Кәсіпорынның шаруашылық – қаржылық қызметі. Бухгалтерлік есептің ұйымдастырылуы. Есеп саясаты

1. Кәсіпорынның шаруашылық . қаржылық қызметінің жалпы сипаттамасы. Бухгалтерлік есептің ұйымдастырылуы. Есеп саясаты.
2. Негізгі құралдар есебі
3. Материалдық емес активтер есебі
4. Материалдық.өндірістік қорлар есебі
5. Еңбек және еңбекақы есебі
6. Өндіріске және өнімнің өзіндік құнын калькуляциялауға кеткен шығындар
7. Дайын өнімдер, тауарлар, істелген жұмыстар, көрсетілген қызметтер және оларды өткізу есебі
8. Қаржылық нәтижелер мен пайданы қолдану есебі
9. Ақша қаражаттары есебі
10. Меншікті капитал есебі
11. Дебиторлық және кредиторлық берешектер есебі
12. Кәсіпорынның бухгалтерлік қаржылық есептілігі
13. Бухгалтерлік қаржылық есептілік мәліметтері бойынша ұйымның қаржылық жағдайын талдау
Бүгінде бухгалтерлік есебі басқару жүйесінде ең басты бір орын алады. Ол кәсіпорынның қаржылық жағдайын сипаттап және басқарушылық шешімді қабылдау үшін негіз бола отырып, тұтынуды, таратуды, айналысты және басқа да өндіріс процессін шынайы көрсетіп береді. Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есебі бухгалтерлік есеп Стандарттарында және субъектілердің қаржылық-шаруашылық қызметіндегі бухгалтерлік есеп шоттарының Бас есеп жоспарында бекітілген жалпы қағидалары мен ережелерінің негізінде құрылады және ол бүкіл алынған ақпараттарды пайдаланушылардың талабына, қызметтің құрылыуына, ұйымның нысанына, айырықша сәйкес келуін қамтамасыз етеді. Шаруашылық жүргізудің қазіргі жағдайында шаруашылық жүргізуші субъектінің күрделі экономикалық тетігін нақты, жақсы жолға қоймайынша, сондай-ақ толық, сенімді ақпаратсыз басқару жүйесін іс жүзінде жүзеге асыру мүмкін емес. Экономиканың барлық саласындағы кәсіпорындардың иелері мен еңбек ұжымдары шикізат пен материалдарды ұқыпты жұмсауға, өндіріс қалдықтарын азайтуға, ысырапты жоюға, бәсекеге жарамды өнімдерін өндіруге, оның сапасын көтеруге, өзіндік құнын төмендетуге, қоршаған ортаны сақтауға мүдделі. Бұл орайда, шаруаға қырсыздыққа, кәсіпорынның материалдық құндылықтарын, ақша қаражаттарын және басқа да ресурстарын заңсыз және тиімсіз жұмсауға тонауға қарсы күресте бухгалтерлік есептің маңызы мен мәнән айырықша бағаламауға болмайды.
Нарықтық экономика шарттарында ұйымда бухгалтерлік есеп жүйесінің маңызы арта түседі. Бухгалтерлік есеп экономиканың әр саласын ақпараттық басқару, болжау және жоспарлау үшін қажет. Бүгінде бухгалтерлік есебі басқару жүйесінде ең басты бір орын алады. Ол кәсіпорынның қаржылық жағдайын сипаттап және басқарушылық шешімді қабылдау үшін негіз бола отырып, тұтынуды, таратуды, айналысты және басқа да өндіріс процесін шынайы көрсетіп береді. Қазақстан Республикасы бухгалтерлік есеп жүйесінде үлкен өзгерістер болып жатыр. Қаржылық есептіліктің халықаралық стандарттарына өту кезеңін бухгалтерлік есеп шоттарының жаңа үлгісіне көшу және жаңа есептілік нысандарын қабылдау арқылы іске асыруда. Өндірістік қызметті жүргізудің қазіргі жағдайында ұйымның күрделі экономикалық тетігін нақты, жақсы жолға қоймайынша, сондай-ақ толық, сенімді ақпаратсыз басқару жүйесін іс жүзінде жүзеге асыру мүмкін емес. Шаруашылықтың техника - экономика көрсеткіштеріне талдау жасай отырып, онын болашағына болжау жасап, ертеңгі күнге жоспарлар құрылады.
Өндірістік тәжірибенің объектісі болып - «Валеас» ЖШС саналады. «Валеас» ЖШС өзінін шаруашылық қызметін талдай отырып, шаруашылық бағыттарын кеңейтіп, неғұрлым пайдалы болуын қадағалап, алдағы уақытта стратегиялық жоспар құрады.
        
        МАЗМҰНЫ
* Кәсіпорынның шаруашылық - қаржылық қызметінің жалпы сипаттамасы. Бухгалтерлік есептің ұйымдастырылуы. Есеп саясаты.
* Негізгі құралдар ... ... емес ... есебі
* Материалдық-өндірістік қорлар есебі
* Еңбек және еңбекақы есебі
* Өндіріске және өнімнің өзіндік ... ... ... ... ... ... тауарлар, істелген жұмыстар, көрсетілген қызметтер және оларды өткізу есебі
* Қаржылық нәтижелер мен пайданы қолдану есебі
* Ақша қаражаттары есебі
* ... ... ... ... және кредиторлық берешектер есебі
* Кәсіпорынның бухгалтерлік қаржылық есептілігі
* Бухгалтерлік қаржылық есептілік мәліметтері бойынша ұйымның қаржылық жағдайын талдау
КІРІСПЕ
Бүгінде бухгалтерлік есебі ... ... ең ... бір орын ... Ол кәсіпорынның қаржылық жағдайын сипаттап және басқарушылық шешімді қабылдау үшін негіз бола отырып, тұтынуды, таратуды, айналысты және ... да ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есебі бухгалтерлік есеп Стандарттарында және субъектілердің қаржылық-шаруашылық қызметіндегі бухгалтерлік есеп шоттарының Бас есеп ... ... ... қағидалары мен ережелерінің негізінде құрылады және ол бүкіл ... ... ... ... ... ... ұйымның нысанына, айырықша сәйкес келуін қамтамасыз етеді. Шаруашылық жүргізудің қазіргі жағдайында шаруашылық жүргізуші субъектінің күрделі экономикалық ... ... ... ... ... ... толық, сенімді ақпаратсыз басқару жүйесін іс жүзінде жүзеге асыру мүмкін емес. ... ... ... ... ... мен еңбек ұжымдары шикізат пен материалдарды ұқыпты жұмсауға, өндіріс қалдықтарын азайтуға, ысырапты жоюға, бәсекеге жарамды ... ... оның ... ... өзіндік құнын төмендетуге, қоршаған ортаны сақтауға мүдделі. Бұл ... ... ... ... ... ... ақша ... және басқа да ресурстарын заңсыз және тиімсіз жұмсауға тонауға қарсы күресте ... ... ... мен ... айырықша бағаламауға болмайды.
Нарықтық экономика шарттарында ұйымда бухгалтерлік есеп жүйесінің маңызы арта түседі. Бухгалтерлік есеп экономиканың әр ... ... ... ... және ... үшін ... Бүгінде бухгалтерлік есебі басқару жүйесінде ең басты бір орын алады. Ол кәсіпорынның қаржылық жағдайын ... және ... ... ... үшін ... бола ... ... таратуды, айналысты және басқа да өндіріс процесін шынайы көрсетіп береді. Қазақстан Республикасы бухгалтерлік есеп жүйесінде үлкен өзгерістер ... ... ... ... ... ... өту кезеңін бухгалтерлік есеп шоттарының жаңа үлгісіне көшу және жаңа ... ... ... арқылы іске асыруда. Өндірістік қызметті жүргізудің қазіргі жағдайында ұйымның күрделі экономикалық тетігін нақты, жақсы жолға қоймайынша, сондай-ақ ... ... ... ... ... іс ... ... асыру мүмкін емес. Шаруашылықтың техника - экономика көрсеткіштеріне талдау жасай отырып, онын болашағына болжау ... ... ... ... ...
Өндірістік тәжірибенің объектісі болып - ЖШС ... ЖШС ... ... ... ... ... шаруашылық бағыттарын кеңейтіп, неғұрлым пайдалы болуын қадағалап, алдағы уақытта стратегиялық ... ... ... ... оның ... - ... ... нәтижесі - табысқа қол жеткізу мақсатында өндірістік ... ... ... - ... ... өнімнің ассортиментін көбейту, өнімнің сапасын жақсартып, бәсеке қабілетті өнім шығару сияқты шараларды ... ... ... ... ... ... және ... құрылымдық бөлімшелерінің қызметін жедел басқару үшін, экономикалық болжамдар мен ағымдық жоспарлар ... ... ... ел экономикасының даму зандылықтарын зерделеу және зерттеу экономикалық тетіктің бірі ретінде пайдаланады. Кәсіпорынның шаруашылық қызметін талдау оның ішкі ... ... ... ... ... мен ... ... қажетті мәлімметтер береді. Талдау арқылы кәсіпорынның ішкі резервтерін анықтап, шаруашылық-өндірістік қызметті ұйымдастырудың маңызды алғы шарттарын ... ... ... ЖШС бухгалтерлік есеп жүргізу тәртібі мен тексеру, аудиторлық тексеру жұмыстарына тоқталып, қаржылық қызметінің барысына талдау жасалды. Экономикалық көрсеткіштері ... ... ... бойынша талданып, қорытындыланып, болжаулар жасалды. ЖШС құрылтайшылары Рахымгалиев Ж.Н., Баймурынов К.Б. Құрылтайшылардың жиналысының директоры Сейтканов К.Б. ... ... ... ... ... ... жартылай қақталған және деликатестер болып табылады. Жалпы, бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... іспетті бухгалтерлік есеп мәліметтерін қарай отырып, оның қызметіне баға беріп, шешім қабылдай алуға ... Бұл ... есеп ... мен ... ... түгендеу жүргізілу және экономикалық көрсеткіштерге талдау жасап, шаруашылық қызметті бағалау қарастырылды. Есеп беру ... ... ... ... ... ... толығымен орындауға тырыстым: ұйым жұмысының ұйымдастырылуымен, жарғысымен, құрлымымен, бухгалтерлік есеп және есеп берушіліктің жүргізілуімен, ұйым төлейтін салықтар және ... да ... ... ... оларды есептеу және төлеу әдістерімен танысу жүлгізілді.
1. КӘСІПОРЫННЫҢ ШАРУАШЫЛЫҚ - ҚАРЖЫЛЫҚ ҚЫЗМЕТІНІҢ ... ... ... ... ... ЕСЕП ... ЖШС - ... Қазақстан Облысы бойынша шұжық өнімін өндіретін ұйым болып табалды. Кәсіпорынның заңды мекен жайы: Шығыс Қазақстан Облысы, Уржар ауылы. Ал ... ... ... ... ... өнімді өндірмей, сондай - ақ Аягөз және Талды - ... ... ... ... да ... - ... бар. Кәсіпорынның негізгі шикізаты - ет болып табылады. ... ... 1975 жылы ... ... ... ет ... ... кіріп, ірі қара және қой өңдеу негізінде эксплуатация құрылған. 1955 жылы Акционерлік Қоғам Сауда Үйі ірі қара және қой ... ... ... сол ... ... өнімдерін өндіре бастаған.
Өндірісте полиамидты және коллагенді термоусадты қабық құрды, ол өнім өткізілуін және оның ұзақ мерзімге сақталуына арналған құрылғы ... Өнім ... ... ... қабылданып тауар сертификатталған; өнім тұтынушылардың сұранысын қанағаттандырды.
Өндірістің негізгі шикізаты шошқа етімен және қара малдың еттері болды. Алынған шикізат ауыл тұрғындарынан ... ... ... және ... ... және ... ... сатылып алынады.
Өнім көлемі айына 50 тоннаға дейін жеткен, 30 - ға жуық ... және ... ... ... ... және 15 ... және ... өнімдерді, сонымен қатар: май, субөнімдер, суптық құрамдар барлар шығарыла бастаған. Осы уақытқа ... оны ... ... С.К. ... 1995 жылы ... жаңа басқарушысы болып Сейтканов К. сайланып, ЖШС ұйымдық - құқықтық формада серіктестіктің атын өзгертті. ... - 2000 ... ... Аягөз және Талды - Қорған қалаларында қоймалар алынып өндірісі кеңейді. Кәсіпорын материалды - техникалық базаларымен ... ... ... ... ... шұжық өнімдерінің сапасын жақсартып, тұтынушыларға тиімді етіп, барлық стандарттарға сәйкес ... ... ЖШС ... ... ... жоғары дәрежеде жұмысшылардың білімін, профессионалды сатысын жақсартып, ұстап тұрын сақтауда.
2000 жыл және ... ... ... ЖШС ... айналымын, өнім ассортиментін кеңейтіп, сонымен қатар халықтың сұранысын қанағаттандырып отыр.
Семей қаласындағы филиал 2008 жылдан бастап ... ... ие ... болатын.
Қазіргі уақытта кәсіпорын бүкіл аймақ бойынша өзінің өнім өндірісін ... ... орын алып ... ... ... осы салада көп уақыт бойы істеп келе жатқан адамдар болып келеді. Жалпы алғанда кәсіпорын көптеген өнімнің түрлерінің ... ... ... ...
Жауапкершілігі шектеулі серіктестіктің барлық бөлімдері оргтехникамен, стандартқа сәйкестендірлген, ... ... бар және ... ... оны жеткізілуі, толығымен қазіргі заманға сай болып келеді.
Кәсіпорынның пайда болуынан, әрдайым өнімдер ... ... ... ... ... шығарып, фирма имиджін жоғарлатуда.
Болашақта шығарылған өнім ассортиметін кеңейтіп, дамуын және өзінің жағдайын қатайтып, ... ... ... ... де жақсартып келеді. ЖШС стратегиясы:
* Ассортименті кеңейтіп, ... ... ... ... етіп және ... ... ... өніммен қанағаттандыру
* Жеке тапсырыстарды орындау, өнім бәсекелтігін жоғарлату және нарық өтімділігін зерттеу
* Тауар желісін қадағалау
Кәсіпорын Қазақстан Республикасының заңына сәйкес ... ... ... ... ЖШС ... 1-суретте көрсетілген.
Директор
Бас бухгалтер
Технолог
Тоңазытқыш цехының шебері
Бух -галтер
Кассир
Қабылдаушылар, мал ... ... ... ... шебері
Шұжық қоймасындағы қоймашы
Сурет 1 - ЖШС құрылымы
Ұйымның құқығы мен міндеттері мемлекеттік тіркелген уақытынан бастап ... ... ... ... фирмалық таңбасы, мөрі, қазақша және орысша тілдегі баспасөзі, банк ұймдарында есеп айырысу және валюталық шоттары бар. Кәсіпорынның ұйымдық - ... ... ... ... ... ... келеді. Яғни кәсіпорын тек өз ішіндегі міндеттемелері бойынша жауапкершілігін тартады.(Қосымша 1)
ЖШС келесі марапаттары бар:
- Алтын медалі - ... ... ... ... ... ... - , 2002 жылғы ұйымның сапасы бойынша халықаралық конкурстағы алған орыны үшін. 2005 жылы ЖШС ... ... ... ... үшін ... ... ЖШС Есептік саясаты
Есептік саясат ұйымда бухгалтерлік есепті жүргізудің ережелерін ... ... ... бірі ... ... ... саясатты бухгалтер құрастырады, ал кәсіпорынның басшысы өзінің ... ... ... ...
ЖШС бухгалтерлік есебі жаңа жоспар шоттары бойынша есептейді, яғни төрт сандық жоспар ... - ... ... - негізгі құралдар амортизациясы
Негізгі құралдарға 1 жылдан артық құралдар кіреді. ... ... ... ... ... салық заңнамасымен белгіленген ставкаларына сәйкес ай сайын есептейді.
2. Тауарлы материалдық қорлардың құны анықталады. Директормен ... ... ... ... шығару және өткізу, шектелген норма негізінде жазылады. Дайын өнім қоймаға есептік құн ... ... ол ... ... одан ... ... жіберіледі. Есептік және нақты құн арасындағы ауытқу жеке карточка және ... ... ... негізінде анықталады.
3. Кассалық есеп бухгалтерияға он күн ... бір рет ... яғни ... үш ... ... ... ... және қызмет көрсетуден түскен табыс және басқалары бухгалтерлік есеп шоттарының жалпы табысына жатқызылады.
5. Болашақ кезең шығындары календарлы ... ... ... ... ... ... ... есебі бас бухгалтердің басшылығымен жүзеге асырылады. ЖШС бухгалтериясының құрылымы 2 суретте ... ... ... ... бухгалтер
Кассир
Материалдар бойынша бухгалтер
Сурет 2 - ЖШС бухгалтериясының құрылымы
Бухгалтерлік есеп туралы жағдайы негізінде міндеттер ... ... ақша ... 1010 , 1030 ... жүргізіледі. Кассадағы ақша қаражаттары толық кассирдің жауапкершілігінде болады. Кассир директор мен бас бухгалтерге тәуелді. Кассалық есеп он ... бір рет ... және ол ... өткізіледі. Массалық есептіліктер бас бухгалтермен тексеріледі, яғни мемориальді ордер толтырылады, онда кіріс және ... ... есеп ... ... ... ... ... жүргізеді және ол кассирда сақталады, ал оның жыртылмалы бөлігі бухгалтерияға беріледі. Ақша қаражаттарының кассаға келіп түсуі кіріс кассалық ордермен құжатталады және ол бас ... және ... қол ... ... Ақша қаражаттарының шығыс кассалық ордерімен құжатталады, оған директор мен бас бухгалтердің қол қойылуымен анықталады. Ақша беру ... ... ... ... беріледі. Яғни тұлғаны растайтын құжат сомасы жазбаша толтырылады, кассир және ... қол қою ... ... Бұл ... ақша ... ... өнімді сатып алуышылардан келіп түседі. Жабдықтаушылардан алынған тауарлар, басқа ұйымдарға қызмет көрсету, жұмысшылардың еңбек ... іс ... ... ... үшін ақша ... ... шығындалады. Өнімнің өзіндік құны және өндірістегі шығындарды ... ... ... ... және ... ... ... есептер, өнімнің өзіндік құн мәліметтерінің қалькуляциясы табылады. Талдау үшін ақпараттарды жинау ... тек бір ... түрі ғана ... Шығындардың пайда болу орны бойынша - цех, бөлім, осы шығындар пайда болуына байланысты. Өнім ... ... - ... жеке ... ... ... қосатын өндірістік шығындар. Өнімнің өзіндік құнын қосу әдісі бойынша - ... ... жеке ... ... ... өнім ... өндірісімен байланысты.
Өнім көлемі бойынша:
Өзгермелі шығындар - ... ... ... ... ... (шикізат, материлдар шығыны, өндіріс қызметкерлерінің еңбек ақысы).
Тұрақты шығындар - өнім көлемінің ... ... емес ... ... кеткен шығын, негізгі құралдардың амортизациясы, шығын накладнойы).
Шығын түрлері бойынша - ... ... ... ... ақы ... және тағы басқалары жатады.
Барлық осы көрсеткіштер өндіріс шығын көлемін, өндіріс көлеміне тәуелді шығындардың динамикасын, ... ... ... көлемідерінің түрлері бойынша талдауға мүмкіндік береді.
ЖШС негізгі ... - ... ... және ... ... табылады. Шұжық өндірісі келесі сатылардан тұрады:
* Етті дайындау - ет тоңазытқышқа келіп түседі.
* Жартылай фабрикатты дайындау - ет ... ... ... және олар ... ... ... ... куттерден өткізіледі. Яғни, жоғарғы, бірінші, екінші сапалы фарштарды шығарады.
* Дайын жартылай фабрикаттар - шұжық цехына келіп түседі. ... ... ... ... ... және ... ... содан кейін шұжық терминалды өңдеуге түседі. Пісірілген шұжықтар термокамерада пісіріледі. Жартылай сүрленген шұжықтар сүрленген және ... ... ... өзіндік құны нақты және есептік болады. Есептік құн әр бір шұжық түрлерінің калькуляциясымен анықталады. Калькуляция өзіне барлық шығындарды ... ... өнім ... ... құн есебі бойынша кірістеледі. Ай соңында шұжық түрлері ... ... ... ... ... ... ... Ет
- Қоспалар
- Еңбек ақы
- Жылу электр энергия
- Негізгі құралдардың тозуы
- Үстеме шығындар:
- Шаруашылық шығындар
- Бак зерттеуі бойынша ... ... ... ... шығындары:
- Жалпы әкімшілік шығындар
- Өткізу бойынша шығындар
- Банк пайызы бойынша шығындар
Дайын өнім ... ... ... өнім ... ... Мұнда белгіленген ылғалдылық пен кептіру жүреді. Осыдан кейін дайын өнім ... ... ... алуышыларға жөнелтіледі. Дайын өнімнің келіп түсуі кәсіпорынның ішінде накладноймен құжатталады.
Шұжықтың ... ... ... накладнойы және шот - фактурамен ... ... өнім ... ... ... ... құжаттарды өндіріс цехтарына дайын өнімді қабылдау құжаттарын тапсырады. Ал өзінде өнімнің ... түсу ... ... ... ... ... жазылып жіберілген накладнойға сәйкес бухгалтерияға өткізіледі. Ай соңында ... ... ... ... қоймасының қоймашысы өндіріс бойынша бухгалтер араларында сәйкестендіру ... ... ... мен қаржылық есептіліктің есебі. Негізгі қызметтен түскен табыс есебі 6010 шотында жүргізеді. Есептік жыл ағымында 6010 ... ... ... ... яғни ... өнімді өткізуден түскен табыс жинақталады. Жыл соңында 5610 шотында шығарылады.
Әр ай соңында өткізуден түскен табыс және ... ... құн ... ... яғни маржиналды табыс анықталады. Маржиналды табыстан кезең шығындары алынады. Салық салуға дейінгі табыс ... ... ... ... ... ... ... бюджетке таза табыстан корпоративті табыс салығын 30% көлемінде төлейді. Кәсіпорын әр ... ... ... ... ... ... аванстық төлем сомаларын ұсынатын есеп айырысу орны бойынша салық комитетіне ... ... ЖШС ... есеп беру ... 1250 ... жүргізіледі. Сомалар негізінен малды және етті дайындауға, жұмысшылардың іс - ... ... ... ... май ... алу ... және қор ... ретінде беріледі. Іс - сапар шығындар іс - ... ... ... ... ... ... есеп беру сомалары бойынша аванстық есеп тапсырады, мұнда алынған соманың көлемі, шығындалған сома, жол ... ... ... үй талоны, тауар чектері көрсетіледі. Аванстық есепті құрағаннан кейін есеп беруші, жұмысшының есебін бухгалтер және директор қол қояды және ... ... ... ... ... олардың күндерінің дәл келуін, шығындардың жұмсалуын тексереді және одан кейін шығын ... ... ... ... ЖШС ... ... квартал сайын жасалынып өткізіледі. Есептіліктің астында қорытынды көрсеткіштер жүйесі қарастырады. Бұнда кәсіпорынның ... ... ... ... қызмет нәтижелерінің кезеңі көрсетіледі. Жасалынған есептілік жұмысы ... саты ... ... ... ... ... тұтынушыларға пайдалы ақпараттар беру, есептілік жылдың кезеңіндегі қаржылық жағдайының өзгеруі және қызметінің нәтижелері туралы дұрыс ақпарат беруге ... ... ... ... ... ... ... қызмет нәтижелерінің нақты және объективті көрінісі, барлық көрсеткіштерінің қатаң дұрыс жасалуы, бухгалтерлік және ... ... ... ... ... және ... да жағдайды сақтау. Қаржылық есептілік өзіне бухгалтерлік баланс, қаржылық шаруашылық қызмет ... ... ... ақша ... ... есеп және ... ... жазбаны қосады. Қаржылық есептілік келесідей көрсеткіштерден тұрады:
Активтер - мүлік, мүліктік және жеке мүліктік емес, ... ... ... ... ... пайдасы анықталады. Ол өткен кезең мәліметтерінің және басқа да жағдайлардың нәтижесі, соңғы, болашақта күтілетін активтердің өздігінен ... ... ... өнім ... үшін және ... да ... үшін ... Активтер физикалық (ғимарат, құрылыстар) немесе ондай формада болмауы мүмкін (лицензия, гудвилл).
Міндеттемелер - бұл ... ... ... болып табылады және кредитордың пайдасына, қарызгердің міндеттемесінің ... ... ... ... бір іс - ... ... өтеу, тауар және қызмет көрсетуді жүзеге асырады, ал кредитор қарызгерден міндеттемелердің орындалуын талап ... ... ... ... келісім шартының қатынасына активтердің алуына немесе активтердің алынғаны кезінде пайда ... ... ... - өнім ... ... ... ретінде субъект объектісі болып табылады. Баланстың пассивті құрылымында меншік капиталдың үлес салмағын жоғалуы субъектінің қаржылық жағдайының тұрақтылығы туралы айтады.
Қаржылық ... - бұл ... ... кәсіпорынның қаржы шаруашылық қызметінің нәтижесі, яғни табыстар мен шығындар арасындағы айырма. ... - бұл ... ... және ... емес ... нәтижелері. Шығындар - өнім өндіру, қызмет көрсетумен байланысты шығындар.
Бухгалтерлік баланс - ... ... ... ... ... Оны ... дейін аналитикалық есеп мәліметтеріндегі есеп регистрлерінің синтетикалық шоттың барлық мәліметтері бойынша ... және ... ... ... ... ... ... табылады. Балансты бас кітапта көрсетілген шоттар бойынша қалдықтарына негізделе отырып құрылады.
Қаржы шаруашылық нәтижелері туралы есеп - ... мен ... ... шоттың жан - жақты ашатын негізгі форма болып табылады. Есептілік келесі көрсеткіштерді қамтиды:
* ... ... ... ... ... өнімнің өзіндік құны
* жалпы табыс
* кезең шығындары
* ... ... ... ... мен ... ЖШС 100 - ге жуық адам қызмет атқарады. Жұмысқа қабылдау және шығару комбинат директорының бұйрығымен жүзеге асырылады. ... ... кадр ... ... ... Жұмысқа қабылдау кезінде жұмысқа қабылдаушымен жұмысшы арасында жеке еңбек келісім шарты құрылады.
Жеке еңбек ... ... - бұл ... мен жұмыс беруші арасындағы жазбаша түрде жасалынады. ... ... ... ... шартта қызмет ету мерзімі, еңбек режимдеріндегі шарттарды, демалыс, төлем ақылары, еңбекті қорғау, жұмысшының ... ... ... сұрақтарды қамтамасыз ету материалды жауапкершілігі бар екі жақты келісім шарты болып табылады. Еңбек келісім шартын ... үшін ... жеке бас ... ... кітапшасы, ТСН, зейнетақы келісім шарты, диплом, жеке әлеуметтік коды туралы күәлік қажет. ... ... ... ... жеке ... ... еңбек кітапшасында жұмысқа қабылдауы туралы жазылады. Еңбек ақы төлеу ЖШС штаттық кестесінің шешімі бойынша мерзімдік болып келеді. ... ақы ... қоры ... ... ... ақысын төлеу 8110 шотта жүргізіледі, өнімді өткізуден айналысатын жұмысшылар 7110 шотта, басшылар мен әкімшілік персонал 7210 ... ... ... ... ақы ... ... айналысатын жұмысшылар есептелінетін болса, онда барлық шығындар 7110 шоттан шығарылады, әкімшілік персоналдың еңбек ... ... ... 7210 ... ... ... Кәсіпорын Уржардағы және Семей қаласындағы филиалы алдында ссудалық қарыздары бар.
1.3 Кәсіпорынның технико-экономикалық ... ... ЖШС ... ... ... ... ... және негізгі құралдарды есептеу әдістерін таңдап, негізгі құралдардың есебін бухгалтерлік есептің 16 Қозғалмайтын мүлік,ғимараттар мен құрылғылар
стандартына сай жүргізеді. Сол сияқты ... ... ... №7 ... сай жүргізіледі, материалдарды бағалаудың да ең тиімді әдісі таңдап алынған.
ЖШС келесі технико - экономикалық ... ... ... ... ... табыс, жұмыс істейтін адамдардың орта тізімдік саны; ... ... ... ... ... қор ... жалпы табыс, кезең шығындары, таза табыс, активтердің айналымдылығы, табыстылық,
ЖШС өнімдерді өткізу, сату үшін фирмалық сауда орындары қала және ... бар. ... ... - ... көрсеткіштерін 1-кестеден көруге болады.
Кесте 1 - ЖШС 2009-2010 жылдардағы негізгі технико - ... ... ... ... -
% есебімен
1
2
3
4
5
1 Өткізуден түскен табыс, мың теңге
231499
266897
+35398
+15,2
2.жұмысшылардың ортатізімдік саны, адам
90
100
+10
+11,1
3 Еңбек өнімділігі,мың теңге (1/2)
2572,2
2668,9
+96,7
+3,7
4 Қорқайтарымы, мың ... ... ... ... ... мың теңге
209 315
235 814
+26 499
+0,12
6 Жалпы табыс, мың теңге
22 184
31 083
+8899
+0,40
7 Кезең ... мың ... 453
26 ... Таза ... мың теңге
1468
7981
6513
+443,6
9 Активтердің айналымы (рет)
3,5
2,7
-0,8
-22,8
10 Рентабелділік, %
0,0082
0,0197
+0,0115
+140,2
Кесте мәліметтері бойынша ұйым көрсеткіштерінің жоғарылағанын байқауға болады. Жұмысшылардың саны 2009 жылы 90 адам ... 2010 жылы 100 ... ... +10 адамға асқанан көреміз. Себебі, өткізуден түскен табыс көбейгендіктен соған сәйкессінше адамдардың да маңыздығы зор. ... ... 2009 жылы 2572,32 мың ... ... 2010 жылы +96,7 мың ... артып, 2668,9 мың теңгені құраған. Себебі, бұған өнім өткізуден түскен табыс пен адамдар санының көбейгендігі әсер ... ... ... ... әсер еткендіктен еңбек өнімділігіде өседі.
Қор қайтарымына ... ... 2009 жылы 5,92 мың ... ... 2010 жылы 5,64 мың ... ... Қор ... төмендеуінің себебі негізгі құралдардың құнының және өнімді өткізуден түскен табыстың артуы болып табылады.
Өнімнің өзіндік құны 2009 жылы 209315 мың ... ... 2010 жылы бұл ... +26499 мың ... көбейіп, яғни 235814 мың тенгеге өскенін көреміз. Бұл дегеніміз өнім көп өндіргендіктен соған сәйкес өнімнің де өзіндік құны да өсіп ... ... ... ... +8899 мың теңгеге (31083 -22184) немесе +0,40 пайызға 2010 жылы ... ... оған ... ... түскен табыс пен өнімнің өзіндік құны әсер тигізеді. Осы көрсеткіштер өскен сайын жалпы табыста өсіп отырады.
Кезең шығындары 2010 жылы 2009 ... ... +29,2 ... 2009 жылы 20453 ... 2010 жылы 26427 мың ... ... өскен. Кәсіпорынның есептік кезеңдегі әкімшілік шығындарының ұлғаюымен сипатталады.
Таза табысқа келетін болсақ, ол 2010 жылы 2009-ға қарағанда, +443,6мың теңгеге ... 2009 жылы 1468 ... 2010 жылы 7981 мың ... ... Кезең шығындарының артуына қарамастан, кәсіпорынның таза табысы ұлғайды. Оның себебі 2010 жылы жалпы табыс соммасының үлкен көрсеткішке ие ... ... ... ... адам
3 Е?бек
?німділігі,
те?ге (1/2)
4
?ор?айтары
мы, те?ге
5 ?німні?
?зіндік
??ны, мы?
те?ге
6 Жалпы
табыс, мы?
те?ге
7 Кезе?
шы?ындар
ы, мы?
те?ге
8 Таза
табыс, мы?
те?ге (6-7)
9
Активтерді?
айналымы
(рет)
10
Рентабелді
лік, ... 3 - ЖШС ... ... ... ... - ... ... динамикасы
ЖШС активтер айналымдылығының 2010 жылы 2009 ... ... -22,8 ... ... ... келесіде. 2010 жылы 2009 жылмен салыстырғанда серіктестіктің қысқа мерзімді активтері, ұзақ мерзімді активтердің және өнімді өндіруден түскен табыстың артуы.
Рентабельдік 2010 жылы 0,0197 мың ... ... ... ал 2009 ... қарағанда ол - 0,0082 мың тенге ... яғни 2010 жылы - ... ... Бұл ... ұлғаюына 2010 жылы кәсіпорын табыстарының 2009 жылмен салыстырғанда ұлғаюына байланысты. Оны кестеден 1 көруге болады.
ЖШС ... ... ... технико - экономикалық көрсеткіштері динамикасын төмендегі 3-суреттен көруімізге болады.
2.НЕГІЗГІ ҚҰРАЛДАР ... ЖШС ... ... өндірісте бірнеше жыл көптеген өндіріс циклі барысында пайдаланылып, бірте-бірте тозады және өзінің қасиеті мен түрін сақтай ... өз ... ... жаңадан өндірілген өнімге аударады. Негізгі құралдар өндірістік және өндірістік емес болып бөлінеді.
Негізгі құралдардың ... ... ... орын ... және шығуы сәйкес құжаттармен өңделіп отырады.
ЖШС негізгі құралдар негізінен өндірістік ғимараттарды және тұрғын үйлерді, құрылғыларды салудан; машиналар, жабдықтар, ... ... ... алудан; өз күшімен құрал-саймандар дайындаудан; малдардың төлдерін негізгі табынға ... ... ... мен жеке ... ... ... алынған негізгі құралдардың келіп түсуінен; объектілерді үзақ мерзімге жалға алудан (келісімді құнын ... ... ... ... қорға қосқан үлес нәтижесінде келіп түскендерден қалыптасады. Негізгі құралдардың түсуі мынадай құжаттармен рәсімделеді.
Негізгі құралдарды қабылдау-тапсыру (орнын ауыстыру) актісі ... ... ... ... ... ... үшін; қолданылып жүрген заңға сәйкес олардың енгізілуі ерекше тәртіппен рәсімделуге тиіс жағдайлардан басқасы, оларды пайдалануға берілуін рәсімдеу үшін; негізгі ... бір ... ... ... ... ... рәсімдеу үшін; негізгі құралдарды қоймадан (қордан) пайдалануға берілуін рәсімдеу үшін, сондай-ақ басқа да ... ... ... ... ... ... үлестерді, сатуды, сыйларды) оларды негізгі құралдардың құрамынан шығару үшін қолданылады. ... ... ... объектісін қабылдау-тапсыру актісін жасауға тек шаруашылық мүлкінің, құрал-сайманның, жабдықтардың және тағы ... ... ... ... ... егер бұл ... бір типті болса, құндары бірдей болып, бір календарлық ай ішінде қабылданған болса ғана жол беріледі. Рәсімделгеннен кейін осы ... ... ... ... қоса тіркеліп акт бухгалтерияға беріледі, бас бухгалтер қол қойып, ... ... ... ... ... адамдар бекітеді.
Негізгі құралдарды қабылдау-тапсыру (орнын ауыстыру) актісі негізінде Түгендеу карточкасы толтырылады.
Кәсіпорынға келіп түскен тіркелген активтер ... ... ... ... ... ... құралдарды құжаттайды. Тозығы жетіп, қажетсіздендірілген құралдарға толтырылады. ... ... жою ... ... ... ... ... құрылады. Комисия негізгі құралдарды жою туралы комиссия отырысының хаттамасың құрастырады . ... ... ... ... ... ... әдістері бар: азаятын қалдық әдісі; өндірістік әдіс; кумулятивтік әдіс; құнды біркелкі тарату ... түзу ... ... ЖШС ... ... амортизациясы түзу сызықты әдіспен есептеледі. ЖШС тіркелген активтер бойынша амортизацияны есептеу ведомісі жүргізіледі.
Негізгі құралдардың амортизациясының бірқалыпты әдісі мына ... ... ... құн - ... ... нормасы =
Пайдалану мерзімі ... ... ... ... ... ... жасауға тек шаруашылық мүлкінің, құрал-сайманның, жабдықтардың есебін жүргізген кезде, егер бұл объектілер бір типті болса, құндары бірдей болып, бір ... ай ... ... болса ғана жол беріледі. Рәсімделгеннен кейін осы объектіге қатысты техникалық құжаттама қоса тіркеліп, акт ... ... бас ... қол ... кәсіпорын жетекшісі бекітеді.
Негізгі құралдар есебіне қатысты ұйымда жасалатын шоттар корреспонденциясын ... ... ... ... 2 - ... ... ... есебіне қатысты ұйымда жасалатын шоттар корреспонденциясы
Шаруашылық операциялар мазмұны
Шоттар корреспонденциясы
Дебет
Кредит
1 Негізгі құралдар жарғылық капиталға салым ретінде қабылданды
2410
5110
2 Банк несиесі ... жаңа ... ... ... ... ... ... Негізгі құралдар тозуы есептелді
2420
2410
ЖШС негізгі құралдардың жөндеуін шаруашылық өз күшімен жүргізеді.
Қаржылық ... ... ... ... ... ... ... қорытындылары Түгендеу описімен рәсімделеді.
3.МАТЕРИАЛДЫҚ ЕМЕС АКТИВТЕР ЕСЕБІ
Материалдық емес активтер - ... ... ... жоқ, ... ... субъектіге ұзақ уақыт немесе үнемі қосымша табыс әкелетін активтер. ... ... ... емес активтер иеліктен шығару қабілетіне ие болуы керек.
Олар өндіріспен байланысты деп бөлінеді. Қолдану құқықтарымен байланысты және ... да ... емес ... ... ... ЖШС ... емес ... түріне негізгі қызмет түрімен негізгі қызмет түрімен айналысуға берілген лицензия жатады. Оның уақыты шексіз. ... ... ... түрі болмағандықтан ашылған түрдегі есебі жүргізілмейді.
Негізгі құралдар аудиті ЖШС жүргізілген. Сонымен қоса, ... ... бар ... мен қозғалысын бақылап отыру үшін оларға түгендеу жүргізіліп отырады.
Негізгі құрал-жабдықтарды мүліктік түгелдеу жылдың қаржылық есептер мен ... ... ... жылына ең аз дегенде бір рет қараша ... ... ... ... ... негізгі құрал-жабдықтардың нақты барлығы, техникалық жағдайы туралы дәл, толық мәліметтерді алумен қатар бухгалтерлік есепке алу, мәліметтермен салыстыру да жатады.
Негізгі ... - ... ... ... және ... жағдайы туралы мәліметтер жазылып, мүліктік түгендеу біткеннен кейін шаруашылықтың ... ... ... ... ... аты ... олардың техникалық сипаттамалары берілуі керек.
Мүліктік түгендеу тізімдерін бастамас бұрын ... ... ... қандай күйде екенін, техникалық паспорттар мен ... ... ... ... және ... ... ... жалға және сақтауға берілген құралдардың құжаттарын тексереді.
Бухгалтерлік есеп регистрлерінде және техникалық құжаттарда алшақтықтар мен дәлсіздіктер табылған жағдайда ... ... мен ... енгізіледі. Түгендеу негізгі құралдардың нақты барын бақылауға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ... құрылымын төмендегі 3 кестеден көруге болады.
Кесте 3 - ... ... ... ... ... ... құралдар, мың теңге
2009 жыл
2010 жыл
мөлшері,
мың теңге
үлес ... ... ... ... ... ... ішінде:
47 267
100
45 784
100
- Жер
740
1,56
740
1,63
- Ғимараттар мен құрылыстар
5600
11,85
5600
12,23
- Машиналар мен жабдықтар
40 127
84,89
38 544
84,18
2 Басқа да негізгі құралдар
800
1,7
900
1,96
Негізгі құралдар ... 2010 жылы ... ... ... мен ... 2009 жылы ... ... 2010 жылы 12,23%-ды құраған. Негізгі құралдар кәсіпорынның өндірістік потенциалын білдіретіндіктен, олардың мөлшерінен және құрылымынан кәсіпорынның өндірістік қуаты тәуелді. 2010 жылы ... ... орта ... ... -1483 мың теңгеге (45 784 - 47 267) кеміген. Басқа да негізгі ... 2010 жылы 2009 ... ... ... ... ЖШС 2009-2010 жылдар аралығындағы жұмысшылар санының динамикасы 4 суретте көрсетілген.
50
40
30
20
10
0
жер ... мен ... ... мен ...
Сурет 4 - ЖШС ... ... ... динамикасы
4.МАТЕРИАЛДЫҚ-ӨНДІРІСТІК ҚОРЛАР ЕСЕБІ
ЖШС тауарлы-материалдық қорлар келесі активтер түрінде болады: өндірісте пайдаланылуға немесе жұмыстар мен қызметтерді ... ... ... мал ... әр ... ... ... алынған жартылай шикізаттар және құрастырушы бұйымдар, отын, ыдыс және ыдыстың материалдар, қосалқы ... және ... ... ... ... субъект қызметі барысында сатуға шығарылған дайын өнім тауарлар.
ЖШС материалдық қорлардың есебі бухгалтерлік есептің №7 ... ... ... Онда ... ... ... босалқыларды кіріске уақытында және толық енгізу, сақталу орындарының жағдайын қадағалау, олардың қозғалысы бойынша барлық операцияларды толық және ... ... ішкі ... ... ... кәсіпорынға қажет емес материалдық қорларды тауып сату, сақталатын орындардағы құндылықтардың қалдықтары мен ... ... дәл ... ... ... ... түрін есепке алу үшін 1310 ... ... ... ... ... ... асады. Шикізат, материалдар, сатылып алынған жартылай фабрикаттар, отын, қосалқы бөлшектер баланста олардың нақты өзіндік ... ... Осы баға ... ... ... есепте көрсетіледі; талдамалы есепте-тұрақты есеп бағасымен көрсетіледі.
ЖШС материалдық қорлар орташа құн әдісі бойынша ... Бұл әдіс ... ... құны ай ... ... ... ... орташа қосындысы деп түсіндіріледі.
Бұл әдісті есептеудің математикалық формуласы мынадай:
Σм.қ. + Σалын.
Орташа құн = ... + ... ... Σм.к. - ... ... басындағы қалған материалдардың қалдық құны;
Км.қ. - есептік кезеңнің басындағы қалған материалдардың қалдық саны;
Σалын. - ... ... ... - ... ... ... ЖШС ... қорлардың есебі арнайы типтік құжаттармен өңделеді. арқылы шаруашылыққа келіп түскен ... ... ... ... үшін ... шикізаттар түскен кезде пайдаланады. Қоймаға түскен әрбір ... ... ... ... Қоймашы әрбір материалдар түрінің кірісі және шығысы бойынша жазбаларды осы құжатқа ... ... ... ... қоймаға бухгалтериядан материалдардың қалдықтарын есепке алу кітабын береді, оған қойма меңгерушісі материалдардың есепке алу ... ... ... ... Жаңар жағар майды сатып алу талондар реестрлерге тіркеледі . ... ... ... қозғалысы айдың соңында есеп берумен рәсімделеледі. Бухгалтерияда материалдар есебі мен қозғалысының есебі шоттар байланыстарымен көрсетіледі. Материалдық құндылықтарды ұрлау, ... ... ... жою ... ... кезіндегі зиян белгіленген бағалар бойынша айқындалады.
ЖШС материалдардың қозғалысын есепке алу ... ... ... төмендегі 4-кестеден көруге болады.
Кесте 4 - ЖШС - нің материалдардың ... ... алу ... ... корреспонденциясы
Шаруашылық операциялар
мазмұны
Шоттар корреспонденциясы
Дебет
Кредит
1 Жабдықтаушылардан материалдар келіп түсті
1310
4110
2 Қосымша құн салығы есептелінді
3130
4110
3 Материал құны ... ... ... есеп беруге тиісті тұлғадан түсті
1310
1250
5 Негізгі құралдарды жойғаннан материалдар кірістелді
1350
6160
6 Материалдар негізгі өндіріске жіберілді
8110
1310-1350
7 Материалдар жалпы және әкімшілік бағытқа жұмсалды
7210
1310-1350
8 ... ... ... материалдық босалқыларды есепке алуды материалдық жауапты адамдар немесе олардың келісімімен жұмысын ... ... ... ... ... алу үшін ... ... жүргізеді. Босалқылардың әрбір номенклатуралық нөміріне жекелеген карточкалар ... ... соң ол ... ... ... толтырылған күйінде беріледі.
ЖШС алған карточкаларда қоймашы материалдардың сақталатын орнын (стеллаждар, ұялар) сипаттайтын реквизиттерді толтырады. Карточкаларға жазбалар құжаттардың негізінде жазылады.
ЖШС ... ... ... қалдықтары қорлардың белгіленген нормасынан жоғары немесе тең болса, онда қойма меңгерушісі бұл туралы жабдықтау ... ... ... Бұл ... ... ... ... нақты қалдық қорының ауытқушылығы туралы дабыл анықтамасы қолданылады. Ол нақты қалдық қордың ... ... ... бақылау үшін және қозғалыссыз жатқан қалдыққа бақылау жасау үшін қолданылады. ... бір дана етіп ... ... ... материалдарды есепке алу карточкасының деректері бойынша жасайды. Анықтамаға деректерді енгізудің ... ... ... ... ... белгілейді.
ЖШС бухгалтерияға берер алдында жазбалардың дұрыстығы және карточкадағы қалдыктардың шығарылуы қойманың өзінде тікелей тексеріледі. ... ... ... ... ... ... коймадағы "Құжаттарды қабылдау-өткізу тізімінің" негізінде кабылдайды.
Жетіспеушіліктер мен материалдық жағынан жауапты адамдардың қызметіндегі тәртіп ... ... ... ... ... мен өткізілген нұсқамалардың нәтижелері туралы бухгалтерияның қызметкері бас бухгалтерге хабарлауға тиіс.
Айдың ... ... ... ... ... ... ... кітабын қоймашыға береді, оған қойма меңгерушісі материалдарды есепке алу карточкасындағы қалдықтарын көшіріп жазады. Мұнан кейін деректерді салыстырып тексеру үшін ... ... ... ... топтары бойынша және бүтіндей алғанда кітап бойынша жиынын бухгалтерияға қайтарады.
Сөйтіп, қойма меңгерушісі материалдарды есепке алуға, олардың карточкаларын жүргізуге, құжаттардың тізімдерін ... және ... есеп ... ... ... ... ... сорттары бойынша шартты сандық белгілері -- номенклатуралық нөмірі (коды) ... ... соң ... ... ... бары мен қозғалысы бойынша берілген нөмірі қойылады. Номенклатуралық нөмірі: баланс шоттарының нөмірі немесе материалдардың қатар нөмірі бойынша берілуі мүмкін.
Материалдардың ... ... ... ... бағасы көрсетіледі, яғни ол баға-номенклатурасы деп аталады. Ол жүйеленген материалдар тізімі бойынша жасалады және оны кәсіпорынның барлық бөлімшесі (материалды-техникалық жабдықтау, ... ... ... ... ... ... ... қоймаларынан ТМҚ-ды алған кезде алушы-кәсіпорын өздерінің жауапты тұлғалары аркылы жүзеге асырады.
Материалдардың қозғалысын есепке ... ... ... типтік кұжаттар пайдаланылады.
ЖШС жабдықтаушылардың қоймасынан тауарларды алу үшін ... ... ... ... ... Сенімхатты бухгалтерия рәсімдеп, алушының қолын қойғызып, қолхат алу арқылы береді.
Берілген сенімхатты есептеу журналы, ... ... және ... ... ... ... беру үшін ... тұлғамен келісім шарт жасалады, ондай келісім шарты жоқ болған жағдайда бір ... ... ... ... ... ... ... субъектілер оның мерзімін көрсетеді. Сенімхатқа кәсіпорын басшысы, бас бухгалтері қол қойып, мөр басады. Сол ... ... ... ... ... ... ... жағында жазылады. Егер де алынатын тауарлар саны жағынан көп болмаса және түрлері де бір тектес болып келсе, онда ... ... сапы мен ... бір ... ... ... ... ТМҚ алынған жағдайда оған бірнеше накладной керек болса, сенім беруші сенімді тұлғаға бір сеінмхатын беруіне болады, бірақ онда ... ... ... ... күні көрсетілуі тиіс. Егерде бір ғана сенімді тұлғаның бірнеше қоймадан тауар алуына тура келсе, онда оған әрбір қоймаға ұсыну үшін жеке ... ... ... ... ... ... тауарлы-материалдық құндылықтарды алған кезінен бастап беріледі. Мерзімі өткен сенімхаттары бойынша есеп бермеген лауазымды тұлғаға жаңа сенімхаттар берілмейді. ТМҚ ала салысымен ... ... ... ... ... туралы құжаттарды бухгалтерияға беріп, ТМҚ қоймаға өткізу керек, олардың сол құндылықтарды ... ... ... ... ... де ... алу құқы жойылса, онда одан сенімхаты қайтып алынады, ал жіберушілерге басқа сенімхат беріледі.
Пайдаланбаған сенімхаттар мерзімі өткеннен кейін ... күні ... ... ... ... ... қайтарған кезде оны "Сенімхаттарды есепке алу журналына" тіркейді және оның түбіршегіне "пайдаланбаған" деген белгісін ... ... ... есеп беру ... соңына дейін сақталады, сосын есепті кезеңнің соңында жойылады.
Жабдықтаушылар (жіберушілер) ТМҚ босатқан кезде, әрбір жіберілген бөлігіне үш ... ... ... онда сенімхаттың нөмірі, күні көрсетіледі. Оның біріншісі ТМҚ алушыда, екіншісі жіберушінің өзінде қалады, оны ол алдағы ... ... ... ... ... үшін пайдаланады. Ал үшіншісі бухгалтерияға беріледі. ТМҚ босатып біткен соң, ең соңғы партиясының құжаттарымен бірге сенімхатын да бухгалтерияға ... ... ... ... ... бойынша босатуына болмайды:
- сенімхаттың барлық реквизиттері толық ... ... ... ... болса;
- көрсетілген сенімхаттағы құжаттары болмаса;
- сенімхаттың мерзімі біткен болса;
- субъектіден берілген сенімхаттың жойылғаны туралы хабар алса;
- ... ... ... өз ... ... (жойылса, қайта кұрылымдық өзгерістер жасаса).
ЖШС жабдықтаушылар сатып алушының қоймасына автотранспортпен ТМҚ-ды жеткізіп берген кезде сатып алушылардың материалды жауапты ... ... ... жабдықтаушылардың экспедиторынан алған ТМҚ-дың санын және брутто салмағын, тауарлы-транспорттық (көліктік) накладной мәліметімен салыстырады, олар екі ... ... Егер ... ... ... болмаса, онда оның бір данасына қол қойып және штамп басып, ТМҚ қабылданды деп жазады. Накладнойдың бір экземпляры ... ... ... ... Ал егер айырмашылық болса, онда оның саны мен сомасына акті жасалады. Ол екі дана етіп ... және оған екі ... да ... ... қол ... Оның ... жабдықтаушыға жібереді, ал екіншісі ТМҚ қабылдаған жауапты тұлғада ... одан әрі ол ... ... Акты ... ... ... ... бола алады.
Егер материалдар, дайын өнім және тауарлар басқа кәсіпорынға жіберілсе, онда шығыс накладнойы құрастырылады. ... ... ... ... ... және ... Шот-фактураны толтырады. Егер жүк қосарлана жүретін құжаттарынсыз келсе, онда ТМҚ-ы актімен рәсімделеді, сол актіде нақты ... саны мен ... ... Бұл ... ... ... ... жөн, егер де олар болмаса тәуелсіз бакылаушылар қатысады. Актіні жасаудың барлық ережесі сақталса, онда ол ... ... ... ... және ... ... ... қоюға негіз бола алады.
Материалдар жойылған уақытта бухгалтер материалдарды жою актісін толтырады. Тауарлы-материалдық қорлар аудиті тәуелсіз түрде аудитормен ... ... ... ... ... ... тексеру бағдарламасы құрылып, егжей-тегжейлі түрде есеп жүргізілу барысының дұрыстығы тексеруге алынды.
Материалдар бойынша журнал-ордерді толтыру үшін ең алдымен әр ... шоты ... ... толтырылады. Содан кейін материалдардың әр шоты бойынша Журнал-ордер мен ведомостер толтырылады.
5.ЕҢБЕК ЖӘНЕ ... ... ... ... ... өсуіне және өнімнің өзіндік құнын төмендетіп, оның сапасын ... ... ... ... есеп ... септігін тигізуге тиіс. Жұмысқа жаңа қабылданғандарды құжаттайды, ... ... ... мұны ... ... толтырады. Кадрлар бөлімінің бастығы немесе жұмысқа қабылдауға жауапты адам бұрыштама қойған бұйрықтың жобасы, қажетті жағдайларда, ... ... ... және ... ... ... үшін ... бөлімшелерге жіберетін рұқсат қағаз болып табылады.
Құрылымдық бөлімше бастығы оны жұмысқа қабылдауға ... ... ... жасайды: бұйрық жобасының сыртқы жағында жолданушының қандай разряд бойынша, не қандай жалақымен қандай жұмысқа қабылдануына ... ... де ... ... ... ... ... жұмыс жағдайымен келісімі, келіссөз, бойынша нұсқаулар берілгендігі туралы белгілер үлгінің сыртқы жағына қойылады.
Жұмысқа алу ... ... ... ... ... жалақысы белгіленіп, бос тұрған қызмет орнын және штат ақыны ... үшін ... ... ... ... ... ... бөлімі жұмысқа қабылдау туралы бұйрықтың негізінде жеке карточкалар толтырады, жұмысқа қабылданғаны туралы еңбек ... ... ал ... ... шот ... немесе соған сәйкес құжат жасайды.
Жеке карточканы кадрлар бөлімінің қызметкері жұмысшалардың өзінен сұрап отырып, жеке құжат, әскери ... ... ... оқу ... бітіргені туралы құжаттар негізінде бір дана етіп жазады.
Кәсіп пен мамандық кодтары жұмысшылардың кәсіптерінің, қызметкерлердің қызмет ... және ... ... ... ... ... ... туралы деректердің бұдан былайғы барлық өзгерістері жеке карточкаларда жүйелі түрде көрініс ... ... ... ... ... кейін, жұмысқа қабылдаушы адам карточкаға, қол қойып, толтырған күнің ... ... ... ... ... бұйрық жазылады. Оны кадрлар бөлімінің қызметкерлері барлықтарына екі дана етіп толтырады. Бірі ... ... ... ... бухгалтерияға беріледі. Кәсіпорын басшысы қол қояды. Бұйрықтың негізінде ... ... есеп ... ... өз ... ... қызметкер үлгінің бет жағына өтініш жазады.
Жұмысшылар мен қызметкерлердің жұмыс уақытының белгіленген кестесін сақтап ... ... ... ... ... ... ... алу, еңбек төлемі бойынша есеп айырысу, сондай - ақ еңбек жөніңде ... есеп беру үшін ... ... ... ... ... ... уақытын пайдалану есебін жүргізеді. Мұны өкілеттілік алған адам бір дана етіп ... ... ... соң бухгалтерияға беріледі. Жұмысқа келмеу себептері туралы немесе жұмыс күнінің толық істелмегені туралы, мерзімнен тыс істелінген жұмыс туралы және ... ... ... ... ауытқушылықтар жөніңде дұрыс толтырылған құжаттар (жұмысқа жарамсыздық парағы, ... және ... ... орындағаны туралы анықтамалар) негізінде ғана табельге белгілер қойылуға тиіс.
Жұмыс уақытын пайдалану есебі табельдерде қызметкерлердің жұмысқа ... ... ... әдісімен немесе тек қана ауытқушылықтарды (келмегендерді, кешіккендерді) тіркеу ... ... ... ... қызмет істеп жүргендерді тізімдік қызметкерлер деп бөледі. Тізімдік ... ... ... ... бойынша бір күннен артық мерзімге, ал қызметтің қалған түрлері бойынша кем ... бес күн ... ... қабылданған барлық тұрақты, маусымдық және уақытша қызметкерлерге енгізеді.
Ай соңында бухгалтер жұмысшыларға есеп-төлем ведомісін құрастырады. Оның негізінде ұсталымдар ведомісі ... ... ... ... ... жұмыс істеп жүргендерді жұмысшылар және қызметшілер деп екі топқа бөледі. Қызметшілер тобынан мынадай категориялар бөлінеді; басшылар, ... және осы ... ... ... да қызметкерлер. Жұмысшылар заттай материалдық құндылықтарды жасауға, жұмыстарға және қызмет көрсетуге тікелей қатысатын адамдар. Қаржылық кезеңнің соңында кадр бөлімінің ... ... ... ... ... есеп ... тапсырады.
Еңбек және оның төлемі есебінің негізгі міндеттері еңбек шығындарын ... ... және ... ... ... ... пайдалануын бақылау болып табылады.
Бұдан басқа есептің көмегімен нормативтік тапсырмалардың орындалуын, келісімді бағаларды, тарифтік ... ... мен ... ақыларды, есептелген еңбек ақы санасының жұмысшылардан қабылданған өнімдерді өндірім жөніңдегі құжаттарда көрсетілген өнімнің саны мен сапасына сәйкестігін сыйлықтардың және ... ... ... ... есептелуін бақылайды.
Өндірім мен еңбек төлемі есептері өндірілген өнім ... ... ... пен ... жарамсыз өнім туралы уақытында және дәл деректер ... ... ... ... ... ... сәйкес еңбек төлемінің мөлшерін дұрыс және уақытында анықтауға; өндірілген өнімнің ... мен ... ... шала ... ... ... бақылауға, өндірістегі түйектердің, бөлшектердің және агрегаттардың қозғалыстарын қадағалап отыруға қажет.
Өндіріс ... мен оны ... ... төлемінің қолданылатын жүйесіне, өнім сапасын бақылауға, есеп пен басқа да ... ... ... ... бастапқы құжаттар есебі мен үлгісінің әртүрлі әдістерін қолданады. Жаппай өндірісте және еңбекті ұжымдық әдіспен ұйымдастыруда өнім ... мен ... ... ... әдетте соңғы операциядан өткен өнімді қабылдап алудан бастап жүргізеді. Жұмысшыға еңбек төлемін оның өндіріміне сәйкес төлейді.
Өндірім есебінің ... ай бойы ... ... ... бір топ жұмысшыға жазады. Өндірім есебінің тізімдемесін ай бойы бірнеше әртүрлі жұмыс істеген бірнеше жұмысшыға жазады.
жауапкершілігі шектеулі серіктестігі шаруашылық ... ... ... ... ... ... және ... шығарып отырады, яғни олардың сандары өзгереді, демек ... ... ... ... ... ... Қызметкерлердің құрамдық өзгерісінің есебін кадрлар бөлімі (басшы осыған өкілетті етіп қойған адам) жүргізеді, ол ... ... және оның ... бөлімшелерінде қызметкерлердің санын және оның өзгеру себептерін, жынысын, жас мөлшерін, категорияларын, кәсіптерін, қызмет орындарын, ... ... ... ... бөлімін және басқа белгілерін есепке алады.
ЖШС жұмысқа қабылдаған кезде еңбеккерлермен өзара тікелей жеке еңбек келісім-шартын жасайды.
Жеке еңбек ... - ... ... мен ... ... ... ... келісім, онда жұмыс орны, келісім шарттың мерзімі, еңбек тәртібінің жағдайы, демалысы, жалақысы, еңбекті қорғаудың басқа да ... ... ... ... ... келісім-шарты бойынша тараптардың жауапкершілігі, міндеті, құқықтары белгіленеді. Жеке еңбек келісімшартында өндіріс саласының ерекшеліктері, нақты ... ... ... ... ... баір ... ... шарттың мазмұны мен сипаты ашылады. Дегенмен де, келісім-шартқа ... 7, 8, 9 ... ... ... Кез келген 16 жасқа толған азамат, осындай жеке ... ... ... құқылы. Жұмысшылардың жұмыс уақытын қолдану есебінің табелі ... ... ... ... оның ішінде жоғары және арнаулы орта білімі бар ... және ... ... техникалық білім беретін мектептерді т.б. бітірген жас жұмысшыларға да толтырылады. Жұмысқа қабылдануы, басқа бір тұрақты жұмысқа ауысуы және ... ... ... ... ... негізінде) еңбек кітапшасына еңгізілетін әрбір жазбаны әкімшілік сол кітапша иесіне таныстырып, ... ... ... қол ... ... ... ЖШС ... жұмыстан шығарғанда қолданылады. Оны кадрлар бөлімінің қызметкері барлық қызметкерге екі дана етіп ... Бірі ... ... ... ал ... ... ... Оған басшы қол қояды. Бұйрықтың негізінде кәсіпорынның бухгалтериясы қызметкермен есеп ... ... өз ... ... ... ... бет ... арыз жазады.
Жұмысшылар мен қызметшілердің жұмыс уақытының белгіленген кестесін сақтап жүруін бақылау, жұмыс істелеген уақыт туралы деректер алу, еңбек ... ... есеп ... ... ... жөнінде статистикалық есеп беру үшін жұмыс істеп жүргендердің барлық категорияларының жұмыс уақытын пайдалану есебі жүргізіледі. Табельді өкілеттігі бар адам бір дана етіп ... олар ... ... соң ... ... Жұмысқа келмеу себептері туралы немесе жұмыс күнінің толық істелмегені туралы, мерзімнен артық жұмыс істегені туралы және басқа қалыпты жұмыс ... ... ... дұрыс толтырылған құжаттар негізінде ғана табельге белгі қойылады. Жұмыс уақытын пайдалану есебі табельдерде қызметкерлердің жұмысқа келген-келмегендерін жаппай тіркеу әдісімен, немесе тек ... ... ... т.б.) тіркеу әдісімен жүзеге асырылады.
ЖШС жеке еңбек келісім-шартындағылар қарастырылады:
- белгісіз мерзімге;
- белгілі ... ... бір ... орнына, белгілі уақытқа;
- еңбеккерлер жоқ болған жағдайда оның ... ... ... ... ... ... үшін ... беруші жұмыскерден ... ... жеке ... жеке ... қодын, зейнеткерлік келісм-шартын, білімі туралы құжатын талап етуге құқылы. Жеке еңбек келісім-шарты не қол қойылған соң, жұмыс беруші бұйрық ... ... ... ... бөлімінің бастығы немесе жұмысқа қабылдауға жауапты адам бұрыштама қойған ... ... ... ... ... ... ... және жағдайларымен таныстыру үшін құрылымдық бөлімшелерге жіберетін рұқсат қағаз болып табылады. Құрылымдық бөлімше бастығы оны жұмысқа ... ... ... ... ... ... ... мерзімінің ұзақтығы да көрсетіледі. Қызыметкерлердің жұмыс жағдайлары мен келісімі, келіссөз, ... ... ... ... ... өрттің алдын алу шараларының минимумы бойынша нұсқаулар берілгендігі туралы белгілер және басқа да ... ... сырт ... ... Жұмысқа алу туралы бұйрйқтың жобалында кәсіпкердің айлық жалақысы белгіленіп, бос тұрған қызмет орны және штат ... ... ... ... ... ... ЖШС нан ... басшысы қол қойған бұйрық қызметкерге хабарланып, одан ... ... ... ... ... ... ... жалақы - бұл еңбек үшін төлем, оны еңбек келісімі ... және ... ... белгіленген көлеміне сай еңбеккерлел орындаған жұмысы үшін алады.
Еңбек тиімділігін арттырудың әртүрлі жолдары бар, атап айтқанда: сыйлық, үстеме, кепілдік төлемдер. ... ... ... жағдайын ескере отырып, ережесін дербес әзірлейді, сондай-ақ онда еңбеккерлердің категориясын, ... ... ... ережесін белгілей алады.
Іс жүзінде еңбек ақыны ұйымдастырудың екі ... ... ... - ... ... ... қарай) және мерзімді (істеген күніне қарай).
ЖШС ... ... ақы ... ... ... ... ақы төлеген кезде алдын-ала белгіленіп қойған денгейде әзірленген өнімнің немесе орындалған жұмыстың әрбір бірлігіне есептейді. Әр ... ... ... бағыттама бетке толтырылады. Мысалы, ЖШС сату бөлімінің он жұмыскеріне келесі еңбек ақы ... 100 ... ... 1000 ... және одан әрі ... 100 ... ... 200 теңгеден төленетін бес жұмыскері 230 тауар бірлігін, іш жұмыскері - 190 тауар ... және екі ... -160 ... ... ...
Енді біз ағымдағы айда тауарды сатумен айналысқан еңбеккерлердің жалақысын есептейміз.
230 тауар бірлігін сатқан еңбеккерлердің жалақысы:
=(1000+(230-100)*200)*5=135000 тенге;
190 тауар бірлігін сатқан еңбеккерлердің ... ... ... бірлігін сатқан еңбеккерлердің жалақысы:
=(1000+(160-100)*200)*2=218000 тенге.
Осындай тәртіппен ЖШС ... ... ... ... ЖШС ай ... ... есеп-айырысу төлем тізімдемелері жасалады, оларды жинақтап түйістіру керек. Бұл үшін деп аталатын әзірлік кестесін пайдаланады. Онда қызметкерлермен есеп ... ... ай ... қалдықтары; есептелген, берілген, қайта есептелген, есепке алынған және ұсталынған сомалары, сондай-ақ айдың аяғындағы берешегі, қалдықтары көрсетіледі.
ЖШС ... ... аз ... ... еңбекақы төлеу операцияларының саны өте көп. Соған байланысты аудиторлық процедуралардың басым бөлігін жүзеге асыру кезінде бұл шоттар ... ... сол ... ... бақылау тестілерін жүргізу үшін бақылауға шолу жасау процесінде жинақтайды. ... ... ... есеп ... ... ... ... көздері:
* Есеп саясаты;
* Қаржылық есеп беру;
* Бас кітап, бухгалтерлік есеп регистрлері;
* Ұжымдық келісім-шарт;
* Жұмыскерлерге сыйақы беру және марапаттау туралы ... ... ... Азаматтық-құқықтық сипаттағы келісім-шарт, контракт;
* Кадрды есепке алу жеке парағы, беттік карточка;
* Жұмыс уақытының ... ... Есеп ... ... ... ... ... рапорт, маршруттық қағаз, жол қағазы;
* Орындалған жұмыстың актісі;
* Еңбекке жарамсыздық қағазы;
* Оындау ... ... ... ... ... кезіндегі аудитордың негізгі мақсаты - елеулі қателіктердің жоқтығына көз жеткізу. Персоналмен еңбекақы бойынша есеп айырысулардағы бұрмалаушылықтарды қосымша ... ... ... ... ... баптары төмендегілер болып табылады:
- ақша төлемін сипаттаушы ... ... да ... шоттары.
Аудитор жинақталған еңбекақы туралы мәліметтерді алуға және олардың математикалық дәлдігін тексереді. Жалпы нәтижені төлем ведомосымен салыстырады. Осы жерде еңбекақы шығыстарына ... Бас ... ... ...
ЖШС-ге қатысты тексеру жүргізу кезінде персоналдық еңбекақысы бойынша ... ... ...
- ... ... ... ... кәсіпорында қабылданған сыйақы төлеу жүйесі бойынша жұмыскерлерге сыйақы есептеудің ... мен ... ... орташа еңбекақыны есептеудің дұрыстығын;
- қолданыстағы заңдық құжаттарда қарастырылған жұмыс істелінбеген уақыт үшін төлемдердің есептелуін;
- түнгі уақытта, жұмыстан кейін қалып ... ... ... ... ... ... ... қалған кезде, ауыр және денсаулыққа зиян келтіретін жұмыстарды орындаған кезде, мейрам және демалыс қүндері үшін қосымша төлемдердің дұрыс есептелуін.
++ ... ... ... ... ақыдан ұсталымдардың толықтығы мен олардың өз уақытында жүзеге асырылуына зерттеу жүргізеді, яғни төмендегілерді тексереді:
++ - жеке ... ... - ... ... ... - ... ... ... ... ... сондай-ақ арифметикалық қате жіберу арқылы артық берілген сомалардың қайтарылуы (жойылуы);
++ - ... ... ... ... бойынша борыштардың жойылуы;
++ - жұмыскердің ... ... ... ... ... ... ... - орындау құжаттары бойынша.
Еңбекақыдан ... ... тек ... ... ғана ... арырылады.
Тексеру кезінде ерекше назар аударылатын ұсталымдардың негізгі түрі жеке тұлғаның табысына салынатын салық болып табылады. Оған тексеру жүргізу кезінде ... ... ... ... ... ... асырылады, қолданыстағы заңнамаларда қарастырылған жеңшлдіктерді қолданудың заңдылығы расталады.
Сақтандыру компанияларымен жасалынған сақтандыру келісім-шарттарының, төлем тапсырмаларының және жұмыскерлердің жеке шоттарының ... ... ... сақтандыру келісім-шарты негізінде жұмыскерлердің пайдасына кәсіпорынның шоттарынан ақша қаражаттарын ... ... ... Ары ... есеп регистрлерінде көрсетілген шот корреспонденцияларының және есептелген еңбек ақы сомалары мен ұсталымдардың, есептелген, ... және ... ... ақы бойынша талдамалық және синтетикалық есеп мәліметтерінің дұрыстығын анықтайды. Тексеру қорытындысында төмендегілерді анықтайды:
- еңбекақы қорына шығыстарды ... ... ... ... өнімнің (жұмыстың, қызметтің) өзіндік құнына апарудың дұрыстығын;
- еңбекақы қоры ... ... ... орындалуының дұрыстығын;
- синтетикалық және талдамалық есептерді жүргізудің, жиынтық мәліметтердің және еңбекақы қоры бойынша бухгалтерлік қорытынды есеп беру нысандарын толтырудың ... ... ... ... іс-сапар шығыстарының орнын толтыру кезінде төленген (егер ондай жағдай орын алған болса) сомалардың тұлғаның жиынтық табысына енгізілуін.
++ Еңбекақы қоры ... ... есеп ... Бас ... синтетикалық (жинақтаушы) есеп мәліметтерімен және бухгалтерлік баланс көрсеткіштерімен сәйкестігін анықтау үшін Бас кітаптағы және баланстағы шоты ... ... 1-ші ... ... есеп айырысу - төлем ведомостарының жиынтық сомаларымен салыстырады. Ауытқушылықтар табылған жағдайда олардың себебін анықтайды.
ЖШС ... ... және ... ... ... ... мақсатында еңбеккерлердің материалдық мүддесін күшейту үшін сыйлық пен марапаттау жүйесі енгізілген.
ЖШС ... ... ... ... үшін ... беру мынандай көрсеткіштері бойынша жүзеге асырылады: еңбек өнімділігіне, өнім ... ... және ... соңғы нәтижелерінің жақсаруына байланысты болады. Сыйақылардң мөлшері істенген жұмыстың маңыздылығы мен күрделігіне қарай жұмысшыардың ... мен ... ... ... ...
ЖШС еңбек жағдайының өзгерген кезінеде жасалатын қосымша төлемдер түрі де қарастырылған. Мысалы, бірнеше қызметті қатарынан ... ... ... ... аясы кеңейгенде) немесе уақытша жұмысқа келмегендердің міндетін атқарған кезде, түнгі уақыттағы жұмыс үшін ... ақы, ... ... ... істеген үшін, демалыс және мереке күндері жұмыс істеген ... ... ... ... ... үшін ... ... еңбекақылары.
6.ӨНДІРІСКЕ ЖӘНЕ ӨНІМНІҢ ӨЗІНДІК ҚҰНЫН КАЛЬКУЛЯЦИЯЛАУҒА КЕТКЕН ШЫҒЫНДАР
ЖШС ... ... ... ... ... ... калькуляциялық карточкаларға жазылады. Үстеме шығындардың есебі 8410 бөлімшесінің сәйкес шоттарында есеп алынады. Оған өндірісті ұстау шығындары, ... ... ... ... ... ... ... кіреді.
Ал, өнімді өткізуге кеткен шығындар өндірістік шығындармен қосылып өнімнің толық өзіндік құнын құрайды.
Өндірістік шығындар деп ... ... және ... ... ... айтады. өндірістік шығындарға бір өнімді шығаруға қатысты материалдық шығындарды, шикізат, ... ... ... мақсаттағы отын мен энергия, жұмысшылардың негізгі және қосымша еңбек ақысы, үстеме шығындар кіреді. Экономикалық элементтеріне қарай шығындар төмендегідей болып бөлінеді.
* ... ... ... ақы ... ... ақыдан аударымдар;
* басқа да шығындар;
Өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау мен өндіріс шығындарын есептеудін мынадай әдістері бар: қарапайым әдіс, передельдік әдіс ... ... ... ... ет ... ЖШС осы ... ... нормативтік әдіс өндірістік шығындарын есептеуге қолданылады.
Өндірістік шығындар бойынша ... ... ... 5 - ... ... 5- ... ... шығындар бойынша шоттар корреспонденциялары:
Шаруашылық операциялар мазмұны
Шоттар корреспонденциясы
Дебет
Кредит
1 Негізгі өндіріске материалдар жіберілді
8110
1310
2 Негізгі өндіріс жұмысшыларына енбекақы есептелді
8110
3350
ЖШС өндірістік ... ... 8110 , 8310 , 8410 ... ... ... ... ... Шаруашылықтың бөлімшелері ведомосын толтырады. Өндіріске қатысты барлық мәліметтер құпия ... ... ... мен ... - ... ... негізінде пайда болатын немесе осы әзірлеу (дайындау) кезінде қажетгі компоненттер болып табылатын шикізат пен ... ... ... ... Осы ... ... шикізаттардың құны (су шаруашылык жүйесінен субъектінің жинайтын, су үшін телемі және де ... ... ... ... ... корғауға, оларды пайдалану мен жаңғыртуды ұйымдастыруға арналған мамандандырылған ұйымдардың шығындарын өтейтін баска да төлемдері), арнайы ... ... ... жер ... арттырудың шаралары көрсетіледі.
Лимиттік - алу карталары және талап-накладнойы ... ... пен ... материалдарды, сондай-ак сатып алынған материалдарды өндірісте есептен шығару үшін негіз болып табылады. Осы ... ... ... ... ... ... есеп объектілері бойынша "Материалдардың шығыстарын тарату" деп аталатын талдамалық кестеге топтастырылады және "Цехтар бойынша шығындарының" ... ... ... ... есеп регистрлерына (ведомостар, машинограммалар, карточкалар) жазылады.
Көмекші материалдар -- ... ... ... ... ету үшін ... материалдарды шығару кезінде пайдаланған көмекші материаддардың шығыны (технологиялық мақсаттарға пайдаланған ... ... ... көмекші материалдардың құны белгіленген шығыс нормасы бойынша өнімнің өзіндік кұнына енеді, ол үшін өнім бірлігіне есептелген сметалық ... ... ... ... мен ... ... болса, аталған мөлшерлеме қайта каралуы мүмкін.
Көмекші материалдардың нақты ... ... ... ... құнына, тауарлы өнімге және аяқталмаған өндіріске сметалық мөлшерлеме бойынша пропорциональды түрде таратылады.
Қайтарылған қалдықтар - бұл негізгі, көмекші және қосалқы ... ... ... ... ... материалдык ресурстарының шығыстарына кайтарылған өндіріс калдықтарының (отходтарының) құны қосылмайды.
Қайтарылған қалдықтар ... ... ... ... жылуды сақтайтын материалдар т.б. материалдық ресурстары - саналады, бірак олар өзінің сапасын, ... ... ... ... ... өз ... ... пайдаланбауы мүмкін.
Белгіленген технологияға сәйкес өнімнің басқа түрін өндіру үшін толық қанды материал ... ... ... ... қалдыққа жатпайды. Сондай-ақ қалдыққа ілеспе өнімдері де жатпайды, олардың тізімі ... ... алу және ... ... ... есептен шығару әдістерінде белгіленген.
Қайтарылған қалдықтар (отходтар) келесі тәртіпте бағаланады:
- егер де ... ... ... мұқтаждығы үшін, бірақ өнім азайтылып шығарылса немесе қосалқы ... ... ... ... кеңінен тұтынатын тауарларды дайындау үшін пайдаланса, онда шикізат пен материалдардың бастапқы құнының ... ... ... ... ... ... немесе сыртқа сатуға кетсе, олардың жинау мен өңдеуге жұмсалған шығындарын шегере отырып, қалдықтарға ... ... ... егер де ... ... ... шикізат немесе толыққанды материалдар ретінде пайдалану үшін ... онда ... ... материалдар бастапқы толық бағасы бойынша бағаланады.
Қайтымсыз (пайдаланылмайтын) қалдықтар бағалауға жатпайды. Қалдықтарды пайдалануды нормалау қажет, ал оларды кіріске ... ... ... ... ... қою керек.
Қайтымды қалдықтарды қоймаларға тауар құжаттамалары (накладнойы) бойынша кіріске алады, олардын құнына "Шикізат пен материалдар" бабы ... ... пен ... ... ... Қаддықтардың кіріске алынуын 206 (1350) - шоттың дебеті және 900 (8110) -шоттың кредиті бойынша көрсетеді. 900 (8110) ... ... ... есеп регистрлеріне (карточкаларға, ведомостарға) жазылады.
Сатып алынатын бұйымдар, шалафабрикаттар және ... ... мен ... ... ... ... қызметтеріне жинақтауға пайдаланатын шалафабрикаттар мен сатып алынған бұйымдарға немесе дайын өнім алу үшін ... ... ... өндеуге түсетіндерге кеткен шығындар; басқа жақтың кәсіпорындарының көрсеткен өндірістік сипаттағы кызметтеріне ақы төлеуге ... ... сол ... ... түрлерінін өзіндік кұнына тікелей жатқызылуы мүмкін, сондай-ақ материалдар мен шикізатты өңдеуге, ... ... ... ... ... орындауға және белгіленген технологиялық процестерді сақтау үшін бақылау жасауға, орталық коймаға дейін запастарды жеткізіп беру бойынша сыртқы жақтың транспорттық ... ... ... ... ЖШС ... ... (ДКШ) шығынның келесі түрлері жатады: жабдықтау-сату ұйымдарына төленетін үстемелері (наценкасы); жүкті тасығаны үшін косымша кіре ақысы; субъектің ... ... ... беру мен ... ... ... ... ұйымдастырылған агентгікті және қоймаларды, кеңселерді ұстау шығыстары; материалдарды тікелей дайындаумен байланысты іс-сапар шығыстары т.б.
Технологиялық мақсатқа арналган энергия мен отындар. Өндіріс ... ... ... ... ... түрі) мен отындардың шығындары. Олардың шығысы есепте шикізаттар мен ... ... ... көрініс табады.
Технологиялык максатқа отын шығындарына кәсіпорынның өзі өндірген отындардың кұны да және басқа жақтан ... ... ... кұны да ... ... кәсіпорынның технологиялық, двигательдік жөне басқа да өндірістік жөне шаруашылық мұқтаждарына жұмсалатын сатып алынған энергиянын барлык түрлері.
... өзі ... ... ... және ... да түрлерін өндіруге, сондай-ақ сатып алынған энергияны оны ... ... ... трансформациялау мен беруге жұмсалатын шығындар тиісті шығын элементтеріне енгізіледі; табиғи кему нормалары шегінде материаддық игіліктердің кем шығуы мен бүлінуінен болған ... ... ... материаддық ресурстарды жеткізіп берумен байланысты шығындар (тиеу-түсіру жұмыстарын қоса ... ... ... ... ... (еңбекақы төлеуге, негізгі қорлар амортизациясына жұмсалатын шығындар, ... ... және т.б.), ... ... ... құнына жеткізіп берушіден (жабдықтаушылардан) материалдык ресурстармен бірге алынған ыдыстың кұны оның бағасына енгізілген жағдайда жеткізіп берушілерден алынған материалдық ресурстардың ыдыстары мен ... ... ... ... ... ... да ... өзіндік құнына еңгізілген материалдық шығындардан қайтымды қалдыктардың кұны ... ... ... қайтымды қалдықтары деп өнім өндіру процесінде пайда болған, бастапқы ресурстын тұтыну ... ... ... ... ... толық немесе ішінара жоғалтқан және оның салдарынан көтеріңкі шығындармен (аз өнім шығара отырып) пайдаланылатын немесе негізгі мақсатқа мүлдем пайдаланбайтын ... ... ... ... және ... да материалдық ресурстар түрлерінің калдықтарын айтамыз. Өнімнің ... да ... ... үшін ... ... ... ... технологияға сәйкес басқа цехтарға, бөлімшелерге берілетін материалдық ресурстар қалдықтары қайтарымды қалдықтарға жатпайды.
Кәсіпорынның дайын ... ... ... кеткен шығындардың калькуляциясын құрайды. Ай соңында кәсіпорын бойынша шығындардың жоспарлық талдауы. Шығындар құрылымының диаграммасы көрнекті түрде көрсету үшін салынады.
ЖШС ... ... ... ... ... ... ... өзіндік құнды есептеу тәртібі қаралды. Өндірістік шығындарға тексеру жүргізгенде әрбір өнім түрінің өзіндік құнын анықтау дұрыстығы тексерілді. Материалдық шығындарға тек ... ... ... ма, әлде ... ... ма, осы ... ... алады.
Үнемдеу мақсатымен нормалардан кем материалдарды қолдану өнімнің сапасына кері әсер етпеуі керек. ... ... ... ақы шығындары дұрыс есептелді ме, одан аударымдар уақытында жүргізілгендігі де ... ... ... ... құралдардың тозуынын дұрыстығы да өзіндік құнның дәл анықталуына әсерін тигізеді.
Өндірістік шығындарды тексеру барысында өнім өндіруге қатыссыз ... да ... ... ... құнына енгізіліп кетпеуі қатаң бақыланады. Сонымен қатар шаруашылықтың есеп саясатында көрсетілген өндірістік шығынды есептеу әдісі іс жүзінде қолданылатындығы да тексеріледі. Есеп ... ... ... бір ... ... ... бөлімшесінің сәйкес шоттарының айналымдары мен қалдықтары ... ... ... ... соңында жинақтаушы шотқа жабылып, қажетсіздендірілуі де тексеріледі. Серіктестіктің негізгі қызметі - тамақ ... ... ... өндірістік шығындар есебі мен оны тексеруді ұйымдастырудан бүкіл қыржылық нәтижелер тәуелді болады деуге болады.
Өндірістік шығындарды талдаудын қайнар көздеріне бизнес жоспар, 8110 шоты ... ... ... ... ... элементтері бойынша талданады. Талдаудың негізгі мақсаты - өнімнің өзіндік құнын анықтау болып табылады.
Толық ... ... ... ... ... ... ... жұмсалғанын білуге болады. ет комбинаты ЖШС дайын өнімнің бірнеше түрін шығарады. Кептірілген ... шала ... ... ... ... ... ... кептірілген шұжық түрінің өзіндік құны экономикалық элементтері бойынша келесі 6- кестеде көрсетілген.
Кесте 6 - ... ... ... ... ... ... құнын экономикалық элементтері бойынша талда
Шығын элементтері,
мың тенге
2009 жыл
2010 жыл
Жиыны,
мың ... ... ... ... 780
80,2
151 180
84,6
2 Еңбекақы шығындары
14 321
8,4
15 954
8,9
3 Еңбекақыдан аударымдар
2 299
1,3
2 393
1,3
4 Негізгі құралдардың тозуы
9 877
5,8
6 ... ... да ... ... 698
1,7
6 Толық өзіндік құн
169 199
100
178 583
100
ЖШС өндірілетін өнімнін өзіндік құны экономикалық ... ... ... ... ... ең көп үлес ... - ... шығындар. Олардың көлемі 2010 жылы 84,6% -ті құрайды. Ал еңбек ақы шығындары 2009 жылы - 14321 ... ... 2010 жылы - 15954 ... ... ... ақы ... 2009 жылы - 2299 теңге болса, 2010 жылы 2393 теңгеге өсті. Негізгі құралдардың тозуына ... ... 2010 жылы 2009 ... ... ... ... Басқа да шығындарға келетін болсақ, 2010 жылы олар - 2,6%-ға төмендеген. Толық ... құн 2010 жылы 9384 мың ... (178 583 - 169199) ... ... ... ... ... болады.
7.ДАЙЫН ӨНІМДЕР, ТАУАРЛАР, ІСТЕЛГЕН ЖҰМЫСТАР, КӨРСЕТІЛГЕН ҚЫЗМЕТТЕР ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ӨТКІЗУ ЕСЕБІ
Дайын өнімді ... ... ... ет ... ЖШС-нің өндірістен дайын өнімді шығару ордері толтырылады. Артынша өндірістен дайын өнім шықаны жайлы ведомость толтырылады.
Дайын өнімді есептеу үшін 1320 деп ... ... ... шот ... ... өнім ... айналым қаражаттарына кіреді және ол қаржылық есеп беруде нақты өзіндік құны бойынша көрініс табады.
Дайын өнімнің нақты өзіндік құны есептік ... ... ... ғана анықталады. Ағымдағы есептік кезеңде өнім тұрақты түрде қозғалыста болады, сондықтан өнім ағымдағы есеп үшін есептік бағасы бойынша ... ... ... ол үшін ... ... өткен айдағы нақты өзіндік құны, тіркелген бағасы пайдалануы мүмкін.
Есептік кезеңнің соңында ауытқудың пайызы мен ... ... ... ... оның ... ... ... өзіндік құнына дейін жеткізеді.
Дайын өнім - негізгі және қосалқы цехтардың сатуға арналған өнімі. ... ... ... өндірісте жасағаны, оның біртұтастығы, стандартпен немесе техникалық шарттарға сәйкестігі, техникалық бақылау қызметінен өткендігі, паспорты, ... және ... ... ... ... ... тапсырыс берушулердің қабылдап алғандығы және басқа жайлары - міндетті түрде актімен рәсімделіп отырады.
Ауытқудың пайызы мен сомасы ай ішінде ... және ай ... ... ... ... ... кәсіпорынның экономиясын немесе артық жұмсалғанын көрсетеді, олар да ... өнім ... ... ... ... - қызыл жазумен, ал артық ... - ... ... ... ... ... ... сомасын қалдық қосылған есептік құны бойынша түскен түсімдерге бөліп жүз пайызға көбейтеміз.
Дайын өнімді ... ... ... немесе өнімді шығару жиынтығы бойынша өндірістен қоймаға ... ... ... (накладной) цехта 2 данада етіп жазылады. Дайын өнімді қоймаға тапсырғанан кейін, накладнойдың бір данасы қоймада, екіншісі цехта қалады. Экономиканың әртүрлі ... ... ... арнайы бланкілері қолданылуы мүмкін.
Қабылдау-тапсыру құжаты аспаптық, радиотехникалық кәсіпорындарында, жаппай және сериялық өнідірістерде, басқа өнеркәсіп салаларында өндіріс ... ... ... үшін қолданылады.
Қабылдау - тапсыру құжатын өнімді шығару көрсеткіштерімен қатар, өнімді өткізу үшін де пайдаланады. Бұл ... жеке ... ... ... ... ... номенклатурада дайындалатын өнім тетектерін есепке алу үшін қолданылады.
Өндірістік тапсырмаларын орындалу барысын жедел байқап отыру үшін және шығарылған ... ... ... жедел есептеп отыру үшін өнеркәсіптің барлық салаларында деген құжаттың нысаны қолданылады.
Тауарлар бір цехтан екінші цехқа ауыстырылса, онда ... ... ... ... ... ... өткізумен байланысты шығындар есебі үшін 7110 шоты ... ... ... ... ... ... тұлға материалдар бойынша материалдық есеп беру құрастырады .
Дайын өнім шығарылған соң, оған кеткен шығындар тізімделеді және ол кесте ... ... ... көрсетулердің көлемі өзара байланысты көрсеткіштер болып табылады. Өндірістік мүмкіндіктер мен шектелмеген сұраныс шарттарында бірінші ... ... ... ... шығарылды. Кәсіпорын нақты өткізе алатын көлемде қызмет көрсетулерді жүзеге асыру керек.
Осы жиынтық бойынша бір айдағы өнімді кірістеуге ... Бұл ... оған ... накладнойлар қоса тіркеледі.
ЖШС-гі қоймаларда дайын өнім есебін, материалдар есебі сияқты қойма есебін ... ... ... ... ... ... ... қойма меңгерушісі дайын өнім қалдықтарының кітабына көшіреді. Дайын өнімнің кірісі мен шығысы жөніндегі құжаттар, оның ... ... ... ... ... ... кірісі мен шығысы жөніндегі құжаттарды тапсыру тізімінің ... ... ... ... ... ... жинақтау есебінің жинақ ведомосіна есептік топтар бойынша шығарады. ... ... ... ... өнім ... ... салыстырып тексереді, бұл қойма есебінің бухгалтерияда жүргізілетін синтетикалық есебімен бірдей болып шығуын қамтамасыз етеді.
Жалпы ЖШС дайын ... ... ... ... ол ... талғамын қанағаттандырып отыр. Келесі Кесте 7 - ЖШС-нің 2009-2010 жылдар аралығындағы дайын өнімнің ... ... ... 7 - ... 2009-2010 жылдар аралығындағы дайын өнімнің талдауы
Өнім атауы
2009 ж
Жалпы көлемдегі салмағы
2010 ж
Жалпы көлемдегі салмағы
Ауытқу
Шұжық өнімі барлығы:
- ... ... ... ... ... ... 648
100
42
53
5
32
96
-68
4
Өнім өндірісінің өсу қарқыны оның сапасына, кәсіпорынның рентабелділігіне және ... әсер ... Өнім ... әсер ... факторлар есебі факторлық көрсеткіштерді жоспар бойынша және абсолюттік, қатынастық өсімдерін есептеу арқылы жүргізіледі.
Тауарлар - ... ... олар ... ... үшін ... ... Сатып алынған тауарлардың есебі үшін 1330 және 1350 шоттары қолданылады. Бұлар мүліктік-активтік шоттар. 1330 - шоты ... ... ... ... ... ... және сыртқы экономикалық ұйымдар пайданылады.
Тауарды бағалау есептік бағаны таңдау болып ... яғни ... ... ... кірістеледі және есептен шығарылады. Бұл ретте сату бағасы да, сатып алу бағасы да ... ... ... ... ... ... ... субьектінің есептік саясатында тіркеледі, ол шаруашылық жүргізуші субьектінің бірыңғай тауарларына қатысты үйлестірілуі керек.
Сатып алынған құны өзіне: сатып алу ... баж ... ... ... жабдықтаушыларға, делдал ұйымдарға төлейтін төлемдерін; транспоттық-дайындау және басқа шығыстарын, яғни алынған запастарымен тікелей байланысты ... ... ... жеңілдіктерін, артық төленген сомаларын және басқа да осы тәріздес түзітулерін, ... ... ... кезінде шегеріледі. Көтерме сауда кәсіпорындарында тауардың сатып ... ... ... ... баға ... бола ... Сату бағасы - бұл тауардың сол ... ең ... ... сатылатын бағасы.
ЖШС бухгалтерлік қызметті аудиторлық тексеру өткізілген. Аудиторлық тексеру өткізілгенімен қоса, тауарлы-материалдық ... ... ... бір рет ... ... ... ... жауапты түрде немесе материалды жауапты адам ауысқан кезде жүргізіліп тұрады.
Арнайы құрылған комиссия шаруашылықтағы іс ... бар ... ... ... есеп ... ... ... Тексеру кезінде табылған жетіспеушіліктер немесе артықшылықтар анықталып, оның себептері айқындалады.
Түгендеу кезінде айқындалған артықшылықтар кіріске алынады. Түгендеу ... ... ... ... ... ... мен ... және олардың бухгалтерлік есебі тексеріліп отырған кезде ғана тиімді ... ... ... - ... құны ... немесе сату құны бойынша мәселенің шаруашылық жүргізуші субекті үшін мңызы зор. Осы ... ... есеп ... төрт әдіс ... арнайы идентификациялау әдісі, орташа өлшемдік құн әдісі, ФИФО әдістері бар.
Бұл әдістердің қайсысын қолдану әрбір кәсіпорын үшін оның есеп ... ... ... ... ... ... бағаланып, қоймаға кіріске алыну операцияларының бухгалтерлік есепте көрсетілуін тексеру нәтижесінде мынадай мәселелерді ... ... ... өнімдер бұйымдарының түрлері және тапсырыстар бойынша өндірістік өзіндік құнының ... ... ... ... ... ... ... құнының ауытқу сомасының дұрыс есептеліп және олардың шығысқа ... 1320 ... ... және ... ... жазуларының Бас кітаптың және баланстың көрсеткіштерімен сәйкестігін;
Шығарылған дайын өнімдердің (жұмыс, қызмет) бухгалтерлік корреспонденцияларының дұрыс берілгендігін;
* Бухгалтерлік есеп ... және ... ... ... ... ... есеп ... және машина жазбаларының дұрыс жүргізілгендігін;
- Дайын өнімдердің дұрыс бағаланғандығын.
Дайын өнімдердің аудитін сапалы өткізу үшін шаруашылықтың шарт бойынша ... ... ... қамтамасыз есетін, шығарылған өнімді жедел бақылауды жүзеге асыру тәртібімен танысудың маңызы зор. Аудитор бұл ... жету үшін ... ... ... ... шығарылған өнімнің көлемі, ассортименті, сапасы бойынша жоспардың орындалуына және өндірістің ырғақтылығын бақылаудың ... ... ... жүргізуге тиісті.
Жедел бақылау накладнойларында және күнделікті беріліп отыратын ақпараттарда көрсетілген ... ... ... ... ... анықтайды. Өнім өндіру жоспарының орындалуымен қатар, одан ауытқу әсер еткен себептерін ... ... ... жою үшін ауытқуға жол берген нақты себептері анықталады. Тауарлы-материалдық қорлардың тиімді пайдаланылуын ... ... - ... қолданылатын қорлардың үнемді пайдалануы мен неғұрлым сапалы өнім шығару көлеміне қатысуын анықтау. Тауарлы-материалдық ... ... ... ... ... ... - бизнес-жоспар, 8110 шоты бойынша субконто, жабдықтаушылармен жасалған келісімдер жатады.
Материалдық ресурстардың пайдалануын ... үшін ... және жеке ... жүйесі қолданылады. Жалпы көрсеткіштерге жатады:
1. материалдық шығындардың 1 теңгесіне келетін пайда
2. материал қайтарымы
3. ... ...
4. ... ... мен ... көлемінің өсу қарқындарының қатынасты коэффициенті
5. өзіндік құндағы материалдық шығындардың үлес салмағы
6. материалдық шығындардың пайдалану ... ... ... ... ... = ... ... түскен табыс
1 ... ... ... ... шығындар сомасы ... ... жыл ... = 11 733/231 499 = 0,05 ... ... жыл ... = ... 897 = 0,09 ... ... ... ... 1 теңгесіне келетін материалдық шығындарды көрсетеді, яғни 2009 жылы - 0,05 ... 2010 жылы - 0,09 ... ... іс ... ... бір түріне келеді.
Материал қайтарымдылық - материал ... кері ... яғни ... ... ... ... ... = ӨӨТТ / Шығындалған материалдар ... ... құны ... ... 2009 жыл = 231 499/11 733 = 19,7 ... ... 2010 жыл = 266 ... = 10,8 ... ... ... ... ... 1 ... ... көрсетуді сипаттайды, тұтынылған материалдардың 1 теңгесіне 2009 жылы - 19,7, ал 2010 жылы - 10,8 ... ... ... ... ... - бұл іс жүзіндегі материалдық шығындар сомасының жоспарланған материалдық шығындардың өлшеміне ... ... ... бойынша есептеледі: ... ... ... = ... ... материалдық шығындар сомасы / Іс жүзіндегі материалдық шығындар сомасы ... ... ... = 209 315 / 235 814  0,887 ... материал шығындарының нормаларын ұстану көрсеткіші. Егер пайдалану коэффициенті 1 - ден үлкен болса, бұл материалдардың асыра ... ... Егер ... ... 1 - кем болса, онда бұл ... ... ... ...
Материалдық ресурстарды пайдаланудың көрсетуге материалдық шығындардың қысқарылуын, оның өзіндік құнының төмендеуі мен табыстың өсуін білдіреді. ... ... ... ... ... ... ... жабдықтау ырғақтылығы, өндіріске жіберілген материалдар түрлерінің маңыздылығын категорияға бөлу, қайтарылған қалдықтар мөлшерін анықтау сияқты сұрақтарды білуге болады. Жабдықтаушылармен жасалған келісім-шарттардың ... ... ... ... отыруы қаншылықты өндіріс процессіне әсер ететіндігін, уақытында ... ... ... кері әсер ... оның ... бояулататынын анықтау арқылы, өндіріс циклінің материалдардан тәуелсіз түрде тоқтамайтындығын талдайды. Материалдық қорлардың пайдалану тиімділігін сипаттау үшін жалпылама және жеке көрсеткіштердің ... ... ... ... материалдық шығындардың 1 теңгесіне пайда, материалқайтымдылығы, материалсыйымдылығы, өнімнің өзіндік құнындағы материалдық шығындардың ... ... ... пайдалану коэффициенті жатады. ЖШС материал қайтымдылығы өндірілген өнім құнын материалдық шығындар сомасына бөлу арқылы анықталады. Бұл ... ... ... ... ... ... материалдардың қайтысын сипаттайды. Өнімнің өзіндік құнындағы материалдық шығындардың үлестік салмағы материалдық шығындардың өндірілген өнімнің толық ... ... ... тең. Бұл көрсеткіштің динамикасы өнімнің материалсыйымдылығының өзгеруін сипаттайды.
ЖШС материалдық қорлардың тиімділігік көрсеткіштерін талдау 8-кестеде көрсетілген.
Кесте 8 - ЖШС - нің 2009 - 2010 ... ... ... ... талдау
Көрсеткіштер
2009 ж
2010ж
Ауытқу
+,-
%
1 Өндірілген өнімнің көлемі, мың теңге
229 768
262 241
+32 473
+16,48
2 Материалдық шығындар, мың теңге
209 315
235 814
+26 499
+11,23
3 Материал сыйымдылығы, мың ... ... ... мың теңге
1,69
1,11
-0,58
-34,32
Жоғарыдағы кестеде материал сыйымдылығы мен материал қайтымдылығы көрсеткіштерінің соңғы ... ... ... Оған әсер ететін жалпы өнім көлемі 16,48%, ... ... ... 2010 жылы ... ... ... сыйымдылығы көрсеткіші -22,41%-ке кеміді, 2009 жылы 1,16 мың теңге болса, 2010 жылы 0,90 мың ... ... Ал, ... ... ... -34,32%-ке азайды, ол 2009 жылы - 1,69 мың ... ... 2010 жылы 1,11 мың ... ... Бұл ... ... ... табыстың материалдар құнын айтарлықтай мөлшерде жаппай қайтымдылығының азайғанын көрсетеді.
Өнім ... өсу ... оның ... ... ... және ... әсер етеді. Өнім өндірісіне әсер етеін факторлар есебі факторлық көрсеткіштерді жоспар бойынша және абсолюттік, қатынастық өсімдерін есептеу арқылы жүргізіледі. ... ... ... ... ... ... ... қызметінің басқа түрлері бойынша жасалған өнімді, жұмыстарды, қызметтерді сатудан алынған табыстар есептеледі.
8.ҚАРЖЫЛЫҚ НӘТИЖЕЛЕР МЕН ПАЙДАНЫ ... ... ... ... ... ... есебін жүргізбейтіндіктен, салымдардың есебі, аудиті және талдауы теориялық тұрғыдан қарастырылған. ... деп ... ... ауыл шаруашылығының және экономиканың басқа да салаларының кәсіпорындарына капитал түрінде салынып, жұмсалатын шығындардың жиынтығын айтамыз. Инвестициялық қыметтің ... - ... ... кәміпкерліктен табыс немесе процент алу болып табылады.
Инвестициялардың көзі болып жаңадан қалыптасқан құн немесе таза табыстың жинақталған бөлігі саналады. ... оны ... ... ... есебінен жұмылдырады.
Негізгі капиталды жаңартуға арналған инвестиция көзі болып кәсіпорының меншігінде қалған табысы саналады. Бағалы ... көп ... ... ... көптеген критерийлерін алдын ала айқындайды.
Мысалы, инвестор өзінің барлық ақшаларын бір компанияның акцияларына салды делік. Бұл ... ол ... ... ... ... ... ... болады.
Егер кәсіпорын қаражаттары бірнеше компаниялардың акцияларына салынатын болса, онда инвестордың табысы неғұрлым аз ... ... ... ... ... болады.
Егер инвестор әр тараптандыру принципін ұсынатын болса, онда ол инвестициялық портфель деп аталынатын бағалы қағаздардың жиынтығымен байлатысты болады.
Инвестиция - ... ... ... және ... ... ... ғылыми-техникалық прогрестің жетістіктерін еңгізуді, инфроқұрылымды дамытуду көздейтін басты фактор.
Инвестицияны дамытуда кәсіпорынды қаржыландыратын және ұзақ мерзімге несие беретін ... ... ... мен ... ... ... құрылған инвестициялық қорлар ерекше роль атқарады. Сөйтіп, қорлар экономиканың неғұрлым пайлалы салалары мен кәсіпорындарына капиталдың құйылуына жағдай ... ... ... ... ... есеп ... түрлері және осы инвестициялар салынған объектілер бойынша жүреді.
Қаржылық инвестицияларды сатып алу кезінде ол оның ... ... ... ... ал ... ... ... алумен байланысты тікелей шығыстар, яғни брокерлік марапаттауы, банктің көрсеткен қызметі үшін төленетін пайыздары, қор биржасының комиссондық төлемдері ... ... ... ... құны мен оның ... алынған құнының арасындағы айырмашылықтары (сатып алу кезінде пайда болған жеңілдік) инвестор өзі иеленген уақыт ішінде амортизацияланады.
Қысқа ... ... ... ... ... не ағымдағы құнымен, не сатып алу құнымен немесе ағымдағы құнының ең төменгі бағасымен есептелінеді.
Егер де қысқа ... ... ... ... (нарықтық) құнымен есептелсе, онда тұрақты түрде кезеңдік өзгерістерін ескеріп отыруға тура келеді, мысалға қор биржасындағы инвестицияның котировкасы ... ... ... ... ... онда ол ... болып табылады, ал керісінше өзгерсе, онда ол шығыс болып танылады.
Егер де қысқа мерзімді қаржылық инвестиция ағымдағы ... ... алу ... ең ... ... ... онда оның баланстық құнын келесі негізде анықтайды:
- ... ... ... ... түрі ... ... ... жеке инвестициялары бойынша.
Бұл кезде сатып алынған бағасы ағымдағы бағадан жоғары болса, онда ол олардың айырмашылығы шығыс ... ... ал ... ... - ... ... ... мерзімді қаржылық инвестициялар бухгалтерлік баланста төмендегідей жолмен анықталады:
- сатып алу құнымен;
- қайта бағалау құны ... ... ... ... ... және ағымдағы құнның ең кіші бағасымен бағаланады, яғни қоржындық бағалы қағаздар негізінде.
Ұзақ мерзімді қаржылық инвестицияларды ... ... ... ... ... ... анықтау керек және бір уақытта ұзақ мерзімді инвестициялардың бір ғана түрі ... ... ... қаржылық инвестицияның қайта бағаланған сомасы меншік капиталының өсіміне жатқызылады. Инвестициялар құны ... ... ... сол ... үстеме бағасының сомасы есебінен жүргізіледі.
Бір инвестицияның үстеме сомасы жоқ болған жағдайда оның құнының төмендеуі зиянға есептелінеді.
Инвестицияның үстеме ... ... ... құны ... болса, сол инвестицияның зияны өтелгеннен кейін меншік капиталына жатқызылады, яғни сол сомаға өседі.
Ұзақ мерзімді инвестициялар құны ... ... ... бұл ... ... құны қайта қарауды талап етеді. Құнды тап ... ... ... инвестиция үшін жеке анықталады және есептелінеді. Бұл ... ... ... ... үлес ... және ... түрі ескерілуі керек.
Қаржылық инвестициялар есептен шығарылғанда, оны сатқаннан түскен пайда мен ... ... ... ... ... алып ... ... ол не табысқа, не шығысқа жатқызылады.
Егер инвестиция бұрын қайта бағаланған ... ... құн ... ... ... онда ... бағалай сомасы табысқа немесе қабылданған есеп саясатына сай бөлінбеген ... ... ... қаржылық инвестиция қысқа мерзімді қаржылық инвестицияға өтетін болса, онда оның сатып алу мен баланстық құны ең ... баға ... ... ... ... ... ... болса, онда қайта бағалау сомасы аудару кезінде шығарылып тасталады.
Егер де қысқа мерзімді қаржылық инвестиция ағымдағы құнмен есептелсе, онда ол баланстық құн ... ... ... ... ... ... бағалау сомасы инвестицияның табысы болып табылады.
Қысқа мерзімді инвестицияларды ұзақ мерзімді ... ... онда олар ... алу және ... құнның ең төменгі бағасы бойынша немесе ағымдағы құны ... ... ... қаржылық инвестициялардың есебін тексеруге кірісердің алдында тексерудің сапасы мен тиімділігін арттыру мақсатында тексеру барысында анықтауды, назар ... ... ... ... ... бойынша бағдарлама жасайды:
- баланста инвестициялардың дұрыс көрсетілгендігін тексеру;
- инвестициялардың ... және ... есеп ... ... тексеру;
- шаруашылықта қаржылық инвестициялардың дұрыс сыныпталуын тексеру;
- инвестициялардың құнын анықтауда ... ... ... тексеру;
- нақты қолда бар құнды қағаздардың сақталу орнын анықтайтын бастапқы құжаттармен танысу;
- құнды қағаздарды ... алу ... ... есеп ... дер ... ... ... тексеру;
- қаржылық инвестицияларды қайта бағалаудың нәтижесін, қайта бағалаудың қайталану жиілігін тексеру;
- қаржылық инвестицияларды шығысқа шығару операцияларының бухгалтерлік есеп жазуларының ... дер ... ... асырылғандығын тексеру
Қаржылық инвестиция - акционерлік қоғамда шығарылған акция, облигацияларға және басқа да ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Инвестицияның мақсаты салым салынған өндірісті ... ... ... өнімдердің сапасын барынша жақсарту,яғни оларды халықаралық стандартқа сай етіп, сыртқы рынокқа сата алатындай дәрежеге жеткізу.
Қаржылық инвестициялар мерзіміне байланысты 2 ... ... ... ... (1 ... кем) және ұзақ мерзімді (1 жылдан астам).
Қаржылық инвестициялар қабылданғанда сатып алу бағасы бойынша бағаланады. Қысқамерзімді қаржылық инвестициялар ... ... ... ... ... ... ағымдағы құн бойынша;
2 сатып алу және ағымдағы құнның ең азы бойынша.
Екінші әдіс бойынша бағаланса, баланстық құн ... ... ... немесе жеке инвестициялар негізінде есептеледі. Қысқа мерзімді қаржылық инвестициялардың ағымдағы құнының өзгеруінен алынған ... ... зиян олар ... ... ... мерзімде көрсетіледі.
Ұзақ мерзімді қаржылық инвестициялар бухгалтерлік баланста төмендегідей бағаланады:
1 сатып алу бағасы бойынша;
2 ... ... құны ... ... ... ... сатып алу және ағымдағы құнның ең азы бойынша.
Ұзақ мерзімді қаржылық инвестицияларды үстеме бағалау сомасы өзіне меншікті ... ... ... Ұзақ мерзімді қаржылық инвестицияларды қысқамерзімді қаржылық инвестициялар қатарына ауыстыру мына ... ... ... ... алу құны ... ... құнның ең азы бойынша;
2 баланстық құн бойынша, егер қысқамерзімді қаржылық инвестициялар ағымдағы құн бойынша ... ... ... ... ... ... ауыстырғанда былай бағаланады:
1 сатып алу және ағымдағы құнның ең азы ... ... құн ... егер олар ... осы баға ... ...
Инвестицияларды есептеу кезінде келесі әдістер қолданылады:
- Үлестік қатысу әдісі - инвестициялар сатылып алынған кезде сатып алу бағасы бойынша ... ... ... ... таза ... өзгерістерін мойындауына қарай өзгереді: көбейеді немесе азаяды. Осы әдісті қолданғанда инвестициялардың ... құны ... Құн ... - ... алу ... ... сатып алу бағасы бойынша көрсетіледі.Инвестициялардан түскен табыс "Табыстар мен шығындар туралы есепте" көрсетіледі.
Тәуелді ... ... ... ... қатысу әдісі бойынша консолидацияланған қаржылық есептілікте, жақын болашақта өткізу мақсатымен инветициялар сатып алынғаннан, тәуелді шаруашылық ... оның ... ... беру ... ... ... ұзақ мерзімді шектеулерді жүзеге асырғаннан басқа жағдайларда есептеледі. Бұл жағдайда олар құн ... ... ... ... ... ... ... құрмайтын инвестордың жеке қаржылық есептілігіне енгізілген тәуелді ... ... ... ... ... ... әдісімен немесе құн әдісімен;
- ұзақмерзімді инвестициялардың есебі бойынша қабылданған есептік саясатпен сәйкес сатып алу құны ... ... ... ... немесе сатып алу және ағымдағы құнның ең төменгі бағасы бойынша.
Инвестициялар есебі бойынша шаруашылық операцияларды төмендегі 9 ... ... 9 - ... есебі бойынша шаруашылық операциялар
Шаруашылық операциялардың қысқаша мазмұны
Шоттар корреспонденциясы
Дебет
Кредит
1 Еншілес, тәуелді және біріккен - ... ... ... сатып алу
2310
3320-3330
2 Өткізу және басқа да шығындалу кезінде инвестициялардың баланстық құнының ... ... - оның ... ақша ... ... ... және оған көрсетілген мерзім ішінде осы құнды қағаздың номиналды құнын белгіленген пайыз төлей тұрып, өтеу міндеттемесін мақұлдайтын құнды қағаз. Облигацияларды ... ... екі ... мүмкін:
- номиналдық құнынан үлкен баға бойынша;
- номиналдық құнынан төмен баға бойынша.
Бағдарламаға сәйкес, аудитор жылдың басындағы және ағымдағы мәліметтерін салыстырып ... ... ... ... ... ... инвестициялардың дұрыс сыныпталғандығына назар аударып, олардың есебінің шаруашылықтың қабылданғанесеп жүргізу ... ... ... ... ... ... ... құнын бағалап, анықтағанда қандай әдісті қолданғандығын және бұл әдістің шаруашылықтың жүргізіп отырған есеп ... ... ... ... ... жүргізу шығындары құжаттарында расталып және аналитикалық есепте көрсетілгендігіне, кейбір қаржылық салымдардың құны меншік құқығы көрсетілген накладнойларда және басқа да ... ... ... ... ... бөлімшесінің сәйкес шоттарына сатып алу құны ... ... және банк ... жұмсалған құнды қағаздарды сатып алуға байланысты шығындарының қосқан кіріске алынғандығын, олардың сатып алу құнына сатып алуға дейінгі ... ... ... ... ... ... ... сатушыға төлеген пайыздарының көлеміне кемітіп сатып алу құны бойынша көрсетілгендігін, құнды қағаздар түріндегі инвестицияларды сатып алу құнымен өндіру құнының ... ... ... алу ... ... ... болғанын немесе инвестор оған иелік ету кезеңінде амортизацияланғанын, сатып алынғанын, облигациялардың және осыған ұқсас құнды қағаздардың ... алу құны мен ... ... ... ... ... төмен болған жағдайда оны қосып есептегендігін тексереді.
Инвестицияларды түгендеу кезінде іс жүзіндегі қысқамерзімді және ұзақмерзімді ... ... ... ... кәсіпорындардың бағалы қағаздарына мемлекеттік және жергілікті займдардың пайыздық облигацияларына басқа кәсіпорындардың жарғылық капиталдарына салынғанын, басқа ... ... ... бар ... ... ... ... іс жүзінде бар болуын тексергенде баланста есептелген бағалы қағаздардың нақтылығы белгіленеді; бағалы қағаздардың сақталуы бағалы қағаздар бойынша табыстардың өз ... және ... ... анықталады.
Бағалы қағаздардың түгендеуі жеке эмитенттер бойынша жүргізіледі. Актте бағалы қағаздардың атын, сериясын, нөмірін, номиналдық құнын, өтеу ... және ... ... ...
Әрбір жеке бағалы қағаздардың реквизиттері кәсіпорын бухгалтериясында сақталатын тізімдердің мәліметтерімен салыстырылады.
Қаржылық инвестицияларды түгендеу нәтижелері "Бағалықтардың және ... ... ... ... ... тізіміне" жазылады.
9.АҚША ҚАРАЖАТТАРЫ ЕСЕБІ
Ақша қаражаттарын сақтау, қабылдау мен беру үшін ... т ... ... ... бар. ... ... ... берік, сигнализация құралдарымен жарақтандырылған. Кассада сол шаруашылықтың ақша қаржылары ғана сақталды. Кассада материалды ... адам ... ... ... ... ... ... 1010 және 1030 шоттарында жүргізіледі.
Кассаға ақша қабылдау кассаның бойынша жүзеге асырылады, оған бас бухгалтер мен ... қол ... ... ақша ... жеке ... ... ... бас бухгалтер мен кассир қол қойған ақшаны қабылдағаны туралы түбіртек (квитанция) (ордердің ... ... ... ... ... ... кезде кассир басшылыққа алуға міндетті. Кассаға қабылданған теңге сомасы жазумен жазылып, тиын сандармен (цифрмен) ...
... ... ... ақша кассалық шығыс ету ордері немесе тиісті үлгілі түрде дайындалған басқа да ақша ... ... ... ... және т.б. ... ... беріледі.
Егер кассалық шығыс ету ордеріне қоса тіркелген құжаттардан ұйымдардың басшысының деген жазуы және қолы қойылған болса, онда ... ... ... оның қол қоюы аса ... ... саналмайды. Кәсіпорынның кассасына адамның кассалық шығыс ету ордері бойынша ақша бергенде кассир нақты ақша алушының төлқұжатын немесе басқа да ... ... ... талап етеді. Осы екі ордерді кассаға берместен бұрын бухгалтерия қызметкерлері тіркеу журналына тіркеп жазады.
... ... ... сыйақы, еңбекақы төлеу үшін төлеу тізімдемелері қолданылады. Бұл тізімдемелер тіркеу журналына еңбекақыны, сыйақыны төлеп, үлестіріп ... ... ғана ... ... ... кассир кассадағы нақты ақшалардың қалдығын жұмыс күнінің соңында санап және оның ... ... ... жазады. Бұл кассалық кітапта деректерге өзгеріс енгізуге, өшіруге, түзетуге болмайды.
ЖШС-нің бухгалтериясында есеп айырысу шоты бойынша барлық кірістелген және ... ... ... ... карточкада есеп айырысу шотында өзгерістер, дебет пен кредит бойынша өзгерістер, сондай - ақ ... ... ... ... ... құжаттар көрсетіледі, аяғында белгілі бір күнге сальдо шығарылады кассаның ... ... мен ... бойынша жүргізіледі, қалдықтар түгендеу күніндегі есеп мәліметтерімен салыстырылады, қорытынды шығарылады.
Кәсіпорын өз банкіне өзінің шотынан ... ... ... ақша ... туралы тапсырма берген уақытта төлем тапсырмасын рәсімдейді. Ақша қаражатын басқарудың қорлар мен ... ... ... ... маңызы зор. Ағымдағы активтерді басқару өнері шоттарда ағымдағы оперативті қызметі үшін қажет қомақты соманың минимальды мөлшерін ... ... ... есеп ... тиісті тұлғаға кіші операцияларға ақша берілсе, онда ол операция өткізілгеннен кейін аванстық есеп беруді рәсімдейді. Айдың соңында бухгалтер ... ... ... ... ... ... толтырады.
ет комбинаты ЖШС-нің есеп айырысу шотында ақша қаражаттарын ... ... 10 - ... келтірілген өткізбелер құрылады.
Кесте 10 - ЖШС-нің есеп айырысу шотындағы ақша қаражаттарының есебі ... ... ... ... ... ... корреспонденциясы
Дебет
Кредит
1 Есеп айырысу шотына ақша қаражаттарының келіп түсуі:
- дебиторлық берешекті жабу есебінен;
- кассадан;
- несиені жабу есебінен;
- ... ... ... Тауарлы - материалдық қорларды жабдықтау бойынша авансты аудару
1610
1030
3 Есеп айырысу шотынан ақша қаражаттарын ... ... банк ... ... ... ... ... жабу
4010-4030
4110
1030
1030
Жақсы басқарылатын кәсіпорын үшін қажетті ақша қаражаты - бұл ақша ... ... ... баластанбауын жабу үшін арналған сақтық қоры.
Сома барлық алғашқы реттік төлемдердің жүргізілуі үшін жеткілікті болуы керек. Ақша қаражаты ... ... ... есеп ... ... болып, табыс әкелмегендіктен, олардың сақтық минимум деңгейінде бар болуын қадағалау керек. Ұзақ ... бойы ақша ... ... ... бар ... ... ... дұрыс қолданылмау нәтижесі болуы мүмкін.
Ақша қаражатының кәсіпорынға жұмыс ... үшін ... ... алу ... ... салу ... ... айналым капиталының циклінде айналдырып, өз өндірісін кеңейту;
- берешек бойынша шығындарды қысқарту мақсатымен басқа шаруашылық субъектінің табыс әкелетін жобаларына ... ... ... ... жаңа технологияларды сатып алу және т.б.
Банк шоттарында ақша қаражаты қалдығының азаюы немесе өсуі ақша ағындарының баланстанбау деңгейімен, яғни ақша ... ... және ... ... ... шығыстардан асуы бос ақша қаражатының қалдығын өсіреді, және керісінше, шығыстардың кірістерден асуы.
ЖШС-нің ақша ағындары жоспарланады, ол үшін ай ... ... бір ... кірістер мен шығындар жоспары құрылады, ал оперативтік басқару үшін - ... ... бес ... ... ұзақ ... бойы ақша ... оң қалдығы жоспарланса, онда оларды тиімді қолданудың жолдарын қарастыру қажет.
Жеке кезеңдерде ақша ... ... ... ... ... ... кезде қарыз қаражаттарын тарту көздерін жоспарлау қажет.
ЖШС-нің кассаға ақша қабылдау бас бухгалтер қол ... ... ... асырылады. Кассаға ақша салған адамға береді. Кассадан ақша беру негізінде жүргізіледі.
Жекелеген адамға кассаның шығыс ордері бойынша ақша ... ... ... ... ... ... жеке басының куәлігін көрсетуді талап етеді. Оның атауы мен нөмірін, оны кімнің және ... ... ... ...
Алушы касса ордеріне қол қояды және алған сомасын, теңгені - жазумен; ... - ... ... ... ... ... ... шығыс кассалық ордерде ақшаны алуға сенім білдірілген адамның аты-жөні ... ... жазу ... ... ... шоты бойынша мынадай 11 кесте шаруашылық операциялары көрініс табады.
Кесте 11 - ЖШС-нің есеп айырысу шоты бойынша ... ... ... ... ... ... есеп ... шотынан ақша түсті
1010
1030
2 Кассадан қызметкерлерге еңбек ақы берілді
3350
1010
3 ... ... ақша ... Есеп ... ... банк несиесі түсті
1030
4010
5 Жабдықтаушыларға аударылса
4110
1030
Есеп айырысу шотында шаруашылықтың ақша қаржылары сақталды. Есептік операцияларды жүргізу үшін ... ... ... есеп ... шотын ашқан.
Есеп айырысу шоты бойынша жүргізілетін операциялар қолданылып жүрген заңдармен реттеледі және ақша қаражаттары еркін ... ... шот ... ... бұйрықтары негізінде жүргізіледі.
Шаруашылықтағы көптеген есеп айырысулар: бюджетке салықтарды аудару, ... ... есеп ... ... есеп ... ... ... арқылы жүргізіледі. Байланыс орындары арқылы да қаржы аударымдарын сомасына шектеу қоймастан төлем тапсырмаларымен жүзеге асырады.
Ай соңында 1030 шоты ... ... - ... толтырылады .
ЖШС-нің ақшалай қаржылар аудиті қаржылық есептіліктің аудиті кезінде қатар жүргізілген. Аудиторлық қорытындыларды ұйым басшылығы коммерциялық құпия ... ... жоқ. ... бір рет немесе тосын жағдайлар мен кассир ауысқан кезде кассадағы ақшалардың түгендеуі жүргізіледі.
Түгендеуді арнайы құрылған комиссия өткізеді. ... ... ақша ... бар ... ... күні ... ... алудың мәліметтерімен салыстырылады және нәтижесі анықталады. Кем шығу артық шығу ... ... ... оның ... болу себебі және сомасы көрсетіледі.
Түгендеуге міндетті түрде ... ... адам ... ... ... ... табады.
Кассадағы жетіспеушілік сомасы материалды жауапты адамның кінәсінен болса, одан өндіріліп ... ... ... ... яғни ... ... ... сомасы қалдыққа қосылмайды; кассада осы кәсіпорынға тиісті емес ақша қаржылары және ... да ... бар ... ... кассирдің мәлімдемесі қабылданбайды.
Ақшалай қаржылардың сақталуы мен ақшалай ... ... ... ... шоттар байланысы, бухгалтерлік жазбалар арқылы тексеріліп, шаруашылықтың ақша қаржыларының қолданылуы анықталады.
Шаруашылықта ақшалай қаржылар есеп айырысу ... ... Ақша ... ... өз ... ... жұмсалады. Кассада немесе есеп айырысу шотында бос ... ... ... ... Талдаудың қайнар көзі - ақшалардың қозғалысы туралы есеп мәліметтері.
ЖШС-нің операциялық, инвестициялық және қаржылық қызметтермен айналысады. Қаржылардың ағынының ... ... ... ... болған.
ЖШС-нің ақшалай қаржылар есептілігін жүргізіп отырады, яғни әр жыл сайын ақша қаражаттарының ... ... ... ... 12 ... ЖШС-нің 2009-2010 жылдардағы ақшалай қаржылар талдауы берілген.
Кесте 12 - ЖШС-нің ... ... ... ... ... ...
%
1 Операциялық қызметтен түскен ақша:
- Ақшаның түсуі
- Ақшаның шығуы
- Нәтижесі
185 999
220 237
-34 238
235 573
221 702
13 871
49574
1465
- ... ... ... ... ... ... Ақшаның түсуі
- Ақшаның шығуы
- Нәтижесі
-
-
-
-
3110
-3110
3110
-3110
-100
-100
3 Қаржылық қызметтен түскен ақша:
- Ақшаның түсуі
- Ақшаның шығуы
- Нәтижесі
81 ... ... ... ... 223
81740
-31 520
-50 220
100
-72,05
-132,1
Барлығы
3759
-1462
-5221
-138,8
Жоғарыдағы мәліметтерді талдайтын болсақ келесідей қорытындыға келуге болады: 2009 және 2010 жылдары операциялық қызмет нәтижесінде ақша ... ... ... ... және ... ... ... жоғары көрсеткішке ие. Яғни кәсіпорынның ақша қаражаттарының кірстелуі мен ... ... орны ... ... жатады.
10.МЕНШІКТІ КАПИТАЛ ЕСЕБІ
ЖШС-ің капиталы меншік (ішкі) және ... ... ... ... құрылады. Қаржыландырудың негізгі қайнар көзі болып меншік капитал табылады. Оның құрамына жарғылық капитал, ... ... ... және қосылған капитал, жинақтау қоры, үлестірілмеген табыс) және басқа да ... ... ... ... салымдары) кіреді.
ЖШС-ің жарғылық капиталы - бұл құрылтайшылық қызметті қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... қаражаттарды алғашқы инвестициялау процесінде пайда болады. Құрылтайшылардың ... ... ... ақша ... ... ... ... және материалдық емес активтер түрінде болуы мүмкін. Жарғылық капиталдың көлемі ... ... ... ... және оның ... ... керек болған жағдайда құрылтай құжаттарының қайта тіркелуі ... ... ... ... - кәсіпорынның негізгі қорлары мен айналым капиталының, меншік иелері мен акционерлік қоғамдарға қатысушылардың салымдарының жарғыда тіркелетін және тұрақты пайдалануы мен ... ... ... ... ... - ... капиталдың негізгі элементі. ет комбинаты ЖШС-ің құрылтайшыларының салымдар жиынтығын білдіреді және 10 000 000 ... ... 13 - ... ЖШС-ің көрсетілген негізгі қызметінің мысалымен оның дамуын қарастырайық.
Кесте 13 - ЖШС-ің ... ... ... ... шаруашылық операциялар
Шаруашылық операцияның қысқаша
мазмұны
Шоттар корреспонденциясы
Дебет
Кредит
1 Клиенттерге қызмет көрсетілді
2110
6010
2 Көрсетілген қызметтің іс жүзіндегі өзіндік құны ... ... Жыл ... ... жабылды
6010
5610
4 Жыл аяғында 7010 шоты жабылады
5610
7010
Талдау жүргізушінің келесі әрекеті баланс активінің құрылу көздерін талдау керек. Бұл ... ... ... келіп түсуі, оны сатып алу және оның құрылуы да, кәсіпорынның өзінің де, ... ... ... да ... ... ... ... есте сақтау керек. Ал меншікті капитал мен қарызға алынған капиталдың арасындағы қатынас оның ... ... ... ... ... ... ... қызметі және оның дамуы көбіне өзін өзі ... яғни ... ... ... ... ... Тек ол капитал жетпегенде ғана шеттен капитал тартылады. Бұл кезде аса қиын болса да сырттан тартылған капиталдан қаржылық ... аса ... орын ... ... онсыз әрине мүмкін емес.
Активтердік қорлану көздерін талдау кезінде меншікті және қатыстырылған капиталдың көрсетілген көлемі ... есеп беру ... ... ... ... ... ... баға беріледі. Бұл кезде өз меншігіндегі капиталға басты назар аударылады, себебі өз қаражаттарының қоры ... оның ... ... ... ... ... мемлекеттік тіркеуден өткен кезде оның қатысушыларының салымдарынан жарғылық қор ... ... ... ... ... және оның баланс пассивінің жалпы қортындысындағы үлесі - ... ... ... ... ... көрсеткіш.
ЖШС-ің жарғылық қорына жиынтық жарналар ақшалай немесе мүліктей қосылады. Серіктестіктің ... ... үшін ... салымдары негізінде 10 000 000 мың теңге жарғылық қор құрылды. Құрылтайшылар:
1 Рахымгалиев Ж.Н - ... ... К.Б - ... ... К.Б - ... ... жарналары олардың жазбаша келісімдерінсіз алуға жатпайды.
Резервтік капиталдың қаржысы ... ... ... жоғалтуларды жабуға арналған.
Меншікті капитал сомасы серіктестік жұмысын ... мен ... ... ... ... үлес ... 5 ... көрсетілген.
Сурет 5 - ЖШС-ің жарғылық капиталдағы ... ... ... ... капиталдың аудитінің негізгі мақсаттары - жарғылық капитал мен резервтік капиталдың құрылу дұрыстығы мен олардың бухгалтерлік жазбаларда бейнеленуін ... ... ... ... ... ... меншікті капитал, жарғылық капитал және резервтік капитал мөлшеріне қатаң бақылау жасалып отырады. Жарияланған жарғылық капитал ... ... ... ... ... жаңа ... ... және олардың сәйкес бухгалтерлік құжаттарда көрініс табуы тексеріледі. Жарғылық ... ... ... ... ... ... мен кеңейтуге жұмсалатындығы тексеріледі. Басқа мақсаттарға пайдаланылған жарғылық капитал ... ... ... болғаны анықталады. Меншікті капитал аудиті кәсіпорынның жарғысын капиталдың сол кәсіпорынның негізгі қызметіне пайдалану керектігін тексереді. Сол сияқты ет комбинаты ... ... ... тексеру жүргізілу барысында құрылтайшылардың қаржылары қаншалықты сол серіктестікті дамыту мен өркендетуге жұмсалатындығы қатаң түрде бақыланып, тексеріліп отырады.
Меншік капиталдың ... ғана ... ... сонымен бірге капиталдың жалпы сомасындағы оның үлес салмағын да ... ... ... оның мәні бір ғана - бұл ... ... ... ... тартылған қаржыдан қаншалықты тәуелсіз екендігін және өз қаражатын қаншалықты жұмсай алатынын көруге болады.
Тәуелсіздік ... ... ... ... ... ... бөлумен анықталады және формулада корсетілген:
Ктс = Мк / А ... 000 ... ... ... өсуі ... ... тәуелсіздігі жоғары екендігін көрсетсе, алдағы уақытта қаржылық қиындықтардың азаятындығын көрсетеді.
Тәуелділік коэффициенті авансталған капиталдың ... ... ... ... ... Бұл үлес жоғары болған сайын кәсіпорынның сыртқы қаржыландыру көздерінен тәуелділігі жоғарылайды. формулада корсетілген:
Кт = Қк / Ак немесе Кт = 1 ... ... 0,4082 ... ... ... ... меншікті капиталдың қатыстырылған капиталға қатынасын көрсететін қаржыландыру коэффициенті болып табылады және формулада ... ... =10 000 ... ... ... ... ... сайын соғұрлым банктер мен инвесторлдар қаржыландыруға сенімді кіріседі. Бұл ... ... ... ... ... өз ... ал ... бөлігі қарыз қаражатымен қаржыландырылатынын көрсетеді. Кқ < 1 болса, төлем қабілеттілігі өте қауіпті жағдайға жеткендігін ... ... ... ... және ұзақ ... қарыз капиталының жалпы (авансталған) капиталдағы үлесін сипаттайды және формулада көрсетілген:
Кқт = (Мк + Ұм) / Ак ... =(10 000 ... ... ... ... ... оның ... кездегі қатысушылардың салымының жиынтығы болып табылады. Жарғылық капиталды тексерген кезде аудитор бірінші кезекте келесі ... ... ... ... ... ... - нормативтік акті талаптарына сай болуы;
2 Жарғылық капитал мөлшерінің ... ... ... ... ... ... шамасына ықпал ететін операцияларды көрсетудің және қолданған корреспонденциялардың дұрыстығы, көбінесе олардың ішінде төмендегідей бухгалтерлік жазбаларға көңіл бөлінді.
Жарғылық капиталды тексеру бағдарламасына ... ... ... ... көрсеткіштерінің Бас кітап мәліметтеріне сәйкестігін тексеру;
2.Жарғылық капитал қозғалысының синтетикалық және аналитикалық есебін жүргізудің дұрыстығын тексеру;
3.Жарғылық капиталды қалыптастырудың дұрыстығын ... ... ... ... толықтылығы мен мерзімділігін тексеру;
5. Жарғылық капитал өзгерісінің ... ... ... ... бағдарламасының қайнар көздері келесілер: баланстың шоттары бойынша Бас кітап айналымы, № 13 журнал - ордер, акционерлер тізімі, ... есеп ... ... ... Заң, ... ... ... анықтама, негізгі құралдарды және материалдық емес активтерді қабылдау - тапсыру актілері, тауарлы - ... ... ... ... жүкқұжаты, төлем тапсырмалары, кіріс кассалық ордерлер, құрылтайшылардың және акционерлердің жалпы жиналысының ... ... ... ... ... ... есеп ... және ұсыныстары.
ЖШС-ің меншікті капиталды талдаудың қайнар көздері - бухгалтерлік баланс талдамалық есептің мәліметтері ЖШС-ің 2009-2010 ... ... ... ... ... мына 14-кестеден көруге болады.
Кесте 14 - ЖШС-ің 2009-2010 жылдардағы ... ... ... ... ... ... валютасындағы жеке меншік капиталдың үлес салмағы, %
(қаржылық тәуелсіздік коэффициенті)
13,34
22,85
+9,5
2 Қарызға ... ... үлес ... ... ... ... ... мерзімді
60,63
59,2
-
58,2
53,6
-
-2,4
-5,6
-
Бұл кестеден ет комбинаты ЖШС - нің меншікті капиталдың ... ... ... үлес ... ... 2009 жылы баланс валютасындағы жеке меншік капиталының үлес салмағы, 2010 жылға ... ... ... 2010 ... 2009 жылға қарағанда, -2,4%-ға кеміген. Сонда қарызға алынған қаржылардың мөлшері азайып, өз жеке меншік капиталдың мөлшері өсіп келеді (9,5%-ке). Бұл ... ... ... ... ... Меншікті капитал мөлшері көбейген сайын, тәуекел азайып, ... ... ... ... ЖӘНЕ ... ... ... ЖШС-нің егер сатып алушылар мен тапсырыс берушілер шартқа сәйкес ... ... ... (1030, ... ... 4410 ... ... мен жабдықтау үшін алынған аванстар" немесе 4410 "Жұмыстарды орындау және ... ... үшін ... ... ... кредиті), онда сатып алушылар мен тапсырыс берушілер төлеген аванс сомасын шегеріп ... ... ... - ... ... ... кәсіпорын қызметкерлерін қызмет бабымен іс сапарға жібереді, дүкендерден ... ... ... алады, почта арқылы жіберілген ақшаларды және басқа да ... ... Бұл ... ... банк ... ... ... ақшасыз есеп айырысу жолымен төлеу мүмкін емес. Сондықтан да жоғары да аталған және басқа да шығындарды ... үшін ... ... ақша ... және олар ... ... есеп беруге тиісті.
ЖШС-нің аванс тек қана басшының жарлығымен есеп берілетін сомадан шығын жасау жүктелген қызметкерлерге ғана ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ қызмет бабымен іс-сапарға жұмсалған адамдарға ғана беріледі. Есеп берілетін соманы жұмсау құжаттарымен айғақталып белгіленген мерзімде бухгалтерияға ұсынылатын аванс ... ... ... ... әр ... шот ... айналым-сальдолық ведомісті құрайды. Олардың негізінде шоттардың журнал-ордерлері ... ... ... аванс, бұрынғы берілген аванс бойынша толық есеп айрысқаннан кейін ғана беріледі. Белгіленген мерзімде есеп ... ... ... ... ... және есеп бермеген тұлғалар тәртіп жөніндегі жазаға, ал ... ... ... ... ... ... ... берешектің аудитіне кіріспей тұрып, аудитор алдын ала бағдарлама құрады:
1 ... ... 1250 шоты ... айналым - сальдолық ведомоспен сәйкестігін тексеру;
2 синтетикалық және аналитикалық есептің жүргізілу дұрыстығын тексеру;
3 дебиторлармен есеп айырысулардың түгендеуін жүргізу жолымен дебиторлық ... ... ... берешектің талдауы мен дебиторлық берешектің төмендеуі бойынша ұсыныстарды дайындау.
Дебиторлық қарыздарды қайтарудың ұзақ мерзімі деп үш жыл ... ... ... ... ... үшін ... ... құрылады. Резерв мөлшері әр күдікті қарыз сомасы бойынша борышкердің қаражаттың жағдайын есепке ала ... және ... ... ... немесе бөлшектеп өтеу мүмкіншіліктерін бағалау арқылы анықталады.
Қайтарылмаған дебиторлық қарыздар баланстан тыс шотта есепке ... ... ... ... жабылады да құрылған резервтер мөлшерінен аспайтын мөлшерде болады.
Дебиторлық ... ... ... ... ... тану ... ... болады. Дебиторлық қарыздарды бухгалтерлік құжаттармен іс жүзінде растайтын жазбаларды тексереді. Жылдың соңында күдікті қарыздар резервтерін бойынша қалдық тек қана ... жылы ... ... болып табылған дебиторлық қарыздар сомасынан тұруы керек.
Қор ... да бір ... ... шығындар мен зияндарды жабу үшін құрылған жағдайда түгендеу комиссиясы олардың есеп айырысуларының дұрыстығын және ... ... ... ... қалдықтың негізділігін тексереді.
ЖШС-нің дебиторлық қарыздарға жыл сайын жылдың қорытынды есептің алдында түгендеу жүргізіледі. Шаруашылық бойынша ... ... ... ... көп ... ... ... қызмет көлемі үлкен емес болғандықтан дебиторлық қарыздар мөлшері де айтарлықтай көп емес. Түгендеу ... ... мен ... ... ... мен есеп ... және ... бухгалтерлік құжаттарда көрінс табуы, ақтаушы құжаттардың болуы тексеріледі.
Дебиторлық қарыздарды түгендеу ... есеп ... ... ... есеп айырысудың дұрыстылығы және материалдық зиян шегудің орнын толтыру бойынша есеп ... және ... ... ... түрлері бойынша есептеліп, тексеріледі. Басқадай дебиторлық қарыздарды (борыштарды) есепке алу "Басқадай дебиторлық қарыздар" бөлімшесіндегі шоттардың айналымдарын тексереді.
ЖШС-нің ... ... ... ... ... - ... баланс, дебиторлық қарыздар шоттарының талдамалық есеп деректері.
Дебиторлық қарыздардың айналымдылығы күндермен ... ... ... ... ... ... жататындықтан, олардың айналым жиілігі қаржылық қорытындыларға әсер етеді. ЖШС-нің өз өндірістік - қаржылық қызметінде дайын өнімдерді сату ... ... ... қалыптастырады. Дебиторлық қарыздар ұзақ мерзімді, яғни бір жылдан үш жылға дейін және қысқа мерзімді үш айдан бір ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді дебиторлық қарыздары қалыптаспаған. Дебиторлармен есептесу мерзімдері бір ... ... ... ... ... уақытымен қайтарылып отырса, айналым қаржыларының айналымдылығына әсер етеді. Бұл ... ... ... ... ... тиісті шоттардан тұрады. Өйткені, қарыздардың қалыптасуы өнімдерді сату және өткізумен байланысты. ... қоса ... мен ... да ... ... бар.
Жұмысшылар мен басқа да тұлғалардың қарызы ұзақ уақыттарға жоспарланбайды. Есеп беруге тиісті сомалардан артық жұмсалған ақшалар ... ... ... ... ... ... ... мен жұмысшылардың және басқа да тұлғалардың қарыздары осы кәсіпорындағы барлық дебиторлық қарыздарды құрайды. Басқа да ... ... ... ... ... ... баланста көрсетілмеген.
ЖШС-нің 2009-2010 жылдар аралығындағы дебиторлық қарыздардың ... ... ... ... көруге болады.
Кесте 15 - ЖШС-нің 2009-2010 жылдар аралығындағы дебиторлық қарыздардың құрамы мен ... ... ... ... ... ... (+,-)
Құры-лым-дағы өзге-рістер
жиыны, мың теңге
үлес салмағы,%
жиыны, мың теңге
үлес ... ... ... ... ... ... ... Жұмыс-
шылар-
дың және басқа да тұлғалар-дың қарызы
154,0
1,02
-
-
154
+100
+1,02
Барлығы
15 208
100
15 649
100
+749
+103,95
-
Кесте мәліметтері ЖШС-нің дебиторлық ... ... ... ... ... бұл ... дебиторлық қарыздардың құрамына алынуға тиісті шоттар мен жұмысшылар және басқа да тұлғалардың қарыздары кіреді. Яғни, кәсіпорында ... ... тек екі ... ғана бабы қалыптасқан. Соның ішінде алынуға тиісті шоттар 2009 жылы 98,98 мың тенгені құрап отыр. Бұл ... ... ... ... ... ... тұрады дегенді білдіреді. Өткен жылмен салыстырғанда 2010 жылы оның мөлшері 595 мың ... көп. ... ... ... ... ... ... шоттар қарыздардың 100% - ын құрайды. Қалған 1,02% жұмысшылар мен басқа да тұлғалардың ... 2010 жылы ... ... ... 15 649 мың ... құрап отыр. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 103,95% - ға ... ... ... ... өнімдерді өткізу операцияларының көлеміне және жұмысшылардың қарыздарының қалыптасуында болып отыр.
ЖШС-нің дебиторлық қарыздарды 2010 жылғы ... ... ... ... ... Ол ... 16-кестеде көрсетілген.
Кесте 16 - ЖШС-нің дебиторлық қарыздарды қалыптасу ... ... ... ... баптары
Қалыптасу уақыттары
Барлығы, мың теңге
3 айға дейін
3 айдан 6 айға дейін
6 айдан 9 айға дейін
9 ... 12 айға ... ... ... ... Жұмысшылар мен басқа да тұлғалардың қарызы
50
58
46
-
154
Барлығы:
3000
3821
5496
2891
15208
ЖШС-нің дебиторлық қарыздар қысқа мерзімді болып келеді. Қайтарылу мерзімінің ұзақтығы 12 айға ... ғана ... ... ... ... көп мөлшерінің қайтарылу ұзақтығы бір жылға жетпейді. Олардың тек 2891 мың тенгені ғана ... ... 12 айға ... ... Ал, ... мен ... да ... қарыздарының қайтарылу ұзақтығы 9 айға дейін ғана. Ұйым ... ... ... ... ... ... мерзімдерді таңдауы айналым қаржыларының айналымдылығын жылдамдатады.
Қарыздарды қайтарудың жалпылама көрсеткіші де осы айналымдылық. Дебиторлық қарыздардың өтімділігі деп олардың ақшалай қаржыларға ... ... ... ... ... ... мен ... көрсеткіші ретінде алынатын айналымдылық деңгейін қарыздарды қайтару күндері арқылы анықтайды.
Дебиторлық қарыздардың айналымдылық көрсеткіштері кезеңдер сайын салыстырылып отырады. Іс ... ... ... пен келісім шартта көрсетілген айналымдылықты салыстыру арқылы сатып алушылардың төлем жасау ... ... ... ... ... ... ... бірнеше себептер болады. Оларға мыналарды жатқызуға болады:
- алушылардың төлем қабілеттігінің төмендеуі;
- сатып сатып алушыларға өнімді ... ... ... атып ... ... ... ... жеткізбейді, егер кейіннен сапасының төмен екені анықталып жатса, төлемдер жасауды талап етпейді. Сатып алушыларға өнімдерді ... де ... ... ... ... тұрақты сатып алушылары бар. Олар өздерінің келісімдеріндегі шарттарды уақытында орындайды. Яғни қарыздарды ұзақ уақыттарға қалдырмай төлеп ... ... ... ... да жаңа ... алушылармен жұмыс жасайды. Қаржылық жағдайы тұрақсыз ұйымдар арасында қарыздарды уақытында қайтармау жағдайлары кездесіп тұрады.
Уақытында қайтарылмаған дебиторлық қарыздарды ... үшін ... ... шаралар ұйымдастырылады.
ЖШС-нің дебиторлық қарыздарын талдау арқылы олардың құрамы мен құрылымы және қалыптасу уақыттары анықталады. Ұйымның ... - ... ... дебиторлық қарыздарды қалыптастырмай іскерлік қатынастарды жүзеге асыру ... ... ... ... уақыттары мен айналымдылық деңгейінің жоғары болуына көңіл бөлу керек.
... ... ... ... өз ... қызмет бабымен іс-сапарға жібереді, дүкендерден кеңсе жабдықтарын сатып алады, почта арқылы жіберілген ақшаларды және басқа да ... ... ... ... күнделікті екі мезгіл: таңертең және күндізгі уақыттарда өнімдер жақсы күйінде жеткізіліп отырады. Кәсіпорын өз тарапынан өнімдерді сату бойынша шарттарды орындағаннан ... ... ... да сол ... ... ... ... талап етеді.
Бұл шығындарды төлеу үшін қызметкерлерге қолма-қол ақша беріледі және олар сол ... есеп ... ... ... ... есеп айырысуды тексере отырып, аудитор олардың баланста дұрыс көрсетілгендігін, жылдың басындағы және аяғындағы қалдықтарының ... және ... ... ... ... ... ... есеп беретін күннен бастап 12 айдан кейін төлемі ... ... ... ... ол ... - 12 айдың ішінде төлемі ... ... ... ... ... іс-сапарға баруға ақша жіберілетін адамға тиесілі сома көлемінде іс-сапар орнына бару және қайту жолына төлеуге, тәуліктік шығындарды және ... ... ... жалдауға шығатын шығындарды төлеуге беріледі.
12.КӘСІПОРЫННЫҢ БУХГАЛТЕРЛІК ҚАРЖЫЛЫҚ ЕСЕПТІЛІГІ
ЖШС-нің табыстары деген ... есеп ... ... ... ... ... ... табыстарды бағалау және қабылдау бөлігінде жоғарыда айтылып өткен стандартпен сәйкес өткізу құны бойынша жүргізіледі.
Негізгі ... ... ... ЖШС сатушы мен тұтынушы арасында электроэнергияны жіберу және ... ... ... көрсетулерді өткізу құны бойынша бағаланады. Келісімшарттар 1 күнтізбелік жыл мерзіміне ... ... ЖШС ... ... ... көрсетулер үшін тарифтер мен электроэнергияны жіберу көлемдері анықталған.
ЖШС табыстарының есебі бойынша шаруашылық ... ... ... 17 - ЖШС-нің табыстарының есебі бойынша шаруашылық операциялар
Шаруашылық операциялар мазмұны
Шоттар корреспонденциясы
Дебет
Кредит
1 Салықтың шот-фактуралардың және ... ... ... ... ... ... өнім ... Сатып алушыларға көрсетілген ҚҚС сомасына
1210
3130
Дайын өнімді өткізуден түскен табыс 1320 шотында есептеледі. Есептік кезең ағымында 1320 ... ... ... алынған шығындар сомасы жиналады.
ЖШС негізгі қызметпен ... ... ... ... ұйымдастырылады. Өнімді сатудан, орындалған жұмыстардан және сыртқы көрсетілген қызметтерден алынған табыстар көрініс табады.
Табыстар бойынша талдамалық есеп бір айға және ... бері ... ... ... ... ашып ... ЖШС-нің негізгі қызметтен түскен табыстарына (қызмет көрсетулерді) өткізуден түскен табыстар жатқызылады.
Егер сатып алушылар мен ... ... ... ... ... аванс төлесе, онда сатып алушылар мен тапсырыс берушілер төленген аванс сомасын шегеріп барып төлем төлейді.
ЖШС ... ... ... ... және оның ... ... ... байланысты жалпы шығатын шығындар жалпы және әкімшілік ... ... ... ЖШС ... ... ... ... жүргізілмегенмен, табыстар мен шығындардың түрлері мен қалыптасуына үнемі түрде бақылау жасалап ... ... ... ... ... барлық шығындардың мөлшері мен олардың негізділігі, бағыты бақыланып отырады.
Шаруашылықтағы барлық шығындар мен табыстарға қатан бақылау жасалған күнде ғана қаржылық нәтижелер оң ... ... ... есеп ... ... ... сәйкестігі, барлық табыс түрлерінің кезең соңында Жиынтық табыс (зиян)>> шотына қажетсіздірілуі бухгалтерлік жазбаларда дұрыс көрсетілген бе, сол ... ... ... ... ... ... айқындалып, құжаттарда бухгалтерлік шоттарда көрінуі керек. шығындар мен табыстар қатаң түрде түрлері бойынша ... ... ...
... ... ... ... көрсетуге жасасқан келісімшарттар мен құжаттардың дұрыс рәсімделгені, көрсетілген қызметке бағаның дұрыс ... ... ... ... ... ... берілуі, қызмет көрсетудің аналитикалық және синтетикалық есебінің ... ... ... ... ... ... ЖШС-де жалпы табыс өнімді өткізудің нәтижесі болып табылады және ... ... ... ... пен негізгі қызмет нәтижесінде өткізілген өнімнің өзіндік құны ... ... ... ... ... қорытынды көрсеткіші болып қарапайым қызметтен түскен табыс пен заңды тұлғаның әдеттегі қызметінен ерекшеленетін жағдайлар немесе операциялар деп ... ... ... ... ... ... ... Мұндай жайттар жиі қайталанбайтыны қарастырылады.
Өндіріс шығындарының есебін аудиторлық тексеруге кіріспей тұрып, қабылданған есеп ... ... ... және ... ... өндіріс түрімен, шығарылатын өнімнің түрлерімен, қолданылатын ресурстармен танысу қажет. ... ... ... ... ... ... ... шығындар қаржылық бухгалтериядан басқарушылық бухгалтерияға беріледі.
Басқарушылық бухгалтериядан қаржылық бухгалтерияға өнімнің іс жүзіндегі ... құны ... ... ... ... ... жасау арқылы, қызметтің қорытындыларын білуге болады. Табыстарға талдау жасай отырып шаруашылықтын пайдалылығын білуге болады. Таратылмаған табыс, баластық пайда анықталу ... ... ... ... ... Таза пайда серіктестіктің құрылтайшыларының арасында салаған үлестеріне ... ... ... ... ... және ... жарғысында қалатан пайдаға бөлінеді. Одан банк кредиттерін жабуға және басқа да ... ... ... ... салынатын пайдаға әртүрлі факторлар әсер етеді.
Ал, табыстардын сомасын нақтырақ ... ... ... ЖШС тек ішкі ... үшін ғана ... ЖШС 2009-2010 жылдар бойынша табыстар мен шығындардың өзгеру динамикасы 18 - кестеде көрсетілген.
Кесте - 18 ЖШС-нің 2009-2010 ... ... ... мен ... өзгеру динамикасы
Көрсеткіштер
Жылдар
Ауытқу
2009 жыл
2010 жыл
(+,-)
%
1 Тауар өндіруден түскен табыс, мың теңге
231 499
266 897
498 396
21
2 Өндірілген тауар өзіндік ... ... ... ... ... ... табыс (залал), теңге
22 184
31 083
8899
40
4 Кезең шығындары, мың теңге
Оның ішінде:
әкімшілік шығындар
өткізуге ... ... ... ... ... 412
11 776
3 265
26 427
5 693
12 793
7 941
5974
281
1017
4676
29
5
8,6
14
5 Өзгеде табыстар
576
6169
5593
97
6 Салық салуға дейінгі негізгі қызметтен түскен табыс (залал), теңге
2307
11 401
9094
39
7 Таза ... ... ... ... ... ... ... түскен табыс 2010 жылы 2009 жылмен салыстырғанда, 498 396 мың тенгеге, 21% өскен, Өндірілген тауар (жұмыс қызмет) өзіндік құны 2010 жылы 2009 ... ... 26 499 мың ... 12% ... ... ... 8899 мың теңгеге, яғни 40% көбейді. Кезең шығындары 5974 мың теңгеге, 29% өсті, өзге де таьыстар 6169 мың теңгеге, яғни 10% ... ... ... түскен табыс (залал) 9094 мың теңгеге, 39% өсті, таза ... 6513 мың ... ... ... ... ... МӘЛІМЕТТЕРІ БОЙЫНША ҰЙЫМНЫҢ ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ
Кәсіпорынның қаржылық есеп беруі келесі құжаттардан тұрады: бухгалтерлік баланс, қаржылық-шаруашылық қызметінің нәтижелері туралы ... ақша ... ... есеп және ... ... ... туралы есеп. Қаржылық есеп берудің мақсаты өз пайдаланушыларына заңды тұлғаның қаржылық жағдайы туралы ... ... және ... ... беру болып табылады. Қаржылық есеп берудің пайдаланушыларының қатарына патенциалды инвесторлар, кредиторлар, жабдықтаушылар, сатып алушылар, ... ... ... органдар, тағы басқалары кіреді.
Қаржылық есеп беру басқарушы ... ... және ... шешімдерді қабылдауға пайдалы ақпараттарды береді.
Есеп беру мәліметтерін кәсіпорынның тиімділігін бағалау үшін, сондай-ақ шаруашылық қызметін талдау үшін ... ... ... ... ... негізгі талаптар: кәсіпорынның қызметінің нәтижесін анық және объективті көрсету, барлық көрсеткіштерді бір-бірімен қатаң түрде үйлестіру, бухгалтерлікпен жедел статистикалық есеп берудің ... ... ... және ... да ... ... болып табылады.
Есеп беру жөніндегі жұмыстарды мүлтіксіз ұйымдастыру ісінде есепші қызметкерлердің міндеттерін өзара дұрыс ... және есеп ... ... белгілеудің маңызы зор. Берілетін есеп тиісті жиынтық құжаттарынада, саралау парақтарында және белгіленген көлемдерде есептік тізімдемесінде жинақталады. Аталған деректердің негізінде ... ... ... және ... ... ... ... дәлдігін қамтамасыз ету үшін арифметикалық және логикалық тұрғыдан мұқият тексеру керек. Баланстың ... ... ... ... баланс баптарының деректерін ағымдағы кезеңде осы баптағы деректермен салыстырып, жыл соңындағы көрсеткіштердің әрбір жолы анықталады. Қаржы есебін беру тәртібі бухгалтерлік ... ... ... ЖШС ... есеп беру күні ... бір ... ... үшін оның барлық қажетті ақпараттарын нақты берген күні ... ал ... ... ... үшін ... арқылы жіберілген күн есептеледі.
Берілген бухгалтерлік есепке кәсіпорын басшысы мен бас бухгалтер қол қояды, олар оның уақытында ... ... ...
ЖШС шаруашылық қызметінің нәтижелерін, мүлік пен қаржы жағдайы туралы жылдық бухгалтерлік есептерін мүдделі пайдаланушылар үшін жариялауға жол ... ... ... ... ... ... ... осы жылға және өткен жылға қатысты берілген есептер мен баланс деректерінің ... ... ... деп тапса, онда ол есепті айдан кейінгі бірінші айда жасалады, ... ... ... ... ... Өткен жыл үшін берілген жылдық бухгалтерлік есептер мен баланстар деректерінің түзетуі, сол жыл үшін берілген берілген есептер мен ... ... деін ... ... ... жылғы желтоқман айында есепке алынған деректерге қажетті түзетулер енгізілуі мүмкін.
Қаржылық есеп беруді жасау бойынша түгендеу және басқа да дайындық ... есеп ... ... ... және ... жабу ... ... барлық өзгерістерді, шаруашылық процестерін және олардың нәтижесін ... және дер ... ... ... Есеп ... ... бар ... шаруашылық қаражаттарына және олардың жабу көздеріне сәйкес келуі тиіс, бірақ іс жүзінде есеп мәліметтері шын мәліметтермен ... ... яғни ... ... ... орын алуы ... ... алшақтық табиғи азаюдың, тасмалдаудың, қайта сортталудың нәтижесінде, өлшегіш құрал-жабдықтарының дұрыс көрсетпеуінен, операцияларды рәсімдеу кезінде жіберілген қателіктерден, т.б. салалардан болуы ... бұл жыл ... ... ... бар құндылықтардың мәліметін есеп мәліметтерімен салыстырып отыруды қажет етеді, және ол есеп айырысу дәлдеу (анықтау) үшін де ... ... ... ... ... деп ... - бұл ... есеп әдісінің басты элементтерінің бірі, ол есеп айрысудың ақша қаражаттарының, аяқталмаған өндірістің, ... ... ... емес ... ... құралдардың нақты қолда барын тексеруін және олардың есеп мәліметтерімен салыстыруын көздейді. Меншік түріне (нысанына), қызмет түріне және жұмыс істеу тәртібіне ... оны ... ... ... Ол құжаттаудың міндетті қосымшасы болып табылады. Тек ... ... ... ... әрі жасалатын барлық шаруашылық құбылыстар бухгалтерлік есепте көрініс табады. Ол өзінің қамту жағдайына қарап екіге бөлінеді: толық және ... ... ... әдетте, жылына бір рет жылдық есеп берудің алдында жасалады, оның ... ... ... ... мен ... ... ... көрсету болып табылады. Мұндай толық түгендеу бақылаушы органдардың талабы ... да ... ... ... ... ақша ... ... құралдардың саны.
Түгендеу өз сипатына қарап жоспарлы және кезектен тыс жүргізілуі мүмкін:
- жоспарлы-алдын ала белгіленген ... ... және ... сай ...
- кезектен тыс-бұл кәсіпорын басшысының тапсырмасы бойынша, бақылаушы органдардын талабы бойынша ... ... ... ... ... ... ... кейін жүргізіледі. Ол БЕС 24 стандартына сәйкес етіп жасалады. Онда оны кезектілігі, түгендеуді жүргізүдің мерзімі,түгендеу ... ... және т.б. ... ... ... ... ... жұмыстарын жүргізу тәртібін белгілейді, оның ішінде түгендеу комиссиясының құрамын, ... ... ... ... ... ... ... жүргізү үшін әрбір кәсіпорында тұрақты жұмыс істеп тұратын комиссия болады және оның ... ... ... ... ... комиссиясының істейтін жұмыстары сақтау органдарындағы және өндірістегі мүлікті, сондай-ақ қаржы жөніндегі барлық міндеттемелерді тексеру; кәсіпорынның бухгалтерлік қызметкерлерімен бірге түгендеу ... ... және ... сұрыптауға арналады; сондай-ақ кем шыққандарды табиғи кему нормаларының шегінде есептен шығаруға; тауарлы-материалдық құндылықтарды қабылдауды, сақтауды және босатуды реттеуге, ... ... ... және ... ... бақылауын мәселелер жөнінде, сондай-ақ пайдаланылмайтын мүлікті сату ... ... ... екі түгендеу аралығынан сақтау және қайта өндеу орындарындағы тауарлы-материалдық ... ... ... ... әдістемесі бойынша да бақылау жұмыстарын жүргізүге бағытталады.
... ... ... 2010 ... ... және ... ... активтерінің құрамы мен орналасуын 19 - кестеде қарастырайық.
Кесте 19 - ЖШС-нің 2010 жылдың басына мен ... ... ... құрамы мен орналасуы
Көрсеткіштер
Жыл басында
Жыл аяғында
Жыл бойынша ... ... ...
%
мың теңге
үлесі,
%
мың
теңге
үлесі,
%
1 Активтердің құны, барлығы:
97 738
100
92 062
100
-5676
-5,8
2 Оның ішінде:
Ұзақмерзімді активтер:
47 267
48,3
45 784
49,7
-1483
-3,13
3 Ағымдағы активтер
Оның ішінде:
-материалдар;
-қабылдау шоттары;
-ақша ... ... ... ... ... 278
21 355
15 649
9274
50,2
23,2
16,9
10
-4193
-3172
+441
-1462
-8,3
-12,9
+2,89
-13,6
Кестеден көрінгендей, жыл басына ұзақмерзімді ... 48,3%, ... ... 51,6% ... Ұзақмерзімді активтердің өзгерісі жоғарлату жағына, ал ағымдағы активтердің өзгерісі азаю жағына қарай өзгерді. Түгендеу және ... ... ... ... қолда бар негізі құралдардың, материалдық құндылыктардың және ақшалай қаражаттың бухгалтерлік ... ... ... ... тәртіпте реттеледі:
- артық немесе кем шыққан ... олар ... ... ... ... зачётқа жатқызылған мүліктер бухгалтерлік есепте көрініс таппайды;
- ... ... ... ... материалдық құндылықтар мен ақшалай қаражат кәсіпорынның табысына кірістеліп, есепке алынады, бұлардың артық шығу ... мен оған ... ... ... ... ... ... белгіленген тәртіпке бекітілген нормалардың шегінде кәсіпорын басшысының өкімімен өндіріс не айналым шығындарына көшіріп жазылады;
Тұрақты жұмыс істейтін түгендеу комиссиясының ... бар ... мен ... есеп деректердің арасында түгендеу кезінде анықталған алашақтарды реттеу туралы ұсыныстарды айтылған хаттамасын түгендеу аяқталған соң кәсіпорын басшысы ... ... ... ... ... ... есептежәне есеп беруінде, ал жылдық түгендеу бухгалтерлік жылдық есеп беруінде көрініс табады.
Енді, ... ... ... 2009 ... ... және ... ... активтерінің құрамы мен орналасуын 20 - кестеде қарастырайық.
Кесте 20 - ... 2009 ... ... мен ... баланс активтерінің құрамы мен орналасуы
Көрсеткіштер
Жыл басында
Жыл аяғында
Жыл бойынша өзгерістер
мың теңге
үлесі,
%
мың теңге
үлесі,
%
мың
теңге
үлесі,
%
1 ... ... ... ... 738
100
31 052
31,7
2 Оның ішінде:
ұзақмерзімді активтер
39 096
58,6
47 267
48,3
8171
17,2
3 Ағымдағы активтер
Оның ішінде:
-материалдар;
-қабылдау шоттары;
-ақшалай ... ... ... ... ... ... ... 736
51,6
24,8
15
10
22 881
12 794
10 078
18
45,3
52,1
66,2
0,16
Қаржылық есеп беру кәсіпорынның инвестициялық саясатын жасауға, ... ... ... ... болашақ ақша қаражатының ағынын бағалауға, кәсіпорынның міндеттемесі мен ресурстарын бағалауға және олардың басқарушы органдарының қызметіне қажет ... ... ... өз септігін тигізеді.
ЖШС қаржылық есеп беруін әрқилы пайдаланушылардың әртүрлі мүдде бойынша пайдаланылуы кәсіпорынның сол жалпы талапқа сай келуі үшін оның ... ... ... ... ... ... олардыңнегізгі талабы: кәсіпорыннан алған меншік капиталы мен басқа инвестициясы туралы ... ... ... ... ... шектеулі серіктестігінің 2006 жылдың басына және аяғына ... ... ... мен ... ... ... 6-суретте көрсетілген.
Сурет 6 - ЖШС 2010 жылдың ... және ... ... ... ... мен ... бойынша динамикасы
Кестеден көрінгендей, жыл басына ұзақмерзімді активтер - 58,6%, ... ... - 41,3% ... Бұл 2009 ... басы мен аяғындағы активтердің құрамынан біз ұзақ мерзімді активтер - жыл ... 39 096 мың ... ... ал жыл ... 47 267 мың ... құрағанын көріп отырмыз. Яғни, 2009 жылдың аяғында, ұзақ мерзімді активтер жыл басына қарағанда 17,2%-ға өскендігін ... Ал ... ... - жыл ... ... өскендігін көреміз. Ол дегеніміз, ағымдағы активтер жыл ... 27 596 мың ... ... жыл ... 50 471 мың теңгені құрағанын байқаймыз. Осы кестеге қарап, біз жыл ... жыл ... ... кезде активтердің өсу қарқынын байқаймыз.
Егер бухгалтерлік баланс белгіленген күнге кәсіпорынның мүліктік жағдайын көрсетсе, онда капитал ... ... ... ... ... ... есеп ... кәсіпорымен алынған барлық табыстар мен есептік кезең бойынша ... ... ... берер алдында үлкен дайындық жұмыстар жүргізіледі. Бухгалтерия цехтардан, қоймалардан, есеп беретін адамдардан құжаттардын толық түскенін тексеруді; ай ішіндегі немесе жыл ... ... ... ... ... қосуды; негізгі құралдардың амортизациясын, демалысқа төленетін резервін, материалдық емес активтерінің тозуын толық есептеу; алдағы ... ... ... ... ... КДШ ... не ауытқушылықтарын есеп шығаруды; жұмсалған материалдың нақты өзіндік құнын ... оны ... және ... да ... ... ... ... қажет.
Жоғарғыда айтқанымыздай, қаржылық есеп берудің құрамына бухгалтерлік баланс, ... ... ... ... ... есеп беру, ақша қаражатының қозғалысы туралы есеп беру және ... ... ... Қаржылық есеп берудің мақсаты пайдаланушыларды есептік кезеңдегі қызметінің нәтижесімен қаржылық жағдайы туралы пайдалы, әрі мәнді және ... ... ... ету ... ...
Бірақ қаржылық ақпараттарды пайдаланушылар кәсіпорынның қызметі туралы әрқилы мәліметтерді қажет етеді, мысалға:
- Кредитор - ... ... және ... пайзын төлеу қабілеттілігін анықтау үшін қажет ақпараттарды ... ... ... ... - ... қандай кезенде өз қызметін жалғастыра алатындығы жөніндегі ақпараттарға мүдделі болып келеді;
- Қызметкерлер - кәсіпорынның тұрақты әрі ... ... ... ... олар ... ... ақысын және басқа женілдіктері мен төлемін алады,ал акционерлер - тұрақты түрде дивиденд алып тұруын ... ... ... - ... тұрақты әрі рентабельді жұмыс істегеніне мүдделі, өйткені олар ... ... ... ... ... ... ... статистикалық мәліметтерді жинайды;
- Жұртшылық - жұмыс орнын табу ... ... ... ... ... ... керек ақпараттарды жинауға мүдделі болып келеді. Қаржылық есеп беру өзара байланысты, өйткені ондағы шаруашылықтың бірі ғана операциясы әртүрлі ... ... ... ... есеп беру ... ... ... оны сол немесе басқаша күйінде шаруашылық жүргізуші ... ... ... есеп пайдаланушылар үшін айқын, түсінікті болуы және барлық мәнді ақпараттарды ашуы ... ... ... ... түсініктеме хаттамасында баптардың жіктемесімен ақша қаражаттары туралы қосымша мәліметтер арқылы олардың мазмұнын ... ... ... есеп ... заңды тұлғалардың атауы, тұрған жері, есеп беру кезеңі мен күні корсетілуі тиіс. Сондай-ақ ұйымның қызмет түрі, заңды нысаны, ... ... ... ... ЖШС ... есеп ... ... және шаруашылық қаржыларына түгендеу жүргізу реті, сонымен қатар қызметке талдау жасаудың ... ... ... ... ... ... ... пайда болу тарихы, маңызы мен мақсаты және қоғамда алатын өз орны бар басқа салалардан өзінің ерекшелігімен оқшауланатын Бухгалтерлік есеп ... ... ... жүздеген жылдар бұрын пайда болып, күнделікті өмірде қолданылуы барысында ... ... - ... ... ... ... ... келе жатқан ғылым болып табылады.
Қазақстан Республикасында ... ... ... басқарудың орталықтандырылған жүйесі болғандықтан дербес есеп пен салық саясаты қалыптасып келе жатыр. Есеп және салық саясаты деп ... есеп пен ... ... ... ... және ... ... қаржылық, өнеркәсіптік және салықтық қорытынды есеп беруді жасауда қолданатын әдістердің, принциптердің, дәстүрлердің, ережелер мен ... ... ... ... стандартына сәйкес "Валеас" ЖШС-де өзінің есеп саясатын жасады. Нарықтық қатынастар, салық кодексі мен ұлттық бухгалтерлік стандарттың қызметі жағдайында ... ... ... есептеу әдістерінің, жұмсалған материалдарды есептен шығарудың қандай да болмасын бір нұсқасын таңдаудың мол мүмкіндігі болды.
Өндірістік ... ... ... ... ... ... "Валеас" ЖШС қызметімен танысу
* Меншікті капиталдың есебінің аудиті және ... ... ... мен ... емес ... ... ... және талдауы
* Салымдардың есебінің аудиті және талдауы
* ... ... ... және ... ... ... ... аудиті және талдауы
* Дебиторлық қарыздар есебінің аудиті және талдауы
* Міндеттемелердің есебінің ... және ... ... және ... ... аудиті және талдауы
* Кірістер мен шығындар есебі, аудиты және талдауы
* Өнімнің жұмыс қызметінің (өндіріске ... ... ... ... және ... ... есеп беру: құрастыру, аудит және талдауын
Алдымен "Валеас" ЖШС туралы жалпы мәліметтер қарастырылған. Бұнда кәсіпорынның негізгі қызметі, басқарушылық ... ... ... ... ... көрінеді. Өндірістік практика бойынша есеп "Валеас" ЖШС шаруашылық қызметі негізінде ... ... ... ... құрылу көздері зерттелген. Әр кәсіпорынның болмасын олардың өздерінің меншік капиталдың мөлшері және оның өз қаражаттар есебінен құрылғаны өте зор және ... ... да бұл ... ... ЖШС ... ... ... және оған қатысты жүргізілетін бухгалтерлік есеп, есепті кезеңде жүргізілетін ішкі және сыртқы аудиторлық есеп және талдауы жүргізілген.
Келесіде негізгі ... ... және ... емес ... ... болып табылады. Негізгі құралдар кәсіпорынның негізгі көрсеткіштерінің бірі, сондықтан оның бухгалтерияда есебі қалай ... және оны ... іс - ... ... жүргізілетіндігі туралы мәліметтер өте маңызды. Сонымен қатар негізгі құралдар қозғалысына талдау жасалып, осы бөлімде ... ... Бұл ... ... ... негізгі құралдар мен материалдық емес активтер бойынша алғашқы құжаттар тіркелген.
Келесіде салымдар есебі қарастырылған. Инвестииялық ... ... ЖШС ... ... ... табылады. Бұл қызмет негізінде кәсіпорын өзінің бос ақша қаражаттарын ұлғайтуы ... ... да ... ... ... ... және де бұл ... бойынша талдау жүргізілді.
Қорлар есебі мен дайын өнім қарастырылған. Қорлар мен ... өнім ... ... ... ... Оның ... ... қалай жасалатындығы және оны түгендеу іс - шаралары ... ... ... ... өте ... ... ... негізгі құралдар қозғалысына талдау жасалып, осы бөлімде зерттеліп жасалған.
Ақшалай қаражаттар есебі қарастырылған. ЖШС "Валеас" ақшалай қаражаттар құрамы зерттеліп, ... ... ... ... Сонымен қатар ақшалай қаражаттар есебінің түгендеуі қалай ... ішкі ... ... қалыптасқандығы туралы жазылды. Ақшалай қаражаттар маңызды орын алады.
Дебиторлық борыш есебі болып табылады. Бұл "Валеас" ЖШС өзінің міндеттемелері бойынша қаншалықты ... бере ... ... ... ... ... ... Сондықтан бқл бөлімде дебиторлық борыш есебі, оның есепті кезеңдегі аудиторлық текеруі және оның ... ... ... ... міндеттемелері қарастырылған. Бұл бөлімде кәсіпорынның міндеттемелері қаншалықты жауап бере алатындығы қарастырылған. Міндеттемелер есебінің аудиті ... ... және ... ... ... көрсетілген.
Келесіде еңбекақы есебі қарастырылған. Қандай да болмасын кәсіпорынның өзінің қызметкерлерімен есеп айырысудың маңызы өте зор. Бұл бөлім "Валеас" ЖШС ... ... ... ... ... ... қамтиды. Еңбекақы есебі бойынша талдау жүргізу негізінде кәсіпорынның есеп айырысулары қалай жүзеге асыратындығы, еңбекақы төлеу ... қоры ... ... ... ... мәліметтер бар.
Келесіде көрсетілген қызмет бойынша шығындар есебі қарастырылған. "Валеас" ЖШС шығындар есебі өте маңызды, себебі бұл кәсіпорын трансұлттық болып ... ... бұл есеп ... ... түрде аудиторлық талдау жүргізілген.
Кәсіпорынның кірістер мен шығындар есебі қарастырылған. Бұнда кәсіпорынның қаншалықты ... ... және де ... көп алу үшін көрсеткіштерді пайдаланып, керекті шараларды құру керек екендігі көрсетілген.
Соңғы бөлімде жалпы "Валеас" ЖШС Қаржылық есебі қалай құрастырылғандығы жазылған. ... есеп ... ... және оның ... ... ... ... қарастырылған. Олар бойынша сипаттамалар және әр қайсысының қаржылық есеп үшін маңыздылығы көрсетілген. Ал ... ... ... ... ... ... жасалып, сонымен қатар баланс баптарына толық талдау жасалды.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 70 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорынның шаруашылық – қаржылық қызметінің жалпы сипаттамасы. бухгалтерлік есептің ұйымдастырылуы. есеп саясаты49 бет
Қаржылық менеджменттің мәні, мақсаты, бағыттары және құрылымы24 бет
Ауыл шаруашылығы кәсіпорындарда өсімдік шаруашылық саласының ролі75 бет
Бухгалтерлік есеп бойынша есептер жинағы21 бет
Бухгалтерлік есепшоттарының жіктелуі мен жоспары10 бет
Нарықтық экономика жағдайында басқаруды жетілдіру7 бет
Ренессанс (қайта өрлеу дәуірі) және екі жақты жазу бухгалтерияның дамуы5 бет
VIII Тақырып. Үкіметтің ұйымдастырылуы мен қызметінің конституциялық негіздері22 бет
«Оралоблгаз» Ақ-да есеп-қаржы жұмыстарының ұйымдастырушылық - экономикалық сипаттамасы және ұйымдастырылуы37 бет
«ЦентрКредитБанкі» АҚ ұйымдық экономикалық сипаттамасы және қаржы жұмысының ұйымдастырылуы29 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь