Salicornia europaea өсімдігінің жер үсті бөлігінен қышқылдық компоненттерді бөлуі

АНЫҚТАМАЛАР, НОРМАЛЫҚ СІЛТЕМЕЛЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
ҚЫСҚАРТЫЛҒАН СӨЗДЕР МЕН БЕЛГІЛЕУЛЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7
КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 8
НЕГІЗГІ БӨЛІМ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 10
1 ӘДЕБИ ШОЛУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10
1.1 Chenopodiaceae тұқымдасына жататын Salicornia europaea өсімдігі туралы қысқаша түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10
1.2 Май қышқылдары туралы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
1.2.1 Май қышқылдарының классификациясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .13
1.2.2 Май қышқылдарының физикалық қасиеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ...17
1.2.3 Май қышқылдарының химиялық қасиеті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 18
1.2.4 Май қышқылдарын алу жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...18
1.3 Амин қышқылдары туралы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...20
1.3.1 Амин қышқылдарының класификациясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 21
1.3.2 Амин қышқылының физикалық қасиеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22
1.3.3 Амин қышқылының химиялық қасиеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...23
1.3.4 Амин қышқылдарын бөлу және идентификациялау ... ... ... ... ... ... ... 25
1.4 Фенол қышқылдарының классификациясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .26
1.4.1 Оксибензой қышқылдары және олардың туындылары ... ... ... ... ... ... 26
1.4.2 Оксикорич қышқылы және оның туындылары ... ... ... ... ... ... ... ... ..29
1.5 Фенол қышқылдары н бөлу және идентификациялау әдістері ... ... ... ... ..40
1.5.1Фенол қышқылдарын бөлу әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .40
1.5.2 Фенол қышқылдарын идентификациялау әдістері ... ... ... ... ... ... ... .40
1.6 Минералды элементтердің биологиялық маңызы ... ... ... ... ... ... ... ...41
2 ТӘЖІРИБЕЛІК БӨЛІМ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...45
2.1 Әдістер мен материалдар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..45
2.2 Өсімдік шикізатының ылғалдылығын анықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... 46
2.3 Күлділікті анықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...46
2.4 Шикізаттың құрамынан микроэлементтерді анықтау ... ... ... ... ... ... ... 47
2.5 Шикізаттағы экстрактивті заттардың құрамын анықтау ... ... ... ... ... ... .47
2.6 Органикалық қышқылдарды сандық анықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..47
2.7 Май қышқылдарының сандық анализі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...48
2.8 Амин қышқылдарды фотометриялық әдіс арқылы анықтау ... ... ... ... ... .48
2.9 Көмірсулар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .49
2.10 Фенол қышқылдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 50
3 ЗЕРТТЕУ НӘТИЖЕЛЕРІ МЕН ОЛАРДЫ ТАЛҚЫЛАУ ... ... ... ... ... ... 51
3.1 S.europaea өсімдігінің жер беті бөлігінің сапалылығын зерттеу ... ... ... ...51
3.2 S.europaea өсімдігінен биологиялық белсенді заттарды бөлу ... ... ... ... 55

3.2.1 хлороформды экстракт құрамындағы биологиялық белсенді заттарды анықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..56
3.2.2 Сулы қалдық құрамынан биологиялық белсенді заттарды анықтау ... ... .58
3.2.3 S.europaea өсімдігінің жер үсті массасының фенол қышқылды құрамын зерттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...63
3.3 сызбанұсқа бойынша S.europaea өсімдігінің шикізатындағы флавоноидтың құрамын анықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..65
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .67
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...68
ҚОСЫМША А ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...71
ҚОСЫМША Б ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .72
Жұмыстың жалпы сипаттамасы: Бұл жұмыс Алматы өңірінде өсетін тұзға төзімді Chenopodiaceae тұқымдасына жататын Salicornia europaea өсімдігінің сапалық және сандық сараптама жасауға, қышқылды қосылыстардың құрамын зерттеуге, минералды құрамын анықтауға, қышқылдық компоненттерді алудағы сызбанұсқасын жасауға арналған.
Зерттеудің өзектілігі Өсімдік шикізаты өндірісте фармакологиялық белсенді заттарды жекеше түрінде алуда, әсіресе олардың ішінде әлі синтезделмеген немесе синтезі экономикалық тұрғыдан тиімсіз заттарды, сонымен қатар терапевтикалық әсері бар препараттарды дайындауда субстанция ретінде қолданылады. Зерттеудің маңыздылығы қатаң климаттық жағдайда өсетін тұзға төзімді өсімдіктердің бойында олардың өмір сүруге бейімділігін арттыратын әр түрлі биологиялық белсенді заттар түзілуіне және олардың Қазақстан флорасында кең таралуына негізделген. Осы тұрғыда Chenopodiaceae ( маревье) тұқымдасы үлкен қызығушылық тудырады.
Шешілетін мәселенің замананауи тұрғыда бағалануы
Қазіргі уақытта Қазақстанда кең таралған, кейбір түрлері эндемикалық болып табылатын Chenopodiaceae (Маревые) тұқымдасына жататын өсімдіктер теориялық және практикалық тұрғыдан үлкен қызығушылық тудырады. Бұл тұқымдасқа жататын өсімдіктердің зерттелген түрлері биологиялық белсенділікке ие және әр түрлі қабынуға қарсы және жүрек ауруларын емдеуде қолданылады. Олардың көпшілігінің құрамында эфир майлары, алкалоидтар, флавоноидтар, стеролдар, терпеноидтар және басқа да физиологиялық белсенді қосылыстар болады.
Salicornia europaea (қызыл сораң, бұзаубас сораң) өсімдігі дәл осындай өсімдік болып табылады. Оларды халық емінде гипотензивті, антигельмитті және антибактериалды дәрілік зат ретінде қолданғаны белгілі. Бұл жаинда әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-де Органикалық заттар, табиғи қосылыстар және полимерлер химиясы мен технологиясы кафедрасында– Бурашева Г.Ш., Мифтахова А.Ф зерттеді.
Жұмыстың мақсаты Тұзға төзімді Chenopodiaceae тұқымдасына жататын Salicornia europaea өсімдігінің жер үсті бөлігінен қышқылдық компоненттерді бөлудің тиімді технологиялық сызбанұсқасын жасау және оларды идентификациялау.
Зерттеу нысаны - Chenopodiaceae тұқымдасына жататын Salicornia Europaea өсімдігінің жер беті бөлігі.
Көздеген мақсатқа жету үшін мынадай міндеттер алға қойлды :
1. Salicornia europaea өсімдігінің жер бетіндегі бөлігінің сапалылығын анықтау (ылғалдылық, күлділік, экстрактивті заттар);
1.Флора Қазахстан –Алма-Ата:Изд. АнКаз ССР,1963,-T.6, - C. 180
2.Соколов Л.Д. Растительные ресурсы СССР. Ленинград:Наука, 1986.C.100-105.
3.Флора СССР под ред. Шишкина Б.К., Боброва Е.Т. – 1948 – Т. 13.- с.367-373.
4. Кретович В. Л, «Биохимия растений», Москва «Вышая школа», 1980
5. Сейітов З,С «Биохимия», Алматы, 1992, 268-271 бет
6. Ағалиев Е. Ж, Дөненбаев К, «Ботаника» өсімдіктер анатомиясы мен морфологиясы, Алматы «Санат», 1998 ж, 5 бет
7. Гудвин Т, Мерсер Э, Введение в биохимию растения, т.2, Мир, Москва,1986 с 214.
8. Запрометов М.М. «Биохимия», 1962,с-27,366
9. Каррыев М.О. Фармакалогия некоторых эфиромасличных растений флоры Туркмении.- Ашхабад, 1973. 155с.
10. Универсальная энциклопедия лекарственных растений. М – Минск, 2000: 656 с. – c. 197.
11. Государственная фармокопея СССР, 11-издания М., Медицина, 1965г, том-1., вып 4, 591-596 стр.
12. Горяев М.И. Евдакова Н.А «Справочник на ТСХ органических кислот» Алматы 1977, с 550.
13. Растительные ресурсы СССР, Санкт-Петербург, «Наука», 1991–200 с.-49-50.
14. Машковский М.Д, «Лекарственные средства», М, 2005, 115 стр
15. Скуридин Г.М. Определение аскорбиновой кислоты в плодах облепихи методом потенциометрического титрования. – Изд. СО АН СССР, 1980, № 15. Сер. биол. наук, вып. 3, С. 122-127
16. Л.П. Солоненко, Е.Е. Шишкина. Белки и аминокислоты плодав облепихи // В кн.: Биология, химия и фармакология облепихи.- Новосибирск: Наука. Сибирское отделение, 1983.- С. 67-79
17. В.А. Миронов, Г.С. Васильев, В.С. Матросов, Б.В. Уша, Л.Д. Музыченко, И.И. Касьяненко, М.А, Фельдштейн. Метод получения и биологическая активность экстракционного облепихого масла // В кн.: Биология, химия и фармакология облепихи.- Новосибирск: Наука. Сибирское отделение, 1983.- С. 93-98
18. Флора Казахстана. Изд-во Академии Наук Каз-ой ССР. VI-том. Алма- Ата,1963.220-225 с.
19. К. У. Ушбаев ж/е т.б. «Целебные травы», Изд. 2-ое, перераб. и допол. Алма-ата: Кайнар, 1979.-82-85 с.
20. Towers G.H.N., Tse A., Maass W.S. “ Phytochemistry”, 1966, 5,№ 4, 677-682.
21. Glass A.D. M., Bohm B. A. “ Phytochemistry”, 1969, 8, №3, 629-634.
22. Schuster B., Herrmann K. “ Phytochemistry”, 1985,24, №11, 2761-2764.
23. Nieman G. J. “ Phytochemistry”, 1969, 8, №10, 2101-2102.
24. Медведева С. А., Тюкавкина Н. А., Иванова С. З. « Химия природных соединений», 1971, №6, я. 844.
25. Запрометов М. Н. Биохимия катехинов. М., « Наука», 1964, 296с
26. Ishimaru K., Nonara G.-I., Nishiora I. “ Phytochemistry”, 1987, 26, №5, 1501-1504.
27. Nishimura H., Nonara G.-I., Nishiora I. “ Phytochemistry”, 1984, 23, №11, 2621-2623.
28. Challice J. S., Williams A. H. “ Phytochemistry”, 1968, 7, №1, 119-130.
29. Dahmen J., Leonder K . “ Phytochemistry”, 1976, 15, №11, 1986-1987.
30. Ohashi H., Yamamoto E., Lewis N. G., Towers G. H. N. “ Phytochemistry”, 1987, 26, №7, 1915-1916.
31. Towers G. H. N., Abeysekera B. “ Phytochemistry”, 1984, 23, №5, 951-952.
32. Moller B., Herrmann K. “ Phytochemistry”, 1983, 22, №2, 477-481.
33. Harborne J. B., Williams C. A., Greenham J., Moyna P. “ Phytochemistry”, 1974, 13, №8, 1557-1559.
34. Nielsen J. H., Olsen O., Padersen L. H., Sorensen H . “ Phytochemistry”, 1984, 23, №8, 1741-1743.
35. Srack D., Leicht P., Bokern M. Et al. “ Phytochemistry”, 1987, 26, №11, 2919-2922.
36. Tai C. S., Umeto S., Nishioka I. “ Phytochemistry”, 1981, 20, №11, 2565-2568.
37. Ibrahim R. K., Shaw M. “ Phytochemistry”, 1970, 9, №8, 1855-1859.
38. Shimomura H., Sashida Y., Mimaki Y. “ Phytochemistry”, 1986, 25, №12, 2897-2899.
39. Shoyama Y., Matsumoto M., Nishiora I. “ Phytochemistry”, 1987, 26, №4, 983-986.
40. Tschesche E., Dieorich A., Jha H. C. “ Phytochemistry”, 1980, 19, №12, 2783-2784.
41. Morishita H., Takai Y., Yamada H. et al. “ Phytochemistry”, 1987, 26, №4, 1195-1196.
42. Chatterjie A., Dhara K. P., Rej A. N., Chash T. C. “ Phytochemistry”, 1977, 16, №3, 397-398.
43. Леонтьева В. Г., Громова А. С., Луцкий В. И. И др. « Химия природных соединений», 1974, №2, 240-241.
44. Камилов Х. М., Никонов Г. К. « Химия природных соединений», 1977, №1, 112-114.
45. Daniels D. G., Martin H. F. “ Chem. And Ind”, 1964, №50, 2058-2059.
46. Поправко С. А., Соколов И. В., Торгов И. В. « химия природных соединений», 1982, №2, 169- 173.
47. Agarwal J. S., Rastogi R. P. “ Phytochemistry”, 1976, 15, №3, 430-434.
48. Духовлинова Л. И., Скляр Ю. Е., Сдобнина Л, И. «Химия природных соединений», 1975, №1, p.99.
49. Bohlmann F., Zdero C., King R. M., Robonson H. “ Phytochemistry”, 1984, 23, №5, 1135-1137.
50. Murakoshi I., Kakegawa F., Toriizuka K. Et al. “ Phytochemistry”, 1977, 16, №12, 1046-2047.
51. Higuchi R., Aritomi M., Donnelly D. M. X. “ Phytochemistry”, 1977,16, №7, 1007-1011.
52. Takasugi M., Katui N. “ Phytochemistry”, 1986, 25, №12, 2751-2752.
53. Мифтахова А.Ф. Фитохимическое изучение растений некоторых видов семейств маревывх: Автореф. дис. канд. хим. наук. – Алматы, 2003.-25c
54. Adams P. Determination of aminoacid profiles biological samples by gaz chromatography // J. Chromatography. – 1974 .- P. с188-212
55. Кабанов Ф.И «Микроэлементы и растения» Москва 1977г 1.
56. Бондарев Л.Г «Микроэлементы – благо и зло. Москва 1984г
57. Лекарственные растения Казахстана и их использование под ред-й Кукенова М.К.Алматы: Ғылым, 1996 С.110-111.
58. Овчинников Ю. А., Биоорганическая химия, М., 1987, с. 693-702;
59. Kirk-Othmer encyclopedia, 3 ed., v. 22, . Y., 1983, . 709- 62.
60. Haslam E. Thoughts on thearubigns // Phytochem. -2003. – Vol. 64. – P. 61-73.
61. Сироткин Е.Е «Выделение и анализ природных биологический активных веществ» Томск 1987г.
62. Музычкина Р.А «Качественный и каличесвенный анализ основных групп БАВ в лекарственном растительном сырье и фитопрепаратах» Алматы 2004г.
63. Хавезов И., Цалев Д. Атомно-абсорбционный анализ. – Л.: Химия. – 1983. С. 112-114.
64. Музычкина Р.А., Корулькин Д.Ю., Абилов Ж.А. Качественный и количественный анализ основных групп БАВ в лекарственнном растительном сырье и фитопрепаратах // Алматы: «Қазақ университеті». – 2004.
65. Гринкевич Н.И., Сорокина А.А. Роль геохимических факторов среды в продуцировании растениями биологически активных веществ // В кн.: Биологическая роль микроэлементов. – М.: Наука, 1983. – С.283.
        
        РЕФЕРАТ
Дипломдық жұмыс құрылымы мен көлемі 72 беттен, соның ішінде кіріспе, әдеби ... ... ... ... ... қорытынды, 65 библиографиялық сілтемеден тұратын қолданылған әдебиеттер тізімі және 12 кестеден, 9 суреттен 2 ... ... және 2 ... ... ... ... europaea өсімдігінің жер үсті бөлігінен қышқылдық компоненттерді ... ... ... ... ... және ... идентификациялау.
Зерттеу нысаны Алматы облысында өсетін Salicornia europaea өсімдігінің жер үсті бөлігі.
Қойылған талаптар
1. Salicornia europaea өсімдігінің жер бетіндегі бөлігінің ... ... ... ... ... ... ... europaea өсімдігінің жер беті бөлігінің сапалылық, сандық және элементтік құрамын анықтау;
3.ББЗ комплексін бөлудің оңтайлы ... ... ... ... биологиялық белсенді заттардың негізгі топтарын идентификациялау.
тұйын сөздер: Экстракция, май қышқылдары, амин ... ... ... фенол қышқылдары, флавоноидтар.
Зерттеу әдістері: Шикізатқа сапалылық пен сандық сараптау жасап, өсімдіктен биологиялық белсенді заттардың негізгі топтарына ... ... және ... және ... мөлшерін анықтау. Негізгі қышқылдық заттарды бөліп алудың ... ... ... и ... дипломной работы - дипломная работа изложена на 72 страницах, состоит из введения, литературного обзора, ... ... ... ... заключения и списка использованной литературы, сожержащего 65 библиографическую ссылку, включает 12 таблиц, 9 ... 2 ... и 2 ... ... заключается в просмотрении технологии выделения кислотных компоанентов в ... ... ... .Определение доброкачественности сырья мха рода Salicornia europaea.
2 . Установить качественный, колличественный и ... ... ... вида ... ... europaea.
3. Отработать блок-схемы получения фитопрепаратов и комплекса биологичекий активных веществ.
4. Провести ... ... ... ... ... ... ... слова: Экстракция, жирные кислоты, аминокислоты, хроматография, полисахариды, фенолокислоты, флавоноиды.
Обьект исследования:
Методы исследования: качественный и ... ... ... ... был ... количественный анализ на основные группы биологические активных веществ и определение количества макро - и микроэлементов. Представление блог - ... ... ... ... ... ... ... СІЛТЕМЕЛЕР.......................................6 ... ... МЕН ... ... ... ......................................................................................... 8
НЕГІЗГІ БӨЛІМ.............................................................................. 10
1 ... ШОЛУ ...
1.1 ... ... жататын Salicornia europaea өсімдігі туралы ... ...
1.2 Май ... ... ... Май ... классификациясы.........................................13
1.2.2 Май қышқылдарының физикалық қасиеттері...................................17
1.2.3 Май қышқылдарының химиялық қасиеті........................................ 18
1.2.4 Май қышқылдарын алу жолдары...................................................18
1.3 Амин қышқылдары туралы түсінік...................................................20
1.3.1 Амин ... ... ... Амин ... ... ...
1.3.3 Амин қышқылының химиялық қасиеттері.......................................23
1.3.4 Амин қышқылдарын бөлу және идентификациялау............................25
1.4 Фенол қышқылдарының классификациясы.........................................26
1.4.1 Оксибензой қышқылдары және олардың ... ... ... және оның ... ... ... н бөлу және ... әдістері..................40
1.5.1Фенол қышқылдарын бөлу әдістері.................................................40
1.5.2 Фенол қышқылдарын идентификациялау әдістері.............................40
1.6 Минералды элементтердің биологиялық ... ... ...
2.1 ... мен ... ...
2.2 ... ... ... анықтау....................................46
2.3 Күлділікті анықтау.......................................................................46
2.4 Шикізаттың құрамынан микроэлементтерді анықтау............................47
2.5 Шикізаттағы ... ... ... ... Органикалық қышқылдарды сандық анықтау......................................47
2.7 Май қышқылдарының сандық анализі...............................................48
2.8 Амин қышқылдарды фотометриялық әдіс арқылы анықтау.....................48
2.9 Көмірсулар.................................................................................49
2.10 Фенол ... ... ... МЕН ОЛАРДЫ ТАЛҚЫЛАУ ........................51
3.1 ... ... жер беті ... ... ... ...
3.2 ... өсімдігінен биологиялық белсенді заттарды бөлу................55
3.2.1 хлороформды экстракт құрамындағы биологиялық ... ... ... Сулы ... құрамынан биологиялық белсенді заттарды анықтау.........58
3.2.3 S.europaea өсімдігінің жер үсті ... ... ... ... ... ... бойынша S.europaea өсімдігінің шикізатындағы флавоноидтың құрамын анықтау..............................................................................65
ҚОРЫТЫНДЫ.................................................................................67
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ...........................................68
ҚОСЫМША А...............................................................................................71
ҚОСЫМША Б.................................................................................72
АНЫҚТАМАЛАР, НОРМАЛЫҚ СІЛТЕМЕЛЕР
Қарастырылып отырған дипломдық жұмыста қолданылған анықтамалар мен ... ... ... - тірі ... яғни ... ... және өсімдіктердің ағзасында кездесетін элементтер. Олардың мөлшері ағзада өте аз, дегенмен атқаратын рөлі зор.
Айқындағыштар - қосылыс құрамындағы ... ... ... ... - органикалық заттарды екі фаза арасында әр түрлі орналасуы негізінде бөлу, алу және идентификациялау.
Жұқа қабатты ... - ... ... ... жазық жұқа қабатты сорбент бетінде жылжымалы фазада қозғалуы.
Реакциялық қабілеттілігі - ... ... ... ... ... ... әрекеттесуге түсуі.
Әсер етуші заттар - дәрілік заттардың фармакологиялық белсенділігіне жауап беретін ... ... ... топтары.
Өсімдік шиізатының сапалылығы - шикізат сапасының келесідей техникалық шарттарға сай болуы: сапалық көрсеткіштер (ылғалдылығы, күлділігі, экстрактивті заттардың мөлшері), сыртқы ... ... ... мен ... - ... ... әрекеттесуі кезінде ырырауы.
ГОСТ 2.105-95 Единая система ... ... ... ... к ... документам.
ГОСТ 7.1 СИБИД
ГОСТ 7.1-84 Ссылки на источники.
ГОСТ 7.12-93 Система стандартов по информации, ... и ... ... Библиографическая запись. Сокращение слов на русском языке. Общие требования и правила.
ГОСТ 7.32-2001 Система стандартов по информации, библиотечному и ... ... ... о ... работе. Структура и правила оформления.
ГОСТ 7.54-88 Представление численных данных о свойствах веществ и ... в ... ... 8.417-81 ... ... ... ... измерений. Единицы физических величин.
ҚЫСҚАРТЫЛҒАН СӨЗДЕР МЕН БЕЛГІЛЕУЛЕР
Осы ... ... ... ... ... мен ... ... - Биологиялық белсенді заттар
ББК - ... ... ... - ... ... - ... -сірке -қышқылы су
ЖҚХ - жұқа қабатты хроматография
ДзПНА - ... пара ... - ... ... - ... ... - ... - өлшемсіз бірлік, хроматографиядағы ... ... ... ... - ... спектрлі әдісі
Масс - ... - ... ... - ... - ... хроматография
КІРІCПЕ
Жұмыстың жалпы сипаттамасы: Бұл жұмыс Алматы ... ... ... ... Chenopodiaceae тұқымдасына жататын Salicornia europaea өсімдігінің сапалық және сандық сараптама жасауға, қышқылды қосылыстардың құрамын зерттеуге, минералды құрамын ... ... ... ... ... жасауға арналған.
Зерттеудің өзектілігі Өсімдік шикізаты өндірісте фармакологиялық белсенді заттарды жекеше түрінде алуда, әсіресе олардың ішінде әлі синтезделмеген немесе ... ... ... ... ... ... қатар терапевтикалық әсері бар препараттарды дайындауда субстанция ретінде ... ... ... ... ... ... өсетін тұзға төзімді өсімдіктердің бойында олардың өмір сүруге бейімділігін ... әр ... ... ... ... түзілуіне және олардың Қазақстан флорасында кең таралуына негізделген. Осы тұрғыда Chenopodiaceae ( маревье) тұқымдасы үлкен қызығушылық тудырады.
Шешілетін мәселенің ... ... ... ... ... кең таралған, кейбір түрлері эндемикалық болып табылатын Chenopodiaceae (Маревые) тұқымдасына жататын өсімдіктер теориялық және практикалық тұрғыдан үлкен қызығушылық тудырады. Бұл ... ... ... ... түрлері биологиялық белсенділікке ие және әр түрлі қабынуға қарсы және жүрек ... ... ... Олардың көпшілігінің құрамында эфир майлары, алкалоидтар, флавоноидтар, стеролдар, терпеноидтар және басқа да физиологиялық белсенді қосылыстар болады.
Salicornia europaea (қызыл ... ... ... ... дәл ... ... ... табылады. Оларды халық емінде гипотензивті, антигельмитті және антибактериалды дәрілік зат ... ... ... Бұл ... ... ... ҚазҰУ-де Органикалық заттар, табиғи қосылыстар және полимерлер химиясы мен технологиясы ... - ... Г.Ш., ... А.Ф ... ... мақсаты Тұзға төзімді Chenopodiaceae тұқымдасына жататын Salicornia europaea өсімдігінің жер үсті ... ... ... ... ... ... сызбанұсқасын жасау және оларды идентификациялау.
Зерттеу нысаны - Chenopodiaceae тұқымдасына жататын Salicornia Europaea өсімдігінің жер беті ... ... жету үшін ... ... алға қойлды :
1. Salicornia europaea өсімдігінің жер бетіндегі бөлігінің сапалылығын анықтау (ылғалдылық, күлділік, ... ... ... europaea ... жер беті ... сапалылық, сандық және элементтік құрамын анықтау;
3.ББЗ комплексін бөлудің оңтайлы технологиялық сызба-нұсқасын жасау;
4.Физико-химиялық әдістермен ... ... ... ... ... ... ғылыми жаңалығы:
* Алғаш рет Алматы өңірінде өсетін тұзға төзімді S.europaea өсімдігінен қышқылдық компоненттерді алудағы сызбанұсқасы ... ;
* ... ... ... тұзға төзімді өсімдіктің S.europaea биологиялық белсенді заттарына сапалық және сандық сараптама жасалынды;
* Алғаш рет Алматы ... ... ... ... ... өсімдігінің қышқылдық құрамы идентификациялау;
Басылым. Жасалынған дипломдық жұмыс бойынша ҚР ... ... ... 20 жыл ... орай студенттер және жас ғалымдардың атты халықаралық ... ... (23-25 ... 2012 ... қ.) тақырыбында 1 баяндама тезисі жарияланды.
Дипломдық жұмыстың құрылысы мен көлемі. Дипломдық жұмыс кіріспеден, үш бөлімнен, қорытындыдан және әдебиеттер тізімінен ... ... ... ... ... ... Онда S.europaea өсімдігі туралы жалпы мәліметтер және полифенолды қосылыстардың классификациясы мен таралуы, полифенолды қосылыстарды бөлу және ... ... ... ... ... бөлімде зерттеу нәтижелері мен талқылаулар жасалған.Үшінші бөлімде ... ... ... ... ... мен реактивтер жайында айтылған.
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1 ӘДЕБИ ШОЛУ
Галофит (гало - тұз, фито - ... ), ... тану ... деп ... болсақ бұлар дегратацияланған жерлерді қайта жандандыруда бағалы ресурс болып табылады, әсіресе дүниенің аритті зоналарында, ол жерде өндіріс ... ... ... Олар ... ... ... ... жем алуда, май және дәрі шикізатына, энергия және атмосфералық көміртекті ... ... ... ... ... суарғанда өсе алады (теңіз суы, жерасты суы).
1.1 Chenopodiaceae тұқымдасына жататын Salicornia europaea өсімдігі туралы ... ... ... жүзі бойынша Chenopodiaceae тұқымдасына 100 тек және 1400 түр жатады. Орта Азия ... ... ... ... 178 түрі және 42 тегі ... ал өзіміздің елде 44 тек пен 223 түрі бар. Salicornia Europaea (S.europaea) өсімдігі ... ... ... ... ... ... CCCР флорасында 35 түрі, ал Қазақстан флорасында біржылдық шөптесін, бойы аласа S.europaea өсімдігі кездеседі. S.europae, қазақша атауы >. Гүлдері гүл ... қос ... олар ... ... ... ... ... ал екеуі майда төменгі бүйірден шығады және бойы аласа, цилиндрлі, масақ типтес гүл шоғыры ұлпасына салынған. Ең ... ... өсіп ... гүлсерік тек сонда ғана тар саңылаумен ашылған, 1-2 ... 2 ... ... ... ... тік, ... имек иілген қылшықтармен жабылған, ұрығы таға тәрізді. Сабағы негізден бұтақтанатын 5-30 см биіктікті, мүшелі, шырынды, жалаң, көкшіл сұр немесе ашық ... жиі ... тік ... ... ... ... бар; ... қысқа қынап түрінде көрінбейді; масақтары қысқа сабақты, цилиндрлі 1-6 см ұзындықты және 2-2,5 мм қалыңдықты, шамамен бұтақтарынан 2 есе қалыңдау; гүл ... ... ... гүл ... ... қимасы бар доғал бұрыш, ромб түріндегі гүл табақшасы ретінде көрінеді, одан ... пен ... аузы ... ... шамамен 1,5 мм ұзындықты қысқа талшықты, вертикалды жұмыртқа тәріздес; өркені шырынды және суға бай; бұтақтары сабағы ... ... ... ... ... жеке ... тұрады.[ 1]
Солерос тұқымдасының химиялық құрамын тереңірек шетел және отандық ғалымдар да бұған ... ... оның ... және ... ... анықтады: Тамыр. Алкалоидтар 0,09%, флавоноидтар. Жер үсті ... ... 0,04%, ... ... бар қосылыстар,.: саликорнин, салигербин, бетаин, холин. Тері илегіш заттар. Антоциандар: β-цианиндин, оксалаттар(Шретер, 1975), флобафендер, шайыр және май қышқылдары. Ал ... ... ... ... ... ... Абсолютті құрғақ салмаққа есептегенде өсімдікте 5,02% күл бар, оның 43-74% натрий хлориді, 4,52% ... ... ... ... ... ... магний және йодты магний, аз ғана мөлшерде көмірсу құрайды, және шөптің құрамында 22,97%-Na, 9,53%-Ka, 4,85%-Mg, 2,99%-Ca , 27% CI, 15,5%- SO4 , 2,1%-PO4 ,12%- CO3 бар ... ... ... ... таулы аумағынан басқа барлық жерінде өседі. Сонымен қатар берілген арал Еуразияда, нақтырақ ... ... ... ... ... және ... ... кеңінен тараған, және де Ресейдің Еуропалық бөлігінде теңіз жағалауларында және ... пен ... да ... ... - ... ... тұздың қалың қабатымен жабылған күшті сортаңда ол мол дамиды; ешқандай өсімдік тұздың мұндай концентрациясына төзе алмайды. Ол ылғал сортаңда, сор ... ... ... мен ... ... гипсті, тұзды қабықта, сортаңды батпақтар мен шалғында өседі, ал теңіз деңгейінен 3900 м ... ... ... ... сирек өседі.
Шөлді сортаңды жерлердің топырақтарында өсімдікке зиянды жеңіл ... ас ... ... ... мен сода және тағы да ... өте көп. ... да ... шөлдерде тұздануды көтере алатын флора өкілдері-галофиттер кездеседі. [3]
Сортаңды шөлдер шөлдің басқа түрінен өсімдіктерінің ешқашан кеуіп кетпейтіндігімен ... Олар ... ... жаз, күз ... жас және ... ... тұрады. Өсімдік жабындысы қою түсті, көктемде ашық жасыл , ал жаз мезгілінде сары түске ауысады.
Қолданылуы Халық ... ... ... қайнатпасы зәр айдау үшін, қабынуға қарсы, ісікке қарсы және әлсіздікке қарсы қолданылады. Асқазан жарасы мен гастритпен ауырғанда қолдануға ... және ... ... ... көп ... ... пен зәр шығару мүшелерінде тас жиналуына алып келеді.
S.еuropaea өсімдігі жас кезінде тамақ, яғни салат және сорпа жасауда да ... ... ... оны ... және кулинарлық дайындау жағынан күрделі тағамдар ретінде беріледі. Сараптамалар нәтижесінде қайнатылған S.еuropaea ... 20,53% ... ал ... ... 19,24% ... бар екені анықталған.
1-сурет. S.еuropaea өсімдігі
1.2 Май қышқылдары туралы түсінік
Май қышқылдары - карбон қышқылдары, жануарлар мен өсімдік ағзасында бос ... ... және ... ... ... ... және пластикалық қасиет атқарады [4]. Май қышқылдары фосфолипидтердің құрамында биологиялық мембраналардың қалпына келуіне көмектеседі. Қанықпаған май қышқылдары адам және ... ... ... белсенді заттардың биосинтезіне қатысады. сонымен қатар май ... қан ... ... ... ... тест болып табылады [5,6].
Май қышқылдарының синтезі барысында, ішек қарында, май ұлпаларында, бас ... және сүт ... ... Бауыр жасушасының цитоплазмасында екі негізгі палмитин қышқылы синтезделеді, ұзын тізбекті май қышқылдары ішек қарында тізбек үзіліп синтезделген палмитин қышқылы ... ... ... биосинтезі жануарлар ұлпасында байланыс механизіммен жүреді, сонымен қатар май қышқылдары өздері жиналып биосинтезге кері ... ... Май ... ... жасушасының цитоплазмасында цитраттар (лимон қышқылы) жиналады. Май қыш қылдарының синтезінде ең бастысы жасушада никотинамиддинуклеотидфосфаттың (НАДФ-Ң) қалпына келуі. Сонымен қатар адам ... және ... ... поли ... май ... ... ... жоқ. Ондай линол-, линолен және арахидон қышқылдары жатады, бұл қышөылдар ауыстырылмайды деген атқа ие, немесе эсенумальді май ... . кей ... ... ... ... F ... деп ... Май қышқылдарының классификациясы
Май қышқылдарға жалпы қабылданған (тривиалдық) немесе системалық атаулары қалыптасқан. Мысалы, ... ... ... төрт ... (C4) бар ... май ... деп аталса, сол қышқыл систематикалық номенклатурада бутан қышқылы деп аталады. Молекула құрамында көміртегінің 18 атомы бар (C18) ... ... ... ... ... ... октаде кан қышқылы деп аталады. Ал молекула құрамында C18 бар және бір қос байланысты ... ... ... ... деп аталады [7].
Майлардың құрамында әр түрлі май қышқылдары кіреді. Мысалы, табиғи майлардың ішіндегі ең күрделісі деп табылған сүт майында 497 май ... бар ... ... ... негізгі бес топқа бөлінеді:
1. Қаныққан май қышқылдарының молекула құрамында көміртегінің 4-24 атомдары болады және олар түзу тізбекке орналасады. Табиғи майларда ... ... жұп ... Май ... ... ... нөмірлеу карбоксил тобы тұрған атомнан басталады. Кейде ... ... грек ... ... де ... ... ... карбоксил топқа ең жақын орнласқаны көміртек атомы α-әрпімен белгіленеді [8].
6 5 4 3 2 ... δ γ β ... ... бір, екі, үш және одан да көп қос ... бар ... май қышқылдары. Мұндағы қос байланыстың орны Δ ... ... де, оның ... ... ... қойылады. Мысалы, Δ9 деген белгі мынаны білдіреді. Карбоксилдік топтан есептегенде 9 көміртегі атомынан кейін қос байланыс орналасады, яғни қос байланыс ... 9 және 10 ... ... ... ... ... ... қос байланыстарды әрқашанда бір метилен тобы (-CH2) бөліп тұрады. C18:2 белгісі молекула құрамында екі қос ... бар ... және оның 18 ... ... ... ... ... байланыстағы цис-конфигурация жағдайы қанықпаған май қышқылдарының көмірсутек атом радикалдарын ... ... ... ... бір ... ... бар олеин қышқылында көруге болады. Оның молекуласында бір иіліс бар. Ал линол қышқылында екі цис-қос байланысқа ... екі ... ... Қанықпаған молекулаларда қаныққан қышқылдармен салыстырғанда зор қаттылық болады. Қаныққан май қышқылдарында дара ... ... ... ... ... береді және көмірсутек тізбектер икемді келеді.
Егер қанықпаған май қышқылы молекуласында қос байланыс омега көміртек атомы үшінші көміртек атомынан кейін орналасса, онда ... ... ... деп ... ... май ... формулалары:
CH3-(CH2)4-CH=CH-R ... ... (w-3) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... май қышқылдары. Мұндай май қышқылдары табиғи майларда шамалы ғана мөлшерде кездеседі. Күйіс ... мал ... ... Олар ... ... атомдарының тізбегі бар амин қышқылдары радикалдарымен құралады.
4. Оксимай қышқылдары, бұлар майда сирек кездеседі, әдетте олардың ... ... ... ұзын ... бар. ... ... ... CH3(CH2)21-CHOHCOOH.
5. Циклды май қышқылдары, олар кейбір өсімдіктер майларында табылған.
1- кесте. Табиғи майдағы ... май ... ...... және қос ... ... атауы
Формуласы
1
2
3
Қаныққан май қышқылдары
Май қышқылы (C4:0)
Бутан ... ... ... ... ... (C8:0)
Октан қышқылы
CH3-(CH2)6-COOH
Каприн қышқылы (C10:0)
Декан ... ... ... ... ... ... қышқылы
CH3-(CH2)12-COOH
Пальмитин қышқылы(C16:0)
Гексадекан қышқылы
CH3-(CH2)14-COOH
Стереин қышқылы (C18:0)
Октадекан қышқылы
CH3-(CH2)16-
COOH
Арахин қышқылы (C20:0)
Эйкозан қышқылы
CH3-(CH2)18-COOH
Беген қышқылы (C22:0)
Докозан қышқылы
CH3-(CH2)20-COOH
Лигноцерин қышқылы (C24:0)
Тетракозан ... май ... ... ... қышқылы
CH3-(CH2)5-CH=CH-(CH2)7-COOH
Олеин қышқылы (C18:1)
Цис-Δ9-октадекан қышқылы
CH3-(CH2)7-CH=CH-(CH2)7-COOH
Вакцен қышқылы (C18:1)
Транс-Δ11-окта декан қышқылы
CH3-(CH2)5-CH=CH-(CH2)9-COOH
Линол қышқылы (C18:2)
Цис-цис-Δ9,12-окта декадиен қышқылы
CH3-(CH2)4-CH=CH-(CH2)6-COOH
Линолен қышқылы (C18:3)
Тұтас цис-Δ9,12,15 ... ... ... ... ... CH2) 4-(CH2)6-COOH
Клупанодан қышқылы (C22:5)
Тұтас цисΔ7,10,13,16,19докозапентаен
CH3CH2(CH=CHCH2)5- (CH2)4-COOH
1.2.2 Май қышқылдарының физикалық қасиеттері
Май қышқылдарының ... оның ... ... ... ... ... және ... дәрежесіне байланысты [9]. Мысалы, миристин қышқылының (C14:0) балқу ... 54,4 0С. Ал С ... ... ... сайын қышқылдың балқу температурасы да артады, осыған орай, пальмитин қышқылының балқу температурасы 62,9 0С, стеарин қышқылында 69,9 0С ... ... қос ... санының артуына байланысты балқу температурасы төмендейді. Мысалы, олеин қышқылының (C18:1) ... ... +13,4 0C. Ал ... ... балқу температурасы бұдан да төмен.
Қаныққан май қышқылдары C4:0-C8:0 үй температурасында сұйық зат. С10:0-ден бастап олар қатая ... ... май ... әдетте сұйық күйде болады.
2-кесте. Негізгі май қышқылдарының молекулалық массасы және балқу температурасы
Қышқылдар
Қышқыл ... ... ... [0]С
1
2
3
4
Май
C4:0
88,3
-5,3
Капрон
C6:0
116,3
-4,0
Каприл
C8:0
144,4
+16,0
Каприн
C10:0
172,3
+31,3
Лаурин
C12:0
200,3
+43,5
Миристин
C14:0
228,4
+54,4
Пальмитин
C16:0
256,4
+62,9
Стеарин
C18:0
284,5
+69,6
Арахин
C20:0
312,5
+75,4
Лигноцерин
C24:0
368,5
+84,2
Церотин
C26:0
396,6
+87,7
Моноқанықпаған май қышқылдары
Пальмитоолеин
C16:1 (цис)
254,4
+0,5
Олеин
C18:1 (цис)
282,5
+13,4
Эландин
C18:1(транс)
396,6
+31,0
Полиқанықпаған май қышқылдары
Линол
C18:2
280,5
-5,0
Линолен
C18:3
278,4
-11,0
Арахидон
C20:4
304,5
-48,5
Клупанодон
C22:5
334,5
-78,0
Төменгі сатыдағы май қышқылдары қалыпты ... ... ... ... иісі ... ... ... кристалданып, сумен әр түрлі қатынаста араласады. Жоғарғы қышқылдар қатты болады және суда ... ... май ... іс жүзінде суда ерімейді. Олар сілтілердің су ерітіндісінде ериді де, сабынға айналады.
Май қышқылдарының тібегінде полярсыз байланыстары C-C, C-H көп, ... ... ... - COOH тобына қарамай бүкіл молекулаға полярсыз сипат береді. Гидрофобтық ұзын құйрық және ... бос (- COOH) май ... және ... тән ... қасиет береді. Олар бір мезгілде өзара гидрофильдік және ... ... ... Осындай қасиеттерінің арқасында липидтер эмульсия түзеді, мембрананың тұрақты құрамдас бөлігіне ... ... Май ... химиялық қасиеті
Май қышқылдары басқа карбон қышқылдары сияқты этерификацияға қабілетті және карбон қышқылдарының бәріне тән реакцияның бәріне қатысады. Май қышқылдарының тотықсыздануы май ... ... ... май ... қосылу реакциясына, көбіне гидрлеу реакциялары тән. Қанықпаған май қышқылдарында ... ... ... цис- ... ... ... майларды сипаттайды [13,14].
1.2.4 Май қышқылдарын алу жолдары
Бос май қышқылдарын алу үшін өсімдіктің спиртті экстрактысына сілті ерітіндісімен қыздыру арқылы сабындану ... ... ... үлгіні тұз қышқылы немесе күкірт қышқылы ерітіндісімен бейтараптайды, сосын фосфорлывольфрам қышқылының сулы ерітіндісін (3-5% v/v) қосады. Қышқылдарды центрифугалау ... ... ... ... ... ... қышқылдарды бөлуді анионауыспалы хроматография әдісімен АВ-17 ионитінде ... Бұл үшін ... ... ... ... ... бетіне дейін 5М сірке қышқылын құяды және 0,1М сірке қышқылы ерітіндісімен шаяды. Спиртті экстракттан бос органикалық қышқылдарды ... ... ... жүргізеді: үлгіні жұмысқа дайындалған анионитке енгізеді және 1 тамшы/сек жылдамдықпен жібереді. Сосын колонканы дәл ... ... 0,1М ... ... ... ... ал одан ... таза сумен шаяды. Анионитпен байланысқан қышқылдарды 1 тамшы/сек жылдамдықпен 1М ... ... ... элюирлейді.
Өсімдіктің құрамында болатын әртүрлі қосылыстар хроматографиялық ... ... ... Әдебиеттерде көптеген методикалар сипатталған: табиғи карбон қышқылдарының газ, газ ... және ... ... ... ... Бірақ олардың барлығы қолданылатын сорбент түріне және фаза ... ... ... ... ... барлық түріне ортақ болып табылатын ЖҚХ хроматографиялық жүйелер:
* бензол-диоксан-сірке қышқылы ... ... ... (90:16:8);
* бензол-пропион қышқылы-су (2:2:1, беткі қабаты );
* 2-пропанол-аммиак-су (8:1:1);
* бензол-сірке қышқылы- су (6:7:3);
* ... ... ... ... ... ... қышқылдарды алуда тиімді әдіс газхроматографиялық әдіс болып табылады. Бұл жағдайда бос ... ... этил ... ... ... Осы ... ... экстрактқа стандарт ерітіндісін қосады, мысалы (ацетондағы глутарь ... ... ... ... 1мл ... дейін буландырады. Қалдықты 96% этил спирті және концентрленген күкірт қышқылының қоспасымен (6:1) шайып, пробиркаға құяды, ерітінді көлемін таза ... 25 ... ... ... 10-12 сағатқа қойып қояды. Ерітіндіні натрий хлоридімен қанықтырады, этилацетат қосып, араластырады. Тұндырылған экстрактты бөледі және ... ... ... аз ғана ... ... ... жолмен дайындалған этилацетатты экстрактты хроматограф буландырғышына жібереді. Хроматографиялау шарттары:
:: колонка HP INNOWAX (30 м х 0,32 м х 0,25 мкм)
:: ... ... ... ... 230[0]С - ға дейін
:: газ-тасымалдағыш - ... ... ... ... ... ... Carbowax ... колонкасында 100-1450С температурада газ тасымалдағыш ретінде гелий немесе сутекті қолданып немесе сұйық фазада - ... (DEgS) 20% N-AW-DS ... ... ... ... ... жүргізілуі мүмкін.
Қышқылдарды зерттеу әдісі экстрактты 0,3 М ... ... ... және Phenomenex Prodigy C8 колонкасында мына фазаларды қолдану арқылы: ацетонитрил-су 87:13 ... 1:1 және УФ ... (242 нм) ... флуориметр анализ жүргізуге негізделген
Май қышқылдарын метил және этил эфиріне ... ... ... ... белгісіз май қышқылдарының идентификациясы үшін алдымен оларды қанығу дәрежесіне және геометриялық конфигурациясына байланысты топтарға бөлген дұрыс. Бұл негізінен, ... ... ... бар ... жұқа ... ... ... Бұл әдіс күміс ионы мен көмірсутек тізбегіндегі қос байланыс арасында комплекс түзуге негізделген. Нәтижесінде молекуладағы қос ... ... ... май ... эфирінің фракциялануы жүреді.
Май қышқылдары эфирінің бөлінуі күміс сульфатымен сіңірілген, силикагелді колонкада жүргізіледі. Элюирлеу бұл жағдайда н-гексан-петролей ... ... ... ... ... 12-150С температурада жүргізіледі. Сульфамин қышқылы липидтердің бөлінуіне әсер етпейді. Қаныққан және қанықпаған май қышқылдарын бөлу үшін күміс нитратымен сіңірілген кремний ... бар ... ... ... ... - табиғи май қышқылдарының күрделі қоспасын бөлуге арналған эффективті әдіс. Табиғи май қышқылдарының қоспасында изомерлердің көп мөлшерде ... ... ... ... ... ... ... бермейді. Сондықтан мұндай қышқылдардың қоспасын құрамында күміс ионы бар тасымалдағышта хроматографиялайды, ал сосын ГСХ-анализін жүргізеді. Май қышқылдарының толық идентификациясы үшін ... ... ... масс-спектрометриямен бірге қолданады. [62]
1.3 Амин қышқылдары туралы түсінік
Амин қышқылдар - ... әр ... ... ... ... ... ... сондықтанда олар өте маңызды. Табиғатта 80-нен астам амин қышқылдары белгілі ... ... ... ішінде 20-сы ақуыз құрамында кездеседі [5,6].
Амин қышқылдардың молекуласында карбоксилдік (-COOH) және аминдік (-NH2) топтар бар. Осы екі ... ... ... ... амин ... α-, β- және γ- амин қышқылдары болып бөлінеді. Бірақ табиғи белоктардан α-амин қышқылдары ғана ... Ол ... ... және ... ... бір ... атомымен байланысады. Сонда α-амин қышқылының жалпы формуласын мынадай түрде көрсетуге болады:
R-CH-COOH
|
NH2
Мұндағы: R-радикал, бүйірдегі топтарды көрсетеді.
1.3.1 Амин қышқылдарының класификациясы
Амин қышқылдарының ... және ... ... ... бүйірлік топтардың құрылымына тәуелді. Химиялық құрамына және бүйірдегі топтардың құрылымына байланысты амин қышқылдар полярлы (гидрофильді) және полярсыз ... деп ... ... ... ... ... және ... амин қышқылдар деп бөлінеді [7,15].
Биологиялық құндылықтарына қарай ауыстырылатын және ауыстырылмаитын деп екі топқа бөлінеді. Ауыстырылмаитын амин ... адам мен ... ... ... ... түзілмейді. Олар тағаммен күнде организмге енуі керек.
Полярлы амин қышқылдары - ... ... түзе ... және ... ... ... байланыса алады. Мысалы, су молекуласын қосып алады.
Полярсыз бейтарап амин қышқылдары - заряды жоқ, су молекуласын қосып ала алмайды, ... ... ... ... байланыса алады.
Полярсыз бейтарап амин қышқылы құрамындағы органикалық радикалдар протонды қабылдамайды да, бере де алмайды сумен әрекеттеседі алмайды. Оларға жататын ... ... ... амин ... ... ... амин ... валин, ауыстырылмайтын амин қышқылы;
- лейцин, ауыстырылмайтын амин қышқылы;
* изолейцин, ауыстырылмайтын амин қышқылы;
* метионин, ауыстырылмайтын амин ... ... ... ... амин қышқылы;
* пролин, ауыстырылатын иминді амин қышқылы.
* полярлы амин қышқылдарында C-O, O-H, S-H, C-N сияқты сумен әрекеттесе алатын ... ... бар. ... ... ... ... ... амин қышықылы;
* треонин, ауыстырылмайтын амин қышқылы;
* цистин, ауыстырылатын амин қышықылы. Екі молекуласы тотыққан ... ... ... ... ... амин ... триптофан, ауыстырылмайтын амин қышқылы;
* аспарагин, ауыстырылатын амин ... ... ... амин ... ... амин ... бүйірлік радикалында карбоксил тобы бар:
* аспарагин қышқылы, ауыстырылатын амин қышықылы;
* глутамин қышқылы, ауыстырылатын амин ... ... амин ... бүйірлік радикалында негіздік қасиет беретін амино топ бар:
* лизин, ... амин ... ... біршама ауыстыруға болатын амин қышқылы;
* гистидин, біршама ауыстыруға болатын амин қышқылы;
1.3.2 Амин ... ... ... ... ... ... зат, суда ... өзге амин қышқылдарының бәрінің құрамында көміртегінің ассимметриялық атомы бар. көміртегінің ассимметриялық атомы әр түрлі төрт ... ... ... ... кезде амин қышқылының екі түрлі пішіні (конфигурациясы) болуы мүмкін. Ол ... L- және D- ... еп ... ... ... ... ... энантиомерлер деп те атайды. Осы стероизомерлердің біреуінің ... ... ... сол ... қарай, екіншісінікі - оң жаққа қарай бұрады. Мұндай заттар оптикалық активті заттар деп аталады. Белок құрамында оң ... ... да, сол ... ... да амин ... болады. L- амин қышқылдары мен D- амин ... ... ... айнадағы бейнесіндей немесе біздің оң қолымыз бен сол қолымыз сияқты ... ... амин ... ... ... ... жазу ... өзара келісілген: мұнда карбоксилдік топ көміртегінің асимметриялық атомынан жоғары орналасады (жұлдызшамен белгіленген), ал ... (R) топ одан ... ... L- амин ... амин тобы сол ... ... да, D- амин қышқылында оң жағында жазылады.
H2N־*C־H
1.3.3 Амин қышқылының химиялық қасиеттері
Амин қышқылдарында химиялық қасиеттері бір-біріне қайшы екі функционалдық топ бар, олар сулы ... рН ... ... ... ... те қасиет көрсетеді [16,17].
И.Н. Бренстенд теориясына сәйкес, осы заманғы түсінік бойынша, ... ... (H+) бере ... ... қышқылдар деп аталады, протон қосып алатын қосылыстар негіздер деп аталады.
Амин қышқылдары қышқыл ретінде диссоциацияланған кезде ... ... ... да ... ... ... ... қышқылы ... ... ... ... амин ... протон қосып алады да, катион түзеді:
R-CH-COOH+H+ ... ... ... ... та, ... те екі қасиеті болатын мұндай қосылыстар амфотерлер (грекше amphi-екі жақты) деп аталады, оларды қысқаша амфолиттер (амфотерлік электролиттер) деп атайды.
Амин ... ... ... ортаның рН мөлшеріне байланысты болады. Сілтілік ортада ... тобы ... амин ... ... қасиет көрсетеді [18].
Амин қышқылдары қышқыл ортада-керісінше, амин қышқылдары ... ... ... амин тобы ... карбоксил топ іс жүзінде диссоциацияланбайды. Бір карбоксил тобы және бір амин тобы бар амин ... ... су ... полярлы екі топ та ионданады. Бір амин қышқылының карбоксил тобынан протон бөлініп сол амин ... амин ... ... және ... ... - ион ... ... R-CH-COO- + H+ ... NH2 ... ... амин ... ... ... келеді, өйткені олардың құрамында ассиметрлі (хиралды) атомы болады. Ең бастысы амин қышқылдары бір-бірімен ... суды ... ... пептид түзеді, яғни амин қышқылдардың қалдықтарынан құралған, ауыр ... ... ... қосылыстар- ақуыздар түзеді. Олар-тіршіліктің негізгі арқауы. Жануарлардың және өсімдіктердің организмінде ақуыздар әр ... ... ... ... ... ... бұлшық ет және жабын ұлпалардың (сүйектер, шеміршектер, сіңірлер, тері) негізін ... зат ... ... және ... ... ... рөлін атқарады. Көптеген гармондар, энзимдер, пигменттер, антибиотиктер, токсиндер ақуызды денелер болып есептелед [19]. ... амин ... ... ... ... ... хроматограмма және электрофорегмада анықтау үшін қолданады; бұл реакция ... амин ... ... кезінде түзілген өнімдер қаракөк түс береді және екіншілік , үшіншілік азот үшін басқа ... ... Амин ... бөлу және идентификациялау
Амин қышқылдарын бөлу және идентификациялау үшін газ және жоғары эффективті сұйықтық хроматографиясын қолданады. Газ хроматографиялық анализ үшін амин ... ... ... Амин ... комплексі мыс ионымен амин қышқылдарды және пептидтерді бөлуге мүмкіндік береді.
Амин қышқылдарды ЖЭСХ әдісімен бөлу үшін ... ... ... ... градиентті элюирлеуді пайдалана отырып, Лихросорб-NH2-мен (5 мкм) толтырылған колонкаларды ... Бұл ... 30 ... ... 20 амин ... ... Бос амин қышқылдарды анықтау олардың 200 нм толқын ұзындығында ... ... ал ... ... - ... колонкасында ұстап тұру уақыты бойынша. Амин қышқылдар фенилтиогидантоин туындылары түрінде бөлінуі мүмкін.
Амин қышқылдардың энантиомерлері амин қышқылдардың хиральді қозғалыссыз фазасын ... ... ... ... ал ... фазаға мырыш және мыс иондары енгізіледі. Бұл иондардың ковалентті байланысқан амин қышқылдармен әрекеттесуі D- және L-аминқышқылдарына стереоселективті ... ие ... ... алып ... ... амин ... ... келесі 2-суретте көрсетілген:
2-сурет. амин қышқылдардың хроматограммасы
ЖЭСХ әдісімен СО қатысында немесе 540 нм толқын ұзындығында фотометр әдісімен біруақытта сапалық анализбен қатар амин ... ... ... жүргізеді. Стандарт ерітінді ретінде нингидринмен таза суды қолданады [62].
1.4 Фенол қышқылдары ның классификациясы
1.4.1 Оксибензой қышқылдары және ... ... ... ең көп ... түрі п-оксиқышқылы, протокатехин және ванилин қышқылы.
n-оксибензой қышқылы Протокатех қышқылы ... ... ... жиі ... ... ... галл ... қышқылдары жатады, ал сирек кездесетіндері - салицил, сирень және о- пирокатехин қышқылыдары ... ( 2,3- ... ... ... ... ... ... ... ... ... қышқылы
Галл қышқылы басқа оксибензой қышқылдары өсімдік жасушаларында көп жағдайда көмірсулармен бірге еритін және ерімейтін конъюгант ретінде кездеседі. Гидролизатпен (2н. HCl және 2н. NaOH) ... ... 22 ... ... ... жүргізгенде барлық жағдайда п- оксиқышқылы, прокатехин, ванилин, о-пирокатехин және гентизин [20] қышқылы кездескен, ал 13 ... ... ... ...
п- ... ... протокатехин және ферул қышқылдарының практикалық бірге кездезуі папоротниктің 46 түрін зерттегенде анықталған [21]. Жүгерінің сабығында қышқылдық гидролизаттар п-оксибензой және ... ... ... ... ... да табылған.
Тереңірек зерттеу нәтижесінде өсімдіктің 122 түрінде бос және байланысқан п-оксибензой қышқылы табылған, көбінесе гентизин қышқылымен байланысқан. п- ... ... мен ... ... жер ... пен ... да ... тамырынан бөлінген гидролизаттан бөлінген. Көптеген жидектердің (земляника, черника, смородина, крыжовник және т.б) метанолды экстрактысынан ... ... ... және галл қышқылдырының 4-O-β-D-глюкозидтері идентификацияланып алынған.[22] п-оксибензой және ванилин қышқылдарының глюкозидтері Larix laricina sibirica [23,24] өсімдігінің жапырақтарында кездеседі, Tecomella undulate ... ... ... ... ... ... ... эфирі табылған.
Бос галл қышқылы аз мөлшерде шай, герань, сумаха( Rhus typhina) және басқа да ... ... ... ... ... тері илегіш заттар құрайтын глюкозамен оның эфирі кең тараған. Олардың ішіндегі ең ... ... ... ол ревен және эвкалипт өсімдігінен табылған [25].
Глюкогаллин ( ... 3- ... ... мен эпигаллокатехин шай өсімдігінің жапырақтарындағы негізгі компонент фенолды комплекс құрайды. Сонымен қатар хин және ... ... ... эфирі және кверцит типті циклді полиолды қышқылдардың эфирлері белгілі [26]. Емен қабығынан әртүрлі орынбасқан галлоилхин қышқылының толық сериясы бөлінген [27]. ... ... ... axillaris өте сирек кездесетін 4-O- метилгалл қышқылы табылған . Абрус Abrus ... ... ... галл қышқылының эфирі мен тригонеллин алкалоиды бөлінген. Басқа алкалоид эфирлері ... ... және ... ... ... ... ... кездеседі.
Жақында галл қыщқылының спецификалық туындылары, тургорин деп аталатын, өсімдіктің жылжымалы функциясына жауапты, негізінен ... Mimosa pudica ... ... әсер ... ... 4-O-(6-O-сульфо-β-D-глюкопиранозил) галл, 4-O-(3,6-О -дисульфо- β -D- глюкопиранозил) галл және 4-O-(β- D- ... галл ... ... ... алынған.
С6-С1 қатардағы альдегидтер мен спирттер жоғарғы өсімдіктерде салыстырмалы түрде аз ... ... ... ... ... сонымен қатар оксибензой спиртінің глюкозиді деген ... ... ... спиртінің глюкозиді), салирепозид және ниграцин (гентазил спиртінің глюкозид 6-O-бензоатының изомері).
Салицин
Салицин Salicaceae өсімдігінің туысында кең тараған. Ол ең алғаш рет 1828 жылы ... ... ... ... ... ... ... мысалдар ретіне алмұрттан табылған Pyrus calleryana [28] 4-глюкозида 3,4-диоксибензил спиртінің ... ... ... ... 3,4,5- ... ... глюкозидтері мен п-оксибензой, протокатехин қышқылдарының каштанның Castanea crenata жапырақтарында болуын келтіруге болады.
Орселлин қышқылы ... ең ... ... ... ... ... табылмаған, бірақ ол түзілуге қатысатын негізгі компонент болып табылады. Лишайниктерден синтезделіп алынған спецификалық депсидті фенолды қосылыс. Орселлин қышқылының қарапайым депсиді- ... ... ... ... ... қышқылы
Vanda parishii өсімдігінен ерекше 4- глюкозид п-оксибензил спирті (каллерианин) мен лимон қышқылының ... деп ... ... ... ... [29].
Паришин
Қынадан бөлінген қына қышқылының комплексі парфюмериялық өндірісте жоғары сапалы иіс сулар дайындауда ароматты фиксатор ретінде қолданылады. Оның негізгі компоненті эвернов ... ... ... ... ... ... Оксикорич қышқылы және оның туындылары
Төрт оксикорич қышқылдары өсімдіктерде көп ... Олар ... ... қосылыстардың биогенетикалық өзгеруіне айтарлықтай әсер етеді.
R1=R2=H-n- окси ( ... ) ... R2= OH - ... ... R2 =OCH3 - ... ... синап қышқылы
Бұлардан басқа да оксикорич қышқылдары кубышка Nuphar variegatym өсімдігінің тамырында кездеседі, оларға 3,4-диметоксикорич қышқылы және 3,4,5- триметоксикорич қышқылы ... 3,4,5- ... ... ... истода Polygala tenuifolia мен текоманың Tecoma radicans тамырларында кездеседі. ... ... ... ... ... ... 5- оксиферул қышқылы табылған [30]. Бірақ осы соңғы үш оксикорич қышқылдары ... кең ... ... ... Бос 5-оксиферул қышқылы түзілгенімен тез метилдеудің нәтижесінде жинақталмай синап ... ... 3,4- ... ... мен 3,4,5- ... қышқылының таралуы спецификалық 4-O- метилтрансфераздың болу немесе болмауынан лимиттенеді.
Сонымен қатар оксикорич және ... ... ... ... ... ... көрінісінде галл қышқылының эквиваленті, яғни 3,4,5-триоксикорич қышқылы, көрсетілеген. Демек бұл оксикорич қышқылы өсімдіктерде түзілмейді. Салицил қышқылының (о-оксибензой ... ... ... ... ... ... өсімдіктерде глюкозид түрінде кездеседі. Глюкозды қалдықтың ыдырауының нәтижесінде лактон кумаринге ауысады, ол C6-C3 ... ... ... ... ... ... өкілі болып табылады.
Оксикорич қышқылдарының ерекше қасиеттерінің бірі цис-транс- изомерияға ... ... цис)- ... ... Е ... ... ... жағдайда өсімдікте оксикорич қышқылы Е (транс)- формада болады. Бірақ УК жарығымен сәулелендірсе тепе-теңдік Z (цис)- ... ... ... ... ... ерекшелігінің биологиялық маңызы бар, яғни цис- форма өсімдіктің өсуіне әсер ... ал ... - ... ... ... жоқ. ... ... цис- формаға өткенде біршама энергия мөлшері жұмсалады, бұл оксикорич қышқылының цис- формасы жоғары реакциялық қабілеттілігінің арқасында өсімдік ... ... роль ... ... ... ... ... цис- формаға ауысу in vivo күн сәулесінің әсерінен болатынын 1962 жылы донник Melilotus alba ... ... ... [31] ... ... ... қышқылының жасуша қабырғасымен байланысқан түрі фотоизомерия арқылы болады, яғни күн сәулесі (УК-А) әсерінен ... зат ... ...
Жалпы ретінде өсімдіктерде оксикорич қышқылдары бос күйінде ... ... ... ... және ... ... процесіне қатысады немесе қанттармен, ациклді және алициклді қышқылдармен, терпендермен, аминдермен, алкалоидтармен және тағы да басқа заттармен әрекеттесіп кетеді. ... ... ... ... ... алициклді қышқылдардың - хин және шиким күрделі эфирлері түрінде ... ... ... ... және өте кең ... фенолды қосылыс, яғни хлороген қышқылын жатқызуға болады. Ол кофейн және хин қышқылының күрделі эфирінен тұрады.
Хлороген (5`- кофеилхин) қышқылы өте көп ... ... және ... кофе дәнінен табылады. Кофе дәнінде хлороген қышқылынан басқа оның изомерлері - 4`- кофеилхин қышқылы (криптохлороген немесе псевдохлороген) және 3`- ... ... ... және де 1`,4`- ... ... ... табылған. Хин қышқылы мен оксикорич қышқылдарының эфирлерін мәдени өсімдіктерден зерттегенде (алма, алмұрт, шие, өрік, алхоры және т.б.) хлорогенді, неохлорогенді және ... ... ... 3`-п - ... 4`-п - ... 5`-п- кумарилхинді, 3`-ферулоилхинді және 5`-ферулоилхинді қышқылдар да табылған [32]. Және де кейінгі жағдайлардың бәрінде бос оксикорич қышқылдары табылмады.
Оксикорич және шиким ... ... өте кең ... аз зерттелген. Мысалы, камбии тсуги Tsuga Canadensis өсімдігі мен құрмадан п- ... ... және ... ... ... ал Palmae-ның көптеген түрінің гүлінде 3- кофеилшиким қышқылы анықталған [33].
Сонымен қатар оксикорич қышқылдарының циклді емес органикалық қышқылдарымен эфирлері де белгілі. ... ... intybus ... - ... қышқылы, ал шпинаттың жапырақтарынан -п - кумарилмезошарап қышқылы, жүзім жемісінен -п - кумарил-, кофеил -, және ... - (+)- ... ... ... -кофеил- L- алма қышқыл бөлініп алынған (фазеолин қышқылы). Кейіннен шалқанның Raphanus sativus жапырағынан, гүлінен және ... L- алма ... п - ... ... ферул және синап қышқылдарының депсидтері табылды [34].
R1=R2=H-2-O-n- Куамрил-L- алма R=H-2-O-n- Кумарилгалактар ... ... ... алма ... ферулоилгалактар қышқылы
R1=H; R2=OCH3-2-O-Ферулоил -L- алма қышқылдары
Жүгері және Amaranthus cruentus өсімдіктерінде п- кумар, ... және ... ... оксилимон қышқылымен [35] депсидтері бар, ал апельсин қабығында 2`-O-n-кумарилгалактар және 2`-O-ферулоилгалактар қышқыдары, ... ... ... ... ал ... ... - 2- O- ферулоилглюкон және 2-O-ферулоил -4- метоксиалдар қышқылдары кездеседі. Lilium longiflorum пиязында п - ... және ... ... ... - ... ... ... табылған [36].
R=H немесе OCH3
Мұнда көрсетілген оксикорич қышқылдарының ... ... ... ... ... ... ... бірақ олардың өсімдікте кең тарағанынан бөлек оның функционалды физиологиялық мағынасы зор ... ... ... ... ... ... ... және қантты эфирлері де көп тараған.Мысалы, петунин гүлінен Petunia hybrida және львиного зера Antirrhinum majus ... п- ... ... және ... ... ... ... эфирі бөлініп алынған. п- кумар қышқылы мен ... ... ... ... көптеген көкөністерден (қызанақ, баклажан) табылған, лен өсімдігінен бұлардан басқа кофеилглюкоза және идентифицирленбеген ... ... ... ... [37], ал шалқанның дәнінде Raphanus sativus - 1,2- ди-O-синапоил -β-D-глюкопираноза кездеседі. Қызғалдақта 6,3`- ... және ... бар. Lilium ... ... ферул қышқылының сахарозамен 7 эфирін тапты. Олардың бәрінің өткір дәмі бар және олар 3,6`-диферулоилсахарозаның туындысы болып табылады [38].
Оксикорич қышқылдарының ... да ... ... ... ... ... ... var. Purpurea тамырынан өсімдіктің стрессті метоболиті болып табылатын 3,4- диокси -β-фенетил -O-α-L- ... - (1-->3)- ... ... ... ... ... ... [39]. Кофейн қышқылы мен 3,4-диоксифенилэтанолдың қантты эфирлерінің толық түрлері дубравник өсімдігінің Teucrium bolion жер беті ... және жеті түрі ... ... табылды. Райграсса Lolium multiflorum өсімдігінің жапырағындағы жасуша қабырғасындағы ферул ... ... ... ... ... ацилдейді. Препараттың ферментативті гидролизі нәтижесінде жасуша қабырғаларынан ферул қышқылынан, ксилоза, арабигоза мен ... ... ... ... ... Шпинат жасушасының суспензиялық мәдениетін целюлотты ферменттер комплексімен (Дриселаз препараты) өңдегенде шамамен 60% ... ... ... ... ... екі ... - ... және ферулоиларабинозиларабинозаның бөлінуіне алып келді.
Ферул және синап қышқылдарының β-D- фруктофуранозид -α-D- глюкопиранозид 1,3-диэфирлері истода самшито түрі өсімдігінің Polygala chamaebuxus жер беті ... ... Бұл екі ... да ... ... сахароза молекуласының фруктозды бөлігіне жалғанған.
6,3`- Диферулоилсахароза
Айтылған оксикорич қышқылдарының гликозидтері көп тарамаған. Лиственница өсімдінінен Larix sibirica L. Laricina n- ... ... β- ... ... Laris ... ... n- ... және ферул қышқылдарының β- глюкозиді бөлінді. Табактан ферул қышқылының глюкозиді табылды. Пустырниктің жапырақтарынан Leonurus cardiaca өте ... ... ... ... 4-O- рутинозиді бөлінді [40].
Тиссадан Taxus baccata және тисса ... 14 ... ... ... ... ... амин қышқылдарды декарбоксилдеудің нәтижесінде түзілетін аминдер мен оксикорич қышқылдарының туындылары да өте кең тараған. Ферулоилтирамин Hypecoum өсімдігінің екі ... жер беті ... және қант ... ... ... Жүгері дәнінде N-( n-кумарил)- триптамин және N- ферулоилтриптамин, ал эфедраның тамырынан ферулоилгистамин табылды.
Ферулоилгистамин R=H-N(n- ... ... ... ... ... n- ... және ... сонымен қатар β-D-глюкопиранозид n- кумарилсеротонин идентификацияланып алынды. Ал ячменнің өсінділерінен n- кумарилагматин және оның күрделі туындылары А және В ... ... ... 17 ... моно - және ... n-кумар, кофейн, ферул және синап қышқылдары мен тирамин және ... ... ... ... ... және спермин табылған. Кейінірек n- кумар, ферул және кофейн ... ... Araceae ... 16 түрінен анықталды. п- кумарил-, кофеил- және ферулоил-путресциндерді культивирленген табак жасушалары түзуге бейім, сонымен қатар бұл ... ... ... және ... ... ... де ... Және де оксикорич қышқылы мен холиннің туындылары да белгілі. Мысалы, клеоме тұқымдасының Cleome pungens ... ... ... бөлінген, ал шалқанның дәнінен Raphanus sativus синапоилхолин идентификацияланып алынды.
Оксикорич ... ... тағы бір ... тобы май ... ... мен терпеноидтардан тұрады. Жоғарғы өсімдіктердің кутикулярлы талшықтары кутин мен суберин полимерлері мен талшық түзгіш материалдардан тұрады. Кутерин мен субериннің құрамынан май ... мен ... ... ... және ... қышқылдары да жиі кездеседі. Яғни ковалентті байланысқан n- кумар қышқылы ... ... ... және алмұрттағы кутин мен суберин құрамында болады, ал ферул қышқылы тек шабдалы мен ... ... мен ... ... ... ... ... қышқылы қант қызылшасының тамырында болады.
Сонымен қатар оксикорич қышқылдарының амин қышқылды туындылары да белгілі. Мысалы, жасыл қуырылмаған кофеден кофеилтриптофан [41], ал ... ... pretense жер ... ... ... - L- ... және N- цис- кофеил- 3- (3,4-диоксифенил) - L- аланин (транс-кловамид және цис-кловамид) ... дәні мен ... Medicago sativa ... ... ... қышқыл ортада гидролиздегенде N- ферулоил- глицил- L- фенилаланин бөлінген.
Кофеилтриптофан ... ... ... ... ... құрамына кіретін бегенилферулат және лигноцерилферулат табылды, ал картоп қабығындағы суберинде гексадецилферулат, октадецилферулат, эйкозилферулат, ... және ... ... ... емен Pinus roxburgii [42] қабығынан да табылған, Pinaceae тұқымдасының қабығында негізгілері C22 және C24 болатын ферул қышқылдарының ұзын тізбекті спирттермен ... бар [43]. ... ... ... Bauhinia manca Leguminosae тұқымдасы n- кумар және ферул қышқылдарының ұзын ... ... 17 ... ... ... (C22 H45 OH- тан C28 H57 OH ... ... мен гексадецил спиртінің эфирі повиликадан Cuscuta lehmanniana ... [44], ал ... α, ω- ... ... және ... ... диэфирлері анықталды (C22-C24) [45]. Lilium auratum пиязшығынан 1,2-О- ... n- ... 1-O- ... және ... ... ... қышқылдары мен глицериннің туындылары идентификацияланды, тамарикстің тамырынан Tamarix nilotica 1-ферулоил -3- пентакозаноилглицерин табылды. Бидайдан 1,3-диферулоил -2- ацетилглицерин және 1- ... n- ... -2- ... бөлінген [46].
1,2-О-Диферулоилглицерин
Рапса Brassica napus ... ... ... ... қышқылы мен оның метил эфирі табылды. 24- метиленциклоартенол және n- кумар қышқылының тетрациклді тритерпенді ... ... ... elatum бар. ... ... ... қабатынан пентациклді тритерпеннің туындылары бетулинол және кофейн, ферул және п- ... ... ал ... major ... ... ... мен басқа пентайциклді тритерпен олеанол қышқылының эфирі идентификацияланған [47], ларрея өсімдігінен Larrea tridentate n- ... және ... ... ... мен ... тритерпен бөлінген. Монотерпенді спирт борнеол мен n- кумар қышқылының эфирі жабрицтен Seseli mucronatum ... ... [48], ... ... ... борнилферулат бөлінді. Фенхил- n- кумарат жабриц Seseli sibiricum құрамында кездеседі .
Куркумның фенолды комплексінде оксикорич қышқылына негізделген үш ... ... ... ... ... ... ди-n-кумарилметан (дидезметоесикуркумин). Олардың өсімдіктегі сандық қатынасы келесідей: 4:2:1 [50].
Куркумин
Сонымен қатар кофейн және ферул ... γ, ... ... ... Populus ... және де ... скандозиз және n- кумар мен ферул қышқылдарының метил эфирлерінің глюкозидтері Hedyotis diffusa өсімдігінің бер беті бөліктерінде кездеседі. Кофейн ... ... мен ... ... ... ... иридоидты глюкозид верониканың Veronica officinalis жер беткі ... ... және ... 4- ... диметилді эфирі
n- кумар қышқылының метил эфирінің пренилирленген ... Werneria ... ... табылған [49].
Оксикорич қышқылдары алкалоидтардың түзілуіне де қатысады. Мысалы, люпиннің Lupinus luteus ... (-)- ... ... ... және оның рамнозиді табылды .
Оксикоричті альдегидтер мен спирттер өсімдікте бос немесе этерифицирленген түрде сирек ... Олар ... ... ... ... ... түзу ... қатысады. Белгілі кониферил спиртінің β-D- глюкозиді (4-окси-3- метоксикорич) кониферин көктемде камбии өсімдігінде жиналады. Ива Salix triandra өсімдігінің қабығынан n-кумар спиртінің ... мен ... ... ... ... Өсімдіктің өсу белсенділігін реттейтін дигдрокониферил спирті өсімдікте бос күйінде кездеседі. Аршадан Pinus contorta дигидрокониферил спиртінің 4-O-β-D- глюкозиді және γ-O-β-D- ... ... ... дигидро-n-кумар спиртінің екі глюкозиді табылды [51].
Дигидрокофеилспермин
Қайта қалпына келтіру өнімі n-кумар ... ... ... - ... ... ... - ... алма шырынынан табылды. Дигидрокофейн қышқылы фенолды қосылыстардың күрделі құрылысында сирек кездеседі. Оған Solanaceae тұқымдасына жататын ... Lycium chinense ... ... ... ... бар куксамин А (дигидрокофеилспенрмин) мысал бола алады.
Енді оксикорич спирттерінің қалпына келтіргіш ... ... ... Олар ... эфир ... ... ... кездесетін фенилаллилді және фенилрпопенилді туындылары. Мысалы: хавикол, эвгенол, аллилпирокатехин және ... ... ... ... кейбір дифенилді қосылыстарда кіреді. Мысалы, Cercidiphyllum japonicum өсімдігінің фитоалексині болып ... 5,5`- ... ... ... [52]. ... өздеріне тән физиологиялық белсенділікке ие. Оларға ең бірінші өсімдіктің бояғыш заттары, содан кейін тері илегіш заттар, > және де ... ... ... ... ... ... ... тағы да басқа белсенді заттар жатады.
1.5 Фенол қышқылдары н бөлу және идентификациялау әдістері
1.5.1Фенол қышқылдарын бөлу әдістері
Фенол қышқылдарының құрылысының әр ... ... ... ... өсімдік шикізатынан бөлудің белгілі бір әдісі жоқ. Қышқылдық кластарға арналған әдістермен салыстырғанда ... ... ... тек ... ... яғни этил ... 40-600 ... өсімдік шикізатымен экстракциясы ұқсайды.
Фенол және оксикорич қышқылдарын бөлу үшін концентрленген спиртті экстрактқа 5% ... ... сулы ... құяды. Осының нәтижесінде фенол және оксикорич қышқылдары суда жақсы еритін ... ... ... қосылыстарды этилацетатпен (15-20 мл) 3 рет экстракциялайды. Сулы ... pH=4-5 ... ... ... және ... қышқылдарын 10-15 мл этилацетатпен үш рет экстракциялайды. Этилацетатты экстрактіні минералды қышқылдардан тазарту үшін ... ... рет ... ... ... және ... ... концентрлейді.
1.5.2 Фенол қышқылдарын идентификациялау әдістері
Қағазды хроматография
Бұл қосылыстарды зерттеудің классикалық әдістері тұндыру реакциясы мен түсті реакциялар, еру коэффициентін, ... ... ... ... ... ... ... анализ және оның туындыларын алу. Кейінгі кезде қолданылатын әдістер полярография және хроматография әдістері.Сонымен қатар қағазды хроматография әдісі микросапалық және ... ... ... ... ... ... ... әдісі заттардың Rf мәнін салыстыру және түстеріне ... ... ... ... ... ... ... тиімдірегі колонкалы хроматография әдісі. Осылардың нәтижесінде заттың құрамында сутектік көпір және гидроксил топтарының санын сонымен қатар о-дигидроксил топтарының бар екенін ... ... ... ... қатар қағазды хроматография әдісі Rf мәнін есептеу арқылы ... ... ... ... Бұл фенолкарбон қышқылдарының Rf мәніндері келтірілген 3-кестеде көрсетілген.
Бейт Смит және Уэстолл заттың ... ... ... ... ... ... ұсынды. Хроматографияда қолданылатын жүйелер н-бутанол-сірке қышқылы-су (4:1:5) және м-крезол-сірке қышқылы-су (48:2:50).
3-Кесте.Фенолкарбон қышқылдарының Rf мәндері
Қышқыл
Концентрлі аммиакка қаныққан н-бутанол
0,1М Na2HPO4 ... ... ... ... ... Ризонды
Орциндикарбон
қышқылының
монометил эфирі
CH3
CH3
C3H7
C3H7
C5H11
C7H15
CH3
CH3
CH3
CH3
OH
OCH3
OH
OCH3
OH
OH
OH
OH
OCH3
OCH3
H
H
H
H
H
H
CH3
CHO
CH3
COOH
0,15
0,53
0,41
0,77
0,55
0,80
0,33
0,64
0,04
0,08
0,30
0,44
0,75
0,90
0,16
0,38
0,00
1. Гидроксил топтарының саны артқан сайын Rf мәні төмендейді. С ... ... ... ... сандары тең, сондықтан олардың Rf мәндері бір-біріне ... ... ... ... ... Rf мәнін біршама жоғарылатады. Яғни Rf мәнінің топтық константасы гидроксил тобына ... ... ... ... .
3. Ацилдеуде ацилдеуші радикалдың қасиетіне байланысты Rf мәнінің төмендеуі немесе жоғарылауы мүмкін. (ацетилдеу көбінесе мәнін жоғарылатады.
4. ... Rf ... ... алып ... Бір ... ... ... шамамен бір гидроксил тобын енгізумен тең. Бірақ биозид түзілген болса, онда Rf мәні ... ... онша ... ... Егер ... рамноза арқылы жүргізілсе Rf мәніне ешқандай әсер етпейді.
5.Орынбасарлар орто немесе ... ... ... Rf ... жоғарылайды. [53]
1.6 Минералды элементтердің биологиялық маңызы
Бұл өсімдік құрамында ... ... мәні ... ... ... құрамындағы микро және макро элементтерге тоқталамыз.
Натрий мен ... ... су ... ... ... ағзада судың ұсталып тұруына көмектеседі, ал калий оның бөлініп шығуына себепкер [54]. ... ... ... ... ферменттерінің активтенуі үшін қажет. Кальций иондары көмірсулардың аэробты тотығуына қатысатын бірқатар ферменттер мен әр түрлі киназалардың (пируватказина, ... ... ... Бірақ қанттардың анаэробты ыдырауының жылдамдығын тежейді [55].
Азықта натрий жетіспеген жағдайда ұлпалар суын жоғалтады. Сусыздық салдарынан ... ... ... ... ... ... ... төмендейді. Организімде натрий артып кетсе, оның иондарының гидрататтануы салдарынан ұлпалар кеуіп, ісіне бастайды [56].
Өсімдіктер құрамында натрий тұздары аз. ... ... мал ... ... хлорлы натрий қосып отырған жөн. Ол жағдай жас ... ... ... әсер ... ... сиырдың сүті көбейеді, қойдың жүнділігі артады.
Өсімдік тектес қоректе калий тұздары көп. Сондықтан қалыпты жағдайда калий тапшылығы ... ... [57,58]. ... ... мен ... ет талшықтары арқылы қозудың берілуінде Na+ және Ka+ ... ... ... ... Ал ... ... еттері жұмысының реттелуінде Ka+ иондарының маңызы зор. Ұзақ ... ... ... ... ... ... инфаркті дертіне ұшырауы мүмкін. Сол сияқты калий иондары қан плазмасындағы және басқада биологиялық сұйықтықтағы осмостық қысымды қалыпты деңгейде ... ... ... аса ... ... жатады. Ол алуан түрлі қызымет атқарады. Омыртқалы жануарлар ағзасындағы темірдің 70 ... ... ... ... ... темірдің концентрациясы 20 ммоль ∕ л мөлшерінде, ал қанның ... ... ... ... ∕ л. Адам мен мал ... ... ... қор ретіндегі ақуыз - ферритиннің құрамына кіреді, ол ақуыз қоңыр ... ... ... ... ... ... белок трансферрин ауыстырып, жеткізіп отырады. Жілік майында хромопротейіндердің гемін синтездеуі үшін темір пайдаланылады. Гемде темір екі ... ал ... үш ... темірді тасымалдайды, үш валентті темір ионын екі валентті ... ... ... үшін тотықсыздандырғыш ретінде аскорбин қышқылы немесе глутатион қажет [55,57].
Аса ... ... - ... мен миоглобин, ферменттер каталаза, пероксидаза, цитохромдардың ауыстырылмайтын аса маңызды бөлігіне темір жатады. Ағзада темір ... мыс ... ... қан ... ... ... да, қан аздық ауруы пайда болады. Құрамында темір бар ақуыздар оттегін, ... ... ... ... және ... ... - ... реакцияларын катализдейді.
Магний- биологиялық активті элементтердің біреуі. Ағзадағы магнийдің 60% шамасындайы ... ... оның қан ... ... 0,85 ммоль ∕л, шамамен 1 моль Mg2+ ағзада бос күйінде, оның қалған басқа бөлігі ақуызбен және ... ... ... ... күйінде кездеседі [55].
Кальций: кальцийдің ағзадағы маңызы үлкен кальций тұзы - қанның, жасушалар мен ұлпалар сұйықтығының тұрақты құрамдас бөлігі. Олар ... ... ... ... ... өсуімен әрекет үдерісінде маңызды рөл атқарады [59]. Алмасу процесіне мәнді әсерін тигізіп, тағамдық ... ... ... ... ... Ағзадағы қорғаныштық қызметін нығайтып, сыртқы қолайсыз жағдайларға , әсіресе инфекцияларға қарсы тұру тұрақтылығын ... ... ... ... ... ... ... қызметі мен кейбір ферменттердің белсенділігі төмендейді. Кальций тұзы қанның ұюында маңызды рөл атқарады [55].
Фосфор: фосфор тіршілікке қажетті заттардың ... Ол ... ... ... ... ... еттер мен мидың құрамына кіреді. Зат алмасудың барлық ... ... ... ... ... ... ... жұмысына қажет [60].
Мыс: организімде өте аз кездеседі. Бірақ оның ... ... зор, оның аса ... ... бірі - қан ... қатысады. Бұл ретте мысты басқа элементтердің ешқайссы ауыстыра алмайды. Мыс темірдің жілік майына ауысуына көмектеседі. Гемоглобин синтезін және ... ... ... ... орай ... мыс ... адам қан аздық ауруына шалдығады, бұл ауруға әсіресе балалар бейім келеді [5,56].
Мыс ағзада ... ... ... улы әсер ... Мыс бауыр мен миға жиналса да тірі жан ауруға шалдығады.
Марганец: организімде өте аз мөлшерде кездеседі. Жас ... оның ... ... ... ... қарамай мыс жануарлар мен өсімдіктердің өсіп жетілуі үшін өте қажет.
Марганец - көптеген ферменттердің жұмысын күшейтуші активатор. ... , ... ... ... ... ... ...
Мырыш: ағзада ферменттердің активтілігін жоғарлатады. Ферменттер құрамындағы Zn2+ ионын Mn2+ , Co2+ иондары немесе басқа металдардың иондары ауыстыра ... ... ... ... ... жас ... өсуі нашарлайды және жыныс мүшелері жақсы жетілмейді [55,57].
Кобальт: мыс пен темір сияқты , кобальт та қан ... үшін ... және ... барысында белсенді әсер етеді [55].
Молибден: тіршілік үшін ... ... ауыр ... ... ... ... ... үш ферменттің - альдегидоксидаз, ... және ... ... ... ... топтарының құрамына кіреді. Альдегидоксидаза ферменті спирттің алльдегидке айналуын катализдейді, ксантиноксидаза ферменті ксантинді тотықтырып, зәр ... ... ал ... ... ... ... ... тотықтырып, сульфатқа айналдырады. Күкірт сульфат түрінде ағзадан шығарылады [56].
Никель: никельдің биологиялық қызыметі 1924 жылы ... ... ... және дәнекер ұлпаның дұрыс өсіп жетілуі үшін қажет. Қан аздықтың әр түрлі жағдайларында ұлпаларда никельдің мөлшері азайып кетеді [56,57].
2 ТӘЖІРИБЕЛІК ... ... мен ... зерттеу үшін жұқа қабатты хроматография - ЖҚХ (Silufol UV- 254); FN-16 маркалы хроматографиялық қағаз қолданылды.
Сандық анықтауларды СФ-46 ... ... ... микроэлементтерді атомды-абсорционды спектроскопия әдісімен ASSIN қондырғысында анықталды.
Сапалық құрамды зерттеуде қағазды және жұқа қабатты хроматографияда ... ... ... ... қышқылы- су (40:12,5:29 6:7:3 көлем бойынша, органикалық фаза);
2. 6%-дық сірке қышқылы;
3. Бензол- ЭА (9:1), (8:2), (7:3), ... ... (9:1), (8:2), (7:3), ... жарығы;
2. Аммиак буы;
3.Диазотталған п- нитроанилин (ДзПНА)
4. 15%-дық натрий карбонатының судағы ерітіндісі ( ... ... ... ... ... ... H2SO4 қышқылындағы CeSO4
8. Темір аммоний ашутас (ЖАК)
9.Ванилин реактиві ( концентрлі HCl- дағы ... ... ... ... ... ерітіндісі
12. Темір хлориді
Еріткіштер
1. Бензол;
2. Этилацетат;
3. Дистилденген су;
4. Әр түрлі концентрациядағы этил спирті.
2.2 Өсімдік шикізатының ылғалдылығын анықтау
Шикізаттың ... деп - ... ... ... ... құрғатқанда анықталатын, гигроскопиялық ылғалдылық пен ұшқыш заттар әсерінен болатын массаның ... ... [61].
... ... ... кептірілген затты салуға арналған, салмағы өлшенген бюкске салып, 100-105ºС ... ... ... ... тұрақты болғанша бірнеше қайтара кептіреді. Ылғалдылық төмендегі формула ... ... А - ... ... ... - кептірілгеннен кейінгі шөп салмағы.
2.3 Күлділікті анықтау
Шамамен 1г немесе 3-5г ұнтақталған өсімдік шикізатын алдын-ала қыздырылып, ... ... ... фарфор, кварц немесе платинадан жасалған тигель түбіне біркелкі етіп ... ... ... ... ... зат ... және буланып кететіндей етіп, абайлап қыздырады. Қалған күл бөлшектерін ... де ... ... температурада өткізу керек. Күл жанып болуға жақындағанда оттың қарқынын күшейтеді. Күл бөлшектерінің толық жанғаннан кейінгі қалдықты күйдіреді. Қажет болса бірнеше рет ... ... ... массаға жеткенге дейін, 500ºС температурада күлдің балқуын және оның тигель қабырғаларына жабысуын болдырмайтындай етіп жүргізеді. Күйдіруді ... ... ... ... ... ... [61,62,63].
Шикізатты күйдіргеннен кейін, тигельдегі күлге 15мл 10%-дық тұз қышқылын құяды. Тигель бетін әйнекпен жауып, 10мин сулы моншада қыздырады. Әйнекті жуа ... ... 5 мл ... су ... ... ... қалдықты күлсіз фильтрге ыстық сумен фильтрлейді. Фильтр мен күл ... ... суда ... кері ... жүргенге дейін ыстық сумен жуады да, тигельге ауыстырып ... ... және ... ... шығымын келесі формула бойынша есептейді:
(2)
мұндағы: М2 - ... ... ... - үлгінің массасы, г;
W - шикізатты кептіру кезіндегі жоғалған масса, % .
2.4 Шикізаттың ... ... ... ... ... тигельге салып қара түске дейін жандырады, тигельді муфель пешіне 100 С ... бір ... ... 1 ... соң ... 400 С көтеріп, 3-4 сағат бойы шикізат біркелкі ақшыл сұр ... ... ... (көмір болмауы керек).
Нәтиже ойдағыдай болмаған жағдайда қалдықты HNO3 (1:1) ... ... соң HNO3 ... үшін ... қыздырамыз және 400 С температурада 0,5 сағатқа муфель пешіне қайта қояды.
Қалдықты муфель ... ... 5 мл HNO3 (1:1) ... қыздыру арқылы ерітеді. Осы ерітіндіні ылғал тұздарға дейін қыздырады. Содан кейін оны 10-15 мл 1н HCl ... 1н HNO3- те ... және 25 мл ... бар құтыға ауыстырады, құтының белгісіне дейін сол қышқылмен толтырады.
Сонымен қатар шикізатсыз дәл осындай 25 мл ерітінді дайындайды.[46]
2.5 ... ... ... ... анықтау
0.2г ұнтақталған шикізатты сыйымдылығы 50мл конустык колбаға салып, ... 30мл 80% ... ... ... ... жабады және (0.01г қателікпен) өлшейді де, 1 сағат бөлме температурасында қалдырады. Содан кейін колбаны кері мұздатқышқа жалғап, 2 ... бойы сулы ... жай ... ... ... колбаның аузын басында қолданған тығынмен жауып, өлшейді де, жоғалған массаны басында қолданған ерітіндімен ... ... ... ... ... құрғақ қағаз фильтр арқылы 50 мл колбаға құяды. Фильтраттың 15 мл алдын - ала құрғатылған фарфор чашкаға ... ... және сулы ... ... ... ... қалдықты 100-105ºС температурада тұрақты салмаққа дейін кептіреді. Экстративті заттардың пайыздық құрамын мына ... ... ... М1 - ... ... г;
М2 - құрғақ заттың салмағы, г;
W - шикізатты ... ... ... ... ... ... қышқылдарды сандық анықтау
5г шикізатты колбаға салып үстіне 40мл су құяды. Қоспаны кері тоңазытқышта 2 сағат қайнатады. ... ... 25мл ... ... алып ... белгіге дейін сумен жеткізеді. Осы ерітіндіден аликвот алып (10мл) 500мл колбаға құяды, ... 200-300 мл су ... 1мл 1% ... ... ... 2мл 0,1% метилен көгі ерітіндісін қосып, 0,1 н NaOH ерітіндісімен көк-күлгін-қызыл түске дейін титірлейді [62].
Құрамындағы бос ... ... (Х) алма ... ... ... ... ... проценттік құрамын мына формуламен анықтайды:
(4)
мұндағы: 0,0067г алма ... 1мл NaOH ... ... титрлеуге кеткен NaOH көлемі, мл;
M-шикізаттың массасы, г;
W- ... ... ... Май ... ... ... газ-тасығыш-гелий; жалынды иондаушы детектор; газ-тасығыштың жылдамдығы 30мл\мин; детектордың температурасы 188С; пештің температурасы 230С; ... ... ... ... ұсақталған шикізат массасын хлороформ- метанол (2:1) қоспасымен 5 минут экстракциялайды. Экстракты қағазды фильтр ... ... ... ... ... соң алынған экстрактіге 10мл метанол, 2-3 тамшы ... ... және ... ... ... 30 ... метилдеу жүргізіледі. Метанолды роторлы буландырғыш көмегімен концентрлейді, ал үлгілерді 5 мл гексанмен экстракциялайды және ... ... ... Анализдің уақыты 1 сағат .
Компонеттердің құрамын ішкі нормалау әдісімен табады, олардың концентрациясы келесі формуламен есептеледі:
мұндағы: Si - i ... ... ... Амин қышқылдарын сараптау
Аргонның қатысында ампулаға 1 г зат және 5 мл 6 н HCl енгізіп, дәнекерлеп, 24 ... ... 1050С ... гидролиздейді. Алынған гидролиз өнімін 3 рет 400С-та роторлы вакумда-айдағанша құрғатады және минутына 2,5 ... ... ... ... 5 мл ... ... қышқылында ерітеді. Тұнба үстіндегі сұйықты 15 минут ішінде бөліп, жылдамдығы 1 тамшы/сек етіп Даукс 50 4-8, 200-400 меш, ... ... ... ... ... өткізеді. Алдымен шайырды 1-2 мл ионсыздалған сумен және 2 мл 0,5 н сірке ... ... ... ... ... pH бейтарап болғанша жуады. Аминқышқылдары болу (элюирлеу) үшін жылдамдығы 2 тамшы/сек етіп, 3 мл 6н. NH4OH ертіндісін колонкка арқылы өткізеді. ... ... pH ... ... ... ... ионсызданған ертіндімен қоса дөңгелек түкті колбаға жинайды. Колбаның ішінегі ертіндіні роторлы айдағышқа 1 ... ... және 50-600С ... ... ... ... жаңа әзірленген 1 тамшы SnCl2, 1 тамшы 2,2- диметоксипропан және 1-2 мл пропанолда қаныққан HCl ... ... ... ... және осы ... 20 минут бойы ұстайды, сосын колбаның ішінегі ертіндіні роторлық ... тағы ... ... сатыда клбаға жаңа әзірленген ацетил деуші реактивтің (1 ... ... ... 2 ... ... 5 көлем ацетон) 1 мл енгізіп, 1,5-2 мин бойы 600С-де қыздырады және кепкенше буын бөледі, сосын 2 мл ... 1мл NaCl ... ... ... ... ... ... мұқият араластырады. Сонда кейін 2 сұйық қабат пайда болады, бірақ қабаттың жоғарғы жағын алады (этилацетат), газды хромотография ... Оны ... ... ... ... көре ... бірақ барлық амин қышқылдар шықпағанша колона температурасын ... ... ... ... 2-3 г ... шикізатын 30 мл тазартылған суға немесе 10-30% этил спиртіне салады да 10-12 сағатқа ... ... ... ... сулы ... 30-40 ... бойы ... сүзеді.
Сапалық реакциялар:
1. 1-2 тамшы 1% йод ерітіндісін тамызғанда көкшіл күлгін түс ... ... ... 20% ... ... және концентрлі күкірт қышқылын тамызғанда қызыл түс береді (инулин, крахмал).
3. 1-3 тамшы аммиак ерітіндісін немесе натрий гидроксидін қосқанда қанық сары түс ... ... ... ... ... ... ... компоненттердің табиғатына қарай таңдайды. Қантты спиртті зерттеуде ... ... (5:2:1), ... (4:1:5) ... н-пропанол-этилацетат-су (7:1:2) жүйелері қолданылады. Қантты қышқылдарға анализ жүргізуде тиімді ... ... ... ... ... (4:1:5), ал ... үшін н-бутанол-этанол-су (4:1,1:1,9). ... ... ... жүйе ... (4:1:5), ал қант ... ... (3:2:1) ... этилацетат-пиридин-су (25:8:7) жүйесімен анықтайды. Аминоқанттарды бөлуде сілтілік жүйелер қолданылады. Көп қолданылатыны суға қаныққан коллидин ... ол ... ... ... ... жүйе болып табылады. Сонымен қатар пиридин-этилацетат-сірке қышқылы-су жүйесі (5:5:1:3) де жиі қолданылады. Альдоза, кетоза және олардың метилді ... ... ... жүйесін 4:10:1:49 қатынаста пайдаланады.
2.10 Фенол қышқылдары
Шамамен 100 г өсімдік шикізатын 50% сулы-спирт ерітіндісіне салып бір тәулікке қояды. Осы ... ... екі рет ... ... бөлу. Алынған экстрактіні минималды мөлшерге дейін концентрлейді де тең мөлшерде 5% натрий бикарбонатының ... ... Осы ... фенол қышқылдарының суда жақсы еритін тұздары түзіледі. Фенолды этилацетатпен экстракциялайды. Сулы бөлігін 2% тұз қышқылымен қышқыл ортаға ... ... және бос ... ... ... экстракциялайды. Этилацетатты экстрактіні бөлгіш воронкада минералды қышқылдардан құтылу үшін бірнеше рет сумен жуады.
Этилацетатты экстрактіні ... ... ... ... ... ... хроматография әдісімен зерттейді. Фенол қышқылдарын қағазды хроматография әдісімен зерттегенде әртүрлі еріткіштер жүйесі қолданылады.
Анықтау. 1) құрамында флуоресценциясы бар зат ... ... УҚ ... ... қышқылдарының қара дақтары көрінеді. 2) Хроматографиялық қағазды фосфорлы молибден қышқылының ерітіндісімен бүркесе, көк түс ... Ал оны ... ... ... ... ...
3 ЗЕРТТЕУ НӘТИЖЕЛЕРІ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ТАЛҚЫЛАУ
Үлгіні анализ жүргізуге ... ... ... ... ... ... ... алуда, әсіресе, сандық және сапалық анализбен шикізат құрамындағы күлділік, ... ... ... ... ... ... ... шикізаттағы әсер етуші заттардың мөлшеріне байланысты: көбінесе 0,1-5% аралығында болады. Сонымен қатар олардың әр ... ... ... Мөлшердің өзгеруі айтарлықтай болуы мүмкін, мысалы, әсер ... ... ... ... қарағанда жапырағында көп мөлшерде болады. Кейде жапырақтың әр бөлігінде де әсер етуші заттар мөлшері әртүрлі болуы мүмкін. Сондықтан өсімдіктің қай ... ... ... жапырағы) көп мөлшерде алынғанына байланысты нәтижесі де жоғары немесе төмен мәндерді көрсетуі мүмкін. Осыған байланысты анализ жүргізер кезде шикізаттың ... ... ... ... алу ... ... ... S.europaea өсімдігінің жер беті бөлігінің сапалылығын зерттеу
Шикізат сапалылығының сандық көрсеткіштеріне шикізаттың күлділігі, ылғалдылығы және экстрактивті заттардың мөлшері ... ... ... - ... ... ... дейін кептіргенде құрамынан гигроскопиялық ылғал мен ұшқыш заттардың жойылуы нәтижесінде жоғалған масса.
Өсімдік шикізаты құрамында ылғалдылық қалыпты мөлшерден аспауы керек, ... ... ... ... ... оның ... ... Өсімдік шикізаттары үшін ылғалдылық шегі 12-15%. Шикізат ылғалдылығын анықтау нәтижелері 4-кесте кестеде көрсетілген.
4- кесте . ... ... жер беті ... ... анықтау
Кептіргенге дейінгі бюкс массасы, г.
Кептіргеннен кейінгі бюкс массасы, г.
Кептіргенге дейінгі бюкс+ шикізат массасы, г.
Кептіргеннен кейінгі бюкс+ шикізат ... ... ... зерттелетін өсімдігіміздің жер үсті бөлігінің ылғалдылығы Мемлекеттік Фармакопея көрсеткіштерінен жоғары емес.
Өсімдік ... ... - ... ... ... қалған бейорганикаклық қалдықты тұрақты массаға дейін келтіру. Өсімдік күлі (жалпы күлі) әртүрлі бейорганикалық заттар қоспасы мен минералды ... ... құм, тас, шаң) ... Олар өсімдікті жинауда және кептіруде қосылуы мүмкін. Өсімдік шикізатының жалпы күлділігін анықтау нәтижелері 5-кестеде көрсетілген.
5-кесте. S.europaea шикізатының күлділігін ... ... ... ... ... ... ... массасы), г.
Жаққаннан кейінгі тигель массасы, г.
М1 (күл массасы), г.
Күлділік,
37,4217
38,4327
1
37,4211
0,14
15,17%
Кестеден байқағанымыздай S.europaea ... ... ... 15,17%. Өсімдік шикізатндағы күлдің мөлшері өзгеріп отырады, оның себебі шикізаттың минералды қосылыстармен араласып кетуі мен ... ... ... ... табылады.
Жалпы күлде атомды-абсорбционды спектроскопиялық әдісімен макро- және микроэлементтердің мөлшері анықталды.
Микроэлементтер жануар және ... ... ... ... роль ойнайды. Сондай-ақ олар адам ағзасы үшін өте қажет. Күлдің құрамында көбінесе келесі ... ... Бұл ... күлде оксид немесе көмір, фосфор, күкірт және т.б қышқылдардың тұздары ретінде болады. Микроэлементтер жануар және өсiмдiк организмдерiнiң дамуына ерекше роль ... ... олар адам ... үшiн өте ... Мысалы: темiр жетiспесе, қан түзiлу процесi бұзылады да қан аздық (анемия) ауруы пайда болады. Мыс ... жiлiк ... ... ... синтезiн және эритроцит түзiлуiн тездетедi, көптеген ферменттердiң жұмысын ... ... ... ... ... ... ... белсендiретiн - марганец; магнийкиназ деп аталатын ферменттердiң үлкен тобының құрамына кiредi, ферменттiк жүйелер бұлшық еттiң жиырылуына, ... ... ... ... ... ... ... реттеуге кальций қатысады; мырыштың жетiспеуi көмiрсулар алмасуының бұзылуына әкеледi. Зерттеу нәтижесінде ... ... ... жер беті ... ... және микроэлементтердiң мөлшерi 6-кестеде көрсетілген.
6- кесте . S.europaea шикізатының микроэлементтік құрамы
Макро- және ... ... ... . ... және ... мөлшерінің диаграммасы
Суретте көрсетілгендей, Зерттеу нәтижесінде ең көп сандық үлес құрайтын элементтерге келесілер жатады: натрий, калий, магний, темір, марганец, ал ең аз ... ... ... ... ... ... - дегеніміз өсімдік шикізатын сәйкес келетін еріткіштерде ерітіп, одан органикалық және бейорганикалық заттар комплексін бөлу және құрғақ қалдықты сандық ... ... ... ... ... болуы оның сапалылығын анықтаудың негізгі сандық көрсеткіші болып табылады.
Өсімдік ... мен ... ... ... құрамына байланысты ондағы әсер етуші және қосымша заттар еріткішке өтуі мүмкін. Экстрактивті заттарды анықтау нәтижелері 7- ... ... . ... ... ... ... ... анықтау

Экстрагент
Х, экстрактивті заттардың мөлшері,%
1
Этил спирті (70%)
20,36
2
Этил спирті (50%)
29,42
3
Су
25,52
Кестедегі мәліметтерге қарайтын болсақ ... ... ... ... ... су мен 50% этил спиртінде жүзеге асады.
Органикалық қышқылдарды сандық анықтау
S.europaea ... жер беті ... ... әдістемелер бойынша сандық анализ жүргізілді. Өсімдіктің ББЗ-ға жасалған сандық ... ... ... анықталды.
Титірлеу барысында көк-күлгін-қызыл түске дейін жұмсалған NaOH ерітіндісінің көлемі және жоғарда анықталған шикізаттың ылғалдылық ... ... ... ... бос ... қышқылдардың саны 1,297 % екендігі анықталды. Нәтижесі келес 8-кестеде көрсетілген.
8-кесте. Шикізат құрамындағы бос органикалық қышқылдар саны
Шикіза ттың ылғалдылығы
(%)
Аликвот
мл
Фенолфталейіннің
спирттік ... ... ... көгі ... ... ... ... ерітіндісі
мл
құрамындағы бос органикалық қышқылдар саны, (%)
5
3
1
2
1,8
2,297
3.2 S.europaea өсімдігінен ... ... ... бөлу
S.europaea өсімдігінен биологиялық белсенді заттарды бөлу үшін 50% сулы - этонолды ерітіндісі алынады. Себебі 50% сулы - этил ... ... ... ... 72 ... бойы ... биологиялық белсенді заттар жақсы бөлінетіндігі анықталды. Алынған сулы спиртті сығындыны сүзіліп, су сорғалап тұратын вакуумды насос астында ... ... 50% сулы - этил ... ... екі ... ... ... экстрактке құрамындағы спиртті ұшырып, хлороформ және этилацетатпен экстракция жүргізілді.
Қағазды хроматография ... ... ... ... ... арқылы 50% сулы - этил спиртті экстракт құрамындағы биологиялық ... ... ... ... барысы 1- сызба-нұсқада көрсетілген.
1- сызба-нұсқа .s.(europaea) өсімдігінен қышқылды заттарды бөлу сызба- нұсқасы
ШИКІЗАТ
50% СУЛЫ СПИРТТІ ЭКСТРАКТ
концентрлеу ... 2 ... 1
Na ...
тұндыру
Экстракция жүргізу
Сулы қалдық.
Фенол қышқыл ... ... ... ... ... 2% HCl, ЭА ... ЭА ... ... ... Амин ... ... арқылы май қышқылдар
Фенолдар
Фенол қышқыл ... ... ... ... ... белсенді заттарды анықтау
Май қышқылдарының құрамын сандық анықтау
S.europaea өсімдігінің 50% ды сулы этанол тұндырындысына ... ... ... ... ... екі ... ... сараптама жасадық. Анықтау нәтижелерінен бутанол: сірке қышқылы: су - (40:12,5:29) және 6% сірке қышқылы жүйелерінде сығындылар құрамынан май ... ... Ары ... май ... ГСХ ... сандық мөлшері анықталды. Анықтау нәтижелері 9-кестеде көрсетілген.
9-кесте. ... ... ... май ... мөлшері
Май қышқылдары
Мөлшері (мг)
Миристин қышқылы (C14:0)
0,2
Пальмитин қышқылы (C16:0)
6,0
Стеарин қышқылы (C18:0)
5,2
Пальмитоолеин ... ... ... ... ... (C18:3)
4,5
Линол қышқылы (C18:2)
32,0
Вакцен қышқылы (C15:0)
0,9
Кестеде берілген мәндерден зерттелген шикізат құрамында 8 май ... ... ... ... ... ... ... май қышқылдары мен қанықпаған май қышқылдарының жеке өкілдерінің пайыздық мөлшерінде.
Қаныққан жоғарғы май қышқылдарынан - миристин қышқылы (C14:0), пальмитин ... ... (С18:0) ... ал қанықпаған жоғары карбон қышқылдарынан - линолен ... (C18:3), ... ... (C16:1), ... және линол (С18:2) қышқылдарын мысалға келтіруге болады.
S.europaea өсімдігінің ... ... (С18:1) және ... (C18:2) ... ... ... басқа қышқылдардан әлдеқайда артық, ал миристин қышқылы (C14:0) қышқылының мөлшері ең төмен ... ... ... ... өсімдігінің құрамындағы май қышқылдардың сандық мөлшері
3.2.2 Сулы қалдық құрамынан биологиялық белсенді заттарды анықтау
Амин қышқылдарының құрамын сандық анықтау
Сулы қалдық ... ... ... ... анықтау үшін бір жүйелі қағазды хроматография әдісімен сараптама жүргіздік.
Сараптама нәтижесінде бутанол:сірке қышқылы:су (40:12,5:29) және 6%-тік сірке ... ... сулы ... ... көмірсулар, амин қышқылдары табылды. Ары қарай амин қышқылдарын ГСХ әдісі арқылы анықтадық. анықтау үшін GC/MS құрылғысы пайдаланылды, 5- ... ... ... құрамындағы амин қышқылдарын анықтайтын GC/MS құрылғысы.
GC/MS құрылғысы арқылы сандық сараптама ... ... амин ... бар екні ... Сараптама нәтижелері 10-кестеде көрсетілген.
10-кесте. S.europaea өсімдігінің құрамындағы амин қышқылдардың мөлшері
Амин қышқылдары
Мөлшері (%)

1
2
1
Аланин
0,788
2
Глицин
0,214
3
Валин
0,196
4
Лейцин
0,488
5
Изолейцин
0,250
6
Треонин
0,215
7
Серин
0,496
8
Пролин
0,652
9
Метионин
0,082
10
Аспаратат
1,948
11
Цистин
0,050
12
Оксипролин
0,002
13
Фенилаланин
0,282
14
Глютамат
2,105
15
Орнитин
0,002
16
Тирозин
0,
17
Гицтидин
0,315
18
Аргинин
0,287
19
Лизин
0,174
20
Триптофан
0,130
10-кестеден ЖЭСХ арқылы S.europaea өсімдігінің жер үсті ... ... ... амин ... анықталды. Барлық анықталған амин қышқылдарының саны 20. ... ... ... ... ... құрамындағы мөлшерінде. Оның ішінде басымдылығы артқан глютамин, аспаратат қышқылдары болып шықты. Ал мөлшері жағынан ең азы оксипролин мен ... ... ... ... ... ... өсімдігінің құрамындағы амин қышқылдардың сандық мөлшері
Salicornia өсімдігінің шикізатындағы қанттардың құрамын анықтау
Сулы қалдыққа ... ак ... ... субуымен төрт сағат айдау арқылы 6 фракция жиналды, жиналған фракциялар тек молекулалық массалары бойынша ... ... ... ... ... экстракция жасап, экстракциядан алынған ұнтақтарды суда ертіп бір жүйелі қағазды хроматографияға қойдық.
қағазды хроматографияға қойылған барлық фракция бірдей сары түс ... ... ... ... түсі ... ... ... алты фракцияның ішінде қанық түс көрсеткен бірінші фракцияға қышқылдық гидролиз 2% тұз ... ... Тағы 6 ... ... ... бір жүйелі қағазды хроматографияға қойдық. Нәтижесі 12- кестеде және 8-суретте көрсетілген.
11-кесте. 6 сағаттық ... ... ... ... ... беті бөлігі
Көмірсулар
Rf
Түстері
1
2
3
4
Жоқ
Ксилоза
1,81
Ашық күлгін
Жоқ
Фруктоза
1,84
Қоңыр
Жоқ
Малтоза
2,76
Қоңыр
Жоқ
Лактоза
3,39
Қою күлгін
Жоқ
Галактоза
1,78
Қою жасыл
Жоқ
Глюкоза
2,33
Қою жасыл
Бар
Арабиноза
1,87
Күлгін
Бар
Рамноза
1,52
Қоңыр
11- кестеде және 7- ... ... ... өсімдігінің жер беті бөлігінде көмірсулардан арабиноза Rf=0.31 және рамноза Rf=0.19, о-толулдин айқындағышымен идентификацияланды.
7-сурет. Көмірсулардың ... ... ... жер үсті ... ... қышқылды құрамын зерттеу
Зерттелетін өсімдік шикізатынан биологиялық белсенді заттар алудың тиімді технологиялық сызбанұсқасын жасау маңызды мәселе болып ... яғни ... ... ... ... ... қолданылған еріткішке өтуі қажет.
S.europaea өсімдігінен биологиялық белсенді заттарды бөлу үшін 500 г өсімдік шикізатына 50% 600 мл этил спиртін құйып, 72 ... ... 72 ... ... соң ... ... ... натрий бикарбонаты мен өңдегеннен кейін, этилацетатпен экстракциялайды. Алынған экстракттарды концентрлеп, бір ... ... ... ... БСС жүйесінде спецификалық айқындағыштарды қолдана отырып, сулы спиртті экстрактіден фенол қышқылдар анықталды. Фенол қышқылдары мен таза ... ... ... ... келтірілген.
12-кесте . Идентификацияланған фенол қышқылдары
Жер беті бөлігі
фенол қышқылдары
Rf
Түстері
1
2
3
4
Жоқ
п-окси бензой қышқылы
1,04
Қызыл
Жоқ
Галл
1,34
Қоңыр
Жоқ
Внилин қышқылы
1,09
Күлгін
Жоқ
П-кумар қышқылы
1,38
Қоңыр
Бар
Ферул ... ... ... ... ... және ... ... S.europaea өсімдігінің жер беті бөлігінде Оксикорич ... ... ... ферул және изованилин қышқылдары анықталды.
8-сурет. Бір жүйелі қағазды хроматографиядағы фенол қышқылдың құрамы
3.3 2 - ... ... ... ... ... ... ... заттарды анықтау
100г шикізатты сөндірілген әкпен бірге мұқият үгіткіште ұсақтайды. қоспаны колбаға салып сулы буда ... ... ... ... сулы ... ... бір жүйелі қағазды хроматография әдісімен БСС жүйесінде спецификалық айқындағыштарды қолдана отырып, экстрактіден фловоноид анықталды. Нәтижесі 9-суретте көрсетілген.
Шикізат ... ... ... ... ... ... ... ... ББЗ бөлу ... сызба нұсқасы
9-сурет. Фловоноидтардың хроматографиясы
Суретте көрсетілгендей, айқындағыш AICI3 шашқаннан кейін Salicornia ... жер беті ... ... метоксифловоноид бар екендігі анықталды.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қарастырылып отырған дипломдық жұмыста алға қойылған міндеттер мен ... ... ... ... өңірінің Chenopodiaceae тұқымдасына жататын сандық анализ жасалды;
* Қышқылдық заттарды алу мен бөлудің ... ... ... S.europaea өсімдігінің құрамынан 20 амин қышқылы, флавоноидтар, полисахаридтер және жоғары май қышқылдарының құрамы анықталды.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1.Флора Қазахстан - ... ... ... - C. ... Л.Д. ... ... ... Ленинград:Наука, 1986.C.100-105.
3.Флора СССР под ред. Шишкина Б.К., Боброва Е.Т. - 1948 - Т. 13.- ... ... В. Л, , ... , 1980
5. Сейітов З,С , Алматы, 1992, 268-271 бет
6. Ағалиев Е. Ж, Дөненбаев К, өсімдіктер ... мен ... ... , 1998 ж, 5 ... ... Т, ... Э, Введение в биохимию растения, т.2, Мир, Москва,1986 с 214.
8. ... М.М. , ... ... М.О. ... ... ... ... флоры Туркмении.- Ашхабад, 1973. 155с.
10. Универсальная энциклопедия лекарственных растений. М - Минск, 2000: 656 с. - c. ... ... ... СССР, 11-издания М., Медицина, 1965г, том-1., вып 4, 591-596 стр.
12. Горяев М.И. Евдакова Н.А Алматы 1977, с 550.
13. ... ... ... ... , 1991 - 200 с.-49-50.
14. Машковский М.Д, , М, 2005, 115 стр
15. Скуридин Г.М. Определение аскорбиновой кислоты в плодах облепихи ... ... ... - Изд. СО АН ... 1980, № 15. Сер. ... ... вып. 3, С. 122-127
16. Л.П. Солоненко, Е.Е. Шишкина. Белки и аминокислоты плодав облепихи // В кн.: ... ... и ... ... ... ... Сибирское отделение, 1983.- С. 67-79
17. В.А. Миронов, Г.С. ... В.С. ... Б.В. Уша, Л.Д. ... И.И. ... М.А, ... ... получения и биологическая активность экстракционного облепихого масла // В кн.: Биология, ... и ... ... ... ... ... отделение, 1983.- С. 93-98
18. Флора Казахстана. Изд-во Академии Наук Каз-ой ССР. ... ... ... ... К. У. Ушбаев ж/е т.б. , Изд. 2-ое, перераб. и допол. Алма-ата: Кайнар, 1979.-82-85 с.
20. Towers G.H.N., Tse A., Maass W.S. " ... 1966, 5,№ 4, ... Glass A.D. M., Bohm B. A. " ... 1969, 8, №3, ... Schuster B., Herrmann K. " Phytochemistry", 1985,24, №11, 2761-2764.
23. Nieman G. J. " ... 1969, 8, №10, ... ... С. А., ... Н. А., ... С. З. >, 1971, №6, я. ... Запрометов М. Н. Биохимия катехинов. М., >, 1964, 296с
26. Ishimaru K., Nonara G.-I., Nishiora I. " Phytochemistry", 1987, 26, №5, ... ... H., Nonara G.-I., Nishiora I. " ... 1984, 23, №11, 2621-2623.
28. Challice J. S., Williams A. H. " Phytochemistry", 1968, 7, №1, 119-130.
29. Dahmen J., Leonder K . " ... 1976, 15, №11, ... Ohashi H., Yamamoto E., Lewis N. G., Towers G. H. N. " ... 1987, 26, №7, ... Towers G. H. N., ... B. " ... 1984, 23, №5, 951-952.
32. Moller B., Herrmann K. " Phytochemistry", 1983, 22, №2, 477-481.
33. Harborne J. B., Williams C. A., Greenham J., Moyna P. " ... 1974, 13, №8, ... Nielsen J. H., Olsen O., Padersen L. H., Sorensen H . " ... 1984, 23, №8, ... Srack D., Leicht P., Bokern M. Et al. " ... 1987, 26, №11, ... Tai C. S., Umeto S., Nishioka I. " ... 1981, 20, №11, 2565-2568.
37. Ibrahim R. K., Shaw M. " Phytochemistry", 1970, 9, №8, 1855-1859.
38. Shimomura H., Sashida Y., Mimaki Y. " ... 1986, 25, №12, ... Shoyama Y., ... M., Nishiora I. " ... 1987, 26, №4, ... Tschesche E., Dieorich A., Jha H. C. " Phytochemistry", 1980, 19, №12, 2783-2784.
41. Morishita H., Takai Y., Yamada H. et al. " ... 1987, 26, №4, ... ... A., Dhara K. P., Rej A. N., Chash T. C. " ... 1977, 16, №3, ... ... В. Г., Громова А. С., Луцкий В. И. И др. >, 1974, №2, 240-241.
44. Камилов Х. М., Никонов Г. К. >, 1977, №1, ... Daniels D. G., Martin H. F. " Chem. And Ind", 1964, №50, ... ... С. А., ... И. В., Торгов И. В. >, 1982, №2, 169- 173.
47. Agarwal J. S., Rastogi R. P. " ... 1976, 15, №3, ... ... Л. И., ... Ю. Е., Сдобнина Л, И. , 1975, №1, p.99.
49. Bohlmann F., Zdero C., King R. M., Robonson H. " ... 1984, 23, №5, ... ... I., Kakegawa F., ... K. Et al. " Phytochemistry", 1977, 16, №12, 1046-2047.
51. Higuchi R., Aritomi M., Donnelly D. M. X. " Phytochemistry", 1977,16, №7, ... Takasugi M., Katui N. " ... 1986, 25, №12, ...
53. Мифтахова А.Ф. Фитохимическое изучение растений некоторых видов семейств маревывх: Автореф. дис. канд. хим. наук. - ... ... Adams P. ... of ... profiles ... samples by gaz ... // J. ... - 1974 .- P. с188-212
55. ... Ф.И ... 1977г ... ... Л.Г

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 71 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
9 сынып химия пәні бойынша аймақтық компоненттердің мазмұнын анықтау16 бет
Chenopodiaceae Vent тұқымдасының Climacoptera B. туысы C.lanata өсімдігінің түрінің морфологиялық және анатомиялық ерекшеліктері31 бет
Баланы ойын үстінде тәрбиелеу және дамыту8 бет
Бағалы қағаздар нарығының теориялық және әдістемелік негіздерімен қатар оның жоғарыда аталған ұйымдық-экономикалық құрылымдарының нарықтық экономикадағы маңызын көрсету және бағалы қағздардың биржада сатылуы мен олардың үстінен қосымша үлестерді есептеу32 бет
Бетпақ-дала үстіртінің қазіргі бедер құрушы процестері43 бет
Бүйрек үсті бездері. Адреналин гормоны.7 бет
Жер үстінде орналасқан констркуцияларды қорғау үшін гидрофобты қоспаларды ендіру арқылы бетонның ұзақ тұрақтылығын жоғарлату35 бет
Мұнай өнімдерінің қышқылдық және сілтілік сандарын анықтау әдістері26 бет
Тау-сағыз (Scorzonera tau-saghyz) өсімдігінің биологиялық ерекшеліктері. Культивирленетін өсімдік клеткаларынан каучукты(изопреноид) бөліп алу әдістері14 бет
Тау-сағыз өсімдігінің биологиялық ерекшеліктері42 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь