Үндістан мемлекетінің туризмі

КІРІСПЕ
1 ҮНДІСТАН МЕМЛЕКЕТІНІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ.ГЕОГРАФИЯЛЫҚ ЖАҒДАЙЫНЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
1.1 Үндістан мемлекетінің экономикалық.географиялық жағдайының ерекшеліктері
1.2 Үндістан мемлекетінің тарихы, мәдениеті мен ұлттық ерекшеліктері
1.3 Үндістанның өнері мен білімі
2 ҮНДІСТАННЫҢ ТАБИҒИ РЕСУРСТАРЫ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ТУРИЗМДІ ДАМЫТУ ФАКТОРЫ РЕТІНДЕ
2.1 Үндістанның табиғи ресурстары
2.2 Үндістандағы рекреациялық турлар ерекшеліктері
2.3 Үндістанға рекреациялық тур бағдарламасын құрастыру
3 ҮНДІСТАН ТУРИЗМІНІҢ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ДЕҢГЕЙІ
3.1 Үндістан мемлекетіндегі туризмнің қазіргі жағдайы
3.2 Үндістан мен Қазақстан мемлекетінің арасындағы достық қарым.қатынастың туризмге әсері
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТ ТІЗІМІ
Үндістан – адамзат баласының ең көне мәдени ошақтарының бірі. Талай шапқыншылықты басынан өткізсе де өздерінің ешуақытта да басқыншылыққа бармауы, бұл ұлы халықтың ұлттық ерекше қасиеті де болар. Ал осы бір ұлттық ерекшелік үнді халқының мәдени дамуына өз ықпалын тигізді. Бірақ, өкінішке орай, ежелгі үнді мәдениеті жайындағы толық мағлұматтар тек соңғы кездерде ғана мәлім бола бастады. Біздің ғасырымыздың 20-шы жылдарында ғана археологиялық қазба жұмыстарының нәтижесінде палеолит және неолит дәуіріне жататын баға жетпес материалдық мәдениеттің ескерткіштері табылады. Индия өзенінің аңғарында жүргізілген қазба жұмыстары б.з.б. I және II мыңжылдықтардың өзінде-ақ үнді жерінде мәдениеттің дамуының жоғары қарқында болғандығын дәлелдеп отыр. Б.з.б. III мыңжылдықтың аяғында қалыптасқан Махенджо – Даро (Синд, Пәкістан) және Харапа (Пенджап, Пәкістан) мәдениеттерінің ескерткіштеріне қарағанда ежелгі үнділіктер дәстүрлі тас құралдармен қатар мыстан және қоладан жасалған заттарды да кеңінен пайдаланған. Бұл алқаптың тұрғындары дүние жүзінде тұңғыш рет мақтадан иіріп, тоқуды игерген. Көне үнді зергерлері мен қышшыларының даңқы бүкіл дүние жүзіне кең тараған. Осы дәуірде таптық қарым-қатынастардың дамуы, мемлекеттер мен қалалардың пайда болуы, ал олардың өз кезегінде көршілес жатқан елдермен сауда - саттық қарым - қатынастарын жасауы, сөзсіз, қала мәдениетінің өрістеуіне колайлы жағдайлар жасады.
Үндістан – Оңтүстік Азияда Үндістан түбегінде орналасқан мемлекет. Үндістан – өзінің аса бай мәдениетімен және ежелгі өркениетімен әйгілі ел. Ол – терең тамырлы философияның, мол өзіндік ізгі рухани мұраның, сыры да, сыны да сақталған әдет-ғұрыптар мен дәстүрдің, жер - жаһанға әйгілі күмбездер мен сәулеттік жауһарлардың, терең қайнарлы би мен саздың, ғажайып үнді киносы мен жұпар иісті үнді шайының елі. Ол – “барлық халықтардың жүрегін біртұтас өмірдің ырғағында тоғыстырған” (Үндістанның “Халықтың жан жүрегі”мемлекеттік әнұранынан) әр түрліліктегі бірлестіктің үлгісі.
Үндістан – Үнді мұхиты алабында, Гималай тауларынан оңтүстікке қарай Оңтүстік, Оңтүстік-Батыс Азия елдерін Еуропа және Африкамен байланыстыратын маңызды теңіз және әуе жолдарының торабында жатыр. Батыс жағалаулары Араб теңізінің, шығыс жағалаулары Бенгал шығанағыныңсуларымен қоршалған. Үндістан – өзінің мыңжылдық тарихында көне бойына қызықты оқиғалар мен таңдай қақтырар дүниелерді жинай білген ғаламат ел. Себебі, Ежелгі Үндістан адамзат дамуын елестетуге болмайтын бүгінгі заманауи ғылымдардың көпшілігінің негізін қалады.
Дипломдық жұмыс тақырыбының өзектілігі. Үндістан (немесе Бхарат, осылайша үндістер өз елін атады) – зор табиғи ресурстары бар әлемнің ең ірі мемлекеттерінің бірі. Бұл мемлекет халық саны бойынша екінші орынды және жер көлемі бойынша жетінші орынды алады. Қазіргі кезде туристер мәдениеті мен тарихында өзіне тән ерешеліктері бар әлем елдеріне қызығып, сол елдерге жиі саяхат жасайды. Ал Үндістан тарих пен мәдениеттің жарқын үлгісі болып саналады.
1. Википедия https://ru.wikipedia.org/wiki
2. Атлас и контурные карты. ПКО Картография. – М., 2012. – 20 с.
3. Ульциферов О.Г. Индия. Карманная энциклопедия. – М., 2006. – 120 с,
4. Неклюкова Н.П. География: справочное пособие. – М., 2007. – 130 с.
5. Гладкий Ю.Н., Лавров С.Б. Экономическая и социальная география мира. – М., 2013. – 201 с.
6. Ушаков Д. С. Страноведение: учебное пособие. – Ростов-на-Дону 2010. - 256 с.
7. Гладкий Ю.Н., Сухоруков В.Д. Экономическая и социальная география зарубежных стран. – М., 2013. - 461 с.
8. Колтакова И.А. Экономическая география: учебное пособие - М.,, 2008. - 257 с.
9. Страны мира: современный справочник / сост.: Т.В. Горячкина, И.Г. Ярич, 2013. - 608 с.
10. Максаковский В.П. Экономическая и социальная география мира: учебник. – М., 2013. - 398 с.
11. Аксенова Л.А. Страны мира: энциклопедия. – М., 2006. - 640 с.
12. Блаватская Е.П. Будда, его жизнь и учение. – М.: Литературный фонд РСФСР, 1991. – 315 с.
13. Сутта-нипата. Сборник бесед и поучений. Буддийская каноническая книга. – М. Алетейа, 2011. – 412 с.
14. Дхаммапада / Пер. В.Н. Топорова. – Рига: УГУНС, 1991. – 120 с.
15. Ермакова Т.В., Островская Е.П. Классический буддизм. – СПб.: Петербургское Востоковедение, 1999. – 124 с.
16. Буддизм. Четыре благородных истины. – М.: Эксмо-пресс, 2011. – 130 с.
17. Буддийская мудрость / Сост. В.В. Лавский. – Мн.: Лотацъ, 2010. – 210 с.
18. Рокотова Н. Основы буддизма. – СПб, 1992. – 120 с.
19. Лавский В.В. Притчи человечества. – Мн.: Лотацъ, 1997. – 115 с.
20. Альбедиль М.Ф. Индия. Беспредельная мудрость – М.: Алетейа, 2013. – 144 с.
21. Альбедиль М.Ф. Забытая цивилизация в долине Инда. – СПб.: Наука, 2013. – 130 с.
22. Туркевич Г.Б., Туркевич Е.Б. Мифы древней Индии. – СПб.: Респекс, 2010. – 120 с.
23. Темкин Э.Н., Эрман В.Г. Мифы древней Индии. – М.: Наука, 1985. – 114 с.
24. Бонгард-Левин Г.М., Ильин Г.Ф. Индия в древности. – СПб.: Алетейя, 2011. – 120 с.
25. Энциклопедия для детей. – М.: Аванта, 2012. – 120 с.
        
        Мазмұны
КІРІСПЕ
4
1 ҮНДІСТАН МЕМЛЕКЕТІНІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ-ГЕОГРАФИЯЛЫҚ ЖАҒДАЙЫНЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
6
1.1 Үндістан мемлекетінің экономикалық-географиялық жағдайының ерекшеліктері
6
1.2 Үндістан мемлекетінің тарихы, ... мен ... ... ... өнері мен білімі
21
2 ҮНДІСТАННЫҢ ТАБИҒИ РЕСУРСТАРЫ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ТУРИЗМДІ ДАМЫТУ ФАКТОРЫ РЕТІНДЕ ... ... ... ... ... Үндістандағы рекреациялық турлар ерекшеліктері
34
2.3 Үндістанға рекреациялық тур бағдарламасын құрастыру
49
3 ҮНДІСТАН ТУРИЗМІНІҢ ... ... ... ... ... ... ... жағдайы
52
3.2 Үндістан мен Қазақстан мемлекетінің арасындағы достық қарым-қатынастың туризмге әсері
57
ҚОРЫТЫНДЫ
63
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТ ... - ... ... ең көне ... ... ... Талай шапқыншылықты басынан өткізсе де өздерінің ешуақытта да ... ... бұл ұлы ... ... ... қасиеті де болар. Ал осы бір ұлттық ерекшелік үнді ... ... ... өз ... ... Бірақ, өкінішке орай, ежелгі үнді мәдениеті жайындағы толық мағлұматтар тек соңғы кездерде ғана ... бола ... ... ғасырымыздың 20-шы жылдарында ғана археологиялық қазба жұмыстарының нәтижесінде палеолит және неолит дәуіріне жататын баға ... ... ... ... ... ... өзенінің аңғарында жүргізілген қазба жұмыстары б.з.б. I және II мыңжылдықтардың өзінде-ақ үнді жерінде мәдениеттің дамуының жоғары қарқында болғандығын ... ... ... III ... аяғында қалыптасқан Махенджо - Даро (Синд, ... және ... ... ... ... ... қарағанда ежелгі үнділіктер дәстүрлі тас құралдармен қатар мыстан және қоладан жасалған заттарды да ... ... Бұл ... ... ... ... тұңғыш рет мақтадан иіріп, тоқуды игерген. Көне үнді зергерлері мен қышшыларының даңқы бүкіл дүние жүзіне кең ... Осы ... ... ... ... мемлекеттер мен қалалардың пайда болуы, ал олардың өз кезегінде көршілес жатқан елдермен сауда - ... ... - ... ... сөзсіз, қала мәдениетінің өрістеуіне колайлы жағдайлар жасады.
Үндістан - Оңтүстік Азияда Үндістан түбегінде орналасқан мемлекет. ... - ... аса бай ... және ... ... ... ел. Ол - ... тамырлы философияның, мол өзіндік ізгі рухани мұраның, сыры да, сыны да ... ... мен ... жер - ... әйгілі күмбездер мен сәулеттік жауһарлардың, терең қайнарлы би мен саздың, ғажайып үнді киносы мен жұпар иісті үнді шайының елі. Ол - ... ... ... ... өмірдің ырғағында тоғыстырған" (Үндістанның "Халықтың жан жүрегі"мемлекеттік әнұранынан) әр түрліліктегі бірлестіктің ... - Үнді ... ... ... ... ... қарай Оңтүстік, Оңтүстік-Батыс Азия елдерін Еуропа және ... ... ... ... және әуе ... ... ... Батыс жағалаулары Араб теңізінің, шығыс жағалаулары Бенгал шығанағыныңсуларымен қоршалған. Үндістан - ... ... ... көне ... ... ... мен ... қақтырар дүниелерді жинай білген ғаламат ел. Себебі, Ежелгі Үндістан адамзат дамуын елестетуге болмайтын бүгінгі заманауи ғылымдардың көпшілігінің ... ... ... ... ... Үндістан (немесе Бхарат, осылайша үндістер өз елін атады) - зор ... ... бар ... ең ірі ... ... Бұл ... халық саны бойынша екінші орынды және жер көлемі бойынша жетінші орынды алады. Қазіргі кезде туристер мәдениеті мен тарихында өзіне тән ... бар әлем ... ... сол елдерге жиі саяхват жасайды. Ал Үндістан тарих пен мәдениеттің жарқын үлгісі болып саналады.
Таңғажайып табиғатымен де, ... ... ... ... де әйгілі Үндістан жайлы дипломдық жұмысымда осы елдің ұлттық ерекшеліктеріне байланысты қанат жайған мәдениеті, бүгінгі жеткен жетістіктері, бүгінгі таңдағы туризм ... ... ... ... жұмыстың мақсаты - аталған ресурстардың негізінде Үндістанға рекреациялық тур ... ... ... сәйкес жұмыста келесідей міндеттер шешілуі тиіс:
- Үндістандағы рекреациялық туризмнің негізгі тенденцияларын қарастыру;
* Үндістанның туристік-рекреациялық ресурстарын ... ... ... ... ... ... ... Үндістанның дамуы мен спецификасына сипаттама беру.
Дипломдық жұмыстың зерттеу нысаны ретінде Үндістан мемлекетінің ... ... ... ... саны ... екінші орынды, ал жер көлемі бойынша жетінші орынды алады. Үндістан батысында Пәкістанмен, солтүстік-шығысында Қытай, Непал, Бутанмен, ... ... және ... шектеседі. Сонымен қатар, Үндістан теңіз арқылы оңтүстік-батысында Мальдив аралдарымен, оңтүстігінде Шри-Ланкамен және оңтүстік-шығысында Индонезиямен шектеседі. Джамма мен ... ... ... ... ...
Дипломдық жұмыстың зерттеу пәні - Үндістан мемлекетіндегі туристік потенциалдың дамуы.
Димломдық ... ... ... ... үш ... қорытынды және пайдаланылған әдебиет тізімінен тұрады. Бірінші тарауда замануи ... ... және Азия ... ... туризмні даму тенденциялары қарастырылды. Екінші тарауда Үндістанның туристік-рекреациялық талдауы жасалды. Үшінші тарауда Үндістан территриясы бойынша жасалған тур ... ... ... ... дипломдық жұмысты жазу барысында отандық және шетелдік авторлардың жұмыстары, мезгілдік басылымдар, туристік компаниялар мәліметтері, Қазақстан Республикасының Статистика жөніндегі Агенттігінің статистикалық ... ... ... ____ ... _____ ... _____ суреттен тұрады.
1 ҮНДІСТАН МЕМЛЕКЕТІНІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ-ГЕОГРАФИЯЛЫҚ ... ... ... мемлекетінің экономикалық-географиялық жағдайының ерекшеліктері
Үндістан - Оңтүстік Азияда орналасқан республика, құрамына 28 штат пен 7 ... ... ... ... - Дели қаласы.
Үндістан шығысында Бангладеш Республикасымен ... ... 4053 км), ... ... ... ... ұзындығы 1463 км), солтүстігінде Қытай Халық Республикасымен (шекарасының ұзындығы 3380 км), Непалмен (шекарасының ұзындығы 1690 км), Бутанмен (шекарасының ... 605 км), ... ... ... ... ... ұзындығы 2912 км) шектеседі. Елдің оңтүстігін Үнді мұхитының суы шайып жатса, Полк бұғазы елді Шри-Ланка ... ... ... ... Араб ... суы, ... ... шығанағы қоршап жатыр. Үндістан Республикасының шекарасының жалпы ұзындығы - 14103 км, жағалау сызығының ұзындығы - 7000 км. ... ... ... ... - 3 млн 288 мың км². Пішіні ... ... ... үшбұрышты еске салады, бұл үшбүрыштың негізі материкке сүйеніп, Азияның қалған бөлігінде Гималай тау жүйесімен бөлінген. Бұл территорияның үлкендігі мен ... ... оны ... ірі ... деп ... мәжбүр етті. Үндістанның әкімшілік бөлінуі өте күрделі (сурет 1).
Сурет 1. ... ... ... ... - ... ... мен парламенттік жүйе басқаруындағы ұлттық демократиялық республика. Үндістан - ... саны ... да, жер ... ... да алып елдердің бірі. Тарихы да алуан тарау, өте бай. Қазіргі ... ... ... тас ... бері ... ... ... деректермен дәлелденген.
Үндістанның экономикалық-географиялық жағдайы оның шаруашылығының дамуына қолайлылығымен ерекшеленеді. Елдің оңтүстігін жанай ... ... ... ... ... арқылы Тынық мұхитқа баратын теңіз жолдары елді Үнді мұхитының жағалауында орналасқан мемлекеттермен және Аустралиямен байланыстырып тұрады. ... ... ... ... ... (1947 ж.) оның ... ... Үндістан, Пәкстан, Бангладеш арасындағы құрлықтағы шекарада табиғи кедергі жоқ. Алайда Үндістан мен ... ... ... ... әлі ... ... (2002 ж.) ... келеді, сондықтан да бұл екі мемлекет арасындағы қарым-қатынасты қиындатып отырғаны рас. Ал Үндістан мен ... ... ... ... ... жолы қиын, зәулім таулы Гималай жоталары бойынша өтеді ... ... Дели ... ... қызметі мен сыртқы сипатына қарай Жаңа және ескі Дели болып екіге бөлінеді. Жаңа Делиде іскер ... ... онда ... ... бай ... ... ... еуропалық стильмен салынған кварталдар бар. Ал, ескі қалада ұсақ шеберханалар мен ... ... ... ... орналасқан.
Нью-Делидегі орталық үкімет қорғаныс, коммуникация, банктік іс пен ... ... ... мен ... іс ... ... ... барлық мәселелер бойынша бірыңғай юрисдикциясы бар. Мемлекеттік басқару қоғамдық тәртіп, білім беру, денсаулық пен ауыл шаруашылығы мәселелері бойынша бірінші болып ... ... ... ... ... - бір неше ... партиялардың коалициясы, себебі Бірлескен Озық Альянс құру ... AusTrade ... ... тілінен аудыру.
Үндістан - Бүкіләлемдік Сауда Ұйымына мүше және бейбітшілік пен қосылмау ... ... ... ... ішкі саясаты бар. Бұдан басқа, ел Бірлескен Ұлттар Ұйымының және ұлттар Достастығының мүшесі. Үндістан - Оңтүстік-Азияның Аймақтық ... ... ... [2]. ... Республикасы Ұлыбританиядан тәуелсіздігін 1947 жылы 15 тамызда ... ... ... ... ... ... жасалынған. Ұлттық мейрамы 26 қаңтарда - республиканың жарияланған күні (1950 ж.). ... ... ... ... басшысы) мен министрлер кеңесінен басқарушы премьер-министр қолында. Заң шығарушы екі палаталы парламент (сансад) тарапынан жүзеге асырылады. ... ... - ... ... төменгі палата - штаттар кеңесі. Ең ықпалды саяси партиялары: Үндістан Ұлттық конгресі (ҮҰК), Бхаратия джаната ... - ... саны ... да, жер ... ... да алып ... ... Тарихы да алуан тарау, өте бай. Қазіргі Үндістан ... ... тас ... бері ... ... археологиялық деректермен дәлелденген. Әлемнің ежелгі өркениетінің орталығы болған Үндістан жерінде неше түрлі ғажайып мәдени ескерткіштер сақталған. Ақыл-ойының ... ... ... ... мен ... ... ... мен көптеген басқа өнер түрлерінің жеткен шыңдары бойынша да Үндістан барша әлем таңғаларлықтай ерекше ел. Көпұлтты ел халқының 80 пайыздан ... ... 10 ... ... ... ... тұтынады. Мемлекеттік тілі хинди тілі.
Басты діндер - индуизм, ислам, христиан, сикха, будда.Мұндағы басты діндер - 1) ... ... ... 2) Ислам (11,4%), 3) Христиан (2,4%), 4) Сикха (2%), 5) ... (0,7%), өзге де ... ... ... ... 2) ... 2. Үндістандағы әлемдік діндердің таралуы [3]
Үндістан - халықтың табиғи өсуінің жоғарылығымен ерекшеленетін ел. Туу ... ... 1000 ... ... 27,78 ... ... өлім-жітім әрбір 1000 адамға 10,07 адамнан (бала өлімінің деңгейі әрбір 1000 адамға 76,3 ... ... ... өмір сүру ... ... ... ерлерде - 58 жас, әйелдерде - 60 ... ... ... тән ... - әйелдерге қарағанда ерлер көп. Халықтың 15 жастан үлкендерінің шамамен жартысына жуығы (ерлердің 64%-ы, әйелдердің 39%-ы) оқи және жаза ... 31,7 млн ... ... адамдардың 65%-ы ауыл шаруашылығымен айналысады. Шаруалар өте ... ... ... жері аз, ... өте ... ... ... ұсақ, жартылай мердігерлік шеберханада жұмыс істейді. Соңғы уақытта техниканың соңғы түрімен жабдықталған кәсіпорындар көбеюде. ... ... ... ал ішкі ... ... ... ... қалаға қоныс аударушылар жылдан-жыцлға өсу үстінде. Елдегі ... ... ... ... ... ... ... айналады.
Ұлыбританияның отары кезінде Үндістан өнеркәсіп орындары тек бірнеше ірі қалаларда (Калькутта, Мумбай, Мадрас) ... ... ... жаңа кәсіпорындар барлық штаттарда бар. Көптеген жаңа қалалар пайда болды, өнеркәсіп ареалдары қалыптасты. ... даму ... ауыл ... ... озды ... ... ... оның шаруашылығының дамуына қолайлылығымен ерекшеленеді. Елдің оңтүстігін жанай өтетін Жерорта теңізінен Қызыл теңіз арқылы ... ... ... ... ... елді Үнді ... жағалауында орналасқан мемлекеттермен және Аустралиямен байланыстырып тұрады. ... ... ... ... ... (1947 ж.) оның ... ... Үндістан, Пәкстан, Бангладеш арасындағы құрлықтағы шекарада табиғи ... жоқ. ... ... мен ... арасындағы аумақтық мәселелер әлі күнге дейін (2002 ж.) шешілмей келеді, сондықтан да бұл екі ... ... ... ... ... рас. Ал ... мен ... Халық Республикасы арасындағы шекара жолы қиын, зәулім таулы Гималай жоталары бойынша өтеді. Қазақстан, Өзбекстан, ... ... және ... ... тар ... - ауған жері бөліп жатыр. Осы бір тар аймақта Памир, Гиндикуш және ... тау ... ... бұл ... ... ... ... Үндістан мемлекетінің тарихы, мәдениеті мен ұлттық ерекшеліктері
Қазіргі Үндістан аумағында өтеертедегі ежелгі адамзат ... ... ... ... III ... ... ... II мыңжылдықтың бірінші жартысына дейін Үндістан аумағында харапп өркениеті дамыды. Бұл өркениетті веда тілін алып келген үнді-арий тайпалары қиратты. Б.з. VI ғ. ... ... - ... ... ... I Дарий қоластына өтті. Х ғ. соңындағы мұсылмандар ... ... ... ... ... үнді мәдениеті мен діні басым түрлі мемлекеттер тіршілік етті.
Үндістанның басым бөлігіндегі мұсылман иелігін Темірлан ... ... ... жж.). Осы ... ... діні ... Дели сұлтандығы өзінің бірқатар иеліктерінен айырылды. Темірланның немересі Бабыр шах 1526 ж. ... ... ... ... ... Ұлы Моғолдар империясының негізін салды. Бұл империяның шарықтау шегі ХVII ғ. басына тура келеді. Осы ... ... ... ... Еуропалық державалар көз аларата бастады. Бұл аймаққа келген ықпал үшін Франция мен Англия арасындағы тартыс Англияның пайдасына шешілді. Жаңа ... ... ... ... ... XVIIIғ.соңы мен XIXғ. басында іске асырылды. Үндістандықтардың соңғы қарсылығы 1818 жылы жойылды. 1858 жылы сипайлар көтерілісін басып тастаған ағылшындар Ұлы ... ... ... паш етті. ХХ ғ. 40-жылдарының басында өткен Махатма Ганди бастаған ... ... 1947 жылы ... тәуелсіздігіне алып келді.Талай ғасыр Ұлы Моғолдар билік жүргізіп, гүлдендірген ғажап ел. Талай жылдар ағылшын отаршылдарының езгісіне ... ... 60 жыл ... ғана ... бұғауынан босанған азат ел. Ға - шықтар тілін ән мен би арқылы ұқтырған, аты аңызға айналған әмірші Ақбар махаббат символы - ... ... ... ел ... - ... ... ең ... мемлекеттердің бірі. Ол екі ғасырдай уақыт бойы Англияиың отары болды. 1947 ж. ... ... ал ... ... ... ... ... құрылысыбойынша Үндістан - 25 штаттан тұратын федерациялы республика. Оның әрбір штатының заң шығаратын жиналысы мен ... бар, ... ... ... өкімет сақталады. Үндістан Ұлыбритания басқаратын Достастықтың құрамына кіреді.
ХVІІІ ғасырдың ортасынан 1947 жылға дейін екі ғасыр бойы Үндістан өз ... ... ... ... жүргізіп келді. Сол күрестің ХХ ғасырдың басындағы көшбасшыларының бірі Махатма Ганди ... ... ... ... партиясының басында тұрған ол күш көрсетпеу жолымен қарсыласу бағытын уағыздады [6].
Үңдістан - халқының саны жөнінен дүние жүзінде ... ... ... орын ... ел. ... саны - 1миллиард189 миллион адам. Мұнда халық санаты 1891 ж. бастап әрбір 10 жыл сайын жүргізіліп келеді. ... - ... ... өсуінің жоғарылығымен ерекшеленетін ел. Үндістан - көпұлтты ел. Елде ... 500 ден ... ... мен ... ... Мемлекеттік тілі - хинди және ағылшын тілдері. Сонымен қатар, он төрт тіл елдегі әртүрлі штаттарда ресми тіл ретінде ... ... - ... ... ... ... ... бағдарламасын алғашкылардың бірі болып жүзеге асыра бастаған ел.Алайда ерте некелесетін көп ғасырлық дәстүрі бар елде ол тұтасымен ... аса ... бола ... халықтың этникалық құрамы ерекше көп түрлі."Үнділер" деген ұғым әр ... ... ... ... және ... ... ... жүздеген этностарды, ұлттарды, ұлыстар мен тайпаларды біріктіреді.
Дін қоғамдық және отбасылық қатынастарды қоса ... ... емір ... ете ... ықпал етті. Үнділердің 4/5-і индуизмді және 1/10-і мұсылмандықты ұстайды. Индуизмнің аса маңызды ... бірі - ... ... ... Мұндай касталар ресми түрде жойылғанына қарамастан, әлі күнге дейін, әсіресе ауылдық жерлерде сақталғыш келеді. Белгілі бір кастаға жату адамның туылған ... ... ... бүкіл мінез-құлқын айқындайды.Үндістанда урбандалу деңгейі әлі де төмен. Бірақ халқы көп болғандықтан оның ... ... Елде 4,5 ... ... қала бар. Оның ... ... ... мен "миллионер" калалардың саны ұдайы өсіп келеді [7].
Үңдістан үлкен қалаларының саны жөнінен Қытайды ғана алдына салады, ал ... ... ... саны ... саны (220 млн. ... жөнінен дүние жүзінде Қытайдан кейін екінші орын алады.Осыған қарамастан, Үндістан халқының басым бөлігі негізінен үлкен, халқы көп ауылдарда тұрады. Олардың ... саны 600 ... ... ... үйлер алуан түрлі болады. Мұнда тастан қаланған, ағаш пен саз бал шықтан тұрғызылған үйлерді, пальма жапырақтарымен жабылған ... ... ... ... ... ... жылдары ішінде Үндістан экономикалық және әлеуметтік дамуда зор табыстарға жетті. Ол иңдустрияландыруды, аграрлық өзгерістердіойдағыдай жүргізіп, ғарыштық бағдарламаны жүзеге асыруда. ... ... бес ... ... бойынша дамиды.Дегенмен, Үндістан әлі де өте қайшылықты ел ... ... ... Ол ... ... ... ... дүние жүзінде 11-орында, ал жан басынакелетін ұлттық табыстың деңгейі жөнінен -- 102-орында ... Оның ... 2/5-сі ... ... ресми деңгейінен төмен тұрады [8].
Қуатты, техниканың соңғы жетістіктерімен жабдықталған ... ... тек қол ... ... ... ... ондаған мың ұсақ және ете ұсақ кәсіпорындармен, ал мемлекеттік және жеке капиталистік ірі фермалар мен ... - ... ... мен аздығынан зардап шегетін миллиондаған ұсақ шаруа қожалықтарымен ұштасады. Бұл ... ... ... - дүние жүзіндегі ең төменгі деңгейдің бірі болып отыр. Ауылдардың көпшілігіңде электр тогы ... ... ... жарамды халықтың 1/5 еңбек етеді. Ол жеңіл және тамақ өнеркәсіпті ... ауыр ... ... елге ... Ол ... ... станоктар, тепловоздар, автомобильдер, тракторлар, теледидарлар ғана емес, сондай-ақ электронды есептеуіш машиналар, АЭС-тер мен ғарыштық ... ... ... ... Ол атом ... дамыту жөнінен дамушы елдер ішінде жетекші орын алады.
Үндістанның индустрияландыру жолына түсуі оның отын және шикізат қорларының маңызын күрт ... ... ... ... шоғырлана орналасқан аудандар өнеркәсіптік пайдалануға ерекше қолайлы; олар негізінен Декан таулы үстіртіне орналасқан. ... да ... ... ... ауыр ... аса ... жаңа құрылыстары осында пайда болды. Тәуелсіз Үндістанның түңғыш премьер-министрі Дж. Неру ... ... ... ... Үндістанның храмдары" деп атады. Шынында да, олар өзінше "өсу ... ... ... шаруашылығында Үндістанныңеңбекке жарамды халқының 3/5-і жұмыс істейді. Мемлекеттің қаржы бөлуі, "жасыл революцияның" пайдалану нәтижесінде дәнді ... ... ... ... ... едәуір артып, ел төменгі деңгейде > [27].
Үнді қоғамында ғасырлар бойы қалыптасқан мүндай жағдай, дәлірек айтқанда, ұйымдасқан ... ... ... - ... ... ... басқыншылық әрекеттеріне тегеурінді, батыл түрде әлеуметтік-саяси қарсылық көрсете алмай, дәрменсіздік көрсетуіне әкеліп соқты. ... ... үнді елі ... ... ал одан ... ... ... ұзаққа созылған азапты шеңгеліне түсті. Ол аз болғандай монғолдардың үстемдігі ... ... ... ... ... ... көшті. Әсіресе, төменгі касталар ойланбастан-ақ өздерінің мәдениетінің діни ... ... ... ... саудагерлер, қасапшылар, тігіншілер және т.б. ислам дінін ... ал ... ... ... ... мен мұсылмандар арасындағы күрделі шиеленістердің орын алуына әкеліп ... ... ... ... ... өз армияларын солтүстік Үндістандағы жоғарғы каста өкілдерінен толықтырып отырды: деп аталатын бүл үнділер өз Отанының жауларына қызмет жасады. Индуизм мен ... ... ... ... ... жөне ... үнді-будца мәдениетінің басты бағыт- тары болғандығына қарамастан олардың өздеріне тән айтарлықтай айырмашылықтары болды, ол ерекшеліктер ... ... ... ... ... ... Мысалы, индуизмде ұлтшылдық сарын басым болып келеді, сондықтан да бүл ағымдағы фанатик - ... ... ... жек ... ал бүл ... ... ... ахуалға тығыз байланысты екендігін ешкім де жоққа шығара алмады [28].
Буддизмнің касталық құрылыстың мүдделерін ... ... ... ... жоқ, ... да болар бүл діни ағым саяси-өлеуметтік мәселелерді шешуде үлкен икемділік танытады. Тіпті кей жағдайда оның үлт-азаттық және әлеуметтік қозғалыстың ... ... ... ... ... кездері де болды. Осы орайда, американ отаршыларының Оңтүстік Вьетнамды ... алу ... ... ... ... ... монахтарының өздерін өртеп жібергендіктерін еске алсақ та жеткілікті сияқты, бірақ буддизмнің ... ... ... ... ... шектеулі болғандығын да естен шығармаған жөн. Үнді-будда мәдениетінің қойнауында Үндістанда Махатма Гандидің ... ... ... ... Ол бұл қозғалыс барысында өзінің табиғатта әрекет ететін заңына үдайы сүйеніп отырды. М. ... бұл ... ... деп жазды: [29].
М. Ганди сатьяграха ( - шындық, ал - ... ... ... ... ... дем беруші, басшысы болды. Ол өзінің ізбасарларының көмегіне сүйене отырып, халықты талай ғасырларға созылған ... ... ... Үндістанда саяси-этикалық қайта құруларды жүзеге асырудың қажеттігін діни-этикалық түрғыдан негіздеп, дәлелдеп берді. ... ... ... ... ірі ... ... ретінде ғана емес, сонымен қатар діни-реформаторлық қозғалыстың беделді басшысы ретінде де шықты деп толық сеніммен айта аламыз. Гандидің бүл ... ... ... ... - ... ... ісі үшін ... күрес жүргізуге баулып, үйрету болды. О л ондаған жылдар бойы тәуелсіз үнді мемлекетін құру мақсатында дхарманы, ақиқатты және күш ... ... ... деген сөздерді жиі қайталайтын. Бірақ үнді қоғамын қайта құру мақсатындағы езінің ... ... ... өзі де ... ... қиындықтар мен адам жанын түршіктіретін талай сүмдық уақиғаларға тап болды. ... ... ... ... ... ғана емес еді, мәселе үнді халқының өзінде де болатын. Өйткені, бүл кезеңде индустар мен мұсылмандар арасында жан түршігерлік ... ... ... ... ... Бүл қатыгез қақтығыстардың барысында адам қаны көп ... ... ... мен ... мүдцесі діни-қауымдық фанатизмнің құрбандығына шалынды. Біртүтас Үндістан мемлекеті екіге қақ жарылып, бір-біріне қас екі мемлекет пайда ... ... және ... ... қауымы діни фанатизмге жан-тәнімен беріліп қана қоймай әлеуметтік теңдікке де жауыға қарады. Қалыптасқан ... жүйе үнді ... ... заң ... ... ... ал мүндай келеңсіз жағдай мемлекеттің ғана емес, сонымен қатар бүкіл үнді ... ... да өз ... ... Қоғамдағы қалыптасқан ахуалға байланысты сорақы қылықтар белең алды. Тіршілік иесі атаулыға жамандық жаса- мауды уағыздаған қайырымды, ... ... ... көргенде кірпіше жиырылып, қатыгездік көрсетіп, мүлде басқаша қарым-қатынастар жасады. Брахман өзінің кедейлігіне қарамастан, ... ... ... өз ... ... үзілді-кесілді бас тартты. Діни фанатизм мен касталық дәстүрлер салдарынан туындаған қоғамдағы келеңсіз мүндай құбылыстар Гандиді қатты толғандырды. Ол деп ... М. ... ... ... ... ... мәдениетінің құндылықтарын сақтауға, оны заман ағымындағы тағылық әрекеттерден қорғап қалуға бағытталды. Қалай болғанда да, үндібудда мәдениетінің күш көрсетуден бас тарту, ... ... ... ... ... ... ... білу, өмірді қадірлеу сияқты өмірлік қағидалары еш уақытта да өз мәнін жоймақ емес, олай болса бүл мәдениеттің ... ... да, мәні де ... ... керек.
1.3 Үндістанның өнері мен білімі
Үнді өнері брахманизмнің, буддизм мен индуизмнің діниөнегелік құндылықтарының тікелей ықпалымен ... ... ... ... көркем шығармалардың мазмүны адамзатты қоршаған дүниенің мән-мағынасын шындық тұрғысынан көрсетуге бағытталды. Ведалар да, упанишадтар да көне үнді ... ... ... ... ... қатарына жатады. Олардың көркемдік құндылығы бүгінгі күннің талабына да сай келіп отыр. Д. Неру үнді халқыньщ көркемдік мәдениетін ... ... ... ... ... ... олардың бір-бірінен басты айырмашылықтарын да атап көрсетеді.
Біріншіден, үнді халқының көркемдік мөдениеті дінмен және философиямен тығыз байланысты ... ... Бұл ... ... ... ... үнді халқының көркемдік мәдениетіне сай келетін діни-философиялық идеалдарды білмей тұрып, бүл мәдениетті түсініп, бағалау ... ... Үнді ... қай туындысын алып қарастырсақ та, оларда діни ... бар ... ... ... үнді өнері қарапайым шаруаларға өте жақын болып келеді, өйткені мәдениеттің бұл саласының басты мақсаты - қарапайым халықтың ... ... идея ... жеткізу, карма заңдарын, дхарма талаптарын түсіндіру болып табылады.
Үшіншіден, поэзиямен, ... ... ... айналысушы өнер адамдары өздерінің бойындағы қасиеттерді табиғат әлеміндегі құбылыстармен салыстырады және адамның табиғатпен, әлеммен өзара үндестігін ашып ... ... үнді ... дамуына құдайларды мадақтауға қарсы бағытталған діни парасаттылық ерекше ықпал жасады. Ведалар ... ... ... жасауға қарсы болды, ал Будданың мүсін өнері мен ... ... ... ... ... ... тек ... дәуірінде ғана мүмкін болды [32] .
Б.з. VII-VIII ғасырларында Үндістанда Эллора үңгірінде Кайлас ғибадатханасы салынды және Элефант үңгірлерінде Брахманның, Вишнаның және ... ... ... жасалды. Ал, монғолдардың үстемдігі кезінде мүсін өнері ... ... ... ... ... салынды. Ислам діңінің қағидаларына сүйенген атақты Бабырдың ұрпақтары құдайларды бейнелеуге мүлде қарсы болды. Бірақ, оның есесіне үнді өнерінің ... ... ... пен ... ... ... ... келді. Солардың бірі - тек қана үнді халқының ғана емес, сонымен қатар бүкіл адамзат баласының аяулы да, ... ... ... ... тастардан асқан шеберлікпен жасалған Тәж - Махал кесенесі. Көне үнді әдебиетінің асыл мүраларының бірі - поэмасы болды. Бүл ... ... ... ... - ... оның ... табыну, оны мадақтау. . - Бұл ойлар поэманың өн бойынан орын ... ... ... арқауына айналған. Конфуцийде,Аристотельде, ал одан кейін Кантта кездесетін ... ... ... рет осы ... кез келген адам біле бермейді. - бір бөлімі. Бұл шағын бөлім ... мәні ... ... ... толғауларға толы болып келеді. Оның басты кейіпкерлері - Брахманның жердегі өкілі - ... мен ... ... ... Арджуна. Поэмада Кришна Арджунаға былай дейді: .
Эпикалық поэмасының да үнді-будда ... ... орны ... Мұнда өзінің сүйген қызы Ситаны құтқару жолындағы Рама патшаның басынан кешкен уақиғалары баяндалады. Сонымен бірге, бұл баға жетпес мәдени мүрада көне ... үнді ... ... ... сипатталып, олардың салт-дәстүрлері, тіршілік-түрмысы туралы құнды мәліметтер беріледі. Міне, сондықтан да болар, француздың белгілі тарихшысы Мишле ... ... ... деп ... ... ... упанишадтар, және поэмалары үнді халқының даналық энциклопедиясы болып саналады. Бұл мәдени мұралардың өміршеңдігі - ондағы адам ... ... ... ... ... ... ойларға, философиялық толғауларға және т.б. толы болуында болар. Бүл ойымыз дәлелді болу үшін көне үнді афоризмдерінен бірнеше үзінділер келтірейік: . ... мың ... және үш ... қасиеті бар: олар - шаңырақты ұстау, ұрпақты жалғастыру және ерімен бірге о дүниелік болу. , , . ... ... ... махаббат мәселесі мен әйелдер табиғатына ерекше орын берілген. Әйелдердің жаратылуы жайындағы ... ... - ... ... айқын аңғарылады. Мына бір әңгіме осы бір ... ... ... ... ... ... Кама мен оның әйелі Рати үнді ақындары мен жазушыларының ерекше құрметіне бөленген. Карма ... ... ... ... салмайды. Тіпті қолдарынан өнер тамған әрі өнерлі, әрі ақылды куртизанка- лармен көңіл көтеруді күнә деп ... V ... өмір сүр- ген үнді ... ... Вацияна өзінің деген өлеңмен жазылған шыгармасында жыныстық қатынастар мәдениеті, әйел мен еркек арасындағы қарым-қатынастар, сезімдік рахаттану мен дене сүлулығын ... ... мен ... ... ... ... XIX-XX ғасырларда бүл кітап Батыс Еуропа елдерінде кеңінен тарады және ол ... ... ... түсірілді. Мүндай діни-эротикалық мазмүндағы шығармалар XVII-XIX ғасырлар аралығында Үнді елінде көптеп жазылды. ... ... ... Лала (XVII г.), Чинтамани (XVII ғ.), Бхаратчандро Рая (XVIII ғ.), ... (XIX ғ. ... Джан ... (XIX ғ.) [35].
Буддизмде мұндай эротикалық сарындағы еңбектер жазуға жол берілмеді. Мүнда адамзатты қоршаған тіршілік дүниесіне көзқарастар былай ... ... ... ... ... ... ... Өтірік айтуға, арақ-шарап ішуге қатаң тыйым салынды. Бірақ, буддизм джайнизмнің тағылыққа дейін жетіп, киім киюден бас тартушылыққа дейін жететін ... ... ... ... ... Үндістанда театр мен драмалық әдебиет кең түрде дамыды. Ерекше атап ... бір ... ... өзінің тамырын Ведалардағы гимндер мен диалогтардан алды. Кришна ... ... ... ... ... насихаттауда театрға ерекше орын берілді, ал оған Бхаса, Ашвагхоши сияқты аса көрнекті үнді драматургтері өз ... ... ... ... аса ірі үнді ... бірі ... Ол діни тақырыптарды өз шығармаларының арқауы етті. Қытай мен Тибетте кеңінен тараған, қасиетті Будцаның өміріне арналган - ... ... ... заманымыздың IV ғасырында өмір сүрген Калидастың шығармашылығы Батыс Еуропа елдеріне кеңінен танымал. Ол лирикалық және , , ... ... ... ... ... тақырыбына жазылған , және драмаларының авторы Бхабабхутидің (VIII г.) мерейі үстем болды. Аталған драмалардың жазылуы ... ... ... ... ... ... сияқты тағы да басқа үнді халықтарының әдеби тілдерінің қалыптасып, одан әрі ... зор ... ... Үнді ... алып ... бірі - ауыз әдебиетіне негізделіп жазылған және ... ... ... ... ... Ту леи Дас ... ... кезеңінде үнді-будда мәдениетінің даму қарқыны бәсеңдей бастағанымен, үлт-азаттық қозғалыстың ... ... ... пен өнер қайта жанда- нып, өнер адамдарының шығармашылық белсенділігі жаңа арнаға түсті. XIX ғасырда Үндістанда ... жаңа ... ... ... ... ... Б. ... А. Навал ар, Р. Айр, Нармадашанкар және т.б. жазушылар үлкен еңбек сіңірді. ... ... ... ... ... үнді ... ғана емес, сонымен қатар бүкіл дүниежүзілік әдебиеттің алып түлғаларының бірі - мандай алдыеы Рабиндранат Тагордың алатын орны айрықша. Оның , атты ... ... ... ал деп ... өлеңі Үндістанның мемлекеттік гимніне айналды. Рабиндранат Тагордың әдебиет саласындағы ұланғайыр еңбегі өте жоғары бағаланып, оған 1913 жылыНобель сыйлығы тапсырылды. Үнді ... ... ... ... жағалауларында пайда болған өте ежелгі өркениеттерден басталады. Жоғары дамығанХараппаөркениеті (б.з.б. 3-мыңжылдықтың ортасынан 2-мыңжылдықтың ортасына дейін) кезеңіне Сангхол мен ... ... ірі ... ... ... ... ... жолға қойылған сумен қамтамасыз ету және құбыр жүйесі, күйдірілген кірпіштерден салынған көп қабатты құрылыстар, шомылуға арналған қоғамдық ... тән. ... ... ортасынан 1-мыңжылдықтың ортасына дейінгі Солтүстік Үндістан мәдениетіне әдеби деректер мен неғұрлым кейінгі кезеңдерге тән мүсіндік және ... ... ... баға ... ... ... ... саз бен құрақтан салынды. Олардың формалары мен типтері (жартылай шар немесе конустық күмбездері бар дөңгелек үй, ағашпен жабылған қоғамдық ... ... зал ... ... т.б.) ... ... тас храмдар мен басқа құрылыстар архитектурасының негізін ... ... ... ... қалыптасқан құл иеленуші мемлекеттердің орталықтары - Матхура, Паталипутра, т.б. қалаларға бірыңғай жоспарлау тән ... Бұл ... ... ... ... ... ... топтарға) бөлінетіні жөніндегі тұжырымына сай жүргізілді (дәулеттілер мен кедейлер кварталдары). Қалаларда қоныстанудың мұндай қағидасы Үндістанда кейінгі орта ... ... ... ... ... ... ... сақталу себептерінің бірі -- ежелгі заманнан бастап цехтық құрылыс ұйымдары - "шренилердің" өмір сүруі мен ... ісі және ... ... ... мен ... ... ... - "Шилпашастраның" қолданылуы еді [37].
Үндістанөнері Жерорта теңіз ... мен ... ... ... ... қуатты құл иеленуші мемлекет - Маурья (б.з.б. 4 - 2 ғасырлар) құрылған кезде өзінің гүлдену шегіне жетті. Қалаларда қамалдардың, сарайлардың ірі ... ... ... Ашок ... ... - ... 3 ... Будда дінінің таралуымен Ашок билік құрған жылдары храмдар - чайтьялар, чайтья мен пірадарлар жатақханасы - "вихару" бар монастырьлар, сондай-ақ мемориалдық ... мен ... - ... жаппай салына бастады. Б.з.б. 2 - 1 ғасырларда Солтүстік Үндістандағы Шунга мен Декандағы Андхра құл иеленуші ... өнер ... ... ... ... Бұл ... Бхаджи, Насика, Карли тауларындағы жартастарға қашалып салынған монастырьлардың ірі кешендері жатады. Үндістанның солтүстік мен ортталық аудандарында Гупталардың (4 - 6 ... ... ... ... құл ... ... ... өзінің соңғы гүлдену кезеңіне өтті. Осы кезде Будданың формасы кемеліне келген, барлық бұлжымас ережелерге сай мүсіндері (Сарнатхадағы құмсаздан, ... ... ... ... 5 ... жасалды. 10 - 11 ғасырлардан бастап қалалар тез өсіп, храм құрылыстары кең қанат жайды. Храмдар неғұрлым ... әрі ... ... ... ... бола түсіп, мүсіндердің сәулет өнерімен бөлінбес бірлігі қалыптасты. 10 - 13 ... ... ... өнері мектептерінің өзіндік ерекшеліктері көрінген бірқатар храмдар пайда болды. 12 ғасырдың соңы мен 13 ... бас ... ... ... ... ... басып алуы елге Орталық Азия, Таяу және Орта Шығыстың мәдени дәстүрлерін әкелді, ислам үстем ... ... ... ... ... (аркалар, күмбездер, шаңырақтар) мен құрылыс типтері (мешіттер, мұнаралар, медреселер, кесенелер) орнығып, сарай-бекініс ансамбльдерінің құрылысы бұрын ... ... ... жетті. Мұнымен қатар мүсін өнері мен бейнелеу өнерінің дамуына елеулі соққы берілді, өйткені ... діни ... ... ... ... кедергі келтірді. Делиде үнді сәулет өнері белгілерін сақтаған Кутб-Минар мұнарасымен Кувват-уль-Ислам мешіті (1193 жылы ... ... ... ... бар қалалар: Сири, Джаханпанах, Туглакабад пен Фирозабад, Деканда Даулатабад (14 ғасыр) салынды. Ұлы Моғолдар империясының құрылуымен (1562) ... ... жаңа ... ... ... ең ... шегіне Акбардың тұсында жетті. Ол билік жүргізген ... (1556 - 1605) қала ... мен ... ... ... ... үлгілері жасалды: Аградағы бекініс, қала-бекініс Фатихпур-Сикри (1569 - 84) (бекініс сол ... осы ... ... ... Аджмер (1570) мен Аллахабадтағы бекіністер]. Бірыңғай баумен қоршалған орталық - күмбездік кесененің классикалық типі қалыптасты (Делидегі Хумаюн ... 1565). ... (17 ... ... сәулет өнерінде әсемдік артып, қымбатшылыққа ұмтылу күшейді, мәрмәр мен ... тау ... кең ... ... айналды. Кесененің дәстүрлі формалары Аградағы Тәж-Махал мазарында кемеліне жеткізілді. 18 ... ... ... сақтаған Раджастхан өнері жоғары деңгейде дами берді. Солтүстік Үндістандағы мұсылман билеушілерінің үстемдігі кезеңінде дәстүрлі храмдық ... және ... ... ... ... ... ... еткен қиыр оңтүстікте ғана дамыды. Ескі храмдардың айналасына қақпа үстіндегі мұнаралар - "гопурамы" бар, мүсіндері мол ... ... ... ... ... қоршаулар саны өсіп, храм кешені ашық галереялы көп ... ... - ... мен ... ... ... ... бекіністі қалаға айналды (Чидамбарамдағы, Рамешварамдағы, Мадураидегі храм кешендері). ... ... ... тұрған жылқылар мен қиял-ғажайып кейіпкерлердің орасан мүсіндері орнатылды. Орта ғасырларда миниатюралық сурет өнері дамыды. Үнді ... ... ... ... белгілісі - гуджарат мектебі (11 - 16 ғасырлар). 16 ... ... ... мектебі пайда болды. Тарихи шығармаларды көркемдеу, портреттік және жануарларды бейнелеу жанры тарала ... ... ... ... 16 - 17 ... гүлденген декан мектебіне үлкен ықпал етті. Үндістандағы ағылшындардың отаршылдық үстемдігі кезеңінде (18 ғасыр - 1947) еуропалық мәдениеттің ықпалы күшейіп, ... ... ... кетті. Калькутта, Мадрас (Ченнаи), Бомбей сияқты портты қалалар тез өсіп, 17 ... ... ... бұл ... өздерінің бекіністерін, доктары мен христиан шіркеулерін тұрғызды. Дамып келе ... ... ... - жаңа ... ... ... ... вокзалдар, муниципалитеттер пайда болды. Жаңадан салынған қалаларда әкімшілік ғимараттары орналасқан, көркейтілген, еңселі үйлері мен ... бар ... ... ... ... мен табыс түсіретін үйлер орналасқан, ретсіз құрылысты үнділік аудандар ... ... ... қала ... ... - ... ... Оның көшелері геометриялық жағынан дұрыс жоспарланып, негізінен еңселі үйлер, ... ... ... ... ... ... 19 ғасырдың ортасына дейінгі әкімшілік, іскерлік, ғимараттар, жеке резиденциялардың архитектурасында ағылшын классицизмі, кейіннен жаңа готикалық формалар басым болды. ... ... - өте ... терең өзіндік ерекшеліктері бар музыкалық мәдениеттің мұрагерлері болып табылады. Оның қайнар бұлақтары халықтардың әр салалы еңбек және рухани қызметіне байланысты ... және ... ... ... ... ... мен би өнері жөніндегі "Натья-шастра" (1 ғасыр) трактаты өзі жарық көргенге ... ... ... ... ерекшеліктері мол, қайталанбас, жоғары дамыған музыка жүйенің өмір сүргенін дәлелдейді. Үнді ... ... ... тән. ... Кіші және ... Азиядан келгендер орныққаннан кейін үнді музыка мәдениеті мұсылмандық Шығыстың музыкалық мұрасымен тығыз байланысқа түсті. ... ... мен ... дәстүрлі өнерін ұштастырған жаңа стиль пайда болды. Көптеген вокалдық стильдердің ішіндегі неғұрлым танымалдары: дхурупад (бастауын ежелгі храмдық ән айтудан ... ... ... ... музыкасымен бірігуі нәтижесінде кейінірек пайда болды) [39].
Сондай-ақ махаббат қуаныштары мен өкініштері жөніндегі әсем лирикалық ән-тхумри, негізін Пенджабтың ... ... ... ... ... - ... ... халық музыкасының үлгілеріне жақын бхаджан мен киртан да кең тараған. Кәсіпқой музыка өз бастамасын фольклорлық үлгілерден алғанымен де, классик. және ... ... ... бір-бірінен елеулі түрде ерекшеленеді. Әр түрлі аудандардың халық әндері жергілікті ерекшеліктерге ие, ... ... ... ... ... ... реңк тән. Үндістан өз тәуелсіздігіне ие болғаннан кейін музыкалық мәдениеттің ... жаңа ... ... ... ... би мен драма академиясы ("Сангит натак академи", 1953) ... 1954 ... үнді ... жөніндегі конференция ("Сангит самелян") өткізіліп келеді. Қазіргі заманғы Үндістанның ... ... ... жаңа ... бірі - үнді ... ... Оның ... ерекшелігі - музыка өнерінің батыс және шығыс үлгілерінің үйлесімі болып табылады.
Халықтық театр қойылымдары өте ежелгі ... ... ... әр ... ... ойындар мен билер орындаудан құралады. Халықтық театрдың көптеген формалары шамалы ғана өзгерістермен осы уақытқа дейін келіп жетті. "Рамаяна", ... ... ... ... сахнада бейнелеу көпшілік халықтық театрлық қойылымдардың негізі болып табылады. Мұндай театрларда өнер көрсететін актерлердің ... оқу, би, ... ... кей ... цирк артисінің шеберлігінен хабары болуы керек. Үнді халықтық театрларының спектакльдерінде сюжеттің біраз бөлігі актерлердің ойнымен ғана емес, әңгімелеу арқылы да ... ... ... алаңның, декорация мен құрал-жабдықтардың мол болуы да шарт емес. ... ... ең ... әрі ... ... бірі - ... көптеген стильдері мен жергілікті түр өзгерістерінің болуы (бхарат-натьям, катхакали, катхак, манипури). Классикалық үнді драмасы мен театрының ... 4 - 6 ... ... Калидаса, Шудракилердің шығарм-мен байланысты. 19 ғасдың 2-жартысында еур. үлгідегі театрлар, бенгал, ... ... ... драмалық шығармалар пайда болды. 1795 жылы Калькуттада бенгал артистерінің алғашқы ... ... 1872 жылы ... Г. Гхош үнді ... ... ... ... Ұлттық театрдың негізін қалады. 20 ғасырдың 60-жылдары Үндістанда 30-дан астам кәсіби театр ұжымы жұмыс істейді [40].
Үндістанда алғашқы фильм 1913 жылы ... ... ... реж. Д.Г. ... 1931 жылы ... дыбысты кино "Алам Ара" (реж. А.Ирани) қойылды. 20 ғасырдың 40-жылдарының 2-жартысында, әсіресе, тәуелсіздікті ... ... ... (1947) ... ... құру мүмкіндігі пайда болды. 1947 ж. ақпарат пен радио хабарын тарату ... ... ... ... ұйымдастырылды. Халық өмірін шынайы бейнелеген алғашқы фильмдер пайда болды - "Жер балалары" (1946, реж. Х.А. ... "Құр ... (1949, реж. ... ... ... ... фильмдер де маңызды әлеуметтік мәселелерге арналды. Олардың ішінде "Серік" (1953, реж. ... ... ... өз құқықтары үшін күрескен шаруалар жөніндегі "Екі бигха жер" (1953, реж. Б.Рой), белгілі бір ... ... (1951, реж. ... т.б. ... бар. ... ... кинотрилогиясы ("Жол жыры" - 1955, "Жеңілмегендер" - 1957, "Апу дүниесі" - 1959) тек қана ... ... ... кино ... ... ... ... Үнді фильмдеріне тұрмыс көріністері мен әдет-ғұрыптарды жан-жақты бейнелеу, оқиғалардың баяу дамуы тән. Үндістан кино өнімдерінде көбінесе тарихи сюжеттерге ... ... ... ... орын ... ... көпшілігінде фильм мазмұнына қатысы жоқ әндер мен билерге шамадан тыс көңіл бөлінеді. Ел ... ... ... ... ... шығару жолға қойылған. 1960 жылы Пунада кинематография ... ... 1954 ... ... қаласында бүкілүнділік кинофестиваль өткізіліп тұрады. Кино өнері жөнінде бірнеше журнал шығарылады. Үндістан - дүние жүзінде ... ең көп ... ... ... ... Үнділік кинофабрикасы - Болливуд деген атқа ие болған, ол Бомбей қаласының түбінде орналасқан. Бұл ... ... ... күн ... екі жаңа фильм шығарылады. Фильмдер хинди, бенгал, маратхи, т.б. халықтардың тілдерінде түсіріледі. Дүние жүзіне ... ... ... кино ... қатарына,Айшвария Рай Баччан,Шахрух Хан, Фрида Пинто, Д. Патель, Б. Сахни, Д. Ананд, Д. Кумар, Радж Капур, Шиши ... ... С. Сен, М. ... Б. Ран, В. ... Ш. ... ... ... Амитабх Баччан, Амриш Пури, Митхун Чакраборти, Шри Деви, т.б. жатады.
Үндістанда ертеден өзінің денесін түрлі ою өрнектермен безендіруді ... Сол ... ... хна салу ... көне ... ... ... Грецияда кеңінен таралған. Ескере кетсек, хнамен сурет салу ол тек сәндіктің ғана ... ... ... ... қорғайтын тұмар ретінде де танымал [41].
Үнді мәдениеті жүйесінде ғылыми білім қалай дамыды? Осы мәселеге байланысты ұлы ғалым А. ... ... бір ... ... деп жазды: . XX ғасырдың ұлы физигінің бүл пікірінің астарында үнді-будда дінінің қойнауында жоғары дамыған ағартушылық пен білімге қарамастан бүл ... ... өз ... неге ... неге ол ... ... ... әкелінген деген орынды сұрақтар бар.
Әрине, үнді-будда дінінің білімге үлкен құрметпен қараған- ... ... де ... ... алмас. Көне үнді афоризмдеріңце ғылымның маңызы мен мәні жоғары бағаланған. Оған дәлел ретінде ғылым мен білімге байланысты мына бір қанатты ... ... ... жөн ... , , , және т.б. Үнді ... дәрігерлері араб, парсы және Орта Азия елдерінде жоғары бағаланған, сондықтан болса ... ... ... ... ... ... үшін үнді ... келетін болған. Үндістанның кейбір қалаларында ашылған университеттерде діни-философиялық текстер, астрономия, ... ... ... ... ... ... ... Бенарес көп уақытқа дейін үнді мемлекетінің басты ғылыми орталықтарының бірі болған. Көне ... ... мен ... ... бағаланған. белгісі мен санаудың ондық жүйесін ойлап тапқан да үнді ғалымдары болатын. V-XII ... ... (V ғ.), ... (VII г.), Магавира (IX ғ.), Бхаскара (XII ғ.) сияқты дарынды математиктер мен астрономдардың мерейі үстем ... ... ... химия саласындағы жаңалықтары бояу, дәрі және т.б. дайындауда кеңінен қолданылды. Үнді дәрігерлері де терапия және ... ... ... ... ... ... Қанның айналысы жөніндегі ғылыми түжырымдарымен үнділіктер атақты дәрігер Гарвейден де асып түсті. Бірақ, өкінішке ... ... ... ... ... ... толық ие бола алмады. Ғылыми білімнің құрылымының логикалық негіздері үнді ғалымдарын онша қызықтырмады. Одан да олар адамзатты қоршаған дүниенің сан ... мен эр ... ... ... ... ... лысқанды жақсы кәрді. Тіпті, тарихи зерттеулерге де онша мәнмағына бермеді. ... ... үнді ... мәдени жетістіктері, халықтардың миграциясы, шаруашылық өмір, патшалықтардың ... ... ... ... мәселелерге онша назар аударылмады. Соның салдарынан көне заман тарихынан сыр шертетін еңбектер санаулы ғана болды. Солардың бірі - ... ... ... ... Калханидің (б.з. XII ғ.) атты еңбегі.
Өз ... ... ... ... ... ... ... көзқарастардың көмескілігі сияқты келеңсіз жағдайлардың орын алуы мөдениеттің дамуына нұқсан келтірді. ... ... ... дін ... рөл ... де, үнді ... ғылым мен білім жолына, яғни өркениетті ел болу ... ... - ... ... ... ... ағымын да бұл асқаралы міндеттері біртіндеп жүзеге асырыла бастадыда, асырыла бермек те.
Қорытындылай келе, ... ... пен ... өте зор ... бар әлемнің бірден-бір орталығы болып табылады. Мемлекет өзіне тән менталитетпен, салт-дәстүрмен, тарихпен, табиғи ресурстармен ерекшеленеді. ... ... ... ... туристерді көптеп тартады. Қазіргі кезде Үндістан әлемнің басты ... ... ... Себебі елдің экзотикалығы, ерекше мәдениеті, архитектуралық ескерткіштері көптеген адамдарды қызықтырады.
2 ҮНДІСТАННЫҢ ТАБИҒИ РЕСУРСТАРЫ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ТУРИЗМДІ ДАМЫТУ ФАКТОРЫ ... ... ... ... кезде адам қызметінің әр түрлі формалары бар, олар ... ... ... және ... ... бағытталған. Халық тұрмысының жақсаруы жаңа әлемді ашуға адамның қажеттілігін, соның ішінде саяхатқа құштарлығын ... ... ... - ... ... тек орын ауыстыру емес, ол көптеген экономикалық және әлеуметтік аспектілерді құрайды. Соңғы он жылда туризм мықты дербес ... ... ... ... ... мәліметтері бойынша туризм әлемнің өндірістік-сервистік нарық айналымының 10 пайызын қамтамасыз етеді. Туризм сферасына әлемдік ұлттық жиынтық өнімнің 6%, ... ... 7%, әр 16-шы ... ... ... ... ... 11%, барлық салық түсімінің 5% келеді. Бұл сандар туризм индустриясының экономикаға тікелей әсерін ... ... ... және ... ... нақты анықтама берілуі керек. Көптеген авторлар туризмге толық анықтама беруге тырысты. Әр пікір өзгеше ... ... және бұл ... ... ... ... Алайда туризмнің әр түрлі түсіндірмесін жинақтап қорыту, белгілі бір ... өте ... 1980ж. ... декларациясы (Филиппин, қазан 1980 ж.) деп жариялады. 1993 жылы БҰҰ-ның статистикалық комиссиясы туризмге кең ... ... ... ... Академия баспасында берілген анықтамада (Монте Карло): туризм - көңіл көтеру, ... ... ... үшін жаяу ... қандай да бір транспорт түрімен жасалатын саяхат.
П.Г. Олдактың пікірінше, қазіргі ғылыммен жинақтап айтқанда: - дейді.Ендеше, осы ... ... ірі ... бірі ... ... ... ... жайлы баяндайық. Үндістанның табиғи ерекшеліктері әр қилы. Биік-биік таулар, қарлы шыңдар мен мұздақтар, ... мен ... ... ... мен ... әдемі аралдар, жасыл орманды далалар мен шөл далалар, саябақтар, бір сөзбен айтқанда әр түрлілігімен, табиғатының таң ғажайыптығымен әлем ... ... ... отыр. Әлемдегі ең биік тау - Гималай шыңдарының баурайын - да ... ... сан ... ... қақпасқа болмайды. Талай ақындар елдің солтүстігіндегі Кашмирге өз жырларын арнаса, ал саяхатшылар болса, Үндістанға ... ... ... ... да, қар ... тау ... ... көлдері, шегі жоқ ормандары, форель балығы жүзетін мөлдір сулары астасқан көріністердің адам бойына рух беретіні анық. Үндістанның солтүстігіндегі Пенджаб, ... ... ... тә - ... ... тамылжыған табиғатымен ерекшеленсе, шығыындағы Батыс Бенгал мен Сикким де Гималай тау тізбектері және ... ... ... алғанын айшықтайтын сәулет өнерінің үлгілері адамға өзінше бір әсер береді. Елдің оңтүстігіне қарай саяхаттап шықсаңыз, жер бедері, сәулет, салт-дәстүрлер, адамдар ... киім ... ... бір ... ... шыға ... ... тау шыңдарынан бастау алатын ірі өзендерімен әйгілі Үндістанның өзегіндегі шалғындар ... ... ... бір ... ... ... ... бойынша, солардың ең өзгешесі - Ганг өзені. Миллиондаған діндарларды қызықтырып, адамның бойына ... күш ... ... ... сондай-ақ даналар мен гурулар медитация жасаудың, спиритизм мен йоганың ежелгі ... ... ... ... пен ... ... мен шетелдіктер көп жиналады. Варанасиге жақын жерде басқа спиритизм орталығы - Сарнатх орналасқан, ... ... өзге ... үшін ... ... ... ... қарай созылған өзен жағалауы халқының мәдениеті, тарихы, сәулеті мен қоршаған ортасы елдің басқа өңір - леріне мүлдем ... Дәл осы өңір - көне ... мен ... заманның то - ғысқан жері. Ченнаи - әлемнің ең ірі автокөлік өндірушілері мәшинелеріне ... ... ... ... қала, ал Бангалор қаласы - бағдарлама - лық ... ... және жаңа ... ... ... ... ... қаласы ұрпақтан ұрпаққа құпия сыр болып келе жатқан дәстүрлі терапия мен шөп ... ... ... ... ... ... келсеңіз кеме бортындағы аспазшылар теңіз өнімдерінен тамақ дайындаған мезетте қайықтағы үйде жатып демалуыңызға болады [44].
Елдің ... ... ... ну ормандарда өсімдіктер қаптап өссе, оның ішінде жолбарыстар, мүйізтұмсықтар және мысық ... ... ... ... ... ... Джип ... не пілдерге мініп сафариге шығып, корольдік Бенгал жолбарысын не азиялық арыстанды өз ... ... ... Эколог ғалымдар мен тыныштықты, орманның табиғи көркін сүйетіндер үшін деген қалың тропикалық орма - ... ... ... ... ... саябағын аралауға мүмкіндігіңіз зор. Солтүстік Үндістанның Нилгири тау сілемдеріндегі және солтүстік-батысындағы Гат тауларының ... ... ... ... ... 237,52 ... километрге созылған саябақ - небір таңқаларлық хайуанаттар, ... ... мен ... әлемінің тіршілік өлкесі. Алқап - сыр мен ... толы ... ... ... көп ... ... ... 50 миллион жыл бұрын пайда болған биологиялық-географиялық ДНҚ ... ... ... тыныштықта өсетін өсімдіктер мен өмір сүретін хайуанаттардың, құстар мен жәндіктердің мұндағы түрлерін әлемнің еш аймағынан кездестіре алмайсыз. Ормандар мен ... ... ... ... физикалық алуан түрлілік бір көрген адамның есінде мәңгі сақталатыны ... ... да, ... және ... ... қызықтыратын Үндістанның теңіз жағалаулары болып табылады. Елдің картасы үшбұрыш пішінді, ең биік нүктесі Куниакумари ... ... ... үш ірі су ... - Араб ... Үнді ... және ... шығанағы түйіскен. Үндістанның батыс жағалауындағы Араб теңізі өзінің сұлулығымен әркімді құштар етіп, тамсандырады. Мұнда жоғары сапалы шипажайлар ... ... ... ... пен Гоа да ... ... ортасымен, тағамымен, әйгілі жағажайларымен ерекшеленеді. Қазіргі уақытта Гоа үндістер мен шетелдіктер қыс мезгілінде демалуға ... орын ... ... ... ... ... ... келушілердің көбін жағажайларымен ғана емес, сондай-ақ көрікті де шығу тегі ... ... ... ... ... ... Тамилнадтағы Махабалипурам ағашқа ою салу өнерімен, граниттен Махабхарат пен Раманай суреттері ... ... ... және екі ... арбаларымен, Үндістанның ең танымал эпикалық дастандарымен белгілі. Жағалаудан жоғары қарай беттесек, Конаракта екі аяқты төрт атқа ... ... ... Қара Кагода деп аталатын Күн ғибадатханасы орналасқан. Жағалаудың арғы жағында тамаша жағажайларымен, ежелгі ғасырлардан ... ... әсем ... ... ... үнді ... ең киелі орталықтарының бірі - Пури орналасқан. ... ... ... ... әлем ... бірі әрі бірегейі - Андаман не Лакшвадвип аралдар тобы шоғырланған ... ... ... сіздің алдыңыздан ну мангр ормандары мен кіршіксіз ... ... суы не су асты ... ... анық көрінетін мыңдаған түсті және пішінді маржан рифтердің көріністері ашылады. Андаман аралдарында салт-дәстүрі Тас дәуірінде қалыптаса ... көне ... ... олар әлі ... дейін садақпен аң аулайды [45].
Үндістанның солтүстігіндегі Раджастхан атадан балаға мирас болып келе жатқан салт-дәстүрлер, мейрамдар мен салтанатты рәсімдерімен белгілі штат ... ... Осы ... ... ... ... сән-салтанаты Үнді - станға келуші әрбір жанды тамсандырса, мұнда көне қорғандарымен және тісті қабырғаларымен есте ... ... да ... Жыл ... ... ... дәстүрлі түйе жәрмеңкесі елдің түкпір-түкпірінен келушілерді өзіне магниттей тартады. Қысқасы адамдар барлық іздеген нәрсесін осы Үндістаннан таба алады, бұл ел ... де бай. ... - көне ... мен ... ... ... қойма. Аджантада оларды 2000 жыл бұрын емес, жуырда ғана салған сияқты ... ... ... ... жартастағы суреттерден анық көруге болады. Көршілес Эллорадағы қашап салынған ою-өрнектер мен ғибадатханалар сияқты кешендердің сәулетті құрылыстары өнер ескерткіштерінің тарихы да көне ... ... Олар ... ... ... ... салынған. Ең әйгілі және шет елдерде ең ... ... ... ... орта - лық Үндістандағы Мадья-Прадеште тұрғызылған, мұнда ... ... мен ... зинақор әйелдерінің сезімге берілген тұстары көне замандарда ... ... ... ... бейнелейді. Каджурато ғибадатханалары біздің дәуіріміздің 950-1150 жылдары аралығында, яғни 200 жыл бойы салынған екен. Олар Камасутра деген ... ... ... ең ... ... негізін құрайды. Үндістан көне қазыналары көп болғанымен, саяси және тарихи жағынан алып қарағанда біршама жас мемлекет, 63 жыл ... ғана ... - ... алған. Қазіргі күні Үндістан - көне мен жаңа үйлесім тапқан, сонысымен де ... ... ... ... ... ... Үндістанда көне заманнан бері дамып келеді. Адам баласы небір ғажайыптарды қолмен тұрғызып, өрнектеп, безендіріп, сәндендіріп, ақылға сыймастай етіп жасап, келешекке мұра етіп ... ... жеті ... ... айғағы. Арада ғасырлар ізі өтсе де, олар адамзат баласын таңдандырып, тамсандырып ... Жұрт сол ... ... ... ... келеді, соған сапар шегу үшін қаражат жинайды [46].
Санаға сыймастай сұлулықты, не болмаса, ақылмен өлшенбейтіндей ... ... ... ... сол ... ... қағып, бас шайқап, өміріне ләззат алуды, соны жан-дүниесіне сіңіріп, рухани азық ... ... ... ... ... ... негізінен Үндістан түбегін, Гималай мен Қарақорымның бір бөлігін, Инд-Ганг жазығының шығыс бөлігін, Бенгал шығанағы мен Араб теңізінің бірнеше аралдар тобын ... Ел ... 3/4 ... - ... мен ... Үндістанды түгел дерлік Декан таулы үстірті алып жатыр (шығысқа ... 900 ... 300 м-ге ... ... ... ... негізінен аласа, құмдауыт, аз тілімденген. Кеме тоқтайтын қолайлы орындар аз, сондықтан көптеген ірі порттар өзендер жағасына (Калькутта) орналасқан немесе ... ... ... ... Батысында үстірт биіктеп, Батыс Гаттар тауын құрайды. Оның теңіз жағалауындағы беткейлері тік жарлы, шығыс жағы ірі өзендердегі (Кришна, Годовари, Маханади, т.б.) ... ... ... ... тауы ... ... Кардамон тауларымен (ең биік жері - 2633 м) жалғасады. Солтүстік-батысында эрозиядан қатты бүлінген, қысқа, қатарлас қырқалардан ... ... ... ... - Аравалитаулары (биіктігі 1722 м-ге дейін) орналасқан. Декан үстірті солтүгінде Малва базальтты таулы жазығының жарлауыт шеті болып табылатын Виндхья тауларымен (ең биік жері - 881 м) ... ... ... ... қиыр шетінде өзендермен жеке массивтерге бөлшектенген Шығыс Гаттар таулары (ең биік жері - 1680 м) ... ... 3). ... 3. ... ... ... ... түбегінің солтүстігіне қарай аллювийлі Инд-Ганг жазығы жатыр. Оның ... ... үш тік құз ... ... ... ... ең биік таулы жүйелер - Гималай таулары мен одан солтүстікке қарай Қарақорым көтеріледі (ең биік жері - ... ... тауы - 8126 м). ... бұл ... - ... ... ... м), Кіші Гималай (2500-3000 м), Үлкен Гималай (5500-6000 м, одан да биік) бір-бірінен тауаралық қазаншұңқырлар тізбегімен бөлінген. Үлкен және Кіші ... жер ... ... ... өзендермен терең бөлшектенген. Тас көмір, темір кентастары, марганец, хромит, боксит, алмас кен орындары бар. Климаты ... ... ... ... ... Үндістан егіншілігі үшін орасан рөл атқаратын жазғы ылғалды муссон кезінде жауын-шашынның 70-90%-ы түседі. Қысы ... әрі ... ... ... ... ... ... ыстық маусым басталады. Қаңтардың орташа температурасы солт-тегі 150С-тан оңтүстіктегі 270С-қа, мамыр айында 280С-тан ... ... ... ... жазығының батысындағы жылдық жауын-шашын мөлш. 100 мм-ден кем болса, Деканның орталық аудандарында 300 - 400 мм, ... ... мен ... ... ... ... мм-ге, Шиллонг таулы жазығындағы (Жер шарындағы құрлықтың ең ылғалды орны) Черапунджиде 12000 мм-ге ... ... ... қар, ... мен ... ... толығатын Гималайдан басталатын өзендердің суы жыл бойы мол ... ... ... ... ... муссондық маусымға байланысты өзгеріп отырады, маусымнан қазан айына дейін суы молаяды. Барлық ірі ... ... су ... ... көтерілуі байқалып, тасқын жиі болып тұрады [47].
Тау туризмі, альпинизм, тау шаңғысы Гималай ... ... ... ... қойылған.
Гималай - Азия жеріндегі ең биік таулы жота. Гималай тауының ең биік ... - 8848 метр ... ... ... шыңы. Гималай тауының бойымен Пәкістан, Үндістан, Бутан, Тибет секілді мемлекеттер шектеседі. Тауда 30 ірі шың бар, ... ... ... ең биік ... ... саналады. Гималай жотасы осыдан 70 миллион жыл бұрын Үнді-Австрия және Еуразия құрлықтарының соқтығысуы кезінде пайда ... сөзі ... ... ... Ол (қар) және ... ... екі санскрит сөзінің қосарлануынан туған.
Үнді мифологиясына сәйкес, Гималай құдайының баспанасы саналады.
Гималай тауының таулы жүйесі ең жас таулы жүйе ретінде ... ең биік ... ... ... ... биіктігі шамамен 7000 метр, ұзындығы - 2400 шақырым, ал ені - 320-400 шақырым. ... ... 0,4% алып ... Оның ... ... 153295000 шаршы км (сурет 4).
Сурет 4. Гималай тауының көрінісі [3]
Гималайдың ауа температурасы биіктеген сайын салқындайды.
Гималай шыңдарының климаты ... ... ... ... ... жер сілкінісі, су тасқыны, қар көшкіні секілді табиғи кедергілерге тап болады.
Гималай тауында қарлы ... ... ... ... алқаптар бар.
Гималай - әлемдегі ең тыныш жер.
Гималай өзендері: ... Инд, ... ... ... ... ... жасы ... жасынан әлдеқайда үлкен.
Таудың жоғарғы бөлігінде оттегінің жетіспеушілігі мен желдің қатты соғуына байланысты ешқандай өсімдік өспейді [48].
Гималай Антарктида мен Арктика жерінен ... қар мен ... ... ... үшінші орынды алады.
Гималай бөктерінде өсетін емдік өсімдіктер - нағыз ... және таза ... 1953 жылы 29 ... күні ... ... мен ... Норгей Эверест шыңын алғаш рет бағындырды.
Жыл сайын Эверест шыңына көтерілу кезінде бірнеше адам ... ... ... ... ... деп ... Ол ... мағынаға ие.
Гималайда өмір сүретін жануарлар мен өсімдіктер үнемі ... ... ... ... ... орманды жерлердің азаюына байланысты жануарлар мекені қысқаруда.
Кашмирдің табиғаты дүние жүзінің ... ... ... тұрады. Үндістанның солтүстігіндегі Пир-Панджал атты тау жоталары аралығындағы көкорай шалғынды әсем жерлер көп. ... ең ... ... ... ... ... ... 1982 жылы соғылды. Үндістанның ең биік нүктесі.
Қазақтың тұңғыш ... ... ... ... ... ақын ... парасат иесі Мұхаммед Хайдар Дулати Үндістанда, Гималай тауларының бір сілемі - Пир ... ... ... ... ... ... ... астанасы Сринагардың Мазар жерленгені тарихтан мәлім.
1999 жылы Кашмир университетінде ЮНЕСКО-ның, Үндістан-ның ғылым және білім министрлігі мен ... ... ... ... халықаралық конференция өткен [48].
Мырза Хайдар Кашмирге үлкен өнер, өркениет, білім, ... ... Бақ, ... ағаш ... ғалым баба Кашмир балалары үшін мектеп аштырып, оқуға түгел баруына дейін қадағалаған. Мырза Хайдардың ... және тағы да ... ... ... Кашмир ғалымдары және туристік қызмет көрсету орталықтарының қызметкерлері үлкен ризашылықпен келген туристерге әңгімелеп отырады. ... ... ... ... 1532 жылдың желтоқсан айының соңында келген. Олар әуелі Қашғар ... ... Саид хан ... ... халқын мұсылман ету үшін ғазауат жорығына шыққан еді. Содан Тибеттің біраз жеріне ту тіккен. Исламды қабылдатқан. Сөйтіп, ... ... ... қар жауып, күн суытып кетеді де енді қайтеміз деген мәселе кесе-көлденеңдейді.
Саид хан ақылдасу үшін барлық әмірлерін жинап ... ... ... ... ... ... Ол ... Мырза Хайдар бірнеше тарауларында жазған (қараңыз: , 464, 466, 477-482 беттер).
Кашмир университет холына Мырза Хайдардың қызыл барқытпен ... XVI ... ... ... бір нұсқасы қойылыпты. Қолжазбаның үлкен тараулары түрлі-түсті етіп өрнектеліпті. Бұл маңға танымдық туризм мақсатымен ғалымдар, ізденушілер көп ... ... ... ... ... ... "Сұлтандар зиратына" соғып, Мұхаммед Хайдар Дулати бабаларына арнап ... ... ... ... ... ... тау шаңғы базалары жақсы жолға қойылған, көптеген курортты қалалар жақсы ... ... ... Куш ... ... ... ... Мунсиари, Нарканда тағы басқа курорттары туристерге, спортшыларға, альпинистерге қалтқысыз қызмет көрсетеді. Үндістандағы Джог Фолс сарқырамасын ... ... ... ... ... ... ... (сурет 5).
Сурет 5. Джог Фолс сарқырамасы [48]
Ганг өзені маңызы жағынан Үндістанның бірінші өзені және Азияның суы мол ... ... Ганг ... ... ... өзен жүйесі қалыптасуы үшін ерекше қолайлы. Өзен Гималайдың жауын - шашыны мен қары мол биік ... ... ... содан соң кең - байтақ ылғалы көп ойпатқа шығады.
Гангының ... - 2700 км, ал ... ... - 1125 мың км2. ... ... ... - 2700 м/с, яғни Хуанхэнің шығынынан 5 еседен аса артық. Ганг екі бастаумен (Бхагиратхи және ... боп 4500 м ... ... да, ... ... солтүстік жоталарын тар шатқалдармен тіліп өтіп, жазыққа ... бұл ... ... жай ... Ганг Гималай тауларынан көптеген суы мол салаларды, оның ішінде өзінің ең ірі ... ... ... ... ... ... үстіртінде Гангқа құятын салалар әлдеқайда аз. Бенгал шығанағына ... ... Ганг ... ... кең және ... тез артып отыратын атырау жасайды. Екі өзеннің ... ... ... 80 мың км2 ... ал бұл атырау теңізден 500 км2 қашықтықтан басталады. Ганг пен Брахмапутра тармақтары атырау жазықтығы шегінде ... ... ... ... жиі өзгертіп отырады.
Ганг өзені Гималай тауларындағы мұз бен қардың еруінен және жаздық муссондық жаңбырдан нәр алады. Брахмапутра ... ... ... Үндістан және Бангладеш жерімен ағып өтіп, Бенгал шығанағына құяды.
Ұзындығы 2900 км, алабының ауданы 506 мың км². ... ... ... мен Кайлас жотасының оңтүстік беткейіндегі бірнеше шағын өзендердің қосылуынан ... ... ... ... ... (950 ш. б.) ... жотасы мен Гималайды кесіп өтеді, Ганг жазығына шыққан соң ағысы баяулайды. Ганг өзенімен ... бір (80 мың км²). ... ... Нау, Чорта-Цангпо, Рага-Сангпо, Ньянгчу, Субансири, т.б. Брахмапутраның суы қыста азаяды, көктем мен ... ... ... құяр ... жылдық орташа су ағыны 12 мың м[3]/с, жаз айларында 15 мың м[3]/с-қа ... ... 1290 ... ... кеме ... Суы егін суаруға пайдаланылады. Оңтүстік Үндістанның Керала ... ... ... мен ... онда ... үй сияқты қайықтары туристердің сүйікті орынына арналған. Мұнда, ... ... ... ... қасиеттері бар курорттар мен арасандар көптеп шоғырланған. Гоа - бүкіл дүние жүзіне танымал жағажай. Индияның ... ... ... ... ... 40 керемет жағажай орналасқан ұзындығы 110 км-ге созылып жатқан жағалауды білдіреді. Гоа тау бөктерінің табиғаты өте ерекше: өзендер, ... ... ... ... мен ... ... ... плантациялары. Гоада Әлемдік мұрағаттың бірнеше нысанасы орналасқан - Иисус райханы мен жекелеген ... саны - 1 457 723 адам (2011 ж.). Гоа - ... ең кіші ... ... Үнді ... ... шайылып жатыр. Гоаның астанасы - ... ... ... бір ... ... ... ... етуде. Құмды жағажайлар, сарқырамалар көлдері бар. Сол ... ... ... Көгілдір сулары мен күмістей құмдары туристерді ерекше тартады. Су туризмі, оның ішінде жағажайлық туризм ... ... ... 6). ... 6. ... жағажайлары [48]
Елдің солтүстік-шығысындағы шай өндірушілер мемлекеттен қолдау таба отырып, соңғы ... ... ең шыңы ... шай ... ... ... ... араласуда. Жасыл ағашты хош иістен түзілген ауаның бірегей кереметтілігі мен күтілген шай алқаптары көлемінің шексіз жайылуы ... ... ... ... ... бұл ... ... демалып, тыныштық көзін таба алады. Үндістан солтүстік-шығысындағы шай алқаптарының белдігі Дарджилинг, Дооарс пен ... ... ... ... да, ... ... тауып одан әрі асады. Бай тропикалық орманға, кескіленген белестер мен тау жылғаларына толы құдайдың берген Доорас ... ... тау ... ... ... ... шай ... ұланғайыр тамаша орнына айналған. Доорастың экономикасы шайға, туристер мен ағаш өнімімен байланысты. Аймақта жалпы ... 97,280 ... ... аумақтан 220 млн. кг шай өндіріледі. Дарджилинг мереке және демалыс күндердердегі туристік маршруттың ең танымал әрі элиталық бағытына айналған. Шай ... ісі ... ... ... тіршілігі. Дарджилинг шайының сорты әлем бойынша эксклюзивті болып саналады. Аймақтағы шай алқабының жалпы көлемі 17,820 ... ... ... шайы да әлем ... ... ... ... Үндістанның маңызды шай шататы жылына 507 млн. кг шай өндіреді, алқаптың жалпы ұзақтығы 3,12, 210 гектарды ... ... ... шай ... ең ... ... ... солтүстік-шығыс аймағы аталады. Соған қарамастан елдегі шай туризміндегі жалпы көлемнің аздаған үлесі ... ... да ... ... ... ... бұл түрі солтүстік-шығыс аймағының осы жерде шай турын жандандыруға қосқан елеулі еңбегінің арқасында дами бастаған. Шай туризмін ... ... Шай ... ... өздігінен визуальді рахат сыйлайды. Көркем кескінді көрініс, шай ... ... ... яғни ... ... ... өнімге дейінгі (қаптауды қосқанда) аралықтағы тәжірибе жинау туристер үшін рахаттанудың негізгі желеуі. Оған ... шай туры ... шай ... ... фестивалін тамашалауға болады. Онда көне шай бунгалына ұқсатып жасаған үйлерге тұрақтайсың, бұл өте ... ... Шай ... қожайындары мен жергілікті мекеннің өкілдері, туризм дамуына жауаптылар алдағы уақытта шай алқаптарында туристік инфраструктураны дамытпақ. Мұның барлығы туристтерді ... ... үшін ... ... Бұл ... ... ... жұртшылықтың жұмыссыздық мәселесін шешіп қана қоймай, жұмыс ... ... мен шай ... ... ... ... ... Батыс Бенгали үкіметі мен кейбір шығыс шататтары шай туризмін дамыту жөніндегі концепция бойынша дамылсыз ... ... ... Кеңесі мен Батыс Бенгали аймақ дамуының 10 жылдық жоспарын жасап қойды. Оны іске ... ... ... ... ... қайта қалпына келтіріп, жаңасын дамыту жоспарланған. Шай туры ұсыныстары арасында, яғни белсенді демалуды ұнататындарға шай алқаптарына треккинг ... ... ... Онда демалушылар өнімнің дәмін татуға, фабрикаларды аралап, тіптен шай ... ... ... ... ... Бұл ... дамытуға Үкімет жеке меншік шай алқаптарына рұқсат беріп, осы демалу түрінің қарқын алуына жағдай ... ... ... осы айтылған бірегей тәжірибеден рахат алуға шақыра отырып, шай өндіру ісін өз көздерімен көруге, шикі затты жинаудан қаптауға ... ... ... ... ... мүмкіндік жасау арқылы да шай туризмін дамыту жолға қойылған. Үндістанның ұлттық ерекшеліктері мен, наным-сенімдеріне орай салынған ғибадатханалар мен ... ... ... ... ... ... Б.з. VII-VIII ... Үндістанда Эллора үңгірінде Кайлас ғибадатханасы салынды және Элефант үңгірлерінде Брахманның, Вишнаның және ... ... ... жасалды. Әлемде түрлі әдемі құрылыстар нысандары бар. Солардың бірі - Үндістанның ... ... ... "Махаббат" ғибадатханасы. Бұл қалада бар болғаны 19000 адам тұрады. Ал қалаға келуші туристердің қарасы көп. ... 950 және 1050 ... ... ... Ол кезде елді Чандела әулеті басқарған. Үндістанда сол ... ... көп ... ... көз ... сол ... 85 ғибадатхана салынған екен. Бірақ, ауа райының қолайсыздығының кесірінен қазір 22-сі ғана қалды.Үндістандағы "Махаббат" ғибадатханасы туралы Үндістан ... ... ... ... ... да ... ... ежелгі ғибадатханалар, ғажайып табиғат, көне империя қирандыларын көруге болады. Хампи - ... ... көне ... ... қалған діни орталық. Бұл империя Кришна өзенінің бойында 1336 жылдан 17-ғасырдың ортасына дейін өмір сүрген. атауы көне Виджаянагар қаласы ... ... ... ... аты ... ... Жергілікті тұрғындар ғибадатханалар мен қасиетті орындарды күтіп ұстауға көмектеседі. Хампи қонысында көне қаладан қалған тарихи ескерткіштер көп (сурет 7). ... 7. ... ... ... қазір де қызмет атқарып тұрған ғибадатханалар бар. Тарихи зерттеулерге қарағанда, бұл аймаққа адамдар 1-ші ғасырдан бастап қоныстана бастаған. ... ... ... мәдениеттанушылар және туристер үшін таптырмайтын "жерұйық". Хампи қалашығының ішкі ... де ... ... ... 8. ... қалашығының ішкі көрінісі [10]
Қайталанбас сәулет үлгілері, әр жәдігердің өзгеше ... бұл ... ... ... ... 9). ... 9. Хампи қалашығындағы сәулет ескерткіштері [23]
Мұнда ежелгі мүсіндер мен көне ... көп. ... ... ... ... Тайландт королі Пумипон Адульядет 100 келі алтынын Үндістандағы танымал Махабодки храмының ұшар басын безендіруге берді. Жергілікті БАҚ-тардың ... 14,5 ... ... тұратын мұндай бағалы сыйлық Үндістанның Бихар штатына арнайы рейспен жеткізілген. Ғибадатхана қызметкерлері оның төбесін алтынмен қаптауға ... 300 келі ... ... деп ... ... ... металды қайырымдылық жасаушылар жинап та үлгерген. Ал декорациялау жұмыстары бір ай ... ... ... ... ... ... Патнадан 96 шақырым жерде орналасқан ғибадатхана 2002 жылдан бері ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұрасына жататын ... ... ... Оның ... біздің эрамызға дейінгі 260 жылы қаланған,
Ал, монғолдардың үстемдігі кезінде мүсін өнері саласындағы мұндай дәстүрлерге қатаң тыйым салынды. ... ... ... ... атақты Бабырдың ұрпақтары құдайларды бейнелеуге мүлде қарсы болды. Бірақ, оның есесіне үнді ... ... ... ... пен ... тамаша туындылары өмірге келді. Солардың бірі - тек қана үнді халқының ғана емес, сонымен қатар бүкіл адамзат ... ... да, ... ... ... мәрмәр тастардан асқан шеберлікпен жасалған Тәж - Махал кесенесі. Үндістанда да туризм саласы ... ... ... ... ... қаражаттан көмектесіп отырады. Мысалы, осы Үндістанға жылына сан мыңдаған адам туристік жолдамамен келсе, тек ... ... ... ... бір ай ... 10-15 мың адам адам саяхат жасайтын көрінеді. Мұның не сиқыры барын біз білмесек те, елі ... ... олар үшін ... - ... ... ... символы Тәж Махал - Үндістандағы ең әйгілі ғимарат және ЮНЕСКО әлемдік мұра нысаны. Делиден 204 ... ... ... ... ... бұл монумент Аграның жанындағы Жанума өзенінің жағалауында орналасқан (сурет 10).
Сурет 10. Тәж Махал [3]
Тәж Махал кесенесін ... ... ... ... шах 13 бала ... 14-інші баладан қайтыс болған тоқалы Мұмтаз Махалға арнап салдырған. Кейіннен құсадан қайтыс болған шахтың өзі де ... ... ... ... 1630 жылы ... ... құрылысы 22 жылға созылған. нышаны болып саналатын Тәж Махал - ... жеті ... ... Төрт ... төрт ... ... 74 метр бес күмбезі бар ақ мәрмәрдан салынған мазардың құрылысына Орта Азия, Парсы, Таяу ... ... 20 мың ... ... құрылысты 1643 жылы аяқтады. Тәж Махалдың құбыласында қызыл құмнан салынған мешіт, шығысында қызметкерлер жататын тура соның көшірмесі салынған. ... ... ... екі ... қақпа арқылы кіреді. Әдемі бассейндермен көмкерілген Тәж ... ... - ... шыңы. Ескерткіштің табанында оны өзен деңгейінен жоғары көтеріп тұрған мәрмәр платформа салынған. Мазар ... ақ ... ... ... ... ... ... аса шеберлікпен кескінделген ортаазиялық ою-өрнектер қолдан қашалып жасалған. Таң шапағымен қызғылт түске, ... ақ ... ... ай сәулесімен күміс түске боялатын мөлдір ақ мәрмәрді Аградан 300 ... ... ... ... Ең ... кіре ... Құран сүрелері қара ақықтан, ал қабырғалардағы әшекейлер мен гүлдер қызғылт ақық, малахит, жақұт, нифриттен жасалып, мәрмәр тастың ішіне ойып ... ... ең ... алмас тас (бриллиант) осы мазарда тұрған, кейіннен ағылшындар елдеріне алып кеткен. Қазір ол ... ... ... кіре ... ... ... ... ілінген. Бұл жоспар аңыз бойынша Құраннан алынған. Ақ ғимарат бейне ... ... тең, ... ... орын сайлауды ниет еткендей. Мавзолейдің сол жағында мешіт, оң ... ... үй. ... ... үлкен бақ бейнеленген, ол Шарбақ деп аталады, ол төрт ... ... ... саны он ... Төрт ... - төрт ... ... төрт өзенін төрт арна сипаттайды (4 бөлік). 1. Бал ... 2. Су ... 3. Сүт ... 4. ... өзені. Арналарда елу екі субұрқақ (фонтан) бар. Он алты бақ және елу екі ... ... ... 1652 жыл, бұл ... ... құрылысының аяқталған уақытын көрсетеді. Шаһжахан патшаның еңбегі еш болмады, қазір сүйікті жары Мумтаз Махалмен ... ... ... ... мәні бар ... мұра ... ... ЮНЕСКО-ның мұралары тізіміне енгізілген. Патех Гур Сахра - қамал қала Бұл қорғанды 1561 жылы император Ақбар соқтырыпты. Ол ... ... ... 4 ... ... ... ... болған: 1. Дели, 2. Агра, 3. Лахор (Бұл қала қазір Пакистанға қарайды), 4. ... Гур ... - ... жаужүрек қала деген мағынаға ие. Акбар патшаның кіндігінен ұзақ жыл ұрпақ болмағандықтан, ол Адал Сәлім ... бал ... Ол оның бір ... соң ... ұл туатынын айтады. Айтқаны айна қатесіз келіп, бір жылдан соң ұл ... Оның атын ... деп ... ... дән риза ... патша, оған лайықты тарту жасауды ойлайды. Содан соң Адал Сәлімнің құрметіне Патех Гур ... ... ... Қала ... жағынан өте үлкен, Лондон қаласының аумағымен бірдей. Осы қалада 14 жыл билік құрған, осыдан кейін астананы ... ... ... ол қала ... ... ... Ал ... Гур Сахра қаласында Акбардың әйелі үнді қызы Джода қалып, билік жасаған. Бұл қала таудан ... ... ... тура Агра ... ... құмдақ кірпіштерден қаланған. Адал Салим қайтыс болған соң оған арнап Акбар мешіт және ... ... ... ... әлем ... қызықтыратын, қасиетті орын саналатын Алтын ғибадатхана немесе Хармандир-Сахиб - Үндістанның Амритсар қаласындағы сикхизм ... ең көне және әсем ... ... ... ... 11). ... қатар Харимандир Сикхтің үйі деп қабылданады. Бұл - сикхи ... ... және ... ... Алтын ғибадатхаға сапар шегушілер саны Аградағы Тәж Махал кесенесіне барушылардан әлдеқайда көп. Аптын ғибадатхананың құрылысы 1574 жылы ... ... ... ... тартқан жерге салына бастады. Ғибадатхана 1601 жылы ... ... ... ... және ... жұмыстары ұзақ жылдар бойы жүргізілді.
Сурет 11. Алтын ғибадатхана [49]
Ғимараттың сырты ... ... ... оны деп атап ... ... ... Сикхидің шебер ұсталары ғибадатхананың ішкі бөліктерін алтынмен жалату жұмыстарын шебер орындап шыққан. Махараджа байлығының көп ... осы ... ... ... ... өз ... алған. Осы әрекеті үшін Махараджа Ранжит Сикхи сикхи қауымы мен Пенджаб тұрғындарының ыстық ықыласына бөленді. Ғибадатхананың құрылысынан хинду және ... ... ... ... ... ... болады, яғни бұл құрылыс екі діннің өзара ықпалының көрінісі [49].
Хумаюн кесенесі. Темірланның шөбересі, Бабырдың ұлы Хумаюн император ... Агро ... ... ... Дели қаласын көркейтуге көп үлес қосқан ол қорғандар ... порт ... ... ... қорғана отырып, бір жағынан кеме арқылы байланысын нығайтты. Ол 1556 жылы қайтыс ... ... ... ... ... ... ... мен Хумаюнның әйелі Хамида Бану Бегім XVI ғасырда осы мавзолейді орнатты. Бұл құрылыс архитектуралық сипаты жағынан Тәжі - ... ... ... қарамастан өзіндік кескін-келбетімен ерекшеленеді. Осында күнәдән пәк, әулие адам Низамутдин жерленген. Ішінде оның туыс - ... ... ... ... ... ... тұр ... 12).
Сурет 12. Хумаюн кесенесі [49]
Үндістанда ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік Мәдени және ... Мұра ... Тәж ... Күн храмы, манас қорығы сияқты нысандар кіреді (кесте 1) [50].Кесте 1ЮНЕСКО тарапынан ... ... ... Бүкіләлемдік табиғи және мәдени нысандар тізімі [49]№АталуыОрналасқан жеріТізімге алынған мерзімі1Аградағы фортУттар-Прадеш штаты19832Аджант ... ... ... ... ... штаты19834Тадж-МахалУттар-Прадеш штаты19835Махабалипурам қаласындағы ескерткіштер топтамасы Тамилнад штаты19846Конарактағы Күн храмы Орисса штаты19847Казирангадағы ұлттық саябақАссам штаты19858Кеоладеодағы ұлттық парк Раджастхан штаты19851-ші кестенің жалғасы9Манас ... ... ... Әлемдік мұрағаттар Гоа аралы198611Фатехпур-СикриУттар-Прадеш штаты198612Хампи (Вижаянагара) жәдігерлері Карнатака штаты198613Кхаджурахо ескерткіштері Мадхья-Прадеш штаты198614Элефанта аралындағы үңгір храмы ... ... ... ... штаты1987, 200416Паттадакал ескерткіштері Карнатака штаты198717Сундарбаны ұлттық саябағы Батыс Бенгалия198318Нанда-Деви и Долина Цветов саябағы Уттаракханд штаты1988, 200519Санчидағы ... ... ... штаты198920Хумаюна мавзолейі Дели қаласы199321Минарет Кутб-МинарДели қаласы199322Үндістан таулы темір жолы 1999, 200523Махабодхи мавзолейі Бихар штаты200224Бхимбетка құз ... ... ... ... ... Гуджарат штаты200426Чхатрапати-Шиваджи вокзалы Мумбай қаласы200427Қызыл фортДели қаласы2007Ең танымал туристік орталықтарға жатады: Шимла, ... ... ... ... Катра.Үндістанда курорттық агломерациялар бар ма? Курорттық агломерация - курорттық зона дамуының жоғарғы кезеңі, оның ішінде жалпыкурорттық қарым-қатынаспен ... ... ... ... ... ірі елді ... ... курорттық кешендер қалыптсады.Осы мемлкетті қарасытыра отырып, танымал Гоа ... ... ... ... сипаттауға болады. Үндістанның бұл аймағы халықаралық туризм ағымы бойынша басқа аймақтарға қарағанда алдыңғы орында тұр. Шынымен, туристер үшін бұл штат ... ең ... ... ... ... барлық аймағы және бөлікке бөлуге болады. Жаңа Гоа - бұл жоғары талаптарға сай жабдықталған тамаша ... елді ... Ескі Гоа - бұл ... ... ... ... отаршылдық кезеңннің рухын сезінуге болады және замануи өркениеттен тропикалық ормандағы ... ... ... демалуға болады. Гоада туристерге Үнді мұхитымен бойындағы 100 км қашықтықтағы жағажайды, теңіз жағалайында ... ... ... елді ... ... ... Олардың көбісі кішігірім ауылдар болғанымен, ондағы өмір сүрі деңгейі қарапайым ауылды жерлердегі өмірден бірқатар айырмашылықтары бар. Осындай ... елді ... ... ... ... тән. Мұнда әр түрлі деңгейдегі қонақ үйлер, түнгі клубтар, барлар, мейрамханалар, казинолар, сондай-ақ дайвинг пен аюрверда ... бар. ... үй ... ... ... ... ... сипатталған (кесте 2). Кесте 2Жұлдыздық санат бойынша қонақ үйлер [41]Жұлдыз санатыГоаКерала штатыХимачал Прадеш ... ... ... ... ... әр түрлі типте және категорияда, қонақ үй территориясына негізгі ғимараттан басқа жеке жайлар мен коттедждер кіруі мүмкін. ... тек ... ... ... ... де бар. ... - ... үйде дәстүрлі гоалық стильдегі 60 коттедж орналасқан. Үндістан қонақ ... ... ... ... ... жөн. ... маусым кезінде. Бірақ егер белгілі бір себепке байланысты тапсырыс берілмесе, мұнда жеке ... мен ... ... ... және ... ... біршама арзанға түседі. Кестеге жүлдызсыз отельдер, жеке ... және ... ... ... жоқ. ... каюталы, стандарт, делюкс қайықтар бар. Әрбір қайық заманауи құралдармен жабдықталған: душы бар жууну бөлмесі, ұйықтайтын бөлме, тұрғын бөлме, асхана. Қайықта ... ... және ... ... топ ... Қайықта үш ретті тамақтану ұсынылады. Тапсырысы бойынша алькогольды және алкогольсіз сусындар беріледі. ... және ... ... ... ... ең ірі ... әуетізбектері арқылы байланысқан. Делиде, Мумбайда (бұрынғы Бомбей), Калкаттта (бұрынғы Калькутта), ... ... ... ... ... бар. Әуе тасымалын 2 мемлкеттік компаниялар жүзеге асырады: және ; ішкі әуетасымалдауға 3 жеке ... ... ... Ел ... алыс ... ұшақ және ... ... ал жақын қашықтықтарға автобуспен, такси, мото- және велорикшамен саяхаттауға болады. Халықаралық теміржол тасымалының ... ... - ... ең ірісі және көлемі бойынша әлемде екінші орынды алады. Үнді теміржол желісі таңғаларлық және осы теміржолмен ... ... әсер ... ішінде елдің барлық аймақтарын қосатын тармақталған автобустық маршруттар бар. Бұл теміржол желісі жоқ, оның ішінде жоғары таулы ... үшін ... ... ... ... ... ... бояуы арқылы жеңіл тануға болады. Бағасы туралы жүргізушімен алдын-ала ақылдасқан жөн. Мото- және велорикша жиі кездеседі. Оларды ... ... ... болады. Бұл экзотикалық, арзан, ыңғайлы және жылдам көлік түрі болып табылады. ... алыс ... ... арналмаған. Автокөлікті де жалға алуға болады және көбінесе ... бар ... ... ... санамағанда, су көлігі Үндістанда нашар дамыған.Үндістанда төрт ірі әуежай бар: - Дели (), қаладан оңтүстік-батыста 21 км ... - ... - ... ... ... ... қарай 29 км қашықтықта (жол жүру уақыты 40 минут) - халықаралық;- Калькутта, қаладан солтүстік-шығысқа ... 17 км ... (жол жүру ... 20 минут);- Ченнай ( Мадрас), қаладан оңтүстік-батыста 16 км қашықтықта. Ең ірі автовокзал: Esplanade Bus Station - ... ... ... ... - Мумбай (Бомбей), Калькутта, Кочин, Ченнай ... ... ... (Гоа) и ... [51].2.3 ... ... тур бағдарламасын құрастыру Үндістанға рекреациялық тур бағдарламасы құрастырылды. Тур маршруты: Дели - Агра - ... - ... ... 7 күн, 6 ... ... ... 1 күн. 12:00-де қонақ үйде орналасу. 2 күн Дели-Аграға көшу. Таңертең Алматыдан келген ... ... болу және ... үйге трансфер. Таңғы астан кейін Дели қаласы бойынша орыс тілді гид жүргізетін жалпы шолу экскурсиясы. Бұл күні ... ... ... ... және Радж Гхат ( - ... ... жерленген орын), Лакшми Нараян ғибадатханасы, Бангла Сахиб - Сикхский Храм және Кутаб ... ... 73 м ... Оның ... ... ... қасиетті кітабы) алынған аяттармен безендіріліген. Ғимарат Парсы әлемінің ең тамаша туындысы болып саналады. Күннің екінші жартысында Аграға (200 км) көшу. ... ... ... ... үйге ... Қонақ үйде түнеу. 3 күн Агра. Таңғы астан кейін бүкіл әлемге танымал Тадж Махалға бару. Моғол архитектурасының танымал ескерткішін (жұма ... ... Шах ... ... ... әйелінің Мумтаз Махал құрметіне салған. Содан соң Агра ... ... Бұл форт ... ... ... ... Тадж ... салынуына әсер еткен оқиғалар осы фортта болған. Сондай-ақ, форт ыңғайлы бақылау орны болып саналады, Тадж Махалға тамаша көрініс ашады. Күннің ... ... ... ... бару және ... ... көру. Итмад-уд- Даул мәрмәр кесенесін өзінің әкесінің құрметіне Нұр Жехан императрицасы салған. Оның әкесі - Гхият Бег Мырза - ... ... ... ... үйде түнеу. 4 күн Агра-Джайпурға бару. Таңғы ... ... ... ... Жол ... Фатехпур Сикри қаласына бару. Бұл қаланы Жахангир ... ... ... ... ... ... ... Фатехпур Сикриді салынғанынан біраз уақыт өткеннен кейін судың тапшылығына байланысты жергілікті халық тастап кетті. Оған қарамастан, ... ... ... қала ... ... ... ... туындысы болып табылады. Қонақ үйге келу және орналасу. Қонақ үйде ... 5 күн ... ... ... ... Амбер фортына экскурсия және пілмен серуендеу. Кейін Қала сарайына бару. Срай ірі ... алып ... және ішкі ... ... және ғимараттар кешені. Бүгінгі күні сарайдың бір бөлігі мұражайға айналған. Мұражай 3 залдан ... ... ... және ... ... 1728 жылы Радж Джай Сингх салған обсерваторияға баруға болады. Кейін 1799 жылы салынған Хава Махалға (Желдер сарайы) бару. Бұл ... ... ... ... ... орны болып саналады. Қонақ үйде түнеу. 6 күн ... ... ... ... ... ... Келгеннен кейін қонақ үйде орналасу. Күннің қалған бөлігін демалысқа арнау. Қонақ үйде түнеу. Күн Дели ... ... ... ұшу. Таңғы астан кейін халықаралық әуежайға траснфер.Турды құрастыру барысында екі орынды орналастыру кезіндегі бір адамға турдың бағасы ... ... 3). ... 3Екі ... ... кезіндегі бір адамға есептелген турдың бағасы [автормен құрастырылды]Екі орынды орналастыруБірінші классСтандартБюджеттік1 адам9398726502-3 адам685500450Бір ... ... үшін ... ... кіру үшін төлемақы: бір адамға 62 АҚШ доллары. Тур бағдарламасы бойынша орналастыру жүзеге асырылатын қонақ үйлер сипаттамасы көрсетілген (кесте 4).Тур ... ... 6 түн екі ... ... ... ас ... ... үйде түнеу;- әуежайдан қонақ үйге және керісінше трансфер;- Дели әуежайындағы дәстүрлі қарсы алу;- Алтын үшбұрыш ... ... ... жолында кондиционерленген көлік;Кесте 4Қонақ үйлер сипаттамасы [5]ҚалаБірінші ... ... ParkAura De ... Deluxe2ДжайпурThe FernRed FoxHawa Mahal2АграClark ShirajUtkars H VilaRoyal Residen CY2Агра мен Джайпурда: - Джайпурдағы Амбер фортына пілмен серуендеу;- Қызметтер салығы.Тур құнына ... - Кез ... жеке ... ... ... кір жуу, ... номердегі мини-бар қызметі, т.б.);- Әуебилеттерінің құны;- Туристік сақтандыру;- Визалық қызмет;- Денсаулығына зақым келген кездегі аураханаға бару шығындары;- Портье қызметі;Қорытындылай келе, ... ... ... ... оның ... көлік инфрақұрылымы да жеткілікті түрде дамыған. Жыл сайын Үндістанға АҚШ,Франция, ... ... ... ... ... ... ... Үндістандағы туризм дамуының негізгі бағыттарына танымдық, курорттық-жағажайлық, тау-шаңғы туризмі жатады. Жалпы, Үндістан ... ... ... ... ... ... қарастыруға болады.3 Үндістанның туризмінің халықаралық деңгейі 3.1 Үндістан мемлекетіндегі туризмнің қазіргі жағдайы Үндістанда өзінің ... ... ... туристерді қызықтыратын айрықша аспалы бақтары, қаптаған қызыл-жасыл гүл, көк шалғын далалары, биік-биік таулары, сарқырамалары, джунглиі, тамаша жағажайлары мен әсем ... көп бола тұра ... ... салыстырғанда әлемдік деңгейдегі туризмнің дамуы әлсіздеу. Қазірше халықаралық туризм нарығының әлемдік туристік ағынынан және одан түскен қаражат пайдасының 1% Үндістанға ... ... ... ... - Мумбай (Бомбей), Дели, Калькутта және сауда жолдарының, түрлі өркениетті қарым - ... ... ... ... Солтүстік Үндістан қалалары - Агра, Варанаси, ... ... Ол ... ... ... ... мұсылмандық және ағылшын қала салу дәстүрлерінің әсерімен негізделген. Суретте ... ... Дели - ... ... ең ... қалалардың бірі, үнді-мүсылман сәулет өнерінің ескерткіштеріне бай, 1911 ж. бері Үндістанның астанасы. Тәуелсіздік жылдары қала ете тез өсті. Ол ... ірі ... ... және ... ... ... Оның атқаратын саяси және әкімшілік қызметі бұдан да маңыздырақ. Дели ... ... ... ... ... ... өзгерістер туризм саласындағы ұсыныстарды, нақты сұранысқа барынша жақындатып, ... ... ... ... ... еліміздің, қазіргі келбеті және инфрақұрылымы бар, жас астанасы ретіндегі ... өсіп келе ... ... ... ... ... көрсеткіштерімен расталады [51]. Дели қаласында 2008 жылдың 1 қаңтарына қала қонақтары мен тұрғындарына қызмет көрсеткен 61 туристік фирма және 96 ... үйі ... ... 2007 жылы ... туристік фирмаларымен және қонақ үйлерімен 455,1 мың туристке қызмет көрсетілді, соның ішінде ішкі туризмі 92,4 мың адам, шығу - 26,3 мың адам ... Ең ... үлес ... келу ... ... - 336,5 мың адам (73,9%). ... ... туристер саны 2006 жылмен салыстырғанда 33,7%-ға немесе 114,8 мың адамға ... 2006 ... ... 1,7 ... ... бұл өсім, негізінен келу туризмі есебінен болды. Келу және шығу туризмі бойынша 2012 жылғы және 2014 ... ... ... ... ... айырмашылықтар бар (сурет 13). Мумбай - Үндістанның аса ірі қаласы, өнеркәсіп және сауда-қаржы ... ... ... ... ... ... кәсіпорындары, атом энергиясын бейбіт мақсатта пайдалану жөніндегі орталық, елдегі аса ірі киностудиялар бар. Бомбей порты - елдің ... ... ... ... ... бірге Бомбей елдегі ең үлкен өнеркәсіп торабын құрайды.310515222885(мың адам) ... 13. ... ... ... ... ... туристерге қызмет көрсету [51]Калькутта XVII ғасырдың соңында ағылшынның ... ... ... ... ... болып, бір жарым ғасырдан Британ Үндістанының әкімшілік орталығы қызметін атқарды. 1911 жылға дейін Британдық Үндістан ... ... ... ... ... ... қала - ірі білім, ғылыми, мәдениет және саяси орталығы.
Бұл елдің ... ... ... өнеркәсіпті қаласы және порты, ол джутты еңдеп, сыртқа шығарудан ерекше кезге түседі. Мадрас - Үндістанның басты өнеркәсіп орталықтарының және порттарының ... ... ... ... Осы ... төрт ... орталығы Үндістанның Батысына, Шығысына, Солтүстігі мен Оңтүстігіне, едәуір ... ... елге ... ... Олар ... төртбұрыштың төрт шыңы тәрізді және басты "даму өзегі (дәлізі)" қызметін атқаратын аса маңызды келік магистральдары оларды өзара байланыстырады. Үндістанның Варанаси, ... ... деп ... бір ... ... үшін ... қандай болса, индуистер үшін де бұл сондай қасиетті, ... ... Марк ... ... - ... да, дәстүріңнен де көнерек, тегі екеуің қосып алсаң да, бәрібір екі есе ескі көрінеді" деген сөзі бар екен. Ал, индуистер оны жер ... ... ... ... қала деп ... Үндістанда 250 табиғи қорықтар мен 50-ден астам ұлттық саябақтар жұмысы жақсы жолға қойылған. Үндістанда қырық бес мыңнан ... ... ... бар. ... ... ... өте бай. ... 850 түрі, шамамен 60 мың құстардың, балықтардың 2500 ... ... 150 ... ... ... 450 ... 82 000түрлі жануарлар мен жәндіктер бар. Жолбарыс, барыс, арыстан, ... аюы, ... ... тұмсық, т. б. көптеген жыртқыш аңдар да бар. Пілдер табыны көптеп кездеседі. Маймылдардың түрлері көп. ... ... міну ... ... ... ... қойылған. Үнді халқы піл мен сиыр малын қатты ... ... ішкі ... ең кең ... саласы - тәу ету, Құдайға табыну. Негізі, Үндістанда ішкі туризм жылдан жылға ... ... ... ... ... Гоа, ... Раджастан бағытына көп барады. Үндістанға саяхат жасау басқа елдермен ... ... ... ... ... ... ... 3 миллиард доллардан асады. Сонда әр туристтен 1270 доллар. Бұл ортаэлемдік ... екі есе көп. Оған ... ... ... туристтер аз емес. Негізінде, бұл танымдық, діни және іскерлік туризм салалары бойынша европалықтар, оның ішінде Ұлыбританиядан туристер көп келеді. ... ... ... саны ... ... Мысалы 2002 жылы сыртқы туризмнен түскен табыс 3,1 миллиард доллар болса, ал, 2005 жылы 6,9 миллиард долларға жетті. ... ... ... үлесі көрсетілген (сурет 14).
Сурет 14. Үндістанға келушілер үлесі [51]
Бір жылғы Үндістанға келетін шет ... ... ... Өзге ... ... бермейтін жер асты үңгірлері, сәулеті келіскен ғибадатханалары мен кесенелерін көріп, тамашалау үшін дүниежүзінен келетін туристердің саны жылдан-жылға өсіп келеді. Сол ... Үнді ... ... мен ... ... ... ... қыздырынып, дем алуға арналған жағажайларға келу үшін де ... ... ... Гималай тауы мен оның сілемдерінде орналасқан шаңғы ... мен ... ... ... да ... қызықтырып отыр. Үндістандағы туризм дамуының негізгі бағыттарына танымдық және жағажайлық туризм түрлерін жатқызуға ... ... ... 15. ... туризмнің негізгі бағыттары [46]
Үндістан туризмінің саласы бойынша көрсеткіштері ... ... ... қалған бөліктері сулармен шектеліп жатқан үндістан мемлекетінде соңғы ... ... ... ... келе ... Үнді мұхитының жағалаулары - дүние жүзінің туристерінің көп келетін сүйікті орындарының бірі. Үнді мұхиты - ... ең жылы ... ... ... ... ... ... әр тараптан келген туристерге көрсетілетін қызметтердің мәдени деңгейінің өсуі де туризмнің дамуына үлкен ықпал етуде. ... шет ... ... ... ... ... ... жаздың бастапқы айларына дейін келеді. Ал, жергілікті халықтың көпшілігі мүмкіндігінше, жаздың аптап ... ... ... ... Онда ... ... туристерге арналған шағын үйлерді жалға алып дем алады. Үндістандағы 19 ... ... ... ... ... ірі ... ... саналады. Бұл мұражай искусства, археология, антропология, зоология, ботаника сияқты алты бөлімнен тұрады. Он ... ... ... мен ... ... ... ... бұл мұражай да туристердің көп келетін орыны. Үндістан - иоганың Отаны. Адам ағзаларын тазалау, жасарту ... ... ... Үндістанның медицина саласы да шет ел туристерін көптеп тартады.
Бүгінгі таңда ... ... ... ... туристер саны артып отыр. Соңғы технологиялармен жабдықталған медициналық құрал-жабдықтар мен білімді, тәжірибелі, ... ... ... ... ... адамдарға көрсететін кәсіби қызметінің мәдениеті, біліктілігі, ең негізгісі басқа мемлекеттермен салыстырғанда біршама арзан болуы шет елдерден келетін ... ... ... етіп ... Deloitte ... ... сараптамасы бойынша, медициналық туризмі бойынша Үндістан бүкіл әлем бойынша екінші орынды иеленіп отыр. 2007 жылы ... 272000 ... ... ... 650 миллион доллар кіріс кірсе, 2012 жылы 2,5 миллиард доллар ... ... ... ... ... ... - медициналық қызмет көрсету батыс елдерімен салыстырғанда 30 пайызға дейін арзан. Мысалы: жүрекке ота жасау Батыс ... 130000 ... ... Үндістанда 2000 доллар, тізе буындарын алмастыру батыста 40000 доллар болса, ... 8000 ... ... ... ота батыста 65000 доллар болса, Үндістанда 2000 доллар тұрады. ... ... ... емдеудің не бір түрлері бар. Аюрвед - кешенді емдеу ... ... шет ... жылына 150000 емделушілер келеді. Үндістанда таза ауыз суы жағынан қиындық көп. Әйтсе де, батпақтарының емдік қасиеттерінің сапасы ... ... ... ... ... Римде, Үндістанда ертеден қолданылады. Үндістанның топырағының құрамына қарай бес-алты түрге бөлінеді. Суықтан пайда болатын ревматизм, ... ... ... бір ... ... пайдаланса, тері ауруларын емдеуге басқа түрі пайдаланылады. Нерв ... ... ... ... жақсы жолға қойылған. Құлақ, тамақ, мұрын ауруларын ... ... ... ... ... ... да батпақпен емдеу жақсы жолға қойылған. Дели қаласында 2008 жылдың 1 қаңтарына қала қонақтары мен ... ... ... 61 ... ... және 96 ... үйі ... істеді. 2007 жылы қаланың туристік фирмаларымен және қонақ үйлерімен 455,1 мың туристке қызмет ... ... ... ішкі ... 92,4 мың ... шығу - 26,3 мың адам ... Ең ... үлес салмақ келу туризмге тиесілі - 336,5 мың адам (73,9%). Қызмет көрсетілген туристер саны 2006 жылмен салыстырғанда ... ... 114,8 мың ... ... 2006 ... ... 1,7 есеге өскен, бұл өсім, негізінен келу туризмі есебінен болды (сурет 16).
(мың адам)
Сурет 16. Туризм түрлері бойынша 2005-2007 жылдардағы ... саны ... - ... ... Шет ... ... туристердің басым көпшілігі пілге мініп, суретке түсуді, саяхаттауды сүйеді (сурет 16). ... 17. ... ... ... ... беделді де ықпалды Азия алыбы осыдан тура жиырма жылдай бұрын ... ... ... ... содан бергі өткен кезеңде Үндістан Қазақстан басшысының ... ... ... игі бастамаларына қолдау көрсетіп келеді. Екі ел арасындағы байланыс барған сайын нығайып, уақыт өткен сайын берік тұғырлар биігінен ... ... ... ... тауар айналымының жыл сайын 308 миллион доллардан асып түсуі де соның айғағы. Екі ел арасында энергетика, мұнай-химия, фармацевтика, ... ... ... ... және білім салалары бойынша жасалатын байланыстарға басымдық берілген.
3.2 ... мен ... ... ... ... ... туризмге әсері
Үндістан мен Қазақстан мемлекетінің арасындағы достық қарым-қатынастың туризмге әсері. Қазақстан мен Үндістан мемлекеттірінің арасындағы дипломатиялық қатынастар 1992 жылы ... 23 ... ... ... ... Елшілігі Алматыда 1992 жылдың мамырында ашылды. Астанада Үндістан Республикасының Елшілігінің өкілдігі ... ... 1993 жылы ... ... ... ... ... ашылды. Саяси ынтымақтастық аясында 1992 жылдың ақпанында Президент Н.Назарбаевтың Индияға бірінші ресми сапары болды. Оның барысында мемлекетаралық қарым-қатынастыңі негізгі қағидалары мен ... ... ... ... орнату жөніндегі Хаттама, сауда-экономика, ғылым мен техногиялар, сондай-ақ ... ... ... ... құралдары және спорт салаларындағы ынтымақтастық туралы Келісімге қол қойылды. Қазақстанға Үндістан Премьер Министрінің (1993 жылдың қыркүйегі) ресми ... ... екі ... ... негізгі мәселелері талқыланады. Сауда-экономикалық, ғылыми-техникалық және мәдени ынтымақтастық мәселелері бойынша Қазақстан - Үндістан үкіметаралық комиссиясын құру келісімге қол ... 1996 ... ... ... екінші рет бұл елге ресми сапармен келді. Бұл жолы ... ... Екі ... ... ... ... конвенцияға, Өзара инвестицияларды қолдау және қорғау жөніндегі келісімге қол қойды. Ал ... ... 2002 жылы ... ... ... ... барысында Қазақстан-Үндістан біріккен декларациясына қол қойылды. Сол жылы Үндістанның Премьер-министрі А.Б. Ваджпай Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың бастамасымен өмірге келген АӨСШК-нің ... ... ... үшін ... ... ... келді. Екі ел арасындағыбірнеше жылдардағы тауар айналымының көрсеткіштеріне тоқталсақ, олар ... 2005 жылы - 120,8 млн. ... ... ... ... экспорт - 19,9 млн. доллар, импорт - 100,9 млн. доллар). 2004 жылы 96,6 млн. ... ... еді ... ... - 10,6 млн. ... ... - 86 млн. доллар). Үндістанға шығарылатын тауарлар: минералдық өнімдер, былғары шикізаты, былғары, елтірі (аң терісі), тері ... және онан ... ... ... емес ... мен ... электротехникалық жабдықтар. Қазақстанға Үндістаннан әкелінетін таурлар: өсімдік өнімдері, алкогольдық және алкогольсіз ішімдіктер, уксус, темекі, минералдық өнімдер, химия өнеркәсібінің ... ... ... пен ... ... қымбат емес металдар мен онан жасалған бұйымдар, электротехникалық бұйымдар, машина жабдықтары мен ... ... мен ... фото және ... да аппараттар, сағаттар және музыкалық аспаптар. Қазіргі таңда Үндістан үкіметі Орталық Азияда өз мүдделерін белсенді жүргізу мақсатын алға ... ... Бұл ... олар ... байланысын нығайтуға ерекше қызығушылық танытып келеді. Үндістан Республикасы Қазақстанның тәуелсіздігін алғаш та - ... ... ... ... ... ... және мәдени байланыстар жөніндегі бірлескен үкіметаралық комиссия аясында ақпараттық технология, мұнай-газ, тоқыма-өндіріс, әскери-техникалық ынтымақтастық, халықаралық терроризмге қарсы күрес ... ... ... тобы ... Сол сияқты ғылыми-техникалық байланыстар жөніндегі қосымша комитет жұмыс істейді. Үндістанмен техникалық-экономикалық ынтымақтастық бағдарламасы шеңберінде бұл елдің белгілі жоғары оқу орындарында ... ... ... ... және ... ... шеберлігін жетілдіру курстарынан өтеді. Мәдениет саласында екіжақты байла - ныстар нығайып келеді. Үнді кинематографистері Алматыда өтетін ... ... ... ... ... ... Туризм саласындағы байланыстар да соңғы жылдары өркен жайды. 2006 жылдан бері еліміздің елшілігі жыл сайын "Іndіa-KazakhstanTourusm Faіr" атты Қазақстан-Үндістан ... ... ... ... ... Нұрсұлтан Назарбаевтың Үндістан Республикасында басталған төртінші мемлекеттік сапары ... ... ... ... және Үндістан Парламенті жоғарғы палатасының төрағасы Х.Ансаримен, сондай-ақ Үндістан Премьер-министрімен ... ... деп ... Осы ... ... Елбасымен Үндістанға 100-ден астам қазақстандық бизнес өкілдері келген болатын. Сапар барысында Президент Нұрсұлтан Назарбаев екі елдің іскер ... ... ... ... Сонымен бірге, екі ел арасында атом энергетикасы, ға - рышты бейбіт мақсатта игеру, мұнай және газ, ғылыми технология, білім беру және ... ... ... бірқатар келісімдерге қол жеткізілмек. 26 қаңтар - Үндістан халқының ғасырлар ... ... ... ... ... ... азаттық алып, Үндістан Республикасын жариялаған күні. Елдегі ерекше атап өтілетін мемлекеттік мереке. Сондықтан Үндістан ... бұл ... ... ... ... үлкен сенім артқан, халықаралық дәрежеде аса беделді де құрметті мемлекет басшыларын ғана шақырады. 2007 жылы бұл ... ... ... ... Путин қатысса, тағы бір жылы Франция президенті Николя Саркози шақырылған болатын. Ал, аса ... 60 ... ... Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаев құрметті қонақ ретінде арнайы шақырылып отыр. Бұл үндістандықтар тарапынан біздің елімізге және оның ... ... ... ... пен ... ... дәрежедегі зор беделінің белгісі екендігі сөзсіз. Тұсаукесер рәсімінде сөйлеген сөзінде Е.Ертісбаев Қазақстанда Үндістанды тану ... ... мен М. ... ... ... ... ... маңызды оқиға деп бағалайтынын айтты. Үндістан елшісі А.К. Мукерджи де бұл шараға өз қуанышын ... ... ... ... жеткізілген жүздеген кітап, осы ел қалаларының фотокөріністері, көптеген суреттер, компьютер, музыкалық орталық, сондай-ақ М.Гандидің қола мүсіні де бар екен. Осының бәрі ... жағы ... ... алыныпты. Сөйтіп, қазақ жерінде Үндістанды тануға мол мүмкіндік беретін орталық ашылды. Мұның көзі қарақты қазақстандық үшін берері мол болмақ. ... әлем әлі ... ... ... ... ... көне дәстүрлерімен өмір сүретін жұмбақ та патриархалды мемлекет санайды. Бірақ бүгінгі Үндістан мүлде басқа. ... ... ... ... ... жетістіктері таңқалдырады. Өткен жылы Үндістан алғаш рет Айға адамсыз басқарылатын ғарыш кемесін ұшырды. Бүгінде үндістандықтар АҚШ пен Жапония үлгілеріне ғана ... ... ... ... шығарады. Елдің білім беру сапасы да жақсы өркендеген.
Ағылшын тілін білетін білікті ғылыми-техникалық кадрлар даярлаудан әлемде АҚШ-тан ... ... ... ... ... жыл ... ... ізденіс және сапалы білім беру бағдарламаларына мемлекеттік бюджеттің 70 пайызына жуығын жұмсайды. ҚР Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Үндістанға ресми сапары ... ... Nuclear Power ... of India Limited (NPCIL) ... ... мен ҰАК>> АҚ Дели қаласында өзара ... ... ... қол қойды. NPCIL Басқарма төрағасы және Басқарушы директоры Шреянс Кумар Джайн мен ҰАК>> АҚ ... ... ... аталған құжатқа қол қойып, оны ресми түрде бекітті. Меморандум екі компанияның ... ... ... ... бірлесіп ынтымақтасу ықыласын растайды, соның ішінде табиғи уран өндіру және жеткізіп тұру, отандық уран өнімін отын таблеткалары және ... атом ... ... отын ... ... жеткізу, қызметкерлерді оқытып, біліктілігін арттыру сияқты екі жаққа да тиімді, өзекті мәселелер. Сондай-ақ, ... ... ... ... ... (PHWR) реакторлар негізінде атом энергетикасы нысандарының техникалық-экономикалық негіздемесін жасау мүмкіндігі қозғалған. Шреянс Кумар Джайн атап өткендей, . М. ... өз ... , - деп атап ... ... ядролық-энергетикалық корпорациясы Үндістан үкіметінің Атом энергетикасы департаментінің әкімшілік басқармасына бағынышты мемлекеттік кәсіпорын болып табылады. ... 1987 ... ... айында құрылып, тіркелген және оның мақсаты атом электрстансаларын басқару және Үндістанның үкіметтік бағдарламаларына сәйкес электр энергиясын өндіру үшін атом ... ... іске ... ... - ... уран және оның қосындыларын, сирек металдар, атом электр стансаларына ... ... ... арнайы құрал-жабдықтар, технологиялар және екіұдай мақсаттағы материалдар экспортымен айналысатын ұлттық оператор. Компания қызметінің басты бағыттары геологиялық барлау, уран өндірісі, ядролық отын ... ... ... ... ... АЭС ... сирек металдар металлургиясы және конструкциялық материалдар өндірісі, энергетика, ғылыми ... ... ... және ... ... ... табылады. Бүгінгі таңда компанияда 25 мыңнан астам адам еңбек етеді. Қазатомөнеркәсіп әлемнің жетекші уран өндіруші ... ... ... ... ... ... Ганди: "Дүниені өзгерту үшін өзіміз өзгеруіміз керек" дегендей, тарихи тағ - дырларында көп ұқсастық бар Қазақстан мен Үндістанның өркениет әлемінің ... ... жаңа ... бел ... ... деген ұмтылысы олардың мүдделерін де ортақтастырып отырғаны анық. музыкалық фильмдер елеулі орын алады. Олардың көпшілігінде фильм мазмұнына қатысы жоқ әндер мен ... ... тыс ... ... Ел ... ... ... деректі фильмдер шығару жолға қойылған. 1960 жылы Пунада кинематография институты ашылды. 1954 ... ... ... ... ... өткізіліп тұрады. Кино өнері жөнінде бірнеше журнал шығарылады. Үндістан - дүние жүзінде жылына ең көп көркем фильмдер ... ... ... ... - ... ... атқа ие ... ол Бомбей қаласының түбінде орналасқан. Бұл қаланың түсіру павильондарынан күн сайын екі жаңа фильм шығарылады. Қорытынды Әлемдегі ең биік тау ... ... ... ... сан ... ... ... таңдай қақпасқа болмайды. Қар жамылған тау шыңдары, ғажайып ... шегі жоқ ну ... мен ... мөлдір теңіз суы мен су асты бетпердесі арқылы анық көрінетін мыңдаған түсті және ... ... ... ... ... суы жып-жылы Үнді мұхитының жағалаулары мен ондағы жағажай ... ... ... ... дүниежүзінің туристерін құштарлана тартып тұрады. Басқа елдерге ұқсамайтын мәдениеті, тарихы, сәулеті мен Үндістан мифологиясымен ... ... ... ... ... ... мен гурулар медитация жасаудың, спиритизм мен йоганың ежелгі әдістеріне үйрететін және ұрпақтан - ... ... сыр ... келе ... ... ... мен шөп ... дәрумен дайындайтын ерекшелігімен белгілі Үндістан көне дәуір мен қазіргі заманның тоғысқан жері ретінде ... ... елде ... шай туризмі Үндістанда мемлекеттен қолдау таба отырып, соңғы кезде танымалдылықтың ең шыңына айналды. Кілең жасыл ағашты хош иістен түзілген ... ... ... мен ... шай ... ... ... жайылуы туристерді қызықтырмай қоймайды. Өйткені туристер бұл алқаптардың маңайында демалып, тыныштық көзін таба алады. Шай өндіру ісі аймақ өмірінің негізгі ... ... ... ... әлем ... ... ... саналады. Аймақтағы шай алқабының жалпы көлемі 17,820 гектарды құрайды. Ассам шайы да әлем бойынша жеткілікті түрде танымал. Үндістанның маңызды шай ... ... 507 млн. кг шай ... алқаптың жалпы ұзақтығы 3,12, 210 гектарды құрайды. Дегенімен, Үндістандағы шай туризмінің ең танымал бөлігі болып солтүстік-шығыс аймағы аталады. Соған ... ... шай ... ... ... ... ... оңтүстік аймаққа да тиесілі. Қуанышқа орай, демалудың бұл түрі солтүстік-шығыс аймағының осы жерде шай турын жандандыруға қосқан елеулі еңбегінің арқасында дами ... Шай ... ... болады. Елдің көлденеңімен созылып жатқан ну ормандарда өсімдіктер қаптап өссе, оның ішінде жолбарыстар, мүйізтұмсықтар және ... ... ... ... ... ... ... Сыр мен құпияға толы Үндістанда Джип мәшинелеріне, не пілдерге мініп сафариге шығып, корольдік ... ... не ... ... өз ... көруіңізге болады. Эколог ғалымдар мен тыныштықты, орманның табиғи көркін сүйетіндер үшін деген қалың тропикалық ормандардың сиқырлы шымылдықтарымен ... ... ... аралап, одан ләззат алудың мүмкіндігі зор. Ежелгі халық даналығы, философия мен рухани ой-пікірлер, түрлі ... мен ... ... ... әлі ... ... ... дуалаушылар, қайыршылар мен тақыр кедейлер тіршілік етеді. Әлемде беделі артып келе жатқан Үндістанның қазіргі басты кейпі мынадай: байларының саны 300 ... ... ... ... ... ... бар, миллионерлерінің саны жағынан АҚШ-тан да алда келе жатқан, әлемнің ең танымал корпорациялары мен қаржы ұйымдары инвестиция ... ... Оған ... елде ... барынша кең қанат жайған. Шынымен де, ел экономикасындағы түбегейлі өзгерістердің арқасында ... толы ... ... таптаурын пікір кейінге ысырылып, қазір Үндістан әлемдегі ең жаңа, демократиялы ... - ... ... ... ... ... ... түрлілігіне қарамастан, Үндістан әлемдік деңгейге көтеріліп келеді. Кең-байтақ елдің (аумағы жөнінен әлемде 7-ші ... ... ... ... қарамастан, конституциялық құрылымы бір мемлекетке сапарға шыққанмен бірдей. ... ... ... ... ... ... ... білу, өмірді қадірлеу сияқты өмірлік қағидалары жоғары қойылатын Үнді халқының тұрмыс көрністері, ... ... ... ... ... дүние жүзіне мәлім. Үндістан - дүние жүзі бойынша ең көп көркем фильм шығаратын, Болливуд деген кинофабрикасымен атағы ... ел. ... көне ... көп ... ... және тарихи жағынан алып қарағанда біршама жас мемлекет, 63 жыл бұрын ғана ... ... ... күні ... - көне мен жаңа ... тапқан, сонысымен де көпшіліктің назарын аударатын мемлекет. Туризм саласы Үндістанда көне заманнан бері дамып келеді. Адам баласы небір ғажайыптарды қолмен ... ... ... ... ... ... етіп ... келешекке мұра етіп қалдырған. Жаһандағы жеті керемет соның айғағы. Арада ғасырлар ізі өтсе де, олар ... ... ... ... ... Жұрт сол ... ... қайта-қайта көргісі келеді, соған сапар шегу үшін ... ... ... ... не ... ... ... ғажайыпты тамашалап, көңіліне тоқуды, сол арқылы таңдай қағып, бас шайқап, өміріне ләззат алуды, соны жан-дүниесіне сіңіріп, ... азық ... ... ... ... мен Үндістан арасындағы ынтымақтастық жыл сайын дамуда. Ұсынылған рекреациялық тур негізінде екі ел арасында саяси, экономикалық, әлеуметтік тұрғыда көпжақты ... ... ...
ҚОРЫТЫНДЫ
Сиқырлы, тамаша және жарқын Үндістан біздің ғалашардың еі көне елдерінің бірі. Бұл орынның мәдени дәстүрлері бірнеше мыңжылдықтар бойы ... ... ... жыл ... бұл елге ... мен жаңа ... алу үшін мыңдаған туристер келеді.
Үндістан - мәдениет пен дәстүр жиынтығы. Үндістанға келгеннен кейін әрбір ... ... ... - ... бару ... ... дәл осы қалада мәдениет ескерткіштері, мұражайлар, мешіттер және будда ғибадатханалары өте көп кездеседі. Сәби кезінен Тадж Махалға баруды армандағандарға ... ... Агра ... бару қажет. Агра қаласын деп аталады. Дәл осы қалада танымал мешіт салынған. Сондай-ақ, ... ... ... ... Вриндаванадағы Кришна-Баларам-Мандир ғибадатханасы, Амритсардағы Алтын ғибадатхана жатады. Туристер арасында танымал орындардың бірі ретінде Мумбайдағы Үнділік Голливуд қарастырылады. ... ... ... түрі үшін де, ... ... үшін де ыңғайлы болып келеді. Танымдық мақсатта келген туристер бүкіл әлемге танымал архитектуралық ескерткіштермен, мұражайлармен, сарайлармен, ежелгі ғибадатханалармен, бекініс, мешіттермен ... Ал ... ... ... үшін ... және басқа кішігірім үнді арлдарындағы жағалауларды ұсынуға болады.
Әр түрлі назар аударарлық орындардан басқа, ел қонақтары үшін ... ... өмір сүрі ... ... ... ... түрлі-түсті киім-кешек, қызықты көлік құралдары тартымды болады. Үндістан қалаларында көптеген автокөліктер, автобустар, вело- және моторикшалар, тракторлар, қара мал да ... ... ... ... жылы 26 ... ... демократиялық республика ретінде жарияланды. Мемлекеттік құрылымы - федеративті республика. Үндістер өзін деп ... ... ... президент болып табюылады, ол негізінен өкілдік қызметін атқарады.
Үндістан - ... ... өте бай ... ... оны ... тәж маржаны деп те атайды. Ол жағымды климатпен, зор ... ... ... ... ... кен ... (темір мен марганец кені, хромит, титан, цирконий, муковит) әлемдік маңызды болып келеді. Көмір, түсті ... ... қоры да зор. ... ... мен жағалаулық акваторияларда мұнай кендері де жиі кездеседі. ... ... - ... ... ... жер ... де өте ірі, ... Еуропаның барлық жер көлемінен біраз ғана кіші болып келеді. ... ... ... жүйесінде басты рольды атқарады. Тәуелсіздік жылдарында Үндістанның экономикалық потенциалы біршама өсті. Индия играет ... роль в ... ... ... ... ... үнді ... құрылымында металлургия өнімдері, көлік құрылысы, фармацевтикалық өндірісі мен компьютерлік бағдарламалар үлесі өсіп жатыр. ... ... даму ... ... ... ... ролінің артуы шетел мемлкеттерімен ынтымақтастық жасау бағыттары мен формаларының қалыптасу алғышарты болып табылады. ... ... даму ... ... бір ... ... ... орнатты.
Үндістан - көп ұлтты мемлекет. Елдің орталық және солтүстік бөліктерінде үндіеуропалық тілді ... ... топ ... ... олар ... халықтың 70 %-н құрайды. Оңтүстік Үндістанда дравидтер, тамилдер, телугу (андхра), каннада (или каннара), малаяли тұрады, олар барлық ел халқының 1/4 ... ... Таяу ... ... және Орталық Үндістанда тұратын кішігірім тайпалар мен халықтар мунда және мон-кхемер тілдерінде ... ... ... ... - хинди және ағылшын тілдері. 1956 жылы Үндістанда отаршылдық кезеңінде болған әкімшілік-территориалдық бөліне қайта құрастырылды: ... ... ... ... ... ... ... 74,3 % халқы ауылдарда, ал 25,7 %-ы ... ... ... қала ... ... саны (213 млн. ... ... тек АҚШ пен Қытайдан соң үшінші орында. ... и ... ... -- ... ... теңіз порттары, мұнда 10 млн. Адам тұрады. Тәуелсіздік жылдары республика астанасы - Делидегі жергілікті халық саны арта ... ... ... жазу ... Үндістан Мемлекетінің ерекшеліктері - діні, ұлттық мейрамдары, елдің туристік потенциалы қарастырылды. Сондай-ақ, Үндістан территориясы ... ... тур ... ... әдебиет ТІЗІМІ
Википедия https://ru.wikipedia.org/wiki
* Атлас и контурные карты. ПКО Картография. - М., 2012. - 20 с.
* Ульциферов О.Г. ... ... ... - М., 2006. - 120 ... ... Н.П. ... справочное пособие. - М., 2007. - 130 с.
* Гладкий Ю.Н., Лавров С.Б. Экономическая и социальная ... ... - М., 2013. - 201 ... ... Д. С. ... ... ... - Ростов-на-Дону 2010. - 256 с.
* Гладкий Ю.Н., Сухоруков В.Д. Экономическая и социальная география ... ... - М., 2013. - 461 ... ... И.А. Экономическая география: учебное пособие - М.,, 2008. - 257 с.
* Страны мира: современный справочник / сост.: Т.В. ... И.Г. ... 2013. - 608 ... ... В.П. Экономическая и социальная география мира: учебник. - М., 2013. - 398 ... ... Л.А. ... мира: энциклопедия. - М., 2006. - 640 с.
* Блаватская Е.П. Будда, его жизнь и учение. - М.: ... фонд ... 1991. - 315 ... Сутта-нипата. Сборник бесед и поучений. Буддийская каноническая книга. - М. Алетейа, 2011. - 412 ... ... / Пер. В.Н. ... - ... УГУНС, 1991. - 120 с.
* Ермакова Т.В., Островская Е.П. Классический буддизм. - СПб.: Петербургское ... 1999. - 124 ... ... ... ... ... - М.: Эксмо-пресс, 2011. - 130 с.
* Буддийская мудрость / Сост. В.В. Лавский. - Мн.: ... 2010. - 210 ... ... Н. Основы буддизма. - СПб, 1992. - 120 с.
* Лавский В.В. ... ... - Мн.: ... 1997. - 115 ... ... М.Ф. Индия. Беспредельная мудрость - М.: Алетейа, 2013. - 144 с.
* Альбедиль М.Ф. Забытая цивилизация в ... ... - СПб.: ... 2013. - 130 с.
* Туркевич Г.Б., Туркевич Е.Б. Мифы ... ... - СПб.: ... 2010. - 120 с.
* Темкин Э.Н., Эрман В.Г. Мифы древней Индии. - М.: ... 1985. - 114 ... ... Г.М., ... Г.Ф. ... в ... - СПб.: Алетейя, 2011. - 120 с.
* Энциклопедия для детей. - М.: ... 2012. - 120 ... ... для детей. - М.: Аванта, 2004. - 112 с.
* Ливрага Х.А. ... в ... ... - М.: ... ... 2005. - 114 ... Шюре Э. ... посвященные. Очерк эзотеризма религий. - Калуга: Репринтное издание, 1914. - 114 с.
* Блаватская Е.П. Разоблаченная Изида. - М.: ... век, 1998. - 117 ... 100 ... ... ... - М., 2012.- 432 ... Все ... кроме нас. Психология мирового бизнеса. - Новосибирск, 2010. - 640 с.
* Вечная мудрость ... ... ... ... Р. ... - М., 2009.- 208 ... ... автомобили Союзников: Евгений Кочнев - М., 2010. - 512 ... ... боги ... / ... Gods Are ... ... ... - М.: Прогресс, 2004. - 280 ... ... ... Вед. Мифы ... ... - М., 2010 г.- 144 ... ... История страны: Синхараджа Таммита-Дель - СПб, 2007.- 352 ... ... ... ... Анго - СПб, 2007.- 416 ... Новая история стран Азии и Африки. XVI-XIX века. - СПб, 2004.- 464 с.
* Очерки истории средневековой ... ... - М., 2009.- 184 ... ... и ... деревенских общин в Индии. - СПб, 2010. - 176 ... ... Г.В., ... А.Т. ... ... ... ... хронология Индии. - М.: Деловой экспресс, 2004.- 504 с.
* Цивилизация Древней Индии: Артур Бэшем - СПб., 2007.- 496 ... ... ... - СПб., 2008.- 224 ... ... - ... моя. ... путешествие: Ошо - М.: АСТ, 2007.- 208 ... ... ... ... ... ... - СПб., 2007.- 352 ... Индия. Обычаи и этикет: Веника. - СПб., 2009.- 128 ... ... ... ... умирать: Шри Раджниш - М., 2008.- 336 с.
* Историография истории Древнего Востока. Иран, Средняя Азия, Индия, Китай. - М., 2002.- 304 ... ... ... ... Анго. - СПб., 2007.- 416 с.
* Роман в индийской ... ... ... - М., 2003.- 216 ... ... ... - СПб., 2010.- 352 с.

Пән: Туризм
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 64 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Түркі атауының шығуы10 бет
21 – ғасырдағы туристік фирмалардың қызметі23 бет
Іс-шаралар туризмінің қазіргі жағдайын талдау, жоспарлау және ұйымдастыру ерекшеліктері. Қазақстанда дамуы57 бет
Велосипед туризмінің теориялық негіздері77 бет
Емдік туризмнің қалыптасуы мен дамуы5 бет
Жанұялық туризмді ұйымдастыру және жоспарлау79 бет
Тау ауруы13 бет
Туризм түрлері3 бет
Халықаралық оқу туризмінің теориялық аспектілері72 бет
Халықаралық туризм4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь