасындағы мұнай химия өндірісінің көрсеткіштері
MSCC - ... ... ... ... ... ... ... өңдеу үдірісінің заманауи күйі.....................................9 ... ... ... ... ... ... реакциясы ...........13
1.3. Сутексіз өңдеу процесіне қолданылатын катализаторлар......................21
1.3.1.Крекинг катализаторларының құрамы мен ... ... ... және оларды талдау..............................................34
Қорытынды.............................................................................................................42
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі........................................................................43
Қосымша..................................................................................................................45
Кіріспе
Қазақстанда мұнай-газ кешенін ... ... ... ... ... ... мұнай мен газдың едəуір көп қоры бар. ... ... ... ХХI ... ... ... мен геологиялық қорлардың өсуін Каспий теңізінің ... ... ... күтуге болады, оның көлемі 13 млрд.т мұнай мен 2 трлн. куб метр газға ... ... ... 6-шы ... шығуына мүмкіндік береді. Мұнай-газ саласын дамытудың ... ... ... қорлары əрі қарай өсіру; көмірсутек өндіру жəне өңдеу көлемін арттыру; мұнай мен газ тасымалдау қуатын кеңейту; көмірсутек шикізатын қалдықсыз өңдеуді ... ... ... ... мен ... ... ... жоғары сапалы үлкен ассортимент алуды дамыту. Жоғарыда ... ... мол ... ел ... ... ... үшін ... бағыт, яғни мұнайды терең жəне қалдықсыз өңдеу арқылы жоғары сапалы мұнай мен ... ... ... ... ... ... дамыту ерекше орын алады. Ұсынылып отырған жұмыстың негізгі мақсаты да осы ... ... ... ... жүзі бойынша мұнай−газ химиялық өнімдерді сату бойынша АҚШ 3 ... дол. ... ие. Бұл ... жүзі бойынша ең алдыңғы табыстардың бірі және мұнай ... ... ... ... ... Мұнай химиясының негізгі өнімдері синтетикалық каучук, пластмасса, органикалық синтездің негізгі өнімдері т.б. жатады. Мұнай−газ ... ... ... ... ... Олар : құрылыс материалдарын жасауда, машина жасауда, энергетика ... ауыл ... ... ... ... ғарыштық машиналар, тұрмыстық және өндірістік құрылыс материалдарын, көлік жол материалдарын, машина жасауда қолданылады.
Мұнай-газ өнімдерінің әлем ... ... ... Еуропа мұнай өнімдерін өндіруден әлемдік көрсеткіш ... 32 % ие. ... ... көп ... ... ... бояулар, лактар және химиялық өндісістік негізгі өнімдер т.б. ... ... ... 40% ... ...
* Солтүстік Америка әлемдік көрсеткіш бойынша 30% мұнай өнімдерін өндіреді, осының 26% АҚШ есебінен.АҚШ пен ... осы ... ең ірі ... ... әлем ... ... ... тыңайтқыштар, жарылғыш заттар, синтетикалық және полимерлік материалдарды экспортқа шығарады.
* Азия ... ... ... ... әлем ... 40 % иеленеді. Қазіргі кезде Жапония арзан ... ... ... ... ... оның ... мұнайдан басқа жаңа заттар алуға назар аударуда. Қытайда химиялық өнімдер өндіру жылдам дамуда. Басты назар химиялық ... ... ... ... ... алу, ... талшықтар және синтетикалық каучуктар жасауға аударылуда.
Дүние жүзіндегі мұнай химиясы дамуының үрдістері қарастырылған. ... ... ... ... ... - SWOT ... ... қатар республикадағы оның даму қадамдары қарастырылған.
(1 - кесте) SWOT - мемлекеттер арасындағы мұнай химия өндірісінің көрсеткіштері.
Дамыған ... ... ... ... бай ... ... газ қосымша өнімдерінің бар болуы;
* Қосымша газ, маұнай, жеңіс көмірсутектердің қорының болуы,мұнай және газ химиясының ... ... ... ... ... жоғары дәрежеде болуы;
* Мұнай химия мектебінің мемлекет ішінде жақсы дамуы;
* Мұнай химия саласын оқып үйренугі ... көп ... және ... ... ... Мұнай өңдеу өндірісінің, газ қорының және жеңіл көмірсутектер фракциясының әлсіз болуы;
* Мұнай химия саласында жаңа өнімдер алуға мүмкіндіктердің ... ... ... ... төмен болуы;
* Өздерінде мұнайдың шикізаты бола тұра басқа ... ... ... ... сатып алуы;
* Мұнай химия саласында білімнің төмендігі;
* Әлемдік көрсеткіште эканомикасының төмен ... ... ... ... техналогиялық өнімдерді әлемдік деңгейде өндіру;
* Иновациялық жобасының өзіндік және әлемдік деңгейде жоғары нәтижелі болуы;
* Органикалық ... ... ішкі ... ... ... ... ... ресурстарының дамуы және мұнай-химия өндірісіндегі қаражатты құрылымдарының жобасының жүзегі асу;
* Технологиялық салалар үшін қолданылып ... және жаңа ... ... үшін дайындық бөлімдерінің жүруі.
* Экспортқа шығарылатын өнімдердің өзіндік бағасын жоғатуы;
* ... ... жаңа ... ... ... ... ... болуы және олардың жоғары сапалы өнімдерді шығаруы;
* Органикалық химияның қазіргі заманға сай ... ... үшін ... ... жоқтығы;
* Мұнай химия өндірісіндегі кадрларда ғылыми дәлелденген жұйелердің болмауы.
Қазақстан көмірсутектердің қосымша қорының ... ... 10 ... ... ... кіреді. Дүние жүзі бойынша мұнай қорынынан елімізде 3,2%-ті құрайды. Мұнайдың дәлелденген қосымша қоры елімізде 4,8 ... ... ... 90 % ... Қазақстанда орналасқан.
Республикамыздағы мұнайдың ірі қорлары Тенгиз, Карачаганак,
Жаңажол, Жетібай, Кенбай, Қаламқас, Қаражанбас, ... ... ... ... мұнайға бай болғанымен, оны өңдейтін өнірістің, ғылымның, мамандарымыздың және технологияның дамымағаны көңлімізді құлазытатыны рас. Қазіргі күнде мемлекетіміз үшін мұнай ... ... ... ... дамуының негізгі көзі болып табылады.
Төмендегі 1-суретте 2020 жылға дейінге химия өндірісінің көрсеткіші бейнеленген.
6096033020 ... ... және ... ... ... бояғыштар мен лактардың өндірісі;
419112413000 ... ... ... мен газ өндірісі;
857258890 ... , ... және ... ... ... ... ... және пластмассалар;
952508890 ... мен ... ... ... ... ... ... ... ... үрдістерінің заманауи күйі ... ... ... мұнай өндірісінде жеңіл мұндай қорының азаюына байланысты, ауыр ... көп ... ... көп мөлшерде өндіру үшін каталитикалық крекинг процесін қолдану өте маңызды, соның ішінде гидрокрекинг және гидротазалау. Қазақстанда ауыр мұнайдың үлкен қоры ... ... ... ... ... каталитикалық крекингті, риформингті, күкіртті қосылыстардың гидрогенолизі, гидрокрекингі және ... да ... ... ... ... өндіріледі. 1-кестеде мұнай өндірісінің қазіргі заманда қолданылатын маңызды каталитикалық процестері келтірілген.
2−кесте. Мұнай өңдеудің қазіргі ... сай ... ... өткізу
шарттары
Крекинг
Сирек жер элементтерінің қоспасымен цеолиті бар катализаторлар:Pt,Cr
740-790 K
0.2-0.3 MПа
Риформинг
Полиметалды катализаторлар:Pt,Re,Ir
(Cl[-],SO4[-])/Al2O3
740-790 К
0.8-1.5 МПа
Гидротазалау
Алюмокобальт - - - ... ... ... ... ... ... бар катализаторлар және басқа қосылыстармен
Pt,Pd WS2/Al2O3(Co-Mo)/Al2O3 және т.б.
520-740 К
5-15 МПа
Изомерлеу
Pt,Pd (Cl-,F-)/Al2O3;цеолиттер
360-770 К
0.5-4 МПа
Біз осы ... ... ... крекинг процесіне тоқталайық. Өткен уақытта каталитикалық крекингті синтетикалық және табиғи алюмокремнийлі, кремниймагнилі, алюмокремнийцирконийлі және қышқыл табиғаты бар тағы да ... ... ... 670-770 К ... ... Соңғы жылдары кристалды синтетикалық цеолиттердің негізіндегі катализаторлар кең өндірістік қолданысқа ие болды. Бұл катализаторлардың, әсіресе, сирек жер ... ... бар ... белсенділігі аморфты алюмосиликатты катализаторларға қарағанда жоғары болады.
Катализаторларды ... ... ... массасы бар көмірсутектердің түзілуінің жылдамдығын ғана арттырмайды, сонымен қатар, термиялық крекингке қарағанда,құнды фракцилардың ... ... ... береді.
Кокстектес қалдықтардың түзілуініің нәтижесінде крекинг процесс барысында катализаторлардың белсенділігі төмендейді, бірақ оттегі қатысында 500 °C температурада , күйдіргенде ... ... ... ... ... крекинг жоғары тонналы өндірістік каталитикалық процесс болып табылады. Оның көмегімен қазіргі заманда жылына 300 ... ... ... жыл сайын 300 мың т. катализаторларды жұмсауды қажет етеді.[2]
Соңғы жылдарды ... ... ... көмірсутектердің ауыр түрін өндіруге үлкен көңіл аударылуда. Мұнай өңдеу өндірісінде көп қолданылатын процестердің бірі−каталитикалық ... Ол ... өте ... ... өндіруге мүмкіндік береді және жоғары октанды бензин дизел отындарын өндіреді. Қалыпты жағдайда ... ... ... пен ... қосылғанда бірнеше секундтер аралығында 450ºС -520ºС болады және ол ... бу ... ... ... ... ... ретінде алюмосиликаттар қолданылады. Алюмосиликатты катализаторлар қолданылуна байланысты табиғи және синтетикалық болып бөлінеді. Крекинг процесінің цеолитті ... ... ... және ... Еуропада көптеп өндіріледі. [1]
Қазақстандағы мұнай өңдеу зауыттарындағы мұнай өңдеу тереңдігі 55-60%, Ресейдің мұнай өңдеу зауыттарындағы ... ... ... ... ... 65%. ... қатар қазіргі күнде әлемнің басқа елдерінде бұл көрсеткіш 90-93%. Қазіргі кезде көптеген ... ... (UOP, SHELL, ... LUMMUS, TEXACO, Institut Francais du Petrole және т.б.) ... ... және ... көмегімен мұнайды 90%-ға дейінгі өте үлкен көлемдегі тереңдікте өндіруге және оданда жоғары дәрежеде өндіруге мүмкіндік береді. Қазіргі кезде ... ... сай ... ... ... дәрежеде дамуда. Мұнайдан алынатын өнімдер саны да артуда.[3]
Соңғы он жылдықтағы әлем бойынша жетекші мемлекеттердегі мұнай ... ... ... ... 2-ші ... ... көретіндеріңіз АҚШ пен Батыс Еуропада каталитикалық крекинг қуаттылығы 34,4 және 16,4% көрсетеді және бұл көрсеткіш Ресей көрсеткішінен асады. [4] ... ... ... ... ... ... ... мөлшері 5-6%, АҚШ-та 34%, Қытайда 24-25%, ЕС-да 14-15%. [5]
Қытайда каталитикалық крекинг процесінің дамуына жоғары дәрежеде назар аударылады. [6] Соңғы он ... ... ... ... ... ... ... қарастырылуда. АҚШ-та Engelhart Corp. компаниясы жаңа катализиторлар ойлап тапты.
Әлем елдеріндегі мұнай өңдеу өндірісінің көрсеткіштері (3-кесте)
Процестер
Батыс Еуропа
АҚШ
Ресей
ҚР
Мощность процессов от ... ... ... ... крекинг
14,2
12,3
6,9
0,1
Гидрокрекинг
6,5
8,7
0,38
-
Мұнай өңдеу тереңдігі , арттыратын процестердің мөлшері.
37,1
55,4
12,48
-
Гидроөңдеу
17,7
12,2
0,08
0,01
Гидроотазалау
41,1
53,4
32,0
22,0
Каталитикалық риформинг
15,9
23,6
12,4
10,2
Алкилдеу и олигомеризациялау
2,8
7,6
0,16
-
Изомеризация
5,2
5,9
-
-
Глубина переработки нефти
90,0
93,0
65,0
55,0-60,0
Кестеден ... ... ... ... ... ... (7,4%); шикізатты күкірттен тазарту (21,6%); каталитикалық крекинг (43,4%); мерокс-бензинді тазалау (1,2%); крекинг газын амминді тазалау (4,5%); ... ... ... ... (3,4%); ... (17,6%). ... ... өңдеу және мұнай химия заводы Feyzin жылына 5,7 млн.т мұнайды шикізат күйінде өндіреді. Бұл осы ... 100% ... ... ... ... табылады. Заводтағы негізгі қолданылатын процестер мыналар каталитикалық крекинг, термокрекинг, десульфуризациялау, реформинг, этерификация және алкилирования.
Қытайдың Sinoрec компаниясы соңғы жылдарда каталитикалық крекингтің ... ... және ... ... ... қуаттылығы 300 000 т/жыл,ал пропилен өндірісі 380 000 т/жыл дейін өсті. [11]
Крекинг процестері тек қана мұнай саласында ғана ... ... ... ... ... ... ... міндеті өте зор. Қазіргі уақыттың өзінде, өндірістік кәсіпорындардың газды қалдықтарыындағы көміртек оксидінің және көптеген органикалыық қосылыстардың каталитикалық ... ... ... Азот оксидтерінің каталитикалық тотықсыздануы, оның ішінде құрамында оттегісі бар қосылыстардағы аммиакпен слективті тотықсыздану мәселелері шешілген.
Азот оксидтерінің ... үшін және ... ... мен ... ... ... үшін ... болатын әр түрлі шарттардың салдарынан пайдаланылатын газдардың зиянсыздану мәселесі күрделірек болып табылады. Автокөліктің жұмысының шартына ... ... ... ... ... ... ... қиындықтар туғызады. Алайда,пайдаланылғангаздар мен органикалық қосылыстарды көміртек ... ... ... және азот оксидінің концентрациясын едәуір дәрежеде кемітуге мүмкіншілік беретін каталитикалық тазалағыштар жасалған.
Ағынды ... ... ... ең ... ... бірі ... табылады. Соңғы уақытта фенолдардан,күкіртті қосылыстардан және басқа да зиянды құрауыштардан,катализаторлар ретінде кейбір ауыспалы металлдардың жиынтағын, сондай-ақ, тасымалдауыштарда тіркелген ... ... ... жолы ... ... өндірістердің ағынды суларын тазалауында белгілі жетістіктерге қол жеткізілді.
Каталитикалық әдістер азық-түлік мәселесінің шешілуінде де маңызды дамуға ие ... ... ... ... мал ... ауыстыруға болмайтын аминқышқылдарының, өсімдік өсіру үшін қажетті гербицидтердің, инсектофунгицидтердің және басқа да дәрі-дәрмектерді өндірісінде маңызды орынға ие.
Қазіргі заманда ... ... ... 80%-ға ... ... ... жасалады. Бұл үлес өндіріспен игерілген химиялық айналулардың күрделенуі бойынша тез өтеді. Жаңа өндірістердің арасында каталитикалық ... ... ... ... ... ... Сутексіз өңдеу процесіндегі парафиндердің айналу реакциясы
Парафиндерді сутексіз өңдеу 470-540 ° С температурада және 0,13-0,15 МПа ... ... ... ... ... кең ... фракциялар, яғни тура айдау дистилляттары (фракциялардың қайнау шегі 300-550 С), ... ... (240-360 ° С) және ... ... - ... қысымда термиялық крекингтеу және гидрокрекингтеу газойлдері болып табылады.
XX ғасырдың 20 жылдары ... ... ... ... жоғары температураға дейін қыздырғанда ыдырайтын термиялық крекинг процестері мен ректификациямен ғана ... Тек 30 ... ғана ... ... үшін ... ... ... бастады.
Каталитикалық крекингтің негізін қалаушы француз инженері Гудри катализ бойынша ІІ ... ... жылы ... ... ... мұнай институтының мұнай өңдеудің өндірісінің күйі мен мүмкіншіліктері жайлы айтқанда "катализ" сөзі ... ... ... Ал, ... ... кейін каталитикалық әдістер өндірістің бұл саласында үлкен өзгерістер болғанын ол өз баяндамасында айтқан болатын.
Қазіргі заманда 80 % ... ... ... ... ... ... гидрогенолизі,гидрокрекингті және басқа да каталитикалық процестерді қолдану арқылы өндіріледі.[1]
Каталитикалық крекинг өнімі - бұл зерттеу әдісімен ... ... саны ... ОЧз 90-92 ... ... ... бензин. Мақсатты өнімнен басқа бутан-бутиленді фракцияға бай газ және келесі газойлдерді алады: дизель ... ... ... ... ... (200-340 С ... және құрамында конденсацияланған ароматты қосылыстары жоғары каталитикалық крекингтің ауыр газойлі (350-550 С фракциялары).
Каталитикалық крекингтің ... ... ... және ... атмосфералы және вакуумды айдаулардың қалдықтарының қоспасынан жеңіл көлікті жанармайлардың және майлы ... ... ... ... алу ... табылады. Каталитикалық керкингтің жанармайы жақсы детонациялық көрсеткіштерге ие болады.Процестің мақсатты қызметі белгілі бір зерттеу әдісімен анықталған 90-92 ... саны бар (ОЧи) ... ... ... алу. ... ... бутан-бутиленді фракцияға бай (бензиннің жоғары октанды компонентін өндіруге арналған шикізат) газдың әжептеуір мөлшері түзіледі. Каталитикалық крекинг қондырғылары химия өнеркәсібіне ... ... ... ... болып табылады: каталитикалық крекинг газойлдерінен күйе шикізатын және нафталин алады; ауыр газойль жоғары сапалы "инелі" кокс өндірісінің шикізаты ... ... ... ... негізгі компонентерінің бірі болып табылады.
Алюмосиликатты катализаторлардағы каталитикалық крекинг мұнай өңдеу өнеркәсібіндегі ең көп тараған ... ... ... және ... ... ... ықпал етеді.
Табиғи және синтетикалық алюмосиликатты катализаторлар меншікті ауданы 100-600 м2/г дейінгі жоғары ... ... ... ... ... ... талаптар қойылады:
- қондырғыны пайдаланғанда ұзақ уақыт бойы сақтауға қабілетті жоғары ... ... ... ... ... ... ... термиялық тұрақтылық, өйткені катализатор жоғары температурада қалпына келтіріледі;
- жоғары механикалық беріктік, өйткені катализатор қатты нәрсеге ... ... ... ... ... үздіксіз қозғалыста болады;
- шикізаттағы күкіртті, азотты және металл-органикалық қосылыстардан улануға төзімді.
Цеолитқұрамды ... ... ... ПК-2, ПК-13 450-600°С температура аралығында (V=372сағ-1), сұйытылған мұнай газдарының ... ... ... С2-С4 ... ... ... жəне ... түрлендірілген цеолитқұрамды ПФК-2 катализаторы жоғары белсенділік көрсетті, конверсия дəрежесі 97,2% ... хош ... ... ... 51,0%- ға тең ... [22]
Құрамында РЗЭ, Ni, Mo, фосфор мен цеолит бар, полиметалды ПФК-9 катализаторында бензин фракциясының жəне модельдік қосылыстардың (гексан жəне тетрадекан) ... ... ... ... Көмірсутектердің өзгеріске ұшырау дəрежесі, пайда болған қосылыстардың құрамы - процестің жүргізілу жағдайы мен көмірсутектердің массасына ... ... ... ... кейін жақсартылған бензиннің октан саны 73,1-ден 78,2-85,3-ке дейін артатындығы көрсетілді.[23]
Бор промоторланған (1,2,3%) хромцеолитқұрамды катализаторлардың каталитикалық жəне физика-химиялық ... ... ... ... ұшырату үрдісінде зерттелді. Температура 450 - 6000C-та С5-С10 ... ... 47%-ға ... ... ал 550 - ... хош ... қосылыстар 62%-ға тең болды.[24]
Каталитикалық крекинг реакторындағы орташа температура 540ºС. Дегенмен егер шикізаттың термиялық крекинг пешінің реакция зонасында болу ұзақтығы минутпен ... ... онда ... каталитикалық крекинг реакторларында шикізаттың катализатормен жанасу уақыты небәрі 2-4 сек.
Каталитикалық крекинг өнімдерінің химиялық құрамының өзіне тән ерекшеліктері бар:
- бензин құрамында ... ... мен ... көмірсутектер болады;
- алынатын газ "ауыр", изобутан мен олефиндер С3-С4 концентрациясы жоғары;
- газойлді фракциялары ... ... ... ... ... ... әсер ететін негізгі факторлар - бұл катализатор қасиеттері, шикізат сапасы, температура, шикізат пен ... ... ... катализатордың айналу еселігі.
Каталитикалық крекингтің типтік шикізаты - кең вакуумды фракциялар (қайнау аралығы 350-500 С). Отандық крекинг-қондырғыларға қолданылатын осы фракциялардың ... ... ... ... ... және күкіртті шикізат.
Каталитикалық крекингке екіншілік текті шикізатты ұшыратуға да болады - ... ... ... және ... газойлдері, гидрокрекинг газойлдері. Кокстеу газойлдерінің тікелей айдалған газойлдерден айырмашылығы құрамында қанықпаған көмірсутектер болады, ... ... ... және азот ... жоғарылау болады.
Каталитикалық крекингтің өнеркәсіптік қондырғыларында шикізаттың катализатормен жанасуы әртүрлі тәсілмен жүзеге асырылады:
- шикізатты тікелей баяу қозғалатын ірі гранулалы катализатор қабатына ... ... ... тәрізді катализатормен бірге жалған сұйытылған қабатқа енгізеді;
- реакцияны катализатордың аспа бөлшектері ... ... ... лифт ... ... ... катализаторды қалпына келтіру температурасы жоғары болған сайын, соғұрлым оның айналу еселігі аз. Екінші жағынан неғұрлым айналу еселігі ... ... ... ... ... блок ... катализатор жылдам қозғалады, яғни соғұрлым оның реакциялық зонада болу уақыты аз, ... ... ... өндімділік жоғары және кокстелу дәрежесі төмен. Ескі қондырғыларда реакция зонасында катализатордың болу ... 10-30 мин ... ... ... қабатты қондырғыларға өткенде бұл уақыт 1,5-6 мин-қа қысқарды, ал цеолиті бар катализаторларды енгізу барысында шикізат пен катализатордың жанасу уақытын 2-4 сек ... ... ... соң ... І ... 11 ... да лифт-реактор 9 табанынан түседі. Реактордағы температура 515-545 С, шикізаттың катализатормен жанасу ... ... ... ... регенератордан 7 қалпына келтірілген катализатор төгіледі де, реактордың төменгі жағына су буы VI беріледі. Шикізат пен су буы ... ... ... лифт-реактор 9 ұшындағы тор арқылы булап жіберу 10 секциясына түседі. Онда крекинг өнімдерінің булары булап ... ... ... ... ... катализатордан бөлінеді. Булап жіберу нәтижелілігін арттыру үшін булап жіберу ... ... ... ... жабдықталған. Буландырылған катализатор өздігінен регенераторға 7 ағып барады. Қалпына келтіруге ауаны II компрессормен 1 береді; ... ... ... 700 С, ... 2,5 МПа, ... жағу ... ... 80 кг/сағ, катализатор қабаты бетіндегі газдар жылдамдығы 0,9-1,0 м/сек. Регенераторда артық жылуды кетіретін булы иректер болмайды, реакторлы блоктың жылу ... ... ... 6 ... ... ауа II ... өзгерте отырып реттейді. Түтіндік газдар мен ауаны регенераторға бөлек-бөлек береді, яғни ... ... ... жылдамдығын реттеуге болады.
Жану өнімдері IV қазандық-утилизатор 5 мен электр сүзгі 4 арқылы өтеді. Соңғы газдар құрамындағы шаң мөлшері 80 ... ... ... өнімдерінің булары ректификациялық колоннаның 13 төменгі бөлігіне түседі.
Осы колоннаның жоғарғы бөлігінен бензин булары XI, көмірсутекті газ XII, су буы ... ... 13 ... бөлігі катализаторлық шлам XIII тұндырғышы болып табылады, ол булап жіберу секциясына 10 қайта оралады. Шламнан тұнған сұйық қалдықты VIII ... ... ... Бұл қалдық негізінен кокс түзуге қабілетті ауыр полициклді ароматты ... ... Ол ... ... ... тиімсіз, бірақ "инелі" кокс алуға қажетті тамаша шикізат болып табылады. Колоннадағы артық жылуды колонна түбінде айналатын крекинг-қалдықпен алады, бұл ... су буын ... ... ... екі ... ... ... 15 пен 16 қарастырылған, тиісінше жеңіл X және ауыр IX каталитикалық газойлдерге арналған.
Алкандардың каталитикалық ... ... ... ... каталитикалық крекингінің артықшылықтары бар:
1. Бір температурада ( 500ºС ) алкандардың каталитикалық крекингінің жылдамдылығы термиялық крекинг ... ... 40-60 есе ... ... ... крекингінің сұйық өнімдері негізінен изоқұрылысты. Яғни каталитикалық крекингте интенсивті түрде изомеризация жүреді.
3. Каталитикалық крекингтің ... ... ... (С3,C4) ... көмірсутектерден ( пропилен, пропан, изобутилен, изобутан, бутеннен ) тұрады.Ал термиялық ... С1,C2 ... ... (метан, этан, этилен) болады.
4. Таза алкандардың каталитикалық крекинг жылдамдығы олефиндердің іздерінің қатысында тез артыды.
5. Түзу ... ... ... ... ... ... ... крекингтің күкіртті және азотты қосылыстары процестің өзінде де,алынатын өнімдердің сапасына да кері ... ... ... ... ... ... ... алдын ала тазалау процесін жүргізу жақсы әсерін тигізеді және ол келесі мүмкіншіліктерді береді:
-Шикізатта азоттың және ароматтты қосылыстар мөлшерінің кемуі ... ... ... ... қамтамасыз етіледі (пропиленнің, сұйытылған мұнай газы мен жанармайдың жоғары шығысы; жеңіл рециркулеуші газойльдің төмен шығысы);
-SOx-тың және NOx-ң ... ... ... күкірттің мөлшері кемиді.
MSCC қондырғысының шикізітінда күкірттің мөлшері 0,5 % мас. Бойынша құрайды және оның ... ... ... ... ... ... істегенде, күкіртті қосылыстардың мөлшерінің кемуі, зауытта мазутты гидротазалау процесі болмағандықтан мүмкін емес.Гидроконверсия қондырғысы құрамында 0,2% күкірті бар ... ... ... ... ... ... аз мөлшерде кемітеді және жалпы алғанда процестің шарттарын қанағаттандырад.Шикізат ретінде тек газойльді қолданғанда, демек, күкіртті 0,5% мас.- тан 0,2% ... ... ... ... ... 3% ... кокстің шығуы 0,3% кемиді.[2]
Каталитикалық крекинг өнімдері. Крекинг өнімдері: газ, ... ... ... ... ... ... Газ ... 4-7%, бензин 40-45%,шикізатпен процесті жүргізу температурасына байланысты катализатор бетінде түзілетін кокс мөлшері-1-5%.Бензиннің химиялық құрамы: ... ... ... -45-50%, ... ... ... крекинг бензинінен каталитикалық крекинг бензинінің артықшылығы құрамында ... ... ... ... жоғары болғандықтан, диенді қосылыстармен күкірттің жоқ болуынан тұрақты болып табылады.
4-кесте.Каталитикалық кркеинг процесінің көрсеткіштері
Көрсеткіштер
Өлшеу бірліктері
Өңделмеген вакуумды газойль
Гидроиленген вакуумды ... ... ... ... тереңдігі
% мас.
0
5
30
80
Сутектің парциялды қысымы
кПа
-
40
70
120
Фракция 370ºC
% мас.
100
95
70
20
Шикізаттың қасиеті
H2S
% мас.
100
100
100
100
Тығыздық 15ºC
кг/м3
920
905
880
835
Күкірттің мөлшері
% мас.
1,6
0,08
0,007
0,004
Өнімдердің шығысы
H2S
% мас.
1

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 43 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Құрамында цеолит бар катализаторлардың изомерлеу қабілеттілігіне радиациялық модифицирлеудің әсері41 бет
Модифицирленген дифосфаттардың ингибиторлық қасиетін зерттеу32 бет
Генетикалық модифицирленген өнімдер7 бет
Өнімділігі 30 тонна/тәулігіне модифицирленген майлар цехын жобалау71 бет
Арнайы функциялар29 бет
Микробалдырлар туралы мәлімет56 бет
Олигодезоксирибонуклеотидтерді химиялық синтездеу әдістері3 бет
Сирек жер элементтері34 бет
Шымкент қорғасын зауыты32 бет
Құрамында самарий бар полимерлі пленкаларды спектрофотометрлік жолмен зерттеу.28 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь