Керосин


Керосин
Керосин - мұнайдан бөлініп алынатын, қайнау температурасы 200-300 0 С болатын, көмірсутектер қоспасынан тұратын, қозғауыштарға арналған отын.
120-240 0 С арасындағы қайнау шегі бар керосинді фракция реактивті қозғауыштар үшін отын ретінде қолданылады. Қажет боллған жағдайда демеркаптанизация, гидротазалауға ұшырайды. Аз күкіртті мұнайлардың 150-280 0 С немесе 150-315 0 С фракциясын жарықтағыш керосиндер ретінде, ал 140-200 0 С фракциясын лак бояуыш өндірісі үшін еріткіш ретінде (уайт-спирит) ретінде қолданады.
Жарық беруші керосиндердің қайнау шектері шамамен 180-300 0 С құрайды.
Керосин маркалары :КО-30; КО-25; КО-22; КО-20;
Күйеленбейтін жалынның биіктігі, түсі және тығыздығы бойынша ерекшеленеді.
ρ= 0, 78-0, 85г/см 3
η=1, 2-4, 5мм 2 /с
Q=43мДж/кг - жану жылуы
Құрамы: Алифатты көмірсутектер:20-60%
Нафтенді көмірсутектер:20-50%
Бициклды ароматты көмірсутектер:5-25%
Қанықпаған көмірсутектер:2%
Керосиннің физикалық қасиеттері:
Тығыздығы: 0, 78-0, 85 г/см3, (t=20°С)
Тұтқырлығы: 1, 2-4, 5 мм2/с, (t=20°С)
Оталу температурасы: 28-72°С
Q= 43 МДж/кг
Сыну көрсеткіші: 1, 4330-1, 4410
Керосиннің анықталатын қасиеттері : фракциялық құрамын анықтау, сыну көрсеткішін анықтау, тұтқырлық қасиеті, тығыздығы, қату, лайлану температурасы, құрамындағы су мөлшерін анықтау, шекті фильтрлену температурасы, ИҚ арқылы құрамын анықтау
Керосинді айдау әдісімен фракцияларға бөлу
Приборлар, реактивтер, материалдар: мұнай, Вюрц колбасыа, Вюрц насадкасы, тура салқындатқыш, аллонж, қабылдағыштар, термометр (250оС), қайнатқыштар, электрлі қыздырғыш прибор (электр плиткасы) .
1 -сурет. Айдау қондырғысы: 1 - термометр, 2 - Вюрц насадкасы,
3- түбі дөңес колба, 4 - Либих салқындатқышы, 5 - алонж, 6 - қабылдағыш
Жұмыс барысы:
1-Суретте көрсетілгендей қондырғыны жинайды. Өлшенген колбаға 30 мл сүзілген мұнай өнімін құйып мұнай өнімінің массасын анықтау үшін қайтадан өлшейді. Колбаға қайнатқыштар салады. Жай айдауда термометрді оның сынап шаригінің жоғарғы жағы бүйір түтіктің шеткі тесігінің төменгі жағының деңгейінде болатындай орналастыру керек. Айдауға арналған қондырғы жиналғаннан соң оны қыздырғыш приборға қояды. Фракцияларды екі түрлі жолмен жинайды: қайнау температурасы нақты фракциялар алынады, егер айдау кезінде нақты дәл қайнау температурасы анықталмаса фракцияны әр
5оС сайын жинап отырады. Әр фракция үшін шығым мен сыну көрсеткішін анықтайды. Айдау аяқталғаннан соң салқындатылған колбаны өлшеп қалған қалдықтың массасын есептейді.
Тығыздықты анықтау
Тығыздық
көлем бірлігіндегі зат массасы. СИ жүйесінде тығыздық бірлігіне кг/м
3
жатады.
Зерттеу жұмыстарында заттың салыстырмалы тығыздығы анықталады.
Салыстырмалы тығыздық
деп - 20
0
С температурада мұнай және мұнай өнімдері тығыздығының 4
0
С температурадағы дистилденген су тығыздығына қатынасын немесе мұнай және мұнай өнімдерінің 20
0
С температурадағы массаларының 4
0
С температурадағы сондай көлемдегі дистилденген су массасына қатынасын айтады.
Салыстырмалы тығыздық белгісі
- ρ
4
20
. Салыстырмалы тығыздық мәнін 1000-ға көбейтіп, бірлігі ретінде кг/м
3
тығыздық мәнін алуға болады.
Тығыздықты 3 әдіс арқылы анықтайды:
- Ареометр
- Пикнометр
- Гидростатикалық таразы
Ареометр
Архимед заңына негізделген, тығыздықты өлшейтін құрал. Шыны трубка, төменгі бөлігі бөлінген немесе сынаппен толтырылған. Жоғарғы бөлігінде шкала бар, ол ерітінді тығыздығына байланысты градуирленген.
Мор Вестфальдің гидростатикалық таразысы.
Бұл таразы арқылы сұйықтықтың тығыздығын өлшейміз. Бұл таразы арқылы тығыздықты өлшеу үшін ыдысқа зерттелетін сұйықтықпен бірге поплавок салып, гирлерді теңестіреді. Салмақты
өлшеу аралығы
0. 2 - 3 г/см
3
. өлшеу қателігі 0. 0005 г/см
3
1 - коромысло; 2 - өлшемді бөлік ретіндегі шкала; 3 - жылжымайтын қарсысалмақ;
4 - тепе теңдікті көрсеткіш шкала ; 5 - шыны жүзгін (поплавок) ; 6 - гир-рейтерлер;
7 - сұйықтық толтырылған ыдыс; 8 - термометр; 9 - екілік чашка (в жоғарғысы
а - түгелімен, латунды; төменгі б - бөліктерден, шыны немесе алюминилі) .
Пикнометр
Дәл анықтау әдісі, зерттелетін заттың аз ғана мөлшері жұмсалады.
Тәжірибе жүзінде әр пикнометр өз су санымен анықталады, ол пикнометр көлеміндегі су массасымен сипатталады.
Тығыздықты пикнометрмен анықтау
Приборлар, реактивтер, материалдар
Пикнометр
Термостат
Хром қоспасы
Дистилденген су
Этил спирті
Пипетка
Фильтр қағазы
Жұмыс барысы:
Мұнай және мұнай өнімдерінің тығыздықтарын анықтайтын стандарт температура 20
0
С температура болып табылады. Тығыздықты анықтау үшін белгісі бар шыны пикнометрді немес көлемі әртүрлі капилляр түтіктерді қолданады. Әрбір пикнометр өз «су санымен, яғни 20
0
С температурадағы пикномтр көлеміндегі су массасымен сипатталады. Су санын анықтау үшін алдымен пикнометрді хром қоспасымен, кейіннен дистиллденген сумен, соңынан этил спиртімен жуып, кептіреді.
Таза, құрғақ пикнометрді 0, 0002 г дәлдікпен аналитикалық таразыда өлшейді. Пикнометрді қайнатып, содан кейін бөлме температурасына дейін салқындатылған дистилденген сумен пипетка көмегімен толтырады (белгісі бар пикнометрді белгісінен жоғары, түтікті пикнометрді ернеуіне дейін толтырады) . Пикнометрді ішіндегі суымен 20±0, 1
0
С температурада 30 минут бойы термостатта ұстайды. Пикнометр түтігі ішіндегі су деңгейі тұрақталған кезде, судың артық мөлшерін пипеткамен немесефильтр қағазымен жинап алады да, түтік ішін құрғатып, пикнометрді тығынымен жабады. Пикнометрдегі су деңгейін белгінің жоғары деңгейімен орнатады. Түтікті пикнометрлерде судың артық мөлшерін түтіктен фильтр қағазымен жинап алады. 20±0, 1
0
С температурада су деңгейі орнықталған пикнометрдің сырты құрғатылып сүртіліп 0, 0002 г дәлдікпен өлшенеді.
Пикнометрдің су санын m мына формуламен анықталады.
m= m
2
-m
1
мұндағы: m
2
- сумен алынған пикнометр массасы, г
m
1
- бос пикнометрдің массасы, г
Зерттелген керосиннің тығыздығын формуламен есептейді:
ρ'=(m
3
-m
1
) /m
мұндағы:
m
3
-мұнаймен мұнай өнімімен пикнометрдің массасы, г
m
1
- бос пикнометрдің массасы, г
m - пикнометрдің су саны, г
Сыну көрсеткіші
Сəуленің түсу бұрышының синусы оның сыну бұрышының синусына қатынасына тең.
Сыну көрсеткішін анықтауға арналған кұралдарды
рефрактометрлер
деп атайды. Рефрактометрлердің бірнеше түрлері бар. Солардың ішінде бір ғасырдан астам уақыт бұрын пайда болған Аббе рефрактометрлерін қолдану саласы өте кең.
Аббе рефрактометрлері өлшегіш призма мен шкаланың
құрылымдарымен, қосымша жарық беретін призманың болуымен, өлшеуді жүргізу үшін күндізгі немесе жасанды жарықты қолдануымен ерекшеленеді.
Аббе рефрактометрінің шкаласы тікелей сыну көрсеткіші
D n мəндерінде
градуирленген. Сондықтан қандай да бір есептеу-лерді жүргізуді қажет етпейді, сыну көрсеткішін өлшеу бірнеше минуттар ішінде жүргізіледі.
Қазіргі уақытта Аббе рефрактометрлерінің жетілдірілген құралдарының бірі. Бұл рефрактометрде шкала окуляр арқылы бақыланып, бір мезгілде толық
ішкі шағылысудың шекаралас сызығымен көрінеді
.
Рефрактометр ИРФ-454:
1 - окуляр; 2 - юстировкалық құралының бұқтырмасы;
3 - компенсатор жүрісін реттейтін дөңгелек; 4 - жарық беретін призма камерасының
тұтқасы; 5 - термометр; 6 - шкала бұрмасын реттейтін дөңгелек; 7 - компенсатор шкаласы;
8- жарық беретін призма терезесінің жапқышы;
9 - көмескі жарық айнасы; 10 - өлшегіш
призма терезесінің жапқышы; 11 - юстировкалық кілт; 12 - юстировкалық табақша
ИРФ-470 құралының көмегімен тағам, химия, фармацептика және мұнай химиясы өнеркәсібінде сонымен қатар тексеруші органдарда, экологиялық және метрология орталықтарында зерттеулер жүргізіледі.
Қату температурасын анықтау
Мұнай және мұнай өнімдерінің стандартты жағдайларда өзінің қозғалмалдығын жоятын температураны қату температурасы деп атайды. Құрамының көп компоненттілігінен мұнай және мұнай өнімдерінің нақты қату температуралары болмайды. Мұнайдың қату температурасы -62 ден +35˚C аралығында өзгереді.
УТЗ-60
Лабораториялық құрылғы
УТЗ-60, мұнай өнімдерінің аққыштығын және аққыштығының тоқтауын анықтайтын құрал.
ГОСТ 20287 мемлекеттік стандартқа сай жұмыс істейді.
Үстел үсті құрылғысы ретінде жасалған, эксплуатациялауға жеңіл.
Тәжірибелік бөлім:
Анықтауды ГОСТ 20287-74 сәйкес жүргізеді. Әдіс анализденетін мұнай (мұнай өнімдерінің) үлгілерін алдын ала термиялық өңдеп, содан кейін қозғалмалдылығын жоғалтқанға дейін салқындатуға негізделген.
Сусызданған мұнай (мұнай өнімдерін) ішкі диаметрі 20±1мм биіктігі 160±10мм құрғақ таза шыны пробиркаға (түбінен 30мм қашықтықта) сақиналы белгісіне дейін, пробирканың қабырғасына тигізбей құяды. Содан кейін коркті тығында орнатылған термометр қойылады. Осы кезде термометр пробирканың ортасымен өтіп, оның резервуары пробирканың түбінен 8-10мм қашықтықта болуы керек. Төменгі бөлігіне киілген корктік тығын термометрді қозғалмайтын етеді.
Анализденетін мұнай (мұнай өнімдері) құйылған және термометр салынған пробирканы су моншасына қойып, мұнай (мұнай өнімдері) осы температураны алғанша 50±1˚C термостатирлейді. Содан кейін пробирканы су моншасынан алып, құрғатып, корковті тығын көмегімен ішкі диаметрі 40±2мм, биітігі 130±10мм муфта пробиркаға салады. Егерде анализденетін мұнай (мұнай өнімдерінің) қату температурасы 0˚C-тан төмен болса, онда муфта-пробиркаға алдын ала 0, 5-1, 0мл күкірт қышқылы, олеум немесе басқа құрғатқыш заттар құйылады. Муфта-пробиркаға құйылған құрғатқыш ауадағы ылғалды сіңіру және салқындатқан кезде пробирканың қабырғасында су тамшылары пайда болмауын ескерту үшін қажет. Жиналған аспапты вертикальды жағдайда штативке орнатады. Анализденетін мұнай (мұнай өнімдері) 35±5˚C-қа дейін салқындағанда аспапты салқындатқыш қоспаға салады. Салқындатқыш қоспа ретінде қатты көміртегі диоксиді мен этанолды немесе керекті температураны қамтамасыз ететін басқа да реагенттерді қолданады. Салқындатқыш қоспаның температурасы мұнай (мұнай өнімдерінің) болжаған қату температурасынан 5˚C -қа төмен болуы керек. Салқындатқыш қоспаның температурасын ±1˚C дәлдікте ұстайды.
Керосиндегі судың құрамын анықтау
Керосиндегі судың құрамының мөлшері өте жоғары, оның үлгісі 10-нан 60%-ке дейін өзгеруі мүмкін және одан да жоғары.
Мұнай құрамындағы су: еріген, дисперсті және бос күйінде болады.
Дина және Старк әдісі бойынша судың мөлшерін анықтау
Бұл - мұнай мен мұнай өніміндегі судың мөлшерін сандық анықтаудағы өте кең тараған және дәл әдіс. Ол мұнай татпаларын немесе мұнай өнімдерін еріткіштермен азеотропты айдауға негізделген және көптеген елдерде қолданылады.
Қоңдырғылар, зертханалық ыдыстар, реактивтер, материалдар
1. Колба қыздырғыш немесе электрпеш
2. Қабылдағыш ыдыс (приемник-ловушка)
3. Кері тоңазытқыш
4. Дөңгелек колба -0, 5л
5. Өлшегіш цилиндр-1л
6. БР-1маркалы бензин
7. Қайнатқыштар(фарфордың, пемзаның, шыны таяқшалардың түйіршіктері) .
- Дөңгелек түпті колба, 2- лапка, 3-Либих тоңазытқышы, 4- Дина Старк насадкасы, 5 - электроқоздырғыш
Анализді жүргізу:
Колбадағы затты колба жылытқыштың көмегімен немесе электр пешпен қыздырады. Айдау былай жүргізіледі: тоңазытқыштың түтікшесінен қабылдағыш ыдысқы секундына 2-4 тамшы түсу керек. Қабылдағыш-ыдыста судың көлемі көбеймей тоқтайтын болса, әрі еріткіштің жоғары қабаты мөлдір болмайынша, қыздыруды жалғастыра береді. Айдаудың ұзақтығы 30 минут кем емес және 60 минут жоғары болмау қажет. Егер де тоңазытқыштың түтікшесінде судың тамшылары болса, онда қабылдағыш-ыдысқа шыны таяқшаның көмегімен түсіреді. Зерттелініп отырған өнімді бөлме температурасына дейін суытып, қоңдырғыны бөліп алады. Егерде қабылдағыш-ыдыстағы судың ьөлшері 0, 3 мл көп болса, әрі еріткіштің күңгірттеу (лайлау) болса, онда 20-30 мин қабылдағышты ыстық суға тұндыруға салады да, қа та бөлме температурасына дейін суытылады. Суығаннан кейін қабылдағыш - ыдыстағы судың көлемі өте дәлдікпен жоғары белгіге дейін анықталынады. Судың массалық үлесі Х, % мына формула бойынша анықталады.
Х=100*V/G,
мұңдағы: V- қабылдағыш ыдысқа жиналған судың көлемі, мл:
G-зерттелінуге алынған мұнай немесе мұнай өнімнің өлшендісі, г.
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz