Қылмыстың санаттары

Кіріспе
Бірінші тарау. Қылмыстық құқықтағы қылмыс туралы ұғым
және оның белгілері
Екінші тарау. Қылмыстық қүқық бойынша қылмыстың түрі
мен қүрамы
Үшінші тарау. Қылмысты топтастыру
Дипломдық жұмыс қылмыстық құқық бойынша «Қылмыстың санаттары» деген тақырыпқаь арналған. Жұмыс кіріспеден, қорытындыдан және үш тараудан тұрады. Олар:
1) Қылмыстың санаттары бойнша қылымыстың түсінігі мен белгілірі.
2) Қылмыстық қүқық бойынша қылмыстың құрамы мен түрі;
3) Қылмысты топтастыру; Қорытынды және пайдаланылған
әдебиеттер тізімі.
Кіріспеде пайдаланылған әдебиеттер тізіміне шолу жасалған.
Бірінші тарауда қылмыстық қүқық бойынша қылмыстың түсінігі мен белгілеріне анықтама берілген.
Екінші тарауда қылмыс қүқық бойынша қылмысты топтастыру туралы айтылады. Қылмысты жіктеуде оның қоғамға қауіптілігін міні мен дәрежесіне және 20, 21 баптар бойынша кінәсінің түріне қарай қарастырылады.
Қылмыс түрі 4 топқа бөлінген: 1) онша ауыр емес; 2) ауырлығы орташа; 3) ауыр; 4) еркше ауыр қылмыс. Мүнда қылмыстың басқа тәртіп бұзушылыққа қарағанда қоғамдық қауіптілігінің дәрежесі мен мәні айтылған.
Қорытынды бөлімде қылмыстың алдын алу мәселелері сөз болады.
Диплом жүмысы қылмыстың саласындағы ғылыми зерттеулерге, соңғы жылдардағы негіздеуді басты мақсат еткен.
Пайдаланған еңбектер:
1. Прохорова В.С. Монография. Қылмыс пен жауапкершілік. Ленинград университеті баспасы, 1984. 1356. Бұл еңбек қылмыстық-қүқықтық санаттары - қылмыс пен жауапкершіліктің іргелілігін зерттеуге арналған.
Бұл еңбекте қылмыс күрделі әрі жан-жақты әлеуметтік
кұбылыс ретінде қаралып, оның бір жағынан әлеуметтік-күқықтық
мәні мен мазмұны, екінші жағынан, күқықтық түрі талданады.
2. Кривоченко Л.Н. Къілмысты жіктеу. Хорьков. Жоғары мектеп. 1983ж. ІЗОбет.
Бұл монографияда қылмысты жіктеу мәселесі оның қоғамдық кауіптілігінің мәні мен дәрежесі қылмыстың, күқықтың жалпы бөлігіндегі олардың орны зерттеледі. Мұндай жіктердің материалдық және формальды белгісін, нақты қылмыс категориясының жалпы және өзіндік ерекшелігін, оның занды қылмыстық-қүқықтық зардабын зерттейді.
3. Сахаров А.Б. КСРО қылмыскерлердің жеке ерекшелігі мен
қылмыстық себептері. М. Заң әдебиеті, 1961ж. 2776.
Сахаров еңбегінде қылмыскерлердің жеке ерекшелігі мен оның қоғамға қарсы қылықтарының себебі туралы мәселе әлеуметтік жағынан зерттеледі. | Автор соттау кезіңдегі сот тәжірибесін пайдалана отырып, қылмысдің мінезінің негізіне жататын оның жеке көзқарасы мен қылмысқа түрткі болушы жағдайдың себебін талдайды.
Қылмыскердің іс-әрекет жасауының субъективт және объективті жағдайы, жеке тұлғаны адамгершілігінің қалыптасу жайы қандай болатыны да сөз етіледі.
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы 1995ж.
2. Қазақстан Республикасының Ьуылмыстық кодексі 1997ж.
3. КСРО жэне Одактас Республиканың қылмыстық зандарының негізі. М., 1991ж.
4. Н.Д. Дурманов. Қылмыс үғымы. М.КСРО ҒА баспасы, 1948 жыл.
5. Н.Ф. Кузнецова. Қылмыс пен қылмыстық Москва университет баспасы. 1948 жыл.
6. Л.И. Кривоченко. Қылмысты жіктеу. Харьков, 1983 жыл.
7. М.И. Ковалев. Қылмыстық ұғымдар мен белгілер жэне оның жіктеудегі маңызы. Свердловск, 1977 жыл.
8. Ю.И. Ляпунов. Кеңестің қылмыстық кұқық. Жалпы бөлім, М. 1968 жыл
9. А.И. Маркев. Қылмыс: мэні мен мазмұны. 1986 ж.
10. А.Л. Плотковский. Кеңес қылмыстық кұқығының қылмыстық оқуы.
11. В.С. Прохоров. Қылмыс пен жауапкершілік. Ленин. Унив. Баспасы, 1984 жыл.
12. А.Б. Сахаров, КСРО-дагы қылмыскердің жеке ерекшелігі мен кылмыстық белгілері. М., Заң эдебиеті. 1961 жыл.
13. Г.С. Саркисов. Қылмыстық алдын алудың элеуметтік жүйесі. Ереван, «Аэастан» баспасы, 1975 жыл.
14. А.Н. Ағыбаев «Қылмыстың ұғымы». Фемида 6 номер, 1997 жыл.
15. А.Н. Ағыбаев. «Қылмыстық құқық». Жалпы бөлім. Жеті жарғы. 2007 жыл.
16. Кеңестік қылмыстық құқық. Жалпы бөлім. Оқулық (Ғ.А.: Кригер, Б.А.
17. Куринов, Ю.М. Ткачевский, М. Унив басп. 1981 ж.)
18. Кеңестік Қылмыстық құқық. Жалпы бөлім. МГУ басп. 1998 ж.
19. ҚР ҚК Алматы. 1997 жыл.
20. ҚСРО қылмыстық құқығы, жалпы бөлім. А. Мектеп 1986 ж.
21. Кеңестің қылмыстық құқық. Жалпы бөлім. Оқулық (Б.В. Здарвомыслов, М.А. Гельфер, П.И. Гришаев пен басқалар). Москва, 1982 жыл.
22. Алматы облысы. Жамбыл аудандық сотының архиві 2006 ж.
23. Советское уголовное право. Часть особенная. -М.1983-258ст.
24. Жевлаков Ә.Н. Общие вопросы квалификаций преступлений в области охраны окружающей среды.М.1986-43 ст.
25. Уголовный кодекс штата Огайо 2901.33; Уголовное право буржуазных стран. Часть общая: сб.законодательных актов.М. 1990 94-95, 159-161ст.
26. Трайнин А.Н. Защита мира и уголовный закон. / Избр.произведения/ -М. 1969-259,297ст.
27. Широков В.Субъект преступления в области охраны окружающей среды Советская юстиция-1985 №5-19ст.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ
МИНИСТРЛІГІ
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҮЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІНІҢ
ЗАҢ ФАКУЛЬТЕТІ
Қылмыстық құқық және ... ... ... ... оқу бөлімінің,
4-курс студенті
Жолдасбеков У.Б
Ғылыми жетекші:
оқытушы
О.Н.Тілепбергенов
Диплом қорғауға жіберілді:
___________2008 ... ... ... және ... ... ... ... докторы,профессор
________________А.Н.Ағыбаев
Алматы, 2008
Мазмұны
Кіріспе
Бірінші тарау. Қылмыстық құқықтағы қылмыс ... ұғым және оның ... ... Қылмыстық қүқық бойынша қылмыстың түрімен қүрамы
Үшінші тарау. Қылмысты топтастыру
Реферат
Қылмыс қоғамға қауіпті, ... ... ... ... ... істейтін және Қылмыстық жазамен жазалауға іс-әрекет. Қолданылып жүрген қылмыстық заңға сәкес қылмыс белгілері осы айтылған төрт белгіден құралады.
Ал Қылмыстық Кодексте ... ... ... ... ... ... қайшылық, кінәлілік және жазаланушылық жүреді деп көрсетілген. Өйткені қылмыстық ұғымы жазадан кең ұғым . ... ... ... жаза ... ... де ... Өйткені жаңа Кодексте қылмыстық жаза болып табылмайтын қоғамдығ ықпал ету шараларында кең орын берілген.
Дипломдық жұмыста қылмыстың ... жеке мән ... ... ... ... ... сараланды, қылмыстарда осылай жүктеудің оларды саралауга және жаза тағайындаудағы маңызы көрсетілді.
Дипломдық жүмыс осы күрделі ұғым қылмыстың түсінігіне ... ... орай ... ... ... ... Бармурзиннің, Ағыбаевтің, Нұртаевтың, Ахметовтың т.б. ғалымдардың еңбегін зерттей отырып, тақырып бойынша өз ойымды толық жеткізуге барынша күш ... ... жазу ... ... сот тәжірибелерінде кеңінен қолдануға тырыстым. Диплом жүмысы қылмыстың саласындағы ғылыми ... ... ... негіздеуді басты мақсат еткен.
Кәмелетке толмаған айыптаушыларға қатысты жауап алу ... ... ... яғни ... ... ... шақырылуына көңіл бөлінген. Айыпталушыдан жауап алуды бекіту ... ... ... қосымша құрал, аудио - және бейне жазбаларды қолдану ұсыныла-ды. Материалды тергеу практикасынан алынған бірнеше мысалдар келтірілген.
Айыпталушыдан жауап алған ... ... ... ... ... ... ... ерекшеліктері, осы жұмысымда сөз болып, тергеушінің жауап алар алдындағы дайындық жұмыс-тарымен таныстырып өтуге тырыстым. Әртүрлі авторлардың осы тергеу ... ... ... ... ... келтірдім. Қорытынды бөлімде қылмыстың алдын алу мәселелері сөз болады.
Кіріспе
Дипломдық жұмыс қылмыстық құқық бойынша деген тақырыпқаь арналған. Жұмыс кіріспеден, қорытындыдан және үш ... ... ...
1) ... санаттары бойнша қылымыстың түсінігі мен белгілірі.
2) Қылмыстық қүқық бойынша қылмыстың құрамы мен түрі;
3) Қылмысты ... ... және ... ... пайдаланылған әдебиеттер тізіміне шолу жасалған.
Бірінші тарауда қылмыстық қүқық бойынша қылмыстың түсінігі мен белгілеріне анықтама берілген.
Екінші ... ... ... ... ... топтастыру туралы айтылады. Қылмысты жіктеуде оның қоғамға қауіптілігін міні мен дәрежесіне және 20, 21 баптар бойынша кінәсінің ... ... ... түрі 4 ... ... 1) онша ауыр ... 2) ... орташа; 3) ауыр; 4) еркше ауыр қылмыс. Мүнда қылмыстың басқа тәртіп бұзушылыққа қарағанда қоғамдық қауіптілігінің дәрежесі мен мәні ... ... ... ... алу мәселелері сөз болады.
Диплом жүмысы қылмыстың саласындағы ғылыми зерттеулерге, соңғы жылдардағы негіздеуді басты мақсат еткен.
Пайдаланған ... ... В.С. ... ... пен ... Ленинград университеті баспасы, 1984. 1356. Бұл еңбек қылмыстық-қүқықтық санаттары - қылмыс пен ... ... ... ... еңбекте қылмыс күрделі әрі ... ... ... ... оның бір ... ... мәні мен мазмұны, екінші жағынан, күқықтық түрі талданады. 2. Кривоченко Л.Н. ... ... ... ... ... 1983ж. ... ... қылмысты жіктеу мәселесі оның қоғамдық кауіптілігінің мәні мен ... ... ... жалпы бөлігіндегі олардың орны ... ... ... ... және ... ... ... қылмыс категориясының жалпы және ... ... оның ... ... ... ... ... А.Б. КСРО қылмыскерлердің жеке ерекшелігі мен қылмыстық себептері. М. Заң әдебиеті, 1961ж. ... ... ... жеке ... мен оның ... ... ... себебі туралы мәселе әлеуметтік ... ... | ... ... ... сот ... пайдалана отырып, қылмысдің мінезінің ... ... оның жеке ... мен ... ... ... жағдайдың себебін талдайды.
Қылмыскердің іс-әрекет жасауының ... және ... ... жеке ... ... ... жайы қандай болатыны да сөз етіледі.
4. Дурманов Н.Д. Қылмыс туралы түсінік. М.; Л.; КСРО ҒА[ баспасы, 1948ж. 3116.
Профессор Дурмановтың ... Бұл ... де ... ... және ... ... ... жоқ.
Бұл жұмыстағы басты ой - ... ... ұғым бола ... ... ... ... бір ... ретінде қоғамның өзімен тығыз байланыста болатынын, содан негіз алатындығын ... ... ... ... ... ... ... адамның іс-әрекеті ретінде анықгалады ( бөлім)
Келесі ... ... ... ... ... анықгалады ( , V, V бөлімдер). Одан кейінгі екі ... г ... ... ... әрекет-әрекетсіздік екендігін заң жүзінде анықгауға арналған (V , V ... ... ... ... ... қатынасынайтады.
X бөлімде жоғары бөлімдерде айтылғандарға талдау жасайды,қылмысқа жалпы анықтама береді.
Соңғы X бөлім қылмыс пен тәртіпті бұзушылықтың өзгешелігін бір-бірінен шектеу туралы ... ... Г.С. ... ... әлеуметтік жүйесі.Ереван "Аәастан" баспасы, 1975ж. 157 бет.
Монография қылмысты ескертудің проблемаларына арналған. Мүнда қылмысты жоюдың міндеттері мен шаралары қаралады, әлеуметтік ... ... ... ... оның ұғым ы, мазмұны, субъектісі, жіктелуі, бұл жүйе кұрылысының кейбір ерекшеліктері, оның тиімді болуына жасалатын жағдай ... ... ... сіңірген қайраткер, заң ғылымының докторы, профессор М.И.Ковалевтің монографиясында ("Қылмыс ұғым ы мен белгілері және оның ... ... ... 1977ж.) ... ... ... негізгі пробле- малардың бірі ретінде қылмыс туралы ... ... ... бұл ... қылмыстық жауапкершіліктің заңды негізінде қылмыстық белгілері мен қүрамын анықтауға байланысты көптеген сұрақтар төңірегіңде сөз еткен. Сондыктан ... ... ... ... ... оның ішінде профессор Г.Ф.Поленовтың, профессор Жекебаевтың, Ағыбаевтың, Нүртаевтың, Баймурзиннің ғылыми еңбектерінде де айтылған. Қазақстан
Бірінші ... ... ... ... ұғым мен оның ... алғашқы нормативті анықтамасы "РСФСР қылмыстық қүқығын басқарудың бастамасында" ... ... 5 бап ... ... ... қорғалатын қоғамдық қатынас тәртібін бұзу". 6 бап қылмыс "сол жүйенің қоғамдық қатынасына қауіпті әрекет не ... ... ... 3 бап ... сол ... ... қарым-қатынасын қауіпті деп танылуының негізі айтылған. Мүнда Бұл жүйенің қоғамдық қатынасы "пролетариат диктатурасы кезеңінде ... ... ... ... ... ... мүддесіне" сәйкестігі көрсетілген.
1922 жылғы РСФСР ҚК 6 бабында қылмыс "коммунистік ... ... ... ... жүмысшы мен шаруалар өкіметі белгіленген кеңес күрылысына қауіп төнетін әрекет пен ? ... деп ... ... ... ҚК 6 ... "социалистік қүрылысқа өтудің өтпелі кезеңінде жүмысшы мен шаруалар өкіметі белгіленген кеңестік күрылысқа қарсы бағытталған не ... ... ... ... қауіпті әрекет не әрекетсіздік" деп белгіленген.
Н.Д.Дурманов. Қылмыс ұғым ы. КСРО ҒА баспасы, 1948ж. : ... ... ... одан әрі ... ... қоғамға қауіптілігін 6 бап ескертпесінде былай белгіленген: Осы Кодекстің Негізгі бөлімінің баптарында ... ... және ... зардабы қоғамдық қауіптілік мәнінен айырылған жаттанды және теріс ықпалға түскен белгілері бар ... ... ... ... қылмыс туралы ұғым мен маңызы шамалы істер одақтас республикалардың ҚК 1926-1935 ... ... ... ... ұғым ның ... ... ... өзара айырмашылыктар болғанымен, қылмыстың басты белгісі ретінде оның әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... қылмыстық анықтама берілген. Ол ҚК 9 бабы бойынща айтылған: "Жазалау қатерімен тыйым салынған айыпты қоғамға қауіпті ... ... ... ... ... деп танылады". Бұл аныктамаларда қылмыстың қауіптілігі тікелей айтылған. Бұл туралы ... да ( ... ... мысалы 2 бап: "Бұл міндетті жүзеге асыру үшін Қазақстан Республикасы қылмыстық зандары қоғамға қауіпті іс-> әрекеттердің қаңдай қылмыс болып ... ... және ... ... адамдарға қолдануға тиісті жазаны белгілей-ді". 3 бап бойынша "қылмыстық жауапқа және жазаға тек қана ҚР ҚК А. 1997ж. 4, 5, 6, бет. ... ... яғни яғни ... заңда көрсетілген қоғамға қауіпті іс-әрекеті қасақана немесе абайсызда істегенде айыпты адам тартылады.
Қазақстан ҚК 9 бап ... ... ... ... ... оның ... түрлерін көрсеткен: қоғамдық ; қүрылыс, шаруашылық жүйесі, сонымен қатар мемлекет тәртібін қылмыспен бұзушылықгың барлық түрі.
Бұдан шығатын қорытынды ... ... оның ... қау ... ... адам іс-әрекетінің формасы емес, оның материясы мен мазмұнын, беретін материалдық белгісі ретінде қаралады.
Қылмыстық қоғамдық қауіптілігі ... және ... ... жиынтығына байланысты.
Қоғамдық қауіптіліктің ... ... ... әкелген зияндылығының көлеміне де байланысты.
Қоғамдық қауіптілік көбінесе зияндықгың зардабының мәні мен өлшемін, кінәнің формасы мен түрінен, ниетінен, ... : ... оның ... т.б. көрінеді.
Қоғамдық қауіптіліктің мазмұны қылмыстық объектіге ... ... ... де ... ... ... зияндылығының өзгешелігінің сапасын анықгайды. Ол қылмыстық қол ... ... ... ... қоғамдық қатынас, әкелген зиянның мөлшері, көлемі, маңызы, мазмұны (материалдық моральдық, идеологиялық, рухани әлеуметтік -- ... ... ... ... қол сүғудың жасмалу ерекшелігіне (зорлау,зорлықсыз, қарапайым немесе лашықтанаған), кінәнің түріне (әдейі не ... ... ниет пен ... ... ... ... жеке опасыз ниеттері) байланысты.
Қоғамдық қауіптілік дәрежесі. -- ол ... ... бір ... сол ... салыстырғанда топтық көрінісі. Ол шығынның көптігінен (ірі ... ... ... тән ... кінәнің ; дәрежесімен (алдын-ала ойластырылған, кенеттен ойланған, өрескел байқаусыздық), қылмыстық мотиві мен мақсатының опасыздық дәрежесімен, қылмыстық қауіптілігінің орнының ... ... ... ... ... ... ... кезінде, қоғамдық апат жағдайында) және басқа қылмыстың жасалу жағдайларымен анықталады.
Қоғамдық қауіптілік әрекеті, егер жасалғанда ол занда көрсетілген ... яғни ... ... ... ... ... ... есептелмейді.
Қылмыстық қүқыққа қарсылық қылмысты әрекеттің басқа міндеті белгісіне жатады. Қылмысқа қарсы қылмыс ... ... ; ... ... ... ... сипатталады.
Заңға қарсы әрекет қылмыстық занда көрсетілгне норманы [ бүзып, тиым салған іс заңмен қорғалған белгілі объектіге зиян | ... ... ... ҚК 175 ... ... яғни ... мүлкін жасырын үрлау, үш жыл дейін мерзімге бас бостандығынан ... ... екі жыл ... ... жұмыстарына жазаланады" делінген. Бүдан байқағанымыз біреудің мүлкін үрлау заңға қарсы ... ... ... ... ... ... ... жасау болып табылады.
Қылмысты сипаттай келе, оның ... ... ... ... ... ... ... - екенін аңғарамыз.
Біздің қоғамда қүқық пен ... ... ... ... толық бірлікте болады. Бұл біздің қоғамда құқық
пен адамгершілікті бір қағидамен қатар қоятындығын байқатады.
Бірақ, адамгершілкке ... ... ... қоғамдық ^ қауіптілік дәрежесіне жете бермеу мүмкін. Ол ... ... т.б. ... ... ... талқыға ғана салынуы
мүмкін.
Сонымен қорыта келгенде, біздің қылмыстық теорияда заңмен
қорғалған объектіге ... ... зиян ... немесе зиян келтіру
қаупін төндіру, заңға қарсы жазаланатын қоғамға қауіпті іс-әрекет
қылмыс деп есептелінеді.
Қылмысты оның қоғамдық қауіптілігінің характері мен дәрежесіне қарай ... ... ... қүқық ғылымының өзекті мәселесә. Соңғы жылдары Бұл мәселеге ғалымдар ден қойғанмен біржақты ... келе ... жоқ. ... ... ... ... шешім болмауы қылмыс категориясы туралы пікірді әр түрлі етуде. Сондықган заң ... әр ... ... ... ... ... ... бес санаткд бөлсе, кейбіреуі төрт санатқа бөледі. Төртке бөлгендердің арасыңда былай ... ... ... ауыр
* онша ауыр емес
* ауырлығы орташа
Қылмысты тек қана екіге бөлу яғни ауыр ... оған ... деп ... де ... қауіпті әрекеттің характері мен дәрежесі қылмысты іріктеудің негізіне жатады. Заңдар жинағында жекелеген қылмысқа сипаттама ... аса ауыр және өте ... ұғым ... ... ... қүқықтық зардабын салыстыра келгенде бір- біріне айырмашылығы жоқ ... , ... бір ... бір ... ... ауыр ... деуге болады.
Қазақстан Республикасының ҚК ауыр қылмыс Ұғым ы 9 бпта берілген: Осы баптың ... ... ... ... ... ... қасақана әрекеттер ауыр қылмыстар болып табылады.
Ауыр қылмыстарға мыналар жатады: Мемлекеттікконституциялық қүрылысына және қауыпсіздігіне қарсы қылмыстар (165-174 баптар), ... (237 бап), ... ... (241 бап), ... ақшаны немесе бағалы қағаздарды қолдан жасап өткізу (206 бап), ... ... ... ... ... ... ... өткізу (206 бап), жалған төлем карточкалары мен өзге төлем және есеп айырысу күжаттарын жасау ... сату (207 бап), ... (175 бап), ... ... ... ... (180 бап).
Қылмысты ауырлататын жағдайда тонау (178 бап),
қарақшылық (179 бап), ... ... ... ... жою не ... (187 бап), ... кісі ... (101 бап), денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтіру (103 бап), бүйрыққа бағынбау немесе жауынгерлік кезекшілікті ... ... ... ... бұзу (367 бап, 375 ... ... (373 бап), ... ауырлататын жағдайда әскери мүлікті қасақана немесе абайсызда жою немесе Бұлдіру (378, 388 баптар), қылмысты ауырлататын жағдайда ... ... ... ... ... бұзу (366-376 ... шығарушылар ауыр қылмыстың тек екі конструктивті белгісін көрсететеді.
Бұл әрекет әдейі ойланған және жоғары қоғамдық қауіптілік әкелетін болады. ... ауыр ... ... , ... , жеке ... ... ... жасалатындықтан қатаң жазаланып үзақ мерзімге бас бостандығынана айырылады. Кейбір ауыр қылмыстарға жер аудару, жерінен айдап ... ... ... ... ... жаза ... зорлау (125 бап), қылмысты ауырдататын жағдайда өкімет билігін немесе өкілеттілігін асыра ... (308 бап), ... ... ... пара беру ... пара ... мен пара алуцшының арасында деддал болу (311, 312,313 баптар), пара алу (311 бап), ... ... ... ... ... ... заңсыз тарту (344 бап), қылмысты ауылататын жағдайда жауап беруге мәжбүр ету (347 бап), біое түра зардапқа әкеп соктыққан ... ... ... ... ... ... шығару (350 бап), өрт қауіпсіздігі ережелерін бұзу, бүзақылық (256,257 баптар), әуе кемесін немесе су кқлігін , не жылжымалы ... жол ... ... , оқ- ... ... ... ... заңсыз сатып алу, беру, өткізу, сақтау , ... ... алып жүру (251 бап), ... тау, ... ... алып жүру (251 бап), ... ... өткізу мақсатымен үрлау, не қорқытып алу (260 бап), наркотик заттарды өткізу мақсатымен заңсыз жасау, алу, ... тасу ... ... ... ... ... ... (259 бап). Бүрын ауыр қылмысы үшін бас бостандығынан айырылған, екінші рет осындай қылмысты ... ... ... өте ... ... деп ... Өте қауіпті мемлекеттік қылмыскер мен кейбір ауыр қылмыскерге шартты түрде бас бостандығынан айырып міндетті жүмыс істеу жазасы ... ... ... ... , жазасын жеңілдету жүрмейді. Сонымен қатар ауыр қылмыстыға амнистия қоанылмайды.
Қылмыстың қоғамдық қауіптілігінің сипаты қылмыс жасалған ... ... мен ... ... ... мен маңыздылығына, объектінің шеккен зардабының характеріне (материалдық, моральдік, саяси және т.б.) байланысты.
Осыған үқсас қылмыс туралы ұғым мен маңызы шамалы істер ... ... ҚК ... жылдарға дейін болды.
Қылмыс туралы ұғымның кейбір заңдар жинағында өзара айырмашылыктар болғанымен, қылмыстың ... ... ... оның әлеуметтік табиғатын білдіретін қоғамға қауіптілігі негізге алынды.
Қазақстан Республикасында қылмыстық анықтама берілген. Ол ҚК 9 бабы бойынша айтылған: "Жазалау қатерімен ... ... ... ... қауіпті әрекет (іс-әрекет немесе әрекетсіздік) қылмыс деп танылады". Бұл анықтамаларда қылмыстың қауіптілігі тікелей айтылған. Бұл туралы басқа да баптарда ... ... 2 бап: "Бұл ... ... ... үшін ... ... қылмыстық зандары қоғамға қауіпті іс-әрекеттердің қаңдай қылмыс болып табылатындығын анықтайды және қылмыс істеген ... ... ... ... белгілей-ді". 3 бап бойынша "қылмыстық жауапқа және жазаға тек қана ҚР ҚК А. 1997ж. 4, 5, 6, бет. ... ... яғни яғни ... занда көрсетілген қоғамға қауіпті іс-әрекеті қасақана немесе абайсызда істегенде айыпты адам тартылады.
Қазақстан ҚК 9 бап ... ... ... белгілеріңн саралап, оның жалпы түрлерін көрсеткен: қоғамдық құрьшыс, шаруашьшық жүйесі, сонымен қатар мемлекет тәртібін қылмыспен ... ... ... ... ... ... ... оның қоғамға қау іптілігі.
Қоғамдық қауіптілік адам іс-әрекетінің формасы емес, оның марериясы мен мазмұнын. ... ... ... ... ... ... қауіптілігі объективті және субъективті белгілерінің жиынтығына байланысты.
Қылмыстық қүқыққа қарсылық қылмысты әрекеттін баска міндеті белгісіне жатады. Қылмысқа қарсы қылмыс занда қаралған ... ... ... ... ... қарсы әрекет қылмыстық занда көрсетілгне норманы бүзып, тиым салған іс заңмен қорғалған белгілі объектіге зиян жасау. Мысалы, Қазақстан ҚК 175 ... ... яғни ... ... жасырын үрлау, үш жыл дейін мерзімге бас бостандығынан айыруға немесе екі жыл мерзімге түзеу жұмыстарына жазаланадьГ делінген. ... ... ... ... үрлау заңға қарсы әрекет, себебі заңмен қорғалған біреудің меншігіне шығын жасау болып табылады.
Қылмысты сипаттай ... оның ... ... ... ... моральдық қарсылығын тудыратын жатқылық екенін аңғарамыз.
Біздің қоғамда қүқық пен адамгершілік бір-біріне ... ... ... ... ... ... Бұл ... қоғамда қүкық пен адамгершілікті бір қағидамен қатар қоятындығын байқатады. Бірақ, адамгершілкке ... ... ... ... ... дәрежесіне жете бермеу мүмкін. Ол әкімшілік, азаматтық немесе т.б. ретте адамгершілік жағынан талқыға ғана салынуы мүмкін.
Сонымен ... ... ... ... ... ... қорғалған объектіге қастық жасау, зиян келтіру немесе зиян келтіру қаупін төндіру, ... ... ... ... қауіпті іс-әрекет қылмыс деп есептелінеді.
Қоғамдық қауіптіліктің мазмұны қылмыстық объектіге әкелген зияндылығының көлеміне де байланысты.
Қоғамдық қауіптілік көбінесе зияндыктың зардабының мәні мен ... ... ... мен ... ... қылмыстық мақсатынан, оның жасалуынан т.б. көрінеді.
Қоғамдық қауіптіліктің мазмұны қылмыстық ... ... ... ... де байланысты.
Қоғамдық қауіптілік көбінесе зияндылығының өзгешелігінің сапасын анықгайды. Ол қылмыстық қол сүғудың объектісінің мазмұнына нақты қоғамдық қатынас, әкелген ... ... ... ... ... ... ... идеологиялық, рухани әлеуметтік -- психологиялық, ұйымдастыру -- басқару), қылмыстық қол сүғудың ... ... ... ... қарапайым немесе лашықтанаған), кінәнің түріне (әдейі не байқаусызда), қылмыстық ниет пен ... ... ... ... жеке опасыз ниеттері) байланысты.
Қоғамдық қауіптілік дәрежесі. -- ол қауіпті істің бір немесе со ... ... ... ... Ол шығынның көптігінен (ірі материаддық шығын, жеңіл тән ... ... ... ... ... ... ... өрескел байқаусыздық), қылмыстық мотиві мен мақсатының опасыздық дәрежесімен, қылмыстық қауіптілігінің орнының ерекшеоігіне, уақытына байланысты "қылмыстың жасалу жағдайымен ... ... ... апат ... және ... ... ... жағдайларымен анықталады.
Қоғамдық қауіптілік әрекеті, егер жасалғанда ол заңда көрсетілген болса, яғни ... ... ... ... ... қылмысқа есептелмейді.
Ерекше мағынаны мақсат алады. Сонымен қатар ... ... ... ... ... ... қылмыстың субъективті белгілері ретінде заң көп ретте қатігездікті айтады. Қүқық бұзушылықтар әкімшілік тәртіптік және азаматтық ... тиым ... ... ... ... ... ... кіші репрессивтігімен ерекшеленеді.
Қылмыстық жазалау басқа әкімшілік немесе тәртіптік жауаптылықган қатаңдау. Ал, моральға қарсы теріс қылық ешқашаңда ... ... ... ... топтарының негізі болып олардың жалпылай қоғамдық қауіптіліг болмаса, қылмыстық ... ... ... ... ... ... жиынтығы бола алады. қылмыс белшілері толық болмаса, ондай іс-әрекет қылмыс болып табылмайды. Оны мына мысалдардан көреміз: Алматы облысы, Жамбыл аудандық ... ... 1997 жылы 11 ... ... ... ... Республикасы Кодексінің 251 бабы, 4 бөлігіне сәйкес айыпталып, 1 жылға бас бостандығынан айырылған және жазасын өтеген.
Ол суық қару болып ... ... ... ... жеке ... көлігінің ішіңде үстағаны үшін айыпталған.
Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты Төрағасының бірінші орынбасары Әбдиевті жазықсыз деп тауып, Оңтүстік Қазақстан облыстық ... ... ... ... Наразылык-та Әбдиевке тағылған айыптың дәлсіздігіне байланысты оған қатысты сот үкімін жойып, істі қысқарту жөнінде мәселе қойған және өз ... ... ... ... ... ... ... ҚК-тің 257 бабы 1 тармағымен (кәнігі бүзақылық), 179 бабы 1 ... ... ... ... яғни ... өміріне не денсаулығына қауіпті түрде күш жүмсап немесе сондай күш жүмсаймын деп қорқытып, азаматтардың өзіндік меншіпндеп ... ... ... ... 177 бабы 1 ... ... яғни алдау немесе сеніміне қиянат жасау жолымен иемденіп, жәбірленушіге едәуір залал келтірген ... ... ... бұл қылымыстарға қатыспағаны дәлелденбеген соң да, кудалану тоқгалды да, ҚК-тің 251 бабы, 4 ... ... ... ... іс сотқа тапсырылып, ол осы бапқа сәйкес соттадды.
2000 жылы 20 қаңтарда болған тінтудің қүжатында ... ... ... ... ... ВАЗ -- 21011 ... ... болат жүзді, қаңыр-қызыл пластмасса сапты қолдан жасалған пышақ табылғаны жазылған. Л.Әбдиева Бұл ш-қүжатты шағым-арызымен қоса, ... ... ... ... ... 2000 жыл 18-маусымдағы машыинадан табылған пышақгың сабы сары деп көрсетілген. Криминалық сараптың егжей-тегжейлі тексеруінен өткен осы сары сапты пышақ тергеудің ... іске ... ... ... ... ... ол шын ... іске қоңыр-қызыл сапты басқа пышақ тіркелген. Бұл сәйкессіздік күдік турдырады.
Алматы облысы, Жамбыл ... ішкі ... ... ... ... ... Қысрауши прокурордың рүқсат карызының Әбдиева Людмиланың үйінді тінту жүргізген. Шүғыл тінту жүргізетіндей себептің болмағаны (үшін) іске тіркелген қағаздардан анық көрінеді, ... ... да Бұл ... ... түсіндірілмеген, тінту жүрігізлгені жайында прокурорға бір тәуліктің ішіңде хабарлануға тиіс, тергеуші Бұл ... де ... ... Әбдиевті айыптайтын күжаттардың үстірттігін, дәлелдің жоктығын көрсетеді. Сондықган соттың осы ... ... ... ҚК-нің 251 бабы, 4 бөлігімен айыпқа тартуы негізсіз.
Вернердің жол апатын бодырмауға техникалық жағынан еш мүмкіндігі ... ... ... ... ... ... ... дәлелдерін қате деп тауып, Камаз автомашинасының жылдамдығын, оның қызды баспауға мүмкіндігі болған-болмағанын нақгы ... ... жоқ ... ... ... ... Сот сарабы ғылыми зерттеу институты хатында жан-жақты жазылған.
Бұл жағдайлар ҚССҒЗИ сарапшысы Г.Ригер өткізген қосымша сот автотехникалық ... ... да ... ... ... жоқ Камаз автомашинасының есепті жылдамдығы көрсетілгендей, машина тоқтағаннан кейін 10,5 метр сырғығын болса, оның оның ... 7 ... ... аспауы керек делінген.
Осылайша автотехникалық сарапта Вернердің машина жылдамдығын асыра айдағаны және машинаның нақ алдынан жол қиылысына жүгіріп ... ... ... техникалық мүмкіндігі болғанын растай алмады.
Осы айтылған дәлелдер қолында ... ... ... жол ... Тәртібінің 11,1 және 15,4 тармақтарын бүзып, кісі өліміне себепкер болды деуі негізсіз. Сот айыбы талассыз, нақты дәлелдерге емес, болжамға қүрылған. ... ... іске ... ... ... Республикасы Қылмыстық іс жүргізу Кодексінің 287 бабына сәйкес, занды саналуы мүмкін емес. ... орай ... ... ... ... ... ... үйғарымы да негізсіз.
Іске тіркелген қағаздарды екшеп көргенде қосымша айқындауды қажет ететін жағдайдың жоқтығы, жаға ... ... ... ... айқындалды. Демек, істі қайтадан қосымша тексеруге жіберудің еш негізі жоқ.
Мұнда алғашқыда қылмыс нақтылы жасалған объективті ... ... ... ... ... ( бөлім).
Келесі бөлімде қылмыстық материалдық белгілерінің ерекшелігі анықталады ( , V, V ... Одан ... екі ... ... ... ... әрекет-әрекетсіздік екендігін заң жүзінде аныктауға арналған (V , V бөлімдері).
V бөлімде қылмыстық ... ... ... ... ... айтылғандарға талдау жасайды,қылмысқа жалпы анықтама береді.
Соңғы X бөлім қылмыс пен тәртіпті бұзушылықтың өзгешелігін бір-бірінен шектеу туралы айтылған.
Саркисов Г.С. Қылмысты ескертудің ... ... ... ... ... 1975ж. 157 ... қылмысты ескертудің проблемаларына арналған. Мүнда қылмысты жоюдың міндеттері мен шаралары қаралады, әлеуметтік жүйесіне ... ... ... оның ұғым ы, ... ... жіктелуі, Бұл жүйе кұрылысының кейбір ерекшеліктері, оның тиімді болуына жасалатын жағдай айтылған.
РСФСР-ға ... ... ... заң ғылымының докторы, профессор М.И.Ковалевтің монографиясында ("Қылмыс ұғым ы мен белгілері және оның жіктеудегі мәні", Свердловск, 1977ж.) кеңестік қылмыстық-қүқықтық ғылымдағы ... ... бірі ... ... туралы түсінік зерттеледі. Автор Бұл тақырыпта қылмыстық жауапкершіліктің занды ... ... ... мен қүрамын анықтауға байланысты көптеген сүрақтар төңірегінде сөз еткен. Сондықтан қылмыс туралы ... ... ... оның ... ... ... ... Жекебаевтың, Ағыбаевтың, Нұртаевтың, Баймурзиннің ғылыми еңбектерінде де айтылған.
Осыған ұқсас қылмыс туралы ұғым мен маңызы шамалы істер одақтас республикалардың ҚК 1926-1935 ... ... ... ... ... ... ... жинағында өзара айырмашылықтар болғанымен, қылмыстың басты белгісі ретінде оның әлеуметтік табиғатын білдіретін қоғамға ... ... ... ... ... ... берілген. Ол ҚК 9 бабы бойынша айтылған: "Жазалау қатерімен тыйым салынған айыпты қоғамға қауіпті әрекет (іс-әрекет немесе әрекетсіздік) қылмыс деп ... Бұл ... ... ... ... ... Бұл туралы басқа да баптарда айтылған, мысалы 2 бап: "Бұл міндетті жүзеге асыру үшін Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... ... болып табылатындығын анықтайды және қылмыс істеген адамдарға қолдануға тиісті жазаны белгілей-ді". 3 бап бойынша "қылмыстық жауапқа және жазаға тек қана ҚР КҚ А. 1997ж. 4, 5, 6, бет. ... ... яғни яғни ... ... ... қогамға қауіпті іс-әрекеті қасақана немесе абайсызда істегенде айыпты адам ... ҚК 9 бап ... ... қауіптілігінің белгілеріңн саралап, оның жалпы түрлерін көрсеткен: қоғамдық қүрылыс, шаруашылық жүйесі, сонымен қатар мемлекет тәртібін қылмыспен бұзушылықтың ... ... ... ... ... ... оның ... қау іптілігі.
Қоғамдық қауіптілік адам іс-әрекетінің формасы емес, оның марериясы мен мазмұнын беретін материалдық белгісі ретінде қаралады.
Қылмыстық қоғамдық ... ... және ... ... ... байланысты.
Қоғамдық қауіптіліктің мазмұны қылмыстық объектіге әкелген зияндылығының ... де ... ... көбінесе зияндықтың зардабының мәні мен өлшемін, кінәнің формасы мен түрінен, ниетінен, қылмыстық мақсатынан, оның жасалуынан т.б. ... ... ... ... ... ... ... көлеміне де байланысты.
Қоғамдық қауіптілік көбінесе зияндылығының өзгешелігінің сапасын аныктайды. Ол қылмыстық қол ... ... ... ... ... қатынас, әкелген зиянның мөлшері, көлемі, маңызы, мазмұны (материалдық, моральдық, идеологиялық, рухани әлеуметтік -- психологиялық, үйымдастьфу -- ... ... қол ... ... ... (зорлау, зорлықсыз, қарапайым немесе лашықтанаған), кінәнің түріне (әдейі не байкаусызда), қылмыстық ниет пен мақсатының ... ... ... жеке ... ... ... ... дәрежесі. -- ол қауіпті істің бір немесе со лмәнімен салыстырғанда топтық көрінісі. Ол шығынның көптігінен (ірі ... ... ... тән ... ... дәрежесімен (алдын-ала ойластырылған, кенеттен ойланған, өрескел байқаусыздық), қылмыстық мотиві мен мақсатының опасыздық дәрежесімен, қылмыстық қауіптілігінің орнының ерекшеоігіне, уақытына байланысты "қылмыстың ... ... ... ... ... апат ... және ... қылмыстың жасалу жағдайларымен анықталады.
Қоғамдық қауіптілік әрекеті, егер ... ол ... ... ... яғни заңға немесе күқыкқа қарсы болмаса, қылмысқа есептелмейді.
Сот органдары кейде қылмыстық андуды қысқартып, қоғамдық Іқауіпсіздік іс-әрекеттің жоқтығын көрсетіп, ... ... ... ... ... қолдану қажеттігін мойындайды. 1 Ал, бүған мысал келтіретін болсақ "Қазақстан Республикасы Жоғары сотының ... ... ... сот ... Булыіевпен Буренков ісі бойынша былай деген: "Бульцов пен Буренковтың колхоз аттарын көршілес деревняға баруға өз еріктерімен ... ... ... белгіленген және сот тергеуін-де сотталушыларымен мойындалған. Бірақ Бұл әрекеттің қоғамдық қауіптілік сипаты аз ... ... олар ... ... ... ... пен ... колхоз мүшесі сияқты тәртіптілік теріс қылық жасаған, қылмыстық ретте емес, ауыл шаруашылық артель уставында қарастырылған ... ... ... ... 2 тармағында көрсетілген іс-әрекет белгілері екі түрде болуы мүмкін. Бірінші -- ... ... ... ... ... ... Бұл әрекеттерде қылмыстық заңның кейбір белгілері сәйкес келуі мүмкін, бірақ ол не қылмыстық, не ... не ... ... ... ... түрі -- ... ... дәрежеде қоғамдық қауіпті болатын, бірақ қылмыстық жауапкершілікке тартылу дәрежесінде ... Ол 9 ... 1 ... ... қылмыстық қоғамдық қауіптілік дәрежесіне жетпейді. Бұл іс-әрекеттер өздерінің қауіптілік дәрежесіне сәйкес ... ... ... ... мүмкін. 9 баптың 2 тармағы іс-әрекеттің бірінші түрі жатады.
Теріс қылық пен қоғамдық қауітілігі бірдей ... ... ... жері -- ол ... де сөз іс-әрекет туралы болуында. Араларындағы айырмашылық - қылмыс пен теріс ... ... ... ... кауіпті.
Қылмыс пен басқа құқық бұзушылықтың арасындағы айырмашлықтар объект, қоғамдық қауіптілік және қүқыққа қарсылық арқылы өтеді. Мемлекеттің ... және ... ... адам ... қоғамдық қауіпсіздігі және мемлекеттік басқару негіздері, 1 кейбір аса қауіпті ... ... ... тек қана осы 1 ... ... ... ... Ал қүқықтың басқа салалары | Бұл объектілерді тек ... қана ... пен ... ... ... ... объектілері бойынша да айырмашылықтары бөлінеді. Бұлар, негізінен, басқару ретінде алып ... ... ... ... ... теріс қылмыстар объектісі мемлекеттік тәртіп. Ол қандай да болса коллектив қатарындағыларға нақты бекітілген тәртіпке бағынуды ... Ал ... ... ... ... ... ... нақты көрсетілген. Кылмыс барлық уақытта қылмыс емес күқық бұзушылықтан қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... Яғни, олар шын мәнінде қоғамдық қатынастарға белгілі зиян келтіреді немесе оның ... ... ... және ... ... мынадай болды: "Қоғамдық қауіпті тек қылмыс белгісі деп санап, ал басқа қүқық бұзушылықты қоғамға ... ... ... зиян деп ... ... ... бұзушылықтардан дәрежеге әсер ететін барлық белгілер -- ... ... ... орын ... ... ... мен ... субъектінің ерекше сапалығымен ерекшеленеді". Бұлардың ішінде шешуші қылмыстық ... одан ... ... ... ... ... ... ерекше мағыналы мақсат алады.
Қылмыс онымен тікелей байланысты жаза қоғам тарихының
барлық дәуірлерінде өзгеріссіз болып келген ұғым дар емес.
Қылмыс та ... ... ... ұғым ... ... 1926 жылы ... Қылмыстық Кодексі 1959 жылы ... . ... ... Кодексімен салыстырғанда, қазіргі уақытқа дейін 75 бап алынған.
Қылмыс ... -- ... ... ... ... ! ... Бұл қылмыстың тарихи анықтамасы: екіншіден, Бұл қоғамға қауіпті іс-әрекет. Бұл жерде бірінші формальды ... ... ... ... Яғни ... ... ғана әрекет і немесе әрекетсіздік емес, тек қылмыстық занда атап көрсетілген ... ... ... ... ... ... 9 бабында қылмыс дегеніміз - қылмыстық занда көзделген, қоғамдық | қүрылыста, оның саяси және әкономикалық жүйелеріне, ... ... ... жеке ... саяси, еңбек, мүліктік және басқа күқықтары мен бостандықтарына қиянат жасайтын ... ... ... ... ... ... ... қүқық тәртібінде қиянта жасайтын қылмыстық занда көзделген қоғамға ... ... ... ... ... ... ... немесе әрекетсіздік емес, ол тек қылмыстық заңда ... ... ... ... ... әрекетсіздік. Қылмыстық заңға қайшы әрекет немесе әрекетсіздік дегеніміз керек. Қылмыстық зандарға кіретін нормаларға көрсетілген күрамдағы белгілерге дәл келтіретін әрекет немесе ... ... ... ... ... ... ... әрекетсіздіктердің басқа да заңдарға қайшы келетін әрекеттер мен әрекетсіздіктерден өзгешелігі бар.
Қылмыстың ... ... ... ... анықтауда жазаны дараландыру үшін және кінәліні жүртшылдыққа қайта тәрбиелеуге беруді шеіігу үшін екі топтағы ... ... ... ... ... ... іс-әрекеттің субъективті және объективті белгілерінің қогамдық қауіптілігінің нақты ... бір ... және ... ... Қылмыстық Кодексте көрсетілген. 53 және 54 баптағы жағдайлар екінші жағынан жаза ... ... ... Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 52 бабына сәйкес істелген сипатын және қоғамға қауіптілік сипатын және қоғамға қауіптілік, айыптының жеке ... кім ... ... ... жеңілдететін және ауырлататын мән-жайы есепке алынады.
"Жаза дегеніміз -- істелген қылмыстың сазайын ... ғана ... оның ... -- сотталған адамды түзеу әлеуметтік әділет-тілікті орнату болып ... және ... ... қарау, заңдарды дәлме-дәл орынлау, сотталғандарды да басқа адамдарды да жаңа қылмыстарды істендіруден сақтандыру болып ... ... ҚР ... ... ... ... -- ол ... кінәлі істелуі болып табылады. Қылмыстың тағы бір ... ол ... ... ... Қылмыстың заңда көрсетілуі, ол мұндай іс-әрекеттің заңға қайша екенін, яғни қылмыстық заңмен қылмыс ретінде қаралуын білдіреді.
Ал, басқаша сөбен болса ... ... ... ... ... ... ... заң нормаларын бұзады.
Қоғамға қауіптілік - қанша қылмыс болса да қылмыс қүрамы болмаса, ол қылмыс танылмайды. Іс-әрекетті қылмыс деп тану үшін ол ... ... ... ... қаралуы мүмкін.
Субьективтік әлементтерден ерекше мағынаны мақсат алады. ... ... ... ... ... бұзушылықтардан бөліп қарауда, қылмыстың субъективті
белгілері ретінде заң көп ретте қатігездікті ... ... ... әкімшілік тәртіптік және азаматтық нормалар тиым салынумен, әкімшілік санкциялар қылмыстық санкциялардан едәуір кіші репрессивтігімен ерекшеленеді. Қылмыстық жазалау басқа әкімшілік ... ... ... ... Ал, ... ... ... қылық ешқашанда мемлекеттік күштеу шараларымен жазаланбайды. Қылмыс топтарының негізі болып олардың жалпылай қоғамдық қауіптіліг ... ... ... нақты белгісі болмаса, осындай белгілер жиынтығы бола алады. қылмыс белшілері ... ... ... іс-әрекет қылмыс болып табылмайды. Оны мына мысалдардан көреміз: Алматы облысы, Жамбыл аудандық ... ... 1997 жылы 11 ... ... Әбдиев Қазақстан Республикасы Кодексінің 251 бабы, 4 ... ... ... 1 ... бас бостандығынан айырылған және жазасын өтеген.
Ол суық қару болып саналатын қолдан жасалған пышақты жеке меншік көлігінің ішінде үстағаны үшін айыпталған. ... ... ... Соты ... ... орынбасары Әбдиевті жазықсыз деп тауып, Оңтүстік Қазақстан облыстық сотының төралқасына наразылық жолдаған. Наразылық-та Әбдиевке тағылған айыптың дәлсіздігіне ... оған ... сот ... ... істі қысқарту жөнінде мәселе қойган және өз үсынысын төмендегі дәйектермен түсіндірген:
Аддын-ала тергеу кезінде ... ... 257 бабы 1 ... ... ... 179 бабы 1 тармағымен (шабуыл жасап тонау, яғни ... ... не ... ... ... күш ... немесе сондай күш жүмсаймын деп қорқытып, едәуір зиян келтірген үшін айыталады.
Осы еңбекте ... ... әрі ... ... кұбылыс ретінде қаралып, оның бір жағынан әлеуметтік-қүқықтық мәні мен мазмұны, екінші жағынан, күқықтық түрі ... ... Л.Н. ... ... ... ... мектеп. 1983ж. ІЗОбет.
Бұл монографияда қылмысты жіктеу мәселесі оның қоғамдық қауіптілігінің мәні мен ... ... ... ... ... олардың орны зерттеледі. Мұндай ... ... және ... ... нақты қылмыс категориясының жалпы және өзіндік ерекшелігін, оның заңды ... ... ... ... А.Б. КСРО ... жеке ерекшелігі мен қылмыстық себептері. М. Заң әдебиеті, 1961ж. 277б. Сахаров ... ... жеке ... мен оның ... ... қылықтарының себебі туралы мәселе ... ... ... ... соттау кезіндегі сот тәжірибесін пайдалана отырып, қылмыскердің мінезінің ... ... оның жеке ... мен ... ... ... ... себебін талдайды.
Қылмыскердің іс-әрекет жасауының субъективті және объективті ... жеке ... ... ... жайы ... ... да сөз ... Дурманов Н.Д. Қылмыс туралы түсінік. М.; Л.; КСРО ҒА баспасы, 1948ж. 311б ... ... ... бұл күнде де өзнің
ғылыми және практикалық қүндылығын жайған жоқ. Бұл жұмыстағы басты ой - ... ... ұғым бола ... қоғамдық өмірдегі белгі бір қүбылыс ретінде қоғамның өзімен тығыз байланыста ... ... ... ... ... ... ... пен қылмыстық" Моск. Унив. 1969 ж Қазақстан қылмыстық қүқығы. Жалпы бөлім. А. 1986ж. 53-бет.
II -- ... ... ... байланысты жаза қоғам тарихының барлық дәуірлеріңде өзгеріссіз болып келген ұғым дар емес. ... ... ... тұратын ұғым дардың бірі. 1926 жылы Ресей
Қылмыстық Кодексі 1959 жылы қабылданған Қазақстан Қылмыстық Кодексімен ... ... ... дейін 75 бап ... ... -- ... ... занда көрсетілген іс-әрекет. Бұл қьшмыстың тарихи анықтамасы: екіншіден, Бұл қоғамға қауіпті іс-әрекет. Бұл ... ... ... аныктама, екінщі материалдық анықтама. Яғни қылмыс қауіпті ғана әрекет немесе әрекетсіздік емес, тек қьшмыстық занда атап көрсетілген әрекет ... ... ... ... ... 9 ... ... дегеніміз - қылмыстық заңца көзделген, қоғамдық қүрьшыста, оның саяси және ... ... ... ... ... жеке басына, саяси, еңбек, мүліктік және баскд күқықгары мен бостандықтарына қиянат жасайтын қоғамдық қауіпті іс-әрекет (әрекет немесе ... ... ... ... ... ... қылмыстық занда көзделген ; қоғамға қауіпті іс-әрекет.
Қылмыс кез-келген заңға қайшы келетін әрекет немесе ... ... ол тек ... ... көрсетілген нормаға қайшы әрекет немесе әрекетсіздік. Қылмыстық заңға қайшы әрекет немесе әрекетсіздік дегеніміз керек. Қылмыстық заңдарға кіретін ... ... ... ... дәл келтіретін әрекет немесе әрекетсіздік. Қылмыстық заңға қайшы келетін әрекет немесе әрекетсіздіктердің басқа да ... ... ... ... мен ... ... бар. Ол мында: қылмыс деп саналатын әрекет немесе әрекетсіздік деп қылмыстық зандар қаралатын нормаларға қайшы болуға тиісті. Қылмысты іс-әрекет қылмыстық заң оны ... тиым ... ... Қылмыстық әрекетсіздік - қылмыстық заң істе деп міндеттеген әрекетті істемеушілік.
Болгарияның Қылмыстық ... 2 ... ... дегеніміз кінәлі түрде істеген, занда көрсетілген қоғамға қауіпті іс" ! делінеді.
Қазақстан Республикасының Қылмыстық заңдарының міндеті Қьглмыстық ... 2 ... ... ... "Қоғамдық және мемлекеттік кұрылысты, меншікті, азаматтардың өз басымен құқтарын және бүкіл құқық тәртібін қылмыстық қол сұғушылардан қорғау".
Қазіргі уақытта қылмыстың негізінің 4 ... ... ... ... ... занда көрсетілуі;
г) жаза.
Қоғамдық қауіптілік Бұл қылмыстың негізгі белгсі, ол қылмыс мағынасын ашады және де іс-қимылды мемлекет қьшмыс деп ... ... ... ... ... деп ... анықтау тек заң шығарушыларға байланысты" деп санайды. ... ... ... ... Заң шығарушыға тек қандай қоғамдық қауіпті іс-қимылды қылмыс деп ... ғана ... ... ... ... ... осы ... кітабында М.Д.Шаргородский мынандай пікір жазды: "Қоғамдық қауіптілік -- Бұл адамның нақты іс-қисылының объективті әлеуметтік қасиеті, ол белгілі бір ... ... ... ... қарсылық, ал кейде қылмыстық жазалу болады".
;
Қылмыстың қоғамға қауіптілі ... ... шешу ... ... ... бар ... қол ... немесе қол сүғуға бағытталуына, оған. яғни объективті келтірілген немесе келтірілетін зиянның мөлшеріне байланысты.
Қоғамдық қауіптілік қоғамға зиян ... ... Ал, ... ... ... ... ... қоғамдық катынастарға белгілі бір зиянды қаупін жасайды, келтіреді. Ал, қылмыс зиян келтіретін қоғамдық ... ... ҚР ... 2-9 ... көрсетілген.
Бұл қоғамдық қауіптілік көптеген елдер әдебиетінде талқыланған. Солардың ішінде жалпы қылмыс түсінігінің қоғамдық қауіптілік белгісі, оның мәні мен ... ... ... де ... ... ҚІЖК-нің 79 бабына маңызы аз іс-қимыл і түсінігін енгізгеннен кейін, крғамдық қауіптілік қателікпен барлық ... ... ... ... ... деген көзқарастар айтылады.
Өсек, жала, қорлау, сабау, зорлау сияқты ерекше процессуалдық ретпен қозғалатын қылмыстық істердің - қылмыс категория-ларында қоғамдық ... ... оның ... ... ... өз кітабында: "Барлық қауіптілік зияннан басталуын көрсетеді, сондықган қылмыстың аяқгалуын ... ... ... ырақ ... зиян деп ... болады" деп жазды (Н.Ф.Кузнецов "Преступление и преступность" 61 бет).
Н.Кузнецов ҚК-не қылмыстық сипаттамасын көрсету үшін "қоғамдық зиянның іс-қимьшын ... ... ... қылмыстардың қоғамдық қауіптілігі болады. Олар қоғамдық қауіптілік сипаттамасымен, дәрежесімен ... яғни ... ... әр ... зардап дәрежесі болады. Ол көбінесе қылмыс түрлеріне бөлген кезде заң шығарушымен есепке ... ... ... - ... ... ... ... ерекше қасиетін, ерекшелігін ... ... ... ... оның ... ол ... қоғамға қаупті қылмыстың санын жинақтайды.
Барлық қүрам әлементтері -- объект және субъект, олардың ... ... - ... қауіптілік сипаты. Олардың барлығы бірігіп тиісті қылмыстардың ... мен ... ... ... ... ... қылмыстық заңмен қорғалатын қоғамдық қатынастар мазмұнын құрайды. Объектілердің мазмұны қоғамдық қауіпті қылмыстың сипатын анықгауды маңызды рөл ... ... ... олар ... ... ... өте ауыр болып бөлінеді.
Қылмыс қауптілігінің сипатын анықтау үшін объекке қарау қажет. Міне осы жерден бандитизм өзінің қоғамдық ... ... ... ... ... бас ... бүзақылық, заңсыз емдеушілікпен шүғыл түрде бөлінеді.
Қауіптілік зиянның сипатына ... ... ... зиян келтіретін қылмысты бөлуге ... және де ... ... ... ... қауіптілік қоғамдық қылмыстың сипатына ... ... ... белгісі, күралы, Бұлардың барлығы әсер етеді.
Қоғамдық қауіптілік сипатының басты, маңызды белгісі болып ікінә формасы - ... ... ... және қылмысты іс- әрекеттің мазмұнының себебі және мақсаты болып табылады.
Бір объектіге жасалынған қылмыс өзінің сипатымен бөліне алады, яғни кінә ... ... ... ... ... ... ... жасалынған қылмыстан басқа сипатқа ие болады. Сондықтан да заңшығарушы оларға жауаптылықты әр бапта әр түрлі қарайды.
Себеп және ... ... ... ... ... ... сипатына әсер етеді. Ол ... ... , ... ... ... бөлуге мүмкіндік туғызады.
Практикада бандитизмдік пен шабуыл жасап қылмыстары қылмыстық қауіптілік сипаты бойынша біртекті болып есептеледі.
Қоғамдық қауіптілік қылмыс сипатына аз да ... ... ... әсер ... (ол ... ... ... жай қылмыскер болмаса, ерекше қауіпті рецидивист). Қоғамдық қауіптілік ... ... ... үшін және ... ... ... анықтау үшін үлкен мағынасы бар.
Қоғамдық қауіптілік ... -- Бұл ... ... белгісінің сандық жағы. Барлық қылмыстың іс-әрекеттің сапалық (қауіптілік сипаты) ... ... ... жағы ... ... ... негізінен залал дөрежесінің кдуптілігіне, оның көлеміне байланысты. Жасалынған қылмыс тәсілі, орны, уақыты, сипаты ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі болып келеді. Күштеу тәсілі әр ... ... ... ... және ... дәрежесі болады. Қоғамдық қауіпті қылмыс дәрежесі бойынша заң шығарушымен жәй, ... және ... ... ... Бұл ... ... ... дәрежесі. Оны заң шығарушының өзі топтап, түрлі жеңілдіктерді, қьшмыс белгілерін көрсетіп, оны анықтайды.
Қылмыстың қоғамдық қауіптілік дәрежесі сотта нақты жаза және ... ... ... әсер етумен ауыстыру сүрағын щешуге маңызды рөл атқарады. Қылмыстың қоғамдық ... ... ... анықтауда жазаны дараландыру үшін және кінәліні жұртшылдыққа қайта тәрбиелеуге беруді шешу үшін екі ітоптағы жағдай есепке алынуы ... ... ... іс- ... ... және ... белгілерінің қоғамдық кауіптілігінің нақты дәрежесі бір жағынан және жеңілденетін, ауырланатын Қылмыстық Кодексте көрсетілген. 53 және 54 ... ... ... ... жаза ... ... негіздері Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 52 ібабына сәйкес істелген сипатын және қоғамға ... ... және ... ... ... жеке ... кім ... істің жауаптылықгы жеңілдететін және ауырлататын мән-жайы ссепке алынады.
"Жаза дегеніміз -- істелген ... ... ... ғана ... оның мақсаты -- сотталған адамды түзеу әлеуметтік ... ... ... ... және ... ... қарау, заңцарды дәлме-дәл орынлау, сотталғандарды да басқа адамдарды ;да жаңа қылмыстарды істендіруден сақтандыру болып табылады" делінген ҚР ҚК-нің ... ... ... -- ол қылмыстың кінәлі істелуі болып табылады. Қылмыстың тағы бір белгісі ол қылмыстың заңда ... ... ... ... ол ... ... заңға қайша екенін, яғни қылмыстық заңмен қылмыс ретінде қаралуын білдіреді.
Ал, басқаша сөбен болса қылмыс жасаған адам, мұндай әрекеттің дамуын ... заң ... ... ... - ... ... болса да қылмыс құрамы болмаса, ол қылмыс танылмайды. Іс-әрекетті қылмыс деп тану үшін ол ... ... ... ... қаралуы мүмкін. Осы орайда айтып кетейік Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 3 бабында қылмыстық жауаптылықтың негіздері ... ... ... және жазаға тек қана қылмыс дегенде, яғни қылмыстық занда көрсетшген қылмыстық құрамының белгілері бар ... адам ... -- деп ... ... бапта: "Іс-әрекеттің қылмыстылығы және жазаланушылығы сол іс-әрекеттің істелген кезінде күші жүретін заң бойынша белгіленеді" -- делінген.
Н.Д.Дурманов өз ... ... деп ... ... немесе тәртіптік ретте қаралатын өз мөлшерлегі бұзушылықтар ... ... ... ... ... және ... қоғамдық қауіпті деп санауға болмайды".
Дурманов және басқа авторлар қылмыс болып саналмайтын қүқық бұзушылықты қоғамдық ... деп ... ... ... ... ... қоғамға зиян екенін мойындайды.
Шынында да егер көшеде ... ... ... өтсе, трамвайда билетсіз жүрсе де және т.б. қоғамдық ... ... деп ... болмайды.
Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 9 бабының 2 тармағында: "Қылмыстық занда көрсетілген ... да бір ... ... ... ... белгілері бар бола түрса да, бірақ маңызы шамалы болғандықган, қоғамға қауіп келтірмейтін Бұл әрекет немесе әрекетсіздік ... деп ... -- деп ... болып саналмайтын іс-әрекет басқа қүқық бұзушылықтар әкімшілік, ... ... ... және де ... қарсы теріс қылықтар -- Бұл қүқық бұзушылық болып саналмайды.
Құқық бұзушылық - ... ... ... олар Коғамдық қатынастар жүйесін қозғалмайтындықтан, қоғамдық қауіпті емес деп бекіту дұрыс емес. Қылмыстардың тек ... бір ғана ... ... ... ... ... ... санына кейбір аса қауіпті мемлекеттік қылмыстар, кейбір жеке адам ... ... ... ... бөлігі қылмыстық занда реттелмейді. Олар басқа қүқық нормалары, мораль нормаларымен реттеледі.
Сонымен ... ... және ... да ... бұзушылық
қоғамдық қатынастарға тиісті және осы көзқараспен олар қоғамдық іКДуіптілікті көрсетеді. ... тек ... ғана ... ... ... бұзушылық болып табылады. Теріс ... ... ... ... ... жүргізу мүмкін.
Жоғарыда айтып кеткендей Н.Дурманов және басқа заңгерлер
көлікте билетсіз жүру, көшенің рүқсат етілмеген жерінен өту ... ... ... қауіпті іс-әрекет емес" -- дейді.
"Курс советского уголовного ... том, 166 ... ... қарайтын болсақ, бір адам көлікте билет алмаса, мемлекетке аз ... ... да зиян ... Ал ... адамдар ібелгілі уақыт аралығында билет алмай, трамвайға тегін жүрсе, онда ол мемлекетке өз ... ... зиян ... Көшеде рүқсат сетілмеген жерден өту қоғамдық қауіпті іс-әрекет, өтйкені көлік : қозғалысында әйтеуір кдуіпсіздік туғызады. Ал мүны статистика бойьшша жол ... ... ... ондай апаттардың екөбісі жалу жүргіншілер кінәсінен болады.
Трамвайда белетсі жүру сол адамның кері ... -- ... ... ... және тым ... т.б. ... кері шпаттайды, яғни осындай теріс қылықтар күнделікті қылмысқа айналмас үшін, олар қүқық бұзушылық болып ... ... ... санкциялар қолданылып қаралады. ҚР ҚК-нің 9 бабында 2 тармағында корсетілгендей, қылмыс болып саналмайтын іс- әрекеттер көбінде әкімшілік немесе тәртіптілік ... ... ... ... тек сот ... негіз бере алады.
Сот органдары кейде қылмыстық андуды қысқартып, қоғамдық қауіпсіздік іс-әрекеттің жоқтығын көрсетіп, сонымен қатар оларға ... ... ... ... мойындайды.
Ал, бұған мысал келтіретін болсақ "Қазақстан Республикасы Жоғары сотының қылмыстық істер жөніндегі сот коллегиясы ... ... ісі ... ... деген: "Бульцов пен Буренковтың колхоз аттарын көршілес деревняға баруға өз еріктерімен алғандығы туралы ... ... және сот ... сотталушыларымен мойындалған. Бірақ Бұл әрекеттің қоғамдық қауіптілік сипаты аз мағыналы болғандыктан, олар ... ... ... ... пен ... ... мүшесі сияқты тәртіптілік теріс қылық жасаған, қылмыстық ретте емес, ауыл шаруашылық ... ... ... ретте жазалануы мүмкін.
9 баптың 2 тармағында көрсетілген іс-әрекет белгілері екі түрде болуы мүмкін. ... -- ... ... қоғамдық қауіптілік болмайтын іс-әрекет. Бұл әрекеттерде қылмыстық заңның кейбір белгілері сәйкес ... ... ... ол не ... не ... не ... ... тартылмайды.
Іс-әрекеттің екінші түрі -- Бұлар белгілі дәрежеде қоғамдық қауіпті болатын, бірақ қылмыстық жауапкершілікке ... ... ... Ол 9 ... 1 ... айтылған қылмыстық қоғамдық қауіптілік дәрежесіне жетпейді. Бұл іс-әрекеттер ... ... ... ... ... тәртіптік жауапкершілікке тартьшуы мүмкін. 9 баптың 2 тармағы іс-әрекеттің бірінші түрі жатады.
Теріс қылық пен қоғамдық ... ... ... ... ... жері -- ол ... де сөз ... туралы болуында. Араларындағы айырмашылық - қылмыс пен теріс қылық әртүрлі дәрежеде қоғамға қауіпті. Олар ... зиян ... ... зиян ... ... ... ... Сонымен бірге қылмыс немесе теріс қылық адамның жеке қауіптілігі көбірек жеке адамға ... әсер ету ... ... ... рете істі ... және оған ... жаза қолдану қажеттігін шешуде жасалынған іс-әрекеттің қоғамдық қауіпсіздігінің болмауынан емес, оның ... жаза ... ... болатынын ескеріп, қүқық бұзушыға жақсырақ түзеуші әсер ету және т.б. ... еске ала ... ... әкімшілік күқық бұзушылық дегеніміз -- заңмен немесе басқа нормативтік актілермен қорғалатын мемлекет органдарының орындаушы бөлуші ... ... ... немесе қоғамдық әсер ету шараларын көздейтін қоғамдық қауіпті іс-әрекет.
Бұл әкімшілік ... ... ... ... ... бұзушылықты бөлуге болады. Оларды сот әкімшілік санкциялары-мен ... ... ... пен мемлекеттік тәртіпті бүзатын нормативті актілермен рүқсат етілмеген, қызмет бабындағы адамның тәртіптік алымға тартылу қаупі сияқты қоғамдық қауіпті іс-әрекеттер.
Азаматтық деликтер - ... ... ... ... және де ... ... ... мүліктік емес бұзушы-лықтар жатады, азаматтық заңдардағы және басқа семьялық, жерлік праволарының азаматтық қүқық санкциялары қаупімен қаралады.
Моральға ... ... ... -- Бұл ... және ... тық жеке іс-әрекеттің шеңберінің қандайында болса да, жасалына-тын моральды нормалармен қарастырылады.
Қылмыстың тиісті жалпы объектісі әкімшілік, ... және ... ... ... ... ... пен ... құқық бұзушылықтың арасындағы айырмашлықтар объект, қоғамдық қауіптілік және құқыкқа қарсылық арқылы өтеді. Мемлекеттің саяси және әкономикалық ... адам ... ... ... және ... басқару негіздері, кейбір аса қауіпті әскери қылмыстардың объектілері тек қана осы қылмыстың құқық қорғауында болады. Ал құқықтың басқа салалары Бұл ... тек ... қана ... пен ... бұзушылық түрлеріне сәйкес объектілері бойынша да айырмашылықгары бөлінеді. Бұлар, негізінен, ... ... алып ... бүзақылыққа, қаңғыбастыққа қарсы қылмыстар.
Тәртіптік теріс қылмыстар объектісі мемлекеттік тәртіп. Ол қандай да болса коллектив қатарындағыларға нақты бекітілген тәртіпке бағынуды ... Ал ... ... ... ... ... ... нақты көрсетілген. Қылмыс барлық уақытта қылмыс емес қүқық бұзушылықтан қоғамдық қауіптілік сипаты ... ... ... ... ... Яғни, олар шын мәнінде қоғамдық қатынастарға белгілі зиян келтіреді немесе оның қаупін тудырады.
М.А.Шнейдер, А.М.Васильев және ... ... ... ... "Қоғамдық қауіпті тек қылмыс белгісі деп санап, ал басқа қүқық бұзушылықты қоғамға қауіпті ... ... зиян деп ... ұсынды.
"Қылмыс қүқық бұзушылықтардан дәрежеге әсер ететін барлық белгілер -- залал, тәсіл, уақыт, орын ... ... ... мен ... ... ... ... ерекшеленеді". Бұлардың ішіңде шешуші қылмыстық залал, одан кейін қайталау ... ... ... ... ... ... мақсат алады. Сонымен қатар қылмыстан басқа қүқық бұзушылықтардан бөліп қарауда, қылмыстың субъективті белгілері ретінде заң көп ретте ... ... ... бұзушылықтар әкімшілік тәртіптік және азаматтық нормалар тиым салынумен, әкімшілік санкциялар қылмыстық санкциялардан едәуір кіші ... ... ... ... ... немесе тәртіптік жауаптылықтан қатандау. Ал, моральға қарсы теріс қылық ешқашанда мемлекеттік күштеу шараларымен жазаланбайды.
Қылмыс топтарының негізі ... ... ... ... қауіптіліг болмаса, қылмыстық іс-әрекеттің нақты белгісі болмаса, осындай белгілер жиынтығы бола алады. қылмыс белшілері толық болмаса, ондай іс-әрекет қылмыс болып ... Оны мына ... ... ... ... Жамбыл аудандық халық сотының 1997 жылы 11 сәуірдегі үкімімен Әбдиев ... ... ... 251 ... 4 ... ... ... 1 жылға бас бостандығынан айырылған және жазасын өтеген.
Ол суық қару болып саналатын қолдан жасалған пышақты жеке ... ... ... ... үшін ... ... ... Соты Төрағасының бірінші орынбасары Әбдиевті жазықсыз деп тауып, Оңтүстік Қазақстан облыстық сотының төралқасына наразылық жолдаған. ... ... ... ... ... байланысты оған қатысты сот үкімін жойып, істі қысқарту жөнінде мәселе қойған және өз ... ... ... түсіндірген:
Алдын-ала тергеу кезінде Әбдиевке ҚК-тің 257 бабы 1 тармағымен (кәнігі бұзақылық), 179 бабы 1 тармағымен (шабуыл жасап тонау, яғни жәбірленушінің ... не ... ... ... күш ... ... сондай күш жүмсаймын деп қорқытып, азаматтардың өзіңдік меншіпндеп ... ... ... ... 177 бабы 1 тармағымен (алалқтық, яғни алдау немесе ... ... ... ... иемденіп, жәбірленушіге едәуір залал келтірген алалқтық) айыпталады.
Алайда, Әбдиевтің Бұл қылымыстарға қатыспағаны дәлелденбеген соң да, қудалану тоқталды да, ҚК-тің 251 ... 4 ... ... ... қыл-мыстық іс сотқа тапсырылып, ол осы бапқа сәйкес сотталды.
2000 жылы 20 ... ... ... ... ... зайыбы Әбдиева Людмиланың меншігіндегі ВАЗ -- 21011 автомашинасының ішінен болат жүзді, қаңыр-қызыл пластмасса сапты қолдан ... ... ... жазылған. Л.Әбдиева Бұл ш-қүжатты шағым-арызымен қоса, бақылау сотына ... ... ... 2000 жыл 18-маусымдағы машыинадан табылған пышақтың сабы сары деп көрсетілген. Криминалық сараптың егжей-тегжейлі тексеруінен өткен осы сары ... ... ... ... іске ... айғақ ретінде тіркелуге тиіс, ол шын мәнінде іске қоңыр-қызыл сапты ... ... ... Бұл ... ... турдырады.
Алматы облысы, Жамбыл аудандық ішкі істер бөлімі тергеу бөлімшесінің тергеушісі Қысрауши прокурордың рүқсат қарызының Әбдиева Людмиланың үйінді тінту ... ... ... ... ... болмағаны (үшін) іске тіркелген қағаздардан анық көрінеді, тінту қаулысында да Бұл асығыстық себебі түсіндірілмеген, тінту ... ... ... бір ... ... ... ... тергеуші Бұл тәртіпті де бүзған.
Аталмыш жағдайлар Әбдиевті айыптайтын ... ... ... ... ... Сондықган соттың осы қүжштарға сүйеніп, Әбдиевті ҚК-нің 251 бабы, 4 бөлігімен айыпқа тартуы негізсіз.
Әбдиевтің қылмыс жасағанын анықтайтын басқа нақты, даусыз ... жоқ, ол ... өз ... ... ... ... ... болмайды. Өйткені, Қыдмыстық іс жүргізу Кодексінің бабына орай, айыпталушының өз айыбын мойнына алуы, оған ... ... ... ... ... бола ... қоса куә Әбдиева Людмила мен сотталуша Әбдиевтің көрсетулерінде тінту кезінде моншадан табылған қызыл сапты пышақты Әбдиева бұрынғы күйеуі ... ... ... ... ... тірлігінде пайдаланғаны айтылған. Оны ешкім суық қару деп ойламаған. Демек, криминалдық сарап анықтамасы, Әбдиев пен оның ... ... ... ... суық қару ... білмеуі күмәнсіз.
Алматы облыстық торалқасы наразылықты қанағаттандырып, Әбдиевті толық ақтады.
Алматы облысы, Жамбыл аудандық халық сотының 2000 ж. 11
ақпандағы ... ... ... Г. ... ... ... 296 -- ... 2-ші бөлігі бойынша 5 жылға бас бостандығынан және үш жыл көлік ... ... ... ... ... жасалғандардың жазасын өтеуге тиісті болған.
Ал аудан орталығы Үзын-Ағаш селосының Мәмбетова және Комсомол көшесінің қиылысында жолмен жүру тәртібінің 11,1 және 15,4 ... ... ... ... КАМАЗ -- 54,11 "Самосвал" автомашинасымен 11 жасар Курт Юлияны қағып кеткен. Кеудесінен, басынан ... бала сол ... ... ... ... танысқан Жоғарғы Сот Төрағасының бірінші орынбасары оның жазалануын заңсыз деп тауып, Алматы облыстық соты төралқасына назарлық жолдаған. ... ... ... сот ... жойып, қылмыстық істу жабу керектігі
жөнінде айтылған. Оның әрекетінде қылмыс белгілері жоқтылығын дәлелдеу үшін төмендегі дәйектер келтірілген:
Вернер алдын ала ... өзін ... деп ... ... ... ... ... жөнінде жан-жақты көрсету берген. Ол түскі үзіліс кезінде өзіне бекітілген автомашинамен ... ... ... ... ... бет ... Комсомол көшесімен қиылысатын жерге жеткенде қызыл жарық жанып, ол жасыл жарық жанғанша тоқтап түрған. Көше қиысысының арғы бетінде, жолдың сол ... ... ... ... ГАЗ -- 53 ... 2 ... түрған. Автомашинаның біркеуі Комсомол көшесімен оңға бүрылатынын ... оң жақ ... ... ... беттегі жүк автомашиналары тар жолдың (ені 6 метр) ортасына дейінгі жерді алып түрғандықган, Вернер олармен ілінісіп қалмас үшін және жол ... ... ... ... ... үшін ... ... оң жақ шетіне тақап, ойықты екі дөңгелектің ортасына келетіңдей етіп ... ... ... ... 30-40 ... яғни ... ... аспаған. Машинасы Комсомол көшесінің ортасына жетіп, қарсы келе жатқан үйшікті автомашинамен теңеле берген кезде, ол машинаның алдынан жылт ете ... әлде бір ... ... көзі шалып қалған. Іле шала дүрс еткен дыбыс естілген. Ол дереу машинасын жол жиегіне тоқгатып, кабинадан шыққанда басы ... ... ... жол ... ... ... ... көрген. Әрлі-берлі өтіп жатқан жүргіншілерге айтып, жол инспекциясының қызметкерлерін шақыртқан, олар жол көлік апаты болған жердің өлшемін алып, оқиғаның суретін ... ... арақ ... ... оның сау ... ... ... автомашинаның тасасынан шыға келген қызыл курткелі қызды ол көрмеген және тар жолда машинаны көріп, ... еш ... емес еді. ... жол ... ... ... да ... ала тергеу де және сот тергеуінде Вернердің көрсетулерлері егжей-тегжейлі тексеріліп, ақиқаттығы ... ... да ... оның ... ... ... Бұл істі ... Жамбыл аудандық ішкі істер бөлімінің тергеу бөлімшесінің аға тергеушісі ... қаза ... Курт ... ... ... ... ... жолды кесіп, жол қозғалысы тәртібінің 5,6 тармағын өрескел бүзғаны. Ол ... ... ... жол қозғалысы тәртібін бұзушылық болмағаны себепті, Вернерге қатысты қылымстық іс қозғамау жөнінде қаулы шығарған. Семиозер ауданы прокурорының орынбасары іске ... ... ... аға ... ... ... ... кейін қылмыстық іс қозғалып, істі тергеу бөлімшесінің тергеушісі В.Бутеровқа тажырылған, ол да өз кезінде жан-жақты тексеріп, тергеу жұмыстарын жүргізіп, Вернердің ... ... ... жоқтығын анықтап, қылымыстық іс қозғамау жөнінде қаулы шығарған.Аудан проекрорының орынбасары Қожагелдин Бұл қаулыны да ... істі ... ... те ... іс-әрекетінде қылмыс белгілері жоқ деп тауып, істі жабу ... ... ... ... ... орынбасары, іс прокуратура қызметкері Т.Шписке берілген. Ол Вернерге жол қозғалысы тәртібінің 15,4 тармағын бүзды, яки ол осы ... ... ... ... аяғына дейін кесіп ктуіне жағдай жасамады деп айып тақты, соңдай-ақ, Вернерге жолл жағдайының ерекшелігін ескермей, жол қозғалысы тәртібінің (ЖҚТ) ... ... ... айып тағылды. Бұл айыпты растайтын дәлелдердің жоқгылығы ескерілмейді. Алдын ала тергеуде де, сот тергеуінде де ... ... ... куә ... сол күні ... ... ... көшесі арқылы барғанын, Комсомол және Маметова көшелерінің қиьшысындағы ... ... № 1 ... ... тоқтап, ішінен қызыл күрте киген окушы портфелін үстаған қыз шығып, көше қиылысына ... ... ... ... көшесінің бір бетінде екі ауыр жүк амшинасы (береуінің ... бар), ал ... ... ... ... ... ол ... жасыл жарық Комсомол көшесінің бойында жанып түрғанын айтқан. Одан әрі оқиғаны былай суреттеген:
Қыз жол қиылысында ... жүк ... ... ... ... ... ... жанып, машиналар орнынан қозғалды. Көшенің қарсы беттегі КАМАЗ үйшікті жүк машинасымен теңесе берген кезде жүк машинасының тасасына қыз жүгіріп шығып, ... сол жақ ... ... ... ... қыз біршама алдыға қарай үшып, тура машинаның дөңгелегінің астына түсті. Жүк ... ... ... көшесімен оңға бүрылып, ал екіншісі Мәмбетов көшесімен тура кетті, ал ... ... ... ішінен үрейі үшқан Вернер шыққан.
Федотова, Козак және басқа куәлардың айткандары да осыны растайды. Козак жол киылысында ... ... ... ... ... ... ... айтып, көрсетуді толықтыра түскен.
Кәмелетке жетпеген куәлар Зингер, Гуднецкая, Никитиндер-дің көрсетулеріне қарағанда, өлген қыз әуелі ... ... қиып ... ... үлгермеген соң тоқтап түрғанда, іле жақындап қалған КАМАЗ-ға қарамастан жол қиылысына жүгіріп шыққан. Сарапшы Б.Рамазанов жасаған сот -автотехникалық сараптың ... ... апат ... ... ізі 10,5 метр ... КАМАЗ машинасының жол қиылысында тоқтаған кездегі жылдамдығы сағатына 71 ... ... ... жол ... бодырмауға техникалық жағынан еш мүмкіндігі болмағаны анықгалған.
Алайда қосымша тағайындалған сот-автотехникалық сарапшы Рамазановтың дәлелдерін қате деп тауып, Камаз автомашинасының жылдамдығын, оның ... ... ... болған-болмағанын нақгы анықтайтын дәлелдер жоқ деген түжырымға келген. Қазақ Сот сарабы ғылыми зерттеу институты хатында жан-жақты жазылған.
Бұл жағдайлар ҚССҒЗИ ... ... ... ... сот ... сараптың актысында да расталды, актыда ақауы жоқ Камаз автомашинасының есепті жылдамдығы көрсетілгендей, машина ... ... 10,5 метр ... ... оның оның ... 7 ... сағаттан аспауы керек делінген.
Осылайша автотехникалық сарапта Вернердің машина ... ... ... және ... нақ ... жол ... ... шыққан қызды баспауға техникалық мүмкіндігі болғанын растай алмады.
Осы айтылған дәлелдер қолында отырған соттың Вернер жол ... ... ІГД және 15,4 ... ... кісі ... ... болды деуі негізсіз. Сот айыбы талассыз, накты дәлелдерге емес, болжамға қүрылған. Сондықтан соттың іске ... ... ... ... Қылмыстық іс жүргізу Кодексінің 287 бабына сәйкес, занды саналуы мүмкін емес. Осыған орай үкімді өзгеріссіз қалдырған ... ... ... ... да ... ... ... екшеп көргенде қосымша айқындауды қажет ететін жағдайдың жоқтығы, жаға айғақгар жинаудың мүмкіңдігі біткені айқындалды. Демек, істі ... ... ... ... еш ... ... облыстық сотының төралқасы наразылыққа орай істі қайта қарап, халық ... ... мен орай істі ... ... ... ... ... мен касациялық үйғарымды жойып, Вернердің әрекетіңде қылмыс белгілері жоқтығы ... істі ... оны ... ... Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексі 10 бабы бойынша қылмыс төрт санатқа бөлінеді:
* Қоғамға онша қауіпті емес.
* Шамалы ауыр қылмыс
* Ауыр қылмыс
* Аса ауыр ... ... ... ... ... жауаптылықтан және жазадан босату" туралы 68 бабына сәйкес: "Егер тергеудің ... ... істі ... ... ... ... ... мен байланысты айыптының істеген қылмысының қоғамаға қауіптілік мәні жойылады немесе оның өзі ... ... емес деп ... ... ... бар іс - әрекет жасаған адамды қылмыстық жауаптылықтан босатуға ... -- ... әрі ... ... онша ... емес ... ... бар іс- әрекет жасаған адам, егер оны қылмыстық жаза қолданбай- ақ ... және ... ... ... деп танылса, қылмыстық жауаптылықтан босатылуы мүмкін" деп көрсетілген. Бұл ретте ҚК- ның заңдарына сәйкес әртүрлі шешімдерінің бірі ... ... ... ... ... туралы
* Іс- материалдарын жолдастық соттың қарауына беру туралы
* Іс -- материаолдарын жасы ... ... ... ... ... беру туралы.
* Адамды қоғамадық үйымға немесе коллективіне кепілге беру туралы.
Ал егер онша ауыр емес ... ... бар іс ... ... ... мұндай қылмыс үшін занда бір жылдан аспайтын мерзімге бас бостандығынан айыру түріндегі жаза ... ... да ... жаза ... ... да, егер оны ... жаза қолданбай -- ақ түзеу және ... ... ... деп танылса, ол әкімшілік жауапқа тартылып, қылмыстық жазадан босатылуы мүмкін деп қарастырылады, осы қылмыстық жауаптылықтан босатылған адамдарға ... ... ... ... ... жүз ... дейінгі мөлшерде айып пүл немесе табысының 20 пайызына дейінгісін үстай отырып, жүмыс істеген жері бойынша бір айдан екі айға дейінгі ... ... ... ... он бес ... ... мерзімге түтқынға алу. Қоғамаға қауіптілігі күшті қасақана әрекеттер ауыр қылмыстар болып табылады. Ауыр қылмыстарға Қылмыстық Кодексінің мыналар жатады: "мемлекеттің Конституциялық ... және ... ... ... ... ... опасыздық (165 баптар), бандитизм (237 бап), қатынас ... және ... ... ... (299 бап), ... ... немесе бағалы қағаздардыжасау немесе сату (206 бап), абайсызда кісі өлтіру (101 бап), ... ауыр ... ... ... (103 бап), әйедді зорлау (120 бап), кәнігі немесе ерекше кәнігі ... ... ... ... (257 бап), атылатын қарауды, оқ - дәріні немесе жарылғыш ... ... (251 бап), ... (373 бап) және тағы ... Кейбір ауыр қылмыстарға жазадан шартты түрде мерзімінен бүрын босату қолданылады.
Бірақ ол ... ... ... кем ... ... үш бөлігін іс жүзінде өлгеннен кейін қолданылуы мүмкін.
Кейбір аса ауыр ... - ... ... ... кісі ... ... Ал ... Кодекстің 49 бабына сәйкес "өлім ... ... беру ... бас ... ... ... кезде ол жиырма бес жылдан көп мерзімге тағайындалуы мүмкін, бірақ отыз ... ... ... ... ... он сегіз жасқа толмаған адамдарды және ... ... ... немесе үкім шығару ... ... ... ... ... өлім ... ... болмайды.
Үкімді орындау қарсаңыңда жүкті болған ... өлім ... ... ... аса ауыр ... ауыр қылмыста шартты түрде мерзімнен
бұрын ... ... ... ... ... ... қылмыс жасағаны үшін жаза қолданылады және режим ... деп ... ... үшін бас ... айыруға
бірінші рет сотталғандарға жалпы режимдегі колониялар , ауыр ... үшін бас ... ... ... рет ... ... ... колония, ерекше қауіпті мемлекетттік қылмыстар үшін не бүрын бас ... ... ... жаза ... сотталғандарға қатаң режимдегі колониялар , ерекше қауіпті рецидивистер деп ... -- ... ... ... ... Әр ... заңдарында қылмыстарды топтауда ... ... ... ... ... ағылын қылмыстық құқын алатын ... онда ... ... екі ... ... ... ... ектін тапсыруға міндетті қылмыс
Б) суммарлық юрисдикция ретімен қаралатын және жоғарыдай
қажет етілмейтін қылмыс ... ... ... прова том, 173 бет). Бірінші топтағы қылмыстың өзі үш түрге бөлінеді:
А) "тризн", б) Фелония, в) ... -- ... жеке ... , ... ішкі ... қауіпсіздігіне тиісті, байланысты қылмыс.
"Фелония" -- Бұл ... ... ... ... - ... ... қылмыстар.
Қылмыстың санаттарына пәрменділігіне және сапасына тергеушінің осы тергеу әрекетін өткізу алдында жүргізген дайындық жұмыс-тары көп әсер етеді. ... ... не ... ... алар алдында тергеуші, біріншіден деректерді, құжат-тарды толық оқып, танысып алуы керек. Іспен толық танысып болғаннан кейін, әрбір жауап алу ... ... ... ... аудару керектігін анықтап, жоспарлап, жазып алуы тиіс. Әр жауапкерге қандай сұрақ қою керек екендігін және осы сұрақтарды қандай ... қою ... ... ... ала ... белгілеген жөн.
Жауап алуға дайындық үстінде қажет адамның мінез-қүлқы, моральдық және зияткерлік (интеллектуалдық) қасиеттері жөнінде белгілі мәліметтер жинап, ол адамның кім, ... адам ... ... ... ... ... ... сөйлесу керек екендігін тергеушінің алдын ала жүйелеп алғаны жөн.
Дайындық жұмыстарын өткізу барысында жауапты қай уақытта, кай күні алу ... шешу ... Бүл ... ... ... алуға шақырылатын куәнің денсаулығы, жасы есепке алынуы тиіс. Әрине, егер оны біреулер өтірік жауап ... ... ... ... деген қауіп туса, одан уақыт өткізбей дереу жауап алған жөн.
Жауап алу уақытын белгілегенде тергеуші бұған ... бос ... бар ма, жоқ па соны ... ... ... ... басқа тергеу әрекеттері жоспарланған, басқа да жұмыстар қат-қабат келген ... ... ... ... ... Асығыс, шар-шап жүргенде өткізілген шараның сапасы, әрине, төмен болады.
Қай жерде жауап алу ... ... де ... ала ... ... тергеуші жауапты өзінің жұмыс бөлмесінде алады. Кей жағдайларда жауапкердің денсаулығына байланысты жауапты оның үйіне, не ауруханаға ... ... тура ... ... қамауда отырса, тергеуші одан жауапты көбінесе сол қамау орнында алады. Кейде ... ... ... етуі ... ... ... әкімшілігі тергеушінің жұмыс бөлмесіне жеткізеді.
Жауап алуға керек жағдайда ... ... ал жасы ... ... жауап алғанда педагог, дәрігер, не тергеушінің қалауы бойынша жасы толмаған куәнің ата-анасы да қатысады.
Дайындық жұмысы жауап алу жоспарын ... ... ... алынатын әр адамға арнап кұрған жоспарда, оған қойылатын сұрақтар жазылады, істегі қандай деректер мен фактілердің дәлелденілетіні көрсетіледі, ол деректерді қандай ... ... ... ... Жазбаша жоспар құру тәжірибесі аз, жас тергеушілерге өте қажет. Көп ... ... ... жоспар істің мән-жайын толық зерттеп, анықтауға көмектеседі.
Айыпталушыдан ... ... ... ... ең ... ҚР ... ... қарастырылған, осыған сәйкес, айыпталушыдан жауап алуды тергеуші айып тағылғаннан кейін жиырма төрт сағаттан кешіктірмей, ал айыпталушы келуден жалтарған жағдайда немесе оған ... ... ... ол ... ... ... ... кейін дереу жүргізіледі. Айыпталушыдан жауап алудың көлемі айыпкер ретінде тану туралы қаулымен шектелген.
Бұл дегеніміз, айыпталушы осы қаулыда ... ... ... ... ... ... білдіреді.
Айыпталушының ойынша, іс үшін шындыққа жеткізетін маңызы бар мән-жайларды, айтуға құқылы. Айыпталушыдан жауап алу пәні, куәден жауап алуға ... кең ... ... ... ... ... "Айыпталушы өзі жасаған әрекеттері үшін ғана емес, сонымен қатар осы іске қатысты басқа да айыпталушылардың ... ... салу ... мен ... ... ... ... мүмкін".1
"Айыпталушының айғағы іс бойынша орынды дәлелдеме болып табылады, барлық дәлелдемелер сияқты тексеруді және бағалаүды ... ... ... ... ... бағалау керек. Оның өз кінәсін мойындауы жәй ғана дәлелдеме болып табылады.
Бірақ та тергеуші ... ... мен ... ... алу ... ... табылады: айыпталушы, басқаларға қарағанда өзі жасаған қылмысының ... ... ... ... белгілі болмаған қылмыстың жасалу ниетін, оның айғағын дәлелдейтін тұлғаларды және т.б. дәлелдемелерді анықтап бере ... ... ... ... кінәсін мойындаудың үлкен тактикалық маңызы бар.
Айыпталушыдан жауап алуға дайындық және жауап алудың өзіне тән сипатты белгілері бар: ... ... ... ... ... берген, мүмкін осы тергеуші жауап алған да шығар. Бір жағынан, тергеуші ... ... бұл ... ... ... ... жеңілдетеді, ал екінші жағынан - іс бойынша жауап алудың өзін қиындатуы мүмкін, себебі тергеушінің қолданғалы отырған дәлелдемелері, осы тұлғаны сезікті ... ... алу ... ... ... ... осы тұлғадан алдыңғы жауаптарын бағалап, осыған байланысты енді болғалы отырған жауап алу тактикасын құру, екіншіден, іске байланысты ... бір ғана ... ... керек, істі бір тергеушіден, екінші тергеушіге себепсіз беру келеңсіз жағдайларға әкеп соқтыруы ... ... ... ... тергеу мерзімнің созылуы, тергеудің толық еместігіне әкелуі т.б.).2
Л.Р.Шейнин айыпталушыдан ... ... ... ... ... ... байланысты, тергеушіге: "Бір сағаттан кейін сені жауап алу күтіп тұр. Сен оған дайындалып, мықты ... ... ... ... ... кезде, сен онымен жекпе-жекте кездесетініңді есте ұста. Бұл жекпе-жекте ол күшті қарсылас, себебі ақиқатты біледі және де ол ақиқатты ... ... ... ал сен ол ... кейде аңғарып қаласың, сол себепті оны алуға
тырысуың керек. Сондықтан, жауап ... ... ... ... ... ал. Ол үшін, сен қарсыласыңның осал жерін тауып, біліп алуың керек".1
Жауап ... ... ... көп ... ... ... ... Ол жауап алынатын адамның процессуалдық жағдайымен және жауап алудың пәнімен анықталады. Істің нақты мән-жайларына байланысты жауап алуға дайындықтың тактикалық тәсілдері: іс үшін ... бар ... ... ... ... ... болғалы отырған жауап алудың пәнін анықтауға, жауап алу орнын, уақытын анықтау және оларды жауап алуға шақыру ... ... ... мен ... да заттарды жауап алуда пайдалану үшін дайындауға, шешілуі үшін арнайы білімді қажет ететін ... ... және ... көлемде арнайы әдебиеттермен, терминологиямен таныстыруға бағытталуы керек.2
Дайындықтың негізгі элементі болып, жауап алу ... ... ... ... анықтайтын және нақты айғақ алуды қамтамасыз ететін тактикалық тәсілдерден түратын жауап алу болып ... ... ... ... ... және ... ... белгілемей жүргізілген жауап алу, қайта жауап алуға, әкеп ... ал бүл ... ... және біраз мақсаты көп жағдайда тергеушінің тәжірибесіне, болғалы отырған жауап алудың күрделілігіне байланысты. Жауап алуға дайындық кезінде жекелеген сүрақтарды ... үшін ... ... ... ... шамалы. Ал күрделі жауап алу кезінде кейде тек қана жазбаша жоспар ғана қүрып қоймай, жауап ... ... ... қүрып алу керек, сонымен қатар негізгі қойылатын сүрақтарды түжырымдап алу керек. Жауап алу жоспары
әдетте ... ... ... ол ... біртекті элементтер графаларға бөлінеді. Жауап алудың уақытымен өткізілетін орнын анықтаудан басқа, ол келесідей ... ... ... ... алу ... мән-жайлар және оларды анықтаужүйелілігі;
- - 2. әрбір мән-жайларды анықтау үшін қомылатын ... ... ... ... ... ... ... дәлелдемелер, суреттер, қүжаттар және т.б. материалдар;
4. әрбір мән-жайларда бар материалдаргасілтеу;
5. жауап алу ... ... ... отырған басқа да тактикалық әдістері.
Бұл негіздер болғалы жатқан жауап алудың ғана түсінігін бермейді, сонымен ... оған ... ... ... ... да түсінік береді.[1]
Осы түрғыда Карацев К.М-ның жауап алу жоспарында, қылмыстың ... ... ... ... анық ... тигізген, тергеліп отырған
жағдайдың жасалу тәртібін анықтауға бағытталған, тергеушінің ... алу ... ... ... ... ... ... пікіріне келіспеуге болмайды. Өндірістік практиканы өту барысында, менің байқағаным, қылмыстың жасалуына себепші болған мән-жайларды анықтау, әр кезде барлық ... ... ... және ... тергеу жүргізудің қорытынды сатысында әрдайым бүл немқүрайлы және формальді ғана болады.
Алдын-ала тергеу аяқталған кезде де ... ... әсер ... ... ... және ... ... болады,
осы кезде жауап алу жүргізілген уақытта айыпталушыға нақты сұрақтар қою жолымен, қылмыстың болуына әсерін тигізген себеп пен жағдайларды ... ... ... ... ... емес) толықтай және детальді анықтап алуға болатындығын айта ... ... үшін ... бар ... иемденуші куәлар мен жәбірленушілер қылмыстық іс материалдарын оқып үйрену кезінде анықталады.
Жауап алуға дайындық кезінде айыпталушының ... ... ... ... ... болу ... сондай-ақ оның осы іске және осы істің қатысушыларына қандай қатысы бар ... ... алу ... Мүндай түсінік, яғни мәлімет объективті болу үшін, бір-біріне тәуелсіз, бір-біріне байланысы жоқ қайнар көздер қолданылады.[1]
Тергеуші жауап алынатын ... жеке басы ... ... оның психофизиологиялық қажеттерін жауап алудың дайындық сатысының өзінде-ақ тактикалық мәселелерді шешу үшін ... ... ... ... жағдайда, олардан жауап алу кезегі, олардың, жауап алу кезінде беретін мәліметтерінің көлемімен, анықталады.
Айыпталушыдан жауап алу үшін тергеушінің ... ... ... ... жауап алу сәтін дүрыс таңдап алудың маңызы зор. Бүл ... екі ... ... ... қайшы келмейтін процессуалдық және тактикалық аспектілер. Қылмыстық іс жүргізу заңдарының ... ... ... ... ... тергеуден немесе соттан жасырынады, не істі сотта объективті зерттеуге және ... ... ... қылмыстық әрекетінен шұғылдануды жалғастырады деп ойлауға негіз болған кезде (ҚР ... 139~ ... және ... ... ауырлығы, айыпталушының жеке басы, оның жас мөлшері, денсаулық жағдайы, немен шуғылданатындығы, мүліктік жай-күйі, түрақты түратын жерінің бар-жоғы және ... ... ... ... ... ... ... шаралары қолданылуы (ҚР ҚІЖК-нің 142-бабы) мүмкін. Бүл реттегі айыптау айыпталушыға бүлтартпау шарасы қолданылған кезден бастап он тәуліктен кешіктірмей, ал егер ... ... ... ... қамауға алынса, - үсталған кезден бастап осындай мерзімде тағылуға тиіс.
Сонымен қатар адамды айыпталушы ретінде жауапқа тарту туралы ... ... ... ... үш ... ... ... және бұл қаулымен айыпталушыны қаулы шығарылғаннан кейін, қырық сегіз сағат ішінде, таныстырып және осыдан ... бір ... ... ... ... алу ... (ҚР ... 209, 211-баптары). Осы мерзімдердің шегінде тергеуші, тактикалық көзқараспен жауап алудың ыңғайлы сәтін таңдап алады.
Айыпталушы жауап алуға, одан ... ала ... ... хабарлау қағазы арқылы немесе өзге де байланыс қүралдарын, яғни телефонограмма, телеграмма арқылы шақыртылады (ҚР ... ... ... ... ... ... тәсілі, шақырылушының жауап алу орнына уақытылы келуіне қамтамасыз етуі керек. ... ... ... ... ... туған жағдайда, тергеуші өзі немесе басқа адамға жауап алынатын адамды шақыртуы керек. Жауап ... ... ... ... ... алдын-алу, қылмыстан сақтандыру үшін ... бере ... ... ... ... Жауап алуды, айыпталушылардың сөз байласуына немесе оған мүдделі тұлғалардың әсер етуі мүмкін деген ... ... ... ... де кейінге қалдыруға болмайды.
Заңға сәйкес жауап алу тек қана күндізгі уақытта жүргізіледі, бірақ кейінге қалдыруға болмайтын ... ... ғана ... ... ... ... өз кабинетінде, үшінші жақтардың қатысуынсыз (егер айыпталушы қамауда болса-тергеу изоляторында) жауап алады. Тергеуші қажет деп ... ... ... ... ... ... ... тұрған жерінде жүргізілуі мүмкін, мысалы, тергеушіге келе алмайтын тұлғадан (науқас) жауап алу. Емделіп жатқан тұлғалардан жауап алу ... үшін ... ... ... жүргізілуі мүмкін. Осы кезде тергеуші жауап алудың науқас ... ... ... ... көзі ... ... ... ауыр жағдайында жауап алу дәрігердің рұқсатымен және оның қатысуымен өткізіледі.1
Заңда кей ... ... ... ... ... ... қатысу міндеттілігі айтылады. Прокурордың жауап алуға қатысу құқығы ҚР ... ... ... ... осы ... сәйкес прокурор анықтау және алдын-ала тергеу органдарына қадағалау жүргізе отырып, жауап алу кезінде қатысуға құқұлы. Жауап алуға аудармасының ... ҚР ... ... ... Егер де ... айып ... кезден бастап іске қатысқан болса, ол айыпталушыдан жауап алу кезінде де қатысып, ... ... ... ... қоя ... ... ... тергеген кезде жауап алудың пәні -өндірістік-техникалық жағдайлар болуы ... ... ... ... ... ... ... белгілі бір салаларының ережелерін білу, арнайы атаулар мен терминдерді біліп, олардың мағынасын түсіну қажет етіледі. Айғақтардың пәні ... ... ... ... ... ... ... біле алмай, тергеуші айыпталушымен "ортақ тілге" келе алмауы, ... ... ... ... ... ... ... Мұндай жағдайларда сәйкесінше нормативті материалдарды және арнайы әдебиеттерді оқып - ... не ... ... ... алу қажет. Кей жағдайларда сәйкес мекемелерге алдын-ала барып, сол жердің өндірістік технологиясымен танысып алу ... ... ... ... зерттеліп отырған фактілер терең білімді қажет етеді. Осы ... ... ... ... ... ... ... сұрақтарын құруға көмек беретін және оның айғақтарын ... ... ... ... керек.1 ҚР ҚГЖК-нің 84-бабына сәйкес, "Тергеуге және сот әрекеттеріне ... ... ... үшін іске ... ... дәлелдерді жинауда, зерттеуде және бағалауда, сондай-ақ техникалық құралдарды қолдануда жәрдем көрсету үшін қажетті арнаулы білімі бар адам шақыртылуы ... ... ... ... ... ... ... емес, тергеуші жүргізіп жатқанын есте ұстау керек.
Жауап алу басталар алдында тергеуші, жауап алуға қатысып отырған тұлғаларға, тергеу ... ... ... ... ... алу хаттамасымен танысуға, ондағы жазылғандардың дұрыстығына
және толықтығына байланысты жазбаша ескертулер жасау құқығы түсіндіріледі.
Жалпы тәртіп сияқты, айыпталушыдан ... алу, ... айып ... үшін ... ... жина ... ... жүргізіледі.
Жауап алудың басында тергеуші, айыпталушыға, тағылған айыптың мәнісін түсіндіре отырып, оның тағылған айып бойынша өзінің толық немесе ішінара ... ... ... не өз ... теріске шығарытынын анықтайды (ҚР ҚІЖК-нің 217-6.).
Айыпталушының тағылған айыпқа көзқарасын анықтағаннан кейін, тергеуші, оған тағылған айып пен іс үшін маңызы бар ... ... ... ... беруді ұсынады. Алдын-ала тергеуде айыпталушының айғақ беруден бас тартуы тергеушіге істі аяқтауға кедергісін келтірмейді.
"Тағылған айыпқа және айғақтың объективтілігіне қатынасына ... 5 ... ... ... ... ... ... өзінің кінәлі екендігін мойындайды және ісбойынша жиналған материалдарға сәйкес өзінің жасаған әрекетіншын жүрекпен және объективті түрде ... ... ... кінәсін толығымен мойындайды, бірақ оныңайғағында, осы материалдарға қайшы келетін мәліметтер болады;
в) айыпталушы өзінің ... ... ... және ... ... осы ... қайшы келетінмәліметтер болады;
г) айыпталушы өзінің кінәсін мойындамайды және оның себебінтүсіндіреді;
д) айыпталушы өзінің кінәсін мойындамайды және ... ... бас ... ... айып бойынша өзінің кінәлі екенін мойындайды ма?" - ... ... ... ... ... ... ... тағылған айыпқа кінәлілігін айқындайтын еркін баяндау түріндегі айғағы тыңдалады. Тергеуші айыпталушының айғағын тыңдай отырып, ондағы нақты ... ... ... ... ... салыстырып, өзіне белгісіз болған, оқиғаның деталдарын анықтайды.
Айыпталушының еркін баяндауы ... ... ... ... ... адамға айғақтарды нақтылау мен толықтыруға бағытталған ... ... ... (ҚР ... 213 ... ... сүрақтар негізгі, қосымша, айқындаушы, еске түсіруші, бақылаушы сұрақтар болып бөлінеді. Ол сүрақтар қысқа, анық, нақты болып.сәйкесінше айғақтың да толық болуын ... ету ... ... ... ... ... ... толық ашылмаған фактілер туралы мәліметтер алу үшін, кейбір жағдайларды нақтылау үшін, оның үмытып қалған фактілерді еске ... ... ... ... үшін ... айыпталушы шынайы айғақ бермеген болса, оның берген айғағын тексеруі үшін ... ... ... ... ... көшіп отыруы, жауап алынатын адамға жауап алу ... ... бар ... және ... алу тактикасын шамалауға мүмкіндік береді. Айыпталушының әрбір сүраққа берген жауабы сол ... ... ... ... оған қол ... ... Ойланып, дұрыс қойылған сүрақтар және уақтылы көрсетілген дәлелдемелер жауап алу соңында айыпталушының жауабының жалған екендігін мойындауға әкеп ... ... ... ... ... ... ... мүмкін. Кейде негізгі сүрақтар жайбарақат қойылуы мүмкін. Басқа ... ... ... ... ... ... мүмкін. Мүндай әд і сті қолданудың мәні жауап алынып отырған ... ... ... тез ... ... мүмкіндік бермеуінде. Сүраққа алдын-ала дайындалмай, және оның негізіне қандай дәлелдемелер ... ... кей ... ... шынайы жауап береді. ... ... ... ... ... айыпталушының ойын алдандыратын әртүрлі сүрақтар қоюға немесе басқа да ... ... ... ... ... - ... әр куәден, жәбірленушіден қан-дай көлемде және қандай мәлімет алуға болатынын білу үшін, куәнің, жәбірленушінің ойында жауаптың қалыптасу ерекше-ліктерін ... алуы ... ... процесі бірнеше кезеңнен құралады. Бірінші кезең -- ... не ... ... бір ... қабыл-дау (көру, есту), екінші -- осы қабылдап алған мәліметті ойда сақтау, үшінші -- осы ... ... ... ... ... ... ... оқиғаны қабылдап алу, оқиғаға қатысты мәлімет-тердіңтолыққабылдануы белгілі бір себептерге байланысты. Бұл себептер объективті және субъективті болып екі топқа бөлінеді. Объективті ... -- ... ... ... ... ... ... - есту, көру мүшелерінің қабілеті. Қабылдауға объективті түрде бөгет болатын ... ... ... ... таяң ... ... ... түсу жағдайының на-шар болуы, қатты шудан нашар естілу, болып жатқан ... ... ... ... ... ... қар не ... жауып тұрғанда оқиғаны қабылдау, осының бәрі оқиғаны толық және анық көріп, естіп қабылдауына бөгет жасайды, оқиға ... ... кері әсер ... ... жауап алғанда тергеуші осы себептерді ескеруі шарт.
Қабылдауға субъективті түрде әсер ететін ... яғни ... ... ... ... қабылдау мүшелерінің кемісті-гімен, есту, көру мүшелерінің қабылдау қабілетініңтөмендігімен бірге, оқиғаны толық және анық қабылдауға жауап беруші адам-ның мамандығы, ... ... ... ол ... зер салып, көңіл аударып, бақылай алды ма, жоқ па, міне, осы-ның бәрі әсер ... ... ... ... екі куә бір кезде, бірдей жағдайда көрді дейік. ... ... - ... қарт ... екіншісі -- автокөлік жүргізушісі. Екеуі де оқиғаны бір ... ... ... ... дейік. Мұндай жағдайда осы екі куәнің қайсысынан оқиға жөнінде толық мәлімет алуға ... ... ... бірдей жағдайда көргенімен толық мәліметті жүргізуші бере алады. Ол ... ... ... ғана ... ... қай машина жол жүргізу ережесін бұзғандығы жөнінде де ... бере ... ... ... адамның оқиғаны қабылдау қабілеті, аңғалақ, жеңілтек адамға қарағанда, әрине жоғары. Сабырлы, байсалды адамдар оқиғаның кейбір көзге көп ... ... ... ... аңғарып қалуы мүмкін, ал аңғалақ адамдар-дан мұны күту қиын. Сондай-ақ, әсіресе, жасы толмаған, куә есебінде жауап алынатын балалар, көрген ... ... ... ... ... ... ... мәліметтер беруі мүмкін. Сондықтан тергеуші жас балалардан жауап алғанда олардың осындай ... ... ... ... ... ... сонымен қатар куәнің, жәбірленушінің болған оқиғаны ұмытпай, ... ... ... де әсер ... Ал, ... қабілет әр адамда әр түрлі -- кейбіреулер белгілі бір қимыл-әрекетті есте жақсы сақтайды, екінші біреу - көрген ... ... ... ... есте ... ... ... өте ұмытшақ адамдар бар.
Қылмыстың санаттары дегеніміз - ... ... ... байланысты квалификацияның ерекше түрі.
Қылмыстың санаттарының түрлері
Объектісі бойынша
Объективті ... ... ... ... ... ... бойынша
Екінші тарау
Қылмыстың түрі мен құрамы
Қылмыстың құрамы туралы жалпы түсінік былай ... ... ә) ... ... ... б) мәнді , в) іс- әрекеттіңобъективті және субъективті әлементі және оның белгілері, г) оның ... ... ... ... қолдану органдарының оны саралауға тиісті ... ... ... болуы.
Қылмыстық қүрамы әлементінің мазмұнына қарай объективті және субъективті болып бөлінеді. ... ... -- ... қылмыс субъектісінің сипатына қатыстыжәне сыртқы белгілерін жасайды.
Объективті әлементке - объект және қылмыс қүрамының ... ... ... - ... және ... қүрамының субъектісі жатады. Қылмыстың объектісі - Бұл қылмысты іс- әрекеттің неге бағытталатындығы.
Қылмыстың объектісі қылмыстың ... ... ... қатынаспен сипатталады. Бұл объектілер Қазақстан Қылмыстық Кодексінің бабыңда ... ... ... ... ... жеке ... саяси, еңбек, мүілктік және басқа азаматтық қүқықтары , қоғамдық тәртіп т.б. мысалы, өлім кезінде қылмыстың ... ... ... ... үрлық кезінде мемлекеттік немесе жеке адамның меншігі.
Жалпы объект - қылмыстық заңмен қрғалған мемлекеттікқоғамдық қатынас. ... ... ... Қазақстан Қылмыстық Кодекусінің баптарында анықталған. Онда ... заң - ... ... оның ... және ... ... меншігі, азаматтардың жеке басының қүқықтары мен юостандықтарын және ... ... ... ... ... қорғау.
Тікелей объект - қылмыстық қол сүғылған, заңмен қорғалған қоғамдық ... ... ... ... адам ... оның ары мен ... ... қылмыс материалдық затқа (предметке) әсер ету арқылы жасалады. Мысалы , үрлық кезінде мүлік алынады. Бұл деген қылмыстың заңы.
Кейбір қылмыс ... адам ... , ... жеке ... зиян ... ... жағдайда жөбірленуші туралы айтамыз.
Кей жағдайларда жәбіренушінің әлеуметтік- демографиялық сипаты жасалған ... оның ... ... ... әсер етеді.
Мысалы: милиция қызметкеріне немесе халық жасақшысына қарсылық ... ауыр ... ... саналады.
Ауыр қылмысты аныктауда жәбірленушінің мінезі аз роль атқармайды.
Ішінара зерттеуде қасақана жасалған кісі ... 30 ... ... ... яғни мас ... ... ... 110 дене жарақаты мен зорлаудың 30 жағдайы жәбірленушінің жағымсыз мінезінен ... ... ... ... 10 ... жағдайда адам өлімі жүргізушінің , ал 90 процент жағдайда адам өлімі жәбірленушінің өзін ... ... ... ... ... да ... қылмыс адам мінезінің актісі болып саналады. Қылмыстың ... ... ... ... ... - қылмыстың объективті жағы.
Қылмыстың объективті жағы әрекетпен жүзеге ... аса ... ... ... ҚК 96 ... не ... әрекетсіздік , мысалы, куә болудан бас тарту ... ... ... ... бас ... ... көбінесе орны, уақыты, жағдайы, және оның ... ... мән ... ... ... орнына байланысты қауіптілігі күшейді. Мысалы, соғыста майдан ... ... ... - бір ... ... қылмыс.
Қылмыстың жасалу уақыты да жекелеген қылмысқа әсер ... ... ... ... ... ... бас тарту бейбіт кезден гөрі соғыс кезінде.
Қылмыстың жасалу кезіңдегі жағдайда оның ... заң ... ... әсер ... Өзінің міндетін ақырына дейін атқармаған командирінің қүрамыңдағы адамның, командир тарапынан тиісті жарлық болса да, суға батып бара ... ... ... ... кетуі аса ауыр әрекет деп саналады.
Қылмыстың ауырлығы оның ... ... да ... . ... ... және ... ... қасақана мемлекеттік мүлікті қүрту мен Бұлдірудің қоғамдық ... ... ... субъектісі Қазақстан ҚК 15 бабында қылмыстық жауапқа қылмыс істеген уақытына дейін он алты жасқа толған адам тартылады делінген.
Қылмыс субъектісі - Бұл ... ... ... ... ... ... ... занда көрсетілгендей қылмыстық жауапкершілік беретін адам.
Дамыған елдердің бір қатарына қылмыстық жауапқа ерте ... ... ... ... да 7 ... Англияда 10 жаста.
Қылмыстық зандар жинағында жасөспірімдерді қылмыс үшін ... ... ... Кәмелетке жасы жетпегендерге өлім ... ... ... жасы ... ... ... жеңілдетеді.
Зандар жинағында қылмысты жүмысына, қызметіне, мамандығына, немесе арнайы міндетіне байланысты белгілі категорияның адамдары жасайтын түрі бар. ... ... ... ... ... жауап береді.
Рецедевист (қаніпезер) Бұл жоғары қоғамдық қауіпті қылмысты сотталған соң тағы ... ... Ол ... ... адамның қоғамдық қызмттеен безуіне қиянат жасайтын және қылмысын қайталайды. Мүңдай қылмысты ҚК 257 бабының 1 ... мен ... жаза бір ... бас бостандығынан айырылады.
Сотталуға жатпайтын жастағылар аса қауіпті рецедивисчт деп танылмайды.
Занда жауапқа тартудан жас ерекшелігі тиісті роль атқарады.
Қоғамға қауіпті іс- әрекетті ... ... есі ... ... ... адам, яғни ескілікті есі ауысқан ауруы болады,есінің уакқытша кіресілі- ... ... ... ... бір сырқаттағы күйде болуы себепті өзінің әрекеті жөнінде өзіне есеп бере ... адам ... ... тартылмайды.
Кінәлі емес деп тануда екі белгіге қарайды:
1. Дәрігерлік (биологиялық) және ... ... ҚК- ... ... ... ескілікті есі ауысқан ауру
* есінің уақытша кіресілі -- ... ... кем ... өз әрекетіне есеп бере алмайтын ауру
Ескілікті есі ауысқан ауру -- шизофрения, қояншық, маникалық - депрессиялық психоз және ... ... ... ... ... -- шығасылы болуы.
Патологиялық әффект, патологиялық болу, ... ... ... және ... дұрыс бағдарлай алмайтын ететін басқа аурулар.
Кем ақылдылық - Бұл туа ... не ... жас ... қүлап бара жаракаттанудан немесе ауыр минингит және т.б. аурулар.
Егер есі дұрыс еместікке күдік туса, онда ... сот ... ... Есі дұрыс емес деп танылған адамға медициналық сипаттағы шаралар қолданылуы керек.
Мысал келтірейік: Ж- деген Б-ны ешкім ... үйді ... ... ... ... ... ... қыдырғанда жанған үй жақсы жарық болады" деп. Б үйді ... оны ... Ж. ... ... ... сот ... Б-ның кемақылды екендігін дәлелдеді. Ж. Бұл туралы біле түрып, әдейі пайдаланған. Б үйді жаққан кезде ... есеп бере ... ; ... ... болды дейді. Үйді кемақылдының қолымен Ж. жаққан. Сондықтан тиісті жазасын ... Б. ... ... мекемеге жіберілді.
Көптеген жағдайда мас қылмысты мас кезде білмей жасадым деп ақгалғысы келетіндер бар. Қазақстан ҚК 18 ... ... мас ... ... адам ... ... босатылмайды.
Қылмысты қасақана істеу Қазақстан ҚК 20 бабында айтылған.
"Егер қылмыс істеген адам өзінің әрекетінің немесе әрекетсіздігінің қоғамға қауіпті екенін біле түра, оның ... ... ... болжай түра, Бұл зардаптардың болуын тілеп істесе немесе зардаптардың тууына саналы түрде жол берсе, қылмыс ... ... деп ... қасақана істеудің 2 түрі болады:
* Тікелей
* Жанама
Мысалы: Н. қызғаныштан әйелін өлтірген. Ол ... ... ... іс екенін мойындайды. Бұл қасақана істеу С. деген Т-ның қастықпен үйін өрттейді. Өрт кезінде Т-ның ... ... ... С. үйді ... ... кісі өлімі болуы мүмкін екенін білді. Үйді өртеуі- қасақана істеу.
Ал шешесінің өлімі жанама (Қазақстан ҚК 95 ... ... ... бірі -- ... - ... неге де болса талпынуы. Кейбір қылмыстыфқ заңдар жинағында мақсатты ... ... ... жатқызады. Мотив пен мақсатын білу қылмыстың қандай дәрежеде екенін аныктауға ғана емес, сонымен қатар қылмысты алдын- алудың іс- шарасын ... да ... ... ... оның ... ... ... мен дәрежесіне қарай топтастыру проблемасы қылмыстық қүқық ... ... ... ... жылдары Бұл мәселеге ғалымдар ден қойғанмен біржақты шешімге келе алған жоқ. Қаралған мәселеде заңда нақты шешім болмауы ... ... ... ... әр ... ... ... заң әдебиттерінде әр түрлі жіктеу кездеседі. Кейбір авторлар қыфлмысты бес санаткд бөлсе, кейбіреуі төрт санатқа бөледі. Төртке бөлгендердің арасыңда былай ... ... ... ... онша ауыр ... ... ... тек қана екіге бөлу яғни ауыр немесе оған жатпайтын деп ... де ... ... ... характері мен дәрежесі қылмысты іріктеудің негізіне жатады. Заңдар жинағында жекелеген қылмысқа ... ... аса ауыр және өте ... ұғым ... ... ... қүқықтық зардабын салыстыра келгенде бір- біріне айырмашылығы жоқ екендігі , ... бір ... бір ... ... ауыр қылмыс деуге болады.
Қазақстан Республикасының ҚК ауыр қылмыс Ұғым ы 9 бпта берілген: Осы ... ... ... ... ... қауіптілігі күшті қасақана әрекеттер ауыр қылмыстар болып табылады.
Ауыр қылмыстарға мыналар жатады: Мемлекеттікконституциялық қүрылысына және қауыпсіздігіне қарсы қылмыстар (165-174 ... ... (237 бап), ... тәртіпсіздік (241 бап), жасанды ақшаны немесе бағалы қағаздарды қолдан жасап өткізу (206 бап), жасанды ақшаны немесе бағалы ... ... ... ... (206 бап), ... ... ... мен өзге төлем және есеп айырысу күжаттарын жасау немесе сату (207 бап), ... (175 бап), ... ... заттарды үрлау (180 бап).
Қылмысты ауырлататын жағдайда ... (178 ... (179 бап), ... адамның мүлкін қасақан жою не Бұлдіру (187 бап), абайсызда кісі өлтіру (101 бап), денсаулыққа қасақана ауыр зиян ... (103 бап), ... ... ... ... ... ... қызметті атқарудың ережелерін бұзу (367 бап, 375 баптар), қашқындық (373 бап), қылмысты ... ... ... ... ... ... абайсызда жою немесе Бұлдіру (378, 388 баптар), қылмысты ауырлататын жағдайда жауынгерлік ... ... ... ... бұзу (366-376 ... ... ауыр ... тек екі конструктивті белгісін көрсететеді.
Бұл әрекет әдейі ойланған және жоғары қоғамдық қауіптілік әкелетін болады. Мұндай ауыр ... ... , ... , жеке ... ... ... ... қатаң жазаланып үзақ мерзімге бас бостандығынана айырылады. Кейбір ауыр қылмыстарға жер аудару, жерінен айдап жіберу, мүлкін конфискелеу ... ... жаза ... ... (125 бап), қылмысты ауырдататын жағдайда өкімет билігін немесе өкілеттілігін асыра пайдалану (308 бап), ... ... ... пара беру немесе пара беруші мен пара алуцшының арасында деддал болу (311, 312,313 ... пара алу (311 бап), ... ... ... ... ... жауапқа заңсыз тарту (344 бап), қылмысты ауылататын ... ... ... ... ету (347 бап), біое түра зардапқа әкеп соктыққан әділетсіз үкім, шешім, үйғарым немесе қаулы шығару (350 бап), өрт ... ... ... ... (256,257 ... әуе ... ... су кқлігін , не жылжымалы темір жол составын қаруды , оқ- дәріні немесе жарылғыш заттарды заңсыз ... алу, ... ... ... , ... немесе алып жүру (251 бап), наркотик тау, тасымалдау ... алып жүру (251 бап), ... ... ... ... үрлау, не қорқытып алу (260 бап), наркотик заттарды өткізу мақсатымен заңсыз жасау, алу, сақтау, тасу ... ... ... ... ... ... (259 бап). ... ауыр қылмысы үшін бас бостандығынан айырылған, екінші рет осындай қылмысты қайталаса соттың үкімімен өте ... ... деп ... Өте қауіпті мемлекеттік қылмыскер мен кейбір ауыр қылмыскерге шартты түрде бас бостандығынан айырып ... ... ... ... шартты мерзімінен бүрын босату , жазасын жеңілдету жүрмейді. Сонымен қатар ауыр қылмыстыға амнистия қоанылмайды.
Қылмыстың қоғамдық ... ... ... ... ... ... мен маңыздылығына, объектінің мазмұны мен маңыздылығына, объектінің шеккен ... ... ... ... ... және т.б.) ... үқсас қылмыс туралы ұғым мен маңызы шамалы істер одақтас республикалардың ҚК ... ... ... ... ... ... кейбір заңдар жинағында өзара айырмашылыктар болғанымен, қылмыстың басты белгісі ретінде оның әлеуметтік табиғатын білдіретін қоғамға ... ... ... ... ... ... ... Ол ҚК 9 бабы бойынша айтылған: "Жазалау ... ... ... ... ... ... әрекет (іс-әрекет немесе әрекетсіздік) қылмыс деп танылады". Бұл анықтамаларда қылмыстың қауіптілігі тікелей айтылған. Бұл туралы басқа да баптарда ... ... 2 бап: "Бұл ... ... асыру үшін Қазақстан Республикасы қылмыстық зандары қоғамға қауіпті ... ... ... ... ... ... және қылмыс істеген адамдарға қолдануға тиісті жазаны белгілей-ді". 3 бап бойынша "қылмыстық жауапқа және ... тек қана ҚР ҚК А. 1997ж. 4, 5, 6, бет. ... ... яғни яғни ... занда көрсетілген қоғамға қауіпті іс-әрекеті қасақана немесе абайсызда істегенде айыпты адам тартылады.
Қазақстан ҚК 9 бап қылмыстық қоғамдық қауіптілігшің белгілеріңн саралап, оның ... ... ... қоғамдық құрьшыс, шаруашьшық жүйесі, сонымен қатар мемлекет тәртібін қылмыспен бұзушылықтың барлық түрі.
Бұдан шығатын қорытынды қылмыстық басты-белгісі оның қоғамға қау іптілігі.
Қоғамдық ... адам ... ... ... оның ... мен ... беретін материалдық белгісі ретінде қаралады.
Қылмыстық қоғамдық қауіптілігі объективті және субъективті белгілерінің жиынтығына байланысты.
Қылмыстық қүқыққа қарсылық қылмысты әрекеттін баска міндеті белгісіне ... ... ... ... ... қаралған нақты қоғамдық қауіпті әрекетпен сипатталады.
Заңға қарсы әрекет қылмыстық занда көрсетілгне норманы ... тиым ... іс ... ... ... ... зиян жасау. Мысалы, Қазақстан ҚК 175 бапта: "Үрлық, яғни бөтеннің мүлкін жасырын үрлау, үш жыл дейін ... бас ... ... ... екі жыл ... ... ... жазаланадьГ делінген. Бүдан байкдғанымыз біреудің мүлкін үрлау заңға қарсы әрекет, себебі заңмен қорғалған біреудің меншігіне шығын жасау болып табылады.
Қылмысты сипаттай ... оның ... ... ... басқалардың моральдық қарсылығын тудыратын жатқылық екенін аңғарамыз.
Біздің қоғамда ... пен ... ... ... ... ... толық бірлікте болады. Бұл біздің қоғамда қүкық пен ... бір ... ... ... ... ... ... жатқылықтың барлығы бірдей қоғамдық қауіптілік дәрежесіне жете бермеу ... Ол ... ... ... т.б. ... ... ... талқыға ғана салынуы мүмкін.
Сонымен қорыта келгенде, біздің қылмыстық ... ... ... ... қастық жасау, зиян келтіру немесе зиян келтіру қаупін төндіру, заңға қарсы жазаланатын қоғамға ... ... ... деп ... қауіптіліктің мазмұны қылмыстық объектіге әкелген зияндылығының көлеміне де ... ... ... ... зардабының мәні мен өлшемін, кінәнің формасы мен ... ... ... мақсатынан, оның жасалуынан т.б. көрінеді.
Қоғамдық қауіптіліктің мазмұны ... ... ... зияндылығының көлеміне де байланысты.
Қоғамдық қауіптілік көбінесе зияндылығының өзгешелігінің сапасын анықгайды. Ол қылмыстық қол сүғудың объектісінің мазмұнына ... ... ... ... ... ... ... маңызы, мазмұны (материалдық, моральдық, идеологиялық, рухани әлеуметтік -- психологиялық, ұйымдастыру -- басқару), қылмыстық қол сүғудың ... ... ... зорлықсыз, қарапайым немесе лашықтанаған), кінәнің түріне (әдейі не байқаусызда), қылмыстық ниет пен ... ... ... ... жеке опасыз ниеттері) байланысты.
Қоғамдық қауіптілік дәрежесі. -- ол қауіпті істің бір немесе со лмәнімен ... ... ... Ол шығынның көптігінен (ірі материаддық шығын, жеңіл тән жарақаты), кінәнің дәрежесімен (аддын-ала ойластырылған, ... ... ... ... ... мотиві мен мақсатының опасыздық дәрежесімен, қылмыстық қауіптілігінің орнының ерекшеоігіне, уақытына ... ... ... ... ... кезінде, қоғамдық апат жағдайында) және басқа қылмыстың жасалу жағдайларымен анықталады.
Қоғамдық қауіптілік әрекеті, егер жасалғанда ол ... ... ... яғни ... ... ... ... болмаса, қылмысқа есептелмейді.
Ерекше мағынаны мақсат алады. Сонымен қатар қылмыстан басқа құқық бұзушылықтардан ... ... ... ... белгілері ретінде заң көп ретте қатігездікті айтады. ... ... ... ... және ... ... тиым ... әкімшілік санкциялар қылмыстық санкциялардан едәуір кіші репрессивтігімен ерекшеленеді.
Қылмыстық жазалау басқа әкімшілік немесе ... ... ... Ал, ... қарсы теріс қылық ешқашаңда мемлекеттік күштеу шараларымен жазаланбайды.
Қылмыс ... ... ... ... ... қоғамдық қауіптіліг болмаса, қылмыстық іс-әрекеттің нақты белгісі болмаса, осындай белгілер жиынтығы бола ... ... ... толық болмаса, ондай іс-әрекет қылмыс болып табылмайды. Оны мына мысалдардан көреміз: ... ... ... ... ... ... 1997 жылы 11 сәуірдегі үкімімен Әбдиев Қазақстан Республикасы Кодексінің 251 бабы, 4 бөлігіне сәйкес айыпталып, 1 жылға бас бостандығынан ... және ... ... суық қару ... ... ... ... пышақты жеке меншік көлігінің ішіңде үстағаны үшін айыпталған.
Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты ... ... ... ... ... деп ... ... Қазақстан облыстық сотының төралқасына наразылық жолдаған. Наразылык-та Әбдиевке ... ... ... байланысты оған қатысты сот үкімін жойып, істі қысқарту жөнінде ... ... және өз ... ... ... түсіндірген:
Алдын-ала тергеу кезінде Әбдиевке ҚК-тің 257 бабы 1 тармағымен (кәнігі бүзақылық), 179 бабы 1 ... ... ... тонау, яғни жәбірленушінің өміріне не денсаулығына қауіпті түрде күш ... ... ... күш ... деп ... ... өзіндік меншіпндеп мүлкін иемдену мақсатымен шабуыл), 177 бабы 1 ... ... яғни ... ... ... ... ... жолымен иемденіп, жәбірленушіге едәуір залал келтірген алалқгық) айыпталады.
Алайда, Әбдиевтің бұл қылымыстарға қатыспағаны дәлелденбеген соң да, ... ... да, ... 251 ... 4 тармаға бойынша қозғалған қыл-мыстық іс сотқа тапсырылып, ол осы ... ... ... жылы 20 ... ... тінтудің қүжатында Әбдиевтің зайыбы Әбдиева Людмиланың меншігіндегі ВАЗ -- 21011 ... ... ... ... қаңыр-қызыл пластмасса сапты қолдан жасалған пышақ табылғаны жазылған. Л.Әбдиева Бұл ш-қүжатты шағым-арызымен қоса, бақылау сотына тапсырған.
Ал криминладық сараптың 2000 жыл ... ... ... ... сабы сары деп көрсетілген. Криминалық сараптың егжей-тегжейлі тексеруінен өткен осы сары ... ... ... ... іске заттай айғақ ретінде тіркелуге тиіс, ол шын мәнінде іске қоңыр-қызыл сапты басқа пышақ тіркелген. Бұл ... ... ... ... Жамбыл аудандық ішкі істер бөлімі тергеу бөлімшесінің тергеушісі Қысрауши прокурордың ... ... ... ... үйінді тінту жүргізген. Шүғыл тінту жүргізетіндей себептің болмағаны (үшін) іске тіркелген қағаздардан анық көрінеді, тінту ... да Бұл ... ... ... ... жүрігізлгені жайында прокурорға бір тәуліктің ішіңде хабарлануға тиіс, тергеуші Бұл тәртіпті де ... ... ... ... ... үстірттігін, дәлелдің жоктығын көрсетеді. Сондықган соттың осы қүжаттарға сүйеніп, Әбдиевті ҚК-нің 251 бабы, 4 бөлігімен айыпқа тартуы ... жол ... ... техникалық жағынан еш мүмкіндігі болмағаны анықгалған.
Алайда қосымша тағайындалған сот-автотехникалық сарапшы Рамазановтың дәлелдерін қате деп тауып, Камаз автомашинасының ... оның ... ... ... ... ... анықтайтын дәлелдер жоқ деген түжырымға келген. Қазақ Сот сарабы ғылыми зерттеу институты хатында жан-жақты жазылған.
Бұл жағдайлар ҚССҒЗИ сарапшысы ... ... ... сот автотехникалық сараптың актысыңда да расталды, актыда ақауы жоқ Камаз ... ... ... ... ... ... кейін 10,5 метр сырғығын болса, оның оның жылдамдығы 7 шақырым сағаттан аспауы керек делінген.
Осылайша автотехникалық ... ... ... ... ... ... және ... нақ алдынан жол қиылысына жүгіріп шыққан қызды баспауға техникалық мүмкіндігі болғанын растай алмады.
Осы ... ... ... ... ... ... жол қозғалысы Тәртібінің 11,1 және 15,4 тармақтарын бүзып, кісі өліміне себепкер ... деуі ... Сот ... ... нақты дәлелдерге емес, болжамға қүрылған. Сондықган соттың іске ... ... ... ... ... іс ... Кодексінің 287 бабына сәйкес, занды саналуы мүмкін емес. Осыған орай үкімді өзгеріссіз қалдырған облыстық соттың касациялық үйғарымы да ... ... ... ... ... қосымша айқындауды қажет ететін жағдайдың жоқтығы, жаға айғақтар жинаудың мүмкіндігі ... ... ... істі қайтадан қосымша тексеруге жіберудің еш негізі жоқ.
Мұнда алғашқыда қылмыс нақтылы ... ... ... ... іс-әрекеті ретінде анықталады ( бөлім).
Келесі бөлімде қылмыстық материалдық ... ... ... ( , V, V бөлімдер). Одан кейінгі екі бөлім қылмыстық ... ... ... ... заң ... аныктауға арналған (V , V бөлімдері).
V бөлімде ... ... ... ... ... бөлімдерде айтылғандарға талдау жасайды,қылмысқа жалпы анықтама береді.
Соңғы X бөлім қылмыс пен тәртіпті бұзушылықтың өзгешелігін ... ... ... ... Г.С. ... ... ... жүйесі. Ереван "Арыстан" баспасы, 1975ж. 157 бет.
Монография қылмысты ескертудің ... ... ... ... ... ... мен шаралары қаралады, әлеуметтік жүйесіне талдау беріледі. Яғни, оның ұғым ы, мазмұны, субъектісі, жіктелуі, Бұл жүйе кұрылысының кейбір ерекшеліктері, оның ... ... ... ... ... еңбек сіңірген қайраткер, заң ғылымының докторы, профессор М.И.Ковалевтің монографиясында ("Қылмыс ұғым ы мен ... және оның ... ... ... 1977ж.) кеңестік қылмыстық-қүқықтық ғылымдағы негізгі пробле-малардың бірі ретінде қылмыс туралы түсінік зерттеледі. Автор Бұл тақырыпта қылмыстық жауапкершіліктің занды ... ... ... мен ... ... ... ... сүрақтар төңірегінде сөз еткен. Сондықтан қылмыс туралы Қазақстан Республикасы криминалист-ғалымдардың, оның ішінде профессор Г.Ф.Поленовтың, профессор ... ... ... ... ... ... де ... ұқсас қылмыс туралы ұғым мен маңызы шамалы істер одақтас республикалардың ҚК 1926-1935 жылдарға ... ... ... ... ... зандар жинағында өзара айырмашылықтар болғанымен, қылмыстың басты белгісі ретінде оның әлеуметтік табиғатын білдіретін қоғамға қауіптілігі ... ... ... ... ... берілген. Ол ҚК 9 бабы бойынша айтылған: "Жазалау қатерімен тыйым салынған ... ... ... ... ... ... әрекетсіздік) қылмыс деп танылады". Бұл анықтамаларда қылмыстың қауіптілігі тікелей айтылған. Бұл туралы ... да ... ... ... 2 бап: "Бұл ... ... асыру үшін Қазақстан Республикасы қылмыстық заңдары қоғамға қауіпті іс-әрекеттердің қандай қылмыс болып табылатындығын ... және ... ... ... ... ... ... белгілей-ді". 3 бап бойынша "қылмыстық жауапқа және жазаға тек қана ҚР КҚ А. 1997ж. 4, 5, 6, бет. қылмыс істегенге, яғни яғни ... ... ... ... қауіпті іс-әрекеті қасақана немесе абайсызда істегенде айыпты адам тартылады.
Қазақстан ҚК 9 бап ... ... ... ... ... оның ... ... көрсеткен: қоғамдық қүрылыс, шаруашылық жүйесі, сонымен қатар мемлекет тәртібін қылмыспен бұзушылықтың барлық ... ... ... ... ... оның қоғамға қау іптілігі.
Қоғамдық қауіптілік адам іс-әрекетінің формасы емес, оның марериясы мен мазмұнын беретін ... ... ... ... ... ... объективті және субъективті белгілерінің жиынтығына байланысты.
Қоғамдық қауіптіліктің мазмұны қылмыстық объектіге әкелген ... ... де ... ... ... ... зардабының мәні мен өлшемін, кінәнің формасы мен түрінен, ниетінен, қылмыстық мақсатынан, оның жасалуынан т.б. ... ... ... ... объектіге әкелген зияндылығының көлеміне де байланысты.
Қоғамдық қауіптілік көбінесе зияндылығының өзгешелігінің ... ... Ол ... қол ... ... мазмұнына нақты қоғамдық қатынас, әкелген зиянның мөлшері, көлемі, маңызы, мазмұны (материалдық, моральдық, идеологиялық, рухани әлеуметтік -- ... ... -- ... ... қол ... ... ... (зорлау, зорлықсыз, қарапайым немесе лашықтанаған), кінәнің түріне (әдейі не ... ... ниет пен ... ... (арам пиғылы, жеке опасыз ниеттері) байланысты.
Қоғамдық қауіптілік дәрежесі. -- ол қауіпті істің бір немесе со лмәнімен салыстырғанда ... ... Ол ... ... (ірі ... шығын, жеңіл тән жарақаты), кінәнің дәрежесімен (алдын-ала ойластырылған, кенеттен ойланған, өрескел ... ... ... мен ... ... ... қылмыстық қауіптілігінің орнының ерекшеоігіне, уақытына байланысты "қылмыстың жасалу жағдайымен (соғыс кезінде, қоғамдық апат ... және ... ... ... ... ... ... әрекеті, егер жасалғанда ол заңда көрсетілген болса, яғни заңға немесе күқыкқа қарсы болмаса, қылмысқа есептелмейді.
Сот органдары кейде қылмыстық андуды қысқартып, ... ... ... ... ... ... қатар оларға тәртіптік санкция қолдану қажеттігін мойындайды. 1 Ал, бүған мысал келтіретін болсақ "Қазақстан Республикасы Жоғары сотының ... ... ... сот ... Булыіевпен Буренков ісі бойынша былай деген: "Бульцов пен Буренковтың колхоз аттарын көршілес деревняға баруға өз ... ... ... ... ... және сот ... ... мойындалған. Бірақ Бұл әрекеттің қоғамдық қауіптілік сипаты аз мағыналы ... олар ... ... ... ... пен ... колхоз мүшесі сияқты тәртіптілік теріс қылық жасаған, қылмыстық ретте емес, ауыл шаруашылық артель уставында қарастырылған ... ... ... ... 2 ... ... ... белгілері екі түрде болуы мүмкін. Бірінші -- ... ... ... ... ... ... Бұл ... қылмыстық заңның кейбір белгілері сәйкес келуі мүмкін, бірақ ол не қылмыстық, не әкімшілік, не ... ... ... ... түрі -- Бұлар белгілі дәрежеде қоғамдық қауіпті болатын, бірақ қылмыстық жауапкершілікке тартылу дәрежесінде емес. Ол 9 баптың 1 ... ... ... ... ... дәрежесіне жетпейді. Бұл іс-әрекеттер өздерінің қауіптілік дәрежесіне сәйкес немесе тәртіптік жауапкершілікке тартылуы мүмкін. 9 ... 2 ... ... бірінші түрі жатады.
Теріс қылық пен қоғамдық қауітілігі бірдей емес. Бұлардың ортақ жері -- ол екеуінде де сөз ... ... ... ... ... - қылмыс пен теріс қылық әртүрлі дәрежеде қоғамға кауіпті.
Қылмыс пен басқа құқық бұзушылықтың арасындағы айырмашлықтар ... ... ... және ... ... ... өтеді. Мемлекеттің саяси және әкономикалық негіздері, адам өмірінің қоғамдық қауіпсіздігі және мемлекеттік басқару негіздері, 1 ... аса ... ... ... ... тек қана осы 1 қылмыстың қүқық қорғауында болады. Ал қүқықтың басқа салалары | Бұл ... тек ... қана ... пен ... ... түрлеріне сәйкес объектілері бойынша да айырмашылықтары бөлінеді. Бұлар, негізінен, басқару ретінде алып ... ... ... ... қылмыстар.
Тәртіптік теріс қылмыстар объектісі мемлекеттік тәртіп. Ол қандай да болса ... ... ... ... ... ... міндеттейді. Ал азаматтық қүқық бұзушылық объектілері азаматтық заңда нақты көрсетілген. Кылмыс барлық уақытта ... емес ... ... ... ... ... болады.
Барлық құқық бұзушылықтар қоғамдық қауіпті. Яғни, олар шын мәнінде қоғамдық ... ... зиян ... ... оның қаупін тудырады.
М.А.Шнейдер, А.М.Васильев және ... ... ... болды: "Қоғамдық қауіпті тек қылмыс белгісі деп санап, ал басқа қүқық бұзушылықты қоғамға қауіпті ... ... зиян деп ... үсынды.
"Қылмыс қүқық бұзушылықтардан дәрежеге әсер ететін барлық белгілер -- ... ... ... орын ... ... ... мен ... субъектінің ерекше сапалығымен ерекшеленеді". Бұлардың ішінде шешуші қылмыстық залал, одан кейін қайталау болып табылады ... ... ... мағыналы мақсат алады.
Қылмыс онымен тікелей байланысты жаза қоғам тарихының
барлық дәуірлерінде өзгеріссіз болып келген ұғым дар емес.
Қылмыс та ... ... ... ұғым дардың бірі. 1926 жылы Ресей Қылмыстық Кодексі 1959 жылы ... . ... ... Кодексімен салыстырғанда, қазіргі уақытқа дейін 75 бап алынған.
Қылмыс дегеніміз -- біріншіден, қылмыстық занда көрсетілген ! ... Бұл ... ... ... екіншіден, Бұл қоғамға қауіпті іс-әрекет. Бұл жерде бірінші формальды анықтама, екінщі материалдық анықтама. Яғни ... ... ғана ... і ... әрекетсіздік емес, тек қылмыстық занда атап көрсетілген әрекет немесе әрекетсіздік.
Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 9 бабында қылмыс ... - ... ... ... ... | қүрылыста, оның саяси және әкономикалық жүйелеріне, мемлекет-тік меншігіне, азаматтардың жеке ... ... ... ... және басқа күқықтары мен бостандықтарына қиянат жасайтын қоғамдық қауіпті іс-әрекет (әрекет немесе әрекетсіздік). Сондай-ақ қүқық ... ... ... ... ... ... қоғамға қауіпті іс-әрекет.
Қылмыс кез-келген заңға қайшы келетін әрекет немесе әрекетсіздік емес, ол тек қылмыстық заңда ... ... ... ... ... ... Қылмыстық заңға қайшы әрекет немесе әрекетсіздік дегеніміз керек. Қылмыстық зандарға кіретін нормаларға көрсетілген күрамдағы белгілерге дәл келтіретін әрекет немесе ... ... ... ... келетін әрекет немесе әрекетсіздіктердің басқа да заңдарға қайшы келетін әрекеттер мен ... ... ... ... ... ... дәрежесін анықтауда жазаны дараландыру үшін және кінәліні жүртшылдыққа қайта тәрбиелеуге беруді шеіігу үшін екі топтағы жағдай есепке алынуы қажет: барлық ... ... ... және ... ... ... ... нақты дәрежесі бір жағынан және жеңілденетін, ауырланатын Қылмыстық Кодексте көрсетілген. 53 және 54 ... ... ... ... жаза тағайындаудың жалпы негіздері Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 52 бабына сәйкес істелген ... және ... ... сипатын және қоғамға қауіптілік, айыптының жеке басының кім екендігін, істің жауаптылықты жеңілдететін және ауырлататын мән-жайы ... ... ... -- ... ... сазайын тарттыру ғана емес, оның мақсаты -- сотталған адамды түзеу әлеуметтік әділет-тілікті ... ... ... және ... ... ... ... дәлме-дәл орынлау, сотталғандарды да басқа адамдарды да жаңа қылмыстарды істендіруден ... ... ... ... ҚР ... ... екінші қасиеті -- ол қылмыстың кінәлі істелуі болып табылады. Қылмыстың тағы бір белгісі ол ... ... ... ... ... көрсетілуі, ол мұндай іс-әрекеттің заңға қайша екенін, яғни ... ... ... ретінде қаралуын білдіреді.
Ал, басқаша сөбен болса қылмыс жасаган адам, мұндай ... ... ... заң ... ... ... - ... қылмыс болса да қылмыс қүрамы болмаса, ол қылмыс танылмайды. ... ... деп тану үшін ол ... ... қылмыстық заңымен қаралуы мүмкін.
Субьективтік әлементтерден ерекше мағынаны мақсат алады. Сонымен қатар қылмыстан басқа қүқық бұзушылықтардан бөліп қарауда, қылмыстың субъективті
белгілері ретінде заң көп ... ... ... ... ... ... тәртіптік және азаматтық нормалар тиым салынумен, әкімшілік санкциялар қылмыстық санкциялардан ... кіші ... ... ... ... басқа әкімшілік немесе тәртіптік жауаптылықтан қатандау. Ал, моральға қарсы ... ... ... ... күштеу шараларымен жазаланбайды. Қылмыс топтарының негізі болып олардың жалпылай қоғамдық қауіптіліг болмаса, қылмыстық іс-әрекеттің ... ... ... осындай белгілер жиынтығы бола алады. қылмыс белшілері толық болмаса, ондай ... ... ... ... Оны мына ... ... ... облысы, Жамбыл аудандық халық сотының 1997 жылы 11 сәуірдегі үкімімен Әбдиев ... ... ... 251 бабы, 4 бөлігіне сәйкес айыпталып, 1 жылға бас бостандығынан айырылған және жазасын өтеген.
Ол суық қару ... ... ... ... ... жеке ... көлігінің ішінде үстағаны үшін айыпталған. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты ... ... ... Әбдиевті жазықсыз деп тауып, Оңтүстік Қазақстан облыстық сотының төралқасына наразылық жолдаған. Наразылық-та Әбдиевке тағылған айыптың ... ... оған ... сот ... ... істі ... жөнінде мәселе қойган және өз үсынысын төмендегі дәйектермен түсіндірген:
Аддын-ала тергеу ... ... ... 257 бабы 1 ... (кәнігі бүзақылық), 179 бабы 1 тармағымен (шабуыл ... ... яғни ... өміріне не денсаулығына қауіпті түрде күш жүмсап немесе сондай күш жүмсаймын деп қорқытып, едәуір зиян келтірген үшін айыталады.
Осы ... ... ... әрі ... ... ... ретінде қаралып, оның бір жағынан әлеуметтік-қүқықтық мәні мен мазмұны, екінші жағынан, күқықтық түрі талданады. Кривоченко Л.Н. Қылмысты жіктеу. Хорьков. ... ... 1983ж. ... ... қылмысты жіктеу мәселесі оның қоғамдық қауіптілігінің мәні мен дәрежесі қылмыстың, қүқықтың жалпы бөлігіндегі ... орны ... ... ... ... және ... белгісін нақты қылмыс категориясының жалпы және өзіндік ерекшелігін, оның ... ... ... зерттейді. Сахаров А.Б. КСРО қылмыскерлердің жеке ерекшелігі мен қылмыстық себептері. М. Заң ... 1961ж. 277б. ... ... қылмыскерлердің жеке ерекшелігі мен оның қогамға ... ... ... ... ... әлеуметтік жағынан зерттеледі. Автор соттау кезіндегі сот тәжірибесін ... ... ... ... ... жататын оның жеке көзқарасы мен қылмысқа түркісі болушы жағдайдың себебін талдайды.
Қылмыскердің іс-әрекет жасауының ... және ... ... жеке ... ... ... жайы ... болатыны да сөз етіледі. Дурманов Н.Д. Қылмыс туралы түсінік. М.; Л.; КСРО ҒА ... 1948ж. 311б ... ... монографиясы бұл күнде де өзнің
ғылыми және практикалық қүндылығын жайған жоқ. Бұл жұмыстағы ... ой - ... ... ұғым бола отырып, қоғамдық өмірдегі белгі бір қүбылыс ретінде қоғамның ... ... ... болатынын, содан негіз алатындығын айту.
Қылмыстық материалдық белгілерін одан әрі даматы отырып, қоғамға қауіптілігін 6 бап ... ... ... Осы ... ... бөлімінің баптарында маңызды шамалы және зияндылығының зардабы қоғамдық қауіптілік ... ... ... және ... ... түскен белгілері бар әрекет қылмысқа есептелмейді".
Осыған үқсас қылмыс туралы ұғым мен маңызы шамалы істер одақтас республикалардың ҚК ... ... ... ... ... ұғым ның ... ... жинағында өзара айырмашылыктар болғанымен, қылмыстың басты белгісі ретінде оның әлеуметтік табиғатын білдіретін қоғамға қауіптілігі негізге алынды.
Қазақстан Республикасында ... ... ... Ол ҚК 9 бабы бойынща айтылған: "Жазалау қатерімен тыйым салынған айыпты қоғамға қауіпті әрекет (іс-әрекет немесе әрекетсіздік) ... деп ... Бұл ... ... ... ... айтылған. Бұл туралы басқа да ( баптарда айтылған, ... 2 бап: "Бұл ... ... асыру үшін Қазақстан Республикасы қылмыстық зандары қоғамға қауіпті іс-> әрекеттердің қаңдай қылмыс болып табылатындығын анықтайды және қылмыс істеген ... ... ... ... ... 3 бап ... "қылмыстық жауапқа және жазаға тек қана ҚР ҚК А. 1997ж. 4, 5, 6, бет. ... ... яғни яғни ... заңда көрсетілген қоғамға қауіпті іс-әрекеті қасақана немесе абайсызда істегенде айыпты адам ... ҚК 9 бап ... ... ... ... ... оның жалпы түрлерін көрсеткен: қоғамдық ; қүрылыс, шаруашылық жүйесі, ... ... ... ... ... бұзушылықгың барлық түрі.
Бұдан шығатын қорытынды қылмыстық басты-белгісі оның қоғамға қау іптілігі.
Қоғамдық қауіптілік адам іс-әрекетінің формасы емес, оның ... мен ... ... ... ... ... ... қоғамдық қауіптілігі объективті және субъективті белгілерінің жиынтығына байланысты.
Қоғамдық қауіптіліктің ... ... ... ... зияндылығының көлеміне де байланысты.
Қоғамдық қауіптілік көбінесе зияндықгың зардабының мәні мен өлшемін, кінәнің формасы мен түрінен, ниетінен, ... : ... оның ... т.б. ... қауіптіліктің мазмұны қылмыстық ... ... ... ... де ... ... көбінесе зияндылығының өзгешелігінің сапасын анықгайды. Ол қылмыстық қол ... ... ... ... ... ... әкелген зиянның мөлшері, көлемі, маңызы, ... ... ... идеологиялық, рухани әлеуметтік -- психологиялық, үйымдастыру ... ... қол ... жасмалу ерекшелігіне (зорлау,зорлықсыз, қарапайым немесе лашықтанаған), кінәнің түріне (әдейі не байқаусызда), қылмыстық ниет пен мақсатының ... ... ... жеке ... ... ... ... дәрежесі. -- ол қауіпті істің бір немесе сол мәнімен салыстырғанда топтық ... Ол ... ... (ірі ... ... ... тән жарақаты), кінәнің ; дәрежесімен (алдын-ала ойластырылған, кенеттен ойланған, өрескел байқаусыздық), қылмыстық мотиві мен ... ... ... қылмыстық қауіптілігінің орнының ерекшеоігіне, уақытына байланысты "қылмыстың жасалу жағдайымен (соғыс кезінде, қоғамдық апат жағдайында) және басқа ... ... ... ... ... ... егер жасалғанда ол занда көрсетілген болса, яғни заңға немесе күқыққа ... ... ... ... ... қарсылық қылмысты әрекеттің басқа міндеті белгісіне жатады. ... ... ... ... ... ; ... ... қауіпті әрекетпен сипатталады.
Заңға қарсы әрекет қылмыстық занда көрсетілгне норманы [ бүзып, тиым ... іс ... ... ... ... зиян | ... ... Қазакстан ҚК 175 бапта: "Ұрлық, яғни бөтеннің ... ... ... үш жыл ... ... бас ... айыруға немесе екі жыл мерзімге түзеу жұмыстарына жазаланады" делінген. Бүдан байқағанымыз біреудің ... ... ... ... ... ... ... қорғалған біреудің меншігіне шығын жасау болып табылады.
Қылмысты сипаттай келе, оның адамгершілікке жатпайтын
қьшық, ... ... ... тудыратын жатқылық - екенін аңғарамыз.
Біздің қоғамда ... пен ... ... қарсы
шықпайды, қайта толық бірлікте болады. Бұл біздің ... ... ... бір қағидамен қатар қоятындығын байқатады.
Бірақ, адамгершілкке жатқылықгың барлығы ... ... ^ ... дәрежесіне жете бермеу мүмкін. Ол әкімшілік, азаматтық
немесе т.б. ретте адамгершілік жағынан талқыға ғана салынуы
мүмкін.
Сонымен қорыта ... ... ... ... ... объектіге қастық жасау, зиян келтіру немесе зиян келтіру
қаупін төндіру, заңға қарсы жазаланатын қоғамға қауіпті іс-әрекет
қылмыс деп есептелінеді.
Қылмысты оның ... ... ... мен дәрежесіне қарай топтастыру проблемасы қылмыстық қүқық ғылымының өзекті мәселесә. Соңғы жылдары Бұл мәселеге ғалымдар ден қойғанмен біржақты шешімге келе ... жоқ. ... ... ... нақты шешім болмауы қылмыс категориясы туралы пікірді әр түрлі етуде. Сондықган заң ... әр ... ... кездеседі. Кейбір авторлар қыфлмысты бес санаткд бөлсе, кейбіреуі төрт санатқа бөледі. Төртке бөлгендердің арасыңда ... ... ... ... ... онша ауыр ... ауырлығы орташа
Қылмысты тек қана екіге бөлу яғни ауыр немесе оған жатпайтын деп ... де ... ... ... характері мен дәрежесі қылмысты іріктеудің негізіне жатады. Заңдар жинағында жекелеген қылмысқа сипаттама бергенде аса ауыр және өте ... ұғым ... ... ... қүқықтық зардабын салыстыра келгенде бір- біріне айырмашылығы жоқ екендігі , сондықтан бір топқа бір топқа біріктіріп ауыр ... ... ... ... ҚК ауыр ... Ұғым ы 9 бпта ... Осы баптың екінші бөлігінде аталған қоғамаға қауіптілігі күшті қасақана әрекеттер ауыр қылмыстар болып табылады.
Ауыр қылмыстарға мыналар жатады: Мемлекеттікконституциялық қүрылысына және ... ... ... (165-174 баптар), бандитизм (237 бап), жаппай тәртіпсіздік (241 бап), жасанды ақшаны немесе бағалы қағаздарды қолдан жасап өткізу (206 бап), ... ... ... бағалы қағаздарды қодан жасап өткізу (206 бап), жалған төлем карточкалары мен өзге төлем және есеп айырысу күжаттарын ... ... сату (207 бап), ... (175 бап), ерекше күнды заттарды үрлау (180 бап).
Қылмысты ... ... (178 ... (179 бап), ... адамның мүлкін қасақан жою не Бұлдіру (187 бап), ... кісі ... (101 бап), ... ... ауыр зиян ... (103 бап), бүйрыққа бағынбау немесе жауынгерлік кезекшілікті шекаралық қызметті атқарудың ... бұзу (367 бап, 375 ... ... (373 бап), ... ауырлататын жағдайда әскери мүлікті қасақана немесе абайсызда жою немесе ... (378, 388 ... ... ... ... кезекшілік қызмет атқару ережелерін бұзу (366-376 баптар).
Заң шығарушылар ауыр қылмыстың тек екі ... ... ... ... ... ... және ... қоғамдық қауіптілік әкелетін болады. Мұндай ауыр қылмыс мемлекетке , қоғамаға , жеке адамның мүддесіне ... ... ... жазаланып үзақ мерзімге бас бостандығынана айырылады. Кейбір ауыр қылмыстарға жер ... ... ... жіберу, мүлкін конфискелеу сияқгы қосымша жаза қолданылады.
Әйелді зорлау (125 бап), ... ... ... ... ... немесе өкілеттілігін асыра пайдалану (308 бап), қылмысты ауырлататын жағдайда пара беру немесе пара беруші мен пара ... ... ... болу (311, 312,313 баптар), пара алу (311 бап), ... ... ... ... ... ... ... тарту (344 бап), қылмысты ауылататын жағдайда жауап беруге мәжбүр ету (347 бап), біое түра зардапқа әкеп соктыққан ... ... ... ... немесе қаулы шығару (350 бап), өрт қауіпсіздігі ережелерін бұзу, бүзақылық (256,257 баптар), әуе кемесін немесе су ... , не ... ... жол составын қаруды , оқ- дәріні немесе жарылғыш заттарды заңсыз сатып алу, ... ... ... , ... немесе алып жүру (251 бап), наркотик тау, тасымалдау немесе алып жүру (251 бап), наркотик заттарды өткізу мақсатымен үрлау, не қорқытып алу (260 бап), ... ... ... мақсатымен заңсыз жасау, алу, сақтау, тасу немесе жіберу немесе осындай ... ... (259 бап). ... ауыр ... үшін бас бостандығынан айырылған, екінші рет осындай қылмысты ... ... ... өте қауіпті қаніпезер деп танылады. Өте қауіпті мемлекеттік қылмыскер мен кейбір ауыр қылмыскерге шартты түрде бас бостандығынан айырып ... ... ... ... шартты мерзімінен бүрын босату , жазасын жеңілдету жүрмейді. Сонымен қатар ауыр қылмыстыға амнистия қоанылмайды.
Қылмыстың қоғамдық қауіптілігінің сипаты қылмыс ... ... ... мен ... объектінің мазмұны мен маңыздылығына, объектінің шеккен зардабының характеріне (материалдық, моральдік, саяси және т.б.) ... ... ... ... ұғым мен ... ... істер одақтас республикалардың ҚК 1926-1935 жылдарға дейін болды.
Қылмыс ... ... ... ... ... өзара айырмашылыктар болғанымен, қылмыстың басты белгісі ретінде оның әлеуметтік табиғатын білдіретін қоғамға қауіптілігі ... ... ... қылмыспен күресудіц басты қүралы, оның; ідын-алу үшін біріншіден, қылмыс пен ... ... ... ... ... ... сойкес жағымсыз дәстүр ш салттардың сақталу себептсрі мен жағдайын зерттеу; екікшіден, шгаи сәйкес қоғамдық өмгрдглі жоғарыда аитылган себептер мен ... ... ... ... ... ... ... әкономіікалық, саяси, диологиялық, құқықтық жәнс басқа да құралдармен әдістер іріктірілген.
Әрбір мемлекеттік орган өздерінің негізгі фунциасымен қатар бұл қылмысты ... ... ... бір дәрежеде қатысып отырады. Сонымен қатар қылмыстың алдын-алу жүмысының негізгі (функциясы болатын мемлекеттік органдар. ... ... Бұл ... ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 60 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жеке тұлғаларға қарсы қылмыстар5 бет
Қылмыс10 бет
Қылмыс түсінігі, жаза31 бет
Қылмыс ұғымы жайлы7 бет
Халықаралық қылмыстық полиция ұйымы туралы36 бет
Оңтүстік Қазақстан аймағының ауыл шаруашылық факторлары57 бет
Ғимараттарды техникалық жағдайларды бақылауда инженерлік-геологиялық факторларын қарастыру5 бет
Ғимараттармен имараттардың техникалық жағдайын сынаудың акустикалық бағалануы4 бет
Қазығүрт ауданының агроландшафттары32 бет
Адам өліміне әкеп соғатын жеке тұлғаға қарсы қылмыстың сипаттамасы53 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь