А. Байтұрсынов, М. Дулатов, Ш. Құдайбердиев, М. Жұмабаев жайында қысқаша мәліметтер

Туған жері — бұрынғы Торғай уезінің Тосын болысы (қазіргі Қостанай облысының Жангелдин ауданындағы Ақкөл ауылы).
 1882—1884 жж. ауыл мектебінде оқыды.
 1890 ж. Торғайдағы екі кластық, орыс-қазақ училищесін, 1895 ж. Орынбордағы мұғалімдер мектебін бітірген.
 1895—1909 ж. Ақтөбе, Қостанай, Қарқаралы уездеріндегі мектептер мен орыс-қазақ училищелерінде мұғалімдік қызмет атқарады.
 1909 ж. патша үкіметінің саясатына наразылық білдіргені үшін Семей түрмесіне жабылып, 1910 ж. жер аударылды.
 1912 ж. Оқу құралы. Қазақша алифбасы Орынборда жарық көреді.
 1913 ж. Орынборда «Қазақ» газетін ұйымдастырып, 1917 жылдың аяғына дейін оның редакторы болды. Патша үкіметі құлатылғаннан кейін ұлт-азаттық қозғалыс күшейеді.
 1918-19 жж. Алаш Орда қатарында болады.
 1919 ж. маусымның 24 Қазақ өлкесін басқаратын Әскери-революциялық комитеттің мүшелігіне тағайындалады.
 1922-25 жж. Қазақстан Халық ағарту комиссариаты жанындағы ғылыми-әдеби комиссияның төрағасы, Халық ағарту комиссары, Бүкілресейлік ОАК-ның, ҚР ОАК-нің мүшесі, Түркістан Компартиясы ОК-нің органы «Ақ жол» газетінде қызметкер.
 1925-29 ж. Қазақ халық ағарту институтында (Ташкент) және ҚазПИ-де оқытушы болды.
 1929 ж. маусымында қамауға алынып өзі Архангельск облысына жер аударылған, ал жұбайы мен қызы Томскіге жіберілген. 1934ж. Қызыл Крест комиссиясында қызмет еткен Е. Пешкованың (Максим Горькийдің зайыбы) қолдаухатымен Ахмет Байтұрсынұлы босатылған. Сол кезде ол жұбайы Бадрисафамен бірге Алматыға қайта оралған. 1937 ж. тамыз айында Ахмет Байтұрсынұлы тағы да қамауға алынған, алты айдан соң, желтоқсанның 8 «халық жауы» есебінде атылған.
        
        Ахмет Байтұрсынов
Туған жері -- бұрынғы Торғай уезінің Тосын болысы (қазіргі Қостанай облысының Жангелдин ауданындағы Ақкөл ... 1882 -- 1884 жж. ауыл ... ... 1890 ж. Торғайдағы екі кластық, орыс-қазақ училищесін, 1895 ж. Орынбордағы мұғалімдер мектебін бітірген.
* 1895 -- 1909 ж. Ақтөбе, Қостанай, Қарқаралы ... ... мен ... ... ... ... ... 1909 ж. патша үкіметінің саясатына наразылық білдіргені үшін Семей түрмесіне жабылып, 1910 ж. жер ... 1912 ж. Оқу ... ... алифбасы Орынборда жарық көреді.
* 1913 ж. Орынборда газетін ұйымдастырып, 1917 жылдың аяғына дейін оның редакторы болды. Патша ... ... ... ... ... ... 1918-19 жж. Алаш Орда қатарында болады.
* 1919 ж. маусымның 24 ... ... ... ... ... ... ... 1922-25 жж. Қазақстан Халық ағарту комиссариаты жанындағы ғылыми-әдеби ... ... ... ... комиссары, Бүкілресейлік ОАК-ның, ҚР ОАК-нің мүшесі, Түркістан Компартиясы ОК-нің органы газетінде ... 1925-29 ж. ... ... ... ... ... және ... оқытушы болды.
* 1929 ж. маусымында қамауға алынып өзі Архангельск ... жер ... ал ... мен қызы ... жіберілген. 1934ж. Қызыл Крест комиссиясында қызмет еткен Е. Пешкованың (Максим Горькийдің зайыбы) қолдаухатымен Ахмет Байтұрсынұлы босатылған. Сол кезде ол жұбайы ... ... ... ... оралған. 1937 ж. тамыз айында Ахмет Байтұрсынұлы тағы да ... ... алты ... соң, ... 8 ... атылған.
Міржақып Дулатов
Туған жері -- Торғай уезінің, Сарықопа ... ... ... ... ... Жанкелдин ауданына қарасты "Қызбел" ауылы). Әкесі -- Дулат аймағына аты ... ... кісі ... ер тұрман жасап, етік, мәсі тіккен. Шешесі -- Дәмеш ойын тойдың базары, әнші кісі болған. Әкесі балаларын жастайынан ... ... ... бала Міржақып ауыл молдасынан оқып, хат таниды. ... екі жыл ... ... ... ... ауыл ... ... оқытатын Мұқан мұғалімнен дәріс алады. Бұл мектеп Міржақыптың білімін толықтырумен қатар, азамат ретінде қалыптасуына да аса зор ... ... ... ... ұлы ... ... Алтынсарин іргетасын қалаған оқу орнының, дәлірек айтқанда, Торғай ... ... ... ... ... болатын. Өз шәкірттеріне де ол осы рухта тәлім-тәрбие, терең білім береді.
Міржақып анасынан екі жасында, ... он екі ... ... ағасы Асқардың қолында тәрбиеленеді. Асқар әкесі Дулаттың Міржақыптың оқып, білімді азамат болып, өсуін армандаған тілегіне сай, інісінің ... әрі ... ... ... ... көңіл бөледі. Ауылда туып, ауылда өскен, ауылда оқып, ауылда қызмет етіп, атанған зерделі жас ауыл ... ауыр ... ... жоқ ... ... көріп, түңіле түршігіп, тебірене толқиды.
Бұл кезең патша өкіметінің отаршылдықты қазақ даласында күрт ... ... елге ... ... ... тұрған шағы болатын. Бұл жағдай сол кездегі қазақтың көзі ашық, оқыған, зиялы азаматтарына қозғау салды. Наразылық туды. ... ... ... ... Оның ... жолы ... ... білім алуға ұмтылыс күшейді. Бірте-бірте халық саяси құбылысқа айналып, ел ішінде отаршыл саясатқа қарсы ұлт-азаттық идеялары туындады. Патшалық ... де ... ... дүмпудің қарсаңында болатын.
Езілген еліне ес болуға, жоғын жоқтап, мұңын мұңдауға серт байлайды. ... ... бар ... ... ... деп бар даусымен жар салады.
Өз бетінше талпынып, білім жинап, орыс ... ... ... ... ... озық ойлы азаматтарының еңбектерімен танысуы арқасында замана тозаңын суырып, дүниені дүр сілкіндірер дауылды күндердің тақап келе жатқанын ... ... ... осындай күрделі кезеңде, 1904 жылы Міржақып Омбы қаласына келеді. Осында ұлт ... ... ... ... ... ... ... уақытта біpi -- ұстаз, бipi -- ізбасары ретінде жұптарын жазбайды. 1905 жылы ... А. ... бipre ... ... ... ... 1905 жылы патша өкіметіне қазақ халкының атынан петиция жазушылардың қатарында болады.
Кең даласында алаңсыз өмір сүріп, мал бағып жатқан бейқам халқын: деп ... ... ... ... ... ел үшін ... іс ... шақырады. Бүкіл халықтың еркіндікке жетуінің басты шарты түнек болып торлаған қараңғылық ұйқысынан ояну, дүр сілкініп, надандықтан ... деп ... ол: деп ... ... жоқ. ... да оның үні ... ұйқыдағы қазағын құлағының түбінен болып, маза бермей ызыңдап ... ... ... ... он екі жас ... ... ағасы Ахмет Байтұрсыновтың үнімен қатар естіліп, қазақ даласын қатар шарлады. Сол егіз үн тарих мінбесінен қатар ... екі ... ... ... демдері таусылғанша, тағдыр талқысымен екеуі екі жақта жүрсе де, қуғынға түсіп, қамауға алынса да ... ... ... ... Ол ... екі ... туса да, бір ... бауыр еді, екі баспен ойласа да, қорытар ойы бір еді, екі ауызбен ... де, ... сөзі бір еді. ... ... ... ... ... ойландырған халқының қамы, сөйлеткен халқының мұң зары болатын. Сондықтан да халқы оларды жанашыр жақыным деп білді, ... ... ... деп ... ... Пенделік бар қазақтан бас тартап, халқының бақыты үшін күрескен есіл ерлерді өз халқының жауы атандырып, кешегі күні Қызылдың қызылкөз ... ... ... ... екі жерде атып өлтіріп, атын өшіреміз дегенде де халқы олардың асыл есімдерін есінен шығарған жоқ, аялап жүрегінде сақтады, ... ... жылы ... ... ... Бұл ... ол саяси күрескер ғана емес, шабытты ақын болып оралады. 1907 жылы Петербургте шыққан "Серке" ... ... ... өлеңін, бүркенпік атпен "Біздің мақсатымыз" деген мақала жариялайды. Мақалада Міржақып қазақ халқының басындағы қиын жағдайдың анық ... ... ... ... ... ... өкіметі мақала авторын тұтқындамақ болғанмен, бүркеншік аттың иесін таба алмайды. 1909 жылы ... М. ... "Оян, ... атты ... ... жарық көреді. Бұл кітап та патша әкімшілігінің қуғындауына ұшырайды.
1913 жылы ол Ахмет Байтұрсыновпен бipre "Қазақ" газетін шығарып, басылымның ... ... ... ... араласады. 1920 жылы Ташкентке келіп, сондағы "Ақ жол" газетінде қызмет атқарады. 1922 жылы жазықсыз қамауға алынады. Түрмеден шыққан соң, ... жылы ... ... ... ... ... 1928 ... аяғында бip топ қазақ зиялыларымен бipre қамауға алынады да, он жылға ... 1935 жылы ... ... ... ... жері қазіргі Шығыс Қазақстан облысының Абай ауданындағы Шыңғыстау бөктерінде 1858 ж. шілденің 11-де ... ... Оның ... ... Құнанбайдың үлкен бәйбішесі Күнкеден туған, Абаймен әкесі бір, шешесі бөлек. Шәкәрім ... ... ... іні ... келеді.
Шәкәрім бес жасында оқуға беріліп, екі жылдай оқиды. Құдайберді отыз жеті жасында дүниеден өткенде, атасы Құнанбайдың тәрбиесінде болған Шәкәрім жетімдік ... ... ... ... атты ғұмырнамалық өлеңінде бес жасында ауыл молдасынан сабақ ала бастағанын жазады. Атасы оның көңіліне қаяу түсірмей, бетінен ... ... ... ол ... ... өзі:

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қаныш Сәтбаевтың16 бет
“Емхана” мәліметтер базасы25 бет
А.Құнанбаев, Ш.Құдайбердиев, М.Әуезов шығармаларындағы педагогикалық идеялардың сабақтастығы және оны оқу-тәрбие үрдісіне ендіру 21 бет
Абай Құнанбаев, Шәкәрім Құдайбердиев және Мұхтар Әуезовтің педагогикалық идеялары7 бет
Шәкәрім Құдайбердіұлының өмірбаяны13 бет
Шәкәрім Құдайбердиев аудармаларының ерекшелігі32 бет
«Вокалдық-хор тәрбиелеу» пәнінен дәрістің қысқаша конспектісі32 бет
«Каспиймұнайқұрылыс» АҚ – ның қысқаша тарихы22 бет
«Кондитер цехы жабдықтары» қыскаша оқу құралы40 бет
«Приречное» ЖШС-тің кәсіпорнының қысқаша сипаттамасы31 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь