Тәжірибелік егеуқұйрық бауырының ультрақұрылымы


КІРІСПЕ

ӘДЕБИЕТКЕ ШОЛУ
Бауырдың нәзік құрылымды клеткаларының кейбір артықшылықтары
Физикалық жүктемелер мен тамақтану адам және жануарлар бауырына әсері

ЗЕРТТЕУ МАТЕРИАЛЫ МЕН ӘДІСТЕРІ
Зерттеу материалы мен әдістемесі

ЗЕРТТЕУ НӘТИЖЕЛЕРІ МЕН ОЛАРДЫ ТАЛҚЫЛАУ
Қалыпты рационда және жүзу түріндегі физикалық жүктемені күнделікті алып отырған егеуқұйрық бауырларының гисто.ультрақұрылымы
Жоғары көмірсулы витаминденген диетада 30 күн жүзу жүктемесінде болған егеуқұйрық бауырының гисто. және ультрақұрылымы
Майлылығы жоғары диетада 30 күндік физикалық жүктемеден кейінгі егеуқұйрық бауырының гисто. және ультрақұрылымы
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Егеуқұйрықтардың төмен калориялы витаминделген тағамдармен тамақтануы егеуқұйрық жүзу түріндегі физикалық жүктемеге бейімделу мүмкіндігін айтарлықтай жоғарылатты.
Осы топтағы егеуқұйрықтардың бауыр клеткасындағы митохондрия мен түйіршікті эндоплазмалық ретикулумның ультрақұрылымдық өзгерісі компенсаторлық реакция деңгейінің жоғарырақ екендігіне көз жеткізді. Алмасу процестерінің интенсификациясы гепатоциттердің түйіршіксіз эндоплазмалық ретикулум және пероксисоманың қамтамасыз етуімен жоғары детоксикациялық қызметімен жүріп отырды.
2. Егеуқұйрықтардың майлы жоғарыкалориялық тағаммен тамақтану созылмалы шамадан тыс тамақтанған жануарлар организмінің бейімделу-компенсаторлық мүмкіндіктерін төмендеткеніне көз жеткізетін 30 күндік физикалық жүктеме әсерінде сақталу барысында бауыр клеткалары мен ұлпаларына айтарлықтай морфофункционалдық талпынысқа алып келді.
1. В.И. Зайцева, Клиническая диагностика внутренних болезней с/х животных
3 изд. М., 1971 стр.41
2. Акаевский А.И., Анатомия домашних животных 3 изд. М., 1975 г.
3. Иванов И.Ф., Ковальский П.А., Цитология, гистология, эмбриология. 3 изд.,
М. 1976.
4. Бреслер В.М., Черногрядская Н.А. Нормальная и патологическая цитология
паренхимы печени. - Л.: Наука, 1969.
5. Романенко Л.П. Печень и регуляция менсуточного обмена. - М.: Наука,
1987. |
6. Вальдман А.Р. Питание и пищеварение. - Изд-во: Зинатис, Рига 1987.
7. Маджидов В.М. Физиология и патология печени. - Т: Ташкентский
университет, 1971.
8. Воробьев С.М. Питание и здоровье. - М.: Наука, 1989.
9. Солопаева И.М. Вопросы гепатологии и нефрологии детского возраста. -Т,:
Горьковский мед. институт. 1971.
10. Скакун И.П. Фармакотерапия заболеваний печени и желчных путей. - К:
Здоровье. 1971.
11.Loud A.V. Quantitative stereolodical deserihtion of ultrastructure of normal rat
liver parenchymal cells.-I Cell.Biol, 1968, v.37
12.Балаж А., Блажес И. Эндогенные ингибиторы клеточной пролиферации.
(Пер. с англ.) М., 1982.
13.Беляева И.Д. Особенности пролиферации клеток регенерирующей печени
крыс. - Цитология, 1973., т. 13 № 10.
14.Жданова Т.Ф.Ультраструктура гепатоцитов при хроническом гепатите и
стимуляции регенерации хорионическим гонадотропином. Автореф. канд.
дис. Горький, 1980.

15.Chaemer M., Fouchier I.,etal, Immunoenzymatic demonstration of the
simultaneous presence of transferrin, hemopexin and albumin in a same hepatocyte
and their ultrastractural localization-In: Electron Microscop.V.2.Joronto, 1978.
16.Foucrier.I. et al, Demonstration ultrastructurale de la synthese de la transfenine
dans le foie de rat adult.-C.r. Acad. Sci.l976.D.288 N15
IV.Weibel E.R. Morphometru of the liver- Castroenterology,1959,v37,N5
IS.Zimova M., Cech S. Fine morphology and evoluation of the amantitative
ocyrrence of elgi apparatus in the hepatocytes of some vertebratesser.
Med.l981.v.54.N6
19.Калашникова М.М. Функциональная морфология ультраструктур
гепатоцитов в онтогенезе. - Арх. Патол., 1971. Т. 33. №10.
20.Левин А., Сикевиц Ф. Структура и функция клетки (Пер. с англ.). М., 1971.
2I.David H. Submicroshopishe Ortho-und Pathomorpholodie der leber Berlin. 1964.
22,Саркисов Д.С., Втюрин Б.В.Электронная микроскопия деструктивных и
регенераторных внутриклеточных процессов.М., 1967.
23.Секамова С.М., Бекетова Т.П. О функциональном значении темных и
светлых клеток. - Арх. Патол., 1975 т.37, №8.
24.Покровский А.А. Роль биохимии в развитии науки о питании. - М., Наука,
1974, - 127с.
25.Покровский А.А. Метаболические аспекты фармакологии и токсикологии
пищи. - М,: Медицина, 1979. - 184с.
26.Капланский С.Я., Березовская И.И., Шмерлинг Ж. Влияние малобелковой
диеты на процессы дезаминирования, переаминирования и синтеза
аминокислот в печени и почках. - Биохимия, 1945, с 401-406.
27.Капланский С.Я.О нарушениях обмена аминокислот при белковой
недостаточности и их устранении. - Вопр. Мед. химии, 1957, т. Ш, вып. 5, с.
340-350.
28.Капланский С.Я. Изменение белков сыворотки крови, их специфичность и
клиническое значение. - Терапевтический архив, 1965, т. 37, №6, с. 3-10.
29.Уайт А., Фендлер Ф., Смит Э., Хилл Р., Леман И. Основы биохимии - М.:
Мир, 1981.-c.590
SO.Confield L.Chytil F. Effect of low lysine on rat prote in metabolism.-
I.Nutr.,1978,vl08.N8.p.l343-1347
31 .Покровский А.А. Алиментарный фактор биохимической адаптации -Вкн:
Проблемы биохимической адаптации М., 1965 г. стр-3-5
32.Яковлев П.Н. Пангамовая кислота (ви.В15), как фактор адаптации и
интесивной мышечной деятельности -Вопр.медхимии, 1977 г. Т-13, №4, с339-343
ЗЗ.Кремэр Ю.Н. Биохимия белкового питания-Рига:Винатне, 1965 г. С468
34.Дембо А.Г. "Актуальные проблемы современной спортивной медицины" М,
Медицина, 1980 г. -С 234-250
35.М.В. Кудрявцева, А.В. Емельянов и др. Реабилитация
гликогенообразовательной функции гепатоцитов цирротически измененной
печени крыс в условиях питания высокоуглеводной диетой. Институт
цитологии РАН, С - Петербург. Цитология, 1998. Т.40. №213.
36.Фишер А., "Физиологическая и экспериментальная патология печени". Изд-
во Академии наук Венгрии Будапешт 1961 г.
37.Сээне Т.П., Умнова М.М., Новоселова И.Л. Функциональная
микроморфология скелетных мышц. - Тарту, 1989.
38.Kaasir P., Alev K.Seene T.//Scand.J.Iab Anim Sci-1996-Vol.23.-№l-P.35-39
39.M.M. Калашникова, Т.П. Сээне, О.В. Смирнова.Ультраструктура клеток
крыс при истощающей физической нагрузке. Институт проблем экологии и
эволюции. РАН, Москва. Морфология и патоморфология. Стр. 101-105.
40.Лопухин Ю.М. и др. Ультраструктурные основы жизнеспособности печени,
почек и сердца - М., Медицина, 1977, 257 с.
41.Авцын А.П., Шахламов В.А., Ультраструктурные основы патологии клетки. -М., 1979.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1300 теңге




Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі

Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті

Элиманова Ж.С.

ТӘЖІРИБЕЛІК ЕГЕУҚҰЙРЫҚ БАУЫРЫНЫҢ УЛЬТРАҚҰРЫЛЫМЫ

ДИПЛОМНАЯ РАБОТА

Мамандық 060700 - Биология

Алматы 2013

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ

1
ӘДЕБИЕТКЕ ШОЛУ

1.1
Бауырдың нәзік құрылымды клеткаларының кейбір артықшылықтары

1.2
Физикалық жүктемелер мен тамақтану адам және жануарлар бауырына әсері

2
ЗЕРТТЕУ МАТЕРИАЛЫ МЕН ӘДІСТЕРІ

2.1
Зерттеу материалы мен әдістемесі

3

ЗЕРТТЕУ НӘТИЖЕЛЕРІ МЕН ОЛАРДЫ ТАЛҚЫЛАУ

3.1
Қалыпты рационда және жүзу түріндегі физикалық жүктемені күнделікті алып отырған егеуқұйрық бауырларының гисто-ультрақұрылымы

3.2
Жоғары көмірсулы витаминденген диетада 30 күн жүзу жүктемесінде болған егеуқұйрық бауырының гисто- және ультрақұрылымы

3.3
Майлылығы жоғары диетада 30 күндік физикалық жүктемеден кейінгі егеуқұйрық бауырының гисто- және ультрақұрылымы

ҚОРЫТЫНДЫ

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

Реферат
Тәжірибедегі егеуқұйрық бауырының ультрақұрылымы тақырыбындағы бітіру жұмысы қолданылған 41 әдебиеттер көзі мен 7 суреті бар 27 беттен тұрады.
Кілттік сөздер: жоғары көмірсутектік рацион, жоғары майлылық рационы, физикалық жүктеме, гликоген, май дистрофиясы.
Зерттеу объектісі: егеуқұйрықтың бауыр клеткалары.
Зерттеу мақсаты: физикалық жүктеме мен әр түрлі тамақтану рациондарында егейқұйрық бауырының ультрақұрылымдық өзгерістерін зерттеу.
Зерттеу әдістері: электрондық-микроскоптық.
Зерттеу нәтижесі: электрондық-микроскоптық зерттеулер физикалық жүктемелер негізінде түрлі тамақтану рациондарында егеуқұйрықтың бауырында ультрақұрылымдық өзгерістерді көрсетті.

Кіріспе
Соңғы онжылдықта салауатты өмір салты сұрақтары әр түрлі қоғамның қызығушылығын жоғарылатуда. Адам және жануарлар ағзасында үнемі зат алмасу және энергия түзілу жүреді. Сонымен бірге ағзада бірқатар қорғану-бейімделу процестер өтеді. Бауырдың қорғану реакциялар кешені ағзада энергиялық процестерді құрумен қатар түрлі синтетикалық жолдарды өзгертеді.
Физикалық жүктеме мен тамақтану адамның қалыпты денсаулық жағдайына әсер ететін көптеген факторлардың бірі. Дәл осы факторлар ағзаның тұрақтығына және жоғары жұмыс қабілетіне, маңызды қызметтік жүйелер жағдайына қолдау көрсетеді. Бауыр зат алмасуда маңызды рөл атқарады және ағзада әр түрлі стрестік жүктемелер мен тағам сипатына сезімтал келеді.
Осыған байланысты зерттеудің міндеттері келесідей:
1. Жоғары интенсивті ұзақ физикалық жүктемеде ақ егеуқұйрықтың бауыр клеткасының ультрақұрылымдық өзгерістерін зерттеу;
2. Әр түрлі пластикалық және энергиялық құнарлы тамақтану рационы мен физикалық жүктемелердің бауыр клеткасының ультрақұрылымына бірлескен әсерін зерттеу.


1 Әдебиетке шолу
1.1 Бауырдың нәзік құрылымды клеткаларының кейбір артықшылықтары
Адам және жануарлар бауыр клеткаларының жұқа құрылымы тек негізгі жақтарынан зерттелген. Бауыр - ағзаның ішкі ортасының қалпын сақтау, қан айналым, зат алмасу, ас қорыту процестеріне қатысатын адам және жануарлар ағзасындағы ең үлкен без [1, 2].
Гистологиялық зерттеулер көмегімен бауырдың көпбұрышты кіші паренхима аудандары - бауыр бөліктерінен тұратыны белгілі [3]. Бауыр үйлескен және бөліктер құрылымы мүшенің қантамырлар жүйесінің құрылымына негізделген. Бауырға бауыр артериясы мен воротная көктамыры кіреді. Екі тамыр да үйлескен, сегментті, бөлікті аралық бөліктерге таралады. Дольковой аралық артерия мен көктамыр бірін бірі ораған және шектеп дольковой артерия мен көктамырды айналып өтеді. Соңғылары орталық көктамыр құрылатын орталыққа радиальды бағытта талпынатын және бауыр бөліміне енетін бауыр синустарына таралады. Соңғысы долькаға кіріп долька асты көктамырға, периферия бөлігі долька айналасындағы артериялық ұштық тарамдары бауыр синусоидасына құйылады.
Осылай синусоидада көктамыр және артерия қандары араласады. Синусоида аралығында радиалды тяжамен гепатоцит бауыр клеткалары орналасады. Олар 1-2 үлкен дөңгелек ядролы және дамыған органеллалы көп гранды формалар. Электрондық-микроскоптық зерттеулер гепатоциттің синусоидаға айналған бетінде микротүтіктер бар екенін көрсетеді. Синусоиданың қабырғасы фагоцитозға қабілетті эндотелиден құралған. Синусоида эндотелиінде базальды мембрана болмайды және қанмен гепатоцит араласқанда зат алмасуды қамтамасыз ететін қан плазмасымен толтырылған синусоидты кеңістікпен қоршалған. Екі көрші гепатоцит беткейлігінде қабырғасы жоқ өт қантамырларынан - астаушалар түзіледі. Оның рөлін гепатоциттің плазмолеммасы атқарады. Өт қантамырлардың беті тегіс емес микротүтікшелермен қапталған. Соңғысы бөлік аралық көктамыр мен артерия арасындағы бауыр триадасы құрамында орналасқан. Бауыр балкасы агриофильді волокна, липоциттер, каллогенді волокнадан тұратын синусоида айнала кеңістігі немесе Диссе кеңістігі орналасқан. Липоциттер цитоплазмада көптеген май тамшылары бар және кеңістік жылдам кеңейгендедиагностикалық белгіні анықтайтын патология болып саналады.
Бауыр клеткасы - гепатоциттер жалпы бауыр клеткаларының 60% құрайды, екіядролы және полиплоидты клеткалар жиі кездеседі.
Гепатоциттер РНҚ-дан, белоктардан, гликогеннен тұрады. Соның ішінде тотығу-тотықсыздану ферменттер мен несепнәр түзуге қабілетті диксантиннесепнәр-фертменттері ерекшеленеді. Қанмен тасымалданатын заттар бауырда химиялық өзгеріске ұшырайды және қайта құрылу жүреді; дезаминдену, жаңа амин қышқылдар түзілу, қан клеткаларының маңызды белоктары мен бауыр белоктарының биосинтезі қарқынды жүреді. Бауырда глюкозадан, фруктозадан, галактозадан гликоген синтезделеді. Сонымен қатар май қышқылдары мен глицериннен майдың синтезделуі және майды глицерин мен май қышқылдарына ыдырату қабілетіне ие. Минералды заттар мен гормондар алмасуына қатысады. Қанды деполайды, қан ұюға қабілетті заттар, фибриногенді өндіреді.
Электронды микроскоптау гепатоциттерде митохондрия, Гольджи аппараты, агранулалы эндоплазмалық тор, гранулалы эндоплазмалық тор жақсы дамығанын анықтады. Гепатоциттер жоғары регенераторлық қабілетке ие [8, 9, 10].
Гепатоциттердің айтарлықтай қызметік және ультрақұрылымдық біркелкі емес [11, 12, 13].
Гепатоциттер қздері сияқты клеткалармен өт қылтамырлары аумағында орналасқан дисмасомалар көмегімен, сонымен бірге жай және құлп байланыстар көмегімен байланысады.
Ядролар дөңгелек формаға ие, хроматиндері біркелкі бөлінген. Ядро қабығы ядро мен цитоплазма арасындағы үнемі алмасу жүріп отыратын көптеген саңылаулар бар. Гепатоциттің цитоплазмасында гранулалы цитоплазмалық байланыс мембранасының саны өте аз болады. Гранулалы байланыс каналшалары қарама-қарсы орналасқан.
Гранулалы цитоплазмалық байланыс егеуқұйрықтың зақымдалмаған бауыры гепатоцитінің жалпы цитоплазма мөлшерінің 12,3%-ын алады [14].
Көп ғалымдар белоктардың басым бөлігі соның ішінде альбуминнің синтезі гранулалы цитоплазмалы байланыста өтеді деп есептейді. Гольджи кешенінің везикула мембранасында гемопектин, трансферрин, альбумин белоктары анықталған.
Агранулалы цитоплазмалы байланыс цитоплазмаға толық таралған: оның таралуы гликон жинақталған орындар мен бос рибасомалар және полисомалар.
Т.Ф.Ждаловтың мәліметтері бойынша егеуқұйрықтың зақымдалмаған гепатоцит цитоплазмасында агранулалы цитоплазмалық байланыс гранулалы цитоплазмалық байланыстан 1,5 есе аз. Гранулалы және агранулалы цитоплазмалық байланыстардың коэффиценттік қатынасы 1,5-1,7 аралығында құбылмалы.
Гепатоциттердің морфометрлік талдауы егеуқұйрықтың, тышқанның және адамның цитоплзмалық байланысы цитоплазманың жарты мөлшерін құрайтытын көрсетеді. Агранулалы және гранулалы цитоплазмалық байланыс қатынасы, олардың құрылымдық өзгерістері бауырға әсер ететін әр түрлі факторларға байланысты. Цитоплазманың 0,2-0,8% алатын пластинкалы кешеннің пішіні бауырдың регенерация процесі гиперплазия және гипертрофия кешенін бағалауды ескере отырып клетканың әр түрлі қызметтік жағдайы кезінде өзгеруі мүмкін.
Көбінесе зақымдалмаған жануарлардың гепатоцит митохондриясын кескенде дөңгелек және сопақ формада болады. Митохондрия кристалары қысқа, анық көрінеді, бірақ көп емес. Митохондрия саны 20,1%-ды алады. Оның біраз бөлігін алатын тыныс алу және фосфорлану жүретін конденсацияланған формаға қатыса алатын орташа тығыздықты гранулярлы матриксі бар. Жарқыраған матриксті митохондрия жиі кездеседі, әсіресе, потологиялық процесте көлемі үлкейеді. Бір гепатоцитте митохондрияның әр түрлі формаларының үйлесуін көп зерттеушілер бақылаған.
Зақымдалмаған егеуқұйрықтың митохондриясы үнемі 9,4 тәулікте жаңарып тұрады. Клетканың 7,5-12 %-ы гликоген, 3,1%-ы май тамшылары, аз мөлшерде лизосомадан, пероксисомадан тұрады. Липидтердің деградациясы өт қылтамырлары жағынан жүреді.
Гепатоциттің ультрақұрылымдық ұйымы клетканың қызметік мағынасын білдіретін өз ерекшеліктері бар (гликоген, липид, белок синтезі). Мұнымен түйіршікті және түйіршіксіз цитоплазмалық байланыстың дамуы жақсы байланысқан және оның мембраналары сыртқы митохондрия мембранасынмен түйіндес.
Бауыр қалыпты құрылымының сақталуы үшін тағамның көлемі мен сапасы сәйкес қатынасты талап етеді. Тағам калориялығы жеткілікті және витаминдер, минералды заттар мен алмаспайтын аминқышқылдары бар белоктар қоры болуы бұрыннан белгілі.

1.2 Физикалық жүктемелер мен тамақтану адам және жануарлар бауырына әсері
Ағзаның бейімделу мүмкіндігі мен жоғары қызметтік белсенділігін қолдауда физикалық жаттығулар рөлі барлығына белгілі. Дегенмен, физикалық жүктемелер физикалық нормадан асып кетсе кейбір мүшелер жүйесінде бұзылулар, ағзаға кері әсер етеді. Тамақтану пластикалық және энергиялық қамтамасыз ету негізінде ағзаның қызметтік жағдайын бақылайтын сыртқы ортаның мағызды факторы болып табылады. Әдебиеттердегі көптеген мәліметтер тамақтанудың көлемі және белоктың, көмірсудың, витаминнің, минералды заттардың мөлшері, сапасы метаболизмді қалыптандыратын маңызды фактор.
Кешенде белоктық алмасу көрсеткішін тағамның белок жетіспеушілігін сандық және аминқышқыл құрамының сапасын бағалау арқылы зерттеу ағзада ферменттік жүйенің қызметтік жағдайы өзгеріс тудырады.
С. Я. Капланский әріптестерімен жануар бауырында диета кезінде аминқышқыл алмасудағы ферменттердің белсенділігін белок дефицитінің әсерінен тежелетінін дәлелдеді. Протеиндер мен көмірсулардың метаболизмі арасындағы тығыз байланыс ағзадағы көмірсумен қамтамасызданатын белок алмасуды қарастыруға мүмкіндік береді.
Жоғары көмірсулы тағаммен қоректенген егеуқұйрықтың бауырында бақылаумен салыстырғанда пируваттан глюкозаның түзілуі 5,4 есе төмендегенін көрсетті.
Кері азотты балансты жануарлар ағзасында азот экскрециясы азайып, оның ретенциясы жоғарылайды.
Азоты қалыпты жағдайда және 600-700г глюкоза рационын алған егеуқұйрықты бақылау перифериялы ұлпаларда аминқышқылының босауы мен глюконеогенездің төмендеуі ұлпалық белоктар каскадының азаюымен байланысты болғанын көрсетті. Ағзаға белок жетіспегенде оңай энергиялық субстрат ретінде глюкозаның түсуі аминқышқылдың ферментативті ыдырау
процесін төмендетеді. тамақтану кезінде белок жетіспеуі аминқышқыл катаболизмін тежеуді, ол тек белок аз түсуімен емес, көмірсудың ағзаға түсуінің жоғарылауынан болады - С. Я. Капланский.
Ағзаның негізгі энергия көзі болып табылатын көмірсулар глюкозаның эндогенді түзілу процесінде аминқышқылдардың қатысуын төмендету арқылы белоктардың қорғалуына қабілеттілігін көрсетсе, организмде пластикалық қызметтік процестерді қамтамасыз етуде белоктарды толық қолдануға мүмкіндік жасайды.
Бұлшықет қимылының жоғарылауында қалыпты баланстағы тамақтану энергия жұмсалу мен сыртқы ортаның жағдайында тек жұмысқабілеттілікті жоғарылату қабілеттіне ғана ие емес, сондай-ақ жұмыстан кейінгі қалпына келу процесін жылдамдату және шаршаумен күресетін фактор болып табылады (31), сонымен қатар жеке компаненттердің артық немесе жетіспеуінен және рационалды емес жаттығулар мүшелер мен мүшелер жүйесін түрлі қызметтік кейде морфологиялық өзгерістерге алып келеді.
Спортшылардың көмірсуға бай тамақтануында майлы тамақтануына қарағанда жоғары жұмысқақабілеттілік көрсетеді және демалу кезеңінде қалпына келу процестері жылдам әрі тиімді өтетіндігін зерттеулер дәлелдейді. Майлы тамақтану интенсивті созылмалы жүктеме болып табылады және ол бауырда нейтралды майлардың жылдам жоғарылауынан липоид түзуші қызметін және гликогеннің қайта түзілуін төмендететін кері әсерлерімен сипатталады (32). Тағамда көмірсулардың көптігі әсерінен Гликогеннің ұлпаларда кездесуін жоғарылатады (33).
Спортшылардың интенсивті физикалық жүктемелері витаминдер мен микроэлементтердің қажеттілігін жоғарылатуға алып келеді (34).
Тамақтану рационының басты талабына негізгі алмаспайтын тамақтану факторларынан (белоктар, майлар, витаминдер және минералды элементтер) тұратын баланстылық болып табылады.
Цитофлуориметрия және биохимия әдістерімен егеуқұйрықтарда гликогеннің мөлшерін зерттеу жүргізілген. Егеуқұйрықтарға ССPound4 созылмалы әсері 6 ай бойында көрсетілген. Қалыпты жағдаймен салыстырғанда гепатоциттерде гликоген 2,8 есе жоғарылауымен сипатталатын бауыр циррозын тудырады. Көмірсу мөлшері жоғары диетаны қолдану арқылы бауырдың қызметі мен құрылымының толық және жылдамырақ қалпына келуіне көмектеседі (35).
Бауырдың май инфильтрациясы және липотропты заттар бауырдың қалыпты құрылымының сақталу үшін тамақтанудың сандық және сапалық қатынасына сәйкес болуына талап қояды. Аралас тағаммен тамақтанғанда бауырда майдың мөлшері 5% шамасында, сәйкес емес тамақтанудың әсерінен бауырда май 10-50% жоғарылайды, бұл белгілі бір уақыт аралығында қайта қалпына келмейтін бауырдың зақымдануына алып келеді (36).
Максималды интенсивтілікті физикалық жүктеменің егеуқұйрық бауырына әсерін зерттеу барысында егеуқұйрықтың жүзу жүктемесі кезінде синусоидада эритроциттердің жиналуы, өлген гепатоциттердің фрагменттері, көптеген фагосомалы Купфер клеткалары, біріктіруші ұлпаның қабықшасы белгіленген. Гепатоциттердің ультрақұрылымы белсенді белок синтезі процесін, бос рибосомаларды, гликогеннің жоқтығын, липидтердің жиналуы мен метаболизмін анықтайды. Бұл құбылыс компенсаторлық процесс ретінде қаралады және жүзу жүктемесі барысында бұлшықеттерде 6,5% белоу жұмсалады (37,38).
Тамақтану қалыпты метаболизм процесі деңгейі мен организмнің түрлі белсенді жұмысқабілеттілігін қалыптастыруда маңызды рөл атқарады. Интенсивті бұлшықет қимылында рационға жануар текті белоктар, витаминдер және минералды заттар мөлшерін жоғарылату ұсынылады, ал май қоры жануар майы есебінен болады. Рационның калориялығы физикалық жүктемені атқарудағы энергия жұмсауға сәйкес келуі керек. Рационның негізгі тағамдық ингридиенттері тепе-теңдікті сақтауы организмнің физикалық белсенділігі жағдайы мен реадаптация кезеңінің басты талабының бірі болып табылады.

2. ЗЕРТТЕУ МАТЕРИАЛЫ МЕН ӘДІСТЕРІ
2.1. Зерттеу материалы мен әдістемесі
Зерттеу дене массасы 130-140 гр 15 аналық егеуқұйрықтарға жүргізілді. Зерттеу барысында барлық жануарлар жеке торларда ұсталды және ЗАО ҚР тағамтану институтында жасалған жартылай синтетикалық рацион қабылдап отырды. Кесте.№1
Күнделікті тамақтандыру алдында жануарлардың салмағын өлшеп отырдық. Жануарлардың декапитациясын таңғы сағат 9 және 10 аралығында жүргіздік. Микроскопиялық және электрондық-микроскопиялық объектісі - егеуқұйрық бауыры. Барлық жануарларды 3 топқа бөлдік:
топ - базалық рацион алатын және бір ай бойында +18-200С суда 30 минуттық жүзу түріндегі физикалық жүктемеде болатын бақылау жануарлары.
Топ - көмірсуға бай рацион алатын және бір ай бойында +18-200С суда 30 минуттық жүзу түріндегі физикалық жүктемеде болатын жануарлар.
Топ - майлылығы жоғары рацион алатын және бір ай бойында +18-200С суда ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Тәжірибелік психология пәні туралы
Жайық өзеніндегі сазан және торта балықтарының бауырының морфологиясы
Каспий орыс бекіресінің көбею жүйесі мен бауырының гисто – функциональды жағдайы
Терісі бағалы аң бауырының майлы дистрофиясы»
Тәжірибелік психология пәні
Тәжірибелік жұмыс жөнінде есеп беру
Баланың мектепке даярлаудың тәжірибелік жұмыстары
Тәжірибелік жолмен іске асатын жаттығулар
Биологиялық химия пәнінен тәжірибелік жұмыстар
Бухгалтерлік есептен тәжірибелік есебі
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь