Павлодар облысының туризм индустриясының даму үрдісі

Tуризм дүние жүзi бoйынша қoғамда жәнe экономикада ерeкше бiр мәнгe иe. Tуризм сөзiн eстігенде бiздің көз aлдымызға eң aлдымен бiр нeмесе бiрнеше адaмдардың өзaра ұйымдасқaн саяхaты, қoнақ үйлeр eлестейді.
Қазaқстан Рeспубликасының ұзaқ мeрзімді бағдaрламасында туризмнiң дaмытылуын, әрбiр аудaнда туризмгe қажеттi обьектiлерді қoрғау, eл экономикaсын жaқсарту aйтылған. Сoндықтан туризмдi дaмытудың нeгізгі нысaны республикa экономикaсының дaмуына туризм aрқылы кiріс кiргізу жәнe халықарaлық туризм дeңгейіне сaй сaпалы қызмeт жaсау бoлып тaбылады. Бүгiнгі күндe бұл тaпсырмаларды туризмнiң дaмуы мeн әр aудандағы туристiк-рекреaциялық пoтенциалды пaйдалану aрқылы шeшу кeрек.
Туризм – эконoмиканың тaбысты бағыты рeтінде тaнылған сaла. Oның мaңыздылығын eске aла oтырып Eлбасы Н.Ә.Назaрбаев туризм салaсының дaмуына үлкeн көңiл бөлудe. 2011 – 2014 жылдaры туризмдi дaмыту бағдарламaсы қaбылданды. Oл керeмет тaбиғи рeсурстарды, тaрихи, мәдeни мұрaларды сaқтауға жәнe тиiмді пaйдалануға, туристiк индустрияны тaбысты дaмытуға бaғытталған. Сыртқы және iшкі туризмдi дaмыту мeмлекеттік саясaттың туризм сaласындағы мaңызды мiндеті бoлып сaналады.
Қaзақстандағы iшкі туризмдi дaмытуға aрналған жaппай туризм үшiн aшықтылығы, тaбиғи жәнe мәдeни потeнциал, тaртымды жәнe пeрспективті нaрық сияқты oбъективті aлғышарттары қaлыптасқан.
Сондықтaн дa қaзіргі кeзде Қaзақстан туризм сaласында iшкі туризмдi дaмытуға көп көңiл бөлiп oтыр. Сeбебі eл туристiк имиджi қaлыптасуы үшiн oның жeке aймақтарындағы туристiк жaғдайға мән бeру кeрек. Қaзақстанның Пaвлодар өңiрі туристiк потeнциалы жoғары aймақтардың бiріне жaтады. Қaзіргі кeзде бұл aймақтың туристiк жaғдайына көп мән бeрілуде. Аймaқта ұлттық, аймaқтық, жeргілікті дeңгейде көптeген туристiк жобалaр мeн бaғдарламалар iске aсырылып жaтыр.
Ертістiң Павлoдар өңiрі – Қaзақстанның iрі индустриaлды қaйнаған oртасы. Бұл элeктр энeргиясының, көмірдiң негізгi бөлігiн, ферроқорытпa, aлюминий өндіретiн eліміздің өнeркәсіптік бaй өлкeсі. Мұның бәрi Қaзақстан экономикасынa қосылaтын aуқымды әрi қуaтты күш. Аймaқтың гeографиялық орнaласуы оғaн бaсқа мeмлекеттермен жәнe Қaзақстан oблыстарымен Oңтүстік-Сібiр жәнe Ортaсібір тeміржол мaгистралі бoйынша aвтомобиль, aвиациялық, электрoндық, құбырлық жәнe өзeн көлiгімен қaтынас жaсауға мүмкiндік бeреді.
Ертiстің Пaвлодар өңiрінде бәрi бaр: ұшы-қиырсыз дaрқан дaла, қaйыңға орaнған тoғайлар, қaрағайлы oрмандар, тaулар мeн көлдeр. Oблысты eжелгі қaра Eртіс өзeні қaқ бөлeді дeп aйтуға бoлады. Oның жaйылмасы дa бiрегей әрi өсімдіккe өтe бaй.
1 Жақып Б.Ө. Ертістің Павлодар өңірі. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2013. – 776 б.
2 Попов Ю.Г. Свидание с Сары-Аркой. – Алма-Ата: Казахстан, 1980. – 123 с.
3 Нысанбаев Ә. «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия. – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. – ISBN 5-89800-123-9, VIII том.
4 Бейсенова Ә.С., Самакова А.Б., Есполов Т.И., Шілдебаев Ж.Б. Экология және табиғатты тиімді пайдалану: оқулық. – Алматы: Ғылым, 2004. – 328 б.
5 Ярмухамедов М. Ш. География экономических районов Казахстана. – Алма-Ата : Мектеп, 1972. – 199 с.
6 Павлодар облысы маслихатының ресми сайты / http://oblmaslihat.pavlodar.gov.kz/ (кіру уақыты 20.03.2015)
7 Қазақстан Республикасы білім және ғылымы министрлігінің ресми сайты / http://www.edu.gov.kz/ (кіру уақыты 20.03.2015)
8 Қазақстан Республикасы Статистика агенттігінің ресми сайты / http://www.stat.gov.kz/ (кіру уақыты 26.03.2015)
9. Иващинко А.А. Қазақстанның қорықтары мен ұлттық бақтары. – Алматы: Ғылым, 2006. – 284 б.
10 Гвоздеев Ю.Г., Андрейчук А.Л. Новые заповедники Казахстана. – Алма-Ата: Наука, 1988. – 110 с.
11 Примак Д. Баянаул заповедный. – Алма-Ата: Казахстан, 1982. – 95 с.
12 Буренков В.М. Баянаул. – Алма-Ата: Кайнар, 1979. – 154 с.
13 Алкеев М.А. Баянаульский Национальный парк и его роль в развитии туризма Павлодарской области. // Вестник КазНУ: серия географическая. – Вып. №1(20), 2005. – С. 97 - 102.
14 Жылқыбаева М.І., Шакен А.Ш., Айжолова Г.Р. Қазақстан туризм географиясы: оқу құралы. – Алматы: Қазақ университеті, 2013. – 113 б.
15. Тлеубердиева Ф.А., Лаврова В.В., Гайдученко Л.Л. Памятники природы Павлодарского Прииртышья. – Павлодар, 1998. – 216 с.
        
        КІРІСПЕ
Tуризм дүние жүзi бoйынша қoғамда жәнe экономикада ерeкше бiр мәнгe иe. Tуризм сөзiн eстігенде бiздің көз aлдымызға eң aлдымен бiр ... ... ... өзaра ұйымдасқaн саяхaты, қoнақ үйлeр eлестейді.
Қазaқстан Рeспубликасының ұзaқ мeрзімді бағдaрламасында туризмнiң дaмытылуын, әрбiр ... ... ... ... қoрғау, eл экономикaсын жaқсарту aйтылған. Сoндықтан туризмдi дaмытудың нeгізгі нысaны республикa экономикaсының ... ... ... ... ... жәнe халықарaлық туризм дeңгейіне сaй сaпалы қызмeт жaсау бoлып тaбылады. Бүгiнгі күндe бұл тaпсырмаларды туризмнiң дaмуы мeн әр ... ... ... ... ... шeшу кeрек.
Туризм - эконoмиканың тaбысты бағыты рeтінде тaнылған сaла. Oның мaңыздылығын eске aла ... ... ... ... салaсының дaмуына үлкeн көңiл бөлудe. 2011 - 2014 жылдaры туризмдi дaмыту бағдарламaсы қaбылданды. Oл керeмет ... ... ... ... мұрaларды сaқтауға жәнe тиiмді пaйдалануға, туристiк индустрияны ... ... ... ... және iшкі туризмдi дaмыту мeмлекеттік саясaттың туризм сaласындағы мaңызды мiндеті бoлып сaналады.
Қaзақстандағы iшкі ... ... ... ... ... үшiн aшықтылығы, тaбиғи жәнe мәдeни потeнциал, тaртымды жәнe ... ... ... oбъективті aлғышарттары қaлыптасқан.
Сондықтaн дa қaзіргі кeзде Қaзақстан туризм сaласында iшкі туризмдi дaмытуға көп көңiл бөлiп oтыр. Сeбебі eл туристiк ... ... үшiн oның жeке ... ... ... мән бeру ... ... Пaвлодар өңiрі туристiк потeнциалы жoғары aймақтардың бiріне жaтады. Қaзіргі кeзде бұл aймақтың туристiк жaғдайына көп мән бeрілуде. Аймaқта ... ... ... ... көптeген туристiк жобалaр мeн бaғдарламалар iске aсырылып жaтыр.
Ертістiң ... ... - ... iрі ... ... ... Бұл ... энeргиясының, көмірдiң негізгi бөлігiн, ферроқорытпa, aлюминий өндіретiн eліміздің өнeркәсіптік бaй өлкeсі. Мұның бәрi Қaзақстан экономикасынa ... ... әрi ... күш. ... гeографиялық орнaласуы оғaн бaсқа мeмлекеттермен жәнe Қaзақстан oблыстарымен Oңтүстік-Сібiр жәнe Ортaсібір тeміржол мaгистралі бoйынша aвтомобиль, aвиациялық, электрoндық, ... жәнe өзeн ... ... ... ... ... ... өңiрінде бәрi бaр: ұшы-қиырсыз дaрқан дaла, қaйыңға орaнған тoғайлар, қaрағайлы ... ... мeн ... ... ... қaра ... ... қaқ бөлeді дeп aйтуға бoлады. Oның жaйылмасы дa бiрегей әрi өсімдіккe өтe бaй.
Oблыс аумaғында Ертiстің Пaвлодар өңiрінің ... ... ... әсeм ... бірi ... орналaсқан. Шексiз жaзық даладaғы табиғaттың oсы бiр бiрегей туындысының сұлулығы тaңқаларлық. Таулары, ... ... ... ... ... ... ... көлдері ұмытылмас әсер қалдырады. Бұл жер жыл сайын Қазақстан мен Ресейдің түкпір-түкпірінен келетін мыңдаған туристердің сүйікті демалыс орнына ... ... ... ... ... ... ... аумақтар ерекше орын алады. Бірақ белгілі бір даму стадиясында туризм сақталған биоалуантүрлілікке кері әсер етуі мүмкін. Сондықтан бұл саланы жақсы ... ... ... ... ... ... байланысты бұл территорияларды пайдаланудың негізгі түрі рекреация болып ... ... ... ... ... Баянауыл Мемлекеттік Ұлттық табиғи паркінің табиғи-рекреацилық потенциалы орасан зор. Мұнда ... ... ... ұйымдастыруға болады.
Дипломдық жұмыс тақырыбының өзектілігі. Жалпы Қазақстан аумағындағы ішкі туризм бизнес ... ... ... зор ... ие. ... ірі территорияны алып жатыр, сондай-ақ демалыс үшін тартымды көрікті жерлер баршылық. Оның ішінде Павлодар облысындағы туризм ... ... ел ... ... әсер ... Осы ... ... еңбектің көптігіне қарамастан, толық мөшерде өңделмеген және қосалқы зерттеулерді талап ететін мәселелер қатары бар. ... ... ... ... даму ... анықтау облыстағы туризм дамуында маңызды аспектілердің бірі болып табылады.
Дипломдық жұмыстың мақсаты - ... ... ... ... даму үрдісін ғылыми, әдістемелік және тәжірибелік тұрғыдан ... ... ... ... ... ... дамуындағы ролін көрсету, облыстағы туризм дамуының тенденциялары мен ... ... және ... ... ... туризмнің даму потенциалын анықтау.
Көзделген мақсатқа сәйкес дипломдық жұмыста келесідей ... шешу ... ... ... ... ... ... ретіндегі аймақтың инфрақұрылымын, туристер үшін тартымды нысандарды, қызмет көрсету субъектілерінің ... ... ... ... ... зерттеу;
- Павлодар облысының туризм дамуындағы өзекті мәселелерді анықтау, оларды шешудің бағыттары мен жолдарын ұсыну;
- мәліметтерге сүйене отырып Павлодар облысының ... ... даму ... және ... ... ... облысының туристік имиджді құру және қолдау бойынша ұсыныстар қалыптастыру.
Зерттеу ... - ... ... туризм индустриясының дамуы және негізгі бағыттары.
Зерттеу пәні - ... ... ... саласы және оның дамуына үлес қосатын қатысушылары.
Дипломдық жұмыстың практикалық маңыздылығы ... ... мен ... ... арқылы аймақтағы туризм тартымдылығын жоғарылату болып табылады.
Зерттеудің ғылыми жаңашылдығы аймақтағы туризм дамуымен ... ... ... ... және ... ... арттыру бойынша ұсыныстар берілуден тұрады
Дипломдық жұмысты орындау барысында Қазақстан Республикасының Статистика жөніндегі Агенттігінің, Павлодар облысының кәсіпкерлік, сауда және туризм ... ... ... мерзімдік басылымдарда жарияланған мәліметтер мен интернет сайттарының ақпараттары, зерттеулердің логикалық, экономикалық-статистикалық, ... және ... ... ... ... ... жұмыс кіріспеден, 3 бөлімнен, 10 бөлімшеден, қорытындыдан құралған, ... ... ... ... мен ... ұсынылған. Иллюстрация ретінде 5 кесте және 17 сурет келтірілген. Жұмыс баспалық бетте орындалған.
Дипломдық жұмыс 82 беттен тұрады.
.
1 ... ... ... ДАМУ ... Аймақтың жалпы сипаттамасы
Павлодар облысы - Қазақстан Республикасының ... ... 1938 жылы 15 ... құрылған. Жер аумағы 124,8 мың км². Облыста 10 әкімшілік аудан, 3 қала, 4 кент, 169 ауылдық ... ... ... елді ... бар. Солтүстіктен оңтүстікке қарай 510 км-ге, батыстан шығысқа қарай 400 км-ге созылған. Әкімшілік орталығы - ... ... ... жер ... екі ... бөлікке бөлінген. Солтүстіктің негізгі бөлігін Батыс Сібір ойпатының жалғасы - Ертіс жазығы, оңтүстік-шығыс ... ... ... ... ... ... және Бараба жазықтары алып жатыр. Жер беті теңіз деңгейінен 120-150 м биіктікте, Ертіс аңғарында 100-110 м ... ... ... ... ұсақ ... ... мен ... алмасып отыратын жазықтардан тұрады. Мұнда Баянауыл (1026 м), Қызылтау (облыстың ең биік жері - ... ... 1055 м), т.б. ... ... [1].
Облыстың солтүстік-шығысындағы шоқылардың теңіз деңгейінен абсолюттік биіктік 30-50 м. Сондай-ақ облыс аумағында Баянауыл таулы алқабы ... Бұл ... ... ... 1026 м-ге дейінгі аласа таулар. Әкімшілік жағынан таулы бедерлер Баянауыл, Май ... ... ... ... ... ... Бұл ... таулар Сарыарқаның шығыс шеті болып табылады. Биік ... бірі - ... тауы (1055 м) ... ең биік жері ... ... қиыр ... Қызылтау тауында ірі Қызылтау зоологиялық қорықшасы орналасқан. ... ... ... ... Мысықбай (471 м), Қамбаба (452 м), Сарыжал (441 м), Бүркітті (506 м), ... ... ... Желтау (959 м), батысында Гүлсары, т.б. таулар бар ... ... ... алабын алып жатқан облыс солтүстік, солтүстік-шығысы мен шығысында Ресейдің Алтай өлкесі, Новосибирск, Омбы облыстарымен шектеседі. Батысында Солтүстік Қазақстан және ... ... мен ... Қарағанды, оңтүстік-шығыста Шығыс Қазақстан облыстарымен шектеседі. Облыс шекарасының жалпы ұзындығы 2100 км. ... ... ... ... ... арақашықтық (Алтай өлкесіне) - 110 км, Астанаға дейін - 426 км, Алматыға ... - 1444 км, ... ... - 412 км, ... дейін - 315 км.
Облыстың әкімшілік бөлінуі (сурет 1). Облыс ... 10 ... ... бағынатын 3 қала бар.
1. Ақтоғай ауданы - аудан орталығы Ақтоғай .
2. Баянауыл ауданы - ... ... ... ...
3. ... ауданы - аудан орталығы Железі ауылы.
4. Ертіс ауданы - аудан ... ... ...
5. ... ... - ... ... Тереңкөл ауылы.
6. Лебяжі ауданы - аудан орталығы Аққу.
7. Май ауданы - аудан орталығы Көктөбе ...
8. ... ... - ... ... Павлодар қаласы.
9. Успенск ауданы - аудан орталығы Успенка ауылы.
10. Шарбақты ауданы - ... ... ... ауылы.
11. Ақсу қаласы.
12. Павлодар қаласы.
13. Екібастұз қаласы.
Сурет 1. Облыстың әкімшілік бөлінуі
Облыс минералды шикізат ресурстары бойынша ... ... ... бірін алады. Ертістің Павлодар өңірінің қатты кен байлықтарының жалпы баланстық қор құны 460 млрд АҚШ доллларына бағаланады.
Облыста Қазақстан ... ... ... қоры ... Ірі ... кен ... Екібастұз бен Майкөбенде сәйкесінше 10,5 млрд және 2,2 млрд т энергетикалық шикізат қоры шоғырланған. Бұлардан басқа ... бар 9 ... кен ... жалпы қоры 3 млрд т-ға жуық көмір кендері орналасқан. Бұл кен ... ... ... - ... ... ... жер ... жақын жатуы немесе жер бетіне шығып жатуы. Сондықтан көмірді өндіру ашық әдіспен жүргізіледі.
Облыста сонымен ... ... ... кен ... баршылық. Алтынның жалпы қоры 150 т-ға жуық. Кен орындарында алтыннан басқа ілеспе түрде күміс, мыс, ... ... ... Бұлар негізінен Майқайың кен орнында өндіріледі. Сондай-ақ облыс аумағында кобальттың мөлшері 14 мың, ... 251 мың, ... ... 70 мың т деп ... ... ... ... 89 құрылыс материалдарының кен орындары белгілі. Қазіргі кезде облыс аумағында кен қорлары бекітілген 131 кен ... ... ... 26 ... мен ... кен ... бар. ... басқа, облыс аумағында көмірдің республикалық балансының 35,7%-ы (республикада 1-орында), алтынның 5,2%-ы (5-орын), мыстың 3,7%-ы ... ... 2,3%-ы ... ... 0,8%-ы ... қорғасынның 0,5%-ы шоғырланған [3].
Облыс Азия құрлығының ортасында орналасқан. Арктикалық, қоңыржай және тропиктік ендіктің ауа массасына ашық, ... ... ... тым ... ... температура қаңтарда шамамен минус 18ºC, шілдеде шамамен плюс 21ºC. Ылғалдылық коэффициенті ... ... ... ... ... ... ... өзен аңғары саз балшықты. Оңтүстік, оңтүстік-батысы қызғылт қоңыр, ... ... ... ... ... жері күлгінді, сарғылт түстес құмды. Ауа райының желді болуы үйреншікті құбылыс.
Жауын-шашынның жылдық орташа ... 200 ... ... 310 ... ... ... ... тұрады. Облыстың оңтүстік-батысындағы азын-аулақ 300 мм астам жауын-шашын түседі ... ... ... өңірі). Шамамен 10-15 қараша аралығында тұрақты қар жамылғысы пайда ... ол ... ... 5-10 ... ... ал оңтүстігінде наурыз айының соңына дейін сақталып тұрады. Қар жамылғысы тұратын күндер саны - 130-155. Оның ең ... ... ... ... соңы - ... ... ... ол тиімді ылғалдылықтың 29-36 мм-не сәйкес, орталық және оңтүстік аймақтарда - 12-14 см ... 1820 мм ... ... мезгілінде батыстан және оңтүстік-батыстан соққан жел басым болады. Күші борандар мен бұрқасындар ... ... 15 м/с ... ... жиі анықталады. Қыста бұрқасын болатын күндер саны 3035-ке жетеді, ал ... ... ... дейін [4].
Ертіс алқабы дәнді-сан түрлі шөпті және алқаптық шабындықтар, суармалы ... және ... ... ... және ... бара ... ... алқаптарында - астық-қияқ тұқымдас алқаптар және ... ... бар. ... ... жағалауының оңтүстік бөлігінде - ашық-сарғылт топырақты жерде сортаң және сортаңдау дағы бар, ... ... ... бетегелі-жусанды және жусанды-сораңды шөлейттер; оңтүстік жағалаудың құмды жерлерінде - ... ... ... ... ... түзушілер мен олардың серіктері: жай қарағай, салпаң, мамықты қайың, ... ... ... алтай доланасы, қарапайым мойыл, қарапайым бүрген, сібір шетені, ... ... ... ... ... ... ... шортан балық, алабұға, көксерке, язь, нәлім, ақбалықты кездестіре аласыз. Тиіндер (ормандарда), ондатр (қамысты қопада) жерсіндірілген. Баянауыл ... ... ... саябағының фаунасы 5 жасаққа жататын сүтқоректілердің 48 түрінен тұрады. Құртқоректілер жасағы - 5 ... ... ... - 9 түрлі, аша тұяқтылар жасағы - 3 түрі. Маңызды нысан болып Қазақстанның Қызыл кітабына ... тау қойы - ... ... екі түрі - елік және ... өте ирек ... тек қана маусымдық қоныс аударады, кеміргіштер жасағы - 3 түрі, бұл жерде жарғанаттылардың саны өте көп - 23 түрі және ... 4 түрі бар. Қос ... 2 ... ... ... - 7 түрі кездеседі.
Баянауыл мемлекеттік ұлттық ... ... ... ... ... құстардың 12 түрі бар. Бұлдырық ұлттық қорық аймағына сирек ұшып ... ... ... ... дала қыраны, үкі, тырбық қыран, қара бас ... ұя салу ... ... болады. Қара құтан, бұйра бірқазан, сұңқылдық аққу, ақбас тырна көктемгі және ... ұшып ... ... болады. Тізімде келтірілген үш түр (лашын, ителгі, ақиық құстар), сонымен ... ... ... дала ... дала күйкентайы жойылып кетуге ақ қалған түрлерге ... және ... ... ... және жойылып кету қауіпі бар түрлер BirdLife International тізіміне енді.
Шетелдік орнитолог-туристерді фаунаның ... әр ... ... ... ... кітапқа енген ителгі, лашын құсы, дала күйкентайы, дала құладыны. ... ... ... өзенінің ұзындығы 500 км орта ағысы өтеді. Ертіс өзенінің жоғарғы ... ... ... отырады. Өзеннің орташа ені - 350 м, ... ... 2-4 м. ... ... ірі ... мен ... - ... Окуневка, Зубатка, Орловка, Усолка, т.б. Олардың суы тұщы. Ұзындығы жағынан алғанда ... ... өзен - ... Өзен Қарағанды облысының аумағынан басталып, Павлодар облысының ойпаттарымен ағып, Шығанақ өзеніне құяды. Үшінші ірі өзеннің аты да - ... Ол ... ... ... ... және ... облыстары арқылы ағып өтіп, Әулиекөл көліне құяды. 1971 жылы аса ірі гидротехникалық ... бірі ... ... ... Ертіс-Қарағанды суландыру каналы ашылды. Каналдың жалпы ұзындығы Ертіс өзенінен Қарағанды қаласына дейін ... ... 500 км ... ... 4 м, ені 40 ... ... ... көлдер, ең бастысы - тұзды көлдер көп: Селетітеңіз, Қызылқақ, жалаулы, Шүрексор, Қарасор, Жамантұз, Қалқаман және тағы басқалар - ... ... ... мойылды, Үлкен Әбжұлат және тағы басқалар - оңтүстік жағалауда.
Павлодар ... 1200 ... және кіші ... бар. ... ... ... ал қалғандары ащы. Облыс территориясында суасты суларының, эксплуатациялық қоры тәулігіне 3,8 миллион текше метр он бір кен орны бар. ... ... ауыз суға және ... ... ... ... ... облыстың солтүстігінде таралған, сонымен қатар Ертіс аңғарында. Облыстың орталық және оңтүстік бөліктерінде олар ... ... тауы ... аса маңызды тұщы көлдер (Жасыбай, Сабындыкөл, Торайғыр) терең ... ... ... ... ... ... негізгі қорек көзі амосфералық жауыншашындар, Қазақтың Ұсақ шоқысынан және Объ - Ертіс суайырығының ертедегі жылғасынан ағып ... ... ... ... ...
Павлодар облысы - Қазақстанның басты индустриалдық өңірлерінің бірі. ... ... ... ірі ... бағдарланған өнеркәсіптік компаниялармен айқындалады. Олар көмірді, электр және жылу энергиясын, алюминий тотығын, ферроқорытпаларды өндіреді. Облыс үлесіне республиканың өнеркәсіптік өндірісінің 7%-ы, ... ... ... 70%-ы, ферроқорытпалар өндірісінің 3/4, электр энергиясы мен мұнай өнімдері ... 40%-ы ... ... әлеуеті химия, машинажасау және металл өңдеу салалары кәсіпорындарының дамуына жеткілікті. Облыста түрлі меншік ... 5 ... жуық ... ... ... ... ауыл ... да көп мән беріледі. Өңірдің ауылшаруашылық алқаптарының ауданы 11,2 млн. га құрайды. Өңірде негізгі өндірілетін дақыл - ... ол егіс ... ... көбінде егіледі. Егін алқаптарының 15-17%-ға жуығы басқа дәнді дақылдарға тиесілі.
Аймақтағы өнеркәсіп әлеуеті көлік коммуникациялары мен ... ... ... ... ... Облыста күрделі көліктік-коммуникациялық торап бар: мұнда Қазақстан ішіндегі оңтүстікке қарай өтетін (Шымкент қаласына) ең ірі мұнай құбыры басталады, ... мен ... ... ... ... ... ... алысқа тарату желілері, Ертіс-Қарағанды-Жезқазған арнасы өтеді [6].
Облыстың білім беру жүйесі білім алушыларға оқу орны, білім алу ... ... әр ... оқу түрін таңдауға шынайы мүмкіншіліктерді ұсынады. Облыста инновациялық оқу ... ... ... ... білім беру лицейлері мен гимназиялар, дарынды балаларға арналған мектептер.
Павлодар облысының орта білім беру жүйесі 416 мектеп және ... ... ... 2 ... мен 2 ... 12 ... ... бар.
Облыс аумағында төрт жоғары оқу орны жұмысын атқарады, олардың үшеуі Павлодар қаласында, біреуі Екібастұз қаласында орналасқан:
- С.Торайғыров атындағы ... ... ... Павлодар Мемлекеттік Педагогикалық Институты;
- Инновациялық Еуразия Университеті;
- Академик Қ.Сәтбаев атындағы Екібастұз Инженерлік-Техникалық Институты [7].
2014 жылғы 1 сәуірге облыстағы халық саны 753,3 мың ... ... ... ішінде қалада - 526,1 мың (69,8%), ... - 227,2 мың адам (30,2%). ... ... ... ... орта ... алғанда жер ауданының 1 км² - 6 адамнан. Әйел адамдар - 52,9 %, ал ер ... - 47,1 % ... ... жылы Павлодар облысына басқа елдер және республика өңірлерінен 1076 адам келді, ал облыс шегінен тыс 1653 адам көшіп ... 2014 ... 1 ... ... саны - 364,9 мың, ... саны - 283,4 мың, ... саны - 37,9 мың, немістердің саны - 21,1 мың, татарлардың саны - 14,2 мың, ... саны - 5,1 мың, өзге ... саны - 19,3 мың ... ... ... ... халқының ішінде әр түрлі діни сенімдер, соның ішінде 172 діни ... мен ... ... оның ішінде мұсылмандық - 94 (54,7 %), православиелік - 17 (10 %), ... - 8 (4,7 %), ... - 1 (0,6 %), ... пен ... - 52 (30 %). ... 126 діни ... бар [8].
Сонымен, Павлодар облысы - Қазақстанның басты индустриалдық өңірлерінің бірі. Мұнда дәстүрлі күрделі өндірістер мен ... және ... ... ... айналысатын кәсіпорындардың оңтайлы үйлесімділігі бар ТМД-нің экономикалық ... аса ірі ... ... тарихи қалыптасқан. Облыстың орасан зор табиғи-ресурстық әлеуеті, дамыған өндірістік және әлеуметтік инфрақұрылымының бар болуы, жоғары ғылыми-техникалық әлеуеті, оның Орталық Азия мен ... ... ... рөлі ... ... мен ... өнеркәсіпшілері мен кәсіпкерлерінің мұқият назарын аударуда.
1.2 Табиғи туристік-рекреациялық ресурстары
Табиғи-рекреациялық ... ... ... ... ... ... орны экономикалық, емдеу-сауықтыру, балалар-жасөсіпірімдер, өзен туризмін дамыту үшін әлеуметтік мүмкіндіктерді ашады.
Павлодар облысының табиғи ескерткіштеріне жатады:
1. Баянауыл мемлекеттік ұлттық табиғи паркі.
2. ... ... ... ... мемлекеттік табиғи орман резерваты.
4. республикалық маңызы бар палеонтологиялық ... ... ... ... ... ... ұлттық табиғи паркі - Павлодар облысының оңтүстік-шығысында (Баянауыл ауданында) Екібастұз ... 100 ... ... ... ұсақ ... ... ... Қазақстан Республикасындағы ұлттық парк. Қазақстанның ерекше қорғалатын табиғи ... ... ... 1985 жылы ... Қазақстанның бірінші ұлттық паркі болып табылады. Баянауыл тау сілемінің табиғи өсімдік әлемі мен жануарлар әлемін ... және ... ... ... паркті құрылуына негіз болып табылды. Парктің жалпы аумағы 68 453 га ... ... ... ... өсімдіктердің 474 түрін қамтиды. Мұнда барлығы бореаль ... 51 түрі ... ... парк ... жыл ... туристердің халықаралық слеты өтеді. Оған Ресей мемлекетінен, Астана, Қарағанды, Семей, Жезказған, Өскемен, Рудный, Павлодар, Екібастұз және Омск ... ... ... ... әр ... ... ... жорықтар және кросс-жорықтар өткізіледі.
Баянауыл тауларының экскурсиялқ және танымдық маңызы бар көркем объектілеріне , , ... ... ... т.б. ... [10].
Саябақтың өсімдіктер дүниесі мен жануарлар әлемі де алуан түрлі. ... ... ... түрі (қарағай, қайың, қандыағаш, таңқурай, мойыл, долана, т.б.), ... ... ... кітабына" енгізілген жабысқақ қандыағаш, көктем жанаргүлі де осында өседі. Саябақ аумағы атқаратын қызметіне қарай қорықтық, ... және ... ... ... ... ... аумағы этнографиялық және тарихи объектілерге бай. Баянауыл алқабының ... ... ... қорымдар мен кіші қорымдар, қола дәуірінің балқымалары мен ... ... бар ... ... ... табылды. Әсіресе, көптеген археологиялық ескерткіштер Жасыбай және Сабындыкөл көлдерінің аумағында табылды [12].
Жасыбай көлі - Баянауыл ауданы ... ... ... 15 км ... ... ... ... Теңіз деңгейінен 397 м биіктікте. Аумағы 4 км², ... 3,5 км, енді жері 2,4 км, ең ... жері 14,7 м. ... тұқы, алабұға, шортан, т.б. балықтар кездеседі. Құстардың 50 ... түрі (қаз, ... ... ... т.б.) ... Жағалауында демалыс үйлері, туристік базасы, оқушылар дем алатын лагерьлер орналасқан. Ол бір уақытта 280 ... ... ... Көл суы тері ауруларына ем.
Ең ірі көл -- Сабындыкөл (тура аудармасы -- ), оның ... ... ... ... Көл ... ... жұмсақ, сабынды суына байланысты солай аталған. Аңыз бойынша Баян сұлу кезінде әдемі ұзын ... жуып ... ... суға түсіріп алған. Сабындыкөл көлін пішіні домалақ гранит жартастар қоршаған. Оңтүстік жағалауында балалардың демалу-сауықтыру лагерлері ... ... ... ... неоген кезеңінің бай жануарлар әлемінің палеонтологиялық орнының ашылуы (25 - 2 млн. жыл) Павлодар Ертіс ... ... ... ... ... ... алады. Өкінішке орай, барлық табылған палеомәліметтерді ғалымдар алып ... ... ... сол уақытта Павлодарда өлкетану мұражайы болған жоқ, екіншіден, палеонтологиялық қалдықтардың зерттеліп, сақталуын қамтамасыз ететін ғылыми мекеме болған жоқ. ... ... ... ... ... оң ... ... қаласының солтүстік бөлігінде, темір жол көпірінен оңтүстікке жақын 500 м орында орналасқан (сурет 2).
Сурет 2. ... ... 1923 жылы ... палеонтолог Ю.А. Орлов ашқан, осыдан кейін мұнда 1929-1930 жылдары палеонтологиялық қазба жұмыстары жүргізіле бастады, ... ... ... ... плиоцен-миоцендік жасындағы ертедегі сүтқоректілер сүйектерінің қалдықтары табылған (қазіргі Африка фаунасының шығу тегі). Палеонтологиялық институт қазбалары бұғының 20 түрін, керіктің 40 ... ... 140 ... ... 200 ... т.б ... ... мемлекеттік зоологиялық қорығы - Баянауыл ауданының Оңтүстік-батысында Сарыарқаның Солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. Жалпы көлемі 60000 га. ... ... ... ... мен ... ... ету жерлерін жүзеге асыру және сақтау мақсатында ұйымдастырылған. Табиғи аудандастыру жүйесіндегі жағдай - ... ... ...
... ... ... резерваты - табиғатты қорғау және ... ... ... бар ерекше қорғалатын табиғи аумақ. Ол 2003 жылы құрылды және Павлодар облысының қарағай орманында 277961 га ... ... ... ... ... ағаш ... ... болып табылады, ол қолайсыз климаттық жағдайларға төзеп тұра ... ... ... ие. ... ... ... формациясы үстемдік етеді: Иоанна селеуі, бетеге, көкшіл сұр ши борбай, аласа қияқөлең, далалық жусан және басқалары. Шөп түрлерінің саны 35-40 ... ... көбі ... кездесетін және жойылып бара жатқан болып табылады және бірінші кезектегі қорғалуға жатады. Қарағай орманының жануарлар әлемі атап ... әр ... ... жануарлардың 40 түріне, құстардың 200 түріне дейін өмір сүреді. Орманда бұлан, елік, түлкі, ... ақ қоян және ор ... ... ... ... сілеусін, тиын, күзен, қосаяқ және басқалары көптеп таралған [15].
мемлекеттік табиғи қорығы - сол жағалауда 1-ден 10-12 км қашықтықта және оң ... 4-тен 6 км ... ... ... ... ... Ертіс өзенінің алқабы Батыс Сібір ойысының оңтүстік бөлігінде. Ойысты Ертіс өзенінің оң жағалауына (Құлынды жазығы) және ... ... ... сол ... ... ... қорғалатын табиғи аумақтың ауданы - 377133 га. Ертіс өзенінің заманауи алқабы ... 7-8 м ... ... және үш ... ... ... үсті террасалардың кешенімен көрсетілген. Алқаптың абсолюттік белгілері Павлодар облысының батыс шекарасында 87 ... ... ... ... 112 метрге дейін өседі.
Шалдай орманы - Павлодар өңірінің басты назар аударарлық орындарының ... Бұл ... ... ... тек ... өңірімен шектелмейді, оның масштабы планеталық деуге де болады - ... ... ... ... ... ... (жүздеген километр) Объ пен Ертіс өзенаралығында өте әсерлі көрінеді. Осындай орман ... ... ... ... ... тек екеуі ғана ресей-қазақстандың шекараны кесіп өтіп, Ертіске ... ... ... ... ... ... қаласының маңында, екіншісі - Павлодар облысында. Шалдай таспалы орманында ... ... түрі - ... - ... ... Бұл тиін түрі өте кең ... кішкене көгілдірленген терісін кеңестік кезде Италияға дейін жіберген [16].
Павлодар облысының геологиялық объектілері. Облыс ... ... ... ... ... ... және халқаралық маңызы бар геологиялық, геоморфологиялық және гидрологиялық объектілер бар. Олар ... ... ... және мәдени құндылыққа ие және ерекше қорғалатын табиғи аймақтар қатарына ... ... ... бар ... ... ... ... және Қоңырәулие үңгірлері, Әулиебұлақ және Телеубұлақ бұлақтары, Айманбұлақ, Рахай және Үшсала шатқалдары жатады.
Қорытындылай келе, өңірдің табиғи рекреациялық потенциалы зор деп ... ... ... ... территориясы дала және жартылай орманды дала зоналарында жатыр. Сондай-ақ, облыс аумағында ... ... , ... ... сияқты табиғи нысандар орналасқан. Ал осындай табиғи жағдайлардың болуы ... ... ...
1.3 ... ... ... өңірі құнды мәдени әлеуетке ие, жүздеген кітапханалары, екі ... ... ... ... ондаған мұражайлары, көптеген тарихи және архитекторлық ескерткіштері бар өңір ... ... ... көрікті орындары тарихи және сәулет ескерткіштерді, діни құрылыстарды қамтиды. ... ... ... бар ... ... қоныстар, түрлі дәуірдегі обалар).
Қазіргі уақытта облыста 802 жылжымайтын тарихи, археология, сәулет және ... өнер ... ... оның ... 316-ы ... қорғалатын объектілер тізіміне енгізілген. 2013 жылдың 1 шілдесінде облыста 1143 мәдениет мекемесі жұмыс істейді. Оның ... 228 ... 18 ... ... ойын ... ... 697 кітапхана, 9 мұражай, 3 театр, 4 ... [17]. ... ... ... ... жуық ... ... бар, олардың негізгі бөлігі 705 енгізілген, бірақ олардың алдағы анықтау әлеуеті әлі ... жоқ. ... 12 ... ... ең ірі үш ... ... ескерткіштердің көп мөлшері орналасқан: Баянауыл, Май, Екібастұз аудандары, одан кейін Павлодар, ... ... және ... да ... ... ... ... ескерткіштер тізімі Қосымша 1 көрсетілген.
Басты ... ... ... ... ... және С.Торайғыров атындағы ПМУ археология мұражайында жинақталған. Онда экспозициялар хронологиялық реттілікпен түзіле орналастырылып, Ертіс бойы халқының ежелгі ... ... және ... ... ... ... беріп тұрады [18].
Ішкі туризмді ... ... ... ескерткіштерін қолдану мүмкіншілігі екі өңірлік бағдардан тұрады - Баянауылдық және Екібастұздық. Баянауыл ауданында 200-ден астам археологиялық ескерткіштер бар. Ол ... ... ... ... ... мақсатында тікелей негізгі археологиялық ескерткіштерді қолдану орталығы құрылады. Үшінші ... Май ... ... тауы ... дамытуға болады, бірақ бұл аудан аз зерттелген және де ... ... ... сол себептен осы аудандағы туризмді дамытудың нақты жобалары туралы айтуға әлі ... жоқ. ... ... ... ... ... қолдану мәселесі туралы әзірге айтуға негіз жоқ, бірақ болашағы бар. ... ... ... ... ... ... көлінің солтүстік-батыс жағалауындағы жартасқа салынған суреттер. Торайғыр автожолының жанында, көл жағалауынан 100 м солтүстікке қарай, Баянауыл ауылының ... ... 8,5 км ... Жасыбай көлінің жартас суреттері орналасқан. Суреттер биік жартастың шығыс ... ... ... ... 1972 жылы ... ... Г.Я ... және А.Ф Алейник ашқан.
Жартастық суреттер қабырғаларды және қалқаның төбе бөлігінде және қуыстарда қызыл түсті ... ... ... ... әр ... ... бөлігін алып жатыр: солтүстік бөлігі - үш телімі, оңтүстігінде- 4 және ... ... ол ... 30-ға жуық ... көрініп тұр, олардың 12-ге жуығын антроморфты деп анықтауға ... Осы ... ... оны ... ... және туристік мақсатта пайдалану үшін міндетті түрде мұражайландыруда ... ... ... ... ... салт ... ... жартас петроглифтері Торайғыр ауылына барар жолдың жанында, қираған Найзатас ... ... ... 500 м ... Торайғыр ауылынан батысқа қарай 5,5 км жерде орналасқан.
... ... ... солтүстік-батысқа 100 км жерде асфальтті жол тек Төртүй ауылына дейін ғана (40 км), ары қарай батпақ жол және өте ... ... ... ... Көне ... ... Тай ... 5 км оңтүстік-батысқа қарай (бұрынғы Өленті совхозы), Өленті өзені жағалауларының қауіпті жартасына бейімделген.
Өңірде қажылық ... ... үшін де ... ... ... бар. ... ... жатады:
Мәшһүр Жүсіп Көпеев кесенесі Жаңажол ауылынан солтүстік-батысқа қарай 18 ... ... ... ... ... 2006 жылы ... ... әулие басына зәулім кесене тұрғызылды. Тіршілікте жолы болмағандар, қинат шеңгеліне ілінгендер, болашағынан үміт ететіндер, ... ... ... ... ... ... ... мұрат тұтқандар, ақыл-ойы кемел естілер Мәшһүр Жүсіптің мавзолей-зиратына келіп, дұға оқып, құрмет етеді.
Исабек Ишан Хазрет ... ... ... ... ... бірінші ислам миссионерлердің ұрпағы, философ, ағартушы және Мәшһүр Жүсіптің ... - ... Ишан ... ... ... Сәулет ансамблі ақ тастан салынған екі кесенеден және мешіттен, сондай-ақ қажыға барушыларға арналған үйден тұрады.
Қоңыр Әулие үңгірі бұрыннан бері ... ... ... орны ... ... ... етудің себебі үңгірдің түбіндегі тас қазан болып табылады, оның астында үнемі су жиналады. Осы су барлық аурулардан және де ... ... ... бар ... Үңгірден Баянауыл ұлттық паркінің қорықтағы бөлігіне керемет көрініс ашылады. Қоңыр Әулие үңгіріне көтерілу ұзындығы 110 метр ... ... әр 10-15 метр ... ... ... алаң ... ... жалпы ұзындығы шамамен алғанда 30 метр, үңгір екі камерадан тұрады [19].
Павлодар қаласында 67 тарихи мәдени ... бар.
- ... ... - 10.
- ... ... ... - 5.
- Архитектуралар - 54.
- Қала салушы ескерткіштер - ... ... 1 ... ... ... 9 ... ... істейді. Олардың мәдени-білім беру әрекеттерін көпшілікке танымал ету үшін, жұмыс тобы, облыс суретшілерінің бейнелеу өнері мен шығармашылығы туралы ақпараттық ... бар ... ... ... ... ... Потанин атындағы Павлодар облыстық тарихи-өлкетану мұражайы 1942 жылы ... ... ... ... ... ... 1890 жылы ... және1-ші гильдия көпесі Р.Деровтың меншігі болған. Ғимарат архитектуралық және қала салу ескерткіші болып табылады. Мұражайдың негізгі қоры 70 мың ... ... бар ... тұрады. Мұражай топтамасы, палеолит дәуірінен, археология, этнография, көпестік ... салт ... ... жаңа және ... ... қоса айтқанда, 12 залға қойылған. Мұражай Омск, Новосібір облыстарының және Алтай өлкесінің бірізді ... ... ... іске асырады.
Павлодар облыстық көркемөнер мұражайы 1964 жылы құрылған, ол екінші көркемөнер мұражайы болып табылады (біріншісі Алматы ... ... ... өнер ... Мұражай қорында ҚР көркемөнер өмірін бейнелейтін, 5500-ден астам ... бар. ... ... ... ... жж. ... еткен, аса көрнекті шеберлердің шығармалары ұсынылған. Мұражайдың мақтан тұтар топтамасы болып Қазақстанның кәсіби мектебінің ... ... [20]. ... ... үйі 2001 жылы ... жеке грамтаспаларының негізінде ашылды. 27 күйтаспа - бұл нағыз . ... ... ... ... ... ... ... граммофон күйтаспалары бар. Қазақ халық әндері мен орындаушылары бөлімінде 500 ... ... тұр. КСРО ... ... К.Байсеитованың өлеңдер жазбасы, әртістер Роза және Жамал Умарованың орындаған ескі жазбалары. ... ... ... ... С.Лемешев, Л.Собиновтардың дауыстары жазылған грамтаспалар да бар. Мұражай мамандары ... ... ... ... ... дайындады. Музыкотерапия мен медициналық емдеуді ұштастыру өз нәтижесін береді.
Павлодар қаласы өзінің ескі орыс стиліндегі ... ... ... ... ... ... деп аталатын Ленин атындағы көшеде орналасқан. Көпес Сорокин Үйі, Халықтық Үй, ... ... ән ... үй ... Владимирлік училище, Педтехникум, Көпес А.Деровтың сауда үйі, Ленин ... ... ... ... ... орыс ... ... ғимараты, Көпес Охапкин үйі, Д.П.Багаев мемориалды үй мұражайы сияқты ғимараттар сақталған.
Владимир училищесі - ... ең ... ... ... ... Ол А. ... көпестің қаражатына салынған. Павлодардағы үш класты қалалық училище 1872 жылы салынып, 1888 жылы жаңа ғимаратқа көшті. Бүгінгі күні бұл ... Б.А. ... ... ... колледжі орналасқан.
А. Деров көпестің сауда үйі - павлодарлықтардың сәулет саласындағы мақтанышы. Ғимарат 1896 жылы сәулетші П. Батовтың жобасымен ... ... ... әрі ... ... ... А.И. Деровтың ақшасына тұрғызылған. Сауда үйі - өте үлкен ғимарат, ... ... бұл ... ... салынған көпестік сәулет ескерткіші болып табылады. Ғимаратта облыстық тарихи-өлкетану музейінің экспонаттары орналасқан.
Охапкин көпестің үйі - ескі Павлодардағы ең ірі ... ... ... көшесінің бойында драма театрға қиғаш тұр. Өткен ғасырдың басына тән модернизм мен көпес сәулетінің ... бар ... ... ... мен ... ... ... шатыры мәрмәр ваза мен паркеттен жасалған, өрнекті торлар қойылған.
2008 ... ... ... Павлодар облысының Қазақстан халықтар Ассамблеясының қалыптасқан этномәдени орталықтарының көптен күткен Достық үйі ашылды. Оның ... ... ... ... Нұрсұлтан Назарбаев қатысты. Бұл орталықта қала мен облыстың барлық этномәдени бірлестіктерінің ошақтары орналасқан.
Гиннестің рекордтар кітабына еген Екібастұздық ГРЭС-2. ... ... 420 метр ... ... ... ... кітабына енген. ГРЭС-2 бірінші блогының жұмысы 1990 жылдың желтоқсанында, ал екінші энергоблок жұмысы 1993 жылдың 22 ... ... ... ... ... ... энергиямен қамтамасыз етуге бағытталған және республиканың энергия ... 15% ... ... өңірі өзінің ескі ғимараттарымен танымал. Павлодар қаласының өзінде Қазақстаннның мәдени орталықтарының ... ... ... ... бар. ... ... ... нысандардың арқасында өңірдің өзіне тән бренді қалыптасуы мүмкін. Ол үшін нысандарды жылжыту ... ... ... жүзеге асырылуы тиіс.
1.4 Туристік статистикалық көрсеткіштері және ... ... ... қаласын шетелдік туристерге қызығушылық танытады деп айтуға болмайтын болар, алайда Қазақстан халқы мен әсіресе Павлодар қаласының тұрғындарына туристік ... ... ... ... ... ...
Туризмді дамыту әлеуетін пайдалану өндірген және кешенді түрде ... ... ... ... ... ... ... әлеуетін пайдалану, шығарылған турөнімдер мен оларды кешенді түрде ұйымдастыруға байланысты.
Қазіргі ... ... ... ... қызмет нарығында туристік іскерлікті жүзеге асыруға лицензиялары бар, шетелдік компаниялармен тығыз бірлесіп ресми түрде жұмыс істейтін 53 ... 45 ... және 8 ... ... Оның ... ... қаласында - 48, Екібастұз қаласында - 4, ... ... - 1 ... ... ...
Павлодар қаласында "Riviera-tour" агенттігі ЖШС, ЖШС, "Идеальный вариант" туристік фирмасы" ЖШС, "Павлодартурист" АҚ сияқты басқа да туристік ... ... ... ... ... туристік фир-масы" ЖШС, "Гранд - тур" туристік агенттігі" ЖШС, "Алые паруса" туристік агенттігі" ЖШС, "Ак нар" ... ... ... ... бар.
Облыстағы туризм саласындағы кәсіпорындардың 2011-2013 жылдар аралығындағы жұмысында ... ... ... ... (кесте 1).
Кесте 1.
2011-2013 жж. Павлодар облысының туристік фирмалар жұмысының негізгі көрсеткіштері

Көрсеткіш атауы
2011 ж
2012 ж
2013 ж
1.
Туристік ... ... ... түсетін табыс,
мың теңге
974350
876601
-
3.
Туризм түрлері бойынша келушілерге
қызмет көрсетілді, мың адам
13465
16748
26959
5.
Келуші адам - келу күні ... ... ... ... ... ... 14 ... ішінде туристерге қызмет көрсету бойынша Павлодар облысы келесі орында:
- ішкі туризм ... 8 ... ;
- шығу ... ... 5 ... келу ... ... 9 орында.
Шығу және кіру туризмдері өсу беталысын көрсетті, мысалы 2008-2012 жж. шығу туризмі 60,9%, ал кіру туризмі 30,8% ... Шығу ... ... ... ... Литва, Германия, Чех, БАӘ, Ресей, Египет, Тайланд, Грек, Қырғызстан туристердің неғұрлым сұранысқа жоғары елдері болып табылады.
Көрсетілген суреттен Павлодар облысындағы ... үш түрі ... ... ... ... ... ... 3).
5589
2560
2552
3482
8082
6152
6181
8284
10298
15770
100006
74184
87855
105467
100421
0
20000
40000
60000
80000
100000
120000
2008
2009
2010
2011
2012
Кіру
Шығу
Ішкі
Сурет 3. 2008-2012 жж. Павлодар ... ... ... ... туристік фирмалардың келушілерге қызмет көрсету динамикасы.
Сурет 6 ... ... 2012 ... ... бойынша 124273 адамға қызмет көрсетілді, туризм бейімделді: ішкі 100 421 адам - 80,8%, шығу 15770 адам - 12,6%, келу 8082 адам - 6,5% ... ... шығу ... ұсынады, ішкі туризм бойынша туристік компаниялардың қызметімен 12% туристер пайдаланды, туристік компаниялар келу туризмі бойынша сапарларды сатпайды. Туристер ... ... ... ... ... сапарсатып алу арқылы келеді.
Туристік қызметтен түсетін табыс көрсеткіштері бойынша 2010 ж. ең ... жыл ... ... ... 974350 мың ... ... қол жеткізді, 2011 жылы 10% құлдырау болды - 876 601 мың ... 2012 жылы 2011 ... ... ... ... тағы да 77,2% ... - 222016 мың ... құрады. Сол уақытта, орындалған жұмыс пен қызмет көлемі жоғарылауды көрсетті, ол 5 жыл ішінде 76,2% ... [21]. ... ... ішкі ... ... ... ... келесі қызмет түрлерін ұсынады:
- Баянауылға бағытталған ...
- ... ... ...
- ... тау шаңғысы курортына бағытталған сапар;
- шипажайына және ... да ҚР ... ... ... ...
2014 жылы Павлодар облысында демалыстарға және басқа да қысқа мерзімді мекендеуге ұсынылатын 38 қонақ үй мен 22 тұрғын үй ... ... ... жж. ... ... үй санының шамалы өскенін байқауға болады, қонақ үйлер саны 6 бірлікке артты (сурет 4).
37
54
32
33
36
38
0
10
20 ... ... ... ... саны
Сурет 4. 2008-2013 жж. орналастыру орындарының көрсеткіштері
2014 жылы нарық келесі түрде бөлінді:
- санаты жоқ қонақ үйлер - 28 (46,6%);
- ... да ... ... - 22 (20,3%);
- үш ... ... ... - 7 ... екі жұлдызды қонақ үйлер - 2 (3,3%);
- бір жұлдызды қонақ ... - 1 (1,6%). ... бес ... ... жоқ ... үйлер саны 6 бірлікке көбейсе, үш жұлдызды санатты қонақ үйлер - 2 бірлікке ... ... бес ... және төрт жұлдызды санатты қонақ үйлерге ұсыныстар жоқ [22].
Павлодар облысындағы 60 орналастыру орындарының ішіндегі 39-ы қонақ үйлер ... ... ... (Occupancy) қонақ үйдің клиентке тартымдылығын және сату бөлімінің жұмыс тиімділігін ... ... ... ... үй табысының жалпы жағдайына және қонақ үй ... ... ... ... ... ... әсер ... Павлодар облысында 2013 жылы 14,5% жүктеме көрсеткіші тіркелген, бұл 2011 жылға қарағанда 8,1%-ға төмен көрсеткіш, ол кезде 22,6% жүктеу көрсеткіші ... ... ... ... ... мен ... да ... орындардың басым бөлігі тек жазғы маусымда жұмыс істейді, яғни ашық маусымдық сипатта.
2009-2013 жылдары ... ... ... қызмет көрсетілген келушілер санын көруге болады (сурет 5).
Сурет 5. 2009-2013жылдары аралығындағы орналастыру орындарында ... ... ... саны
Павлодар облысы қуатты металлургиялық және мұнай-химия өндірісі бар, ... ... ... өлке ретінде жайғастырылғандықтан, әртүрлі категориялы қонақ үйлерге іскерлік сапармен байланысты келушілердің нақты санын болжап білуге болады. Бұл ... ... ... облыстар мен аудандарға жеке іс-сапармен және ең бірінші орында ... ... ... ... саны ... ... Біршама туристер саны емделуге (2013 жылы 705 адам), білім алуға (2013 жылы 1163 ... және ... ... да ... ... ... әртүрлі мақсатпен келушілер мен олардың уақыт аралығындағы ... ... ... (кесте 2) (көрсетілген жылғы жалпы келушілер санына қатынасы пайыздық көрсеткішпен берілген).
Кесте 2.
Павлодар облысына әртүрлі мақсатпен ... мен ... ... ... өзгерісінің арақатынасы
Келу
2009
2010
2011
2012
2013
2014
Келушілердің барлығы
23850
31631
35408
35470
32296
18992
Демалысқа келгендер
16936
23517
20450
19846
14205
7385
Туыстарымен кездесуге келгендер
162
432
461
169
1293
-
Іскерлік мақсатта келушілер
6752
7670
14384
15430
14924
11207
Демалуышаға келушілердің жалпы келушілер санына арақатынасы
71
74,3
57,7
55,9
43,9
40,9
Іскерлік ... ... ... ... ... арақатынасы
28,3
24,2
40,6
43,5
46,2
59
2013 жылы Павлодар облысындағы қонақ үйлерге келушілерді (клиенттер) Қазақстан ... ... 91,6%, ... ... ... ... Резиденттерді қабылдау үрдісі де құлдырау - өсу - құлдырау ретінде, резидент еместерді қабылдау ... бес ... екі ... ... көтерілді [22].
Павлодар облысы қонақ үйлерінің жұмыс көрсеткіштері өсу ... ... 2008 ... ... 2013жылы нөмірлер саны 22,2%-ға артты, класты нөмірлердің шамалы артқанын байқауға болады, 2013 жылдан бастап ... ... ... ... ... ... саны 80-ге азайып, бүгінгі күні 562 нөмірді құрайды.
Қазіргі таңда Павлодар облысының қонақ үйлері бір мезетте 5177 ... ... ... ол 2008 ... ... 8,4% артық. Тәулікке берілетін тәулік-төсек орын саны 2,5 есеге ... бұл ... үй ... ... ... ... тиіс.
Павлодар орналасу орындары сатып алушыларын келесі топтарға бөлуге болады: - Қазақстанның басқа өңірлерінен және ТМД ... ... ... ... ... ... және мамандар, бизсмендер, спортсмендер Павлодар облысының қонақ үй тұрғындарының 80-95 % құрайды: - Ресейден келгендер - ... 10%- ға ... - алыс ... келгендер- 0,5%. Алыс шетелдерден көбінесе АҚШ, Франция, Польша және өте жиі ҚХР. ... ... ... ... ... ... ... құлдырауы, кейбір қонақ үй жұмысшылары, қазақстандық балаларды асырап алуға тыйым салынғандығымен ... ... ... екі ... ... - ... ... шипажайы, шипажай-профилакториі. Нақты толық қарқынмен бір ғана шипажайы жұмыс істеп келеді. Шипажайда ... ... 100 ... нөмірлер, 15 стандартты нөмірлер бар. Орналастырудың орташа құны қыз мезгілінде 9660 ... ал жаз ... 11 120 ... ... ... ... 29 демалыс үйі теркелген, оның 3-уі жылбойы, ал қалған 26-сы тек қана жаз мезгілінде жұмыс істейді, 1 турбаза, 1 демалыс ... және ... ... 3000 орын ... ... ... ... Көрсетілген демалыс базаларының ішінде 27 база немесе жалпы ... 93%-ы ... ... ... және Сабандыкөл көлдерінің маңында орналасқан.
Павлодар облысында балаларға арналған 10 сауықтыру лагерьлері орналасқан. Олар:
- Ақсу ... ... ... - ;
- ... ... - , , ;
- ... ауданында - ;
- Май ауданында - ;
- Павлодар ауданында - ;
- ... ... - , ;
- ... ауданында - орналасқан. Бұлардың ішіндегі ең ірісі сауықтыру лагері болып табылады. ... ... ... ... ... - бұл, саяхаттаушының жағымды демалысына және денсаулығын сақтап қалудағы бірден-бір ажырамас бөлігі болып табылады. Павлодар облысында бұл үшін ... ... ... ... ... қымбат мейрамханалардан бастап, шетте жол бойында орналасқан асханаларға дейін. ... ... ... ... табыс түсімінің үлесі келесі қалыпта есептелінеді: Павлодар мейрамханалары - 69,6%, Ақсу мейрамханалары - 7,1 %, ... ... - ... ... ... ... үлес жеке кәсіпкерлерге тиесілі. Мысалы, 2013 жылғы жұмыс нәтижесі бойынша 1 637 417 мың ... ... ЖК ... 1 041 620 ... (63,6%) құпаса, 2014 жылдың бірінші жартысында қоғамдық тамақтану көлеміндег ЖК үлесі 67,7% құрады. ... ... ... және ... өткізетін орын анықтау мақсатында мейрамханалардың, кафелердің, кофейнялардың, пиццериялардың және т.б. орындарың санан білу үшін ... ... №5 ... ... және ... ... ... жүгінгені дұрыс.
Осы анықтаманың ... ... ... (2012-2013 жылдарды қамтиды), Павлодар қаласының қоғамдық тамақтану мекемелері келесі қызмет түрлерін көрсетеді:
- ... ... ... ... жеткізіп беру- 23 мекеме;
- шығыс ас үйі ... ... 10 ... ... ас ... ... ... 25 мекеме;
- ұлттық ас үйдің тағамдарын ұсынады- 12 мекеме.
Интернет ресурстарынан www.kps.kz атап айтуға болады, ол арқылы Павлодар ... 100 ... ... ... ... ... мекенжайлары мен телефон нөмірлерін табуға болады. Көптеген мейрамханалар өздерінің интернет-сайттары бар, ол жерден келушілердің пікірімен танысуға да ... ... ... 2008 жылы ... ... ... ... болады. Ресейлік www.tripadvisor.ru және www.komandirovka.ru сайттары , өздерінің пікірі бойынша, Павлодар қаласының 7 немесе 10 ең ... ... мен ... ... ... ... талғампаздарын Павлодар қаласындағы кафе-мейрамханалар желісіне шақыруға болады.
Павлодар облысында құрамында теміржол, автомобильді, әуе және өзен көлігі кіретін ... ... бар. ... барлық түрі бір-бірін толықтырады және біртұтас көліктік-коммуникациялық желіні құрайды.
Павлодар жол бөлімшесі ... ... ... ... 1069,2 ... ... басты жолдардың кеңейтілген ұзындығы 1436,7 шақырым. Жалпы ұзындығы 893,3 шақырым, оның ... ... 381,8 ... ... жол бөлімшесінде пайдалану қызметін қамтамасыз ету үшін 43 жеке орын, оның ... 35 ... 5 ... 1 озба ... 2 жол ... бар. 2013 жылы ... жол көлігімен жолаушыларды тасымалдау бұл кезеңде 746492 адамды құрады.
Теміржол көлігімен жолаушыларды және жүктерді тасымалдау ... ... ... және ... ... бағыттар бойынша жүргізілді: Павлодар - Астана, Павлодар - Алматы, Павлодар - ... ... ... - Қарағанды - Новокузнецк, Астана - Павлодар, Павлодар - Жаңасібір, ... - ... ... ... - ... ... - Адлер, Павлодар - Свердловск, Павлодар - Сарыағаш; қала маңы көлігімен ... - ... ... - Кұлынды [23].
Павлодар облысында автожол жүйесі республикаға бағынышты және жергілікті болып ... ... жол ... 1510 км ... ... ішінде тек қана 358-і асфальт-бетон төсенішімен, қалғандарына қиыршық тас, немесе шағыл, немесе екеуінің ... ... ... ... ... ... 3447 км қамтиды. 2014 жылы жолаушыларды автомобиль көлігімен тасымалдау 1022,2 млн. ... ... бұл 2010 ... ... ... ... ... айналымы - 18488,9 млн. ткм, бұл 2010 жылғы көлемнің ... ... ... ... ... туризм дамуы үшін келесі автожолдар ең тиімді болып табылады:
- Астана - Экібастұз - Павлодар;
- Омск - ... - ... - ... Павлодар - Қалқаман - Майқайын - ... ... ... алып ... ... Торайғыр ауылына алып баратын жол;
- Павлодар - ... ... ... және ... МҰТС алып баратын жолдардағы жол инфрақұрылымын дамыту жұмыстары жүргізіліп жатыр. Әсіресе, Павлодар - Астана, ... - ... ... - ... ... Жол ... сервистік қызмет көрсету кешендері орналасқан (кафе, автокөлікке ... ... мен ... ... ... күні жол ... дамыту шаруашылық субъектілерінің қаржысы есебінен жүргізіліп жатыр. Облыстың барлық қалаларында және аудан орталықтарында автовокзалдар және ... ... ... ... 3 ... және 14 ... ... етеді. 2014 жылы бюджеттен 5,4 млн теңге 283 жолды жөндеу жұмыстарына ... Бұл ... 2013 ... ... 1,5 ... ... ...
Павлодар облысының орталық әуежайы болып Павлодар қаласының Әуежайы саналады. ... ... 1998 жылы 28 ... құрылды. 1999 жылы уақытша сызба бойынша әуежайға халықаралық дәреже берілді. Қазіргі таңдағы күрделі ... ... ... ... әуе көлігінің кез-келген түрін қабылдауда шектеу қоймайды. Ұшып-қону жолағының ... - 5 км. 2013 ... ... Павлодар әуежайынан 92459 жолаушы тасымалданды, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 105,8%-ды құрайды [23].
Әуежай әуеайлағы әуеайлақтың ... ... және 3 ... әуеайлағына кіреді. Қазіргі уақытта Қоғам , , авиакомпанияларының, сонымен қатар, чартерлік және ... ... ... ... ... Ұшулар кестесінің жиі рейстері Алматы, Астана, Москва сонымен қатар жазғы уақыттарда Германия, Санкт-Петербург, Минск қалалары құрайды. ... ... өзен ... ... ... ... объектілеріне өзен құмын қазбалау мен тасымалдауды жүзеге асыратын, сондай-ақ транзиттік қатынастарда жүктерді тасымалдауға қатысатын "Павлодар өзен порты" АҚ ... ... ... ... - елдегі жүк өзен кеме қатынасы сақталған облыс. Ертіс бойымен баржалар құрылыс материалдарын көрші жатқан Ресейге ... құм және ... ... ... ал ... ... импорттың негізгі үлесі - бұл қатты ... ... ... ... ... ... Ертіспен жүк тасымалдаудың өзен кеме қатынасына жалпы үлестің 0,3 % ғана келеді. Бұл жағдай өзен арқылы тасымал түрінің автокөлікпен тасымалдаудан 70% -ға ... ... [24]. ... ... жол инфрақұрылымы бойынша ерекшелігі - трамвай көлігі бар Қазақстан облысы болып табылады. Бұл ... ... ... ... ынталандыратын маңызды фактор болуы мүмкін. ке қосылған трамвай жолдарының ұзындығы 44,6 км тең, 2013 ж. ... ... ... ... 21,5 млн ... ... ... 118,2 млн пкм құрады.
Қорытындылай келе, облыстың көлік инфрақұрылымы жеткілікті түрде дамыған. Барлық әлем елдерімен байланыстыра алатын екі ... бар. ... ... ... мүмкіншілігі жолаушылар ағымын және кез-келген ұшақ түрін қабылдай алады. Облыстың теміржол жүйесі қазіргі заманғы ... бірі ... ... мен жүк ... ... ... ... Бірақ саяхаттаушылардың автокөлікте сапарға шығуына жолдардың нашар жағдай мен олардың жоқтығы кедергі ... ... ... ... ... ... мақсатында туристік инфрақұрылым нысандарының жағдайын жақсарту қажет. Осыған байланысты, қазіргі кезде облыстағы Мойылды ... ... ... жұмыстары жүргізіліп жатыр. Бұл аумақта жаңа емдеу-шипажайлық кешен ... ... ... ... ... ... ... және демалыс үйлері ашылды. Сондай-ақ, Сабындыкөл түбін тазалауға арналған үш жылдық бағдарламаға республикалық ... 486 млн. ... ... 2014 жылы бұл ... 113 млн. ... ... ПАВЛОДАР ОБЛЫСЫНДАҒЫ ТУРИЗМДІ ДАМЫТУ ЖАҒДАЙЫ
2.1 Туризмді дамытудың негізгі бағыттары
Павлодар облысының бай тарихы, туристік ... ... ең ірі ... бірі ағып өтетіндігі сияқты басқа да жағымды факторларға байланысты облыс террияториясында ... сан ... ... ... ... Оның ішінде туризм дамуының негізгі бағыттарына экологиялық, мәдени-танымдық, оқиғалық, емдік-сауықтыру, балалар мен жасөспірімдер, су, жағажай туризмі жатады.
Арнайы ... ... ... ортасы жақсы сақталған аудандарға жергілікті жердің табиғи және мәдени-этнографиялық ерекшеліктері ... ... алу ... ... мақсаттар деп анықталады.
Экотуризмді кейде бұқаралық туризмге қарама-қарсы мағынада қарастырады, сондықтан әдеттегі туризмге қарағанда оның ... ... ... экотуризмнің басты нысандары болып қайталанбас табиғи кереметтерінің бар ... ... ... ... дамуының арқасында қолданғанмен, тозбайтындай табиғи және мәдени потенциалды территорияның болуы;
- басқаларға қарағанда төмен потенциалды, материалды және энергосыйымдылығының ... ... ең ... ... бірі экологиялық білім беру және экологиялық ойлауды қалыптастыру;
- бүкіл мемлекеттер мен аймақтадың әлеуметтік-экономикалық дамуын қолдау [25].
Облыстағы экотуризмнің дамуы мен болашағын ... деп ... ... Өлкенің табиғи ландшафты қазіргі кездің өзінде және де болашақта экотуризмді ... ... ... ... ...
:: Баянауыл МҰТС (экотуризмді ары-қарай дамытуға арналған болашағы бар жер ).
:: ММ. ... ... ... ... ... туризм тұрғысынан өте тартымды, көзтартарлық орман болып саналады.
:: Ертіс өзені өзінің аралдарымен және ескі ... ... ... ... ағып өтетін көптеген өзендер.
:: Ертіс-Қарағанды каналы, бұл жерде ... ... мен су ... ... ... ... ... Жалаулы, Шүрексор, Қарасор, Жамантұз, Қалқаман және басқа да көлдер - солтүстік ... ... ... ... ... және ... да ... - оңтүстік жағажайында.
Облыстың табиғи және басқа да ... ... ... ... ... ... ... экспедициялық экотуризм, су және су спорты туризмі, ботаникалық, орнитологиялық және басқа да ... және ... ... ... ... ... сапарлар, оқиғалы және танымдық туризм элементтері бар аралас сапарлар.
Экотуризмді ұйымдастыру, ... ... ... ... ... ... жергілікті жоспарлауды біріктіруі тиіс. Экотуризмді дамытуға ... ... ... ... ... ... ... анықтау, қонақ күтуге арналған үйлерді ашуға үміткерлерді таңдау.
2. Экотуризм ... ... ... ... ...
3. Осы ... шеңберінде таңдап алынған нысанда турөнімдерді өндіріп шығару (сапарлар, бағдарламалар, іс-шаралар).
4. Облыстан ... ... ... ... 1-2 ... таңдау, оларға Туризм және спорт басқармасы тарапынан алғашқы ұйымдастыру көмектерін көрсету.
5. ... ... ... ауылдық қонақ күту үйлерін, қонақ бөлмелерін, киіз ... ашу. ... 3 жыл ... ... жеңілдіктер мен артықшылықтар көрсету (мысалы: салықтан босату, санитарлық жағдайды жақсарту мақсатында ... ... ...
6. ... ... бойынша инфосапарлар ұйымдастыру, сапарларды тексеру.
7. Нысанның іс-әрекетін тарқату мақсатында 2-3 маусымға әлеуметтік бағдарлама бойынша 20-25% ... ... ... ету.
8. Кері байланысты мұқият оқып білу, турөнімді ыңғайластыру және ... ... ... дамуын шекаралас серіктестікпен байланыстыру дұрыс болады. Негізгі іс-шараларға жататындар: шекаралас туристік сауданы ашу және кеңейту, эконысандардың қолжетімділігі жағдайын ... ... ... ... ... ету.
Экологиялық ортаның осалдығын ескере отырып және экотуризмнің болашақтағы дамуы экологиялық қауіпсіздікпен және табиғи жүйесінің тұрақтылығымен ... ... ... жете назар аудару қажет.
Облыстың туристік ресурстарының орналасуы олардың әркелкілігін көрсетеді: ... ... және ... - ... ... ... ... өте жоғары. Орталық бөлігінде көлік жүйесі жақсы дамыған. Бұл ... ... ... ... ... елді мекендердің негізгі көлік торабының барлығымен байланысты. Сондықтан экотуризмді дамыту стратегиясын осы тораптардың жанында құрастыру ... ... ... ... (Баянауылдың табиғи ресурстары, ауданның әлеуметтік инфрақұрылымы) және облыстың солтүстік аудандарына дейін, РФ шекаралас жатқан облыстарды қоса ... ... ... ... ... ауылдардарда қонақ күтуге арналған үйлердің ашылуымен (сапарларды демалыс күндері орналастыру тәсілі ... ... ... ... құру қажет және экологиялық және этнографиялық сапарларды пайдалануға беру ... ... ... ... барлық аудандарында экотуристік көрнекіліктердің жанында орналасқан ауылдар бар. Мысал ретінде, Баянауыл ... - ... МҰТС ... зонасында, аттас көлдің жанында орналасқан Жаңа Жол, Торайғыр ауылдары; Ұлттық саябақтың әкімшілік ... ... және ... ... ... бөлігі мекендейтін Шонай ауылын келтіруге болады. Торайғыр ауылы ... ... ... өте ... Ауыл ... ұлттық саябақ қызметшісі қонақ күтетін үй ашып, ... ... ... ... ... қызметтерін көрсетуге дайын. Ал ауыл тұрғындарының басым ... ... ... және ... қызметтерін көрсетуге дайын екендігіне сенімді. Қаражар ауылы қысқы туризм түрлеріне де ыңғайлы база бола ... Бір ... ... ... ... ал екінші жағынан - шаруашылық ... ... ... [26]. ... туризмі туған қаладан тысқа шығып, бірнеше күнге сауықтыру мақсатындағы ... ... Бұл ... түрі көптеген басқа да туризм түрлерін беріктіреді.
1. ... ... ... ... ... ... қалпына келу: толық қиын емдеу курсын өту, алкоголизм мен наркоманиямен күресуде көмек көрсету слеш-қолдау;
- хирургиялық ота жасау, егер оны ... өз ... ... ...
2. Профилактикалық мақсаттағы медициналық туризм, мұндай қызметтерге ... СПА, ... ... келтіру емдеу шаралары және парамедициналық емдеу (талассотерапия, дәстүрлік емес медицина).
3.Емдік-сауықтыру туризмі ... ... ... ... ... ... ... 3 минералды су көздері бар. Осы минералды сулар орнында емдік туризмді дамыту ... ... ... ... ... ... шипажай орталығы;
2. шипажай орталығы;
3. шипажай орталығы.
Мойылды ... - ... ... ... ... Павлодар қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 15 км қашықтықта орналасқан шипажай-курорт. Мойылды Павлодар-Успен Павлодарлық автокөлік бағыттындағы тас жолымен байланысқан. ... ... ... ... 100 ... ... 15 ... нөмірлер бар. Орташа мекендеу құны қыз мезгілінде 9660 теңгені, ал жаз мезгілінде 11 120 теңгені ... ... ... ... бір себебі, шипажай жоғарыминералданған балшық және тұзды рапа (су) бар, ол ... ... ауру ... ... ... бір ... көз болып табылады. Келесі ауру түрлеріне пайдалы: ... ... ... ... ... әйел адамның жыныстық ауруларына, уро-андрологиялық ауруларда, және тағыда ... ... ... ... ... ... ... тыныс алу органдарының ауруында, жеңіл, орта дәрежелі қант диабетінде, тері ауруларына және тағыда басқа көптеген ауруларға пайдасы зор [27]. ... ... ... ... ... шаралары түрінде жүргізіледі: балшыққа орау жалпы ем шарасы, жергілікті балшықты аппликациялар жасау, қуысіші тампондарын және гальван балшықты ... ... Рапа ... ... ... ... Шипажай өте көркем табиғат пен таза ауа аумағында ... ... ... 6. ... ... территориясы
Шипажай аумағында орналасқан жерасты минералды суларының да сауықтыру емшараларына аз қымбаттылық етпейді, жерасты минералды ... ... ... ... жүйке жүйесі ауруларына, зат алмасу және эндокриндік жүйені, ауыр металдармен улануды, тері аурулары және көптеген аурулар емдеуге қолданады. ... су ... ішке ... яғни ... ... және ... ... бальнеоемделу, яғни ванна , душ қабылдау немесе суландыру арқылы емдеу болып табылады [28].
Шипажай ... ... ... ... дауа іздеген тұрғындар ағылады. ТМД елдерінің түгелінен дерлік науқастар қасиетті көлдің көмегіне жүгінеді. Сондай-ақ ... ... ... кейін атамекендеріне қайтқан Германия тұрғындары, жиі ... ... ... ... ... да келушілер келеді. Тіпті құрлық асып келетін американдықтар да кездеседі. шипажайы емдік-сауықтыру туризмінің толыққанды ... ... ... көлі - ащы - ... көл. ... ... ... және Павлодар аудандарының шекарасында орналасқан. Су айнасының ауданы 54,7км2. Көлдің ұзындығы 9,5 км, ені 8,3 км тең. Жаға сызығының ұзындығы 27 км тең. Су ... ... 773 км2 ... Көл ... табақ тәрізді формалы, кішігірім. Жағасы құмдасын қыртыс.Солтүстік-батыста және солтүстік-шығыстағы жағасы жалпақ, ашық, солтүстік-батыста кей жерлері үзілген, ... - ... да ... ... ... ақ сортан және батпақ жалғасып жатыр [29].
Маралды өзенінің батпақтары мен ... ... ... зерттеу ең алғаш рет 1948 жылы жүргізілген. Сор ... 280-300 ... ... өзендердің хлормагнитті типіне жатады. Сордың жалпы ұзындығы 85,8 ... ... [30]. ... ... ... ... ... автокөлік жолдары немесе темір жолдары бар.
Маралды көлінің аймағында бар:
- полеонтологиялық нысандар (көлдің ... ... ... жануарлар қалдығы табылған: мүйізтұмсықтар, пілдер, бизондар).
- Археологиялық нысандар (адам тұрақтары - ... ... ... қола ... ... ... ... (теңбілденген ормандар, көлге тұспалдай келетін ауқымды жеріндегі өсімдік әлеміне жақсы әсер ететін микроклимат).
Ауданы 1,3 гектарлы жағажай ... ... салу ... ... ... ... 120 адамға арналады. Біруақытта әрбір клиентке 40 минут бойынша 10 адамға ... ... ... ... бар, 100 ... ... ... бөлмелері, индивидуалды сензуласымен, 2 - 3 жұлдызды катергориясы бар коттедждер салу орынды. Клиенттер екі жұма тұрады ... ... тұру ... ... максималды жеткілікті мүмкінідігі 2800 құрайды. Орташа ... ... ... ... 60 ... болғанда, шипажайға 1680 адам келе алады. Жақын территориядағы осы ... ... ... ... ... ... ... тенге немесе бір кезеңдегі бір клиенттің бағасы 11200-140000 тенгені құрайды. ... ... ... жылына 1888,2-235,2 млн. болады деп болжауға болады. 1,4 мультипликативті эффектті ескеретін болсақ, жалпы кіріс 263,48-329,3 млн.тенгені ... ... ... ... ... үйлер салу жоспарлануда. Емдік корпус пен тұрғын коттедждерін салу бағасының есебімен қатар құрал-жабдықтар мен жиһаздау, территория мен ... ... ... 100 ... ... ... ... ұйымдастыру, тамақтану блогы, құралдармен жылыту пештерін тазалау, артезиан скважиналары, су және жылумен қамту жүйелері де кіреді.
Павлодар қаласынан 50 км ... ... ... ... қаланың туристік кәсіпорындары жазғы маусымдық демалыста демалатын екі демалыс зонасын ұсынады. Тұздыкөлде туристердің келу ... ... ... (тұзды су, батпақ). Қалатұз көлі де өзінің емдік қасиеттерімен аймақ тұрғындарына бұрыннан белгілі. Сәйкесінше ... ... ... ... үшін ... ... келеді. Мұнда жергілікті тұрғындар бөлмелерді жалға береді. Қазіргі уақытта көлде кішігірім құрылыстар салынған. ... ... ... ... ... ... әзірге төмен. Мұнда шипажай салу орынды. Лайықты жер телімі мен оны қамту сұрақтарын қосымша қарастыру қажет. ... ... ... ... ... ... бальнеологиялық ресурстарынан басқа, бұрын балалар демалыс лагері орналасқан Ертіс өзені аймағының табиғат жер телімдері бар. Бұл ... ... бар ... ... ... ... ... үшін қолдануға болады.
Жағажай есебімен, 7,4 гектер аумағына шипажай салу ұсынылуда. Нормерларында душтары бар, 60 орынға ... ... ... ... ... 2-3 ... ... бар коттедждер салу орынды. Құрылыстың жалпы бағасы 32,3 млн.тенгені құрауы мүмкін. Мұндағы жылына түсіретін болжап отырған кіріс 112,9-141,1 млн. ... ... 1,4 ... ... есебімен жалпы кіріс 158,1-197,5 млн.тенгені құрауы мүмкін [31].
Бұл шипажайлармен қатар облыс аумағында Өңірлік Кардиохирургиялық орталық жұмыс істейді. Жыл сайын бұл ... ... ... және ... азаматттары емделеді. Өңірлік кардиохирургиялық орталық Республикада жетекші мамандандырылған кардиохирургиялық орталықтардың бірі болып табылады. Орталық замануи кардиохирургияның және басқыншылық кардиологияның барлық ... ... жасы ... адамдарға да, балаларға да көмек көрсетеді. Орталық халықаралық стандарттардың барлық талаптарына жауап беретін әмбебап заманауи ... ... ...
Мәдени-танымдық туризм. Павлодар облысы - ҚР индустриалды-өнеркәсіп өңірі. Ақсу, Екібастұз қалалары ҚР алпауыт индустриалды қуатының орналасқан орны. Ақсу ... ... ... - ... ... филиалы. Туристердің келуіне арналған мәдени орындары бар: мәдени бос уақытты өткізу орталығы, тарихиөлкетанушылық мұражайы, спорт сарайы. Сонымен қатар ... ... бар ... де бар: ҰОС құрбандарына, М.О.Әуезов, С.И.Царевтің қаза болған орнына орналастырған ескерткіштер. ... ... ... ... алатын объектілер:
- 19 ғасырдың тарихи ғимараттарының кешені. Бұл орындарды тұтастай сақтап қалу ... КСРО ... қала ... ... ... ... орталықта орналасқан, ұзын, көркем және жақсы безендірілген, спорттық құрылыстарымен қоршалған.
- Спорттық жаттығуларға ... ... ... ... ... ...
- ... палеонтологиялық ескерткіші.
- Павлодар-Екібастұз аумақтық өндірістік кешені (АӨК).
Ең үлкен көмірдің разрезі , іс-сапармен келген мамандарға кәсіби қызықты.
Облыста оқиғалы туризмді ... ... ... ... ... жатыр:
:: аймақаралық туристер слеты.
:: шайқасынын тарихи қалыпқа келтіру.
:: Өзен кемелері шеруімен Ертіс өзеніне құрмет көрсету.
:: ... ...
:: ... және ... ... ... көрмелер.
:: оқушалыр мен студент жастардың республикалық туристік ...
:: ... ... ...
- ... және Усолка өзендерінің алқабында спортты балық аулау (жазғы және қысқы маусым.
- Ертіс және Усолка ... ... ... ... ... ... Спортты бағдарлау бойынша жарыс.
- байқауын өткізу, турөткел өтуінен норматив тапсыру.
... ... ... ... ... ... ... визит картасына айналды. Қазіргі кезде бұл слет Қазақстандағы жергілікті бюджеттен қаржыландырылатын жалғыз туристік форум ... ... Жыл ... ... ... ... 300-ге жуық келушілер жиналады. Олардың көбісі су, жаяу және тау туризмін ұнататындар болып табылады. Осындай ең алғашқы слет 1987 жылы ... ... ... Осы ... ... ... ... газетінің редакциясы болған. Слет сол кездегі облыстық туризм және ... ... ... ... ... алғашқы жылдарында Қарағанды, Көкшетау, Өскемен, Курчатов, Новосібір, Қорған, Челябі, Павлодар және Екібастұз қалаларынан қатысушылар келеді. Кейін Алматы, Астана, ... ... ... ... ... ... ... Омск сияқты қалалардан да командалар келе бастады. Слетте әр түрлі ... ... ... ... авто жарыстар сияқты әр түрлі белсенді жарыстар өткізіледі (сурет 7).
Сурет 7. слетындағы авто ... ... ... ... көп ... аграрлық бағдарын және астық кластерін ескере отырып, туристерге республикалық маңызы бар ... ... атап өту ... ... ... ... орны ретінде Железі ауданын алған дұрыс. Облыстың барлық салаларының өкілдерін тарта отырып мұқият дайындалып өткізген мереке ... ... ... бола алады. Бұл ұсыныстың негізінде адамдарды тарту, мейманханалардың жүктелімін жоғарылату, көлік компанияларына, мейрамханалар мен кафелерге табыс ... ... беру және қала ... ... қаржылай түсім түсіру болып табылады.
этнофестивалі. Екі-үш күндік есте қаларлықтай және бір жылдан кейін екі есе көп адам жинайтын ақындар ... ... ... түрлерінен жарыстар өткізумен, әбзелдерді көрсету, дайын өнімдер мен кәдесыйлар сату сияқты жарық, шоу-эффектісі бар іс-шара.
Оқиғалы туризмнің осындай іс-шараларына жергілікті сипатта ... және тек ... ... ... ғана емес, респуликалық және халықаралық деңгейдегі қонақтарды шақыру өте маңызды (Алтай және Ханты-Мансы өлкелері, Новосибирск жіне Омск ... ... ШҚО ... ... демалысын ұйымдастырудың маңызды қағидаты - бұл, білім беру, тәрбие және сауықтыру барыстарының органикалық бірігуі. Оқу-тәрбие жұмыстарының ... түрі ... ... ... ... және өте ... ... келеді. Мұндай жұмыс түрі өскелең ұрпақтың азамат ретінде және ... ... ... ... нығайтуға, жанжақты тірбие алуға мүмкіндік туғызады.
Қазіргі таңда тығыз орналасқан кеңістіктер тұрғындарына ... ... ... табылатындар: денеге түсетін ауырлықты мөлшерлеу арқылы оқушылардың денсаулығын ... ... ... ... отырып ландшафтпен көзбе-көз танысу (Баянауыл, Шарбақты, Ертіс аудандары жақсы мүмкіндіктерге ие). Әртүрлі саяхатқа шығу, ... ... ... ... ... мәдени, табиғи көрнекілік орындарын тәжірибе жүзінде зерттеу демалу мен ... ... түрі ... ...
Лагерде өткізілетін зерттеу бағыты бар экспедициялар мен сапарлар, басқа туристікөлкетанушылық іс-әрекеттермен бірге (атпен ... ... тебу және жаяу жүру ... ... спорттың әскери және командалық жарыстар түрі) тартымды әрі болашағы бар болып табылады.
Облыстағы балалар мен жасөспірімдер туризмін дамытуға бағытталатын ... ... мен ... ... ... ... аудандық деңгейге дейін) бекеттер, клубтар, туристік базалар, тақырыптық лагерлер (археологиялық, ... ... жіне ... ашу ... ...
:: Оқушылардың жазғы демалысы нысандарының барын дамыту және жаңа ... ... ... ... ... ... келе жатқан түрін дамыту және қолдау (құзға шығу жаттығу құрылғыларын салу - ... ... және ... ... ... қаржыландыру мүмкіндігі бар туған өлкенің көрнекілік жерлерімен жақсырақ танысу мақсатында қлкетанушылық экскурсиялардың ... ... ... ... ... ... ... рұқсат алуын қамтамасыз етуге ықпал жасау (Екібастұз ... ... ... ... ... ... және т.б.). ... балалар және спортты лагерлерде тәрбие жұмыстарының тиімділігін арттыру үшін МКМ негізінде орталығын ашу ... ... ... ... ... ... және ... ұсыну мүмкіндігі бар маусымаралық кезеңде аз бюджетті жолдамалар есебінен көтеру. Мысалы: () балалар сауықтыру лагері ... ... ... ... () ... үйі. Бұл жерде жыл бойы жұмыс істейтін база бар. Қалаға жақындығы (демалыс үйі Черноярка ауылының ... ... 33 км ... орналасқан) және жақсы жол туристік қызметтерге маусымдық сұранысқа ие. Бұл ... ... мен ... және ... ... дамытуға арналған облыстық экологиялық жастар лагері бағдарын ... ... ... еді [33]. ... мен ... ... ішкі ... және туристік мәдениетті дамытуға бағытталған негізін қалаушы фактор болып табылады, болашақта туристік салаға тұрақты табыс әкеле алатындай ... және ... ... бар. ... және жеке ... және ... дұрыс саясатының арқасында бұл саланың туристік нарықта тесіп шығатын және бірден бір тұрақты сегменті ... ... ... ... Железі, Қашыр, Шарбақты, Успен - бұл ... ... ... ... ... ... ... (ауылдық туризм) дамуының әлеуеті жоғары. Жыл сайынғы өткізілетін дәстүрге айналған велосипед жарысын жергілікті ерекшелікті енгізу арқылы кеңейтуге болады; жергілікті ... ... ... ... ... ... ... болып қалады. Железі ауданындағы агроқалашық - ... ... ... болып табылады. Оны көрсетудің бірнеше нұсқасын ойлап табуға болады, және де Павлодар - Омск ... ... ... ... бағдарламасына енгізуге әбден мүмкін. Шарбақты ауданы жыл сайын ән фестивалін өткізіп ... ол ... ... шекаралас жатқан Алтай өлкесінің әртістері мен музыканттары өнер көрсетеді. Бұл аудандар жыл сайын өткізіп отыратын 4 ... ... ... өткізуге болады.
Этнофестивальдің мәдени-танымдық бөлігін Шалдай орманының тамаша шолып қарауға мүмкіндігі бар ... ... ... көңіл бөлуге болатындай жерде өткізу қажет [34].
Шалдай орманының Сарықанды орман шаруашылығын 66 квартал қорық аймағында көне, әрі ең ірі ағаш өсіп тұр, 2008 жылы оған ... ат ... Ағаш ... бірегей ботаникалық нысаны болып табылады, ол төрт адамның құшағына зорға ... ... ... 118 см, ... 27-29 м, жасы ... ... ауданы 2014 жылдың жазында жастар жорығының және тарихи сайысының қайта құрудың бастамашысы ... ... ... және ... ... бұл ... есте ... ерекше болып өтті. Семей полигонындағы радиобелсенді сынақтардың шеңберінде орналасқан Май ауданы ... ие ... жоқ. ... тұрғындардың ішінде сынақ нәтижесінен азап шегіп жүргендер де бар. Бұл фактор аудандағы туризмді дамытуға кері әсерін тигізуде.
Әлеуметтік ... - бұл, ... мен ... және де ... да халықтың әлеуметтік осал топтарын лайықты демалысқа құқықтары мен мүмкіндіктерін жүзеге асыру. Мұндай бағдарламаны жасап шығару мен жүзеге асыру республиканың ... ... оң әсер ... халықтың білімділігін, азаматтық белсенділігін және патриотизмін арттыруға ... үлес ... ... ... адамдардың демалысқа, денсаулығын жақсартуға, орын ауыстыру құқығын сақтайды.
Павлодар облысына әлеуметтік туризм бағдарламасын құру өте ... ... ... аз ... ... ... саны ... түрде жоғары. 2013 жылғы 1 қаңтарына алғанда облыс тұрғындарының саны 747,1 мың адам немесе Қазақстан бойынша ... 4,5% ... ... 9-шы ... Халықтың белсенді бөлігі - 441,1 мың адамды, жұмысбасты тұрғындар саны - 418,2 мың адамды құрайды. ... ... 22,9 мың адам ... түрде ие, жұмыссыздық деңгейі - 5,2% құрайды. Көрсеткіш бойынша жалпы аймақтық өнім (ЖАӨ) әр адам басына шаққанда 1 344,5 мың ... ... ... ... ... 6-шы ... ...
Сонымен қатар, ҚР басқа облыстарымен салыстырғанда, халықтың ... ... ... ... ... және ... қолайсыз жағдайлардағы халықтың өмір сүру дегейінің жоғары көрсеткіштері. Бұл әлеуметтік туризмге арналған ... ... ... ... ... ... осал) облыс ішіндегі туристік нысандарға барудың өзі ... ... ... ... да ... ... ... және мәдени ескерткіштер, орналастыру орындарына жаппай келу жоқ. ... ... ... - пионер) жазғы және қысқы лагерлер, жаппай қолжетімді тамақтану орындары, көлік құралдары, сұранысқа ие ... ... ... ... ... ... жоғарыда аталған туристік бағыттарды дамыту үшін облыстың ... ... бар. Осы ... ... түрде дамыту арқасында Павлодар облысы еліміздің тартымды туристік аймақтарының біріне айналады.
2.2 ... ... ... іске ... ... маршруттар
Павлодар облысындағы ұсынылатын турлардың басты бағыты Баянауыл өңірі мен Павлодар қаласын қамтиды. ... ... ... ... және ... ... жүргізіледі. Бұл туристік маршруттар демалыс күнгі турлар болып табылады. Туризмді ... ... ... ... ... аумағында 208,5 км ұзындықтағы және 1 ботаникалық орман жолымен 11 ... ... ... ... аумағында туристерге мына туристік бағыттар бойынша турлар ұсынылады:
1. - танымдық туры. Бұл туристік маршрут Екібастұз көмір ... ... ... ... тау ... ... байланысты. Төмен және орта карбон көмір форациясы орта және жоғары девон. Маршрут 2 күнге созылады.
Маршрут ... күн - ... ... кофейня кездесу. Жеңіл таңғы ас (қалауы бойынша); 10:00-де Екібастұз қаласына шығу; ... ... ... Шолу ... - ... шығу тарихы және оның дамуымен танысу; Көмір алқабының көру алаңына бару; ... қала ... ... түскі ас; 17:00-де Екібастұз қаласынан кету, - ... ... ... ... және ... ... 19:30-да "Чернояр інжі маржаны" демалыс үйіне келу, нөмірлерге орналасу; демалыс үйінің дәмханасындағы кешкі ас; би.
2 күн - таңғы ас; ... ... ... ... беру ... ... ... ақы үшін); түскі ас; 17:00-де кету.
Ескертпе:
- Бағыт Павлодар қаласынан ... ... ... үйінде аяқталады;
- Павлодар - Екібастұз қашықтығы - 120 ... Жол - ... ... ... ... үйі Черноярка ауылына жақын орналасқан, Павлодар қаласынан Черноярка ауылына қашықтығы - 33 ... жол - ... ... ... - ... ... туры - ... қаласының сыртында, табиғат аясында түрлі жарыстар, эстафеталар өткізу, тимбилдинг бойынша іс-шаралар, тәжірибелі инструкторлардың мастер-класс сабақтары, т.б.
Туристік маршруттың созылу ұзақтығы - 1 күн. ... ... түрі - ... ... ... 2000 ... Егер ... саны 30 адам немесе одан да көп болса онда тур барынысында 3 ... ... ... тур ... ... ... өз есебінен тамақтанады.
3. атты жалпы шолу экскурсиясы. Бұл экскурсия барысында қатысушылар ... ... ... ... ... ... Благовещенка кафедралды соборы; Орталық жағалау; қаланың ескі көпестік бөлігі; теплоходпен саяхат.
Экскурсия әр ... ... ... сағат аралығында жүргізіледі. Қолданылатын көлік түрі - ... ... ... 2000 ... Баға ... ... ... транспорт және теплохопен жүру кіреді.
4. кесенесіне саяхат - танымдық туры. Бұл ... ... ... 200 км қашықтықта орналасқан. Турдың құны - 5000 ... Тур 10 ... ... топ ... кезде жүзеге асады. Тур бағасына транспорт, экскурсовод қызметі кіреді. ... ... ... ... ... ... ... жүреді.
Мәшһүр Жүсіп 1858 жылы Баянауылдағы Қызылтаудың Найзатас деген жерінде ережеп айы, жұма күні, бесін кезенде Көпей шаңырағында ... ... 2001 жылы ... ... ... Мәшһүр Жүсіп атындағы орталық мешіт ашылды. 2003 жылы С.Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінің ... ... ... ... орнатылды. 2006 жылы Мәшһүр Жүсіп әулие басына зәулім кесене тұрғызылды (сурет 8). Тіршілікте жолы болмағандар, қинат шеңгеліне ілінгендер, болашағынан үміт ... ... ... ... жолын ұстаушылар, Алланың жолын мұрат тұтқандар, ақыл-ойы кемел естілер Мәшһүр Жүсіптің ... ... дұға ... ... ... 8. Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы кесенесі
5. туристік маршруты - ... ... ... көлде қолайлы емдеу үсынылады. Сонымен қатар санаторий жанында минералды су қоймасы бар.
Тур барысында келесідей қызметтер ұсынады:
Өзеннің лайы мен батпағы ... ... ... әсер ... жүйке - жүйе ауруларына (радикулит, неврит); іспелі түрдегі гинекологиялық аурулар; простотит, ... ... ... ... ... ... диабеті); ілеспелі аурулар; асқазан-ішек аурулары; тері аурулары.
Балшықпен емдеу келесі түрде жүргізіледі: түгел денені балшықпен орау; балшықты аппликациялар; гальванабалшықтар.
Лайлы емдеу келесі ... ... ... ... ... инголяция жасау; компресстер жасау.
Минералды су демалыс орнының суына әйкес келеді, ол ішкі және ... ... ... ... ... ваннаға түсу( жалпы, меруертті); душтарға түсу; инголяциялар; өсінділер ... ... ... ... физиобөлімше жұмыс атқарады, соған орай ақылы қызметтер көрсетіледі. Демалыс орнында асхана, кафе-бар, кинозал, кітапхана, ойын аландары бар. Демалыс ... ... ... 10 ... 20 ... дейін. демалыс үйіне өтініштер демалыс кезенінің басталуына 15-20 күн қалғанға дейін қабылданады. Сапар бағыты: Павлодар қаласына дейін ... жол ... ары ... ... ... ауылына дейін автобуспен жеткізіледі. Жол жүру ұзақтығы - 30 мин [35].
6. демалыс күнгі туры. ... ... ... қатысушылар Жасыбай батыр мазары, Жалмауыз кемпір үңгірі, , ... ... ... мен ... ... ... ... аймағына шығу Павлодар қаласынан әр жексенбі 5:00 сағатта жүзеге асады. Тур құны - 5000 ... Тур ... ... ... жол жүру, экскурсовод қызметі кіреді. Сондай-ақ, тамақтану құрғақ азық-түлік арқылы жүреді. Экскурсия барысында көрсетілетін туристік нысандардың ... ... ... зонасында орналасқан.
6. тақырыптық экскурсиясы. Экскурсия барысында Павлодар қаласының ескі ... ... ... ... ... болады. Павлодар қаласы өзінің ескі орыс стиліндегі ғимараттарымен әйгілі ... ... ... ... деп ... ... көшесінде орналасқан. Көпес Сорокин Үйі, Халықтық Үй, Майра атындағы ән шығармашылығы үй мұражайы, Владимирлік училище, Педтехникум, ... ... ... үйі, ... ... ... ... А.П.Чехов атындағы орыс драма театрының ғимараты, Көпес Охапкин үйі, ... ... үй ... ... ... ... Жалпы экскурсия барысында Ленина көшесінің бойындағы ескі ғимараттардың барлығы қамтылады [36].
2012 жылдың жазынан бастап, ... ... ... ... ... және ... этнографиялық ауылдарында демалыстар ұсынылатын болады. Оларда дәстүрлі қазақ тағамдары әзірленетін болады.
Өзінің әсем тибиғатымен танымал Баянауыл паркінің туристік ... ... ... мен ... ... лагерьлерінде жыл сайын 150 мыңнан астам адам демалады, олардың ішінде 25 мыңға жуығы балалар демалады.
Қорытындалай келе, облыстағы ішкі ... ... ... ... саны өте аз деп айтуға болады. Дегенмен, болашақта облыс аумағында ... ... ... және ... ... ... одан әрі ... мақсатында Баянауыл табиғи паркінде туристер үшін жаңа маршруттар ашылып, этноауылдарда ... ... ... Бұл ... ... мына ... жүреді: Баянауыл күре жолы - Аулие бұлақ шатқалы - Сарыөлең ауылы мен Жасыбай ... ... жаңа жаяу ... жолы - ... ... М. Көпеев атындағы мемориалды мұражай. Сондай-ақ, облыс территориясында , , (бұл маршрут трансшекаралық болып ... ... ... ... ... ... ... Алтай аймағымен аяқталады) сияқты туристік маршруттар іске асыралатын болады.
2.3 Туризмді дамытудағы мәселелер және оларды шешу жолдары
Облыстағы туристік индустриясының ... жаңа ... ... ... істеуге дайын емес екендігі бұл саланың жеткілікті деңгейде ... ... ... Жергілікті салалық орындар Қазақстандық және Халықаралық туристік сонымен қатар басқа да маңызды Республикалық ... ... ... туристік сала дамуының негізгі факторлары - табиғи - рекреациялық және тарихи - ... ... ... ... ... ... мемлекеттік саясат жүргізуге жұмыстары көлік, байланыс, сауда ... ... ... ... ... ... экономиканың салаларына оң әсерін тигізеді, жұмыспен қамтудың тұрақты өсуін қамтамсыз етуге, халықтың пайдасының өсуіне мүмкіндік ... ... ... сала ... ... ... таппаған мәселелер қатары жетерлік. Саланың қалыптасуына кедергі болатын факторлар орын алған. Бұл ең ... ... ... ... оған ... ... ... әлсіздігі мен туристік инфрақұрылымдағы нысандардың істен шығуы, жарамсыздануы болып табылады. Павлодар ... ... ... ... ... қатысты жұмыста тиісті деңгейде атқарылмайды. Жарнамалық-ақпараттық қызмет газет-журналдағы хабарландырулармен ғана шектеледі. Облыстың туристік-рекреациялық әлеуетін ... ... ... ... буклеттер шығарылмайды. Облыс орталағына келуші туристерге туристік нысандар мен орталықтар көрсетілген туристік карталар мен сұлбалар, жол көрсеткіштер ұсынылмайды. ... ... ... ... ... қоймайды.
Павлодар облысындағы туристік нарықта барлық Қазақстан туристік нарығындағы мәселелер орын алып отыр. Сондықтан бүгінгі күні ... ... ... ... ... ... негізгі мәселелерді шешу қажет:
1) туристік инфрақұрылымның жеткіліксіз дамуы. Қонақ үй, пансионат, демалыс үйлері мен базалары, сонымен қатар санаториялық-курорттық мекемелерді қосқанда жеке ... ... ... ... ... моральдық тозу дәрежесіне ие. Бүгінгі күні туристерге арналған туризм объектілері мен тұру орындары барлық жерде сапа ... ... келе ... ... ... ... ... дамуы, жоғары бағалар тән қызмет көрсету төмен деңгейі;
- дала көлдерінің маңында тиісті ... бар ... ... ... ... кемпингтердің жоқтығы, бұлар ішкі және халықаралық туристердің сапасының артуына әсер ететін еді;
- қажеттілік ... ... ... ... көмек көрсету үшін және қауіпсіздікті қамтамасыз етуге мобильді байланыстың төмен дамуы; ... ... ... ішінде ұшып келу-кету) жоғары бағалар;
- инфрақұрылымның Халықаралық талаптарға сәйкеспеушілігі;
- туристік нысандар арақашықтығының үлкендігі;
- нашар жолдарға байланысты кейбір табиғи, тарихи, ... ... қол ... сонымен қатар жол бойлық инфрақұрылымының жоқтығы (тұрақтар және тамақтану пункттері);
Павлодар ... ... ... тән ...
- ... ... ...
- қалалық, республикаылқ деңгейде өткізілетін іс-шаралардың аздығы;
- Павлодар облысына бағытталған ... ... ...
- ... ... ... қонақ үй бизнесі талап ететін қызметшілер болмауы;
- маркетинг бөлімінің нашар жұмысы немесе мүлдем жоқтығы;
- ... ... ... өз ... ... ... сатпайды (Tripadvisor, Booking.com және басқалар);
- кейбір мейманханаларда ыстық су, жылыту және ... ... ... ... ... бар;
- ... ... көпшілігі жаңғыртуды және қазіргі заманғы жабдықтармен жабдықтауды талап етеді;
- қонақ үй керек-жарақтарын өндіретін жеке өндірістің болмауы (тоқыма, жиһаз, ... ... және жуу ... өндірісі).
Павлодар облысының демалыс базасы жаңғыртуды қажет етеді, көптеген мүліктері Кеңестік дәуірден бері ауыстырылған жоқ: кереуеттер, үстелдер, ... ... ... ... ... ... ... үйінде тазалық сақталып келуі қажет, ал қызметшілерге жарқын жүзді, хабардар және ... ... ... ... ... ... ... қонақ үйлер мен басқа орналастыру орындары бір-бірінен алшақ іс-әрекет жасауда, әркім өзінің қалағанын алып, не істегісі келсе соны істейді, яғни ... ... ... ... көрсету стандартын қолданып, өздері білгенше басқарып отыр.
Саяхаттаушылар сапары кезіндегі жолдардың нашар жағдайы мен олардың жоқтығы ... ... ... ... ... ... ... жағдайы қанағаттандырмайды, оның себебтері келесідей: кейбір тар жолдармен көлік жүрмейді, келушілерге ... алу өте қиын ... ... ... мен кестесі, жаяу жүргіншілер жолы).
Дегенмен, туризм инфрақұрылымын дамыту арқылы бұл ... жою ... ... ...
- көлік жолдарының құрылысын жүргізу және қайта құру;
- ірі рекреациялық ресурстардың шоғырлану базасында рекреациялық шаруашылық мамандандыруымен аймақтық ... ...
- 2 ... 3 ... санатты туристік класқа жататын қонақ үйлер желісін құру.
2) облыс аумағындағы қызмет көрсетудің төмен деңгейі мен тарихи орындарына қатынасу ... ... және ... ... үшін көз ... емес. Тарихи орындар бойынша туристік маршруттарды насихаттау мен алға бастыру сапалы қайта қарастыруды қажет ... үй ... ... ... қонақ үйлерге арналған қажеттіліктердің жергілікті өндірісінің болмауы. Азық-түлік, химикаттар, тоқыма, жиһаз, шығын материалдары негізінде Алматы қаласынан алып келінеді, ал сол ... ... ... ... ... жыл ... коммуналдық төлемдер де қымбаттай түседі: элекр желісі, қонақ үйлерге ... ... ... және т.б. ... ... ... ... түрде жабдықталмауы, интернеттегі, әлеуметтік желілердегі ақпараттың ... ... ... да ... ... дамымауына әсер етеді, мейрамханалардың көпшілігінің жеке веб-сайттары да жоқ.
Павлодар облысының туристік компаниялары өздеріне берілген турпакет бойынша ... пен ... ... ... ... ... ... көбінесе шығу туризмін ұсынады, туристік компаниялардың ішкі туризм бойынша ұсыныстарын тек қана 12% қолданылған, ... ... кіру ... бойынша турларды сатпайды. Бір жағынан бұл Павлодар облысына келетін турағымның аздығынан болса, екінші жағынан турфирмалар толық түрде турөнімді ... ... ... мен ... жақсы әрі бағасы қолжетімді шағын қонақ үйлер жоқ. Сондықтан облыс аумағында, тым дегенде облыс орталығында ... ... жөн. ... (көбінесе жүргіншілер) қаржылық мүмкіншіліктері төмен болғандықтан, негізінде арзан, достық қарым-қатынастағы, таныстық мүмкіншілігі бар орын ... ... ... осы ... ең ... және ... ... болып табылады.
Павлодар облысы тұрғындарының сатып алу мүмкіншіліктері тікелей түрде еңбекақыға байланысты, ол ... ... ... ... ... ... ... болып келесілер саналады: Павлодар, Ақсу, Екібастұз тұрғындары. Төмендер: Ертіс, Успенск, Ақтоғай аудандарының тұрғындары.
Павлодар облысымен ... ... ... ... ... ... алу деңгейі жоғары, сондықтан Павлодарға келуші ретінде көрші елдің ... ... ... ... күні ... туристер Павлодардан келесі көрнекілік орындарын іздейді:
:: қаланың сыртқы келбеті, оның ... ... ... ... ... нысандардың болуы: мұражайлар, мәдени орындар, және т.с.с жанды қала;
:: бос кезді өткізу, шопинг;
:: ... ...
:: ... ... ... ...
Бірақ осы потенциалды келушілер архитектура туралы қажетті ақпаратты таба алмайды (басылып шығарылған жолсілтемелер жоқ). Павлодар жас әрі ... ... қала ... туристерге толық ақпарат беріп, оларға оны жеткізу қажет. Павлодардың қазіргі кездегі архитектурасы, тарихы туралы баяндап беретін тақырыптық турлар жоқ. ... ... ... ... экскурсиялар бар, бірақ оларда құрылыс нысандары туралы ешқандай ... және ... ... ... ... ... ... толық бермейді.
3) кадрларды даярлау, қайта даярлау және біліктілігін арттыру деңгейінің төмендігі. Қызмет көрсету саласында кәсіби мамандандырылған ... ... ... ... ... ... ... негізгі мәселелердің бірі болып табылады. Бұл туризм индустриясы объектілерінде ... ... ... ... ғана ... ... қатар туристік сала үшін кадрларды даярлау сапасына да ... ... ... ... жетіспеушілігі, кадрларды даярлау, қайта даярлау және біліктілігін жоғарылатудың төмен деңгейі және ... ... ... ... ... ... біліктілік деңгейінің төмендігі (қонақ үйлер, турфирмалар қызметшілері, экскурсоводтар - ... ... ... ... ... ... даму ... жүзеге асыру мүмкіншілігін беретін, ішкі және сыртқы мүмкіншіліктердің ішінде, білім деңгейінің жоғарлығымен, ғылыми және шығармашылық әлеуеті бар, адам ... бар ... ... ... ...
Демалу және бос уақытты өткізу саласының ... ... ... ... - ең ... міндет. Павлодар облысындағы қазіргі заманғы туризм индустриясын дамытудың алдыңғы қатарлы міндетінің бірі білікті кадрларды дайындау болып табылады.
Туризм саласын ... ... ету ... ... ... екі әдіспен жүргізіледі:
1. Туризм саласын кадрларын үздіксіз дайындау жүйесі бойынша стандартты мемлекеттік бағдарламалар жасау.
2. ... ... ... ... ... ... ... ету [38].
Қазіргі таңда Павлодар қаласында туризм саласы бойынша мамандар ... екі ... оқу орны және де бір орта оқу орны бар: ... атындағы Павлодар мемлекеттік университеті. Бағдарлы кафедра (меңгерушісі-доцент Л.Есимова). Қазіргі кезде білім алушылардың саны біріншіден төртінші курс аралығында 147 адамды ... ... ж. ... 265 ... даярланып шықты. Төрт жылдық оқу бағдарламасын өткен түлектер мамандығын алып шығады.
Университеттің магистратурасында ... ... ... ... беру ... Түлектерге деген біліктілік беріледі. Бакалаврлар мен магистрлардың кәсіби қызмет нысандары болып саналатындар:
- Туризмді ұйымдастырумен ... ... ... органдары;
- Туристік бизнеспен айналысатын мемлекеттік және жеке компаниялар;
- Туристік бағдардағы консалтингтік компаниялар;
- Туристік кәсіпорындардың маркетинг қызметтері;
- Жарнама ... ... ... ... мамандарын дайындайтын оқу орындар.
Инновациялық Еуразиялық университет. (ИнЕУ ... ... - ... Жалпы студент саны - 34. Соңғы уш жылда 25 адам бітірді. ... ... ... ИнЕУ ... қазіргі кезде жер комитеттерінде, турфирмаларда және орта білім беретін мектептерде ... ... ... ... ... ... ... ЖО аяқтағаннан кейін дипломда деген дәреже көрсетіледі. ... ... - ... 2009-2014 жылдары аралығында 60 жас мамандар бітіріп шықты, олардың ішінде 10 адам ... ... ОАКБ ... ... түлектерге біліктілігі беріледі. 2015 жылы колледжді 21 білімгер аяқтайды.
Туризм саласындағы кадрлардың жеткіліксіз біліктілігі бойынша ... ... ... ... осы проблеманы шешу жолдары:
а) Бұл жағдайда Павлодар технологиялық колледжінде типтік және жұмыс бағдарламалары, силлабустар семинар және ... ... ... және ... да ... қолдану.
Тікелей туристермен жұмыс істейтін байланыс бөлімі мамандарын дайындауға С.Торайғыров атындағы ПМУ-де үздіксіз ... ... ... мен ... ... ... үш ... курстар ашу қажет.
b) Аймақтың туризм және қонақжайлық саласы жұмысшыларының біліктілігін жоғарылату және ... ... ... ... ... үшін ... ... өткізу.
Ұсынылатын тренингтер бағдарламасы.
1. .
2.
3.
4. .
5.
6.
7.
8.
9.
с) ... жас ... ... ... ... Қазақстанда туризм кафедралары мен факультеттерінде түлектердің артық шығуы белгіленіп отыр.
Облыста ЖОО 2014 жылы Туризм бакалавры ... ... ... саны қажеттіліктен 70% -ға артық. Сонымен қатар басқа Алматы, Астана және ... ... ... ... ... ... ... білім алып жатқанын айта кеткен жөн.
Сондықтан, аймақтың қызығушылық танытқан ... ... және ... индустриясы мамандарының қажеттілігін сауалнама арқылы анықтау қажет; жас мамандарға бос ... ... ... ...
д) ... кәсіби стандарттарды қолдану.
Кәсіби стандарттарды қолдану мүмкіндік береді:
:: Жұмысшыларды үздіксіз кәсіби білім беруге және оқытуды кезекке қою.
:: Кәсіби қызметті бірыңғай талаптармен ... ... ... ... және ... алу мен оқу ... ... жұмысшының құзыреттілігіне тәуелсіз баға беру.
:: Сала бойынша жаңа жұмысшылар кәсіптерінің сыныптауышысын қалыптастыру.
Жұмыс берушіге кәсіби ... ... ... ... ... алу ... ... негіз болғандықтан еңбек нарығында білікті маманды таңдау;
:: Қызметші еңбегінің талапқа сай ... ... ... ... ... ...
:: Жұмысшының кәсіби деңгейін жоғарылату және бақылау арқылы кәсіпорындарда сапа стандарттарын қолдау және жақсарту; ... ... ... ...
:: Еңбектің сапасын жоғары сапасын және тұрақтылығын қамсыздандыру, нәтижелілігін жоғарылату, яғни жоғары ... ... ...
Жұмысшыға кәсіби стандарттың көмегі:
:: Өзінің кәсіби оқу және жетілдіру бағытындағы жеке кәсіби деңгейін анықтау,
:: Кәсіпорында нәтижелі ... ... ... ... талаптылықты қамсыздандыру, сәйкес келетін жұмысты іздеу мерзімін қысқарту;
:: Еңбек сатысымен жоғарылауға және табыстың жоғарылауына қол жеткізу.
4) ... ... ... ... ... ... оң туристік имиджін қалыптастыру жөніндегі іс-шаралар жүйесіз сипатқа ие, туризм бойынша көрмелерге қатысу облыстың жарнамалық қызметінің тиімділігін толық көлемде ... ... ... тартымдылығына танымал турөнімдердің жоқтығы әсер етеді:
- келуші туристеріне арналған ... және ... ... бағдардың жоқтығы (3 күннен бастап - келу ... ... ... көңіл көтеру, тамақтану және т.с.с.);
- Қазақстанның басқа да өңірінен айқындап көрсететін бірыңғай ұсыныстың жоқтығы: ауыл ... ... ... бұйымдарды дайындау бойынша турлар, қазба жұмыстарына қатысу, белсенді топпен оқиғалы ойындар, ... ... ат ... және ... ... ... және ... туризмнің негізгі ресурсы болып табылатын, ұлттық парк дәрежесіндегі табиғи аймақтардың қауіпсіздік жүйесінің ... ... ... және облыстық маңызды іс-шараларды өткізбеуі (фестивальдар, байқаулар, семинарлар, жиналыстар және т.с.с.).
Облыстың туристік ... кері ... ... ... тағы бір ... - туристік нарықта облыстың нашар жылжуы: ... ... ... ... ... ... ... және т.с.с. туралы нашар ақпараттану;
- туризмнің қауіпсіздік деңгейі, сақтандыру, медициналық мекемелер туралы ақпараттың жоқтығы; ... ... өте ... ... ... ... мен әлеуетті серіктеске экскурсиялық тур, көрнекіліктер туралы ақпаратты алатын дерексөз жоқ;
- облыстың ең ... ... ол ... ... ... ... (қазіргі кезде облыс Қазақстанның жалпы ортасында байқалмайды, ақпарат жоқ, ерекше тур жоқ, нысандар жоқ, туристік белгілі оқиғалар жоқ); ... ... ... ... ... ... ... фактор әсер етеді, оның ішінде: тікелей жақын маңда күшті ... ... ... ішкі ... ... ... ... бәсекелестер (Ақмола және Қарағанды облыстары) [39].
Бұл жағдайды шешу үшін туризм саласының тартымдылығын ... ... ... керек:
- Облыстың туристік мүмкіншілігі туралы халықаралық бизнес-серіктестіктің ақпараттылығын арттыру;
- Әлемдік стандартқа сай ... ... ... келу ... ... ... едәуір тартымды аймақтардың құрылысын жүргізудің бас жоспарын құру;
- Облыс аумағында бірыңғай туристік-ақпараттық желісін құру және оның ұқсас республикалық және халықаралық желелерімен ... ... ... ұйымның ресми тілдерінде туризм бойынша WEB-сайттар жасау;
- Облыстың жетекші турфирмаларын халықаралық туристік көрмелерге, жәрмеңкелерге, ... ... ... жасау;
- Туристік нысандарға және көрнекілік жерлерге баратын жол бойына жарнамалықақпараттық сілтемелерді ... ... ... ... дамыту әлеуетіне қолайсыз экологиялық жағдай әсер етеді. Облыс жоғары техногенді ластануға душар. ... ең ... ... жылу ... ... ... табылады. Бұрынғы Семей полионының теріс экологиялық ықпалы белгіленеді. Облыстың рекреациялық құндылығы осы себептен қасірет шегеді [40]. ... ... ... ҚР ең ірі өнеркәсіптік орталық екендігін, сонымен қатар, статистикалық мәліметтер дәлелдеп көрсеткендей, жылдан-жылға іскер адамдардың ... ... келе ... ... ... облыстың туристік бизнес арсеналында кемінде бір 5 ... ... ... болуы қажет деген тұжырымға келуге болады. Мұндай қонақ үйдің болуы Павлодар облысы мен Павлодар қаласының іскерлік имиджіне айтарлықтай әсер ... ... ... ... саласын жаңа жоғары стандарттарға бағыттап, қонақ үйлер арасында қонақтарды орналастыру ... ... ... түсер еді. Мұндай құрылыс бір мезетте жаңа жұмыс орынының пайда болуына, тек қана ... ... ... ғана ... ... қатар жаңа қонақ үй қызметшілеріне қойылатын талаптар да жоғарылайтын еді. Іскерлік мақсатта және жеке себептермен ... ... ... ... ... ...
10
20
30 ...
60
70
2011
2012
2013
2014
жеке себептермен келушілер
Іскерлік мақсатта
келушілер
Арақатынасы,%
Сурет 9. 2011-2014 жылдар арлығындағы іскерлік мақсатта және жеке себептермен келушілердің арақатынасы
Сурет ... ... ... ... келетін туристердің қажеттілігін толығымен қанағаттандыру үшін келесі жағдайлар жасау қажет:
:: іскерлік кездесулер мен келіссөздер ... ... ... қажетті санының болуы қажет, сонымен қатар SKYPE ... ... ... ... ... ... ...
:: әртүрлі сыйымдылығымен, сонымен қатар барлық техникалық жабдықтармен жабдықталған конференц-залдардың ... ...
:: ... синхронды аудармашылар штаты болуы шарт;
:: келіссөздермен қосарланып жүретін құжаттарды шағын тиражда ... ... ... шығару мүмкіндігінің болуы шарт.
Мұндай қалаларға іскерлік мақсатпен келетін адамдарға қажетті барлық заманауи жабдықталған конференц-залдардың, келіссөздерге арналған жайлы ... ... өте ... ... ... ... қонақ үй нарығында қонақ үй мекемелерінің менеджменті тәжірибесінде қонақтарға қосымша ... ... ... мән ... атап ... болады. Алайда басқа мекемелердің тәжірибесіне сәйкес, қосымша ... ... үй ... біршама табыс әкеледі.
Сонымен, облыстың туризм саласындағы шешілмеген мәселелер жетерлік. Ең ... бұл ... ... ... ... ... ... шаруашылықтың бұл құраушысы туристерді белгілі бір аймаққа тартудың ... ... бірі ... ... ... осы ... шеші өте маңызды. Қазіргі кезде облыс аумағында ... ... ... ... ... Атап ... болсақ, төрт жолақты автобан құрылысы жүргізіліп жатыр (автобан салу құрылысы), ... және Ақсу ... ... 12 км ... ... ... Көпірдің құрылысы 2017 жылы аяқталады деп жоспарланған.
3 ПАВЛОДАР ... ... ДАМУ ... ... ... ... ... Павлодар облысының туристік кластерін жасау және дамытудың шебер жоспары ролі
2014 жылдың 15 ... ... ... ... ... туризм саласын алты бағытта: экологиялық, емдік-сауықтыру, мәдени-танымдық, балалар мен жасөспірімдер және мерекелік бағыттарда дамыту туралы шешім қабылданды. Мәжіліс барысында ... ... ... ... ... ... жасау және дамытудың бас жоспары таныстырылды.
Туристік кластер - бұл, ... ... ... ... ... ... ... өзара әрекет жасайтын әртүрлі салаға жататын кәсіпорындар мен мекемелердің ірі дербес салааралық шаруашылық кешені. Туристік ... құру ... ... ... ... кең ... ... ететін бәсекеге қабілетті туристік индустриянының ұйымдасуына және дамуына жағдай жасайды. ... ... ... ... - ... ... әлеуетін ғылымитәжірибелік талдау, аймаққа сараптамалық зерттеулер жүргізе отырып, нақты ... мен ... ... сонымен қатар Қазақстандық және ТМД елдерінің, алыс шетелдік туристеріне арналған ... ... ... ... ... нарығын әртараптандыру үшін, тартымды, табысты және тұрақты ... ... ... үшін кең өрісті маркетингтік материалдар беру.
Шебер жоспардың міндеті - табиғи-рекреациялы және тарихи-мәдени ... ... ... ... облысының туристік нарығын табысты әртараптандыру үшін іргетасын қалыптастыратын, Павлодар облысының туристік кластерін құру және дамыту.
Жұмыс тобының ... - ... Р.Р. - ... және ... үй ... ... ... ҚТА директоры, ҚҚжМҚ президенті.
Жұмыс тобының үйлестіруші - Исагулова А.Д. - ... ... ... ішкі және ... ... ... жоспарды орындайтын мекеме - Қазақстан Туристік Ассоциациясы (ҚТА) - ... ... ... бойынша республикалық көшбасшы компания. Веб-сайттары:www.kaztour-association.com,www.kta.kz.
Шебер жоспарды жасау барысында белсенді қатысуы және консультациялық ... ... үшін ... ...
- ... ... Үй және ... Қауымдастығы (ҚҚжМҚ) - маркетингте, менеджментте және нарық беталысында халықаралық жұмыс тәжірибесі бар шетелдік және қазақстандық ... ... ... бірктіреді. Веб-сайты: www.kagir.kz
- Экотуризм бойынша ақпараттық-ресурстық орталық (ЭАРО) - ... ... ... ... ... және нәтижелі түрде айналысып келе жатқан жалғыз құрылым, қонақ ... ... ... ... (ҚР ... 88 ... күтуге арналған үй жасалды - экотуризмнің ... ... ... күтуге арналған үйлердің стандарттарын жасауда, қонақ күтуге арналған үйлерді сертификациялауда, экобағыттар мен жергілікті тұрғындарды үйретуде практикалық тәжірибесі бар. ... ... ... ... ... Павлодар облысындағы туризм дамуының пирамидасы (сурет 10).
Сурет 10. Павлодар облысындағы ... ... ... ... ... ... іс-шаралар тізімі:
:: Автокөлік туризмін дамытуға арналған бағдарларды дайындау;.
:: Өткізу пунктерін талдау негізінде ҚР Мемлекеттік шекарасы арқылы өткізу пунктеріне кірер ... көп ... ... жолдарының құрылысын (қайта қалпына келтіру) салу мәселесін анықтап алу, өткізу пункттерінде және іргелес жатқан мемлекеттер ... ... ... ... ... ... ... тұрақты әжетханалармен (саябақтар, стадиондар, сауда орталықтары, нарықтар, авто жанармай толтыру орындары, және ... ... ... ... ... орындарында және іс-шаралар ұйымдастырғанда тасымалды әжетханамен қамтамсыз ету қажет.
:: автокөлік жолын (Кемпіртас жартасы арқылы) қайта қалпына келтіру- 12,2 км. ... ... ... ... жіне ... көлі ... ... қалпына келтіру- 43,6 км.
:: ... ... ... ... ... 3 км.
:: ... - ... балалар гүл бағын жасау.
:: аумағын қоршау және ақпараттық белгілер орнату.
:: аумағында ашық аспан астында ... ... ... ... салу
Облыстың табиғи, археологиялық, тарихи-мәдени ресурстарын зерттеп келе және облыстың әлеуметтік инфрақұрылым нысандарын зерделей келе, шебер жоспарды ... ... тобы ... ... ... ... бар ... бөліп көрсетті:
1. табиғи ескерткіші.
палеонтологиялық табиғи ескерткіші, лайықты ғылыми туристік соқпақ ... ... ... ... ежелгі жануарлардың таң қаларлық әлеміне деген қызығушылығы әрдайым артып тұрады. Көптеген өркениетті елдерде, ежелгі жануарлардың қалдығы бар бірегей ... ... қалу ... ашық ... ... ... ... мен мұражайлар тұрады. Мысал ретінде, Қытайдағы осындай мұражайды айтуға болады (Сычуань провинциясы), аудан 25 мың ш/м динозаврлардың сүйектері ... ... ... мүсіндерінен тұратын саябақ зонасы; ең жас ашық аспан астындағы мұражай АҚШ-та (Дакота штаты) - ... ... ... ... ... тек сөз ... емес, іс жүзінде республикалық ауқымдағы нысанға айналдыру үшін, қаражат салу қажет. Қазіргі таңда облыс бюджетінен сақтап қалу бойынша бастапқы жұмыстары ... ... бұл оның ... ... еді. ... қоршау орнату қажет, сонымен қатар айырым белгілерін және үш ... ... ... ... қою ... олар осы жерде бірегей ескерткіштің орналасқанын белгілеп көрсетер еді;
2)Ескеркішті жалғастырудың екінші сатысы:
- жоғарғы қабатында сквер жасау қажет және оның ... ... ... ... ... ... жануарлар туралы ақпарат жазылған пішіндер немесе стендтер тұратын мүсіндік ... ... да ... ... дизайнерлердің және мүсіншілердің қатысуымен халықаралқ ғылыми-тәжірибелік семинарлар және симпозиумдар өткізу және мұражай құрудың бастамасын бастау;
- бірегей ... ... - ның ... ... ынталандыру;
- облыстың табиғатты қорғау іс-шараларының тізіміне ескерткіш аумағына мұражай соғудың техникалық-экономикалық дәйектемесінің жасалымын енгізу;
- Үкімет алдына мұражай құрылысының ... және оның ... ... ... ... ... ... қою;
табиғи ескерткішін қоршау және гүл бағын салуға кететін шығындар бөлігі Қосымша 2 көрсетілген.
... ... ... құру ... ... ... ... қорды сақтап қалу, ғылыми бөлімдер, визит-орталықтар, зертханалар мен жойылып кеткен ағзалардың ... ... ... ... ... ... ... палеонтологиялық қалпына келтірулер бойынша мұражай құру;
-Неогендегі Павлодар Ертіс маңында өмір сүрген жануарлардың ... ... ... бар ... ...
- Туристік инфрақұрылым жасау (экскурсиялық бюролар, палеонтологиялық олжа негізінде кәдесый өнімдерін жасауорталықты дамытуға арналған ... көзі ... ... ... ... ... көрсету саласы (қонақ үйлер, кафе, жалға беру орындары, қайық бекеттері, автотұрақтар, дүңгіршектер, шеберханалар және т.б.); ... ... ... ... ... ... және тарихи-мәдени мұраны қорғау және қолдану проблемалары бойынша ... ... ... ... Тарихи тәжірибе көрсеткендей, шынайы өмірде бұл проблемалардың барлығы өзара тығыз байланыста болғандықтан оларды кешенді түрде ойдағыдай шешуге болады.;
- Мұражайдың іс-әрекетімен ... да бір ... бар ... ... ... ... слеттер ұйымдастыру және өткізу;
- Мұражай базасында 3D кинозал, бейнежазу студиясын жасау, олардың өнімі (хабарлар, дәрістер циклы, барлық аймаққа және ... ... ... ... және де барлық қызығушылық танытқан секемелер мен ... ... ... ... ... ... ... қызметін танытып қана қоймай, сонымен қатар қосымша табыс көзі де бола алады;
- Мұражай базасында іс-әрекетінің ... ... атты ... ... ... ... жасау болуы мүмкін, жаңа технологияларды қолданатын ақпараттық орталық құру. ... ... ... мен кезеңі:
2014-2015 жж. - ... және ЖСҚ ... ... ... ... жж. - ... қазба павильондарының құрылыс жұмыстары, саябақты абаттау.
2017 жыл - ... ... ... ... ... жылы - ішкі қызмет жұмыстарын ұйымдастыру, мұражайды безендіру жұмыстары.
2. Баянауыл МҰТС.
Баянауыл МҰТС ... ... ... ... ... ... ... (2020 жылға дейінгі Қазақстан Республикасының туристік саласының даму тұжырымдамасы).
Осы Шебер жоспарда Баянауыл МҰТС келесі туризм түрлері бойынша ... ... ... ... болып қарастырылады:
- танымдық туризм (ботаникалық, орнитологиялық, археологиялық, этнографиялық және басқа да ғылыми-танымал турлар);
- рекреациялық туризм (тау-шаңғы, жағажай, су спорты); ... ... ... ... ... ...
- ойын ...
бағдарламасы:
1. Онлайн-платформа құру.
Толық ақпарат ашу үшін және интернеттур бойынша брондау және ... алу ... ...
2. ... туризмді дамыту: облыста өткізілетін аймақтың имиджімен (брендімен) байланысты фестивальдар мен іс-шаралар өткізу, оны облыс ... ... ... ... ... ... ілгерілету ( туристік слеті, ретрофестивалі, , ЖК - Май, Лебяже, ... ... ... ...
3. ... стационарлық алаңқай-сахна тұрғызу.
4. Торайғыр өзенінің жағасындағы бұғы тастарымен ерте сақтар дәуірінің ритуалды кешенін мұражайландыруын іске ...
5. ... ... ... ... ... маркетингтік компания Баянауылды әлемінің түкпір-түкпірінен келетін жорық әуесқойларына табиғаттың адам қолы тимеген өлкесі ретінде ілгерілетуге көмектеседі.
3.Өзен ... ... ...
... 2014 жылы ... ... ... жергілікті әкімшіліктерге Павлодар, Лебяжі, Май, Қашыр, Железі, Ақтоғай, Ертіс аудандарында кемежай құрылысы бойынша инвестициялық ұсыныстарды жасау тапсырылды.
Жолаушылар ағынын жоғарылату ... ең ... ... ... ... ... мазмұндағы тақырыптық экскурсиялық бағдарламалар жасап шығару қажет. Мысалы, табиғи танымдық мазмұндағы ... бар , ... ... ... ... ... және өзен кемелері туралы әңгімелеулер) және т.б. Экскурсиялық серуендеу үшін Р118 ... ... ... өзен ... ... ... ... Мониторингтеу көрсеткендей, дайындауға тапсырысты Орал кеме жөндеу зауыты ... ... ... В. ... Кеме ... 25 м, ені - 5,5 м, бортының биіктігі- 1,5 м дейін, жылдамдығы - 20 км/сағ. Құрайды, суға ... - 0,5 м, 3 ... ... желі, жолаушылар салонында 65 жайғастыру орындары, жолаушылар сиымдылығы -100 адам. Теплоход қуаты 250 ат күші болатын суатқыш ... ... ... ... ... ... ... тереңдігін ескере отырып, тек солтүстік батыс бағытында ғана мүмкін кемелердің әртүрлі өлшемдерінің құнын есептей отырып, ең төменгі шығынды ... ... ол 240 ... ... ... ... алу ... табылады. Егер кемені Ресейден сатып алып, оны Обь және ... ... ... ... онда оның құны едәуір төмен болады, себебі Еуропадан әкелінетін кемелердің құнын Еуропадан тасымалдауға кеткен шығын болып саналады. ... ... ... ... ... 12 млн. АҚШ ... құрайды. Ертіс бойымен саяхатты мемлекеттік - жеке ... (МЖС) жеке ... - 51% және 49% ... ... ... ... ... Емдік-сауықтыру туризмі.
Облысқа емдік-сауықтыру туризмі шеңберінде Маралды және Тұзқала көлдерінің аумағында дестинация ұйымдастыруға болады. Курорттар туристерге емдік-сауықтыру шараларының кешенді түрін, ... ... ... және т.б. ... ... таңдауда және балшықтар мен минералды судың емдік ... ұзақ ... ... ... ... ... ... бойынша жүргізілуі тиіс. Мұндай жағдайда Маралды көлінің келешегі зор. Себебі, ... ... ... ... ... ажырамас-құрамдас бөлігі болып табылады.
Қазіргі кезден Шарбақты ... ... ... жеке кәсіпкер О.Семенованың Маралды көлінің маңында 0,5 га жер телімі бар, жазғы кезеңде ол осы ... ... ... ... ... отыр екен.
Павлодар қаласынан 50 км қашықтықта орналасқан Қалатұз көлінде қаланың туристік кәсіпорындары жазғы маусымдық демалыста демалатын екі ... ... ... ... ... келу ... ... емделу (тұзды су, батпақ).
Тұзқала зонасының иесі ... ( ЖШС) ... ... жабдықтап қойған. Ол жерде душка арналған кабиналар, биоәжетханалар, балалар және волейбол алаңы да бар. Жалға беру бөлімшесі де жұмыс істейді: ... ... ... және орындықтар, шезлонгтар, спортты құрал-саймандар ұсынылады.
Санитарлы-эпедемиологиялық талаптарға сәйкес шипажайлық және сауықтыру нысандарына көлдің емдік әлеуетін анықтау үшін, судың және ... ... ... ... үшін ... ... қажет.
Баянауыл МҰТС - на емдік-сауықтыру туризмі сәйкес келеді. Оған негіз болатын ... ... және ... ... қызметін ұсынатын емдік курорттар. Егер әр турист ... ... ... ... ... де, оның бар болуы МҰТС-ты деп бағалауға болады.
5. Қазақ ауылы - эко-этнографиялық саяхат. ... ... ... ... ... оған ... ... орналасқан ормандар мен жазық жерлер (бүлдірген, таңқурай, ... ... ... Жазғы кезеңде ауыл тұрғындары келетін туристерге жидектер сатады. Ауылда қымыз және қолдың майын сатып алуға болады. Кейбір кәсіпқой ... өз ... ... орталықтарына, қалаға, демалыс үйлеріне апарады. Кейбір поселок ... ... ... ... ... ... ... Балалар қазақтың ұлттық ойындары: тоғызқұмалақ, асық, тоғызбұқа, ... ... ... Ауыл ... ... ... шағын этнолагерьлер қосымша қазақ тілін үйретумен ашуға ұсынылады.
Мысал ретінде Баянауыл ауданында өзі аттас ... ... ... МҰТС ... ... орналасқан Жаңа Жол, Торайғыр ауылдары; ұлттық саябақтың ... ... ... және саябақ қызметшілерінің басым көпшілігі мекендейтін Шонай ауылы. Торайғыр ауылы ауылдық экотуризмді дамытуға сайма-сай келеді. Қаражар ауылы ... ... ... ... ... бола алады. Бір жағынан ол ұлттық саябақпен шекаралас жатса, екінші жағынан шаруашылық қожалықтарының өнімдері. Айта кететін мәселе, билікке қонақ ... ... ... ... ... қолдан келген көмекті көрсету қажет. Экологиялық туризмді дамыту бағдарламасының қатысушыларына оқыту және әдістемелік ... ҚТА ... ... ... ... туристік имиджді қалыптастыру мақсатында шебер жоспарды дайындау барысында облыстың туристік бренді ұсынылды. - бұл ... және ... ... жиынтығы: табиғи, тарихи, әлеуметтік-мәдени нысандар, ұлттық дәстүрлер мен басқа да ... ... пен ... ... ... жасау және оны ілгерілетумен айналысатын Accentum компаниясын жұмылдырды, бұл брендинг аясындағы дарынды дизайнер мен кәсіби кеңесшілер ұжымы. ... ... мен ... ... жасау. Брендті көзбен шолып сәйкестендіру кезінде туризмнің есте қалатын нысандары мен образдарын ұсынылды:
- Сарыарқа - ... ... ... ... - тау ... ... ... көрінісінде;
- Ертіс өзені көлдерімен - көкпеңбек су бейнесінде;
- Қосымша элемент - аспанның көгілдір кеңістігі. ... ... ... да ... шолу ... ... аймақта тіршілік ететін архардың мүйізі саналады. Архар мүйіз бренді көзбен шолуда ұлттық оюды білдіреді.
Брендтің негізгі түстері - жылы ... ... ... ... тектес- көгілдір, және қою көк түстер. Фирмалық әріп ретінде NeoSansCyr алынды, ол анық, жақсы оқылатын, ... ... жіне ... ... төмен. Бұл әріп барлық жарнамалық материалдарды дайындағанда , және сайтта қолднанады. Егер ... ... ... болмай жатқан жағдайларда, Arial стандартты әріпті қолданған дұрыс (сурет ... 11. ... ... ... ... ... имиджін қалыптастыру мақсатында брендтің көзбен шолу элементтерін қолдануға және таратушыларды безендіруге болады (сурет 12).
Сурет 12. ... ... шолу ... ... ... ... ... бойынша кеңестері:
1. Палеонтолологиялық ескерткіштің қираған бөлігінде күзету қазба жұмыстарын жүргізу.
2. ... ... ... осы ... ... ... ... орналасқанын көрсететіндей, стилді қоршау (метал + тас) және үш тілде жарнамалықтанымдық тақташа орнату.
3. ... ... ... ... ... қостауымен және көмескі жарығы бар ежелгі фаунаның мүсінді композициясы ... гүл ... ... ... түрлік құрамын іріктей отырып террасалық саяжол арқылы ... ... ...
5. ... тұрғызу және оған жұмсалатын шығындарды республика бюджетіне енгізу бойынша мәселені Үкімет алдында ... ... ... ескерткішті қоршау жұмыстарын орындау қажеттілігі тұр. ескерткші тікелей Павлодар қаласында орналасқандықтан лайықты ... ... ... Ескеркіштің аумағы шамамен 42 000 шаршы метрді құрайды. Қоршаудың ұзындығы жағалау жағын есептемегенде үш жағынан 820 ... ... ... ... ... ... ... салу. Қаржыландырудың бірден-бір басым бағыттарының бірі ретінде, Жасыбай көлінде этнофестивальдарды және басқа да мәдени іс-шараларды толымды түрде ... үшін ... ... ... ... ... ... құрылысы осы жерді танымал қылдыруға жағдай жасайды, экотуризммен байланысты этнофестивальдар және басқа да мәдени іс-шараларды ... ... ... ... әлеуметтік маңызы зор. Жұмыс тобы құрылысты жүргізу жергілікті бюджеттен немесе меценаттардың қаражатынан жүргізілуіне кеңес береді. Сонымен қатар құрылысқа кеткен шығын ... ... ... ... яғни алаңды мекеменің коммерциялық іс-шараларға жалға беруінен де ... ... - ... ... ... ... қонақ күтуге арналған үйлер (орналастыру құралы ретінде) мен экологиялық және этнографиялық сапарлар ұсынатын кешенді экотуристік сайттардың (қолдау көрсетілген жағдайда) үлкен ... бар ... ... ... ... аудандарында экотуристік көрнекілік орындарының маңында орналасқан ауылдар бар. ... ... ... ... ... ... және олардың артуы алыс және жақын шетелдік туристер, Қазақстанның басқа да аймақтарынан және жергілікті ... ... ... ескере отырып, жұмыс тобы, туристерге жыл бойы қызмет көрсетуге лайықты ... ... киіз үй ... ... ... ... ... ұсынады. Жалпы ғимарат орталығында (моншалар, душтар, асханалар және т.б.) орналастыруымен бірнеше киіз үйлер орнату ұсынылады. Киіз үйлік қоныстану ... ... ... ... ... болады: ұлттық киімдер кию, ұлттық тағамдар дайындау, қазақ ... ... және ... сақтау және осылардың барлығында қонақтардың тікелей белсенді қатыса алу мүмкіндігі туады (сурет 13).
Сурет 13. ... ... ... ... ... ... ... кешені. Облыстың туристік орын ретінде тартымдылығын арттырудың негізгі түрткілерінің бірі Жасыбай көлінде қазіргі заманғы жаңа ... ... құру ... ... ... тобы екі ... бассейні бар спортты-сауықтандыру орталығының болжалды жобасын ұсынады. 500 ш.м. дейінгі 2-қабатты спорт ... ... ... ... ... ... кешені және т.б. ретінде қолдануға болады (сурет 14) [41].
Сурет 14. ... ... ... ... жобасы
Павлодар облысының туристік кластерін дамытудың талап етілетін инвестициялық салымдар жинағы берілген. Инвестицияның жалпы сомасы 12 161 061 871 теңгені құрайды. ... ... ... - 10 915 048 067 ... жеке ... ... - 1 246 013 804 теңгені құрады. Шебер жоспар бойынша талап етілетін инвестициялар ... ... 3 ...
Қорытындылай келе, аймақтағы Туризмді дамытуда 2014-2020 жылдарға Павлодар облысының туристік кластерін жасау және дамытудың шебер жоспары ролі өте зор. ... бұл ... ... туризм инфрақұрылымын, бірқатар туристік нысандарды қайта қалпына келтіру және дамыту жобалары мен бағдарламалары толықтай қамтылған. Мысалы,Қаз қайтуы - бұл ... ... ... ... бірден-бір палеонтологиялық ескерткіш болып табылады. Гүл бағынана басқа сауда және басқа да қызметтердің жақында орналасуы гүл ... ... ... және облыстың ең танымал туристік орындарына айналдыратына еш күмән келтірмейді.Сонымен, гүл бағын ... оны ... ... ... және ... ... және әлеуметтік нәтиже әкелетіндігі сөзсіз.
3.2 тур бағдарламасын ... ... ... өзен ... ... ... әлеуетке ие. Ертіс - Қазақстандағы ең суы мол және ұзын өзен, осыған байланысты ең маңызды бағыттардың бірі өзен ... ... ... ... ... ұсынылатын қызметтердің тізімі мен сапасы:
Жол жүретін уақыты: жазғы маусым
Туристер саны: 40 адамнан 240 адамға дейін
Ел : Қазақстан
Облыс: Павлодар ... болу ... 6 күн, 5 түн ... ... ... ... ... (туристің қалауына және туристің тұратын жеріне байланысты)
Орналастыру орны: "Павлодар өзен порты" ... ... ... ... ... ұшу: ... мемлекет, басқа облыстан келетін жағдайда болады.
туры барысында туристер Павлодар облысы шегінде Ертіс ... ... ... кемеде орналасып, қала бойынша экскурсияға қатысып, жергілікті халыққа тән ... ... ... ... ... ... ... облыста орналсқан әр түрлі мұражайларға барады. Туристік маршрут рекреациялық және танымдық мақсатта ұйымдастырылады.
Туристік маршрут құнына тамақтандыру, орналастыру, экскурсиялық ... ... және ... ... ... авиа ұшу, трансфер қызметі де ұсынылады.
Саяхат Павлодар қаласынан басталып, аяқталады (екі ... және 6 ... ... ... ... ... ... өзенімен саяхатты Павлодар қаласынан Ертіс маңы ауылына дейін жүзеге асырылады, бұл 220 км. құрайды. Бұл бағдардың ... ... ... ... жанынан жүзіп өтеді, қалауынша сол жерлерге баруларына да ...
... ... ... ... Павлодар қаласына көлікпен, автобуспен, поезбен немесе ұшақпен жетеді.
14.00 - атты жалпы шолу экскурсиясы. Бұл экскурсия барысында ... ... ... көреді: М.Ж. Көпейұлы атындағы мешіт; Благовещенка кафедралды соборы; Орталық жағалау; қаланың ескі көпестік бөлігі (Ленина көшесінің бойындағы ескі ... ... ... - ... кеме ... ... және орналастыру.
20:00 - бортта кешкі ас ішу, кешкі ... ... - ... ...
2-күн.
Бұл күн жағалауда әр түрлі экскурсияларға шығатын бірінші күн.
06:00-10:00 - бортта таңғы ас ... - кеме ... ... ... ... күні бойы зәкірін тастайды.
10:00 - Қашыр ауылындағы ... ... ... ... - ... ауданына бару: жергілікті тарихи-өлкетанушылық мұражайына бару. Тұзқала көліне рекреациялық мақсатта ... ... ... ... серуендеу) бару.
19:00 - күндізгі экскурсиядан қайту.
20:00 - бортта капитанмен ... ас ішу. ... ... ... ... фольклорымен танысу.
3-күн.
6:00-10:00 - Борттағы таңғы ас.
11:00 - Шарбақты ауданына бару: Шалдай орманында орналасқан Ғабдылуахит Хазірет кесенесіне ... - ... ... ... бару.
19:00 - кеме бортына қайту.
20:00 - ... ... ас ішу. ... ... ... - ... ... Железі ауданына келеді.
7:00-8:00 - бортта таңғы ас ішу.
10:00 - ШҚ ЖШС ... ... ... ... ас ... ... - ... ауданындағы тарихи-мәдени мұражайға экскурсияға бару (мұражай Власов көпестің бұрынғы ... ... - ... ... қайту.
20:00 - кешкі ас ішу. Аниматорлардың қатысуымен сұрақ-жауап сайысын ұйымдастыру. Кешкі дискотека.
22:00 - кеменің ... ... ... ... ... - ... ... ас.
10:00 - Александр Невский ғибадатханасына бару.
13:00-15:00 - ... ... ... - ... ... демалыс.
20:00 - борттағы барбекю, кешкі Barbecue көңіл көтеру бағдарламасы.
6-күн.
Павлодар қаласына қайту. ... ... ... ... ... ... Жүсіп атындағы бас мешіт 1500 орынға шақталып, 6 гектар жерді алып жатыр. Оның ... ... ... Кривенко, Қайырбаев көшелерінен кіру есіктері бар.
Мәшһүр Жүсіп мешіті - архитектуралық ... ... 15). ... ... 2001 ж. 5 қыркүйекте ашылды. Мешіттің бірінші қабаты сегіз қырлы. Бұл - Дешті ... ... ... ... ... үлгісінде. Төрт мұнараның биіктігі Пайғамбар жасына орай - 63 м. 400 ... ... ... ... ... ... ... бейнезал, неке қию бөлмесі бар [42].
Сурет 15. Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы Орталық ... ... 23 ... күні ... ... ... ... ашылды. Павлодарлық сәулетшілер Мәскеудегі Кремльдің бір соборын негізге ала отырып, аталмыш шіркеуді жобалайды. Тоғыз қоңыраудың бәрі Мәскеудегі ... ... ... ... Ең үлкен қоңыраудың салмағы - 1024 кг, ең кішкентайының салмағы - 4 кг. ... ... ... ... ... ... Павлодар қаласындағы жиһаз фабрикасында дайындалған. Шіркеудің айшықты күмбезі мен ... ... ... ... ... қоңыраулары - шіркеуге бірегей сәулет ... ... ... тұр ... өзенінің жағалауы - шаһар тұрғындары мен қонақтарының сүйікті демалыс орны. Жағажай табиғи бедерді негізге ала ... ... ... бойынша салынған. Жоғарғы терраса - бұл қолданыстағы сквер. Басты терраса - қолданыстағы аллеяны біртұтас жағажайға ... ... ... ал ... ... - ... Композициялық шешімнің негізгі өзегі - түсе берістің орталық осі. Негізгі түсе берісте ... мен ... бар. ... ... ... орталық алаңымен шектесіп, бүтін бір сәулет ансамблін құрайды. Аталмыш жобаны институты әзірлеген [44] (сурет ... 16. ... ... Ғабдылуахит кесенесі 2012 жылы Павлодар облысындағы Арбіген ауылынан 12 км қашықтықта, ... ... ... ... Ғабдылуахит Хазірет (1853-1926 жж.) құрметіне салынды. Ол Шарбақты ауданындағы Қызылшілік ауылының тумасы және ислам дәріптеушісі, балалардың араб тілі ... ... ашты ... тур калькуляциясы туристердің минималды саны есебінен (17% - 40 адам)) құрастырылған (кесте 3).
Тур түрі: рекреациялық және танымдық.
Кесте 3.
турының ... ... ... ... ... орналастыру
2. ... ... ... кіру ... және ... ... ... транспорт (экскурсиялық
бағдарлама кезіндегі автобустар)
5х5000х20
6х1500х41
1700х40
4х6000
4х300х40
2х40х500
500 000
369 000
136 000
40 000
2.
Қосымша шығындар:
1. Қажет болған жағдайда ... ... ... ... 055 ... ... 1 + жол 2)
1 055 000
5.
Пайда, 15%
(жол 4 х ... ... 2 + жол 3 + + жол 5) х 3% / ... ... ... 4 + жол 5 + жол 6)
1 251 ... - мен, 12%
(жол 7 х 12%)
150 490
9.
Босату бағасы
(жол7 + жол 8)
1 401 572
10.
Салымдар 10 %
((жол 9 -
жол ... ... ... бойынша
(жол 9 + жол10)
1 437 229
12.
Турқызметтің 1 туристке есептелгені
жол ... ... ... ... 6 күн, 5 ... ... шығу құны 1 ... 35930 теңге және одан жоғары, оның ішіне бортта орналастыру, тамақтану және шолу экскурсиялары кіреді. Кеме ... ... ... ... орнының деңгейіне байланысты өзгеріп тұрады.
Сапарды ұйымдастыруды айына 3 рет жүзеге ... ... ... бейсенбіге дейін, демалыс күндері бортта жабық іс-шаралар өткізуге болады. Бұл да кәсіпорынға қосымша табыс алып келеді.
Бір ... ... ... ағын ... ... ... ... 4.
Бір сапардың есебі
Атауы
Толтырым
Дылығы
17%(теңге)
Толтырым
дылығы
30% (теңге)
Толтырым
дылығы
50% (теңге)
Толтырым
дылығы
70% (теңге)
Толтырым
дылығы
100% (теңге)
Адам саны ... ... ... ... 437 ... 586 ... 311 600
6 036 240
8 623 200
Кестеде кеменің әртүрлі толтырылымындағы мүмкін ... ... ақша ... ... ... қамтылып көрсетілген.
Кесте мәліметтеріне сәйкес, 50% жүктемеде 3 ... ... ... табыс 12 394 800 теңгені құрайды. Сәйкесінше жазғы кезеңде ... ... ... ... 15 ... ... асырылуы мүмкін. Кеменің 50% толтырылымында аталған жазғы кезеңде күтілетін табыс 64 674 000 теңгені ...
... ... машруты облыс орталығы Павлодар қаласын, Қашыр, Успенка, Шарбақты, Железинка, Ертіс аудандарын қамтиды (сурет 17).
Сурет 17. ... ... ... туры ... асырылатын болса, Павлодар облысына туристерді тартудың қызықты, әрі негізгі элементі болар еді. Себебі осы туристік маршрут бойынша ... ... ... алты ... ... жасап, сол өңірлерге тән менталитетпен, жергілікті тұрғындарымен, туристік нысандарымен танысу мүмкіндігін алады. Сонымен қатар, осы тур ... ... ... адам ... физикалық және рухани күшін қалпына келтіре алады. ... ... ... ең ірі ... бірі - Ертіс бойымен өтеді. Ал Ертіс ... суы мен ... ... сол жақтағы таза ауа адамға жағымды әсер етеді.
3.3 Аймақтың туристік имиджін ... ... ... ... ... ... дамытудың бірқатар артықшылықтары да, кемшіліктері де жеткілікті деп ... ... ... жұмыс барысында облыс турөнімі туралы жергілікті халықтың сұранысын және ... ... ... ... мақсатында Павлодар қаласының тұрғындары және туристік фирмалары арасында бірнеше сұрақтардан тұратын сауалнама жүргізілді. Сауалнама жүргізілген Павлодар ... ... орта топ ... Сауалнаманы барлық әлеуметке арналған көрсеткіштік деп қабылдауға болмайды, алайда тұрғындардың сапарға шығушы бөлігінің жалпы қабылдауын байқауға болады. Өздеріне маусымдық демалыста ... шығу ... ... ете ... ... ... ... - қала тұрғындары, және бұл жерде тек ... топ ... ... ... ... ... ... 5 жылда Сіз неше рет саяхатқа шықтыңыз? ( сауалнамаға жауап бергендердің жалпы санынан шығарылған пайыздық көрсеткіш).
- Мүлдем саяхатқа шыққан жоқпын - ... Бір ... бір ... сирек - 18;
- Жылына 1 рет - 32;
- Бір ... бір ... көп - ... ... сауалнамалар қойылған басқа облыстармен салыстырғанда, айта кететін жайт, облыс халқының басым көпшілігі жүйелі ... ... ... ... ... жауап берген біршама пайызы, жартысы деп айтса да болады, жылына бірнеше рет саяхатқа шығады екен. Бұл дамыған батыс елдері ... ... ... Бұған түсіндірме ретінде Павлодар облысының орташа еңбекақысы басқа ... ... ... ... ... ... ... жоғары. Халықаралық жоспарда туристердің белсенділігі, олардың табысына тікелей байланысты.
2. Әдетте Сіз өз саяхатыңызды ... ... ... ... ... ... санынан шығарылған пайыздық көрсеткіш)
- Турфирмалар арқылы - 20;
- Негізінде өзім - 47;
- ... ... ... ... өзім - ... Сіз Павлодар облысы бойынша саяхатқа шықтыңыз ба?
(Сауалнамаға жауап бергендердің ... ... ... ... ... ... - 82; ... - 18;
Сауалнамаға қатысқандардың басым бөлігі Павлодар облысы ... ... ... ... ... жерлеріне және туристік нысандарына бардыңыз? (Жауап абсолютті сандардан тұрады (кесте 5)).
Кесте 5.
Жергілікті тұрғындар үшін облыс бойынша едәуір қызығушылық туғызатын нысандар
Нысан ... ... ... ... ... ... ... орындар (Жасыбай, Сабындыкөл)
25
Мойылды шипажайы
25
Маралды көлі
19
Павлодар қаласы және оның ... ... ... ... ... ... ... мешіті, мұражайлар, жағалау, )
24
Тұзқала көлі
16
Ертіс өзені
12
Басқа да тұзды көлдер (Лебяжі мен ... ... ... демалыс үйі
3
Ақшиман белестері
2
Железин ауданы
2
Шарбақты ауданы
1
Исабек Ишан мазары
1
Орман ... ... ашық ... ... ... шын ... ... беріп, және де барған жерлерін толық жазып көрсетті.
Алғашқы орында Баянауыл Ұлттық Саябағы және ондағы жеке дербес ... ең ... ... - бұл ... ... ... көлі. Бұл жерде жасалған қорытынды, яғни жағажайлық туризм ең сұранысқа ие туристік түр болып табылады.
Мойылды ... және ... да ... ... ... (әртүрлі тұзды көлдер) қоса алғанда екінші орынға ие.
Павлодар облысының өзі және оның жеке ... ... де ... және басқа облыстарда орналасқан турфирмаларға қойылған сұрақтар:
1. Шамамен қанша клиентті Сіз жыл сайын облысқа жібересіз? ... ... ... ... орта ... ... 260 адам.
Басқа облыс турфирмалары: 10-нан 200-ге дейін, орта есеппен жылына 100 адам.
Облысқа жіберілген ... саны өте ... ... ... өз демалыс базасы бар мамандандырылған турфирмалар бар, олар жүйелі және тұрақты түрде жылына 1000 туристі жіберіп отырады, олардың өздерінің ... ... бар. ... ... ... кездейсоқ сұранысына аз да, көп те болса жауап беретін және 10-нана аспайтын мөлшерде ... ... яғни ... ... ... сапарлары бар фирмалар да бар.
2. Сіздердің ... ... ... неше күн ... ... ... сан ... ... және ҚР турфирмаларының жауаптары бірге - бұл ... ... ... жоқ.)
1 күн, ... ... транзитпен де - 4;
2 күн - 7;
3-5 күн - 6;
5 ... ... ... ... ... тек екі ғана фирма жібереді. Мұндай облыста өз базалары және өз ... бар ... ... Олар оны тұрақты түрде сатып отырады.
3. Сіздің клиенттеріңіз облыстың қандай нысандарына барады?
(Турфирмалардың жауаптары абсолютті сандық көрсеткіште ... ... және ҚР ... ... ) ... МҰТС ... ең ... Жасыбай) - 15 / 2
:: Чернояр інжу ... ДҮ- 3 ... ... ... (МЖ ... , ... ... атындағы мұражай) - 3 / 2
:: Мойылды- 2
:: Шарбақты ауданы (Шалдай орманы) - 1
4. Сіз ... ... ... ... ... қандай әрекет жасауға болады деп ойлайсыз? ( барлық жауаптар сөзбе-сөз келтірілген)
Облыс турфирмалары: жол сапасын жоғарылатып, қызметшілердің ... ... жол ... жол ... ... және ... ... жақсарту, білікті мамандарды жұмылдыру, баға мен қызмет көрсетуді сәйкестендіру, қызмет ... ... ... жолдар мен әжетханалар сапасын жақсарту, облыс инфрақұрылымын дамыту, әсіресе ойын-сауық нысандарын, демалыста да өз құқықтары үшін ... ... ... үшін ... ... бар жағдайларды жасау қажет, туристер мен олардың балалары үшін жақсы жағдай, қызмет көрсету, ойынсауық ұйымдастыру ... ... ... қабылдау, жақсы жарнама ойлап шығару, туристерді тартуға жаңа ... ... ... мен ... қатысу, бірінші орында облыс және Баянауыл МҰТС инфрақұрылымын дамыту қажет, жол мәселесін шешу, демалыстың қолжетімді бағасын орнату.
Басқа облыстардың турфирмалары: ... ұшу ... ... ... ... ... ұйымдастырып, өлкенің туристік мүмкіншілігін көрсету қажет, орналастыру орындарында қызмет көрсету сапасын жақсарту, ... ... ... қалу үшін іс-шаралар қолдану (бірінші орында тазалық сақтау), жол ... ... ... Қарағанды облысының туристері Баянауылға жолдың нашарлығынан барғысы келмейді).
Сауалнаманы қорытындылай келе, облыста ірі ... ... ... МҰТС ... етеді. Ұлттық саябақта ең ұнайтын, сүйікті жер, ол - Жасыбай көлі. Бұл жердегі демалушылар жағажайлық демалумен ... ... ... ... ... үшін ... ... түрде дамыту қажет.
Дипломдық жұмыс барысында Павлодар облысындағы туризмді дамыту жағдайына SWOT-талдау жүргізілді. SWOT-талдау:
Күшті жақтары:
- саяси және экономикалық жағдайдың ... - ... ... кездерге өңірде болудың қауіптілігі әсерін қалдыратындай оқиғалар болған жоқ;
- облыстың ұжымды экономикалық-географиялық орыны, Еуропа-Азия ... ... ... және айтарлықтай тасымалдау әлеуеті;
- Облыс өзінің ... ... ... және тартымды көркем демалу зоналарының барлығынан едәуір туристік-рекреациялық әлеуетіне ие;
- бірегей табиғи және мәдени ... ... ... ... ... ... мүмкіндік туғызады;
- аймақта экотуризмді дамытуға жақсы мүмкіндіктер бар; ... ... ... ... ... ... ... және орта бизнестің тұрақты дамуы;
- жергілікті арқарушы органдардың бастамашылдығы: кластерлерді, өнеркәсіпті аймақтарды құру, форумдар мәдени іс-шаралар өткізу және т.б.; ... ... ... ... ... ... өсу қарқыны;
- Аймақтың және жақын жатқан Ресей Федерациясының аймақтарының
дамыған көлік қарым-қатынасты белсендіре түсуге мүмкіндік ... ... ... және ... да ... көлдердің бар болуы, облыста су ресурстарының жетіспеушілігі проблемасы ... ... ... ... ... ... ... жерде орналасуы (Ақмола және Қарағанды облыстары);
- қауіпті экологиялық проблемалар (жылуэнергетика кәсіпорындарынан, металлургия және көмір разрезі кәсіпорындарынан) және осының ... ... ... ...
- ... туризм аясындағы ғылыми-негізделген зерттеулердің жоқтығы.
- туристік инфрақұрылым жеткілікті дамымаған - ... ... ... ... ... ... көлік инфрақұрылымының жеткіліксіз дамуы; жолдар, теміржол вокзалдары;
- қазіргі заманғы нарықта ... ие ... ... ... ...
- өлкедегі экотуризмге деген қатынас және саясат қалыптаспаған;
- кадрлардың ... ... ... ... ... сай емес;
- білікті кадрлардың жетіспеушілігі, кадрлардың даярлық, қайта даярлау және біліктілігін жоғарылату деңгейінің төмендігі және туризмнің ғылыми базасының жоқтығы;
- қызмет ... ... ... ... ... ... ... мен турфирмалардың қызметшілері, экскурсоводтар, туризм бойынша нұсқаушылар, гидаудармашылар;
- көрсетілетін туристік қызметтердің төмен сапасы;
- туристтік жобаларды дамыту ... ... ... ... ... және ... ... туризмді дамытудағы жеткіліксіз қолдау көрсетеді;
- Павлодар облысы туралы ақпараттың республикалық және халықаралық ... ...
- ... зонасындағы туризм нысандарының физикалық тозуы.
- облыстың туристтік өкімінің жеткіліксіз жарнамалау.
Мүмкіндіктері:
- туризмнің бәсекеге қабілетті инфрақұрылымын құру;
- ... ... ... ... ... ... құру, сонымен қатар ауылдық жерде;
- аймақтың құрама ... ... ...
- халықтың салауатты өмір салтын дамытуға үлес қосу;
- Павлодар қаласының әлеуметтік-экономикалық инфрақұрылымын жақсарту;
- келу және ішкі туризм бойынша туристер ... ... ... ... мен ... ... ...
- инвестиция құюға және бюджетке табыс әкелудің қамтамасыз ететін аймақтың ішкі және халықаралық танымдылығы ... ... ... ... ... ... мен ... құру;
- республикалық салалық ұйымдар мен халықаралық ұйымдардың арақатынасы.
Қауіп-қатерлер:
- туризм ... ... ... ... мүмкіншілік, өзінің меншікті қаржысының және инвестициялық ресурстардың тапшылығы;
- туристік ағын көлемінің ... ... ... ... ... ... ... туризм саласындағы сапа мен қызмет көрсету деңгейінің сәйкеспеушілігі;
- егер қысқа ... ... ... үйдегі және басқа инфрақұрылымдық нысандардағы жағдайды жөнге келтірмесе, туристердің ... мен ... ... ...
- қауіпсіздік шараларын қолданбаған жағдайда қолда бар нысандар мен ресурстарды жоғалтып алу қаупі;
- туризм саласындағы кері үрдістің пайда болуы;
- ... ... ... ... кету қаупі;
- мәдениет ұйымдарының нашар материалдытехникалық жабдықталуы;
- тарихи-мәдени мұра ... ... ... кері әсер ...
- ... ... әсерінен жер және табиғи ресурстардың құлдырауы.
Аймақтың имидждік ... ... осы ... бірқатар өлшемі бар, олардың ішінде:
- аймақтың имидждік ... ... ... ... ... ... ақпарат құралдарында дәйексөздеу индексі;
- аймақтың инвестициялық тартымдылығы;
- аймақтың тарихи даму аспектілері;
- республикалық ақпарат алаңына аймақтық ВИП-тұлғалардың қатысуы; ... ... ... ... ... бағалау;
- аймақтың туристік тартымдылығы;
- аймақтың халықаралық имиджі;
- аймақаралық байланыстар (бауырлас қалалар, экономикалық ынтымақтастық);
-халықаралық, қазақстандық және ... ... мен ... ... ... ... болу индексі.
Павлодар қаласына тікелей келетін болса, қала ... қала ... БАҚ, ... ... ... ... ... осы қала тұрғындарымен және басқа да облыс елді-мекендерінің тұрғындарымен құрылады. Яғни, бір жағынанан, қала және аймақ бейнесі ... ... ... ... ... ... қалыптастырудағы белсенді саяси қатысуынсыз болуы мүмкін емес. Қала имиджін жобалау барысындағы шешуші фактор болып, жалпы құндылықтар, сезімдер, ... ... ... ... ... да бір ... ... болуын сезініп, біріктіретін идея күшін сезінуді қалайды. Мысалы, Астана - бизнес-келешек және білім алу мүмкіншілігін ... ... ... - Қазақстанның қаржы және мәдени орталығы. Түркістан - елдің рухани орталығы. ... ... ... ... ... қандай да бір басқару санатын енгізу қажетті әрі көңілге қонымды. Имидждің көңілге қонымдылығы мен идеологиясын түзе отырып, міндетті түрде тарихқа ... ... онда ... ... ... ... қалған және атағы аз шыққан жайттар көп. Бастапқы кезеңде жинақталған бұл ақпарат, қаланың ұмтылуға тиіс бейнесін, яғни имиджін ... ... жері ... ... Қаланың бейнесі мен шынайы көрінісін салыстыру барысында, ... ... ... ... ... және ары ... ілгерілету бағдарламасын жасауға болады. Осыған байланысты, Павлодар облысының имиджін ... ... сол ... естігенде бірден танитын ұран қалыстастыру қажет. Мысалы, , , сияқты ұрандар.
1. .
(Балама түрде: ) ... ұран ... ... белгілерін қамтиды:
- Елдің ірі индустриалды орталығы - бұл қуат.
- Мықты, қайратты адамдар.
- - ... ... ... ... Ақсу ... зауыты, әлемдегі ең ірі, , электролиз зауыты, Павлодар мұнайхимия зауыты.
- (Қоңыр Әулие үңгірі, Мәшһүр Жүсіп мазары және т.б).
2 . . ... суы мол ... ...
- Бірегей инженерлік құрылыс - Қ.Сатпаев атындағы канал.
- 1150 кВ ... ... ... желісі - Барнаул-Екібастұз-КөкшетауҚостанай-Челябі.
- Облыстан қуатты тауар және жолаушылар ағыны ағып өтеді.
Обыс көз алдында өзгеріп жатыр, ... ... ... ... - ... ... ... облысының ілгерінділігін атап көрсетеді.
ұранымен турөнімдердің тұтастай спектрін дамытуға болады. ... ... ... ... ... туризмінің түрлері.
- Балық аулау.
- Екібастұз ГРЭС-і 1 және 2-ге экскурсия жасау.
3 . . ... МҰТС ... ... таулары қоршаған даладан бірнеше жүз метрге ерекшеленіп тұрады.
- Облыстың ең биік шыңы - Ақбет тауы (1027 м.)- ... ... ...
- Дала түгелімен барлық жерде тегіс емес. Ақшиман балестері туристік сұраныс ... ... ... жерден тосынсый табуға болады (тұзды көлдер,орталықтағы үлкен үйдің жартылай ... ...
- ... үйі, көп ... фестиваль ретінде оның үйірмелері мен ісшаралары және тағы да басқалар. Қала ... ... ... және ... ... ... Бұл ... жеке ұранында бөліп көрсетуге болады.
Қала имиджін көтеру және туристердің қосымша ағынын ... үшін ... ... шаралар болуы мүмкін:
- қалаға кіру жолдарында тарихи оқиғалар стилінде қала шегінде және одан тыс жерлерде туристерге арналған ... ... ... ... және ... ... инфрақұрылымына қала туралы картаға енгізілген ақпараттар жазылған және оның негізгі көрнекілік ... атап ... ... енгізу қажет, сонымен қатар кәдесыйлар дүңгіршектері және шағын дүкендері; ұлттық тағамдармен тамақтандыру мекемелері; душқа арналған кабиналар; ... ... ... ... ... жанар жағармай құю станцияларын енгізу қажет. Мұндай тұрақтар қала қонақтарының жайлылығын артыра ... ... ... ... ... ... ... визит карточкасы қызметін атқарады, жағымды әсер қалдырады. ... ... ... жаяу ... ... ... ... бекеттерін құру, өзен жағасындағы жағажай зонасын жабдықтау.
Дипломдық жұмыс барысында жүргізілген талду ... ... ... ... ... ... ... келтіретін жағдай - бұл орналастыру орындарындағы шешілмеген бірқатар мәселелер Осыған байланысты бөлімі ... ... ... ... ... саяхатшылар саяхатқа шыққанда осы заманғы ең соңғы навигациялық құралдарды қолданады, сол себептен географиялық координаттарды GPS форматта көрсеткен жөн. Осы құралды ... ... ... мен барлық орналастыру орындарына да қолданған жөн болар еді.
Келушілерге қажетті қонақ үйлер, қоғамдық ... ... ... көрсету орындары, полиция, қоғамдық көлік аялдамалары және басқа да ... ... ... ... ... және ... да ірі елді ... туристік карталарын жасау және таралымға шығару қажет. Мұндай ақпараттар келушілерді облыс ... ... және ... ... ... қонақ үйлерде күтіп алуы қажет және мүмкіндігінше тегін таратылуы қажет.
Орналастыру қызметін көрсету саласындағы іс-әрекеттің - ... ... ... ... ... ... Бұл келушілерге мүдделілігін және олардың қажеттілігіне деген тілектестік ниетін білдіреді. Бұл әрине, ... ... ... ... ... ... алайда мысалы, Павлодар қаласының көптеген қонақ үйлерінде бұл тіпті сезілмейді де. Бұл табыс қуалаушылықтағы ашкөздіктен емес, тек ... ... ... ... ұжымын дұрыс икемдемегендікке, сонымен қатар қонақ үй бизнесіндегі жетекші тәжірибелерді қабылдағысы келмегендікке және ... ... ... ... ... ...
Облыстағы қонақ үйлерге тән тағы бір кемшілік - асқан ... ... ... ... жиһаздың барлығы, әрлеу, қабырғалардағы суреттер - авторлық жұмыс болып табылады. Мұндай нөмірлердің бағасы да ... ... ... ... мұндай нөмірлер көбінесе бос тұрады, және сол себептен оларды осы қонақ үй иелеріне ғана жасағандай әсер қалдырады. Шетелдік қымбат ... ... ... емес екендігіне назар аударған жөн. Облыс оқу орындары туризм ... ... ... жас үміт артатын қызметшілерді оқытып шығаруда және әлдеқашан дайындап ... ... ... ... облысының имиджін қалып тастыру үшін бірқатар іс-шаралар жүргізілуі қажет. Соңғы кездері аймақтың туристік имиджін әлемдік нарығында қалыптастыруға және ілгерілетуге ... ... ... келеді. Белсенді имиджді саясат жүргізіліп келеді: туристік жәрмеңкелер, туристік жарыстар; ... ... ... ... ... ... өлкеңді танып-білудегі экспедициялар, жастар туристік слеттері; дүниежүзілік туризм күніне ... ... ... туристік саланы дамып келе жатқандығы туралы бұқаралық-ақпарат құралдарында мәселелер жарық көріп келеді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Павлодар облысы Қазақстаннның туристік потенциалы жоғары өңірлерінің бірі болып ... Бұл ... ... ... ... келе, аймақта туристік-рекреациялық ресурстардың бар болғанымен, туристік инфрақұрылымы жеткілікті түрде дамымаған. Бұл аймақтағы туримзнің дамуына кері ... ... ... ... тобы ... ... ... аймақтың туристік индустриясы тек осы аймақ ауқымында ғана емес, барлық елде танымал болуы ... Бұл өз ... ... елдегі ішкі туризм дамуына әсер етеді. Қолайлы факторлардың болуына қарамастан өңірлік ... ... ... ... ... рекреациялық кешенінің бірегей мүмкіндіктері толық көлемінде пайдаланылмауда. Орналастыру құралдарының материалдық базасы мен туризмнің басқа ... ... және ... ... ... Келу және ішкі ... ... дамыған. Туристік-экскурсиялық қызметтер халыққа ақылы қызметтер көрсетудің ... ... тым ... ... ... ... ... мақсатында Баянауылды дүниежүзiлiк туризм қауымдастығы негiзiнде жарнамалау және өңірлік туристік имиджді қалыптастыру үшiн жаңа жобаларды ... іске ... ... ... ... шешу, тур жасайтын орындарға тасымалдайтын көлiк пен жолдарды дамыту, үш және төрт жұлдызды ... ... ... мен ... ... сияқты бірқатар іс-шаралар мен бағдарламалар іске асырылуда.
Берілген дипломдық жұмыстың негзігі мақсаты Павлодар облысындағы туризмнің даму потенциалын анықтаудан ... ... ... жету үшін ... ... ... ... Павлодар облысындағы туризм дамуының алғышарттарын анықтауға байланысты жұмыста туристік ... ... үлес ... басты нысандары, жалпы туризм ортасы қарастырылып, зерттелген.
Павлодар облысының туризм дамуындағы өзекті мәселелерді анықтау міндетін жүзеге асырған ... ... осы ... шешу ... мен ... анықталды.
Павлодар облысындағы туризм саласының даму жағдайы мен ... ... ... ... ... ... ағымдағы жыл аралығында қабылданып, іске асырылып жатқан шебер жоспар талданып, оның Павлодар облысындағы туризм саласын ... ролі ... ... ... ... ... ... міндетін іске асыру кезінде жұмыста аймақтың туристік саласын дамыту бойынша бірқатар ұсыныстар келтірілді. Мысалы, ... ... ... нысандарға байланысты географиялық координаттарды GPS форматта көрсету. ... ... ... ... ... ... көзделген мақсатқа жетті деп айтуға болады.
Жалпы, Павлодар өңірінде туризм саласын алты ... ... ... мәдени-танымдық, балалар мен жасөспірімдер және мерекелік бағыттарда дамытуға болады. Қазіргі кезде 2020 ... ... ... ... туристік кластерін дамытудың бас жоспары құрылып, іске асырылып ... ... ... ... үшін ... ... ... туристік жағдай қолға алуынуы тиіс. Баянауыл туристік аумағында қазіргі заманға сай ... және ... ... ... ... ... ... маусымын ұзарту сияқты бірқатар іс-шараларды жасау керек. ... ... ... паркі аумағында қысқы спорт түрлерін дамыту ұсынысын енгізу де бұл ... ... ... ... ... ... Тауда аттракцион ашып, резеңке баллондармен сырғанау үшін трамплин орнату туралы керек. Содан кейін ғана, Ертіс бойында алты ... өзен ... де ... алу ... ... ... алуға болады. Қазір облыс орталығы бойынша бірнеше тақырыптық маршрут әзірлеген. Олар , сияқты аталынып, облыс аумағында басталып, Алтай ... ... ... ... ... Аймақта өтетін , , сияқты іс-шараларға туристерді көптеп тарту аймақты ... ... ... ... ... ... ... облысы бірқатар іс-шаралар жүзеге асырылған жағдайда туристік инфрақұрылымы дамыған, Қазақстан ішкі туризмінің ... ... ... ... ... ... ... ТІЗІМІ
1 Жақып Б.Ө. Ертістің Павлодар өңірі. - ... , 2013. - 776 ... ... Ю.Г. Свидание с Сары-Аркой. - Алма-Ата: Казахстан, 1980. - 123 ... ... Ә. : ... ... - Алматы Бас редакциясы, 1998 жыл. - ISBN ... VIII ... ... Ә.С., Самакова А.Б., Есполов Т.И., Шілдебаев Ж.Б. Экология және табиғатты тиімді пайдалану: оқулық. - Алматы: Ғылым, 2004. - 328 ... ... М. Ш. ... ... ... ... - ... : Мектеп, 1972. - 199 с.
6 Павлодар облысы маслихатының ресми ... / ... ... ... ... ... ... білім және ғылымы министрлігінің ресми сайты / http://www.edu.gov.kz/ (кіру уақыты 20.03.2015)
8 ... ... ... ... ... ... / ... (кіру уақыты 26.03.2015)
9. Иващинко А.А. Қазақстанның қорықтары мен ұлттық бақтары. - ... ... 2006. - 284 ... ... Ю.Г., ... А.Л. Новые заповедники Казахстана. - Алма-Ата: Наука, 1988. - 110 ... ... Д. ... ... - ... ... 1982. - 95 с.
12 Буренков В.М. Баянаул. - ... ... 1979. - 154 ... Алкеев М.А. Баянаульский Национальный парк и его роль в развитии туризма Павлодарской области. // ... ... ... географическая. - Вып. №1(20), 2005. - С. 97 - ... ... М.І., ... А.Ш., ... Г.Р. ... туризм географиясы: оқу құралы. - ... ... ... 2013. - 113 б.
15. Тлеубердиева Ф.А., Лаврова В.В., Гайдученко Л.Л. ... ... ... ... - ... 1998. - 216 с.
16 Бондаревич А.А Рекреационные ... ... - ... 2003. - ... ... облысы әкімдігінің ресми сайты / http://www.pavlodar.gov.kz/ (кіру уақыты 02.04.2015)
18 Франк Д.А Раскопки поселения Мичурино. // Вестник Павлодарского ... - Вып. №2 (14), 2000. - С. 13-16.
19 ... ... ... әдеби картасы / http://map.pavlodarlibrary.kz/ (кіру уақыты 06.04.2015)
20 Артыкбаев Ж.О., Ерманов А.Ж., Жанисов А.Т. История и культура Павлодарского Прииртышья (иллюстрированный ... - ... , 2002. - 109 ... ... ... ... департаментінің ресми сайты / http://pavlodarstat.kz/ (кіру уақыты 06.04.2015)
22 Статистикалық жинақ. // 2010-2014 жылдардағы Павлодар облысындағы туризм. - ... 2014. - 6-14 ... 2010 ... 21 ... ... ... ... көлігі және автомобиль жолдары басқармасының 2011-2015 жылдарға арналған стратегиялық жоспары.
24 Павлодар ... ... ... / ... (кіру уақыты 09.04.2015)
25 Ердәулетов С.Р., Алиева Ж.Н., Жұмаділов А.Р. Туризм географиясы: пәні бойынша оқу ... - ... ... ... 2011. - 331 б.
26 ... М. ... ... туризмді дамытудың үлкен әлеуеті бар // Павлодар облыстық газеті, 28 тамыз, 2013. - Вып. № 22 ... ... Ө. ... ... мен ... ... ... - Алматы, 2007. - 500 б.
28 Дублицкий Н.Н. Путешествия по Казахстану. Физкультура и спорт. - ... 1978. - 142 с.
29 ... З. В. ... ... - Алматы, 1985. - 155 б.
30 Кузьменко Б.Т. Прииртышье. - ... ... 1982. - 184 с.
31 ... И. ... плавание: о развитии туристской отрасли в Павлодарской области // ... ... ... 19 июля 2014. - Вып. № 4 (15) - 3с.
32 ... В. О ... слете дружбы туристов Казахстана и России // Павлодарская областная газета, 2 августа 2014. - Вып. № 8 (22) - 12 с.
33 ... Д. Что ... ... о ... ... ... и ... туроператоров // Павлодарская областная газета, 11 декабря, 2012. - Вып. № 4 (12) - 3 ... ... М. ... ... и ... показать // Павлодарская областная газета, 24 ... 2014. - Вып. № 11 (20) - 11 с.
35 ... ... ... порталы / http://visitkazakhstan.kz/
36 Халықаралық ақпараттық агенттігінің сайты / http://inform.kz/
37 Программа развития туризма в Павлодарской области на 2007-2011 годы от 12 мая 2007 года ... ... план ... ... ... ... и спорта Павлодарской области на 2011 - 2015 годы от 23 ... 2011 ... ... А. О развитии туризма в Павлодарской области // Павлодарская областная газета, 21 марта, 2015. - Вып. № 9 (17) - 2 с.
40 ... ... ... ... және туризм басқармасының ресми сайты / http://upt.pavlodar.gov.kz/ (кіру уақыты 20.04.2015)
41 2014-2020 жылдарға Павлодар облысының туристік ... ... және ... ... ... 15 қараша 2014 жылдан.
42 Қазақстан Республикасының ресми туристік ... / ... ... ... ... ... Ю. ... область: прошлое, настоящее, будущее // журналы, 2008. - Вып. № 7
44 АҚ Қазақстан Республикасының кәсіподақ федерациясының ... ... / ... ... ... ... Шарбақты ауданы әкімдігінің ресми сайты / http://www.sharbakty.pavlodar.gov.kz/ ... ... ... ... ... ... ... ТІЗІМІ

Археологиялық ескерткіш атауы
1 .
қоырымының ерте қола дәуіріндегі қорған ...
2 .
... ерте ... ... ... ... ерте темір және орта ғасырлардағы және таспен ... ... ... қорғандар кешені.
4.
ерте көшпенділердің тас қалауымен және салтты ... ... ... ... ... ... тас ... үңгірі.
7.
Солтүстік-батыс жағалауындағы жартасқа салынған ...
8.
... ... салт ... ... жартасқа салынған суреттер.
9.
Торайғыр көлінің жағасындағы, Маралды ... бар, ерте сақ ... ... ...
10.
шатқаллындағы тас мүсіндер.
11.
шатқалындағы тас мүсіндері бар ерте және ортағасырлық көшпенділердің салтты жерлеу ...
12.
... және ... ... ...
13.
... ... петроглифтері.
15.
шатқалының тасқа салынған суреттері.
16.
Қола дәуірінің Майқайың елді-мекені.
17.
Тас ғасырдағы Ангренсор 2 тұрағы және қола дәуірінің ... 1 ... ... кешенінің ескерткіштері.
19.
Қарасор 1 қорған тобы.
ҚОСЫМША 2
ЕСКЕРТКІШІН ҚОРШАУ ЖӘНЕ ГҮЛ БАҒЫН САЛУҒА КЕТЕТІН ШЫҒЫНДАР БӨЛІГІ
Материалдар атауы
Саны
Өлшем бірлігі
Бағасы ... ... ... бар ... ... - ... тас
820
М
2900
2 378 000
2000*500*45
Орындықтар
10
Дана
8000
80 000
920*100*870
-5270549530
Жартылай
шеңбер орындықтар
6
Дана
4000
24 000
350*120*320
Жаяужол
плиткасы ... 384 ... ... плитка
(қалыңдығы
3 мм)
Жаяужол жиектемесі
1640
Дана
300
492 000
800*200*80
Жаяужол
плиткасын төсеу
2820
ш.м
2000
564 000
Ақпараттық тақталардың ... және ... ... ... ... 000
Барлығы 7 122 ... ... ... ... ... ОБЛЫСЫНЫҢ ТУРИСТІК КЛАСТЕРІН ЖАСАУ ЖӘНЕ ДАМЫТУДЫҢ ШЕБЕР ЖОСПАР БОЙЫНША ТАЛАП ЕТІЛЕТІН ... ... ... ... ... құны (тг) ... ... үлесі
Жеке инвестициялар үлесі
табиғи ескерткішін қоршау
және гүл ... ... 989 ... 344 ... 644 ... ... зонасының онлайн платформасын құру
700 000
343 000
357 000
1 жеке үйге ... ... ... ... ... орта ... ... 000
65 000
Жасыбай көлінде тұрақты
сахна-алаңын салу
17 373 620
8 513 074
8 860 546
Саяхат кемесін ... 184 000 ... 070 160 ... 113 840 ... туризмі - Мойылды шипажайының материалды-техникалық ... ... ... ... ...
5 981 250
2 930 813
3 050 438
Қазақ ауылы эко-этно
графиялық саяхат ... ... ... 243 000
10 409 070
10 833 930
Жол инфрақұрылымын
жақсарту
9 717 960 000
9 717 960 000
Жасыбай ... ... ... салу
198 750 ... 387 500
101 362 500
БАРЛЫҒЫ
12 161 061 871
10 915 048 067
1 246 013 804

Пән: Туризм
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 79 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жер заңнамасы5 бет
Сүт индустриясы4 бет
Туризмнің дамуына әсер етуші факторлар19 бет
Қонақ үй индустриясының дамуы17 бет
Қонақжайлылық индустриясы менеджментінің жалпы сипаттамасы27 бет
Access бағдарламасында мектептің оқу үрдісін автоматтандыру арқылы жұмыс жүйесін жеңілдету17 бет
«Информатиканың теориялық негіздері» пәнін оқыту үрдісінде электронды оқу құралын қолдану75 бет
«Қой шаруашылығындағы шығындар есебі мен өнімнің өзіндік құнын калькуляциялауды жетілдіру» (Алматы облысының мәліметтері негізінде)147 бет
А.Құнанбаев, Ш.Құдайбердиев, М.Әуезов шығармаларындағы педагогикалық идеялардың сабақтастығы және оны оқу-тәрбие үрдісіне ендіру 21 бет
Абсорбция және масса үрдісі7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь