Ұзақ мерзімді активтер есебі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
1 Ұзақ мерзімді активтер есебі және оның аудитінің теориялық негізі
1.1Ұзақ мерзімді активтердің теориялық негіздер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 6
1.2 Ұзақ мерзімді активтер аудитінің маңызы мен мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...11

2. Ұзақ мерзімді активтер бойынша бухгалтерлік есепті ұйымдастыру
2.1 Негізгі құралдар және материалдық емес активтер есебін ұйымдастыру ... 20

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26
Пайдаланылғанәдебиеттертізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 27
Курстық жұмыстың мақсаты: тақырыпты аша отырып ұзақ мерзімді активтердің есебі мен теориялық негіздерін түсіндіру.
Курстық жұмыстың өзектілігі: курстық жұмыс екі бөлімнен және бірнеше тармақтардан тұрады. Сондай-ақ курстық жұмыс кіріспе, қорытынды және пайдаланылған әдебиеттерден тұрады.
Нарықтық шаруашылық жағдайындағы бухгалтерлік есепті реттеу заңнамалық, атқарушылық және бақылаушылық жүйесін мемлекеттік құқықтық мүмкіншілікті мекемелер тарапынан және қоғамдық ұйымдар тарапынан жүзеге асырылатын, әлеуметтік-экономикалық жүйелерді әр түрлі өзгерістерге қалыптастыруға арналған шараларды қамтитынын сипаттайды.
1. «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру туралы» 2007 жылғы 28 ақпандағы Қазақстан Республикасының №234-III заңы.
2. Аудиторлық қызмет туралы заң Алматы, 2006 жылғы 5 мамырдағы №139-III.
3. Қазақстан Республикасының Президентінің «Акционерлік қоғамдар туралы» 1998 жылғы 10-шілдедегі №2811 заң күші бар Жарлығы.
4. Халықаралық қаржылық есеп берудің стандарттары 2006ж.
5. Бухгалтерлік есеп стандарттары. Қазақстан Республикасының Ұлттық комиссиясы. Алматы, 1996-2003ж.
6. Қазақстандағы аудиттің халықаралық стандарттары. «Ішкі аудит қызметінің жұмыстарын қарастыру» Т.1. Алматы, 2001ж.
7. Қазақстан Республикасының азаматтық кодексі. Алматы: «Бико»,2004ж.
8. Абленов Д.О. «Аудит негіздері», Алматы: Экономика,2003ж.
9. Аренс А., Лоббек Дж. «Аудит»: Қаржы және статистика, 1995 ж.
10. Ажибаева З.Н. «Аудит» - Алматы: Экономика, 2004г.
11. Әбдіманапов Ә.Ә. «Бухгалтерлік есеп теориясы және принциптері» - Алматы: АЙАН, 2001ж.
        
        М А З М Ұ Н Ы
Кіріспе.........................................................................................................................4
1 Ұзақ мерзімді активтер есебі және оның ... ... ... ... ... активтердің теориялық негіздер................................................. 6
1.2 Ұзақ мерзімді активтер аудитінің маңызы мен мәні.......................................11
* Ұзақ мерзімді активтер бойынша бухгалтерлік есепті ұйымдастыру
+ ... ... және ... емес ... ... ... әдебиеттер тізімі............................................................................27
КІРІСПЕ
Курстық жұмыстың мақсаты: тақырыпты аша отырып ұзақ мерзімді активтердің есебі мен теориялық негіздерін ... ... ... курстық жұмыс екі бөлімнен және бірнеше тармақтардан тұрады. Сондай-ақ курстық жұмыс кіріспе, қорытынды және пайдаланылған ... ... ... ... бухгалтерлік есепті реттеу заңнамалық, атқарушылық және бақылаушылық жүйесін мемлекеттік құқықтық мүмкіншілікті мекемелер тарапынан және қоғамдық ұйымдар тарапынан жүзеге ... ... ... әр ... ... ... ... шараларды қамтитынын сипаттайды.
Бухгалтерлік есепті жетілдіруде басты мақсат экономикалық және әлеуметтік тұрақтылық болып табылады. Нарықтық экономика жағдайында ол ... ... ... экономикалық өсуді ынталандыру;
- кәсіпорын жұмысын тиімді қамтамасыз етуді жүзеге асыру;
- аймақтық және салалық құрылымдардың ... ... ... ... ... ... бағыттары экономикалық және әлеуметтік мәселелердің табиғатымен және маңыздылығымен анықталады.
Бухгалтерлік есеп - ол өз экономикалық өміріне ... ... ... бірі ... табылады. Яғни, ол шектеулі ресурстарды тиімді бөліп және теңдіктерді ... ете ... ... ... ... ... реттеу жүйесінің құрамдас бөлігі болып келеді.
Жұмыстың негізгі мақсаттары:
* отандық экономиканың нақты секторының мәселелерін ашып көрсету;
* осы мәселелерді шешудің жолдарын ... ... ... отырып шешудің жолдарын ұсыну.
Жұмыстың негізгі міндеттері:
* ұйымның активтер есебінің даму ... ... ... оны экономиканың нақты секторын белсендіруде толық пайдалануды анықтау;
* ұйымның экономикасын қаржыландырудағы барлық мүмкіншіліктерін пайдалануды көздеуді қарастыру.
Осыған орай, ... ... ... әлемдік тәжірибені пайдалану, яғни бухгалтерлік есеп соның ішінде талдау мен аудит ұйымдастырудың жетілдіру бірегей органды құру, оның құқықтық мүмкіншіліктерін анықтау, ... ... ... ... ... көрсету, реттеу тетіктерін белгілеу, оның қызметтер мен өкілеттіктер шеңберін айқындауы құрайды. Талдау ... ... ... онда шетелдік тәжірибе негізге ала отырып, отандық нарыққа сәйкестендірілген нұсқаулар көрсетілген.
Қазақстан Республикасының нарықтық экономикаға көшіп, даму ... ... ... ... мемлекеттің белгілі бір реттеуімен жүзеге асырылып отырды және бүгінгі таңға дейін асырылып келеді.
Осы айтылғандарды ... ала ... ... ... мен ... ... - ... қаржылық жағдайын реттеуге байланысты шығарылған және шығарылатын барлық заңнамалық актілердің жиынтығының ... ... ... талдау әдістерін пайдалана отырып жүргізу деуге болады. Ұйымның активтері экономиканың нақты саласын белсендірудегі реттелінуі ... - ... ... ... ... ... қамтамасыз етілуіменен сипатталынады.
Экономиканың нақты секторын белсендірудегі активтерді талдау мен аудитті жүргізуді ашып көрсету мәселесі өте маңызды болып ... ... ... ... активтермен кәсіпорындар өздерінің міндеттерін өз уақытында өтеген жағдайда кәсіпорындар өтімді болып табылады.
Осы курстық ... ... - ... ... ... ... орны ... екендігін көрсету. Және де ұзақ және қысқа мерзімді активтер есебі мен ... атты ... жазу ... ... ... ... мен материалдық емес активтер иммобильдық құралдар, қысқа мерзімді ... ... ... болып табылатындықтан, осы құралдарсыз өндіріс жүзеге асырылуы мүмкін емес. Қорыта ... ... ... секторын белсендірудегі және пайда табу көздерін ұлғайтудың негізі активтердің айналымдылығын жетілдіру мен қаржыланудың жолдары меншікті және тартылған капитал тарапынан, әр ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруға бағытталған шешімдерді қажет ететін мемлекеттің жүзеге асыруға міндетті қызметтерінің бірі болып табылады.
Осымен бұл дипломдық жұмыс 3-бөлім және ... ... Бұл ... ... ... ашылатын болады. Тақырыпты толық ашуда заң, стандарттар, оқулықтар пайдаланады. Және де ЖШС-нің жылдық есеп беру нысандарын пайдаланып жазылады.
1 ҰЗАҚ ... ... ... ЖӘНЕ ОНЫҢ ... ... ... Ұзақ мерзімді активтердің теориялық негіздері
Ұзақ мерзімді активтер деп - кәсіпорынның шаруашылық қызметінде бір жылдан ... ... ... және ... ... ... құралдарды айтады. Егер қандай да бір құндылықтар қайта сатып-өткізуге ... ... ... ... ... яғни айналым құралдарына жатқызу қажет. Ұзақ мерзімді активтерге: Ұзақ мерзімді қаржылық инвестициялар, ұзақ мерзімді дебиторлық берешек, жылжымайтын мүлікке инвестициялар, негізгі ... ... емес ... өзге ұзақ ... ... ... сатып-өткізу үшін жасалынған жазу столы оны жасаушы кәсіпорын үшін айналым құралы болып табылады, ал оны ... ... ... ... үшін ... ... кәсіпорынның негізгі құралдарының бір бөлігін құрайды.
Ұзақ мерзімді активтерді мынадай категорияларға жіктеуге болады:
* Материалдық активтер (негізгі құралдар, табиғи ... ... емес ... ... ... ... ... бар. Мысалы, оларға жерді жатқызуға болады. Жердің пайдалану мерзімі шексіз болғандықтан, оған амортизация (тозу) есептелінбейді. Ғимараттар, құрал-жабдықтар, құрылғылар амортизациялауға жатады, яғни ... ... ... ... ... ... үшін тозу ... Тозудың есебі бағалау процессі емес, бөліп тарату процессі болып табылатындығын есте сақтау қажет. Бұл ... ... осы ... келесі параграфында егжей-тегжейлі қарастырылады.
Шоттар жұмыс жоспарынан үзінді
кесте-1.1
2010
Ұзақ мерзімді қаржылық инвестициялар
Ұзақ мерзімді қаржылық қарыздар
2020
Өтеуге дейін ұсталатын ұзақ ... ... ұзақ ... қаржылық активтер
2110
Ұзақ мерзімді дебиторлық берешек
Сатып алушылар мен тапсырушылардың ұзақ мерзімді берешегі
2150
Қызметкерлердің ұзақ мерзімді дебиторлық берешегі
2160
Жалдау бойынша ұзақ ... ... ... ... ұзақ ... ... ұзақ ... дебиторлық берешек
2310
Жылжымайтын мүлікке инвестициялар
Жылжымайтын мүлікке инвестициялар
2320
Инвестициялардың амортизациясы және құнсыздануы
2410
Негізгі құралдар
2411
Жер
2412
Ғимараттар
2413
Машиналар мен жабдықтар
2414
Көлік құралдары
2415
Компьютерлер, перифериалық қондырғалар және деректі ... ... ... ... ... мен ... құралдардың амортизациясы және құнсыздануы
2421
Тозуы
2422
Ғимараттардың құнсыздануы
2423
Машиналар мен жабдықтардың тозуы
2424
Машиналар мен жабдықтардың құнсыздануы
2425
Көлік құралдарының тозуы
2426
Көлік құралдарының құнсыздануы
2427
Компьютерлер мен ... ... ... ... тозуы
2429
Өндірістік құрал-саймандар мен керек-жарақтардың тозуы
2730
Материалдық емес активтер
Өзге материалдық емес активтер
2740
Өзге материалдық емес активтердің тозуы
2741
Өзге материалдық емес ... ... ... ... салығы бойынша кейінге қалдырылған салықтық активтер
2910
Өзге ұзақ ... ... ұзақ ... ... кезеңдердің шығыстары
2930
Алынбаған құрылыс
2940
Өзге ұзақ мерзімді активтер
Ұзақ мерзімді активтер - бұл компанияның ресурстары, оларды пайдаланудан болатын ... ... ұзақ ... ... алу ... және олар сату үшін емес, кәсіпорын қызметінде пайдалану үшін алынады. Қысқа мерзімді активтерден ұзақ мерзімді активтер өмірлік циклді ұстанады, ... ... ... ... ... ... табылмайды. Ұзақ мерзімді активтер мынадай категорияларға бөлінеді:
1. Материалдық активтер - физикалық ... бар. ... және ... өндірілген және офистік құралдар амортизациясына жатады., демек материалдық активтертердің құнын мерзім ішінде пайдаланған кезде бөлу. Жер амортизацияға жатпайтын жалғыз материалдық ... ... ... ... оның ... ...
2. ... ресурстар пайдалы қазбаларды тапқандықтан, жерден айырмашылығы бар. Табиғи ресурстар әлсіреуге негізделеді, себебі ресурстарды пайдаланғанда тауысуы ...
3. ... емес ... - ... ... жоқ, ... ... жатады. Материалдық емес активтердің құны пайда тапқанда ... ... ... емес ... авторлық құқық, сауда маркалары, патенттер, франшизалар, ұйымдық шығындар мен ... ... ... [1, 142 бет] ... ... ... ... қатар инвестициялар, капиталдық салымдар және ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... ... ... қолданылмайтын активтер ұзақ мерзімді активтер категориясына жатады. Егер жерді пайдаланудың негізгі мақсаты спекуляция болса, онда оны ... ... ... жөн. Егер жерді қайта сату мақсатында пайдаланса, онда ол запас ретінде қарастырылады.
Қазіргі таңда ғимарат пайдаланылмаса, онда ол инвестиция ... ... ... көлікқұру зауытында запас ретінде көрінеді, ал есепті кезеңді оны негізгі құрал ретінде қарастырады. Пайдаланылмаған жер мен ... ... ... ... емес ... гудвилл амортизацияға емес, құнсыздануға жатады.
Осы жерде айта кету ... ұзақ ... ... ... ... емес ... мен негізгі құралдарға ғана амортизациялар есептелуіне байланысты біз негізгі құралдар мен марериалдық емес активтерге толығырақ тоқталып кетуді жөн ... ... ... ... дегеніміз - бұл материалдық өндіріс сферасында және өндірілмейтін сферасында ұзақ мерзім кезінде жүргізілетін, жалға беруге қолданылатын материалдық ... ... ... маңызды сипаттамасына мыналар жатады:
1) олар қайта сату мақсатында емес, ... ... ... ... мақсатында алынады.
2) ұзақ кезең ішінде қолданылады және амортизацияланады
3) материалды түрде болатын физикалық дене
Құн түрлері:
Бастапқы құн - ... ... алу ... салу кезіндегі төленген ақша қаражаттарының сомасы немесе олардың орнына берілген басқа активтердің әділ құны.
Ажырату құны - ... ... құны ... ... ... ... ... шешу.
Амортизация - экономикалық өмірдегі жүйелі және рационалдық құн активтерді бөлу.
Құн қалдығы - ... ... ... шығарған кезде және жиналған шығындардың құнсыздандырылғаннан кейін активтер мойындалады.
Пайдалы ... ... ... - мерзім кезеңімен сипатталатын активтерді қолдану үшін экономикалық пайданы алу. Құнды шығару - бұл қосымша шығын ету, ... ... ... ... ... активтердің шығуымен тікелей байланысты. [7, 81-97 бет]
Әділ құн - бұл бір біріне ... ... ... ... ... шығын - активтердің баланстық құны оны қайта қалпына келтіретін құнды көтеретін көлем болып табылады. Қайта ... ... құн - ... ... таза ... және ... құны ... табылады.
Бір біріне байланыссыз жіберу - белгілі бір бағытқа активтерді немесе қызметтерді ... ... ... компанияның басшысына немесе басқа компаниядан басшыға жіберілуі. Ақшалық емес ... - ... емес ... ... мен ... қатысуы немесе қатыспауындағы айырбас.
Негізгі құралдар есебінде төрт басты сұрақтар бар:
- Активтер табылғандағы бастапқы енгізетін сома
- Активтердің құны ... ... ... ... тозу ...
- ... ... құнның өзгеруі және оның шоттағы көрінісі
- Активтердің шығарылуын ... [2, 36 бет].
16 ХҚЕС ... ... тек ... жағдайда актив ретінде мойындалады:
- осы объектіге байланысты кәсіпорын болашақ экономикалық пайданы алу ... бар;
- ... құны ... ... ... ... ... негізгі құралдар компанияның активінің заттық белгісін құрайды, ... да олар ... ... ... зор. ... актив негізінде анықтауы кәсіпорынның жағдайын көрсетеді. 16 ХҚЕС сәйкес актив сыртқы ортаны қорғау және қауіпсіздік мақсатында ... Бұл ... ... ... пайдаланатын болашақ экономикалық пайда болуы мүмкін емес. Ал, егерде оларды басқа активтер ретінде пайдаланса, болашақ экономикалық ... ... ... [3, 72 бет]. ... негізгі құралдарының құрамындағы активтер қайта жұмыс істейтін кәсіпорынның зиянды заттардан қорғануының ең басты мағынасы болып ... ... ... ... тоқтату, бұл активтерді мойындауға шек қояды.
Мойындаудың екінші шарты жеңіл жетілдіріледі, себебі айырбас операциясында активтерді сатып ... ... ... құны ... 16 ХҚЕС ... ... негізгі құралдар объектісі, бастапқы құн бойынша бағаланып актив ретінде мойындалуы тиіс. Негізгі ... ... ... ... ...
- ... алу бағасы саудалық жеңілдіктер және дисконттар есебінен импорт және ... мен ... алу ... ...
- ... жайғастыруға және демонтажға кеткен бастапқы бағасы және көлемді қалпына келтіру, бұлар осы ағымдағы запасы болып табылады.
- қандай да бір тіке ... олар ... ... және ... бағытталған жұмыстың жағдайына қолдану; Негізгі құралдардың бастапқы құнына кіретін тіке шығындар мынадай ... ... - ... ... ... ... үшін, жұмысшыларға сыйақы ретінде берілетін шығындар [5, 33 бет];
- әкелгені және ... үшін ...
- алаң ... үшін ...
- ... және ... үшін ...
- активтің жұмысын тексеру үшін шығындар.
Негізгі құралдардың бастапқы құнына кірмейтін шығындар:
- жаңа ... мен ... ... енгізгені үшін шығындар;
- жаңа технологиялық немесе өндірістік құралдардың ашылуына кеткен шығындар;
- жаңа орында шаруашылық жүргізуге кеткен ... ... ... ... және ... ... шығындар;
- әкімшілік және басқа да шығындар. Инвентарлық объектілер негізгі құралдың есеп бірлігі болып табылады. Инвентарлық объект ... әрі жай ... ... ... ... есебін дүрыс ұйымдастырудың басты шарты оны жіктеу болып табылады. Өндіріс процесіне қатысу сипатына байланысты негізгі құралдар өндірістік және өндірістік емес ... ... ... ... өндіріс құралдарына өндіріс процесіне тікелей қатысатын объектілер жатады, олардың көмегімен өнімді әзірлеген кезде еңбек құралдарына (машина, ... ... т.б.) әсер ету ... ... ... ... жүргізу үшін қажет материалдық жағдайын жасайды (ғимараттар, құрал - жабдықтар, өткізгіш қондырғылар) [6, 68 бет]. Негізгі ... ... ... ... ... экономикалық көрсеткіші-қор қайтарымы болып табылады, ол негізгі құралдардың бір өлшеміне шаққандағы өндірілетін заттай ... ... ... ... ... [1, 142 бет] ... емес ... құрал-жабдықтар - тұтынуға арналған құрал-жабдықтар. Олар ұжымның мәдени-тұрмыстық (ғимараттар, тұрғын-үй коммуналдық шаруашылық, денсаулық ... ... т.б.) ... ұзақ ... бойы ... арналған. Иелігіне қарай негізгі құралдар меншікті және жалға алынған болып бөлінеді.
Меншікті ... - ... ... және оның ... ... ... негізгі құралдар. Белгіленген мерзімге шарт бойынша басқа субъектіден алынған ... ... ... ... ... ... ... Оларды жалға берушінің балансында есептейді, жалға алушы 001-ші "Жалға ... ... ... ... тыс шотында есептейді. Жалға алу мерзімі аяқталған соң немесе ол аяқталмай тұрып, ... ... ... ... сатып алуына болады. [1, 142 бет]
Пайдалану сипатына қарай негізгі кұралдар жұмыс істеп тұрған, ... ... ... ... жөне кор ретінде тұрған болып бөлінеді. Қолданыстағы жұмыс істеп тұрған негізгі құралдар, әрекет етіп ... ... ... Жұмыс істемей тұрғандар - бұл жұмысы тоқтатылған немесе басқа жағдайларға байланысты ... ... ... ... ... ... болып жұмыс істеп тұрған құрал-жабдықтарды жоспарлы түрде олардың корлар бөлшектерін ... үшін ... ... ...
Заттық кұрамына қарай негізгі құралдар мүліктік және ... емес ... ... ... ... ... бар, яғни санауға және өлшеуге болатындар (үйлер, ғимараттар, ... ... ... [7, 77 бет]. ... еместерге пайдаланылатын жер, орман алқабы, су ресурстары (ғимараттардан басқа күрделі қаржы салымы, яғни заттық нысаны жоқ шығындар (жер ... ... үшін ... ... ... ... ... негізгі құралдарға күрделі қаржы жұмсау, т.б.) жатады. Келтірілген негізгі құралдардың әрқайсысының құрамына енетіндер: жер - субъект меншігіне сатып ... ... ... мен құны. Жерге меншік құқығы бар болса, онда олар ... ... ... ... ... актісі берілген болса, онда ондай жер учаскілері мүліктік объекті болып саналады; үйлер -халыққа еңбек ... ... ... ... ... жағдай жасауға және материалдық құндылықтарды сақтауға арналған әлеуметті-құрылыс объектілері. Әрбір тұрғын үй мүліктік объект болып табылады; ғимараттар - ... ... ... ... жоқ ... бір ... орындау жолымен өндіріс процесін жүзеге асыруға арналған инженерлік-құрылыс объектілері (шахта ... ... ... ... көпір, автомобиль жолы). Барлық жағдайлары бар әрбір жеке ғимарат мүліктік ... ... ... өткізгіш тетіктер (қондырғылар) -- электр, жылу немесе механикалық энергияны өткізу қондырғылары (электр өткізу желілері, ... ...
1.2 Ұзақ ... ... ... маңызы мен мәні
Ұзақ мерзімді активтер - бұл өндірістік, әкімшілікмақсаттар ... ... ... үшін ... бір жылдан аса пайдалы қызмет мерзімі бар активтер. Негізгі құралдар келесі ... ... жер, ... және құрылыс, құрал-жабдықтар, көлік құралдары және категориялар мәліметтеріне кірмеген басқа негізгі құралдар.
Ұзақ мерзімді активтерді бағалау үшін алғашқы, ағымдағы, баланстық, өтімділік құны және ... құны ... емес ... - бұл ... ... жоқ ... ... емес актив.
Ұйымдар ғылыми немесе техникалық білімдер, жаңа процестер мен жүйелерді ... ... ... ... ... ... нарық білімі және тауар белгілері (тауар маркалары мен баспа ... ... ... ... емес активтерді сатып алу, әзірлеу, қызмет көрсету немесе ... ... ... жиі ... ... ауқымды санаттар қамтитын баптардың кеңінен тараған үлгілері болып компьютерлік бағдарламалық қамтамасыз ету, ... ... ... ... ... ... ... қызмет көрсету құқығы, балық аулау лицензиялары, импорттық квоталар, франшизалар, клиенттермен немесе жеткізіп берушілермен қарым-қатынастар, клиенттердің икемділігі, ... ... және ... ... ... ... өлшемі бар және шаруашылық процесіне бірнеше рет қатысатын мүліктерді, активтер деп атайды.
Шауашылықтың тиімділігі едәуір дәрежеде осы активтердің ... ... ... ... келеді. Кәсіпорын қаражаты оның ішкі және сыртқы (дебиторлық қарыз, бағалы қағаздарды сатып алу) қажеттіліктеріне пайдаланылуы мүмкін. Айналым ... ... ... ... ... ... және айналым сферасында болуы мүмкін. Айналым капиталы ақшалай да, заттай да ... ете ... ... ... ... ... ... оның құрамы мен құрылымының өзгерістерін зерттеу қажет. Қаржылық есептің маңызды элементі болып табылатын активтерді, ... ... осы ... ... ... ... құрамы, құрылымы және оларда болған өзгерістер зерттеледі. Активтердің жалпы құрылымы және оның жеке топтарын талдау, олардың ... ... ... мүмкіндік береді. [8, 51 бет]
Активтердің өсуі ... ... ... ... ... ол осы кәсіпорын жұмысының оң нәтижесін сипаттайды.
Ұзақ мерзімді активтер жалпы қаржылар сомасында анағұрлым үлкен үлес салмақ алады. Оларды тиімді ... және ... ... ... ... ... ... крістілігіне өз әсерін тигізеді. Сонымен қатар кәсіпорынның қабілеті мен қаржылық жағдайы белгілі деңгейде кәсіпорынның капиталы ... ... ... лоар ... ... әкелетіндігінен тәуелді. Кәсіпорын активтерінің орналасуы туралы ақпарат баланс активінде қамтылады.
Олардың құнының азаюы, яғни есептен шығуы тозуы немесе сатылуы себебінен болуы ... ... ... ... ... ... ... топтастыруға болады:
* Өтімділігі бойынша: ұзақ мерзімді және қысқа мерзімді активтер.
* Пайдаланылуы бойынша: ішкі ... және ... ... берешек, қаржылық салымдар, банк шоттарындағы ақша).
* Инфляциялық процестерге шалдығуына байланысты: ... және ... емес ... ... ... активтер қайта бағалауға жатпайды, олар ағымдық ақшалай бағадағы актвитер - ақша қаражаттары, депозиттер, есеп айырысуларындағы қаражаттар, т.б. ал ... емес ... құны ... өтуіне қарай өзгеріске ұшырайтын, сол себепті қайта бағалауды ... ... ... - ... ... ... ... өндіріс, т.б.
* Өндіріс үрдісі бойынша: айналыс капиталы (запастар, аяқталмаған өнді-ріс, ... ... ... ... ... капитал (дайын өнім, ақша қаражаттары, қаржылық салымдар, тауарлар, т.б.)
Баланс мәліметтері бойынша ұзақ мерзімді активтердің құрамы мен олардың ... ... ... үшін ... ... кесте құрылады. Ал ... ... ... олардың үлес салмағы есепті жыл басында 7,7%-ды құраса, жыл аяғында ... ... ... ... ... 2%-ке төмендеген. Ұзақ мерзімді активтердің ішінде тек негізгі құралдар орын алғандықтан. Олардың пайдалану тиімділігі мен техникалық жағдайына әсер ететін ... ... атап ... ... ... ... талдау -- ында олардың техникалық жағдайын сипаттайтын көрсеткіштер зерттеледі.Оларға жататындар:
* Тозу коэффициенті (Ктозу).
Негізгі құралдардың тозу сомасы
Ктозу= ; ... ... ... ... Жарамдылық коэффициенті (Кжарамдылық).
Негізгі құралдардың қалдық құны
Кжарамдылық= ; (3)
Негізгі ... ... ... ... ... коэффициенті (Камор.жинақ).
Негізгі құралдардың + Материалдық емес активтердің
тозу сомасы тозу ... ; ... ... + ... емес активтердің
бастапқы құны ... ... ... ... құн ... ... құн). Кәсіпкерлік қызметтің ауқымын сипаттайды. Егер бұл коэффициент теоретикалық мәнінен ... ... ... онда ... ұзақ ... ... ... тарту қажет.
Негізгі құралдардың қалдық құны
Кнақты құн= >= 0,5 ... құны ... ... ... техникалық жағдайын талдағаннан кейін негізгі құралдардың қолдану көрсеткіштері ... Кез ... ... қоғамдағы негізгі құралдардың тиімділігі келесі көрсеткіштерімен сипатталады:
* Қор қайтарымдылығы коэффициенті;
* Қор сыйымдылық коэффициенті;
* Интегралды көрсеткіш коэффициент.
Бухгалтерлік есептің 28 ... ... ... емес ... осы ... және ... талаптарға сай келгенде ғана актив ретінде танылады (есепке алынады):
- Егер ... ... ... осы ... ... экономикалық пайда табуының ықтималдығы жоғары болса;
- Егер активтің құны ... ... де ... емес ... ... ... табыстың көбеюіндегі рөлі анықталған болса, активтің бұл түрін субъектінің пайдалану қабілеті және ниеті бар болса, ... ... ... ... ... ... мүмкіндік беретін техникалық, қаржы және басқа да ресурстары бар болса, ондай ... бұл ... емес ... пен ... байланысты келешек экономикалық табыстар алынады.
Материалдық емес активтерге ғылыми, әдеби, көркем шығармаларға және шектес құқықтар объектілеріне, ... ... ... ... және тағы ... ... басқа келісім-шарттардан туындайтын құқықтар, патенттер, өндірістік үлгілер, белгілері (таңбалары), лицензиялық келісімдер, ноу-хау, ұйымдастыру шығындары, гудвилл ... ... ... ... ... (жер ... табиғат ресурстарын, су, қазба байлықтар және т.б.) пайдалану құқықтары жатады.
Төменде материалдық емес ... ... ... ... ... куәлік (құқық) - ғылыми туындыны, әдеби, музыкалық шығарманы, көркем туындыны басуға, шығаруға, орындауға және басқадай ... ... ... - оны ... ... ... мерзім ішінде өнімдерді немесе процестерді пайдалануға, өндіруге және ... ... ... ... авторға не болмаса автордың көрсетуімен жеке немесе заңды тұлғаға беріледі. Өндіріс, сауда немесе кәсіп ету құқықтарына патент берілген кезде патенттік алым ... ... ... ... ... сыртқы түрін айқындайтын көркемдік және конструкторлық шешімдерді (дизайнды) қолдануға ерекше құқық береді.
Тауар белгілері (таңбалары) - белгілі бір субъектінің өндірістік ... ... ... қызметтерін басқа субъектілердегі біртекті тауарлар мен қызметтерден айыру үшін ... ... ... ... оны иемденуші кәсіпорынға өндіретін өнімдері мен көрсететін қызметін сол таңбамен белгілеу үшін ерекше құқық береді. Әдетте, ... ... ... ... ... қызметті жүзеге асырушы заңды тұлғаның атына тіркеледі.
Лицензиялық келісімдер - патент иесінің өзінің ... ... ... белгілі бір пайдалануға, қандай да бір өнімдерді сатып-өткізуге ерекше құқығы үшін лицензия беруіне байланысты жасалынатын келісім-шарт. Яғни, лицензиялық ... ... ... ... ... ... өзі емес тек оны пайдалану құқығы беріледі.
Өндірістік меншік объектісін пайдалану құқығын лицензиат белгілі бір мөлшерде ... ... ... ... ... Лицензиялық төлем-заңды немесе жеке тұлғаның меншік иесіне немесе бір нәрсені жасаушыға осы ... ... ... ... ... үшін жасайтын төлемі.
Бағдарламалық жабдықтауға электрондық есептеу машиналарына арналған бағдарламаларға авторлық құқықтар жатады. Бағдарламаға авторлық құқықпен жеке тұлға болып табылатын авторлық ... ... ... ... ... емес ... бұл тобына мүліктік құқығы авторлық келісім-шартпен рәсімделген бағдарламалық өнімдерді жатқызу керек. Бағдарламалардың ... ... ... ... ... ... ... данасына шығарылған шығындар және оларды орнатуға байланысты ... ... емес ... ... ... алынбайды, ондай шығындар кезеңдік шығындарға жатады.
Мүліктік авторлық құқық авторлық келісім-шарт жасау арқылы тапсырылады, ... ... емес ... бұл ... ... алу ... расталуға тиісті.
Ноу-хау - субъектінің практикалық (тәжірибелік) қызметінде пайдаланылатын, бірақ әлі жалпы игілікке айналмаған ... ... ... ... ... басқадай сипаттағы әртүрлі білімдердің жиынтығы. Көп жағдайда ноу-хауды субъектінің құрылтайшылары мен ... оның ... ... ... үлес ... береді.
Гудвилл (фирма бағасы) - фирманың іскерлік репутациясы. Фирма ... ... ... ... ... тұтасымен немесе оның құрылымдық бөлімшесін сатып алғанда ... ... ... ... ... ... баланстық құнымен емес нарықтық құнымен сатылып алынады. Нарықтың құн деңгейі ... ... ... өнімнің базардағы мәртебесімен, салық төлеудегі жеңілдіктермен, басқару персоналының және қатардағы мамандардың квалификациялық деңгейімен және басқа да факторлармен байланысты ... ... ... алу ... оның ... ... ... құнынан асып түскен айырмасы-фирма бағасы болып табылады.
Ұйымдастыру шығындары - субъектінің құрылуымен ... ... ... өту сәтіне дейінгі) шығындар. Ұйымдастыру шығындарына тіркеуден өту үшін қажетті құжаттарды дайындау шығындары; құжаттарды дайындау және ... ... ... ... ... төлемі бойынша шығындар; мемлекеттік тіркеуден өту үшін төленетін төлемдер; субъектінің шаруашылық қызметінің қандай ... ... ... ... алу үшін ... алымдар; акциялар шығару бойынша шығындар; міндетті ұйымдастыру төлемдері (құжаттарды нотариалдық растау, мөрлерді, штамптарды дайындау, ... шот ашу, ... ... ... алу және тағы ... ... шығындар жатады.
Бухгалтерлік есептің 16 деп аталатын халықаралық қаржылық есеп беру стандартына сәйкес негізгі құралдар дегеніміз - ... өнім ... ... ... ... қызмет көрсету үшін, басқа кәсіпорынға жалға беру үшін немесе әкімшілік мақсаттар үшін ... және бір ... (бір ... ... ... ... пайдаланылады деп болжанатын материалдық активтер.
Негізгі құралдарға қозғалмайтын мүлік, жер учаскелері, үйлер мен ... ... ... ... мен ... ... және реттеу аспаптар мен қондырғылар, есептеу машиналары мен техникалары және олардың бағдарламалық ... ... ... ... ... ... және шаруашылық құрал-саймандары, өнім және жұмыс малдары, көп жылдық екпе ағаштар, шаруашылықтың ішкі жолы, тағыда басқалар ... ... ... ... ... сай ... ғана актив ретінде танылуға (есепке алынуға) тиісті:
● егер кәсіпорынның активпен байланысты келешек экономикалық пайда алатындығына аса үлкен ... ... ... ... егер кәсіпорын үшін активтің өзіндік (бастапқы) құнын ... ... ... ... болса.
Негізгі құралдар есебін ойдағыдай жүргізу үшін алдымен ... ... ... қажет. Бұл жүйелеп топтастырудың экономиканың барлық салаларында бірыңғай болғаны жөн.
Барлық негізгі құралдар өздерінің өндіріске қатысуына қарай ... және ... емес ... екі ... ... ... ... құралдар - деп өндіріске қызмет ететін, яғни пайдаланылатын негізгі құралдарды айтады. Оларға: өндіріске арналған үйлер, ғимараттар, ... ... ... ... көлік тасымалдау құралдары, әртүрлі станоктар, двигательдер, құрал-саймандар, өлшеуіш аспаптар және тағы ... ... ... емес ... ... ... шаруашылықтың өндірістен басқа салаларында пайдаланылатын негізгі құралдар жатқызылады. Оларға тұрмыстық үй-жай (коммуналдық) шаруашылығында, денсаулық ... ... ... ... беру және ... салаларында пайдаланылатын негізгі құралдар тағы да басқа негізгі құралдар жатады. Экономиканың салаларына және істейтін қызметтерінің түрлеріне қарай барлық негізгі құралдар: ... ауыл ... ... ... тасымалдау, байланыс, құрылыс, материалдық - техникалық ... және ... ... қоғамдық тамақтандыру, басқару органдары, әлеуметтік сақтандыру, ғылыми және білім беру, ғылыми көмек көрсету және ... ... ... ... ... ... экономиканың салаларына қарай топтастырған кезде олардың қатысуымен шығарылған өнімдердің, болмаса орындалған жұмыстар мен қызметтердің ... қай ... ... негізге алынады.
Егер шаруашылық субъектідегі негізгі құралдардың бәрі тек қана субъектінің негізгі шаруашылығының түріне ғана қызмет ... ... онда бұл ... негізгі құралдардың барлығы түгелімен сол шаруашылық субъектінің атқаратын ... ... ... ... ... ... ... өнеркәсіп өнімдерін өндіру процесіне тікелей байланысты негізгі құралдардың барлығы өнеркәсіп ... ... ... ... оның ... ... ... салаларында қызмет атқаратын өндірістері мен бөлімшелері болса, онда осы бөлімшелер мен өндірістің атқаратын қызметтерінің сипатына сәйкес келетін экономика ... ... ... ... ... ... ... пайдалану мақсатында және атқаратын міндетті қызметіне қарай мынадай топтарға бөлінеді:
* Жер (кәсіпорында пайдаланылатын барлық жер);
* Өндірістік ғимараттар мен ... ... ... мал ... ... ... автомобиль гараждары, мал азығын сүрлейтін аралар, суландыру жүйелері, кең қоймалары);
* Машиналар мен жабдықтар, өткізгіш тетіктер (тракторлар, күш бергіш ... ... ... ... жұмыс істейтін двигательдер, топырақ өңдейтін, егін салатын, тұқым себетін және егін жинайтын машиналар мен құралдар, жем-шөп әзірлейтін машиналар, мал ... ... ... ... жылу ... ... газ тәрізді заттарды өткізуге арналған құралдар, телефон және радио жүйелер);
* Көлік құралдар (автокөліктердің барлық түрлері, автоприцептер, қайық және ... ... ... арба және шаналар);
* Басқадай негізгі құралдар (құрал-саймандар, шаруашылық құрал-жабдықтар, өндірістік құрал-жабдықтар, өнім малы, көпжылдық екпе ағаштар, тағы басқалар).
Негізгі құралдар ... ... ... ... ... меншікті, яғни кәсіпорынның өзіне тиісті және уақытша жалға алынған болып екіге бөлінеді. Қазіргі кезде пайдалану барысында ... ... ... жұмыс істейтін, жұмыс істемейтін және сақтауда тұрған - деп үш ... ... ... ... ... яғни ... ... құралдар жатады.
Жұмыс істемейтін негізгі құралдардың қатарына тоқтатылып қойылған, белгілі себептермен ... ... ... ... басы ... жабдықтар жатқызылады.
Сақтауда тұрған негізгі құралдардың қатарына келешекте, яғни алдағы уақытта тозып немесе басқа да жағдайларға байланысты есептен шығатын негізгі құралдардың ... ... ... ... ... ... ... есебін дұрыс ұйымдастыру үшін оларды бағалау қағидалары үлкен рөл атқарады.
Бухгалтерлік есептің жоғарыда аталған халықаралық стандартында негізгі құралдарды бағалаудың мынадай ... ... ... ... құн, ... құны, амортизацияланушы (тозушы) құн, әділетті (сатып-өткізу) құн, баланстық құн.
Өзіндік құн - төленген ақша қаражаттарының немесе ақша қаражаттарының ... не ... ... сатып алу немесе салу сәтінде оны алуға берілген басқадай төлемдер әділетті ... құн - ... ... алып ... ... активтің өзіндік құны немесе өзіндік құнының орнына қаржылық қорытынды есепте көрсетілетін басқа сома.
Жойылу құны - ... ... ... ... ету ... аяғындағы оны кәсіпорыннан шығаруға байланысты жұмсалатын шығындарды алып тастағаннан кейінгі алынады деп ... таза ... құн - ... ... ... ... ... арасында операцияны жүзеге асыру кезінде активті айырбастауға ... ... ... ... шеккен зиян - активтің (негізгі құралдың) баланстық құнының оның төленген құнынан артық сомасы.
Баланстық құны - жинақталған тозу мен ... ... ... зиянды алып тастағаннан кейінгі актив (негізгі құралдар) баланста есепке алынатын сома.
Бухгалтерлік есептің 16-ші деп ... ... ... ... ... ретінде танылуы (есепке алыну) мүмкін негізгі құралдар объектісі ең алғаш өзіндік (бастапқы) құны бойынша ... ... ... ... ... ... ... сатып алу бағасы, оның ішінде импорттық алым, сатып алуға байланысты орны толтырылмайтын салықтар, сондай-ақ активті ... бір ... ... үшін оны жұмыс істейтін жағдайда жеткізуге байланысты ... ... ... сатып алу бағасын анықтау кезінде кез-келген сауда жеңілдіктері алынып тасталынады.
Тікелей шығындарға төмендегідей шығындар жатады:
● Алаңды ... ... ... ... дайындау шығындары;
● Тасымалдау және түсірумен байланысты бастапқы шығындар;
● Орнатуға байланысты шығындар;
● Архитектуралардың және инженерлердің жұмыстары сияқты кәсіби қызмет көрсетудің ... ... ... ... негізгі құралдардың құны активтерді сатып алу кезіндегі қағидалардың негізінде анықталады. Егер кәсіпорын тура сондай активтерді өзінің шаруашылық қызметі барысында сатып-өткізу үшін ... ... онда ... ... ... оның өзіндік құнына тең болады. Сөйтіп, кез-келген ішкі таза ... ... ... негізгі құралдардың құнын есептеу кезінде есепке алынбайды.
Кәсіпорынға есепке алынған ... ... ... ... құндары тек мына жағдайларда ғана өзгертіледі:
● негізгі құралдардың пайдалы ... ... ... ... ... ... оның жалпы жағдайына әсер ететін қосымша күрделі қаржы жұмсағанда (кеңейткенде, ... т.б.) ... ... ... ... және бөлшектегенде;
● негізгі құралдардың қайта бағаланғанда.
Негізгі құралдар алғаш есепке алынған кезде оның ... ... құны мен ... келтіру құны тең болады, себебі оны есепке алған уақыт пен қайта бағалау уақытының арасында айырмашылық жоқ. Уақыт ... ... ... ... ... ... ... материалдың бағасы және ол үшін қолданылатын техниканың шығыны, жұмысшылардың еңбек ақысы жалпы негізгі құралды өндіру, салу жағдайы белгілі - бір ... мен ... ... Ұзақ ... ... ... ... есепті ұйымдастыру
+ Негізгі құралдар және материалдық емес активтер есебін ұйымдастыру
Ұзақ мерзімді (айналыстан тыс) активтер дегеніміз ұзақ уақыт (бір жылджан ... ... ... баяу ... болып табылады. Ал қысқа мерзімді активтер дегеніміз өзінің құнын тез ... ... ... ... ... ... ... активтер болып табылады. Соған сәйкес ұзақ мерзімді активтерді айналымнан тыс активтер депте атайды. Ұзақ ... ... ... ... ... емес активтер, ұзақ мерзімді дебиторлық борыштар және ұзақ мерзімді ... ... ... жұмысын орындау барысында марериалдары пайдаланылған Алматы қаласындағы "ҚазАвтоКөлік" Акционерлік Қоғамының №4 филиалында материалдық емес активтер, ұзақ мерзімді ... ... және ұзақ ... ... ... біз ... құралдар есері мен оның аудитіне көбірек тоқталуды жөн көрдік.
Негізгі құралдар материалдық өндіріс саласында да, өндірістік емес ... да ұзақ ... ... ... Осы ... ... жер; ... ғимараттар; көп жылдық екпе ағаштары; машиналар және жабдықтар; өлшеу және реттеу аспаптары және қондырғылар мен лабораториялық жабдықтар; есептеу ... ... ... ... ... ... ... құрал-сайман; өндірістік мүлік және жабдықтар; шаруашылық мүлкі; жұмысшы және өнім беретін мал; жерді жақсартуға шыққан күрделі шығын; басқа да ... ... ... [7, 142 ... негізгі құралдардың есебі ҰҚЕС №2 немесе ХҚЕС №16 стандарттарына сәйкес ұйымдастырылуы тиіс. Осы ... ... ... ... ... ... жататын меншік құқығын, шаруашылық және оперативтік ... ... ... ... ... ... есеп ... болып табылады. Инвентарлық объект күрделі әрі жай болып келеді. Негізгі құралдың есебін дұрыс ұйымдастырудың басты шарты оны жіктеу болып ... ... ... қатысу сипатына байланысты негізгі құралдар өндірістік және өндірістік емес ... ... ... [7, 142 бет].
Негізгі өндіріс құралдарына өндіріс процесіне тікелей қатысатын объектілер жатады, олардың ... ... ... кезде еңбек құралдарына әсер ету жүзеге асады ... ... ... үшін ... ... жағдайын жасайды. Негізігі өндірістік құралдардың пайдалануын сипаттайтын шолушы экономикалық көрсеткіші - қор қайтарымы болып табылады, ол негізігі ... бір ... ... өндірілетін заттай немесе ақшалай түріндегі өнімді көрсетеді.
Өндірістік емес ... ... - ... ... ... Олар ... ... қажеттіліктерін ұзақ мерзім бойы өтеуге арналған. Иелігіне қарай негізгі құралдар меншікті және жалға алынған болып бөлінеді. Меншік ... - ... ... және оның балансында көрініс табатын негізгі құралдар. Белгіленген мерзімге шарт бойынша басқа ұйымнан алынған негізгі құралдар, жалға алынған ... ... ... ... жалға берушінің балансында есептейді, жалға алушы 001-ші "Жалға алынған негізгі құралдар" баланстан тыс ... ... ... алу ... ... соң ... ол аяқталмай тұрып, жалға алушы келісілген бағамен сатып алуына болады. Оларды 121-ші "Жер", 122-ші ... мен ... 123-ші ... мен ... беріліс қондырғылары", 124-ші "Көлік құралдары", 125-ші "Басқа да негізгі құралдар", 126-шы "Аяқталмаған құрылыс" шоттарының ... ... ... ... ... ... қарай бухгалтерлік есептің Халықаралық Қаржылық Есеп Стандартына көшуіне байланысты осы шоттар келесідей өзгереді. 2411-ші " ... ... ", ... " Машиналар мен жабдықтар, беріліс қондырғылары ", 2413-ші " Басқа да негізгі ... ", ... ... мен ... ... "Жер", 2930-шы "Аяқталмаған құрылыс"[7, 142 бет].
Пайдалану сипатына қарай негізгі ... ... ... ... ... ... және қор ... тұрған болып бөлінеді. Қолданыстағы жұмыс істеп тұрған негізгі құралдар, әрекет етіп тұрғандар болып саналады. Жұмыс істемей ... - бұл ... ... ... ... ... ... уақытша пайдаланбайтын негізгі құрал-жабдықтар. Қорда тұрғандар болып жұмыс істеп тұрған құрал-жабдықтарды жоспарлы түрде олардың запас бөлшектерін ауыстыру үшін тоқтатылған ... ... ... қарай негізгі құралдар мүліктік және мүліктік емес болып бөлінеді. Мүліктікке көрінісі бар, яғни ... және ... ... ... ... ... ... жер, орман алқабы, су ресурстары, ғимарттардан басқа күрделі қаржы салымы, яғни ... ... жоқ ... ... [7, 142 бет].
Әр ұйымда негізгі құралдар пайдалану мақсатын қарай және атқаратын ... ... ... түрлерге бөлінеді: жер; үйлер; ғимараттар; өткізгіш тетіктер; машиналар және құрал-жабдықтар; күш ... ... және ... ... машиналар және жабдықтар; өлшеу және реттеу аспаптары және қондырғылар мен лабораториялық жабдықтар; есептеу техникасы; ... ... мен ... ... ... ... ... мүлік және жабдықтар; шаруашылық мүлкі; жұмысшы және өнім беретін мал; көпжылдық екпе ... ... ... ... ... шығын; басқа да негізгі құралдар.
Келтірілген негізгі құралдардың әрқайсысының құрамына ... жер - ұйым ... ... ... жердің көлемі мен құны. Жерге меншік құқығы бар болса, онда олар құқық актісімен расталуы ... ... ... ... ... онда ... жер ... мүліктік объект болып саналады;
- үйлер - халыққа ... ... ... ... ... ... ... және материалдық құндылықтарды сақтауға арналған әлеуметтік құрылыс объектілері. Әрбір тұрғын үй ... ... ... табылады;
- ғимараттар - енбек заттарын өзгертуге ... жоқ ... бір ... ... ... ... ... жүзеге асыруға арналған инженерлік-құрылыс объектілері. Барлық жағдайлары бар ... жеке ... ... ... болып табылады;
- өткізгіш тетіктер - электр, жылу немесе механикилық энергияны өткізу қондырғылары; [7, 142 бет].
- машинамен жабдықтар - күш ... ... және ... жұмысшы машиналар және жабдықтар; өлшеу және реттеу аспаптары және қондырғылар мен лабораториялық жабдықтар; әрбір машина, егер ол ... ... ... ... ... оған кіретін бейімделген құралдарды, соған тиісті заттары, аспаптары, қоршауды, фундаментті қоса алғанда, мүліктік объекті болып саналады. Негізгі құралдардың бұл тобы бес ... ... күш ... ... мен жабдықтар - жылу және электр энергиясын өндіретін генератор-машиналары түрлі энергияны механикалық энергияға яғни қозғалыс ... ... ... ... ... мен ... - еңбек өнімдерін жасау процесінде еңбек затына механикалық, жылу және химиялық әсер етуге арналған машиналар, аппараттар және ... ... және ... приборлары, қондырғылар және лабораториялық жабдықтар - өлшеуге, өндірістік процестерді реттеуге арналған аспаптар мен қондырғылар, сондай-ақ лабораторияда ... ... ... ... техникасы - процестерді жылдамдату және автоматтандыруға арналған машиналар, қондырғылар, ... ... ... мен ... - ... ... және басқа құрал-жабдық;
көлік құралдары - адамдар мен жүктерді тасымалдауға арналған қозғалыс құралдары. Әрбір объект ... ... ... бейімдегіш құралдары мен заттарын қоса алғанда мүліктік объект болып табылады;
- ... - қол ... ... ... ... құралдары немесе металдары, ағашты және т.б. өңдеу үшін машиналарға бекітілген заттар. Басқа мүліктік объектінің құрамына кірмейтін заттар ғана мүліктік объект ... ... ... мүлік және соған жататындар - өндірістік операцияларды ... ... ... үшін ... ... ... ... қорғауға көмектесетін жабдықтар; сұйық, сусымалы және басқа материалдарды сақтауа арналған сыйымды заттар; өндірістік арналымы бар басқа да заттар. Басқа ... ... ... болып табылмайтын және дербес мәні бар заттар да мүліктік объекті бола ... ... ... - ... және ... мекемелерінің заттары. Дербес мәні бар әрбір объект - мүліктік объект бола алады;
- жұмысқа пайдаланылатын және өнім ... мал - ат, ... ... және ... ... пайдаланылатын малдар; өнім беретін мал - мүйізді ірі қара мал; асыл тұқымды айғырлар мен биелер, буралар мен інгендер; ... ... ... ... мен ... ешкілер, саулық қой мен қошқарлар. Әрбір ересек мал мүліктік объект болып ... көп ... ... - ... ... көп ... өсімдіктер. Жас өсімдіктер даму деңгейі толық жетілген өсімдіктерден ... ... ... ... ... ... күрделі шығындар - ауыл шаруашылық мақсатта пайдалану үшін жер қыртысын жақсартудың шараларына жұмсалған мүліктік емес сипаттағы шығындар;
- ... да ... ... - ... ... ... мүлкі және басқа да салымдар.
Негізгі құрал-жабдықтардың бастапқы, ағымдағы, баланстық, сату, жою, тозу және қалдық құндары болады.
Бастапқы құны - ... ... ... ... ... ... ... өдіріс шығындарынан, соған қоса өтелмеген салық пен алымдардан, сондай-ақ орнату, жеткізіп беру, монтаждау, пайдалануға қосу шығындары, несие үшін пайыздар және т.б. ... ... құн - бұл ... ... ... бір ... ... бағасы бойынша бағаланған құны.
Баланстық құн - бұл бухгалтерлік есепте және ... есеп ... ... ... тозу ... алып ... ... құралдың бастапқы немесе ағымдық құны.
Сату құны - бірін-бірі жақсы білетін және мәмілеге келуге дайын ... ... ... ... өзара айырбастауына мүмкіндік беретін құн.
Жою құны - тиімді қызмет ету мерзімі біткен негізгі құралдарды жою кезінде ... ... бар ... ... ... бөлшектердің, металл сынықтарының және басқа да материалдық құндылықтардың құны.
Амортизацияланған құн - ... ... ... және ... жою құндарының арасындағы айырмашылығы, ал ол жүйелі түрде амортизациялық жолмен нормативтік қызметіне немесе барлық пайдалы кезеңіне ұйымның шығысы ретінде ... бұл ... ... ... ... - бұл кезең ішінде негізгі құралдары ... ... олжа ... кәсіпорын топшылайды;
- нормативтік қызмет кезеңі - бұл ... ... ... ... сәйкес кәсіпорын негізгі құралдардың тозуын есептейді.
Салық заңдарына сәйкес акционерлік қоғам негізгі құралдарды технологиялық ... және ... ... ... ... ... бөле отырып негізгі құралдардың салықтық есебін ұйымдастырады [4, 58-64 бет]. ... ... ... ... ғимараттарды және тұрғын үйлерді, құрылғыларды салудан; машиналар, жабдықтар, көлік ... ... ... өз ... ... ... малдардың төлдерін негізгі табынға ауыстырудан; жас өсімдіктер көп жылдық өсімдікке өткеннен; басқа ұйымдар мен жеке тұлғалардан ақысыз алынған негізгі құралдардың ... ... ... ұзақ мерзімге жалға алудан; жарғылық қорға қосқан үлес нәтижесінде келіп түскендерден қалыптасады. Негізгі құралдардың түсүі мынадай құжаттармен рәсімделеді. Негізгі ... ... ... ... ... құрамына жекелеген объектілерді енгізу үшін; қолданылып жүрген заңға сәйкес олардың енгізілуі ерекше ... ... тиіс ... ... ... пайдалануға берілуін рәсімдеу үшін; негізгі құрал-жабдықтардың бір цехтан екіншісіне орын ауыстыруын рәсімдеу үшін; негізгі ... ... ... ... ... үшін, сондай-ақ басқа да ұйымдарға берілген кезінде оларды негізгі құралдардың құрамынан шығару үшін қолданылады.
Негізгі құралдарды қабылдауды рәсімдеу кезінде ұйым ... ... ... ... әрбір жекелеген объектіге бір данадан акт жасайды. Негізгі құралдардың бірнеше объектісін қабылдау-тапсыру актісін жасауға тек шаруашылық мүлкінің, құрал-сайманның, жабдықтардың және т.б. ... ... ... ... егер бұл ... бір ... ... құндары бірдей болып, бір календарлық ай ішінде қабылданған болса ғана жол беріледі. Рәсімделгеннен кейін осы объектілерге қатысты құжаттама қоса ... акт ... ... бас ... қол ... ұйым жетекшісі немесе соған өкілетті адамдар бекітеді. [4, 58-64 ... ... ... ... ... реквизиттермен қоса, аудитор қызмет ету мерзімін және болжамдық жою ... ... ... ету ... ұйым ... ... ... яғни ол негізгі құралдың техникалық жағдайынан, нормасынан және басқа да көрсеткіштерінен шығады. Ал болжамдық жою құны негізінен ... ... ... ... ... ... ... оны қабылдау комиссиясы көп жағдайда көзбен анықтайды, не болмаса ... ... ... ... дейінгі сомасы алынады. [4, 58-64 бет]
Негізгі құралдардың кәсіпорын ... орын ... ... үшін актіні екі дана етіп тапсырушы цех қызметкері толтырады. Алушының және тапсырушының қолдары қойылған ... ... ... ... ал ... данасы тапсырушы цехта қалады.
Негізгі құралдарды ақысыз беру кезінде акт екі дана етіп жасалынады. Негізгі ... ... ... сату ... ... үш ... ... алғашқы екеуі өткізуші ұйымда қалады, үшінші дана негізгі құралдарды қабылдаушы адамға беріледі.
Негізгі құралдар бірдей ... ... ... жұмыстарға арналған, техникалық сипаттамасы және құны бірдей ... ... бір ... заттарымен, құрал-сайманнан тұрса, олар бухгалтерияда бір мүліктік карточкада жүргізіледі. [4, 58-64 бет]
Бухгалтерия келіп түскен объектіні материалдық жауапты адамға бекітіп, ... ... ... ... ... ... ... беріп, мүлікті мүліктік тізімге алады, негізгі құралдарды алу туралы жазбасы жасалынады. [4, 58-64 ... ... ... ... мен ... атты курстық жұмысты қорыта келе менің ойымша қандай бір қоғамның қолда бар қаражаттары мен мүліксіз табысқа және қаржылық нәтижеге жету ... ... ... және ұзақ ... ... есебіне талдау жүргізу арқылы бастан кешкен кемшіліктерді болашақта қайталанбау үшін және ... ... ... ... ... қайтаруға, талдау нәтижесінде жетістікке, табысқа жетуіне жол салады.
Нарықтық экономика жағдайында, болатын қатал ... ... ... пен ... сақтап қалудың басты факторы болып, кәсіпорынның қаржылық жағдайы мен қаржылық нәтижесі саналады, ол үшін осы аталған жайдың мәні туралы дер ... және ... ... ... ... ... басым көпшілігі бухгалтерлік есептің еншісіне тиетіндігіне дау жоқ. Сондықтан да, бухгалтерлік есепті кейде ... ... тілі деп те ... Бұл ... ... ... қамтамасыз ету көп жағдайда, бухгалтерия қызметкерлеріне жүктелетіндігі белгілі. Сонымен қоса, олар есепті оңайлатуға, салық жүйесінің ... ... ... ... ... ... басшыға берілетін мәліметтердің дәл және анық болуына жауапты болып келеді.
Экономиканың барлық ... ... ... мен ... ... ... пен ... ұқыпты жұмсауға, өндіріс қалдықтарын азайтуға, оның сапасын көтеруге, өзіндік құнын төмендетуге, қоршаған ортаны сақтауға мүдделі. Бұл орайда ... ... ... ... ... ... ақша ... және басқа ресурстарын заңсыз және тиімсіз жұмсауға және тонауға ... ... ... ... ... рөлі ... қайтарылуының жинақталған көрсеткіші айналымдағы қаржы болып табылады. ... ... ... нақты ақша қаражаттарының айналуын сипаттайтын жылдамдығы, яғни бұл да, сол айналымдағы, активтер ... және ... ... оның ... ... мүмкін.
Аудитор кезеңнің соңындағы активтердің ең соңғы мәліметтеріне назар аударады. Қысқа мерзімді активтер ... ... ... кезеңдердің сала бойынша орташа шартта қаралған мәліметтерімен салыстырылады. ... ... ... жағдайы бойынша есептен шығарылғаны мен салыстыру сатып алушылардың уақтылы төлеу дәрежесін бағалауға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ... талап етудің нашар жүргізілгендігін жауапты тұлғалардың жүргізген жұмыстарына қарамастан бұл сомаларды алудың қиынға түсуінің ... ... ... ... салдарынан болуы мүмкін.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
* 2007 жылғы 28 ақпандағы Қазақстан Республикасының №234-III заңы.
* Аудиторлық қызмет туралы заң ... 2006 ... 5 ... ... Қазақстан Республикасының Президентінің 1998 жылғы 10-шілдедегі №2811 заң күші бар Жарлығы.
* ... ... есеп ... ... 2006ж.
* ... есеп ... Қазақстан Республикасының Ұлттық комиссиясы. Алматы, 1996-2003ж.
* Қазақстандағы аудиттің халықаралық стандарттары. Т.1. ... ... ... ... ... ... Алматы: ,2004ж.
* Абленов Д.О. , Алматы: Экономика,2003ж.
* Аренс А., Лоббек Дж. : Қаржы және статистика, 1995 ж.
* Ажибаева З.Н. - ... ... ... ... Ә.Ә. - Алматы: АЙАН, 2001ж.
* Әжібаева З.Н., ... Н.Ә., ... Ж.Ғ., , ... ... ... К.Ш., Егенбердиева С.К., Дюсембаева З.К. , Алматы: , 1998 ж.
* Кеулімжанова Қ.К., Құдайбергенов Н.А. Алматы: Экономика, 2006 ж.
* ... Қ.К., ... Н.А. ... ... 2001 ж.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорынның ұзақ мерзімді активтерін талдау5 бет
Кәсіпорынға сипаттама және онда ұзақ мерзімді активтер есебінің жағдайы71 бет
Мұнай-газ саласындағы кәсіпорындарда ұзақ мерзімді активтер есебі және аудиті89 бет
Қысқа және ұзақ мерзімді активтердің есебі мен талдауы85 бет
Ұзақ және қысқа мерзімді активтердің есебі және талдауы103 бет
Ұзақ мерзімді активтер8 бет
Ұзақ мерзімді активтер есебі және аудиті61 бет
Ұзақ мерзімді активтер есебі туралы12 бет
Ұзақ мерзімді активтер жайлы29 бет
Ұзақ мерзімді активтер туралы32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь