Тәжірибелік егеуқұйрық бауырының ультрақұрылымы

КІРІСПЕ

ӘДЕБИЕТКЕ ШОЛУ
Бауырдың нәзік құрылымды клеткаларының кейбір артықшылықтары
Физикалық жүктемелер мен тамақтану адам және жануарлар бауырына әсері

ЗЕРТТЕУ МАТЕРИАЛЫ МЕН ӘДІСТЕРІ
Зерттеу материалы мен әдістемесі

ЗЕРТТЕУ НӘТИЖЕЛЕРІ МЕН ОЛАРДЫ ТАЛҚЫЛАУ
Қалыпты рационда және жүзу түріндегі физикалық жүктемені күнделікті алып отырған егеуқұйрық бауырларының гисто.ультрақұрылымы
Жоғары көмірсулы витаминденген диетада 30 күн жүзу жүктемесінде болған егеуқұйрық бауырының гисто. және ультрақұрылымы
Майлылығы жоғары диетада 30 күндік физикалық жүктемеден кейінгі егеуқұйрық бауырының гисто. және ультрақұрылымы
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Егеуқұйрықтардың төмен калориялы витаминделген тағамдармен тамақтануы егеуқұйрық жүзу түріндегі физикалық жүктемеге бейімделу мүмкіндігін айтарлықтай жоғарылатты.
Осы топтағы егеуқұйрықтардың бауыр клеткасындағы митохондрия мен түйіршікті эндоплазмалық ретикулумның ультрақұрылымдық өзгерісі компенсаторлық реакция деңгейінің жоғарырақ екендігіне көз жеткізді. Алмасу процестерінің интенсификациясы гепатоциттердің түйіршіксіз эндоплазмалық ретикулум және пероксисоманың қамтамасыз етуімен жоғары детоксикациялық қызметімен жүріп отырды.
2. Егеуқұйрықтардың майлы жоғарыкалориялық тағаммен тамақтану созылмалы шамадан тыс тамақтанған жануарлар организмінің бейімделу-компенсаторлық мүмкіндіктерін төмендеткеніне көз жеткізетін 30 күндік физикалық жүктеме әсерінде сақталу барысында бауыр клеткалары мен ұлпаларына айтарлықтай морфофункционалдық талпынысқа алып келді.
1. В.И. Зайцева, Клиническая диагностика внутренних болезней с/х животных
3 изд. М., 1971 стр.41
2. Акаевский А.И., Анатомия домашних животных 3 изд. М., 1975 г.
3. Иванов И.Ф., Ковальский П.А., Цитология, гистология, эмбриология. 3 изд.,
М. 1976.
4. Бреслер В.М., Черногрядская Н.А. Нормальная и патологическая цитология
паренхимы печени. - Л.: Наука, 1969.
5. Романенко Л.П. Печень и регуляция менсуточного обмена. - М.: Наука,
1987. |
6. Вальдман А.Р. Питание и пищеварение. - Изд-во: Зинатис, Рига 1987.
7. Маджидов В.М. Физиология и патология печени. - Т: Ташкентский
университет, 1971.
8. Воробьев С.М. Питание и здоровье. - М.: Наука, 1989.
9. Солопаева И.М. Вопросы гепатологии и нефрологии детского возраста. -Т,:
Горьковский мед. институт. 1971.
10. Скакун И.П. Фармакотерапия заболеваний печени и желчных путей. - К:
Здоровье. 1971.
11.Loud A.V. Quantitative stereolodical deserihtion of ultrastructure of normal rat
liver parenchymal cells.-I Cell.Biol, 1968, v.37
12.Балаж А., Блажес И. Эндогенные ингибиторы клеточной пролиферации.
(Пер. с англ.) М., 1982.
13.Беляева И.Д. Особенности пролиферации клеток регенерирующей печени
крыс. - Цитология, 1973., т. 13 № 10.
14.Жданова Т.Ф.Ультраструктура гепатоцитов при хроническом гепатите и
стимуляции регенерации хорионическим гонадотропином. Автореф. канд.
дис. Горький, 1980.

15.Chaemer M., Fouchier I.,etal, Immunoenzymatic demonstration of the
simultaneous presence of transferrin, hemopexin and albumin in a same hepatocyte
and their ultrastractural localization-In: Electron Microscop.V.2.Joronto, 1978.
16.Foucrier.I. et al, Demonstration ultrastructurale de la synthese de la transfenine
dans le foie de rat adult.-C.r. Acad. Sci.l976.D.288 N15
IV.Weibel E.R. Morphometru of the liver- Castroenterology,1959,v37,N5
IS.Zimova M., Cech S. Fine morphology and evoluation of the amantitative
ocyrrence of elgi apparatus in the hepatocytes of some vertebratesser.
Med.l981.v.54.N6
19.Калашникова М.М. Функциональная морфология ультраструктур
гепатоцитов в онтогенезе. - Арх. Патол., 1971. Т. 33. №10.
20.Левин А., Сикевиц Ф. Структура и функция клетки (Пер. с англ.). М., 1971.
2I.David H. Submicroshopishe Ortho-und Pathomorpholodie der leber Berlin. 1964.
22,Саркисов Д.С., Втюрин Б.В.Электронная микроскопия деструктивных и
регенераторных внутриклеточных процессов.М., 1967.
23.Секамова С.М., Бекетова Т.П. О функциональном значении темных и
светлых клеток. - Арх. Патол., 1975 т.37, №8.
24.Покровский А.А. Роль биохимии в развитии науки о питании. - М., Наука,
1974, - 127с.
25.Покровский А.А. Метаболические аспекты фармакологии и токсикологии
пищи. - М,: Медицина, 1979. - 184с.
26.Капланский С.Я., Березовская И.И., Шмерлинг Ж. Влияние малобелковой
диеты на процессы дезаминирования, переаминирования и синтеза
аминокислот в печени и почках. - Биохимия, 1945, с 401-406.
27.Капланский С.Я.О нарушениях обмена аминокислот при белковой
недостаточности и их устранении. - Вопр. Мед. химии, 1957, т. Ш, вып. 5, с.
340-350.
28.Капланский С.Я. Изменение белков сыворотки крови, их специфичность и
клиническое значение. - Терапевтический архив, 1965, т. 37, №6, с. 3-10.
29.Уайт А., Фендлер Ф., Смит Э., Хилл Р., Леман И. Основы биохимии - М.:
Мир, 1981.-c.590
SO.Confield L.Chytil F. Effect of low lysine on rat prote in metabolism.-
I.Nutr.,1978,vl08.N8.p.l343-1347
31 .Покровский А.А. Алиментарный фактор биохимической адаптации -Вкн:
Проблемы биохимической адаптации М., 1965 г. стр-3-5
32.Яковлев П.Н. Пангамовая кислота (ви.В15), как фактор адаптации и
интесивной мышечной деятельности -Вопр.медхимии, 1977 г. Т-13, №4, с339-343
ЗЗ.Кремэр Ю.Н. Биохимия белкового питания-Рига:Винатне, 1965 г. С468
34.Дембо А.Г. "Актуальные проблемы современной спортивной медицины" М,
Медицина, 1980 г. -С 234-250
35.М.В. Кудрявцева, А.В. Емельянов и др. Реабилитация
гликогенообразовательной функции гепатоцитов цирротически измененной
печени крыс в условиях питания высокоуглеводной диетой. Институт
цитологии РАН, С - Петербург. Цитология, 1998. Т.40. №213.
36.Фишер А., "Физиологическая и экспериментальная патология печени". Изд-
во Академии наук Венгрии Будапешт 1961 г.
37.Сээне Т.П., Умнова М.М., Новоселова И.Л. Функциональная
микроморфология скелетных мышц. - Тарту, 1989.
38.Kaasir P., Alev K.Seene T.//Scand.J.Iab Anim Sci-1996-Vol.23.-№l-P.35-39
39.M.M. Калашникова, Т.П. Сээне, О.В. Смирнова.Ультраструктура клеток
крыс при истощающей физической нагрузке. Институт проблем экологии и
эволюции. РАН, Москва. Морфология и патоморфология. Стр. 101-105.
40.Лопухин Ю.М. и др. Ультраструктурные основы жизнеспособности печени,
почек и сердца - М., Медицина, 1977, 257 с.
41.Авцын А.П., Шахламов В.А., Ультраструктурные основы патологии клетки. -М., 1979.
        
        Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі
Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті
Элиманова ... ... ... УЛЬТРАҚҰРЫЛЫМЫ
ДИПЛОМНАЯ РАБОТА
Мамандық 060700 -
Алматы ... ... ... ... клеткаларының кейбір артықшылықтары
1.2
Физикалық жүктемелер мен тамақтану адам және жануарлар бауырына әсері
2
ЗЕРТТЕУ МАТЕРИАЛЫ МЕН ӘДІСТЕРІ
2.1
Зерттеу материалы мен ... ... ... МЕН ... ... ... және жүзу ... физикалық жүктемені күнделікті алып отырған егеуқұйрық бауырларының гисто-ультрақұрылымы
3.2
Жоғары көмірсулы витаминденген диетада 30 күн жүзу жүктемесінде ... ... ... ... және ... ... ... 30 күндік физикалық жүктемеден ... ... ... ... және ультрақұрылымы
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Реферат
тақырыбындағы бітіру жұмысы қолданылған 41 әдебиеттер көзі мен 7 ... бар 27 ... ... ... ... ... көмірсутектік рацион, жоғары майлылық рационы, физикалық жүктеме, ... май ... ... ... бауыр клеткалары.
Зерттеу мақсаты: физикалық жүктеме мен әр түрлі тамақтану рациондарында егейқұйрық бауырының ультрақұрылымдық өзгерістерін зерттеу.
Зерттеу әдістері: электрондық-микроскоптық.
Зерттеу нәтижесі: ... ... ... ... негізінде түрлі тамақтану рациондарында егеуқұйрықтың бауырында ультрақұрылымдық ... ... ... ... өмір ... ... әр ... қоғамның қызығушылығын жоғарылатуда. Адам және жануарлар ағзасында үнемі зат ... және ... ... ... ... ... ... бірқатар қорғану-бейімделу процестер өтеді. Бауырдың қорғану реакциялар кешені ағзада энергиялық процестерді құрумен қатар түрлі синтетикалық жолдарды өзгертеді.
Физикалық ... мен ... ... қалыпты денсаулық жағдайына әсер ететін көптеген факторлардың бірі. Дәл осы ... ... ... және ... ... ... маңызды қызметтік жүйелер жағдайына қолдау көрсетеді. Бауыр зат алмасуда маңызды рөл атқарады және ағзада әр ... ... ... мен тағам сипатына сезімтал келеді.
Осыған байланысты зерттеудің міндеттері келесідей:
* Жоғары интенсивті ұзақ физикалық жүктемеде ақ ... ... ... ... ... ... Әр түрлі пластикалық және энергиялық құнарлы тамақтану рационы мен физикалық жүктемелердің бауыр клеткасының ... ... ... зерттеу.
1 Әдебиетке шолу
1.1 Бауырдың нәзік құрылымды клеткаларының кейбір ... және ... ... клеткаларының жұқа құрылымы тек негізгі жақтарынан зерттелген. ... - ... ішкі ... ... сақтау, қан айналым, зат алмасу, ас қорыту процестеріне қатысатын адам және ... ... ең ... без [1, ... ... көмегімен бауырдың көпбұрышты кіші паренхима аудандары - бауыр ... ... ... [3]. ... ... және ... құрылымы мүшенің қантамырлар жүйесінің құрылымына негізделген. Бауырға бауыр артериясы мен воротная көктамыры кіреді. Екі тамыр да үйлескен, ... ... ... бөліктерге таралады. Дольковой аралық артерия мен көктамыр бірін бірі ораған және шектеп дольковой артерия мен көктамырды айналып өтеді. Соңғылары орталық ... ... ... ... бағытта талпынатын және бауыр бөліміне енетін бауыр синустарына таралады. Соңғысы долькаға ... ... асты ... ... бөлігі долька айналасындағы артериялық ұштық тарамдары бауыр синусоидасына құйылады.
Осылай синусоидада көктамыр және артерия қандары араласады. ... ... ... ... ... бауыр клеткалары орналасады. Олар 1-2 үлкен дөңгелек ядролы және дамыған органеллалы көп гранды ... ... ... ... ... айналған бетінде микротүтіктер бар екенін көрсетеді. Синусоиданың қабырғасы фагоцитозға қабілетті эндотелиден құралған. Синусоида эндотелиінде базальды мембрана болмайды және ... ... ... зат ... ... ... қан плазмасымен толтырылған синусоидты кеңістікпен қоршалған. Екі көрші гепатоцит беткейлігінде қабырғасы жоқ өт қантамырларынан - ... ... Оның ... ... плазмолеммасы атқарады. Өт қантамырлардың беті тегіс емес микротүтікшелермен қапталған. Соңғысы бөлік аралық көктамыр мен артерия арасындағы бауыр триадасы ... ... ... ... агриофильді волокна, липоциттер, каллогенді волокнадан тұратын синусоида айнала кеңістігі немесе Диссе кеңістігі орналасқан. Липоциттер цитоплазмада көптеген май ... бар және ... ... ... ... ... ... болып саналады.
Бауыр клеткасы - гепатоциттер жалпы бауыр клеткаларының 60% құрайды, екіядролы және полиплоидты клеткалар жиі ... ... ... белоктардан, гликогеннен тұрады. Соның ішінде тотығу-тотықсыздану ферменттер мен несепнәр түзуге қабілетті диксантиннесепнәр-фертменттері ерекшеленеді. Қанмен тасымалданатын заттар бауырда химиялық өзгеріске ... және ... ... ... ... жаңа амин қышқылдар түзілу, қан клеткаларының маңызды белоктары мен ... ... ... ... ... ... глюкозадан, фруктозадан, галактозадан гликоген синтезделеді. Сонымен қатар май қышқылдары мен глицериннен майдың ... және ... ... мен май ... ыдырату қабілетіне ие. Минералды заттар мен гормондар алмасуына қатысады. Қанды деполайды, қан ұюға ... ... ... ...
Электронды микроскоптау гепатоциттерде митохондрия, Гольджи аппараты, агранулалы эндоплазмалық тор, гранулалы эндоплазмалық тор жақсы дамығанын анықтады. Гепатоциттер жоғары регенераторлық ... ие [8, 9, ... ... ... және ... біркелкі емес [11, 12, 13].
Гепатоциттер қздері сияқты клеткалармен өт қылтамырлары аумағында ... ... ... ... ... жай және құлп ... көмегімен байланысады.
Ядролар дөңгелек формаға ие, хроматиндері біркелкі бөлінген. Ядро қабығы ядро мен ... ... ... ... ... ... ... саңылаулар бар. Гепатоциттің цитоплазмасында гранулалы цитоплазмалық байланыс ... саны өте аз ... ... ... ... қарама-қарсы орналасқан.
Гранулалы цитоплазмалық байланыс егеуқұйрықтың зақымдалмаған бауыры гепатоцитінің жалпы цитоплазма мөлшерінің 12,3%-ын алады [14].
Көп ғалымдар белоктардың басым ... ... ... ... ... ... ... байланыста өтеді деп есептейді. Гольджи кешенінің везикула ... ... ... ... ... ... ... цитоплазмалы байланыс цитоплазмаға толық таралған: оның таралуы гликон жинақталған орындар мен бос рибасомалар және полисомалар.
Т.Ф.Ждаловтың мәліметтері бойынша ... ... ... ... агранулалы цитоплазмалық байланыс гранулалы цитоплазмалық байланыстан 1,5 есе аз. Гранулалы және ... ... ... ... ... 1,5-1,7 ... ...
Гепатоциттердің морфометрлік талдауы егеуқұйрықтың, тышқанның және адамның цитоплзмалық байланысы ... ... ... ... ... ... және ... цитоплазмалық байланыс қатынасы, олардың құрылымдық өзгерістері бауырға әсер ететін әр түрлі факторларға байланысты. Цитоплазманың 0,2-0,8% алатын пластинкалы ... ... ... ... ... ... және ... кешенін бағалауды ескере отырып клетканың әр түрлі қызметтік ... ... ... мүмкін.
Көбінесе зақымдалмаған жануарлардың гепатоцит митохондриясын кескенде дөңгелек және сопақ формада болады. Митохондрия кристалары қысқа, анық көрінеді, бірақ көп ... ... саны ... алады. Оның біраз бөлігін алатын тыныс алу және фосфорлану жүретін конденсацияланған формаға қатыса алатын орташа тығыздықты гранулярлы ... бар. ... ... митохондрия жиі кездеседі, әсіресе, потологиялық процесте көлемі үлкейеді. Бір гепатоцитте митохондрияның әр түрлі формаларының үйлесуін көп ... ... ... ... митохондриясы үнемі 9,4 тәулікте жаңарып тұрады. Клетканың 7,5-12 %-ы гликоген, 3,1%-ы май тамшылары, аз мөлшерде лизосомадан, ... ... ... ... өт ... жағынан жүреді.
Гепатоциттің ультрақұрылымдық ұйымы клетканың қызметік мағынасын білдіретін өз ерекшеліктері бар ... ... ... синтезі). Мұнымен түйіршікті және түйіршіксіз цитоплазмалық байланыстың дамуы жақсы байланысқан және оның мембраналары сыртқы митохондрия мембранасынмен түйіндес.
Бауыр қалыпты құрылымының ... үшін ... ... мен ... ... ... талап етеді. Тағам калориялығы жеткілікті және витаминдер, ... ... мен ... аминқышқылдары бар белоктар қоры болуы бұрыннан белгілі.
1.2 Физикалық жүктемелер мен ... адам және ... ... ... бейімделу мүмкіндігі мен жоғары қызметтік белсенділігін қолдауда физикалық жаттығулар рөлі барлығына белгілі. Дегенмен, физикалық жүктемелер физикалық нормадан асып ... ... ... жүйесінде бұзылулар, ағзаға кері әсер етеді. Тамақтану пластикалық және ... ... ету ... ... қызметтік жағдайын бақылайтын сыртқы ортаның мағызды факторы болып табылады. Әдебиеттердегі көптеген мәліметтер ... ... және ... ... ... минералды заттардың мөлшері, сапасы метаболизмді қалыптандыратын маңызды фактор.
Кешенде белоктық алмасу көрсеткішін тағамның белок ... ... және ... ... ... ... ... зерттеу ағзада ферменттік жүйенің қызметтік жағдайы өзгеріс тудырады.
С. Я. Капланский әріптестерімен жануар ... ... ... ... ... ... ... белок дефицитінің әсерінен тежелетінін дәлелдеді. Протеиндер мен көмірсулардың метаболизмі арасындағы тығыз ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Жоғары көмірсулы тағаммен қоректенген егеуқұйрықтың бауырында бақылаумен салыстырғанда пируваттан глюкозаның түзілуі 5,4 есе ... ... ... ... ... ... ... азот экскрециясы азайып, оның ретенциясы жоғарылайды.
Азоты қалыпты жағдайда және 600-700г глюкоза рационын алған егеуқұйрықты ... ... ... ... ... мен ... төмендеуі ұлпалық белоктар каскадының азаюымен байланысты болғанын көрсетті. Ағзаға белок ... оңай ... ... ... ... ... ... ферментативті ыдырау
процесін төмендетеді. - С. Я. Капланский.
Ағзаның негізгі энергия көзі болып табылатын көмірсулар глюкозаның эндогенді түзілу процесінде ... ... ... ... ... ... ... көрсетсе, организмде пластикалық қызметтік процестерді қамтамасыз етуде белоктарды толық қолдануға мүмкіндік жасайды.
Бұлшықет ... ... ... ... тамақтану энергия жұмсалу мен сыртқы ортаның жағдайында тек жұмысқабілеттілікті жоғарылату ... ғана ие ... ... ... ... ... келу ... жылдамдату және шаршаумен күресетін фактор болып табылады (31), сонымен қатар жеке компаненттердің артық немесе жетіспеуінен және рационалды емес ... ... мен ... ... ... қызметтік кейде морфологиялық өзгерістерге алып келеді.
Спортшылардың көмірсуға бай тамақтануында майлы тамақтануына ... ... ... көрсетеді және демалу кезеңінде қалпына келу процестері жылдам әрі ... ... ... ... Майлы тамақтану интенсивті созылмалы жүктеме болып табылады және ол бауырда нейтралды ... ... ... ... ... ... және ... қайта түзілуін төмендететін кері әсерлерімен сипатталады (32). Тағамда ... ... ... ... ұлпаларда кездесуін жоғарылатады (33).
Спортшылардың интенсивті физикалық жүктемелері витаминдер мен микроэлементтердің қажеттілігін жоғарылатуға алып келеді (34). ... ... ... ... ... ... ... факторларынан (белоктар, майлар, витаминдер және минералды элементтер) тұратын баланстылық болып табылады.
Цитофлуориметрия және биохимия әдістерімен егеуқұйрықтарда гликогеннің ... ... ... ... ... созылмалы әсері 6 ай бойында көрсетілген. Қалыпты жағдаймен салыстырғанда гепатоциттерде гликоген 2,8 есе жоғарылауымен сипатталатын бауыр циррозын тудырады. ... ... ... диетаны қолдану арқылы бауырдың қызметі мен құрылымының толық және ... ... ... ... (35).
Бауырдың май инфильтрациясы және липотропты заттар бауырдың қалыпты құрылымының сақталу үшін тамақтанудың сандық және сапалық қатынасына сәйкес ... ... ... ... ... ... бауырда майдың мөлшері 5% шамасында, сәйкес емес тамақтанудың әсерінен бауырда май 10-50% жоғарылайды, бұл белгілі бір ... ... ... ... келмейтін бауырдың зақымдануына алып келеді (36).
Максималды интенсивтілікті физикалық жүктеменің егеуқұйрық бауырына әсерін зерттеу барысында егеуқұйрықтың жүзу жүктемесі кезінде синусоидада ... ... ... ... ... ... ... Купфер клеткалары, біріктіруші ұлпаның қабықшасы белгіленген. Гепатоциттердің ультрақұрылымы белсенді белок синтезі процесін, бос рибосомаларды, гликогеннің жоқтығын, липидтердің жиналуы мен ... ... Бұл ... компенсаторлық процесс ретінде қаралады және жүзу жүктемесі барысында бұлшықеттерде 6,5% белоу жұмсалады (37,38).
Тамақтану қалыпты метаболизм процесі ... мен ... ... ... ... ... ... рөл атқарады. Интенсивті бұлшықет қимылында рационға жануар текті белоктар, витаминдер және минералды заттар мөлшерін жоғарылату ұсынылады, ал май қоры ... майы ... ... ... калориялығы физикалық жүктемені атқарудағы энергия жұмсауға сәйкес келуі керек. Рационның негізгі тағамдық ингридиенттері тепе-теңдікті сақтауы организмнің физикалық белсенділігі жағдайы мен ... ... ... ... бірі ... табылады.
2. ЗЕРТТЕУ МАТЕРИАЛЫ МЕН ӘДІСТЕРІ
2.1. ... ... мен ... ... дене ... 130-140 гр 15 ... егеуқұйрықтарға жүргізілді. Зерттеу барысында барлық жануарлар жеке торларда ұсталды және ЗАО ... ... ... ... қабылдап отырды. Кесте.№1
Күнделікті тамақтандыру алдында жануарлардың салмағын өлшеп отырдық. ... ... ... ... 9 және 10 аралығында жүргіздік. Микроскопиялық және электрондық-микроскопиялық объектісі - егеуқұйрық бауыры. Барлық жануарларды 3 топқа ... топ - ... ... ... және бір ай ... +18-200С суда 30 минуттық жүзу түріндегі физикалық жүктемеде болатын бақылау жануарлары.
* Топ - көмірсуға бай ... ... және бір ай ... ... суда 30 ... жүзу ... физикалық жүктемеде болатын жануарлар.
* Топ - майлылығы жоғары рацион алатын және бір ай бойында +18-200С суда 30 ... жүзу ... ... ... ... ... жүргізу мерзімі - 30 күн.
Бақылау және ... ... ... ... және ... ... ... Олардың тәуліктік рационы орташа 25 грамм шамасын құрады. Жануарлар декапитациясын тәжірибенің 30 тәулігінде жүргіздік.
Гистологиялық зерттеулер үшін ... ... ... 10% ... ерітіндісінде фиксацияланды. Гистологиялық кескіндерді боядық, зерттедік, суретке түсірдік. Электрондық-микроскоптық зерттеулер үшін бауыр
ұлпасының бір бөлшегін алып, 2,5% глютаральдегид ерітіндісінде кейін 1% ... ... ... ... ... ... ... бойынша спиртпен биоптат алдық. Жартылай жұқа кескіндер метилен көгімен, азура-2 және негізінен фуксинмен боялды. Ультражұқа кескіндерді "Reichert"ультрамикротомда дайындадық, уранилацетат пен ... ... ... ... ... ... кескіндерді бақылауды және суретке түсіруді ЭВМ-100Л электрондық микроскопында жүргіздік.
КЕСТЕ №1
ТӘЖІРИБЕЛІК ДИЕТАНЫҢ ҚҰРАМЫ
Тәжірибелік
диеталар
Базалық рацион
Көмірсуға бай
Майлылығы ... ... ... ... ... ... қоспа
10
10
10
калориялығы
4363
4354
437,1
КЕСТЕ №2
ТӘЖІРИБЕ БАРЫСЫНДА ЕГЕУҚҰЙРЫҚТАРДЫҢ САЛМАҒЫ
ДИЕТА
БАСТАПҚЫ САЛМАҒЫ
КҮНДЕР
БАРЛЫҒЫ
10
20
30
Қалыпты рацион + физикалық жүктеме
130-140гр.
10+-5
15+-10
25+-15
170-180
Көмірсуға бай рацион + физикалық жүктеме
130-140гр.
10+-5
10+-5
10+-5
155-160
Майлылығы жоғары ... + ... ... ... ... МЕН ОЛАРДЫ ТАЛҚЫЛАУ.
З.1. Қалыпты рационда және жүзу түріндегі физикалық ... ... алып ... ... ... ... ... 30 тәулік қалыпты рационда және жүзу түріндегі физикалық жүктемені күнделікті алып отырған бақылау тобындағы жануарлардың дене массасы орташа 30-32% -ға ... Жүзу ... ... 3-5 ... бойы ... ... қозған, тынышсызданған күйде болды және бірнеше минут тағамға жоламады. Сырттай олар осы ... ... ... ... ... бойынша бауыр құрылымы бұзылмаған (сурет 1). Гепатоциттердің ... ... ... жеке ... қара ... ... ... майда және орташа май тамшылары көрсетілген. Гликоген түйіршіктері ацинус аумағына ... ... ... ... ішкі де, ... ... аумағынан көп мөлшерде құлпынай түстес үлкен түйіршіктер көрінеде. Дистрофиялық, некроздық өзгерістер анықталмаған.
Осы топтағы егеуқұйрық бауырын электрондық-микроскопиялық зерттеу дозалық физикалық ... ... ... ... ... көрсетті. Бауыр клеткалары ядросында белсенді хроматин-эухроматин есебі жоғарылаған. Ядрошықтар үлкен, қалыпты жағдайда түйіршікті құрылымды. Перинуклеарлық кеңістігі жіңішке. ... ... емес және ... ... ... сызық бойы таралған (сурет2). Клетканың белок синтездеуінің белсендігін көрсететін ядролық саңылаулар, сонымен ... ... мен ... ... ... ... мөлшері жоғарылаған.
Физикалық жүктемеден кейінге қалыпты рациондағы Егеуқұйрық бауырының микроскопиялық құрылымы
Ж - май тамшысы; Гп - ... Гл - ... ... ... ... ... 30 ... жүзуден кейінгі ядро гепатоцитінің ультрақұрылымы
ЯО - гетерохроматинмен байланысқан ядро қабықшасы; ГЭР - түйіршікті эндоплазмалық ретикулум; М - митохондрия. ... ... ... ... клетканың негізгі энергетикалық органоиды - митохондриясының мөлшері мен ... ... ... Олардың арасында АТФ синтезінің күшейгенін көрсететін мембранааралық кеңістік пен матрикстің тығыздығына қалыпты қатынастағы қалақты митохондриялар үлесі көбейген (сурет3). ... ... ... ... ... ... ... жарықтанған, кристалары қысқарған. Митохондрияның түйіршікті эндоплазмалық ретикулумның кеңейген каналдарымен тығыз байланысы және олардың ісінуі ... ... алып ... ... цитоплазмасында ауыр белок синтезін көрсетеді.
Қалыпты рациондағы 30күндік жүзуден кейінгі гепатоцит митохондриясының ультрақұрылымы
М - ... ... ... ... ... гликоген мөлшері бауыр гепатоцитінде азайған. Жекеше май тамшылары мен липофусцин ... ... ... перисинусоидты кеңістігі кеңейген және мақта тәрізді массамен толтырылған.
Егеуқұйрықтардың күнделікті жүзуі бауырда белок және көмірсу синтезін ... ... ... ... ... ... ... алып келді. Бұл морфологиялық гепатоциттердің қайта құрылуы құрылымдық-физиологиялық нормадан шықпай тәжірибедегі жануарларға стрестік физикалық әсер ... ... ... көрсетеді. Органоидтардың құрылымдық емес өзгерістер қызметтік жүктемелер нәтижесінде бірден ... ... ... көмірсулы витаминденген диетада 30 күн жүзу жүктемесінде болған ... ... ... және ...
Тәжірибелік топтардағы барлық егеуқұйрықтар физикалық жүктемелерді айтарлықтай қалыпты ... ... ... бойынша бауыр ұлпасының құрылымдың келбеті бұзылмаған. Үлкен көлемдегі гепатоциттер қос ... ... ... Цитоплазмада жеке гепатоциттер өте ұсақ май түйіршігі көрінеді (сурет4). Әр ... ... мен ... ие ... түйіршіктері барлық ацинус аумақтарында гепатоциттердің көп бөлігі қарастырылады. Әсіресе, гликоген түйіршіктері ацинустың бірінші аймағында орналасқан цитоплазмадағы гепатоциттерде орналасқан. Осында ... ... ... тыс гликоген жиналуы байқалады. Қантамырлар кеңейгендіктен жеке эритроциттер көрінеді.
Жоғары көмірсулы ... 30 күн жүзу ... ... ... бауырының гистологиялық құрылымы
Ж-май тамшылары;Гл-гликоген; ұлғайту 300
сурет 4.
Бұл топтағы егеуқұйрықтардың бауырын электрондық-микроскопиялық зерттеу ядро қабықшасының аумағының үлкейгендігін және оның ... ... ... ... алып ... ... гепатоциттер үлкен ядролары жеңіл толқынды ядро қабықшасындағы сызықтарға ие екендігін көрсетті. Конденсирленген хроматин негізінен ядро ... ... ... ... ... ... эндоплазмада көп мөлшерде рибосомалар және нәзік фибрилярлы материалдармен көптеген тығыз түйіршікті эндоплазмалық ретикулум ... ... ... ... ... ... ұсақ везикулаларының көп мөлшері белгіленген. Тығыз және ұсақ митохондриялар полиморфтығымен сипатталған. Қалыпты жағдайда олар өте әлсіз электрондық ... ... пен ... ... ... ... ыдырағандағы өнімдерді және метаболизмнің кейбір өнімдерін залалсыздандыруға қатысатын пероксисомалар белгіленген. Бұл органеллалар ... ... емес ... ... ... ... белгілі (36). Гликоген түйіршіктерінің мөлшері бақылаумен салыстырғанда азайған.
Мұнымен, гисто- және ультрақұрылымдық өзгерістер белоктық және көмірсулық алмасу ... ... ... гепатоциттің пероксисомасы мен түйіршіксіз эндоплазмалық ретикулумның қамтамасыз етуінен бауырдың жоғары детоксикация қызметіне көз ... ... ... ... ... ... жоғары көмірсутекті витаминденген рационды физикалық жүктемемен қатар алған егеуқұйрықтар қалыпты вивар рационымен тамақтанған жануарлармен салыстырғанда ... ... ... ... көмірсутекті рационды 30 күндік жүзу барысында алғаннан кейінгі ... ... - ... ... ... М - митохондрия;
Гл - гликоген. Ұлғайту 18000.
сурет5
3.3. Майлылығы жоғары диетада 30 күндік физикалық жүктемеден ... ... ... ... және ультрақұрылымы.
Бұл тәжірибелік топтағы егеуқұйрықтардың дене массасы орташа 45-50% өскен және сырт көзге жануарлар семірген, аз белсенді көрінеді. Олар ... ... ауыр ... ... ... ... жүзуден кейінгі 10-15 минут бойы өте қозған ... ... және ұзақ ... ... жақындамады.
Гепатоцит ядросын электрондық-микроскоптық зерттеу кезінде конденсирленген хроматинмен байланысқан көлемді екендігі анықталған (сурет6). Ұзын және ... ... ... ... ... өзіне көп мөлшерде рибосомаларды орналастырған және митохондриямен тығыз ... ... ... және ... ... және ... электрондық тығыздықты матрикстер мен анық байқалатын кристалардан тұрады.
Майлылығы жоғары рациондағы 30 күндік физикалық дүктемеден кейінгі гепатоциттердің ультрақұрылымы
Я - ... Гл - ... ... ... ... әр ... көлемдегі дөңгелек формадағы липид тамшылары көрінеді. Олар ядроның айналасында, гепатоцит цитоплазмасының перифериясында орналасқан. Гликоген түйіршіктері тығыз сақиналы липидті сақинамен ... және ... ... айқын емес құрылым болды. Гликогенге майдың трансформациясы деп айтуға болады (сурет7).
Майлылығы жоғары ... 30 ... ... ... ... ... ультрақұрылымы
Л - липид тамшылары; М - митохондрия. Ұлғайту13500.
сурет7.
Майдың артық бөлімі гликогенге айналатыны маңызды бейімделу мағынасын білдіретіні белгілі. ... ... ... ... анық ... ... май дистрофиясын айтуға болады.
ҚОРЫТЫНДЫ
* Егеуқұйрықтардың төмен калориялы витаминделген тағамдармен тамақтануы егеуқұйрық жүзу түріндегі физикалық жүктемеге бейімделу ... ... ... ... ... ... ... клеткасындағы митохондрия мен түйіршікті эндоплазмалық ретикулумның ультрақұрылымдық өзгерісі компенсаторлық реакция деңгейінің жоғарырақ екендігіне көз ... ... ... ... ... түйіршіксіз эндоплазмалық ретикулум және пероксисоманың қамтамасыз етуімен ... ... ... ... отырды.
* Егеуқұйрықтардың майлы жоғарыкалориялық тағаммен тамақтану созылмалы шамадан тыс тамақтанған жануарлар организмінің бейімделу-компенсаторлық ... ... көз ... 30 күндік физикалық жүктеме әсерінде сақталу барысында бауыр клеткалары мен ұлпаларына айтарлықтай ... ... алып ...
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
* В.И. Зайцева, Клиническая диагностика внутренних болезней с/х животных3 изд. М., 1971 ... ... А.И., ... домашних животных 3 изд. М., 1975 г.
* ... И.Ф., ... П.А., ... ... ... 3 ... 1976.
* Бреслер В.М., Черногрядская Н.А. Нормальная и патологическая цитологияпаренхимы ... - Л.: ... ... ... Л.П. Печень и регуляция менсуточного обмена. - М.: Наука,1987. |
* Вальдман А.Р. ... и ... - ... ... Рига ... ... В.М. ... и патология печени. - Т: Ташкентскийуниверситет, 1971.
* Воробьев С.М. Питание и здоровье. - М.: Наука, ... ... И.М. ... ... и нефрологии детского возраста. -Т,:Горьковский мед. институт. 1971.
* ... И.П. ... ... ... и ... ... - К:Здоровье. 1971.
11.Loud A.V. Quantitative stereolodical deserihtion of ultrastructure of normal rat
liver parenchymal cells.-I ... 1968, v.37 ... А., ... И. Эндогенные ингибиторы клеточной пролиферации.
(Пер. с англ.) М., 1982.
13.Беляева И.Д. Особенности ... ... ... ... - Цитология, 1973., т. 13 № 10.
14.Жданова Т.Ф.Ультраструктура ... при ... ... и
стимуляции регенерации хорионическим гонадотропином. Автореф. канд.
дис. Горький, 1980.
15.Chaemer M., Fouchier I.,etal, Immunoenzymatic demonstration of ... presence of ... ... and albumin in a same ... their ... localization-In: Electron Microscop.V.2.Joronto, 1978.
16.Foucrier.I. et al, Demonstration ultrastructurale de la synthese de la transfenine
dans le foie de rat adult.-C.r. Acad. ... ... E.R. ... of the liver- ... M., Cech S. Fine ... and ... of the amantitative
ocyrrence of elgi apparatus in the hepatocytes of some ... М.М. ... ... ... в ... - Арх. ... 1971. Т. 33. №10.
20.Левин А., Сикевиц Ф. Структура и функция клетки (Пер. с англ.). М., ... H. ... ... ... der leber Berlin. ... Д.С., Втюрин Б.В.Электронная микроскопия деструктивных и
регенераторных внутриклеточных процессов.М., 1967.
23.Секамова С.М., Бекетова Т.П. О функциональном значении темных и
светлых клеток. - Арх. ... 1975 т.37, ... А.А. Роль ... в ... ... о ... - М., Наука,
1974, - 127с.
25.Покровский А.А. Метаболические аспекты фармакологии и токсикологии
пищи. - М,: Медицина, 1979. - 184с.
26.Капланский С.Я., ... И.И., ... Ж. ... малобелковой
диеты на процессы дезаминирования, переаминирования и синтеза
аминокислот в печени и почках. - Биохимия, 1945, с ... С.Я.О ... ... ... при ... и их ... - Вопр. Мед. химии, 1957, т. Ш, вып. 5, с.
340-350.
28.Капланский С.Я. ... ... ... ... их ... и
клиническое значение. - Терапевтический архив, 1965, т. 37, №6, с. 3-10.
29.Уайт А., Фендлер Ф., Смит Э., Хилл Р., ... И. ... ... - М.:
Мир, 1981.-c.590
SO.Confield L.Chytil F. Effect of low lysine on rat prote in ... ... А.А. ... фактор биохимической адаптации -Вкн:
Проблемы биохимической адаптации М., 1965 г. стр-3-5
32.Яковлев П.Н. Пангамовая кислота (ви.В15), как фактор адаптации и
интесивной ... ... ... 1977 г. Т-13, №4, ... Ю.Н. Биохимия белкового питания-Рига:Винатне, 1965 г. С468
34.Дембо А.Г. "Актуальные проблемы современной спортивной медицины" М,
Медицина, 1980 г. -С 234-250
35.М.В. Кудрявцева, А.В. ... и др. ... ... ... ... ... крыс в ... питания высокоуглеводной диетой. Институт
цитологии РАН, С - Петербург. Цитология, 1998. Т.40. ... А., ... и ... ... ... ... ... наук Венгрии Будапешт 1961 г.
37.Сээне Т.П., Умнова М.М., Новоселова И.Л. Функциональная
микроморфология скелетных мышц. - Тарту, 1989.
38.Kaasir P., Alev K.Seene ... Anim ... ... Т.П. ... О.В. ... ... при истощающей физической нагрузке. Институт проблем экологии и
эволюции. РАН, Москва. Морфология и патоморфология. Стр. 101-105.
40.Лопухин Ю.М. и др. ... ... ... ... и ... - М., Медицина, 1977, 257 с.
41.Авцын А.П., Шахламов В.А., Ультраструктурные основы патологии клетки. -М., ... ... ... ... ультраструктур гепатоцитов крыс. Исследовались морфологические показатели печени при комбинированном ... ... ... и ... ... ... с ... энергетической ценностью.
Показано наличие выраженной жировой дистрофии гепатоцитов у крыс, находившихся на высококалорийной сбалансированной диете, а ... ... ... пищей выявило отсутствие наблюдаемых явлений.
Түйіні
Бұл жұмыста егеуқұйрықтар гепатоциттерінің
ультраструктураларының мәлітеттері келтірілген. Денеге физикалық күш түcipy және әр түрлі энергетикалық бағалылығы бар толық тамақ ... ... ... ... ... көрсеткіштері зерттелді.
Жоғары калориялық тамақ диетасындағы егеуқұйрықтарда гепатоциттердің май дистрофиясының айқын көрінуі, ал төмен калориялы витаминделген ... ... ... ... май ... құбылысының болмайтындығы көрсетілді.
Rezume
The work is devoted to study ultrastructural changes of hepotocytes of rats by compinated action of physical pressure am feeds vomal ration with ... ... ... was shown the rats find of in the highe ... feeding has fat distrophia of hepotocytes. Prelimenary feeding by vitamizated feeds not nolused observed change of ...

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Егеуқұйрықтардың өкпе эпителийіне жоғары температураның әсері20 бет
Жануарлар әлемі туралы6 бет
6М070100 «Биотехнология »мамандығының «Тағам өнімдерінің биотехнологиясы» пәнінің тәжірибелік сабақтары бойынша ӘДІСТЕМЕЛІК НҰСҚАУЛАР12 бет
«Қаржылық жағдайы» категориясын талдау объектісі ретінде теориялық зерттеу; қаржылық жағдайын талдау көрсеткіштерін жетілдіру бойынша тәжірибелік ұсыныстар. «Kazakhstan Trading Company» ЖШС мысалында70 бет
Аймақтарда автокөлікпен тасымалдауды ұйымдастыру мен басқаруды жетілдірудің тәжірибелік негіздері133 бет
Аналитикалық химияның ғылыми және тәжірибелік маңызы12 бет
Ауыл шаруашылығында жүргізілетін тәжірибелік жұмыстар55 бет
Банктік қызметтер нарығын кешенді зерттеу негізінде, отандық және шетел тәжірибесін талдай отырып, халыққа банктік қызмет көрсетуді жетілдіруге бағытталған әдістемелік және тәжірибелік ұсыныстары73 бет
Бастауыш сынып оқушыларының өзіндік жұмыс үрдісіндегі дамыта оқытудың теориялық және тәжірибелік негіздері31 бет
Бастауыш сыныпта математиканы оқытуда өзіндік жұмысты ұйымдастырудың тәжірибелік іс-әрекеті15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь