Оңтүстік Африка елдерінің тәуелсіздікке қол жеткізуі

Жоспар:

Кіріспе: ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

І.Тарау. ХХ ғасырдың 1.ші жартысындағы Оңтүстік Африка елдері
І.І. Оңтүстік Африка одағының құрылуы ... ... ... ... ... ... ... ..5
І.ІІ. Республиканы жариялау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18

ІІ.Тарау. Оңтүстік Африкадағы отар жерлердің жағдайы
ІІ.І. Мизамбик және Зимбабве отарларының тәуелсіздікке жету жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .28
ІІ.ІІ. Ботсвана, Свазиленд және Лесото жерлерінің тәуелсіз мемлекет аталуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .39

Қорытынды: ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...48

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 50
Кіріспе
Алғашқы 20 жылда Африканың саяси картасын өзгертпеді. Алайда отарлық экономика саласында жаңа бағыт ұстануға мәжбүр болды. Африка қоғамындағы дәстүрлі мәдениеттер өзгеріске ұшырады. Африкандық буржуазия өз орнын иемдене бастады. Халық қалаларға шоғырлана бастады. Жұмысшы тобы деген ұғым африкада да орын тапты. Соғыстан кейінгі Азиядағы бірнеше мемлекеттің тәуелсіздік алуы. Еуропа отаршыларының одан ары қанау бастады. Екінші дүние жүзілік соғысы жылдарында Африка Еуропа елдері үшін ең маңызды шикізат және азық-түлік орталығына айналғанын барлығымыз білеміз. Соғыс біткеннен кейін әлеуметтік езгі одан әрі күшейді. Батыс Еуропа елдерінің басшылары ешқандай жеңілдік жасамайтынын мәлімдеді. Африкадағы нақты айтсақ тропикалық және Оңтүстік Африкада ұлт азаттық қозғалыстың үш кезеңі бар: 1-кезең 40 жылдан 50 жылдың соңына дейінгі кезеңді «бейбіт кезең» деп айтуға болады. Өйткені Африка халқы отарлаушыларға қарсы күрес ретінде ереуілдер демонстрациялар, митингтер өткізді және отар басшыларына сұраныс-питициаларын жіберумен шектелді. Бірақ та кейбір елдерде қарулы көтеріліске ұласып жатқан оқиғалар да бар.
2-кезең 50 жылдың 60 жылдың ортасы. Бұл кезеңде отарлық жүйеге қарсы наразылықтар әлеуметтік топтардың барлық салаларында жүріп көптеген Африка елдері тәуелсіздік алды.
3-кезең 60 жылдың 80 жылдың аяғында. Бұл кезеңде Ұлттық Африка партиялары бейбіт түрде нәтижеге жетпегендіктен басқарушы билікке қарсы қарулы күресін бастады. Бұндай іс-әрекеттер Оңтүстікте орналасқан Португалдық және ағылшындақ отарларымен және нәсілшілдік Оңтүстік Африка Республикасында орын алды.
Менің қарастырып жатқан бітіру жұмысым Оңтүстік Африканың тәуелсіздікке жетуі. Мәселем осы үшінші кезеңге сай келеді.
Отар елдерінде КСРО мен социалистік елдердің көмегіарқылы коммунистік партиялар құрылады. Көптеген елдерде осы компартиялық демократиялық ұлт азаттық қозғалыстардың көш басында тұрды.
60 жылдардың ортасында БҰҰ-ң және коммунистік КСРО-ң беделінің өсуі арқасында Еуропа мемлекетіне қысымшылық күшейді.
Пайдаланылған әдебиетер тізімі
1. А.М. Родригеса «Новейшая история стран Азий и Африки» часть-І изд. «Владос» 368 с. Москва 2001 г.
2. К.И. Гришечкин «Новейшая история Африки» изд. «Наука» 592 с. Москва 1968 г.
3. Э.А. Риттер «Чака Зулу» «Возвышение Зулусской империй» издательство «Наука» 358 с. Москва 1968 г.
4. Э.А Риттер «Чака Зулу» 2-е изд. «Наука» 406 с. Москва 1977 г.
5. И. Н. Соколов «Деятели национально – освобожденного движения (Азий и Африки)» изд. «Книга» 64 с. Москва 1976 г.
6. «Критический очерк» «Африканский город» изд. «Наука» 296 с. Москва 1979 г.
7. Е. М. Жуков «Всемирная история» 10-том «Книга» 548 с. Москва 1861 г.
8. «История национальной освобожденной борьбы народов Африки в новый времена» изд. «Наука» 615 с. Москва 1978 г.
9. И. Т. Катагошина «Интеграция Нигерий» изд. «Наука» 238 с. Москва 1977 г.
10. Д. П. Урсу «История Африки» изд. «Наука» 302 с. Ленинград 1990 г.
11. И. И. Филатова «Люди и зеленные холмов Африки» изд. «Наука» 232 с. Москва 1992 г.
12. «История стран Азий иАфрики в средние века» «МГУ» 24 с. Москва 1987 г.
13. «Колоннальное обшество тропики Африки взаимство цивилизаций» изд. «Наука» 300 с. Москва 1993 г.
14. «Я познаю мир» «Страны и народов Азий, Африки, Австралий, Америки и Европы» изд. «Астрель» 591 с. Ленинград 2004 г.
        
        Тақырыбы: Оңтүстік Африка елдерінің тәуелсіздікке қол жеткізуі.
Жоспар:
Кіріспе:---------------------------------------------------------------
-------------3
І-Тарау. ХХ ғасырдың 1-ші жартысындағы Оңтүстік Африка елдері
І.І. Оңтүстік Африка ... ... ... ... ... ... отар ... жағдайы
ІІ.І. Мизамбик және Зимбабве отарларының тәуелсіздікке жету жолдары----
----------------------------------------------------------------------------
-28
ІІ.ІІ. Ботсвана, Свазиленд және Лесото жерлерінің тәуелсіз мемлекет
аталуы---------------------------------------------------------------------
39
Қорытынды:-------------------------------------------------------------
------48
Пайдаланылған ... ... 20 ... ... саяси картасын өзгертпеді. Алайда отарлық
экономика саласында жаңа бағыт ұстануға мәжбүр ... ... ... ... өзгеріске ұшырады. Африкандық ... өз ... ... ... ... ... ... Жұмысшы тобы деген
ұғым африкада да орын тапты. Соғыстан кейінгі Азиядағы бірнеше ... ... ... ... одан ары ... бастады. Екінші дүние
жүзілік соғысы жылдарында Африка Еуропа елдері үшін ең ... ... ... орталығына айналғанын барлығымыз білеміз. Соғыс біткеннен кейін
әлеуметтік езгі одан әрі күшейді. ... ... ... ... жеңілдік жасамайтынын мәлімдеді. Африкадағы нақты ... және ... ... ұлт ... ... үш ... бар: 1-
кезең 40 жылдан 50 жылдың соңына дейінгі кезеңді «бейбіт ... деп ... ... ... халқы отарлаушыларға қарсы күрес ретінде ереуілдер
демонстрациялар, митингтер өткізді және отар ... ... ... шектелді. Бірақ та кейбір елдерде қарулы көтеріліске
ұласып жатқан оқиғалар да ... 50 ... 60 ... ... Бұл ... отарлық жүйеге қарсы
наразылықтар әлеуметтік топтардың барлық салаларында жүріп көптеген Африка
елдері тәуелсіздік алды.
3-кезең 60 жылдың 80 ... ... Бұл ... ... ... бейбіт түрде нәтижеге жетпегендіктен басқарушы билікке ... ... ... ... ... ... орналасқан
Португалдық және ағылшындақ отарларымен және нәсілшілдік Оңтүстік Африка
Республикасында орын алды.
Менің ... ... ... ... ... ... ... Мәселем осы үшінші кезеңге сай келеді.
Отар елдерінде КСРО мен социалистік ... ... ... ... ... ... осы компартиялық демократиялық ұлт
азаттық қозғалыстардың көш басында тұрды.
60 жылдардың ортасында БҰҰ-ң және коммунистік ... ... ... ... ... қысымшылық күшейді.
І-Тарау. ХХ ғ. бірінші жартысындағы Оңтүстік Африка елдері
І.І. Оңтүстіа Африка Одағының құрылуы
Тропикалық және Оңтүстік Африкада ХХ ғ ... тек үш ... ... ... мемлекет болып саналды. Олар Эфиопия, Либерия және Оңтүстік
Африка Республикасы. 1900 жылы ... ... 90. 4%, ... ... ... ... ... Испания елдеріне ... ... 38% 77 млн ... ... Ал ... 51% 43 млн ... ғасырдың басында Африканың Оңтүстігі Ұлыбританияның отарлы ... ... ... ... отар ... ... ... Одағының
Басутоленд (Лесотто) Бечуаналенд ... ... ... ... ... ... және ... Алайда Оңтүстік Африка
иеліктерінің құқығы тең болмады. Оңтүстік Родезия ... ... ... ... Африка Одағы Британ императорына доминион ретінде
кірді. Ал қалған 4 Оңтүстік отар ... ... ... ... ... ең жаңа ... еді. Оның
құрылуы 1971 жылдың екі ағылшын ... ... және Кап ... ... ... ... Кап ... 17-18 ғ.ғ бері Голландияның отары болып
келген бір уақыттарда өздерін тәуелсіз мемлекет ... ... ... ... ... ... ... 1899-1902 жыл аралығында Ағылшын ... ... ... ... ... Бур ... ... мағынаны білдіреді. 17 ғасырда Голландия мемлекеті Француз қоныс
тебушілерін осылай деп ... ... ... ... сіңісіп кеткен ақ
нәсілділерді Африканерлер деп атаймыз. ХХ ғ. басында осы елдің 7 млн ... ... ... ... 105 млн Бантулықтар 4,5, млн ... мың және ... 553 мың ... ... ... ... ... келгендер, ол араластар (түрлі-түстілер) Ақ нәсілділер мен Қара
нәсілділердің арасында туылғандар. Ал қалғандары оншақты тайпадан ... ... ... ... ... және жер ... ... жақсы
дамыды. Ақтарға қарасты фирмаларды мал шаруашылығында және жер ... ... ... өнім ... көп күш ... Осы ... ... осы салаларға бағытталған болатын. Алайда, ХІХ ғ.
соңында Оңтүстік Африкада алмаз және ... кен ... ... ... ... ... өндіріс орындары ашылып, темір жолдар салынып,
үлкен порттар ... ... ... ... ашылып аз уақыттың
ішінде жеті үлкен кәсіпорын алтын, алмаз, ... ... ... ... енгізді.
Оңтүстік Африка Одағының экономикалық саласынан түскен ақшалар негізгі
каптиалдың ... ... ... тұрды. Алайда жаңа салаларды
дамыту үшін капитал осы Англиядан келетін.
Тұрғылықты Африканың жер ... ... мал ... ... ... ... 87 %-ін ақ ... ... ... Бұл іс-шараның ұйымдастырылуы отарлаушыларды ... ... ... ету. Мемлекет басындағылар өз шаруашылығымен
айналысамын деген африканға арнайы жер бөліп ... ... ... ... тек 13 %-ін ... және таулы, батпақты жерлер еді.
1913 жылғы «Тузендіктерге байланысты жер заңы» заң жинағының шығуы
аграрлы саясатты ... ... ... ... Осы заңға сәйкес бірде-
бір Резерваттар бөлек жерде, ... ... ... ... алуға құқығы
болмады. Африкан шаруашылығына отар фирмаларға жылына 90 күн ... ... ... жер ... болды. Осы заңды бұзғаны үшін ... ... ... ... үшін ... ... ... басқа іс-
шаралары болмады. Резерваттарда жергілікті халықтар өте көп ... ... ... күшіне айналды. Олар не фирмаларға барып жалдану керек
болды, не жұмыссыздар қатарына кірді, не ... ... ... жоқ кен ... жұмыс істеуге баратын. Капитализмнің мықты
дамуы жергілікті халық арасында дәстүр мен салттың жойылуына алып ... ... ... ... Одағында экономиканың көтерілуіне мықты
жағдай жасады. ... ... және ... ... ... жаңа ... 1918-1920 жылдары Алтынның қымбаттауы салдарынан осы өнімді өңдеп,
өндіру саласындағы кәсіпорындар 4 ... ... ... тобы ... және ... ... ... бастады.
Соғысқа дейін жұмысшы болып Ағылшындармен Еуропалықтар болса, Африканерлер
жер өңдеу шаруашылығымен ... ұсақ жер ... ... ... ... ... қалаға келе бастады. Өнеркәсіп
өндіріс саласында Африкандық жұмысшылар 1915 жылы 61 мыңды құраса 1920 ... ... ... Тау кен ... 1920 жылы 270 мың ... ... Африканерлердің Африкандықтарға мұқтаж болуының себебі, жұмыс
орындарының көп болуы. Алайда 1920-21 ж.ж. ... ... ... ... ... ... ... деген сұраныстың түсуі Еуропа елдерінің
Оңтүстік Африка ... ... ... ... кейін елде
дағдарыс басталды.
Интерн-дуалистік ойлардың шығуы 1915 ж ... ... ... ... ... ... ... социалистік лигада құрылды. Бұлардың
негізгі мақсаты ақ және қара нәсілді жұмысшылардың ... бір ... 1919 ж ... ІҮ ... ... ... ... жұмысшылар
бірігуіміз қажет деп ұран тастады. Лиганың негізгі ... ... ... ... ... қорғау болды. Олар коммунистік
партиясын құруды дәріптеді.
Комунистер ... ... ... ұйымдарын құрды. Африкалық
жұмысшылар арасында өте мықты ... ... 1917-18 ... ... ... ... Олар 1918 жылы екі айға ... ... ... ... ... Осы ұйым 1920 ... мыңға жетті. Бұл ұйымның ішінде ұлт зиялылары, ... ... Осы одақ 1919 ... ... жол ... 1920 жылы тау ... ... ... ... ... ... келіспеушілік
нәтижесінде 1926 жылы комунистерді одақтан шығарды. 1927 жылы Натиль бөлімі
бөлініп шықты. Бірнеше жылдан кейін бұл одақ ... ... ... ең ... толқулар ақ ... ... ... ... еді. 1922 жылы ... «Витваренсранда» бірнеше
мыңдық ақ нәсілді тау кеншілері наразылық ... ... ... ... ... ... Африка тарихында бұндай көтеріліс бірінші ... Бұл ... екі ... ... ... Бір ... ... кәсіп
орын иелері және тау кен магниттері төмен айлыққа жұмыс істемеген жағдайда
жұмыстан қуып ... ... аз ... ... ... ... ... жағынан бұл көтеріліс жалпы мамандандырылған жұмыстарда
тек ақ нәсілділер жұмыс істеу керек ... Осы ... ... ... ... ... қалдырды. Өйткені комунистер көп іс-қимылдар жасады.
Бірақ олар біздің ... қара ... ... ... ... деп ... жүргізді. Үкімет басшылары жұмысшыларға қарсы
жиырма ... ... Іс ... ... жоқ шахтерлар бес күн бойы
шайқасты. Тау кендерінің ... 100-і өліп бес ... ... ... өлім ... ... ... болашақта қара нәсілді жұмысшылардың миллиондағаны
көтеріліске шықса төтеп бере ... ... ... олар ақ ... ... ... ... айдап салу жоспарын іс жүзіне алып
келуге тырысты. Бұл ... ... көп ... ... ақ ... барлығына мамандандырылған жұмыс тауып, жұмыссыздықты жою.
Осы саясат болашақта жұмысшы таптарының ... ... 1922 ... ... ... ... Африка Одағы басып жаншу және нәсілдік кемітушілік режимінің
орнауы, ірі Африканерлер жер иеленушілер мен тау кен ... ... ... келісімнің нәтижесінде құрылды. 1910 жылдан бастап
1924 жылға дейін Оңтүстік Африка Одағында үкімет басында ... ... ... Олар ... Генерал басқарғанымен ағылшындарға жағымды
саясат ұстанды. Оңтүстік Африка партиясы жер иеленуші – ... ...... ... ... жұмсартуға бағытталды.
Алайда бір шешімге келіп, халықты қанау және ... ... ... ... бағытталды. Үкімет басындағы Луис Бота және оның мирасқоры
Янь Христиан – Сметц Британдық ... ашық ... ... ... аяқталу кезеңінде Африканер жер иеленушілері, жер және ауыл
тауар өнімдерінен ... ... ... 20 жылы ... жағдай
ушыға бастады. Осы кезеңде 1913 жылы Оңтүстік Африка ... ... ... партия іс-қимылдарын күшейтеді. Бұның құрамында
Африканер ұлтшылдары ... ... ... Оңтүстік Африка Одағы ағылшын
капиталистік ығыстыру Африканер жер иеленушілер мен өсіп келе ... ... ... және ... беделін нығайту, билік басына
жету үшін Ағылшын – Бур соғысында Буржуазияның ұлттық сезімдерін ... ... ... ұран ... мемлекеттік уверинстетті одан әрі
керек болса ... ... ... ... уәде ... ... Генерал М.Герцок осы кезеңде Британ үкіметінен жұмыс
істесе отырып бурлардың ... сай өмір ... ... ... ... көпшілік арасында айтуды ұмытпайтын.
Бур мен Африкандықтардың қарым-қатынасына Герцок қатаң ... Өзін ... ... ... ... ... ... басқару мүмкін емес»-деді.
Ұлттық партияның бағдарламасындағы ең бірінші орында «қара қауіп»
жайлы ... ... Бұл ... ... ... Африканерлерге жұмыс істеу
түгілі өмір сүруі қауіпті деп түсіндірді. Герцок ... жер ... ... оларды алмастырып арзан еңбек күшін пайдаланбақшы деп үрейді
туғызды. Алайда Герцок үкімет басына келсе осы ... ... ... - ... тосқауыл» қолданатынын айтты. «Түрлі-түсті ... ... және ... ... керек ететін жұмыстарға тек
Бурлар, ал, ауыр жұмыстарға қара нәсілділер жұмылдырылады деді.
Бурлардың ноцанахизмінен «түрлі-түсті тосқауыл» ұранының ... жылы ... ... ... ... ... ұлтжандылар партиясы
парламентті құратындай дауыс жинай алмады. Бірақ оларға ... ... ... ... ... ... Олар ... Ағылшындардан
шыққан көш басшыларының ... ... ... ақсүйектерінің
позицияларын нығайту үшін және партиямен қосылуға мәжбүр болды. Олар сайлау
науқанында Герцокті ... ... ... ... ... осы үшін ... қарсы іс-әрекеттерден бас тартуын
талап етті.
Бүлік басына келген жаңа үкімет заң ... ... ... «түрлі-түсті тосқауыл» идеясын енгізді. Іс-жүзінде 1924 жылы
өркениеттілер жуымас атты заң ... ... ... мекемелерде
міндеттелді. Ал жеке меншік ... ... Осы ... ... ... ... Африкандықтарды ақ нәсілділермен
алмастыру. Үкімет осы жұмыстарды жақсы ... ... ... ... ... ... ... 1926 жылы заң «тау-кен және
завод, фабрикадағы өнеркәсіп» ... ... ... одан әрі ... заң ... ... папавозда машинист болуға , ... ... ... және т.б. ... оқу ... ... оқиғаның
өзінде куәлік берілмейтін болды.
1920 жылдың орта шебінде нәсілдік қосымшалық одан әрі ... қала ... ... ... ... ... 1930 жылдары.
1929-33 жылдардағы әлемдік экономикалық ... ... ... ... үлкен әсер берді. Мемлекеттің ... ... ... ... ... ... әлемдік бағаның түсуі
көптеген кен орындарының ... ... ... ... ... ... Осындағы қиын жағдай 1931 Резерваттардағы жұқпалы ... және ... ... ... ... ... Резерват
тұрғындарымен шаруалардың қалаға шоғырлануы мен жағдайды қиындата түсті.
Дағдарыс жылдарында ... ... ... ... ... ... ... 1929 жылдың ортасынан бастап
комунистік партия Африкандық ұлттық конгресінен бірге (АҰК) ... ... ... ... ... және ... одағының секцияларымен бірлесе отырып, ... ... ... ... ... ... лига сансыз көп рұқсат «өту
қағазымен», «рұқсат қағаздарын» жоюды ... ... Осы ... ... Оңтүстік Африка Одағында осы қағаздарсыз бір қадам жүре алмайтын
еді. Лига ... ... ... ... ... мен ... алу
құқығын талап етті. Африкандық халықтардың барлықтарын біріктіру үшін 16-
желтоқсанды (Дингана күні) бірлесуге ... Жыл ... осы ... мен ... ... Алайда бұл ереуілдерді полиция қатаң
жазалайтын. Қанды оқиға 1931 16- желтоқсанда Натали Провинциясында ... орын ... ... ... ... ... ... Иоханес Нкоси болды. Экономикалық дағдарыстың және ұлттық
қозғалыстың көтерілу ... ... ... ... өз арасындағы
тартысты қойып бірлесуді бастайды. 1933-34 жыл ... ... ... ... ... ал ... Вице ... болды. Екі партия қосылып
Оңтүстік Африкалық ... ... ... 1931 жылы Вице министр Статуты
дегеніміз Британдық империяның доминионы ... ... ... ... құқылы болды. Оңтүстік Африка Одағы осы саясатта
ұлтжандыларды тынышталдырды. Ағылшынның ... ... ... ... ... тұрды. Оңтүстік Африка Одағы Англия үшін алтынның келу
көзі еді және Британдық Африканы ... ... ... үшін жақсы
баспалдағы еді.
Бәсекелес екі партияның бірігуі, басқарушы лагерде ... ... көп ... іші кен ... ... бөлініп шығады. Олар
доминон партиясын құрып ұлыбританиямен орнатуды талап етті. Біраз бөлігі
ұлтжандылар ... ... ... ... ... ... ... Осы
бағыт ұстанғандар Дер-Маланның партиясына кірді. Бұл ... ... ... ... ... ... еді. «Одақтық үкімет жергілікті
халыққа ... ... ... ... ... ... 1937 жылы заңға
сәйкес Африкандық заң жүзінде жұмысшы емес ... ... ... ... ... олар кәсіподақ ұйымына мүше бола алмады. Герцок Сметцтің заң
шығару ... ... ... ... құрылғандығы Африкандықтардың аз
ғана құқықтарын жоюға іс-әрекет жасады.
Еуропада ... ... ... ... Одағында да өз жақтастарын
таба бастады. ... ... ... тобы ... ... өршіту үшін жасырын ұйымдар құрды. «Будердоред» (бауырлар одағы)
ұйымының құрылуы.
Екінші дүние жүзілік жылдарындағы Отарлы ... ... ... ... және Отарлы Африка Одағы мыңдаған немістерге
үмітін. Отарлы Африка Одағы «сұр көйлектер» ... ... ... соғысты Британ үкіметі әлсіретіп елден қуып жіберем деген ниет
болды.
Отарлы Африка Одағында басқару билігінде бір орталық ... ... ... 1935 ... ... Гитлерді соғыс басталысымен Герцоктың
кабинеті екіге бөлінді. 6 ... ... ... ... 7 министр
Сметцпен бірге Германияға соғыс ашуды жақтады. Парламенттегі сайлауда ... 67-сі ... ... ... ... әскери кабинет құрылды.
Оның құрамына біріккен ... ... ... және лейбористерден өкілдер
қатысты.
Сметц үкіметі ... ... ... әскери күштері соғысқа
жіберілді. Отарлы Африка Одағының екі дивизиясы Эфиопияда кейін Солтүстік
Африкада Ромельге қарсы ... ... Бір ... ... ... ... жүргізді. 70-жылдай Африкандықтар соғыс майданында қосымша
жұмыстармен айналысты. Тәртіп бойынша оларға қару берілмеді.
Ұлттық Партия Парламентте үнемі соғыстан шығу ... ... ... бұл соғыста одақтастар жеңіледі деп айтты. Елде герман шпиондары мықты
жұмыс істеді. Олар ел ішінде ... ... ... ... Фашистік
ұйымдар 1941-1942 жылдары белсенді әрекеттерге өтті. Өйткені ... ... ... жеңістерге жетті. Ал, Жапония бүкіл Оңтүстік
Азияны өз бақылауына ... Енді ... ... мен ... ... деген өсек тарады. Осы кезде Африкандық фашистер Рандағы шахталарда,
электр станцияларында, темір ... ... ... Еуропадағы су
асты соғысының салдарынан Африкадағы ең ... ... ... ... ... Одағының үкіметі Сметц тарапынан нәсілдік бөлуден бас
тартып, жағдай қиындалса ... қару ... ... Өнеркәсіп
орындарына жұмысшы күші өте қажет болды. Әрине, ... ... ... тек саяси қулық еді. Соғыстағы Африкандықтарға қару сол бойы
берілмеді. Алайда ... ... ... және ... ... ... ету үшін ... жұмысқа алды. Соғыс
жылдарында комунистік партияның ... өсе ... Тек қана ... ... ... ... ... болды.
Африкандық ұлттық конгресте өз жұмысын дамыта түсті. 1944 жылы олар
бағдарлама құрды. Олар ... ... ... ... Соғыстан қайтқан
Африкандықтар ақ және қара нәсілділердің арасында үлкен жарды ... және ... ... ... ... ... ... арасында орныққан тәртіпке наразылық білдіру басталды.
Оңтүстік Африка Одағында өнеркәсіп және өндіріс ... ... ... 1947-1948 жылдары өнеркәсіп саласында 1.1 млн жұмысшы
қызмет етті. Көлік тасымалдау және ... ... ... саны ... ... қарағанда 74 %-ке өсті.
Екінші дүние жүзілік соғыстан кейінгі ... ... ... ... ... Американың капиталы ел ішіне
кіре ... ... ... ... ... ... де ... елдегі экономикаға әсерін тигізді. Соғыстан
кейінгі жағдай бүкіл елдермен ынтымақ орнатса нәсілдік кемітушілікке ... деп ... ... ... ... және Азия елдерінің
тәуелсіздікке жетуі Африкандықтардың үкіметке ... ... ... ... ... бір ... 1946 жылы тамыздағы Рандадағы бір аптаға
созылған 100 мыңдық Африкандық ... ... ... ... етті.
Сметцтің үкіметі бұл талаптарды ... ... ... мен коммунистік партияның ұйымдарын түрмеге жапты.
Билік басындағылар соғыс ... ... ... тек ... шектелмей оларды басып-жаншып қандай да бір
қарсылықтың түбірінен шабатын жүйе ... ... Осы ... ... ... өсе бастайды. Мален және Хендрик ... ... ... еді. ... ... ... адамдарға сіңісіп
кеткен болатын.
1948 жылы 26-майда болған ... ... ... ... ... жаңа ... құрып «Апартхейд» саясатын өмірге келгенін айтты.
«Апартхейд» деген сөздің мағынасы «оқшаулану, бөлек өмір ... ... . ... ... ... 1947 ... ... Стелленбос университетінің
оқытушылары сайлау науқанында ұран ретінде ... ... ... Апартхейд ұранын теориялық базасы ретінде ... ... ... көрсетті. Апартхейдтің негізгі мазмұны
нәсілдердің бірге өмір ... ... ... мен ... ... ... оқшаулану мәселесін көтерді. Олар ... ... ... ... сол ... ... өмір сүру керек деп түсіндірді.
Еуропалықтардың өмір сүру түрі ... ... ... ... ... Еуропалықтар тура келмейді. Әрбір нәсіл ... ... үшін өз ... жүру керек. Осыған сәйкес «жоғарғы ... ... олар құл ... ... қан түгілі былайша араласуы ақ
нәсілділердің құдай ... ... ... деп ... ... мықты жолдамасы болды және тек қана осы арқылы елде ... ... деп ... ... ... ... сай ... бөлек өмір сүрсе ешқандай соғыс болмайды деп түсіндірді.
Алайда «Апартхейд» саясатын қара нәсілді жұмысшыларды ... бір ... елді ... ... ... ... ... еңбек күшіне негізделген еді. 1951 жылы санаққа қарасақ 3.8 ... 754 мыңы ... еді. ... ... бұл саясаттың негізгі мәтіні
халық арасын оқшаулау емес, тек оның ... ... қара ... ... түрімен жүктеу. Ал ақтар, тек басшы болу, ... ... ... халықты пирамида ретінде көретін болсақ ең басында Африканерлер
одан кейінгі санатта Ағылшын мен немістер, кейінгі баспалдақта ... ... ... мен индистер, ал ең төменгі сатысында Африкандықтар
болды.
Ұлтшылдардың ... ... ... ... ... тәжірибе
ретінде қолдана бастады. 1950 жылы Апартхейд жүйесіне ... ... ... ... ... мекенге орналастыру заңы шықты. Осы заңға сәйкес
үкімет кез-келген аймақты мынау эптикалық топтиың мекен ... жері ... ... ұлт өкілдері бұл жерден кетуге мәжбүр еді. 1950 ... ... ... ... шығарып жібереді. Қала
орталықтарында тек ... ... Тең емес ... заңдар экономика саласында
шыға бастады. 1956 жылы заңға сәйкес арнайы комитеттер нәсіліне қарай
жұмысқа бөлетін ... 1956 жылы ... ... ... алып тастады.
1959 жылы Парламент университетте білім алуды, бөлектендіру ... ... ... тек ақ ... оқуға құқық алды. 1950 жылы
нәсілді таза ету үшін арнайы заңдар шықты. Осы ... ... он ... толған жеке куәлігі болу керек еді. Ол ... ... ұлты ... ... ... Осы жылы ақ ... ... кез-келген
ақ еместермен некеге тұра алмайтын болды. Осы жылы коммунизмге ... ... Осы ... ... ... ... ұйымдардың барлығы
жабылып кез-келген ұйым және ... ... жаны ... ... ... ... режиміне 1950 жылға дейінгі жалғыз коммунистік партия еді.
1949 жылдан бастап Африкандық ... ... ... ... және
митингіге шығуды бастады. 1950 жылы 1-майда демонстрацияда ... ... ... ... ... ... үнді ... 26-маусымда бүкіл
Отарлы Африка Одағы наразылық шеруін өткізеді. 1952 жылы осы екі конгрес
нәсілдік заң ... ... ... ... білдіргеннің барлығын
түрмеге қамады. Осындай іс-әрекеттер империализмге қарсы тағы да ... ... ... ... ... ... ... қарсы еуропалықтар және екінші түрлі-түсті халықтар конгресі.
1955 жылы төрт ұйым бірлесіп Иогонесбургте жиналып халықтық конгрес ... ... ... қол ... ... ... ... шерулерге
қатаң жаза қолданып тұрды. 1953 жылы «қоғамдық қауіпсіздік заңы» ... үшін ... ... ... Оңтүстік Африка одағы дүние жүзілік сахнада.
1. 1950-53 жылдары корей соғысында ... ... 1956 ... ... КСРО мен ... үзді. Мален (1948-54жж) Иоханнес
Стрейдом (1954-58 жж), Фервурд (1958-66 жж) қорғаныс ... ... ... және ... ... күресу үшін армияны әлемнің
кез-келген нүктесіне алып ... ... ... ... ... ... шет ... барлығын алаңдата бастады. Ешқандай ел Отарлы
Африка Одағымен ашық түрде одақ ... келе ... ... ... ... ... африкадағы конгрестерде мәселе ... ... ... желтоқсанымен 1958 жылғы қаңтар арасында Кайр қаласында Азия мен
Африка ... ... ... ... Осы ... ... ... елдерге Отарлы Африка Одағының үкіметіне
қысымшылық жасасын деп 1952 жылы ... 7-ші ... осы ... ... ... құрылды. 1960 жылы «Африка ... ... ... өз ізін ... ... ... ... бірінен кейін бірі
тәуелсіз мемлекеттер пайда бола бастады. Олардың басшылары ... ... ... ... ... ... ... Фервурдтың үкіметі
ешқандай кеңшілікке бармайтынын мәлімдеді. Осыған дәлел ретінде бүкіл
Африка 1960 жылы 17 жаңа ... ... ... ... ... ... ... үкіметі елдің құрылғанына 50 жыл деп ... ... ... ұлттық конгресі және бірнеше ұйымдар бұл
той рәсіміне қарсы бірнеше іс-шаралар ұйымдастырды. ... ... Пан ... үндеуімен ереуілге шыққан болатын полиция ... Үш жүз адам ... 6 айға ... ... ... 29-31 ... ... бәрібір болды. БҰҰ қауіпсіздік кеңесі Азия мен ... 29 ... ... Апартхейд саясатын ұсынды.
І.ІІ. Республиканың жариялануы
Фервурд комитеті қауіпсіздік ... ... де ... де ... ... Африка Одағының үкіметі ... бас ... және ... көп ... бері Британ
достастығынан шығатынын мәлімдеді. 1960 жылы қазан ... ... ... ... Республика жариялаймыз ба деген референдумда көпшілігі
оң жауап ... 1961 жылы ... ... ... ... көп ... ... кетуін талап етті. 1961 жылы 31 мамыры ... ... ... жарияланған күні. 1961 жылы ел ... ... одан да ... ... ... соң бірі ... репрессивтік заңдар
шыға бастады. Соның ішінде қасақана зиян келтіру заңы бойынша өркениетті
елдердің ішінде бірінші ... ... заң ... орындары кез-келген
адамды 6 ай бойы ешқандай кінә тақпай-ақ ... ... ... ... ... ұрып-соғу, ток қолдануға рұқсат ... ... ... ... ... кінә ... жағдайда түрмеде өле
берді. Қудалау тек қана коммунистермен конгресс өкілдеріне ғана ... ... ... ... ... ... де ,
журналистерді де қудалауға ... Ел ... ... мен журналдар
жабыла бастады.
1966 жылдың соңына қарай тыйым салынған кітаптардың аттары 20 мыңға
жетті. Горький, Фолкнер, ... ... ... табылса 1000
фунд Стерлинк айып төленіп және 5 жылға түрмеге отырды.
Әскер қатарлары көбейе түсті. Полицияда арнайы орындар ашылды. ... және ... ... тек ... ... Ақ ... ... еркегі,
әйелі, баласы, мылтық атуды үйренетін болды.
1960 жылы үкімет Ұлыбританиямен НАТО ... ... қару ... ... ала бастады.
1960 жылы екінші дүние жүзілік срғысы кезіндегісіне ... ... ... және ... ... ... ... жұмсалды. Осылайша
үкімет көптеген ақшаны жұмсай отырып ... ... ... әрекет жасады.
Бантустандардың құрылуы
1960 жылы Апартхейд саясатын күшейту мақсатында бірнеше іс-шаралар
ұйымдастырылды. Соның ең ... ... ... ... ... дамуындағы өздерін-өзі басқару заңы. Бұл 1959 ... ... ... ... ... ... 60 ... алғашқы
жылдарына жатады. Осы заңға сәйкес елдегі 364 резерватты біртіндеп бір-
біріне қосып бірнеше ... ... ... еді. ... ... ... «Бантустандар» негізгі Банту халықтарына арналғандықтан –
Зулу , Коса, ... ... ... ... ... осы ... ... Банту
халықтарының осы «ұлттық отандарына» өзін-өзі басқару берілетін құқығы
берілетін.
Бантустандар ... ... ... ... ... жасалынды.
Провагандалық көзқарас бойынша Фервурт үкіметі бүкіл әлемге осы елде
Африка ... ... ... ... ... болды. Іс-
жүзінде Бантустандардың пайда болуы Африкандықтардың жағдайын жақсарту емес
керісінше төмендету болды. ... 13 %-ін ... ... ... ... ... Банту халықтарының «ұлттық отандарына» айналды да
ендігі таңда елдің қалған 87 % жерінде Банту халықтары соңғы құқықтарынан
айрылды. ... ... олар ... ... ... ... өмір ... алды. Парламенттегі Африкандықтардан шыққан бірнеше депутаттарды да
мандаттан алып қойып шығарып жіберді.
1963 жылы ... ... ... ... ... Жарияланған жер транцклей еді. 41 мың шаршы км ... ... ірі ... еді. Коса ... ... еткен олар заң шығарушы мәжіліс
министрлері кабинетін құрды және байрақтары мен гимін шығарды.
Заң шығарушы мәжілістің құзырындағы ... ішкі ... ... беру, ғылым және мәдениет, сауда, өндіріс пен өнеркәсіп, орман ... ... ... мәселелер, еңбекпен қамтамасыз ету және финанс
мәселелері қарастырылды. ... ... ... заңдарын Оңтүстік
Африка Республикасы президенті бекітуі тиіс еді. Кейбір мәселелерге тоқтала
кетсек; сыртқы саясат, ішкі ... ... ... ... ... ... жол мен көлік жолдары, ... алу ... ... емес ... ... Африка Республикасы үкіметімен
Парламент шешті.
Транцкей азаматы деп Оңтүстік ... ... ... ... ... Олар ол жерде туылмаса да, тұрмаса да сол ... ... ... 1960 жылдың санаққа сәйкес 3.4 млн Коса болса, оның 2 млн-ы
Транцкейде ... ... ... ... елдегі қай бұрышында
өмір сүрмесін оларға ... ... Заң ... ... ... 45-і ғана ... ... орындар жоғарғы 4 тайпа басшылары
мен 60 тайпа басшылары отырды. Бір ... ... ... ... ... ... ... жылы қараша айында өткен сайлауда екі тайпа басшыларының арасында
тартыс өтті Олар ... ... ... ... еді. Виктор ... және ... ... ... Республикасындағы Апартхейд
саясатына қарсы шықты. Сайлауда ол жеңіп шыққанымен Премер Министр ... ... ... ... Матанзима отырды.
Транцкейдегі жағдай Оңтүсітік Африка республикасының үкіметіне тек
саяси емес экономикалық жағынан да ... еді. ... су ... ... ... жыл ... аштық алып келетін. Сондықтан да
олар жыл ... 500 ... ... ... басқа аймақтарына барып жалданып
жұмыс істеуге мәжбүр ... ... ... ... ... ... аймақтарға салуға тырысты. Бірақ Транцкейде емес
олардың мақсаты арзан жұмыс күшін пайдалану болды.
Сайлаудан кейін Фервер үкіметінің болжауына ... және ... ... ... келген жаңа үкімет құрамы шын ... алу үшін ... ... басталып кетті.
Бір жағынан ұлтшылдар партиясының құрамындағы кейбір мүшелерімен және
демократтар Ферверт саясатына қарсы ... ақ ... ... ... наразылық көрсетіп іс-қимылдар ... ... ... ... ... ... эксперименті ретінде жапқызбауға көп
үлес қосты.
Африка континентіндегі Оңтүстік Африка Республикасының саясаты
Сыртқы саясатты Ферверт ... ... ... ... ... айналды. Осыған орай Оңтүстік Африка ... ... ... ... ... ... айналды.
Африкадағы тәуелсіздік алып жатқан мемлекеттің оңтүстікке қарай
жақындауымен ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттер басшыларына және де жаңадан құрылған мемлекеттерге
жақындасуды бастайды. ... ... пен ... ... ... және ... Федерациясының Премер Министрі Рой Веленскимен тығыз
байланыс орнатады.
Родезия және ... ... ... ... Родезияда
Янсмиттік диктаторлық билігі орнайды. БҰҰ Смит үкіметіне байкот жариялап
саяси және экономикалық ... ... ... ... Африка
Республикасы олардың сөзіне мән бермей Родезияға мұнай мен ... ... ... ... етеді.
Оңтүстік Африка Республикасының басшылары жас мемлекеттердің ісіне де
араласуға барынша тырысты. Мәселен, Конгадағы ... Моес ... ... және ... ... ... Оңтүстік
Африка Республикасы үкіметі Апартхейд ... ... ... жаңа
құрылған мелекеттерге экономикалық ... ... ... Өйткені
Оңтүстік және Шығыс ... ... ... үшін ... ... ... Республикасындағы кен орындары еді. Сонымен қатар Оңтүстік
Африка Республикасында табиғи байлықтан бөлек жоғарғы дамыған ... көп еді. ... ... ... ... ең мықты
экспортқа шығарушы мемлекет болғандықтан жұмысшы күші үнемі жеткіліксіз
еді. ... ... ... ... төмен дегенімен басқа
елдерге қарағанда ... ... еді. ... елдер Молова, Лесотта,
Ботсванна, Родезия, ... ... ... ... ... ... қарсы шыға алмады. 1966 ж Фервурт «Оңтүстік Африкалық жалпы
нарық» саясатын енгізу идеясын ... ... іс ... әкеле алмады.
1966 ж Фервурт өлгеннен кейін Ворстер үкіметі келді. Фервурт ... ... ең ... ... ... ... ХХ ғ үкімет
басына келген реакцияшыл адамдар жыл ... ... ... ... Бота, Смит және Герцок Нәсілдік террордың шыңына жеткен деп ... ... 1948 жылы ... орнын басқан Апартхейд саясатының негізін
қалаушы Мален олардан асып түсті. Тарихта бұлардан жауыз үкімет келу ... деп ... адам ... ... ... ... кейін Фервурт
келді.. фервурттың үкіметінде ең реакцияшыл Балтацор Форстр ... 1961 ... ... ... ... Африкаға қарсы репрессиялық заңдардың
авторы еді. Оңтүстік Африка ... ... ... ... Смитц оның іс-әрекетіне байланысты концлагерге отырғызған ... ... ... партиясының өзі парламентке кіргізуден
қорықты. 1966 жылы ... ... ... ... ... ... ... Фервуртты атып өлтірді. ... ... ... ... ... ... өзінен бұрынғы министрлердің
істемегенін орындаймын деп уәде берді.
Сыртқы ... ең ... ... Оңтүстік Африка
Республикасынан Оңтүстік Батыс Африканы алып ... ... ... ... деп қорықты. Ұлтшылдар партиясының өкілдері бір-бірін алмастырған
сайын басқару жүйесі қанауды ... ... 1947-48 ж ж ... ... ғана ұран ... 1960 ж ол ... бет ... алды. Фервурт пен Воретер
шыңына жетті.
Оңтүстік Африка Республикасы және халықаралық капитал
Батыс елдерінде олардың баспасөз құралдарымен ... ... ... бұл ... ... тек Африканер ұлтшылдары деп
есептейді. Алайда шын мәнінде бұның астында тағы біреулер бар. ... ... ... ... ... ... еді. 1948 ... Малон-Стридон-Фервурт-Форстор билік еткен жылдары Африканерлердің
елдегі өндірістердегі экономикалық орындары күшейді. Алайда ең ірі ... ... ... ... ... ... бірнеше тау-кен
орындарының қолдарына шоғырланған. Олар ХХ ғ соңында Англия мен Германиядан
келген өкілдер еді. Олардың монополистік ... ... ... ең ... ... және ... ... жер байлықтарын қазуға
құқықтары бар.
Осы коорпорациялар бір-бірімен тығыз байланысты. Оппантеймер әулеті-
алмаз бен ... ... Олар «Де ... ... Майнз»
компаниясын басқарады. Олар алмазды өндірумен бүкіл әлемде сатуда ... ... ... ... ең ... ... ... корпорейшн ов Сауд Африка және 50-ден астам компанияларды
басқарды. Елдегі тау-кен коорпорацияларының ... ... ... ... ... ... ... жыл сайын 600-700 т Оңтүстік
Африка Республикасының алтыны барады. Жыл сайынғы ... ... ... ж ... 400 млн фунстерлейнд құрады. 1960 жылы АҚШ-ң Оңтүстік
Африка Республикасына берген инвестициясы 1 млрд ... ... ... ... ел ... ... ... Ұлыбритания мен
АҚШ-пен қарым-қатынасын үзбеді.
Әлемдік қоғам Апартхейд саясатын жою үшін бірнеше іс-әрекетке барды.
1963 ж жалпы Африкалық конференция ... ... ... ... жіберуді және ешқандай қарым-қатынас орнатпауды үндеді. Кеңестік
одақ қарым-қатынасты үзді және НАТО елдерінен көмек көрстеуден бас ... 1962 ж ... бас ... ... қабылдады. Барлық БҰҰ-на кіретін мемлекеттерге Оңтүстік Африка
Республикасымен қарым-қатынасты үзуді Оңтүстік ... ... ... ... ... және ... және қару-жарақ
сатпауды Оңтүстік Африка Республикасының самалеттерін ... және ... ... жылы ... 98 Афро-Азиялық елдердің
ұсынысымен Оңтүстік Африка Республикасымен бүкіл ... ... ... 1964 ж ... ... ... Оңтүстік Африка
Республикасынан алтын сатып алмау және мұнай өнімдерін алып бармау мәселесі
қаралды. Шын ... ... ... ... ... ... және олар ... мұнайдың 90 % парсы шығанағынан
келетін, бірақ НАТО-ға ... ... ... орындамады.
1960-80 жж елдегі демократиялық күштер
1960 ж Оңтүстік Африка Республикасы қарсылық ... ... өте ... қиын ... ... ... саяси ұйымдардың жабылуынан кейін
күрестің заңды түрлері мүмкін болмады. Көп ұйымдар астыртын жұмыс ... ... ... бұған осындай жұмыс атқаратын адамдар аз еді.
Африкадағы ... ... ... «Африка халқының
ұлттық тәуелсіздігі» ұстанымын пайдаланып ... ... ... демократия
құру болды. Оңтүстік Африка Республикасын ... ... ... ... ... бүкіл дүниеге елдегі жағдайды жеткізіп, елдің
ішіндегі ұйымдарға одақ іздеді. Компартиямен Африканың ... ... ... қарап, батыл іс-қимылдарға баруға мәжбүр болды. 1961 ... ... ... ... ... ... атты. Астыртын ұйым пайда
болды. Олардың негізгі мақсаты қарулы ... ... Осы ... ... ... 1963 ж ... ... қолға түсіп өмір бақи жаза
өтеу үшін түрмеге ... ... ... адвокаты Абрам Фишер көп кешікпей
өмір бақи жаза өтеу үшін ... ... 1972-73 жж ... ... ... ... Африка Республикасында басталды. Әр қалаларда 50-
100 мың адам қатысады. Осы ереуілдердің нәтижесінде бірнеше кеңшілікке ... 1976 ж 16 ... ... ... Африкандықтардың
Соуэто халқының көтерілісі Апартхейд режимінің дағдарысына алып келді. 16
маусымдағы мектеп оқушыларының ереулік ... ... мен қара ... ... ... алып барды. Өлгендердің саны 575 адам мен 6000
адам түрмеге қамалды. Қара ... ... ... ... ... ... ... өкілдері өздері реформаны талап
ете бастады. 1980 ж қарай алтынға деген әлемдік баға ... ... ... ... ... қалалық автокөлік жүргізушіге дейін наразылық
білдірді. Елдегі әлеуметтік-экономикалық және саяси реформалар жүргіземін
деп 1978 ж ... ... ... келген Питер Бота өз бағдарламасын
жариялады. Оның ... ... және үнді ... мен қара ... ... ... шектелді. Алайда 1978-88 ж ж аралығында
Апартхейд негізгі заңдарын жойды. ... ... ... ... ... қара ... ... көтерді. Бірақ ең маңыздысы
жаңа конституцияның қабылдануы еді. Осы конституцияға сәйкес 1984 ж ... ... ... ... ... ... ... түрлі-
түстілерге, үшінші үндістерге. Африкандықтарға құрылмады, ... ... бар ... Бота ... ... ... 1976-81 ж ж 4 бантустанға
Транцкейге, Бантуствана, Венда және Сисксйге тәуелсіздік беріп қалған алты
бантустанға ... ... ... ... Әрине бұл реформалар
негізгі Африкан халқының жағдайын ... Ел ... ... ... ... ... ... өсе бастады. Унконте ве Сезве қарулы
ұйым полицияға, өндіріс орындарына, темір жол ... және ... ... ... ... тұрды. Т.б. осындай ұйымдар көбейе берді.
1984-87 ж ж ереуілдерден ... адам ... ... ... ... 1984 ж
Африканы провсаюздер конгресі құрылды. Оларға Біріккен ... ... 1988 ж ... осы екі ... бірге қосымша он алты ұйымды жауып
тастайды. Шиленіскен жағдайды дұрыстау үшін 27 жыл ... ... ... ... ... ... ұлттық комитеті келісімге келеді.
Апартхейд ... жер ... ... ... өмір ... ... ... тіркеу сияқты заңдарды жойды. Осы ... ... ... ... 1993 ж Клерк бастаған үкімет нәсілге қарамай ұлттық
сайлау өткізуге ниет ... 1994 ж ақ ... ... ... ... жойып 4 Бантустанды Оңтүстік Африка Республикасына кіргізді. 1994
ж Парламенттің сайлауында қара нәсілділер сайлауға ... алып ... 63 % ... ... ұтып алды. Фредерик Деклер және Нелсон
Мандело Оңтүстік Африка Республикасының президенті болып сайланды. ... ... ... ... ... ... біткенімен экономикалық
жалғасу үсітнде бизнестегі барлық ... және ... 5 ... берілген. Ал 30 млн Африкандық қиын өмір кешуде.
Оңтүстік Африка ... ... жету ... миллиондаған
Африкандықтардың тәуелсіздік үшін күресімен бірге жүреді. 1910-61 ж ж
Отарлы Африка Одағы ... ... ... ... ... ... 1961 ... бастап тәуелсіз Республика атанды. Алайда тұрғылықты
халық ХХ ғ соңында ... ... ... шын ... ... 1994 ... Манделоның президент атануы Африка халқының шын мәнінде осы ... ... ... ... ... ... ... созылған
нәсілдік террор он жылда ... ... ... ... ... ... компанияларының өндіріс орындарында жұмыс істеуде және
болашақта ... ... ... ... ... ... ... отар жерлердің жағдайы
ІІ.ІМизамбик және Зимбабве елдерінің тәуелсіздікке жету ... және ... ... ... өзендерінің отарлану
жағдайымен аграрлық мемлекет болса ал екіншісі өнеркәсібі дамыған ... ... екі ... де ... ... ... ... халықтың
қаналуы мен кейбір тайпалардың түбінен жойылуы.
Мизамбик ауыл шаруашылығы дамымаған өнеркәсібі тіптен ... ... ... байлық 400 млн тоннаға бағаланды. ХІХ ғ соңы ХХ ғ ... ... ... ... ... ... қолданды. Португал
отарлаушылары отардағы халықты ... ... ... Африка
Республикасы Родезияға арзан жұмыс күшін тасымалдаушы болып жұмыс істеді.
1909 ж Португалиямен Отарлы Африка ... ... ... ... тау-кен орындарына жылына жүз мың жұмысшы алып келді.
Мизамбиктегі отарлық әкімшілік ... ... ... ... ... ... губернатор одан төмен бірнеше шенеунік қатары
созылатын ең төменгі ... ... ... Португал офицері өз
жерінде шексіз билік ... ... ... пен басымшылдық орнаған. 1920
ж Лиссавонда оқып келген бір топ Африкан ... ... ... Лига ... ... ... 1920 ж Африкандық Тилде атты
Ассоциация құрылады. ... ... ... мен ұсақ ... 1930 ж ... ... ... орнағаннан кейін осы ұйымдарға
шпиондарын енгізіп ұйымды талқандады. 1930 ж Мозамбикте бұрыннан өмір ... ... ақ ... ... ... ... ... Уақыт
келе бұл ұйым Африкандықтар мен Үндістердің ... ... ... 40 ж ұлт ... ... жаңа сипат ала бастайды. Алайда негізгі
күш Оңтүстік Африкадағы жұмысшылардың арқасында бір сарынға келе ... ж ж ... ... ... бір-бірімен байланысы жоқ
дайындықсыз және ... ... ... 1962 ж ... жету ... атты ұйымы құрылды. (Фрелимо) Соғыстан кейінгі
жылдар бүкіл Африкада ... ... ... ... ... ... ... Мозамбиктің жас балдары мен зиялы ... ... әсер ... ... жүзілік соғыс Мозамбикке керек-жарақтың барлығының келуі
азайды. Сондықтан олар өздерінің өндіріс кәсіпорындарын дамытуға ... ... ... ... әлсіздігі соғысқа дейін ағылшын,
соғыстан кейін АҚШ капиталының кіруімен сипатталды. Шет ел капиталы ... ... ... жержаңғақ және темір жол мен теңіз ... ... ... ... ... ... соғыстан кейін көптеген
еуропалықтар елдің ең ... ... ... ... ... 1947-48 ж ... арасында ереуілдер басталды. 1956 ж порт ... ... ... ... 49 адам өліп ... нәтижеге
жете алмады. 1960 ж дейінгі ұлттық бейбіт өкілдерінің бейбіт ... ... ... ... ... ... шығарды. 1960 ж Муэда
қаласындағы жағдай Мозамбиктіктердің ұлттық санасының ... ... ... ... ... басшылары халық арасында салықты
көбейтпеуі және ... ... ... ... ... үгіт-насихат
жүргізеді. 1960 ж 16 маусымда 3 мыңдай шаруа губернаторға мұң-мұқтажын
айтуға ... ... ... ... ал ... атып
тастауға бұйрық береді. Осы қырғында жүзге жуығы түрмеге ... ... ... ... Осы ... ... ... күрестің қарулы
жолына түсуіне үндеу болды. Мозамбиктің эмигранттары жан-жақты ... ... ... ... бірі ... ... УДЕНАМОның
өзінің бағдарламасы мен уставы болды. Уставы бойынша бұ лұйымға мүше ... ... ... ... ... ұлтына, дініне
қарамайтын еді. Ал ... ... ... және ... мемлекет құру. Отарлық езгіге қарсы ұйымдарының іс ... көп үлес ... ... ... ... М.Дучсантуч 1962
ж 25 маусымда Дар эц-Салам қаласында ФРЕЛИМО құрылды. Бірінші басшысы Э.
Монделлане ... ж 23-28 ... ... І-Сьезі болды. Осы жерде
майданның бағдарламасы мен уставы қабылданды және ... ... ... Бұл ... ... ... ... әлеуметтік топтарының Фрелимоға
бөлінуіне шақырды. Негізгі қозғаушы күш шаруалар деп білді. Сондықтан үгіт-
насихаттарды ... ... ... уақыт келе өнеркәсіп дамымаған
қалаларға ... ... ... ... ... тек
Португалдықтарға емес, сонымен қатар салт-дәстүрлерді жойып, зайырлы
демократиялық мемлекет ... ... 2-3 ... ... ... ... кете бастады. 1962-65 ж ж жүздеген ауылдарда қарулы ... ... 1964 ж ... ... өту ... бұйрық берілді.
250 адамна құрылған партизандық жасақ Мозамбиктің бес ауданына кірді.
25 ... он бір ... ... ... ... постқашабуыл
жасайды. Осымен тәуелсіздік үшін 1911 ж соғыс басталды.
Сол аудандағы халық ... ... ... ... Фрелимо партизандарын қамтамасыз етіп тұрды.
өзінің әскерлерінің аздығына қарамастан бірнеше әскери жетістіктерге жетті.
Фрелимо басшылары кең көлемдегі ... ... ... ең ... ... ... ... азаат ету.
Кейін келе оңтүстік және орталық ... азат ету. ... мен қала ... ... көтеріліске шығу жөнінде үгіт-насихат
жүргізді. 1965 ж Фрелимодан бөлініп ... ... ... ... бірікті. Алайда Корима халықаралық сахнадамойындалмады. Ешқандай
елден материалды және финанстық көмек ... және ... ... ... келе ... ... өзі-ақ шығып кетті. Бірнеше жерлерді
басып алған Фрелимо оларды дамыту сатысында бірнеше ... ... ... ... ... күшейді. Соның ішінде бір
тобын Лазер Нкавандаме және оның ... ру, ... ... ... ... ... бас тартты. Ақ нәсілділердің барлығын
өлтіруге шақырды. Нкавандаме моконд шаруаларының португал қоныстанушыларды
жанұясымен өлтіруге ... Сол ... ... ... ... халқының
ру басшылары Фрелимодан рулық қатынасты бұзбауға ... ... ... ... ... І-сьезінде Кабу-Делгаду ... ... етіп ... ... келе осы ... ... билікке ие
болып Танзание мен арасындағы шекараны жауып Фрелимоның кез-келген ... өтсе атып ... ... береді. Осы шекарада Фрелимоның қарулы
күштерінің бас қолбасшысын атып тастайды.
1968 ж ... ... ... ІІ-съезі өтті. ІІ-съезде мынадай шешім
қабылдады: Әйелдерге ... және ... ... ... ... ... ру басшыларын алмастырып сайланған комитет құрып
өзін-өзі басқару ... ... ... ... бас ... ... ... және тәелсіз мемлекет жариялап Португалдықтармен жұмыс
жасауды бастады.
Португал отаршылары Мозамбик халқына қарсы репрессиялық іс-әрекеттерді
күшейтті. Басты мақсат ... ... ... тоқтату болды.
Португалдықтар самалеттерден көтерілісшілермен партизандарды күресті
тоқтатып қару-жарағын ... ... ... қағаздарын шашты. Сонымен қатар
Африкандықтардан құрылған милиция және жартылай әскери ... ... ... ... үшін ... 20 мен 44 жас ... ... шақыру жөнінде заң шықты.
Португалдықтар бейбіт халыққа қарсы қанау және террор ... 1972 ... ... ... Фелиамо ауылында 400 Мозамбиктіктерді
өлтірді. Осындай іс-әрекеттердің нәтижесінде мыңдаған бейбіт халық көршілес
Танзания мен ... ... ... ... ... және жеке ... ... Әсіресе
ұлтазаттық қозғалысының басшыларына қастандық күшейді. 1969 ж 3-ақпанда Дар
эс-Саламе қаласында Фрелимоның негізін салушы және ... Э. ... ... ... ... 1969-70 ж ж ... өзара
шиеленіс басым. Фрелимоның төрағасы болып Сомара Махшел болды.
Мозамбик халқы тәуелсіздік үшін күресінде ... ... ... ... мемлекеттерге арқа сүйеді. 1971 ж Фрелимоның делегациясы КСРО-
ға, Болгарияға, Румыния және ГДР-ге ... ... ... Осы ... ... одақ ... партизандарына қару-жарақ, дәрі-дәрмек
және т.б. көмек көрсетуді бастады.
1974 ж Португалиядағы ... ... ... ... ... ... алмастырған жаңа билікпен Фрелимо Лусако қаласында ... 7 ... бір ... ... Осы ... сәйкес Мозамбик 1975 ж
25 маусымда тәкелсіздік алуы тиіс болды. Осы ... ... ... Оны ... ... атқару комитетіның орталық комиссары Ж.
Чисамо басқарды.
1977 ж қыркүйек-қараша айларында осы елдегі ... және ... ... ... алыстатып Родезия мен ... ... ... ... ... ... ... болып
төңкеріс ұйымдастырмақшы болды. Бірақ Фрелимо мен ... ... ... ... қастандық жасаған нацистерді күл-талқан етті.
Мұндай іс-әрекет бірнеше рет қайталанды.
1975 ж 25 ... ... ... ... үйінен түсіріліп
Мозамбик елі тәуелсіздікке жеткенін жария етті.
Енді мемлекет ... ... ... деп ... бірінші
президенті болып С.Машел болды. 1978 ж тамыз айында ... ... ... ... 1975 ж ... ... ... шаруаларға
беру, мектеп, аурухана, емханаларды мемлекетке өткізу және банктер
денсаулық ... және ... беру ... ... меншікке өтті.
Мозамбик Халық Республикасына тәуелсіздік оңай келмеді. Жаңадан
құрылған мемлекет отарлық жүйеде ... ... ... көтеру
үшін көп еңбек ету керек болды. Ауыларуашылығы, өндіріс өнеркәсібі әлі
дамымаған. ... ... ... ... ... ... алды.
Зимбабве
Қазіргі Зимбабве жерлерін ХІХ ғсоңында Оңтүстік Африкандық британ
компаниясы басып ... ... ... аты ... Африкалық Британ
компаниясы. Осы компанияның басында Сесил Джон Роц ... ... ... жер ақсүйектері өндіріс салу және фтнанс буржуазиясы
кіретін. 1889 БСАК Коралев Викториядан 25 ж ... ... Осы ... ... ... ... халықты және жер қойнауындағы байлықтарды
басқара алатын. 1911 ж бастап Оңтүстік Родещия деп аталды. Шын ... осы елде ... ... ... ... ... ... мекен еткен халықтан ең құнарлы жерлерін және мал-мүлкін тартып алды.
Оңтүстік Родезия «ақа адамның мемлекетіне» ... осы ... ... елге ... ... ХХ ғ ... ақтар 2 %-ін
құрады. 11 мың адам болды. Ақ нәсілділер екі топқ ... ... ... келгендер, екіншісі: Оңтүстік Африка Республикасынан көшіп
келген Африканерлер. 1921 ж көшіп ... 33 ... ... 1922 ... осы ... ... жайлы референдум жүргізді. Өзін-өзі басқару
статусына 9 мың адам дауыс берді. Отарлы ... ... ... ... 6 ... ... ... 900 мың адамдық Африкандықтардан 60 дауыс бкрді.
1923 ж ... ... ... ... ... үкіметі бар өзін-
өзі басқаратын отарға айналды. Ағылшын ... тек ... ... ... ... ... ... басында отырған Родезия партиясы мен
реформалар партиясы 1935 ж құрылып қос партия құрды.
Барлық шығарылып ... ... ... ... ... 4 % ... құрайтын ақтарға құнарлы және қойнау бай жерлер
берілді. ... ... ... Бір ақ ... ... 300 ... жер тисе бір ... отбасыға 2.5 га жер тиді. Жердің
құнарсыздығының арқасында резерваттарда үнемі ашаршылық болатын. Олар ... үшін ... ... мен фермаларына жалданып жұмыс
істеуге мәжбүр болды. Олардың жалақысы ақ ... ... ... есе аз ... ... ... ... металл мен шикізатқа бай еді. (Темір,
мыс, алтын, ... ... ... ... өндірісі дамыған
мемлекетке айналу үстінде еді. Жекеменшік және мемлекетттік ... ... және оны ... ... ... және ... және ... аймақтарында Еуропалықтар басым етті. Бүкіл елде ... ... ... ... мен ... ... ашылды. Көпшілік
мекемелер ағылшындық, американдық Отарлы Африка Одағы ... ... ... ... ... концлагердегі казармаларға ұқсайтын жерде
өмір сүрді. Африкандықтардың ешқандай құықғы болмады.
20 ж ортасында Оңтүстік ... ... ... ... пайда бола бастады. Олардың құрамын ... ... ұлт ... ... ... кірді. Бұл қауымдастықтардың
құрамында Африкандық халықтардың жағдайын жақсарту болды. Олар отарлық
жүйеге қарсы еш ... ... жер ... мүлік және білім беру
жүйесінде жергілікті халық үшін езіп-жаншитын заңдарын жұмсартуын ... ... жаңа ... топ ... ... Жұмысшылар, ұлт
зиялылары қалыптаса бастады. 1924 ж бірінші Африкалықтардың жұмысшы ұйымы
құрылды. «Өндіріс және ... ... ... оларға жұмыс істеу
мүмкіндігін жақсарту, жалақыны көбейтуді талап етті.
1929-30 ж ж әлемдік ... ... ... жұмысшыларының
жағдайын одан әрі қиындата түсті. 1934 ж Родезияда ... ... Шона ... ... атынан барлық әлеуметтік топтарының атынан және бүкіл
мемлекет ... ... ... бірінші саяси ұйым құрылды. Африкандық
ұлттық конгресс.
Екінші дүниежүзілік соғысындағы Родезия
Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында Оңтүстік Родезия Ұлыбританы, ... ... ... стратегиялық шикізаттар (мыс, ... ... ... ... ... ... ... заттарын оқ дәрі мен бомбаларын) және ... ... ... ... ... және ... тауарлардың
Еуропадан келуінің тоқталуы. Көп салалы ... ... алып ... ... ... ... шаруашылықтың дамуы
тасымалдау транспорттары оның өсуі ... ... жер ... 1939 ж бастап әскери борыш ... заң ... ... ... ... ... ... әскери көмекші
баталондар құрылады. 250 мың африкалықтарды майданға жібереді. Олар ... окоп ... ... салды, көпірлер салды. Қару қолдарына
берілмеді. 1942 ж тау-кеншілердің бірінші ... ... Осы ... ... ... ... ... атты кәсіподақ ұйымы 1945 ж үлкен
ереуіл жасайды. Елдің ... ... рет ... ... ... жалақы
көтеріліп жұмыс істейтін жерлерінің жақсарту мәселесі қарастырылды.
Соғыс ... ... ... ... ... ұлтазаттық
көтерілістер Оңтүстік Родезияға әсерін тигізді. 1948 ж мемлекет тарихында
алғашқы рет бүкіл мемлекеттік ... ... ... бастап, үй
жұмысшыларына дейін мықты қуғын-сүргінге ... ... ... Осы жұмысшылардың, қол өнершілердің, мұғалімдердің т.б. салаларда
кәсіподақ ұйымдар құрылды. 1953 ж кәсіподақтардың конгресі ... ... ... етіп ... Нкомо болды. (Ндебеле)
Федерацияның құрылуы
1953 ж ж Оңтүстік және Солтүстік Родезия және Ньяселенд отарлары
біріктіріліп федерация ... ... ... ... ... ... ... және саяси билік Оңтүстік Родезияның өкілдеріне
тиді. Бүкіл елді статикалар мен ереуілдер көбейді. 1955 ж ... ... ... 1957 ж ... ... ... бастауымен Африканың ұлттық
компаниясы жандана түсті. Оның президенті Джошуа Нкома ... 1959 ... ... ... ... тастайды. Алайда 1960 ж Африканың ұлттық
компаниясы негізінде ұлттық демократиялық партия құрылады. Бұл ... ... ... ... конституцияны жою, билікті
Африкалықтарға беру. Ұлттық демографиялық партияның басшысы Ж.Нкамо. ... ... ... ... басқарды.
Әскери полицейлік қанауды күшейту үшін жаңа заңдар шықты. Ұлттық
демографиялық ... ... ... ... ... ... атып ... Мұндай іс-әрекеттер Еуропалықтардың дақарсылығын
туғызды.
1961 ж ... ... ... ... Оның ... Дж.Нкамо
бастаған Зимбабвенің Африкалық халқының одағы ... 1963 ж осы ... ... ... топ ... шықты. Зимбабве Африканың ұлттық
одағы(ЗАНУ).
1962 ж ақ нәсілді ұлтшылдар билікке келеді. 1963 ж ... ... ... ... (1963ж) ... ... кейін Федерация
өмірін тоқтатты.
Ақ нәсілділер өздерінің жағдайын ... үшін ... ... ... ... 800-ге жуық ұлтазаттық қозғалыстың басшыларын
түрмеге қамап тастайды. Дж. ... 10 ж, ... 11 ж ... ж 11 ... ... ... пример министр Янь Смит
Родезияны тәуелсіз ... етіп ... ... жаңа ... ... ... болуы және нәсілдік кемсітушілік заңдар күшейе
түсті.
БҰҰ санкциялар қолданды. Алайда Оңтүстік Африка Республикасы, АҚШ
және ... ... ... ... ... ... қатынасты орната берді.
Партизандық соғыстың өршуі
Елдегі жағдай ұлтазаттық қозғалыстың жаңа сатысына ... яғни ... ... өту ... 1967 ж ЗАПУ және ЗАНУ ... ... ... қол қойды. Партизандық базалар көрші елдерде пайда
болып әсіресе Фрелимо көп ... ... ... елдермен АҚШ бұл елдегі
дағдарысты ертерек бітіру үшін Еуропадан жалдамалы әскерлер әкелді. ... ... 1976 ж ЗАНУ және Запу ... ... ... келісімге келе алмағандықтан өздерінің ... ... ... ... ... ... Янь Смит ... 1979 ж парламен тсайлауын өткізді. Янь Смитке тәуелді Музорева премер
министр болды. Батыс елдері Африкалықтар ... ... ... ... алып тастады. Елдегі жағдай одан да ушыға бастады. Жалдамалы
әскерден құралған ... ... ... ... ... мың ... қаша бастады. Батыс саясаткерлернің өзі Родезия проблемасын
шешетін Зимбабве Ұлттық Майдан екенін түсінді.
1979 ж Либерияда ... ... ... ... ... жиналысында
Зимбабве Ұлттық Майданы Зимбабвенің заңды басшылары деп ... ... ... ... басқарған және Нкомо басқарған ... ... ... ... бақылап отырды.
1979 ж 10 қыркүйекте Лондонда ... ... ... ... ... ... Майданы атынан Дж.Нкомамен Р.Мугаве
Ұлыбритания атынан Солсберг А.Музерове және Янь Смит ... ... айға ... ... Майданы-ның басшылары елдегі қантөгісті тоқтау үшін
бейбіт арқылы дағдарыстан шығу үшін ... ... ... ... ... ақ ... ... артылықшылықтарын
қалдырды. Соғыс тоқтату туралы келісім қойды.
Британ парламенті 1979 ж өз отарына саяси ... ... ... ж қаңтарда Дж.Нкомо мен Р.Мугаве Зимбабве Ұлттық Майданы атынан
емес өздерінің атынан шығатынын ... ... ... патриоттық
майдан болды. Ал Р.Мугаве Зимбабве Африкандық ... ... 1980 ж ... өикен парламенттік сайлау ұлтазаттық ... ... ... ... 100 ... 57 ... ... Премер министр 20-сын алды музорова үшеуін алды. Ал қалған
20 орынды ... ... ... ақ ... ... ... ж ... айының 17 нен 18 не қараған күні Британияның Африкадағы
соңғы отары өмірін тоқтатты. Африка континентінде жаңа ... ... ... келді. Бірінші президент болып Конаан ... ... ... ал Дж.Нкомо ішкі істер министрі болды. 22 министрдің 16-
сы ЗАНУ-премер министрі партиясынан 4-і премер министрі партиясынан ... ... ... партиям Марксизм, Ленинизм ... ... ... ... ... ... бірнеше заңнамалар
енгізген болатын. Конституцияға сәйкес жаңа үкімет ақнісілділердің жерін
тартып алуға ... еді. Тек ... ... ... алу керек болды.
Жаңадан құрылған Зимбабве республикасы ... ... ... ... ... Соған қарамастан Р.Мугаве барлық күшті
ауылшаруашылық, білім саласына аударуға ... ... ... ... ... ... ұлт арасындағы соғысқа итермеледі. Билік
басында отырған Шона ұлтына ... ... ... өкілдері Дж.Нкомамен
жақтастарын қарулы қақтығысзқа итермеледі. Алайда 1987 ж ... ЗАПУ ... ... ... ... қол ... 1983 ж таман
Еуропалықтардан 2 млн гектар жер сатып алынып 150 мың ... ... ең ... ... ... құқығы алуы.
ІІ.ІІ. Ботсвана, Лесото және Свазиленд жерлерінің тәуелсіз мемлекет
атануы
ХХ ғ басында осы ... ... ... ... ... өмір сүрді. Тәуелсіздікке дейін Лесото «Басутоленд». Ал ... деп ... Осы ... ... ... әр ... мен және ... Африка Республикасы мен аумақтары бөлініп
тұрғанымен олардың өткенімен қазіргі жағдайы өте ортақ. ... ... ... Бежкан Басуто және Свазилер өздерінің этникалық жағынан
туыстас болды. Үш халықтың да ең ... ... ... ... ... және Бежуандардың тең жартысы. Ал Связилердің үштен бірі
Оңтүстік Африка Республикасының аудандарында қалып кетті.
Пратектораттар ... ... ... ... ұщыраған кеден және валюталық жүйе бірге еді. ... ... ... ... ... ... Ал ... осы елден
баратын Африкадағы Оңтүстік Родезияны есептемегенде Британияның ең ... еді. ... бұл ... прогрессивтік қозғалыс екі майданмен
Ағылшындық және Оңтүстік Африка Республикасымен ... ... ... ... ... ... ... этникалық
құрамдылығына қарай үш елдің тарихын бірлесе қарастырамыз.
1918-39 жылдар
Ағылшындар басқа ... ... осы ... ... ... ... Әр протекторатында Британдық комиссар Резидентке
бағынышты жоғарғы тайпа ... ... Ал ... резиденттер Отарлы
Африка Одағы резидентцияда отыратын жоғарғы комиссарға тәуелді еді.
Отарлық әкімшілік жүйенің экономикалық саясаты ... бұл үш ... ... ... дамып келе жатқан өндіріс саласындағы арзан жұмыс
күші ретінде ... Осы ... ... үшін Африкалықтардың
жерлерін тартып алып өте ауыр салықтар мойнына іліп ... ... мен ... мал шаруашылығымен айналысатын. Олардың жайылым
жерлерді тартып алып әр малына ... ... ... да ... ... ... ... Отарлы Африка Одағы жұмыс істеуге келетін.
Ағылшын үкіметі протекторатындағы экономикалық дамуға ешқандай үлес
қоспады. Сонымен қатар әлеуметтік саласында да ... ... ... ... ... аурулардан Тив, Халера, оба ... ... ... Сонымен қатар аштық та бар.
Білім беру жүйесі де Бижуаналенд пен Сваздилендте екінші дүниежүзілік
соғысына ... тек ... ... ... Сваздилендте
Африкалықтарға бір ғана мектеп бар еді. Бірақ Басутолендте ... ... ... жетістіктер бар еді. 1935 ж екі жүзден
астам ... ... пен ... ... екі мектеп болған. 1939 ж
3 деңгейдегі бір мектеп ашылды (орта мектеп) ... ... ... жүзілік соғыс басталғанға дейін білім жағынан африка бойынша ... ... ... ... ... ... ... салған
Мошештің білімге деген құштарлығы. Мошештің бастауымен Моссеру ... ... ... Тұрғылықты халыққа арнап газеттер мен кітаптар
шығарды. 1934 ж ... Зулу ... ... Африкалық газеті шықты.
(Свазди үні)
Отарлық қанауға қарамастан ел ... ... ... мен ... әлде де ... еді. Мысалы; Бижуандарда үй құлдығы бар еді.
Сваздилерде матриархаттың ... Ал ... ескі діни ... ... ... ... ... барлық түрі өткен өткен
болатын. Бижуандарда бір қолбасшы болмады. 8 дербес ірі тайпа арасында ... ... ... Ал ... бүкіл биліктің барлығы
басшымен басшы ... ... ... шешу үшін құрылтайлар жасап өзара қырылысып тұрды.
Ағылшын үкіметі көш ... ... ... өте ... ... тұрды.
Билік үшін соғыста міндетті түрде бір-біріне көмек көрсетіп ... 1922 ... ... үшін ... ... ІІ билікке келді. Ағылшындар алып
қойған ... ... ... ... ... ... ... сотына
шағымданды. Сот жерлерді қайтып сатып алуын шешті. Нәтижеде Англияға қарсы
көтеріліс басталып кетуге сәл-ақ қалды. ... ... ... ... ... ... еді. Осы үш протектораттың ішінде отарлыққа
қарсы ұлтазаттық қозғалыс Басутолендте басталады. 1918 ж ... ... ұйым ... Тек қана осы ұйым ... Тек қана осы ұйым ... құрту арқылы кедейлер байлыққа жетеді деді және лиганың жауы Ағылшын
комиссарлары емес. Солардың саясатын жасап келе ... ... ... ... деп ... ж бастап бұлардың газеттерін шығармай қойды. 1928 ж бастап Отарлы
Африка Одағы компартия ... ... ... келісті. Осылайша екінші
дүниежүзілік соғыс қарсаңында Басутолендте кедейлер ... ... ... ... 1939 ж ... ... кейін ағылшын үкіметі
армия құруды жоспарлады. Кедейлер лигасы алғашқы уақытта соғысқа қатыспауды
үндеді. ... ... келе ... ... ... тек қару берсе
ғана соғысады деп қаруды талап етті. Басшы ... ... ... ... ... ... ж ж ... 21 мың Басуто, 10 мың Бежуан және 4 мыңдай
Свездиланд қатысты. Басутоның 1100 фашистермен ... ... 1943 ж ... бермеді. Кейін келе олар мықты жауынгер ... ... ... ... ішкі өмір ... ... ... анау айтқан өзгеріс болмады. Тек бірнеше реформалар енгізді.
1945-1946 ж ж
Соғыстан кейінгі экономикалық жағдай қиындай түсті. Африкандықтардың
еңбек ететін ... ... ... өнімдерінің
азаюына алып барды. Басутолендте ... ... ... ... бола бастады. Бежуаналенд пен Связилендте жер ... ... ... ... ... Англия оны зерттеп өндірісін
дамытуға ... ... ... әлсіздігі Отарлы Африка Одағы монополияларына жақсы
болды. Отарлы Африка Одағы тау-кен ... ... жүз ... ... ... Өз ... тастап бала-шағасын бағу үшін жұмысқа кететін.
Басутолендтің ер кісілерінің 60 %-ы Бечуаналендтің 40 % және ... 20 ... ... ... ... ... Бүкіл ер кісілерінің басқа елге
жұмысқа аттануы. Тайпа көсемдерінің маңыздылығы төмендей бастайды.
Ауылшаруашылығы әйелдер мен ... ... ... ... ... ... ... кейін Свазилендте
прогрессивтік ассоциация отарлық тәртіппен көсемдердің билігін шектеу керек
деп шықты.
Бежуаналендте соғыстан қайтқан солдаттар ... ... ... Билік басында отырған Чекеде Камаға наразылығын білдіре ... ... Хаму ... ... ... 1948 ж ... ... келеді. Осының нәтижесінде елде 7-8 жылға созылған азаматтық соғыс
болады.
Алайда нақты реформалармен бағдарламалармен шыққан жалғыз Басутоленд
еді. Өзін-өзі ... 1958 ж ... ... ... ... ... ... өкілдері болмады. Конституциялық өзгертулерді талап
еткен Басутолендтің Африкалық конгресс ұйымы шықты. ... ... ... (БАК) ішкі ... ... және толық
тәуелсіздікті талап етті. 1955 ж бастап жауынгер ... ... ... 1950 ... Басутолендтерінің ақсүйектерінің мүддесін ... екі ... Бұл ... құрылуы БАК жағдайын нашарлату болды.
1960 ж Африка континентіндегі ... күн ... ... да ... ... ... Отарлы Африка Одағы Британ одақтастығынан
шығыпреспублика жариялады. Ұлыбританияның үш протекторатына тәуелсіздік
беру үшін экономикалық және ... ... ... мақсатында комиссия
жіберді. 1960-65 ж ж шетел монополиялары шұғыл түрде өзінің инвизидцияларын
кіргізіп темір жолдар салдырып тау-кен ... аша ... ... ағаш ... ... іске ... ... ж маңызды саяси оқиға болды. Басутолендте жалпыға бірдей ... ... ... ... БАК ұтып ... ... ... өзық ойшылдармен қуғын-сүргінге түскен революционерлер осы ... ... қаша ... ... ... ... ... құрылады. Бежуаналендпен Связелендтеге көсем басшылары солардың
мүддесін қорғайтын партиялар ... 1961-62 ж ж үш ... ... ... ... ... Оған ... болған басшылардың бір-біріне
айдап салуы.
Үш елде басқарушы партиялардан солшыл партияларды социалистік ... өз ... ... жіберді. 1961 ж Басутолендте ... ... ... ... ... (ЛКП) континенттегі
үшінші және ресми рұқсат беріліп жатқан партия болатын. Лесотто коммунистік
партиясы шекаралас елдердегі астыртын ... ... ... тығыз
байланыс орнатады.
Лесотто коммунистік партиясы өзінің бағдарламасын жариялады. Бұл
бағдарламада ... ... ... ... ... ... құруды және соңғы мақсаты осы елде социалистік
қоғамды құруды көздеді.
Отарлаушылармен ішкі қатал тәртіпке қарсы ... ... үшін ... ... ... ... ... бірігіп бірыңғай майданға
бірігуіне шақырды. Осы үндеудікедейлер лигасынан студенттік одақ ... ... ... ... ешқандай қарым-қатынас жасамайтынын
мәлімдеді.
Басутолендтегі коммунистердің жұмыс жасауы өте қиын ... ... ... ... және ... ... ... үкіметі
бұларды жою үшін барлық тәсілді ... ... ... жеке адамға
қастандық жасады. 1964 жылы Компартия басшыларына ... ... іс- ... қарамастан ЛКП жұмысын одан әрі ұлғайтып елдің ... ... ... ... халықтың саяси белсенділігінің өсуін кәсіподақ
ұйымдарының жандалуынан байқаймыз, нақтырақ ... ... 1963 ... ... 5 кәсіподақ ұйымы құрылса Свазилендте 4-
уі ашылды 1962-63ж.ж. Ағаш өндеу және қант ... ... ... ... жол ... арасында ереуілдер бірінен соң бірі басталып кетті.
1963 жылы Мбабане ... ... ... ... ... ... үшін ... жібергенімен жұмысшылар жеңісімен аяқталды.
Елдегі осындай жағдайлар ағылшын үкіметін реформа жасауға мәжбүр етті.
1965 жылы ұзақ келісімдерден кейін Басутоның ішкі ... ... ... Осы ... ... ... ... ОАР-н көп мөлшердегі
ақшалай көмек алып ұлттық партия 2 дауыс ... ... ... ... ... айналды. Бежуанарлендге мем.т тарихында алғашқы мәрте
заңшығарушы кеңеске халық сайлауы өтті. Жеңіске жеткен демократиялық партия
астанасы ОАР-дан өз еліндегі ... ... ... және ... ... басшылары ағылшын үкімет арасындағы
келісім бойынша 1966 жылы тәуелсіздік алатын болды.
Свазаде әртүрлі саяси партиялар бірлескен ... ... ... ... ... ... тәуелсіздік алар алдында
конституцияға негізделген ішкі өзін-өзі басқару берілетін ал бұл елде ... 6000 ... ... ақ ... 300000 Африкандықтармен тең заң
шығарушы орган- ... ... орын ... ... ... 1964 жылы ... сайлау өткізд. Депутаттардың жартысы сайланды, жартысын Сапхуз 2-ші
тағайындайтын болды.
Барлық билікті Инбокода партия жеңіп ... ... ... демократиялық емес және бұның нәтижесін есептемеу керек деп шықты.
Өз-ара ішіндегі дырдуда Англия үкіметті жақсы ... ... ... ... ... ... жылы 30 ... пратектараттардың ішіндегі Бежуакалекнд
тәуелсіз мемлекет болып Ботсвана республикасы деп ... ... ... ... ... атқарушы билік Президентке берілді. Ботсвананың
бірінші Президенті етіп ... ... ... Ол ... ... ... экономиканы көтеруге көп нәсілдік демократиялық
қоғам құруға уәде берді. Президент ... ... ... ... және ... ... ... үзбейтінін мәлімдеді.
1966 жылы 4 қазанда Басутоленді Лесото королдігі болып тәуелсіздігік
алды. Конституцияға сәйкес заң ... ... ... ... және ... атқарады. Атқарушы билік Л. Джонатан басқарған үкіметке тиді. Ол ... ... ... ... қарым- қатынас жасайтын бағын алды. Үкіметке
аппозиция ретінде Басутоның басшысы Мошош 2-ші мен солшыл ... ... ... ... ... ... ... қарсы іс жасады деп
түрмеге қамады. Мошон премьер ... ... ... ... туралы құжатқа қол қойды.
Ботсвана және Лесотто ұлттық ... ... мен ... ... ... жылы ... ұлттық кеңеске сайлау өтіп 1968 жылы қырқүйекте
тәуелсіз – Свазиленд королдігі ... ... ... ... ... тайпа көсімдерімен ақ нәсілдерді қорғайтын үкімет болды.
Қара африкада (яғни тропикалық және оң. А. да) қара ... ... ... ... ... ... англияның алтын жағалау ... ... ... 1957 жылы ғана ... ... ... бастап
тәуелсіздік алуға деген күрес барлық елдерде күшейеді. 1958 жылы Францияға
қарасты Гвинея ... ... ... Африкадағы ең отары көп
Англиямен Францияның отарлық империясының отарлық күйреуі ... ... ... , ...... Занзибар, Ганзания, Уганда,
Кения, Ньясоленд, Сол. Родезия және ... мен ... ... 1960-64 ... алды.
1960 жылы Францияның 12 отарымен 2 қарасты провинциялар тәуелсіздігін
алды. 1960 жылы жалпы алғанда Африка елі егемендік ... Осы жыл ... жыл ... ... ... ... ... нәсілшілдікке
негізделген ақ нәсілділер басқарған мемлекеттер 80 ж. соңына ... ... ... ... ең соңғы болып тәуелсіздік алған ел Намибия 1990
жылы 21 наурызда егемендігін алды.
Оңтүстік Африка Республикасында 1961 ж ... ... ... ақ ... ... ... Африка халқына қарсы Апардхейд
саясатын ұстанды. 1994 ж Африканың ұлттық конгресінің ... 27 ж ... ... ... ... ... президент болып отыруы. Шын мәнінде
егемендікке жеткенін көрсетеді.
Жаңадан өмірге келген мемлекеттерде АҚШ және Еуропа ... ... ... өздерінде сақтау үшін көптеген айлакерлік іс-
әрекеттер жасады. Солардың ... ... ... ... бір-
бірімен соғысып және ұлттық мәселеге бұрып ... ... ... ... ... болды.
Қорытынды
Бітіру жұмысымды қорытындылай келгенде Оңтүстік ... ... ... ... ... жету ... ... халқы тәуелсіздік ала отырып болашақ дамуын таңдау өз ... ... ... ... ... ... Өйткені оған мына себептер нақты
дәлел:
1) экономикасының артта қалуы,
2) отарлаушы елдермен олардың одақтастары ... ... ... ... құрылымының нақтыланбауы,
4) саяси шекараның нақты қойылмауы және табиғи климаттық апаттар
нәтижесінде әлеуметтік экономикалық ... көп ... кері кету ... ... ... ... ... қиыншылықтардың ішінде шекара
мәселесі қиын ... Қара ... ... ... және ... ... орындарына қарамай паралельдері мен өзен, тау сияқты белгілерімен
бөлінген болатын.
Оңтүстік Африка Англияның ең жаңа ... еді. 1910 ж. екі ... ... және Кап ... ... нәтижесінде пайда болды. Кап отары
ХҮІІ-ХІІІ ғ. бері ... ... ... ... ... ... ... деп жариялап «сарғыш тәуелсіз мемлекет» деп атады. 1899-1902 ж.ж.
«Ағылшын-Бур» соғысы нәтижесінде Ұлыбританияның отарына айналды. ... деп ... ... ... ... ... негізгі
көпшілікті құрады. Оңтүстік Африканы парламенттер басқарды. 1915 ж. бастап
өмірге жаңа партиялар келе бастады. ... ... ең ... 1948 ж. ... болған парламент сайлауында ұлтшылдар жеңіске жетті. Мален жаңа
үкімет құрып ... ... ... ... айтты. Аппертхейд
доктринасының мықты жолдамасы болды. Олар ... осы ... елде ... болмайды деп түсіндірді. Әрбір нәсілді өзіне сай орындарына
орналастырып бөлек өмір ... ... ... ... деп ... ... қара нәсілділерді шектеуде болды. Оларды жұмыс көзі
ретінде пайдаланып құқықтарынан айырды. 1961 ж. ... ... ... «ұлттың найзасы» атты астыртын ұйым пайда болды. Олардың негізгі
мақсаты қарулы күрес болды. Осы ұйымның басшысы ... ... 1963 ... ... қолға түсіп өмір бақи жаза өтеу үшін түрмеге жабылды.
Жалпы елде Аппертхейд ... ... ... ... ... жағдай
шиеленісе түседі. 1990 ж. шиеленіскен жағдайды дұрыстау үшін 27 ж. түрмеде
отырған Нельсон Манделлоны түрмеден шығарады. 1994 ж. Ақ ... ... ... ... жояды. Қара нәсілділер сайлауға құқық алып
бүкіл дауыстың 63% африкалық конгрес ұтып алды. Осы жылы ... ... ... Республикасының президенті болып Клерк вице президент болып
сайланды. Саяси Аппертхейд біткенімен ... ... ... барлық мүмкіндік және байлық 5 млн. ақ нәсілділерге берілген. Ал
30 млн. африкандықтар қиын өмір ... ... ... ... жету ... ... ... үшін күресімен бірге жүреді. 1910-
61 ж. Оңтүстік Африка одағының мемлекеттік құрылымы ... ... өмір ... 1961 ж. ... ... ... атанды.
Алайда тұрғылықты халық ХХ ғ. соңында тәуелсіздік деген сөзді шын ... 1994 ж. ... ... ... ... ... халқының шын
мәнінде осы елдің азаматы екенін сезінуге мүмкіндік ... ... ... ... ... он ... ұмыта алмайды. Қазіргі күнге
дейін Африкандық халық шет ел компанияларның өндіріс ... ... және ... ... ... ... тиетініне сенеміз.
Пайдаланылған әдебиетер тізімі
1. А.М. Родригеса «Новейшая история стран Азий и ... ... ... 368 с. ... 2001 ... К.И. ... «Новейшая история Африки» изд. «Наука» 592 с. Москва
1968 г.
3. Э.А. ... ... ... ... ... империй» издательство
«Наука» 358 с. Москва 1968 г.
4. Э.А Риттер «Чака Зулу» 2-е изд. «Наука» 406 с. Москва 1977 г.
5. И. Н. ... ... ...... ... ... ... изд. «Книга» 64 с. Москва 1976 г.
6. «Критический очерк» «Африканский город» изд. «Наука» 296 с. ... ... Е. М. ... ... ... ... ... 548 с. Москва 1861
г.
8. «История национальной освобожденной борьбы народов Африки в новый
времена» изд. «Наука» 615 с. ... 1978 ... И. Т. ... ... ... изд. ... 238 с. Москва
1977 г.
10. Д. П. Урсу «История Африки» изд. «Наука» 302 с. ... 1990 ... И. И. ... ... и ... ... ... изд. «Наука» 232 с.
Москва 1992 г.
12. «История ... Азий ... в ... ... ... 24 с. ... г.
13. «Колоннальное обшество тропики Африки взаимство цивилизаций» ... 300 с. ... 1993 ... «Я ... мир» ... и народов Азий, Африки, Австралий, Америки
и Европы» изд. «Астрель» 591 с. Ленинград 2004 г.

Пән: Экономикалық география
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 47 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Біржан Сал- тарихи этнографиялық тұлға5 бет
Қазақстандағы шағын және орта бизнестің қалыптасу ерекшеліктері4 бет
Африка елдері жайлы16 бет
Азия және Африка елдерінің 2000-2015 жылдарындағы халықаралық аренадағы орнына сипаттама беру13 бет
Аймақтық интеграция шеңберіндегі Араб Мағриб бірлестігі70 бет
Африка елдері5 бет
Африканың тропикалық елдерінің экономикалық жағдайы17 бет
ХХ ғ. 60-70 жж. АКТ мен ЕЭҚ қатынастары94 бет
"Африка."10 бет
Азия және Африка елдерінің 2000-2015 жылдарындағы халықаралық аренадағы орнына сипаттама16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь