Әлеуметтік құрылым

Әлеуметтік құрылым – қоғамдық еңбек бөлінісіне, өндіріс күштерінің және өндірістік қатынастардың деңгейіне байланысты қалыптасқан қауымдардың тұтастығы және олардың өзара тұрақты қатынастары. Әлеуметтік құрылым қатарына халықтың жас шамасына, жынысына, ұлтына, кәсібіне, жеріне т. б. ерекшеліктеріне байланысты шоғырланған топтары жатады. Әлеуметтік-таптық құрылым таптардан және сол таптардың құрылымына енбейтін әлеуметтік топтардың жиынтығынан тұрады. Еңбектің қоғамдық бөлінісі мен өндіріс құрал-жабдықтарына меншіктік қатынас әлеуметтік құрылымның негізі болып табылады. Еңбектің қоғамдық бөлінісі негізіне әлеуметтік қауымдықтар қалыптасады. Меншіктік қатынас қалыптасқан әлеуметтік құрылымды экономикалық тұрғыдан негіздейді. Қазіргі қоғамда әлеуметтік құрылымның дамуында екі негізгі үрдісті атап кетуге болады.
• Біріншісі, қоғамдағы дифференциациалау процестерінің белсенді түрде жүруі мен жаңа әлеуметтік топтардың пайда болуымен ерекшеленеді.
• Екіншісі, әлеуметтік құрылымның дамуына тікелей ықпал тигізетін дүниедегі экономика саласындағы интеграциалық процестер.
Мемлекет өзінің әлеуметтік саясатында бұл процестерді үнемі ескеріп отыру керек. Мұндай саясат барлық әлеуметтік топтар арасындағы қатынастарды реттеуге, олардың мүдделерін үйлестіруге негізделген. Ең бастысы - әлеуметтік әділеттілік принциптерін сақтай отырып олардың тұрақты өмір сүруіне жағдай жасаумен әл ауқатың көтеру. Әрине, бұл проблемаларды шешу оңай емес.
Әлеуметтік құрылым дегеніміз әлеуметтік топтардың, страталардың, таптардың және әлеуметтік институттардың жиынтығы, олардың байланыстары, ара қатынастары.
        
        Әлеуметтік құрылым  -  қоғамдық еңбек бөлінісіне, өндіріс күштерінің және өндірістік қатынастардың деңгейіне байланысты қалыптасқан қауымдардың тұтастығы және ... ... ... қатынастары. Әлеуметтік құрылым қатарына халықтың жас шамасына, жынысына, ұлтына, кәсібіне, жеріне т. б. ерекшеліктеріне байланысты ... ... ... Әлеуметтік-таптық құрылым таптардан және сол таптардың құрылымына енбейтін әлеуметтік топтардың жиынтығынан тұрады. Еңбектің қоғамдық ... мен ... ... ... ... ... ... негізі болып табылады. Еңбектің қоғамдық бөлінісі негізіне әлеуметтік қауымдықтар қалыптасады. Меншіктік қатынас қалыптасқан әлеуметтік құрылымды экономикалық тұрғыдан негіздейді. Қазіргі қоғамда ... ... ... екі ... ... атап кетуге болады. 
* Біріншісі, қоғамдағы дифференциациалау процестерінің ... ... ... мен жаңа ... ... ... ... ерекшеленеді.
* Екіншісі, әлеуметтік құрылымның дамуына тікелей ықпал тигізетін дүниедегі экономика саласындағы интеграциалық процестер.
Мемлекет ... ... ... бұл ... ... ескеріп отыру керек. Мұндай саясат барлық әлеуметтік топтар арасындағы қатынастарды реттеуге, олардың мүдделерін үйлестіруге негізделген. Ең бастысы - әлеуметтік әділеттілік ... ... ... ... ... өмір ... жағдай жасаумен әл ауқатың көтеру. Әрине, бұл проблемаларды шешу оңай емес.
Әлеуметтік құрылым дегеніміз әлеуметтік топтардың, страталардың, таптардың және ... ... ... ... ... ара ... ҚҰРЫЛЫМ
Біріншіден, белгілі бір элементтерден, нақты топтардан тұрады, солардың қосындысы, жиынтығы. Ол әлеуметтік топтар, олардың бірінен бірінің өзгешеліктері, айырмашылықтары ... ... ... ... қатынастарда, түрлі байланыстарда болады. Осы қатынастар, байланыстар әлеуметтік құрылым социологиясының негізгі проблемалары, мәселелері.
Әлеуметтік құрылымның басты, негізігі элементтері әлеуметтік топтар, страталар, ... ... ... ... осы ... ... оларға дұрыс анықтама беру.
1. ӘЛЕУМЕТТІК ТОПТАР
Әлеуметтік топ -- жеке тұлғалардың ортақ, ынтымақты, үйлескен іс-әрекетті жүзеге асырудағы ... ... ... ... бірлестігінің, өзара әрекетінің негізгі түрі,бірігу дәрежесі әрқилы бірлестіктердің құрамын белгілейін өте кең ұғым. Жалпы, әлеуметтік топ ... ... ... мен ... ... ... мен айырмашылықтарына орай халықтың жіктелуін бейнелейді. Қазіргі әлеуметтік ғылымдарда әлеуметтік топтар ... ... ... ... және сословиелер ішіндегі бөлімшелер, этникалық, кәсіптік, жыныстық, жас ерекшелігіне ... ... ... ... ... бойынша және басқа да топтар қарастырылады. Әлеуметтік топтар теориясында топтар үлкен, орта және кіші болып бөлінеді.
1. Үлкен ... ... ... ... бірлестіктер кіреді, яғни олар: сословиелер, таптар, әлеуметтік жіктер, жыныстық, жас ерекшелігі бойынша, этникалық, діни және т.б. топтар. Үлкен топтар елеулі ... ... ие ... әр ... ... ... базалық негізі болуы мүмкін.
2. Орташа топтар өндірістік, территориялық ... ... ... ... әр түрлі мүдделер мен саяси бәсекелестік болуы мүмкін.
3. Кіші топтарға, ең алдымен, мүдделер ортақтығы негізінде ... ... ... ... ... ... ... Отбасы, шағын өндірістік бірлестіктер, қоғамдық өмірдің әр түрлі ұйымдары кіші топтар түрлері ретінде есептеледі.
2. CТРАТАЛАР
Страта ... ... ... ... ... ... екен. Осы ғылымда страта жердің қыртысы, қабаты деген мағынаны береді. Социологтар бұл ұғым арқылы қоғамдағы топтарды белгілейді. ... ... бұл ұғым кең орын ... Кейбір социологтар қоғамның өзі тек қана страталардан тұрады деп, бұл ұғымның мазмұнын өте кеңейтіп жібереді. Қоғамда тек қана ... бар, ал олар ... ... ... ... ... Бірақ та, социологтардың біразы страта деп белгілі бір сан жағынан шағын, тіпті кіші топтарды да айта ... ... ... страта деп кез-келген адам топтарын түсінушілік те бар. Бірқатар жағдайда страталар өте көп ... ... ... Страталардың өзіндік белгілері, бірінен бірін ажырататын кҿрсеткіштері бар. Әлеуметтанудағы әлеуметтік стратификацияның негізгі ... ... ... ... ... -- ... әр түрлі топтардың, адамдардың арасындағы құрылымдалған теңсіздік ретінде анықталуы мүмкін‖ деп есептейді. Американдық әлеуметтану сөздігінде мынадай анықтама берілген: --Адамдар ... ... да бір ... ... ... ... тізілгенде әлеуметтік жіктелу әлеуметтік стратификацияға айналады‖. Болгар социологы Чавдар Кюранов --Әлеуметтік стратификация ... ... ... ... топтар жүйесін білдіреді‖ деп санайды. Нейл Смелзер --стратификация теңсіздіктің бір ұрпақтан бір ұрпаққа ... ... ... ... бұл ... ... әр ... топтары пайда болады‖ деген ұйғарым жасайды.Бірақ та страта тап бола алмайды, олардың тапты құрайтын белгілері жетіспейді. ... ... ... ... ... ... ең ... өзекті мәселенің бірі болып келеді. Бұл мәселенің мағынасы өте терең, жан-жақты. Нақты әлеуметтік құрылым қоғам ... ... ... отырады. Әсіресе осы өзгеруде мықты ықпал жасайтын ... ... ... оның ... ... та қоғамның әлеуметтік құрылымына әсер ететін басқа да құбылыстар аз емес. ... ... ... ... ... Оның ішінде мемлекеттің типтері, режимдері, биліктің түрлері әлеуметтік құрылымға өте мықты ықпал жасайды. Әлеуметтік ... әсер ... ... бірі - ... ... ... ... сана. Әлеуметтік құрылымның жылдам өзгеріп отыратын элементтерінің бірі - әлеуметтік институттар.
Қоғам адамдарын стратталарға ... ... үш типі ... ... ... ... ... әлеуметтік статусы, рангасы бар жабық топ. Ол топқа жату адамның шығу тегіне байланысты. Ол өзінің кастасының ... ... сол ... ... ... үйленеді, тұрмыс құрады, сонымен дүниеден кетеді. Бұл Кастаның өзіндік кәсібі, өмір ... ... ... психологиясы, әдет-ғұрпы, дәстүрі болуы тиіс.
СОСЛОВИЕ дегеніміз заңдармен құқықтық түрде, не болмаса дәстүрлер, әдет-ғұрып арқылы бекітілген және осыған байланысты ұрпақтан ұрпаққа ... ... ... ... ... ... мен ... - қоғамдық байлық (коғамда игіліктерді бөлу), өкімет, әлеуметтік беделге қолы жету ... ... ... басқалардан айрықшаланатын үлкен әлеуметтік топ.
3. ТАПТАР
Таптар әлеуметтік құрылымның маңызды буыны болып саналады.Тап дегеніміз өндіріс құрал-жабдықтарына белгілі қатынасы бар, қоғамдық ... ... ... ... орны бар, ... әдістер арқылы алынатын табыстарының өзіндік мҿлшері бар үлкен әлеуметтік ... ... ... ... ... ... дамуының барлық кезеңдерінде орын алған, қазіргі қоғамда да орын ... ... ... ... ... дифференциация қоғам үшін негізгі болып табылады, себебі ол өндіріс саласында қоғамдық ... ... мен ... ... ... жеке ... ... негізінде пайда болады.Таптар қосымша өнім мен еңбек бөлісі жұмыс күшін қанауды экономикалық тұрғыдан тиімді ететін ... ... ... ... ... ... ... талдаудың маңызды методологиялық мәнісі бар, себебі ол әлеуметтік үлкен топтардың ... ... ... ... ... ... ... нақтылы мәнің түсінуге, ғылыми негіздегі саясатты айқындаудың ... ... ... ... ... ... ... - қоғам мүшелерінің бірлесіп өмір сүрлеруін ұйымдастыру мен реттеп отырудың тарихи қалыптасқан тұрақты формалары. Әлеуметтік институттардың көмегімен адамдар ... ... ... бір ... пен ... ... олардың мінез-құлықтары мен іс-әрекеттері реттеліп отырады. Соның нәтижесінде тұтас қоғам өмірі дұрыс ... оның ... ... етіледі.
Әлеуметтік инстиуттар қоғамның, адасдардың қажеттілігінен пайда болды.
Қоғамда қызмет ету салаларына ... ... ... 4 ... атап ... ... ... әрқайсысы өздерінің функцияларын атқарады.
1) Экономикалық инстиуттар экономиканың тиімді дамуын қамтамасыз ету мақсатында ... ... мен ... ... асырады.
Мәселен, меншік қатынастары жеке тұлғалардың материалдық және басқа да құндылықтарға ие болуына және ... ... ... ... мүмкіндік берсе, ақша - тауар айырбасының жалпылама эквиваленті болып табылады. ... ақы - ... ... үшін ... ... Саяси институттар қоғамды билеу және басқару қызметтерін жүзеге асырып отырады.
3) Рухани саланың институттары ғылым мен ... ... ... және ... моральдық құндылықтарды қолдауға ықпал етеді.
4) Отбасы институты - әлеуметтік жүйенің негізгі және маңызды саласы. Отбасы саналы азаматтың қалыптасцында ... рөл ... ... ... де ... ... тұтас қоғамның тұрақты болуын қамтамасыз етеді.
ӘЛЕУМЕТТІК ИНСТИТУТТАР
Экономикалық институттар
* ... ... ... ... ... ... институттар
* Ғылым
* Білім
* Тәрбие
Отбасы саласындағы институттар
* Отбасы
* Ана
* Әке

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Алматы қаласының әлеуметтік - экономикалық құрылымы33 бет
Жастардың әлеуметтік құрылымдағы рөлі14 бет
Инженер-техникалық интелегенцияның қоғамның әлеуметтік құрылымдағы орны мен рөлі12 бет
Муниципалды құрылымдар әлеуметтік-экономикалық жүйе ретінде39 бет
Муниципалды құрылымдағы балаларды әлеуметтік қолдаудың қазіргі уақытта қолдау мәселелері15 бет
Мәдениеттану : пәндік ерекшеліктері, құрылымы, негізгі ұғымдары және әлеуметтік қызмет24 бет
Орталық Қазақстан ерте көшпелілерінің әлеуметтік құрылымы101 бет
Қазіргі фирмаларда басқару процесінің құрылымдық ұйымдастырылуы.Әлеуметтік топтарды басқару психологиясы және менеджменттің қазіргі ақпараттық технологиялары.5 бет
Қазақ қоғамының әлеуметтік құрылым тарихының зерттеудегі теориялық методологиялық мәселелері74 бет
Қазақстанның әлеуметтік құрылымы5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь