Қысқа мерзімді міндеттемелер есебі, iшкi аудиті мен талдауы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4

1 ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ МІНДЕТТЕМЕЛЕР ЕСЕБІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
7
1.1 Қысқа мерзімді міндеттемелердің экономикалық мәні және мазмұны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.2 Ұйымның қысқаша экономикалық сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.3 Зерттеу обьектісінде бухгалтерлік есепті ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ...
7
10
14

2 ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ МІНДЕТТЕМЕЛЕР ЕСЕБІН ҰЙЫМДАСТЫРУ ... ... 21
2.1 Қысқа мерзімді қаржылық міндеттемелердің есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... 21
2.2 Салық міндеттемесі және басқа да міндетті төлемдер есебі ... ... ... ... ... . 23
2.3 Қысқа мерзімді кредиторлық міндеттемелер есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... 33

3 ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ МІНДЕТТЕМЕЛЕР ЕСЕБІНІҢ АУДИТІ МЕН ТАЛДАУЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
40
3.1 Қысқа мерзімді міндеттемелер аудитінің мақсаты және ақпарат көздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
40
3.2 Қысқа мерзімді міндеттемелердің талдауы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 43
3.3 Қысқа мерзімді міндеттемелердің ішкі аудитін ұйымдастыру ... ... ... ... . 47
3.4 Қысқа мерзімді міндеттемелер есебінің аудитінің жетілдіру жолдары..
52
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 58

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 61

ҚОСЫМШАЛАР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 62
Қазіргі кездегі кез келген кәсіпорындар мен ұйымдар тартылған капиталды қолданады, бұл капитал бухгалтерлік есепте міндеттемелер деп аталады. Міндеттемелердің туындауы жұмыс барысында пайда болады, ол жабдықтаушылар мен мердігерлер алдындағы қарыз болуы мүмкін, шикізаттар мен материалдарды сатып алғанда, саудадағы жеткізу қызметінде, бір сөзбен айтқанда басқа ұйымның алдындағы қарызы. Одан басқа бюджетке төленетін салықтар және кәсіпорындағы қызметкерлер алдындағы еңбек ақы міндеттемелері туындайды.
Елбасы «Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы» атты өз жолдауында атап өткендей, Қазақстан өз дамуындағы жаңа серпіліс жасау қарсаңында, өркенді де өршіл дамып келе жатқан қоғамның іргетасы тек қана осы заманғы, бәсекеге қабілетті және ашық нарық экономикасы бола алады. Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кірудің бірінші басымдығы әлемдік экономикаға ойдағыдай кірігуі болып табылады. Осыған байланысты мемлекетті дамыту процесінде бухгалтерлік есепке алу мен қаржылық есеп беру жүйесін бара – бар дамыту ерекше өзектілікке айналады, өйткені бухгалтерлік есепке алудың, қаржылық есеп берудің және аудиттің мақсаты басқару шешімдерін қабылдау үшін мүдделі пайдаланушыларды экономикалық ақпаратпен қамтамасыз ету болып табылады.
Қазіргі таңда қаржының жетіспеушілігінен банктер, банктен тыс мекемелерден, шет елдерден қарыз, несие алып өздерінің жұмысын жандандырып жатқан, сондай – ақ міндеттемелерін шектен тыс көбейтіп алып, оны қайтаруға мүмкіншілігі болмай жабылып, аукционға салынып, сатылып жатқан ұйымдар көптеп кездеседі. Осы айтылған міндеттемелер есебі бухгалтерлік есептегі ең негізгі, яғни қай саладағы болмасын кәсіпорындардың көкейкесті мәселелері екендігі өзекті мәселе деуге болады.
1 Қазақстан Республикасының «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» Заңы, 2007 – № 234-III
2 Кеулімжаев К.К Бухгалтерлік есеп принциптері. Алматы, 2006 – 325б.
3 Бейсенбаева А.К. Құрылыстағы бухгалтерлік есеп. Алматы. 2009. – 178б.
4 Исмаилова А.С., Байдақов А.Қ., Қаржылық және басқару талдауы. Астана, 2009 – 376б.
5 Алибекова Б.А. Бухгалтерлік есеп принциптері. Астана, 2007 – 178б.
6 2 ХҚЕС бойынша дебиторлық және кредиторлық қарыздардың хабаршысы// Бухгалтер хабаршысы, 2009 – 138б.
7 «Мирас строй LTD» ЖШС Есеп саясаты, 2009
8 Назарова В.Л. Бухгалтерский учет в отраслях. Алматы, 2003 – 263б.
9 Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы (Салық (2011.01.01. берілген өзгерістерімен және толтырумен)
10 Тулешова Г.К.Финансовый учет и отчетность в соответствии с международными стандартами. Алматы, 2004 – 201б.
11 Бухгалтер бюллетені. № 10 (742), 16 наурыз 2012 ж
12 Халықаралық қаржылық есептілік стандарттары
13 Корреспонденция счетов по МСФО//Библиотека бухгалтера и предпринимателя №5. Алматы, 2009 – 196б.
14 Байболтаев Н.Ә. Бухгалтерлік есеп принциптері. Алматы, 2002, 272-301 б.
15 Кеулімжаев Қ.К., Әжібаева З.Н., Құдайбергенов Н.А. Бухгалтерлік есеп принциптері. Алматы, 2003 – 386б.
16 Кеулімжаев Қ. К., Әжібаева З. Н. Қаржылық есеп. Алматы, 2006 – 239б.
17 Мамонова И.Д. Аудит кредитных организаций, М.2005 – 373б.
18 Макальская М.Л. Основы аудита М: 2007 – 244б.
19 Терехов А.А., Терехов М.А.Контроль и аудит, М: 2005 – 236б.
20 Нурахметова Л., Мычкина О. Путеводитель бухгалтера.Алматы, 2009 – 127б.
21 Толпаков Ж.С. Бухгалтерский учет.Караганда, 2004 – 964 б.
22 Нурсеитов Э.О., Нурсеитов Д.Э. МСФО//Алматы, 2007 – 566б.
23 Әбдіманапов Ә. Бухгалтерлік және қаржылық есеп принциптері. Алматы, 2006 – 535 б.
24 ҚР «Аудиторлық қызмет туралы» Заңы, 2006 – №139-III
25 Исақова С.А. Аудит.Алматы, 2009 – 285б.
26 Өтебаев Б.С. Қаржылық талдау. Астана, 2008 – 211б.
27 Баймұханова С.Б. Қаржылық есеп.Алматы, 2007. – 296 б.
28 Абленов Д.О. Қаржылық аудит және талдау. Алматы, 2010 – 328б.
29 Манапова Ш.М. Айналымдағы қаражаттарды басқарудың мәні мен маңыздылығы// Алматы, 2011 – 208б. 1 том
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
ЖШС
Жирентаева Г.Б.
ДИПЛОМ ЖҰМЫСЫ
ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ МІНДЕТТЕМЕЛЕР ... IШКI ... МЕН ... - ... ... 2012
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ................................................................................................................
4
1 ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ МІНДЕТТЕМЕЛЕР ЕСЕБІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ............................................................................................................
7
1.1 Қысқа мерзімді ... ... мәні және ...
1.2 Ұйымның қысқаша экономикалық сипаттамасы........................................
1.3 Зерттеу обьектісінде бухгалтерлік есепті ұйымдастыру............................
7
10
14
2 ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ МІНДЕТТЕМЕЛЕР ЕСЕБІН ҰЙЫМДАСТЫРУ.......
21
2.1 Қысқа ... ... ... ... ... ... ... және басқа да міндетті төлемдер есебі.....................
23
2.3 Қысқа мерзімді кредиторлық міндеттемелер есебі....................................
33
3 ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ МІНДЕТТЕМЕЛЕР ЕСЕБІНІҢ АУДИТІ МЕН ... ... ... ... ... ... және ... көздері...................................................................................................................
40
3.2 Қысқа мерзімді міндеттемелердің талдауы.................................................
43
3.3 Қысқа мерзімді міндеттемелердің ішкі аудитін ұйымдастыру.................
47
3.4 Қысқа мерзімді міндеттемелер ... ... ... ... ....................................................................................................
58
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ...............................................................
61
ҚОСЫМШАЛАР..................................................................................................
62
КІРІСПЕ
Қазіргі кездегі кез келген кәсіпорындар мен ... ... ... ... бұл ... бухгалтерлік есепте міндеттемелер деп аталады. Міндеттемелердің туындауы жұмыс барысында пайда болады, ол жабдықтаушылар мен мердігерлер алдындағы қарыз болуы мүмкін, шикізаттар мен ... ... ... саудадағы жеткізу қызметінде, бір сөзбен айтқанда басқа ұйымның алдындағы ... Одан ... ... ... ... және ... ... алдындағы еңбек ақы міндеттемелері туындайды.
Елбасы атты өз жолдауында атап өткендей, Қазақстан өз дамуындағы жаңа ... ... ... ... де өршіл дамып келе жатқан қоғамның іргетасы тек қана осы ... ... ... және ашық ... ... бола алады. Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кірудің бірінші басымдығы әлемдік экономикаға ойдағыдай кірігуі болып табылады. Осыған ... ... ... ... ... ... алу мен қаржылық есеп беру жүйесін бара - бар дамыту ерекше өзектілікке ... ... ... ... ... ... есеп ... және аудиттің мақсаты басқару шешімдерін қабылдау үшін мүдделі ... ... ... ... ету ... ... таңда қаржының жетіспеушілігінен банктер, банктен тыс мекемелерден, шет елдерден қарыз, несие алып ... ... ... ... ... - ақ міндеттемелерін шектен тыс көбейтіп алып, оны қайтаруға мүмкіншілігі болмай жабылып, аукционға салынып, сатылып жатқан ... ... ... Осы ... ... есебі бухгалтерлік есептегі ең негізгі, яғни қай саладағы болмасын кәсіпорындардың көкейкесті мәселелері екендігі өзекті мәселе деуге болады.
Кәсіпорынның ... ... ... ... жеткізушілермен, мердігерлермен, инвесторлармен, кредиторлармен, қызметкерлермен және мемлекетпен уақытында есеп айырысуы, оның төлем қабілетінің жоғары екендігін білдіреді. Ағымдағы міндеттемелерді жабу мүмкіндігінің ... ... ... ... ... ұйымның зиян шегу ықтималдылығын азайтады. Сондықтан кәсіпорынның қысқа мерзімді міндеттеме есебін дұрыс ұйымдастыру мен оның талдауы өзекті мәселелердің бірі болып ... ... ... ... жоғары болуы кәсіпорынға деген серіктестер мен клиенттердің оң көз-қарасын қалыптастырады.
Кәсіпорын міндеттемелерді реттеу үшін әр түрлі әдістерді жүзеге ... ... ақша ... ... ... да ... аудару;
* қызмет көрстеу;
* міндеттемені басқамен ауыстыру;
кейбір жағдайларда одан бас тарту, және т.б. ... ... ... және өмір сүру ... жоқ ... аяусыз қарайтын бәсекелі нарықтық экономика жағдайы кәсіпорынның сенімді ... ... және ... ... жұмыс істеуін үнемі талап етеді.
Дипломдық жұмыстың мақсаты - ЖШС қаржылық жағдайымен танысу, ұйымның материалдары негізінде ... ... ... ... есебін ұйымдастыруды, ішкі аудитін талдауды зерттеу және оның ... ... ... болып табылады.
Дипломдық жұмыстың басты міндеттеріне мыналар жатады:
* міндеттемелердің мәнін және мазмұнын ашу;
* кәсіпорынның экономикалық сипаттамасы мен есеп саясатын ...
* ... және ... есеп ... ... еңбек ақы бойынша міндеттемелер есебін ашып көрсету;
* кәсіпорындағы ... ... ... міндеттемелердің ішкі аудитін қарастыру;
* міндеттемелер есебі және аудитінің жетілдіру жолдарын ... ... ... ... ... ... серіктестігі болып табылады, оның негізгі қызмет түрі- құрылыс - монтаж жұмыстары.
Қойылған ... сай ... ... шешу ...
* ... ... ... теориялық аспектілерін ашу;
* ЖШС есеп саясатына және технико - экономикалық жағдайына сипаттама ...
* ... ... мердігерлермен, бюджетпен, қызметкерлермен, банкпен есеп айырысуын көрсету және бірнеше жыл бойынша талдау жүргізу;
* қысқа мерзімді міндеттемелерді талдаудың міндеттерін және ... ... ашып ... ... ... объектісі болып табылатын ЖШС 2004 жылы заңды тұлға ретінде құрылды. Ұйымның негізгі атқаратын қызметі: құрылыс-монтаж жұмыстары, жобалық жұмыстар, табиғи ... ... ... жоқ жол құрылысы, өндірістік және тұрғын үй ғимараттарын салу, полимерлі және композитті материалдардан құрылысқа қажетті құрал-жабдықтарды өндіру, және ҚР ... ... ... ... да ... түрлері болып табылады.
Дипломдық жұмыс үш бөлімнен тұрады:
Бірінші ... ... ... ... есебінің теориялық негіздері және ұйымның сипаттамасы қарастырылған. Оның ішінде қысқа мерзімді міндеттемелердің экономикалық мәні, ұйымның экономикалық сипаттамасы, ... ... ... ... ... ашып ...
Екінші бөлімде ЖШС қысқа мерзімді міндеттемелер есебін ұйымдастыру жайлы қарастырылған. Онда ... ... ... ... ... міндеттемесі, және кредиторлық міндеттемелер көрсетілген.
Ал үшінші бөлім қысқа мерзімді міндеттемелердің ішкі ... мен ... ... ... мен ... көздері, қысқа мерзімді міндеттемелер аудитінің жетілдіру жолдарын ашып көрсетуге арналған.
Жұмыста ЖШС қысқа мерзімді ... ... және осы ... ... ... ... динамикалық талдау жүргізілген. Сонымен қатар әр түрлі схемалар, диаграммалар, кестелер пайдаланылған. ... ... жазу ... ... ... ... ... Қаржылық есептің халықаралық стандарттары, тақырып аясында жазылған арнайы әдебиеттер мен ... ... ... ... ... ... ЖШС қаржылық есептілігі, бухгалтерлік есептің типтік шоттар жоспары, есеп ... және т.б. ... ... МЕРЗІМДІ МІНДЕТТЕМЕЛЕР ЕСЕБІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Қысқа мерзімді міндеттемелердің экономикалық мәні және мазмұны
Кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... ... капиталдарымен қатар басқа қатыстырылған (тартылған) капиталдарды да қолданады. Бұл қатыстырылған капитал бухгалтерлік ... ... деп ... Кез келген өндіріспен айналысатын ұйым сол өнімді өндіру үшін ... ... мен ... ... үшін ... алдында қарыз болуы мүмкін. Тіпті өндіріспен де немесе саудамен де айналыспайтын кәсіпорындардың өзі қарамағында жұмыс істейтін жұмысшылары мен қызметкерлеріне ... ... ... ... ... ... ... салықтар үшін қарыз немесе оның алдында міндетемесі болуы ... Осы ... ... ... ... ... ең негізгі, яғни қай саладағы болмасын кәсіпорындардың көкейкесті мәселелері екендігі сөзсіз. ... ... ... оқиғасынан пайда болған ұйымның берешегі. Бұл берешекті реттеу (жою) экономикалық пайдасы мол ресурстар (ақшалай қаражаттар) ағынына әкеп соғады.
Міндеттеме ағымдық ... ... ... ... ... 12 ... ... өтеледі) және ұзақ мерзімді (төлеу мерзімі бір жылдан көп) болып жіктеледі.
Он екі ай аралығында өтеуге ... ... ... мерзімді ретінде тіпті төмендегі жағдайлар орын алғанда ажыратылады:
* міндеттемелерді орындаудың алғашқы мерзімі он екі айдан асса;
* міндеттемені қайта ... ... ... ... кестесін өзгерту туралы келісім баланс күнінен соң және шығарылымның қаржылық есептемесі бекітілгенге дейін жасалады [2].
Орындалу мерзіміне байланысты міндеттемелер:
* қысқа ... ұзақ ... ... ... ... ... барысында оған ақы төлеу көзделсе;
* ол баланс күнінен кейін он екі айдың ішінде орындалуға тиіс болса;
* ... ... үшін ... ... ... баланс күнінен соң, кем дегенде он екі ай аралығында өтеу мерзімінің ұзартылуына құқығы жоқ міндеттемелер.
Кейбір қысқа мерзімді міндеттемелер мысалы, ... мен ... ... ... ... ... ... ақы немесе өзге де операциялық шығындар) кәдімгі операциялық айналым аясында қолданылатын ... ... бір ... ... ... Мұндай баптар баланс күнінен соң, он екі айдан артық мерзімде тіпті өтеуге жатса да, қысқа мерзімді ... ... ... ... мен ... ... үшін бір кәдімгі операциялық кезең қолданылады. Сауда операциялары үшін ұсталатын ... ... банк ... ... ақ ұзақ ... ... ... қысқа мерзімді құрамдас бөлігі, есептелген дивиденттер, салықтар, пайда мен басқа да несиелік қарыз қысқа мерзімді міндеттемелерге мысал болуы ... ... ету ... ... ... ұзақ ... займ шарты бойынша міндеттеме бұзылған жағдайда, төмендегідей ... ... егер ... ... ... күнінен кейін және қаржылық есептеме жариялануға рұқсат берілмес бұрын қарыздың ... ... ... ... мерзімді егер қарыз алушы баланс күніне дейінгі аралықта баланс күнінен соң, кем ... он екі ... соң ... ... ... ... кезеңін ұсынуға келіссе, ол қарыздың дереу өтелуін талап ете алмайды, ал ұйым міндеттемені қалпына келтіре алмайды [3].
Міндеттемелер есебінің ұйымдастырудың міндеттері:
1) ҚР ... ... ... міндеттемелер есебін зерттеу;
2) Шартта көзделген жабдықтаушылармен есеп айырысу ... ... және ... Кредиторлармен мерзімге сәйкес есеп-айырысуын сараптау;
4) Кредиторлық берешектің қысқарту жолдарын ... және ... ... ... ... сарапталу міндеттері:
* қарыздың динамикасын бақылау;
* белгілі бір іс - ... ... ... көлемін анықтау;
* есеп - айырысу формаларының ерекшеліктері бойынша;
* қаржылық есеп-айырысу тәртіптерінің ... ... ... ... - ... шоттары жеткізушілермен есеп айырысу шоттары. Олар кәдімгі қызмет барысында туындайтын сауда міндеттемелерінде қолданылады.
Төлем туралы белгілер банктегі есептік және өзге ... ... ... ... ... ... ... қорытындыларды есептеп, сальдо шығарады.
Төлем вексельдері - вексельдердің негізгі көзі ... ... мен ... үшін банк ... мен ... табылады. Вексельдер қамтамасыз етілген немесе қамтамасыз етілмеген кепіл болуы мүмкін. Вексель пайыздық не болмаса пайызсыз болу мүмкін. Пайыздық ставка ... ... ... ... ... вексельде пайыз дисконтты орнату арқылы алдын ала төленеді. Ол ... ... ... не ... ... ... деп ... пайыз нормасы жанама түрде көрініс табады. Қарыз ... ... ... ... ... бұл:
Негізгі сома х Пайыздық ставка х Уақыт = Пайыз сомасы. ... ... ... - бұл қарыз құжатында белгіленген пайыз нормасы. ... ... ... ... ... сомасы ретінде төленетін пайыздық төлемдердің сомасын белгілейді. Банк несиелері. Несиелер коммерциялық, келісім шарттық негізде, жедел, қайтарымды, төлемді шарттармен ұсынылады.
Қысқа ... ... ең көп ... он екі айға ... ... жағдайларда өндірістік айналым спецификасына байланысты ұзағырақ мерзімге, бірақ екі жылдан аспайтын мерзімге ... ... пен ... ... ... негізгі болып, әрбір ұзақ мерзімді несие берілетін шара ... ... ... шарты табылады.
Салық төлемінің есептелу және төленуінің негізгі нормативі болып, ҚР ... ... ... ... ... ... бойынша бюджетке төленуге тиісті қосылған құн салығы сатылған тауарлар үшін есептелген қосылған құн салығының сомасы мен ... ... ... ... ... үшін ... ... қосылған құн салығының сомасы арасында айырма ретінде айқындалады.
Кәсіпорынның сатылып алынған тауарлар үшін төленуге тиісті қосылған құн ... ... ... ... 1420 ... ... Бұл шоттың дебеті бойынша сатып алынған материалдық құндылықтар, сырт кәсіпорындардың орындаған жұмысы, көрсеткен қызметі үшін акцептелген шоттар ... ... құн ... ... ... өзі ... ... /жұмыстар, қызметтер/ бойынша есептелінген қосылған құн салығы бойынша ақпараттар 3130 ... ... беру ... аяғында 1420 шотының дебеті бойынша көрсетілген құн салығының сомасы осы ... ... 3130 ... ... көшіріледі.
Жалдық міндеттемелердің есебі 3390 деп аталатын шотта жүргізіледі. Бұл шотта негізінен пассивті есеп ... шоты ... ... ... кредиті бойынша жалға алушы ұйымның негізгі құрал-жабдықтарды ұзақ мерзімге жалға алғаны үшін жалға беруші кәсіпорынға қарызы ... ... Ал деп ... ... ... ... ... құралдарды жалға беруші кәсіпорынға жалдық міндеттеме бойынша қарыздың төленуі көрсетіледі. Бұл шотта талдамалық есеп әрбір жалдық ... ... ... ... ... ... есеп ... Аванс - ақшалай міндеттеме есебіне алдын-ала төленген ... ... ... келісім шарттың жасалғанын растай алмайтын, бірақ алдын-ала төленген сома бірнеше функцияларды орындайды, олар:
* ... бір ... ... шарт міндеттемелерінің орындалуын қамтамасыз етеді.
* міндеттеменің бар екендігін растайды.
* жалпы төлем соманың белгілі бір мөлшері болғандықтан ... ... ... ...
1.2 ... ... ... сипаттамасы
ЖШС 2004 жылы 28-ші қыркүйекте заңды тұлға ретінде құрылды. Серіктестікке 600900543831 салық төлеушінің нөмірі берілді. ЖШС ... ... ... ауданы бойынша Салық Басқармасында қосылған құн салығын төлеуші ретінде ... ... ... ... ... ... ... бойынша Салық Басқармасында қосылған құн салығын төлеуші ретінде тіркелген, сериясы 6001 №0007943.
Серіктестікке 600900543831 салық төлеушінің нөмірі берілді.
Ұйымның негізгі атқаратын ... ... - ... ... ... жұмыстар;
* табиғи монополия саласымен байланысы жоқ жол құрылысы;
* өндірістік және тұрғын-үй ғимараттарын салу;
* полимерлі және композитті материалдардан құрылысқа қажетті ... ... ... және ... қызмет;
* сауда-саттық;
* өндірістік-кәсіпкерлік қызмет;
* халық тұтынатын тауарларды өндіру және өткізу;
* ҚР ... ... ... ... да ... ... ЖШС өз ... мақсаты ретінде Қазақстан Республикасының және серіктестікке қатысушылардың мүдделерін қорғай отырып ... ... ... ... ... асыруды қабылдады. Серіктестік мақсатына сай мынадай қызмет түрлерімен айналыса алады:
* тұрғын үй ғимараттарының күрделі ... және ... ... ... ... Республикасының заңдармен тыйым салынбаған басқа да қызметтер.
* ... ... ... болып табылады, өзінің жеке балансы, банк мекемелерінде, өзге де несие-қаржы мекемелерінде шоттары, дөңгелек мөрі, фирмалық бланкісі, эмблемасы бар. ... ... ... Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңдары, Жарғы және серіктестік ... ... ... ...
* жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің Жарғыға ... ... ... 100000 ... құрайды. Жарғы капиталы серіктестік мемлекеттік тіркеуге өтініш жазғанға дейін қалыптастырылды.
Жауапкершілігі Шектеулі Серіктестіктің жарғылық капиталы 100 000,00 ... ... жеке ... бар, ағымдағы теңгемен және шетел валютамен банктік шоты бар, өз меншікті ... екі ... мөрі ... ... ... органдары:
* жоғарғы орган - құрылтайшы, оның шешімдері жазбаша түрде рәсімделеді.
* атқарушы орган - директор, құрылтайшының шешімдерін ... ... және ... ... тұлға.
ЖШС негізгі экономикалық көрсеткіштерін талдау. Баланс активтерінің құрамы мен құрылымының динамикасын ... - ... ... ... және оның жекелеген түрлерінің абсолютті және салыстырмалы арту немесе кему мөлшерін көрсетеді.
Активтердің ... ... және оның жеке ... талдау, олардың рационалды таратылуын талқылауға мүмкіндік береді. Активтердің өсуі серіктестіктің болашақтағы ... ... ... ол ... жұмысының оң нәтижесін сипаттайды.
Активтерді талдай отырып ең алдымен ұйымның өндірістік қуатын анықтау қажет. Өндірістік қуатты ... 2 ... бар: ... ... ... қуат ... ... құралдарының, өндірістік қорларының, аяқталмаған өндірісінің құндарының қосындысы ретінде анықталады; ... ... ... ... ... орнатылуға тиісті жабдықтар құны мен аяқталмаған күрделі салымдар құны қосылады.
Өндірістік қуат ұйымның ... ... және даму ... сипаттайды. өндірістік қуат мәні 0,5 тең немесе үлкен болуы ... [5]. ... ... өнімділігі келесі формуламен есептеледі.
ЕӨ ═ түсім / жұмыскерлердің саны ... 2009 ═ 37 049,57 / 20 ═ 1852,47 ... 2010 ═ 113 648, 58 / 43 ═ 2 ... қор ... ... кәсіпорынның негізгі қорлардың әрбір теңгесіне шаққандағы орындалған жұмыс көлемін ... ... ... ... ... ... бөлу ... анықталады:
ҚҚ ═ Түсім / ҰМА ... 2009 ═ 37 049,57 / 730,22 ═ ... 2010 ═ 113 648,58 / 2 197,51 ═ ... қайтарымдылығын көбейтудің ең басты шарты - еңбек өнімділігінің өсу қарқынын қормен қорлану көрсеткіштерінің өсу қарқынынан арттыру ... 1 - ... ... - ... көрсеткіштері

Көрсеткіштер
2009
2010
Ауытқу

1
Сатудан түскен кіріс
37049,57
113648,58
76599,01
206,7
2
Жұмысшылардың орташа тізімдік саны, адам
20
43
23
115
3
Негізгі құралдардың орташа құны, мың тг
823,42
218,72
-0604,7
73,4
4
Еңбек өнімділігі, мың тг
1852,47
2 643
790,53
42,7
5
Қор ... мың ... ... мың тг
0,02
0,02
0
0
7
Өнімнің өзіндік құны, мың тг
27083,17
17303,71
-9779,46
-36,1
8
Жалпы кіріс, мың ... сату ... ... ... ... ... кіріс
(436,38)
8760,06
9196,44
2107,4
12
Таза табыс
(436,38)
6967,85
7404,23
1696,7
Ескертпе. ЖШС мәліметтері негізінде автормен құрастырылған.
Сатудан түскен табыс есепті жылы ... мың тг ... ... ... ... 76599,01 мың тг, 206,7 көбейген, яғни 2 есе өскен. Сатудан түскен кіріс ... ... ... 3 ... ... сату ... шығыстар 12,3 есе көбейген. Еңбек өнімділігі көрсеткішінің мәні есепті жылы әрбір жұмыскер әкелетін түсім ... ... яғни 2009 жылы ... жұмыскер 1852,47 мың теңге әкелсе 2010 жылы 2 643 мың ... ... 2010 ... ... ... өнімділігі +790,53 мың тг немесе 42,7 өсті. 2009 ... қор ... ... бойынша негізгі құраладар құнының әрбір бір теңгесіне келетін алынған табыс 50,73 мың теңге болса, 2010 жылы бұл көрсеткіш 51,71 мың ... ... яғни 1 жыл ... негізгі құралдар құнынан түскен табыс сомасы + 0,98 мың теңгеге өсті.
ЖШС ... ... ... ... ... 2 ... ... ұйымның қаржы - шаруашылық қызметінің есепті кезеңдегі нәтижесі ... ... ... ... ... бұл ... есепті кезеңдегі меншікті капиталының өсімін көрсетеді (2 - кесте).
Пайда - кәсіпкердің әр бір ... ... ... келетін алынған табыс сомасы болып табылады [14].
Кесте 2- ЖШС табыстылық көрсеткіштері

Көрсеткіштер
2008 жыл
2009 жыл
2010 жыл
1
Сатудан алынған табыс
113 977,49
37 049,57
113 ... ... ... құны
100 765,75
27 083,17
17 303,71
Ескертпе. ЖШС мәліметтері негізінде автормен ... ... ... ... ... көрсеткіш жиынтық пайда:
ЖП = Сатудан алынған табыс - ... ... ... құны ... 2008= 113 977,49 - 100 765,75 =13 ... 2009= 37 049,57 - 27 083,17 = 9 ... 2010= 113 648,58 - 17 303,71= 96 ... ... ... ... ... сипаттайтын аналитикалық көрсеткіш болып табылады.
Кәсіпорынның тиімділігін анықтауға бағытталған жалпы табыс ... ... ... ═ ЖП / САТ ... - ... ... - ... алынған табыс.
КЖТ 2008 ═ 13 220,74 / 113 977,49 ═ 0,11
КЖТ 2009 ═ 9 966,40 / 37 049,57 ═ ... 2010 ═ 96 344,87 / 113 648,58 ═ ... ... ... ... ... ... 1 - Жалпы пайда коэффициенті
Келтірілген диаграмма бойынша серіктестік 2008 жылмен салыстырғанда 2010 жылы өз қызметін ... ... ... ... өнімдерді өткізуге, қызмет көрсетуге салған әрбір бір теңгесіне келетін жалпы пайда сомасының жыл сайын тек өскендігін ... ... 2009 жылы ... ... аз ... ... бір ... тапқан пйдасы 26 тиын, ал 2008 жылы 11 тиын болды.
Серіктестіктің таза табысын (зиян) есептемес бұрын салық ... ... ... ... ... ... ... пайданы есептеу үшін жалпы пайда сомасына барлық тапқан табыстар сомасы қосылып, шығындарға азайтылады.
Салық салынғанға дейінгі ... 2008 = ... + 4,50) - 12 061,15 = =1 ... ... ... ... 2009 = (9.966,40 + 132,92) - 10 535,7 = .= -436,38
Салық салынғанға ... ... 2010 = ... - 87 584,82) = 8 ... жылы ... есеп ... серіктестік - 436,38 мың теңгеге зиян шегуіне байланысты КТС төленбейді.
Таза табысты (зиянды) есептеу үшін ... ... ... ... ... КТС сомасы азайтылады.
Таза табыс 2008 = 1 164,09 - 80,38 = 1 ... ... 2009 = ... ... 2010 = 8 760,06 - 1 792,21 = 6 ... - таза ... ... келе, ЖШС үшін ең табысты жыл 2010 жыл болды. Серіктестіктің тапқан таза табысы 2008 жылмен салыстырғанда 2010 жылы +5 884,14 мың ... ал 2009 ... ... +7 404,23 мың ... ... Зерттеу обьектісінде бухгалтерлік есепті ұйымдастыру
ЖШС есеп саясаты бухгалтерлік есепте және қаржылық есептемеде, бухгалтерлік есеп стандарттарымен және ... есеп ... ... ... ерекшелігіне орай бухгалтерлік есепті жүргізу және қаржылық ... ... үшін ... ... ... ... сәйкес ұйымның қабылдаған принциптерінен, талаптарынан, ережелерінен және тәжірибелер негізіндеқұрастырылған.
Басшының келесідей құқықтары мен ... ... ... ... ... директор ретінде бекітілгеннен кейін екінші күні қызметіне кірісуге;
* серіктестік істерін басқаруға қатысуға;
* серіктестік қызметі туралы анықтама ... және ... ... ... оның бухгалтерлік және басқа да құжаттарымен танысуға;
* өз ... ... ... бас ... ... ... ... және жұмыстан босатуға;
* басқа да серіктестіктермен коммерциялық мақсаттарды келісімшартқа отыруға;
* кәсіпорын бөлімшелерінен ... бір ... үшін есеп ... ... ... жұмысын жүргізгенде өздігінен шешімдер қабылдауға құқығы бар.
Сонымен қатар директор:
* құрылтайшылар жиналысында бекітілген шешімдерді және мақсаттарды ... ... ... ... ... есеп ... ... алдағы жоспарларды орындау үшін нақты қимылдар жүйесін талқылап отыруға міндетті.
Есеп саясаты - бұл ... ... ... ... ... еткен есеп объектілерін бағалаудың, сондай-ақ белгіленген нормалардың талаптарына және ұйым қызметінің ерекшеліктеріне орай бухгалтерлік есепті жүргізу мен ұйымдастырудың ... ... ... ... ... ... ... ұйымның қаржы - шаруашылық қызметін объективті көрсету;
* ұйым қызметін тиімді басқару мақсатында ұйым қызметі туралы толық және ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік есептің объектілерін анықтау;
* бухгалтерлік есепті жүргізу тәсілдерін таңдауға әсер ететін факторларды табу, талдау және бағалау;
* есеп ... ... ... ... ... және ... нақты ұйым үшін бухгалтерлік есепті жүргізу тәсілдерін таңдау;
* таңдап алынған есеп ... ... есеп ... ... қабылданған, белгілі бір қағидалар жиынына негізделеді. Ол бас бухгалтермен жасалынып, ұйым ... ... Есеп ... ... ... ... ... уақытылы және тиянақты толық қаржылық есепті жасап беруге ... ... бас ... ... ... ережелерге сай қаржылық есептіліктің көрсеткіштерінің қалыптасуына, оның ішінде жіктелу, ашылу (тану), бағалану, элементтердің есептемелеріне және басқада ... ... өз ... ... қабылдауды кәсіпорынның басшысы бас бухгалтерге жүктейді.
Бухгалтерлік есеп бухгалтериямен өз бетімен құрылымдық бөлімше
ретінде іске асырылады, осы орайда ... ... ... ... ... ... ... саналады. Бухгалтерия қызметкерлерінің лауазымды міндеттері лауазымдық нұсқаулармен реттеледі.
Мүліктермен міндеттемелер бойынша шаруашылық операциялардың бухгалтерлік есебі ... ... ... ... ... ... іске ... - бастапқы құжаттарды қабылдап, тіркеп, есепке кірістіру бухгалтерияның ішкі бақылауымен жүргізіледі, және келесі ... ... ... әр бір ... ... операция дәлелденіп жасалуы;
- әр бір жасалған шаруашылық операция ... ... ... ... ... ... есепшілердің қабілеттерімен міндеттерінің өкілеттілігі;
- құжатталу мен жүйелік жазбалардың өңделуіне басшылар жағынан бақылау және басқаруы;
- активтерге ... ... - ... жүйесі (кәсіпорынның активтеріне бәріде қатысты бола-бермейді, жекелеген жауапты тұлғалар ... ... ... ... - ... ... есеп ... құжаттары болып осы есеп саясаты, бухгалтерлік есептің типтік шот жоспары және құжат айналымының ережесі саналады.
Әр бір шотқа ақпарат жинақталуы шот және ... ... ... ... есеп ... ... қарай, кәсіпорынның мүліктер түріне байланысты (негізгі құралдар, материалдар, шығындар түрлері бойынша, өнімдер, есептемелер, резервтер және басқада) жасалады.
Жауапкершілігі шектеулі серіктестіктің есеп ... 3 ... ... ... есеп - ... ... мен шығыстары көрсетіледі;
* статистикалық есеп - ... ... ... сүйене отырып жасалады;
* салық есебі - Салық Кодексіне сәйкес ұйымның қаржылық есебінің көрсеткіштеріне сәйкес жүргізіледі.
Кәсіпорынның шаруашылық ... ... ... ... реттеп жинақтайды. Әр шаруашылық операцияға 2007ж.21.06. № 216 ҚР ҚМ бұйырығымен қарастырылған құжаттар толтырылады - ... ... ... есеп ... немесе 1С бағдарламада. Кәсіпорында бухгалтерлік есептік 1С бағдарламасының 7.7 ... ... ... және ... ... қол қою құқықылы қызметкерлер тізімі кәсіпорын басшысымен белгіленеді.
Бухгалтерияға түскен ... ... ... түрде тексеру жасалады дұрыс және толық толтырылуы, мазмұны бақыланады (көрсеткіштерімен ... және ... қате ... ... ... ... түзету жасалады. Бухгалтериядағы құжатайналымы кесте бойынша жасалады.
Кестенің орындалуына және ... ... ... қозғалыстарына қол қойған қызметкерлер жауапты болады.
Бухгалтериядағы құжаттарға жекелеп мерзіміне қарай, операция түріне қарай іс ашылып ... ... ... ... ... ... 3 - ... сақталуы
Құжат түрлері
Сақталу мерзімі
Жылдық қаржылық есептеліктер
5 жыл
Тоқсандық есептеліктер
5 жыл
Негізгі құралдарды кіріске-алу актілермен қайта бағалану ... ... ... ... ... жеке ... құжаттар
5 жыл
Ескертпе. Кесте әдебиеттер тізіміндегі 8-әдебиет бойынша жасалған.
ЖШС есеп саясаты келесі заңнамаларға сәйкес жасалды:
- . 2007 ... ... №213 ... ... ... ... ... ережесі, ҚР-ның Қаржы Министрлігінің бұйрығы 22.06.2007.;
-2007жылы 28.02. ҚР-сының Заң;
- туралы 21.06.2007 ... №217 ... кіші ... ... және орташа кәсіпкерлерді, коммерциялық емес кәсіпорындарды, мемлекеттік ұйымдарды, (қазналық кәсіпорындарды) жедел басқару үшін арналған;
Есеп саясаты серіктестіктің біртұтас прициптерін, бухгалтерлік есепті ... ... және ... қорытынды есепті қалыптастыру жолдарын анықтайтын ішкі номативтік құжат болып табылады.
Есеп саясатын жасау барысында 2 ҰҚЕС - ның ... ... мен ... ... ... есеп ... 1 ... жылдан келесі есепті жылға өтеді. Есепті жыл 01 қаңтар мен 31 ... ... ... ... бухгалтерлiк есептi жүргiзудiң және қаржылық есептiлiктi жасаудың қағидалары:
* есептеу - ... мен ... ... ... ... ... орындау, қызметтерді көрсету, тауарларды өткізу және мүлікті кіріске алу ... тиеп ... ... ... есептелінеді;
* үздіксіз - ұйымның қызметі үздіксіз жалғаса береді.
Қаржылық есептiлiктiң негiзгi сапалық сипаттамалары:
* түсініктілік - қаржылық есептілікте ... ... ... ... ... үшін ... ... тиіс;
* орындылық - ақпарат өткен кезеңді, ... және ... ... бағалауға көмектескен жағдайда ғана орынды болып саналады;
* сенімділік - ақпарат пайдалы болуы үшін сенімді болуы ... ... болу үшін ... ... ... керек;
* салыстырмалылық - пайдаланушылар әр кезеңдегі қаржылық есептілікті салыстыруға ... ... ... мен оқиғалар бухгалтерлiк есеп жүйесiнде көрсетiлуі тиіс:
* бухгалтерлiк жазбаларды бастапқы құжаттардың түпнұсқаларына сайма-сай бекiту және бухгалтерлiк жазбаларда барлық ... мен ... ... операциялар мен оқиғаларды хронологиялық тәртiппен және уақтылы тiркеу;
* әрбiр айдың бiрiншi күнiндегi жағдай бойынша синтетикалық (қорытынды) есептi талдамалық (егжей-тегжейлi) есеппен ... ... ... ... ... ... ... есеп толық компьютерленген. Серіктестігінде ақша қаражаттарының есебі 7 халықаралық қаржылық есеп стандартына сәйкес ... ... ... ... және ағымдағы шотындағы ақша қаражаттары кіреді.
Кәсіпорында ақша қаражатының есебі теңгемен жүргізіледі.
ЖШС ақша қаражаттарын есепке алу үшін ... есеп ... ... ... ... бөлімінің шоттары қолданылады, субшоттар ашылмаған.
Дебиторлық берешек құрамына басқа кәсіпорындардың ақша қаражаттарына, тауарларына, қызметтеріне және басқа да ақшалай емес автивтеріне ... ... ... ... дебиторлық берешекпен байланысты табыс танылған кезінде танылады және шот-фактурамен расталады. Дебиторлық берешек бастапқы құнынан ... ... ... ... ... ... ... бойынша есепке алынады. ЖШС қызмет бабы бойынша күмәнді дебиторлық берешек сомалары күтілмейді, ал күмәнді дебиторлық ... ... ... тіке есептен шығару әдісі арқылы есептен шығарылады.
ЖШС дебиторлық берешекті есепке алу үшін бухгалтерлік есеп шоттарының ... ... ... ... ... ... ... ашылмаған.
ЖШС қорларды есепке алу үшін бухгалтерлік есеп шоттарының үлгілік жоспарының 1300 кіші бөлімінің шоттары ... ... ... шығару серіктестік төрағасымен бекітілген тәртібі туралы нұсқауға сәйкес жүргізіледі. Негізгі құралдарды түгендеусеріктестік ... ... ... бір рет ... ... құралдардың амортизациясы бірқалыпты (түзу сызықты) әдіспен жүргізіледі. Ұйымда құралдарды күрделі жөндеуге арналған жөндеу қоры ... ... ... ... ... шығыстар олар пайда болған сәтте шығындардың сәйкесінше шоттарына апарылады. Күрделі салымдар, қайта конструкциялау мен ... ... ... ... ... амортизациясына, таза табыс немесе ұзақ мерзімді несиелер есебінен жүзеге ... ЖШС ... ... ... алу үшін ... есеп шоттарының үлгілік жоспарының 2400 кіші бөлімінің шоттары қолданылады.
Кредиторлық берешек - ... ... ... пайда болған кәсіпорынның басқа кәсіпорындар алдындағы берешегі. Кредиторлық берешек баланста берешекті өтеу ... ... ... бар ... ... алып келетін және сенімді бағаланатын жағдайда ғана
танылады.
Ұйымда кредиторлық берешекті ... алу үшін ... есеп ... ... ... 3 бөлім шоттары арналған. Оның құрамына келесі бөлімшелер кіреді: 3000 3010 - 3050 синтетикалық шоттарды қамтиды; 3100 ... 3110 - 3090 ... ... ... 3200 3210- 3240 ... ... 3300 3310 - 3390 ... 3400 бөлімшесі 3410 - 3440 шоттар; 3500 3510 - 3540 ... ... ... ... осы ... ... ... табылады, уақытша тартылған капиталды сипаттайды, кредиті бойынша міндеттемелрдің өсуі, дебиті бойынша міндеттемелердің азаюы көрсетіледі.
Кiрiстер - ... ... ... ... ... ... өсiмi немесе мiндеттемелердiң азаюы нысанында экономикалық пайданың ұлғаюы, олар капиталға қатысушы ... ... ... ... өзгеше капиталдың ұлғаюына әкеп соғады.
Шығыстар - есептi кезең iшiнде активтердiң ... ... ... ... немесе мiндеттемелердiң пайда болуы нысанында экономикалық пайданың азаюы, олар капиталға қатысушы ... ... ... ... ... ... ... әкеп соғады.
Кірістер мен шығыстардың танылуы келесі қағидаға ... ... ... ... осы ... экономикалық тиімділіктің, ресурстың келіп түсуі сенімді;
* осы бабпен байланысты өзіндік құнды сенімді анықтауға болады.
Қызмет көрсетуден түскен табыс қызмет көрсету барысында ... ... ... алу үшін ... есеп шоттарының үлгілік жоспарының 6000 бөлімінің шоттары қолданылады, субшоттар ашылмаған.
Ұйымдашығыстарды есепке алу үшін бухгалтерлік есеп шоттарының үлгілік жоспарының 7000 бөлімінің ... ... ... ... ... ... алу үшін бухгалтерлік есеп шоттарының үлгілік жоспарының 8000 бөлімінің шоттары қолданылады.
Кәсіпорынның есеп саясаты бухгалтерлік есепті жүргізуге, бухгалтерия ... ... және оның ... ... міндеттерін бөлуге, бухгалтерлік есепті жүргізудің қолданылатын нысандарын, шоттардың жұмысшы жоспарын және басқаларды сипаттауға жауапты ... ... ... ... ... ... барлығы бухгалтерияның жұмысын ретке келтіруге, ақпарат келіп түскен кезде оны дәл бірегейлендіруге,бағалауға, жіктеуге және жүйелендіруге ... ... ... ... кезде жұмысты едәуір оңайландырады.
2 ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ МІНДЕТТЕМЕЛЕР ЕСЕБІН ҰЙЫМДАСТЫРУ
2.1 Қысқа мерзімді қаржылық міндеттемелердің ... кіші ... ... ... ... ... алып ... бір жылға дейінгі мерзіммен қысқа мерзімді қаржы міндеттемелерін есепке алу.
Банктер қарыздарды өндірістің тиімділгін, оның ғылыми-техникалық ... ... ... жаңа ... ... түрлерін шығаруға, тұрғындарға әр түрлі қызмет көрсетуге, тауарларды халық үшін және экспортқа ... ... ... мен шараларға береді.
Несиелеудің объектілері:
* тауарларды экспорттық және импорттық ... және ... ... ... бойынша шығындар;
* жеке еңбек қызметімен айналысатын ... ... ... ... материалдар, құралдар және басқа да мүліктер ... ... ... қайтарымдылық, жеделдік, тиімділік принциптерін қатаң сақтау, несилерді мақсатты пайдалану мен заңда ... және екі ... ... ... коммерциялық негізде береді.
Еңбекақы бойынша есеп айырылысқанда толырылатын құжаттар.Есеп айырысу-төлем тізімдемесінің жасалуы. Бухгалтерияға келіп түскен жұмыс ... мен ... ... ... ... ... яғни ... істеген жұмысына толтырылған табельдік есептеме тексеріледі де, тек содан соң есептік өңдеуге жіберіледі.
Әрбір жұмысшыға бір ай ішінде құжаттар жазылуы ... Бір ... ... ... үшін ... ... ... карточкасы қолданылады. Онда қызметкердің тегі, аты, табельдік нөмірі, цех, ... ... ... күні мен ... ... ... әрбір құжат бойынша есептелген жалақы сомасы, төлемдердің басқа да түрлері көрсетіледі. Карточка деректерін есеп ... ... ... үшін ... ... ... компьютерлендірілген жағдайда жинақ карточкалары (ведомостар), сондай-ақ есеп айырысу-төлем тізімдемелері, әдетте бір ғана жұмыс күнінде ... ... ... есеп ... ... ... мынадай құжаттарда:
- есеп айырысу-төлем тізімдемесінде (оны, сонымен қатар жалақы беру үшін де пайдаланады) және жеке толтырылған ... ...
- ... ... жасалған еңбек төлемінің арнайы есеп айырысуларында (бөлек парақтарында);
- жыл бойы пайдаланатын кітапқа тігілген есеп айырысу тізімдемелерінде ... ... ... -- ... кұжат, онда есептелген еңбек төлемінің барлық түрі және жұмыс ... ... ... ... да ... сондай-ақ қолданыстағы заңдарға сәйкес жасалған ұсталымдар мен шегерімдер жинақталған. Оны еңбек төлемі жөніндегі есеп ... ... ... ... ... ... ... атын, әкесінің атын, оның табельдік нөмірі мен қызмет орнын, разрядын ... ... ... көрсетеді. Оған кәсіпорын басшысы мен бас бухгалтер қол кояды. Тізімдеменің деген бөліміне құжаттармен негізделген кесім, мерзімінен тыс т.б. ... ... ... ... ... ... табыс салығының сомасы, сондай-ақ атқару қағаздары бойынша ұсталымдардың сомалары, несиеге сатылған тауарлар үшін есепке алынған сомалар, еңбек төлемінің есебіне ... ... және ... ... енгізіледі. Салықты өткен айдың жалақысынан ұстайды. Айдың аяғында ... ... ... ... ... соманы шығарады.
Қысқа мерзімді қаржы іміндеттеменің пайда болуына алып келетін өткен оқиға міндеттелген оқиға деп аталады. Міндеттелген оқиға компанияда осы ... ... ... болған міндеттемені өтеудің нақты баламасының жоқтығы болып табылады. Бұл:
* компания міндеттемені өтеуге заң ... ... ... ... ғана ... ... ... міндеттеме жағдайында оқиға (компанияның іс-әрекетімен болуы мүмкін) басқа тараптарда компанияның өз міндеттемелерін орындағаны туралы негізделген ... ... ... ... ... ... ... мерзімді несиелер, банктен тыс мекемелерден алынған қарыз, қысқа ... ... ... және ... берешектер жатады [2].
Банктен және банктен тыс мекемелерден алынған қысқа мерзімді несиелер.Несие беру және оның ... ... ... берілген Ұлттық Банктің шешіміен айқындалған ресми статусы бар банкілер арқылы ... ... ... ... оны өтеу ... бар кәсіпорындарға беріледі. Несие өтеу қабілеттілігі деп кәсіпорынның өзінің ... ... және ... ... алуын айтамыз. Кәсіпорындарға несие, негізінен өнеркәсіптің тиімділігін арттыруға және оның ... ... ... ... ... жаңа өнім ... ... ынталандыруға, халыққа түрлі қызметтерді көрсетуге, халық үшін экспортқа тауар шығаруға байланысты ... мен ... ... ... ... жете ... бөлінетіндері өз міндеттемелерін дер кезінде орындайтын клиенттерге, өз қаржыларын осы банктің депозиттерінде және шоттарында сақтайтын банк акционерлеріне, ... және ... ... ... бұрындары берілген ссуда бойынша қайтару мерзімі өтіп кеткен қарыздары жоқ болса ғана беріледі. Банк мекемесі үшін ... ... ... ... беру үлкен қауіп туғызатындықтан, ондай кәсіпорындармен несие қатынастарын орнату мәселесі жан-жақты ... ... алу үшін ... ... және ... ... өтеу мерзімі, сондай-ақ несиеленетін шараның қысқаша сипаттамасы және оны жүзеге асырудың экономикалық тиімділігі дәлелденген жағдайда жазбаша түрінде ... ... ... Банк ... ... негізінде, егер кәсіпорынның қарызы жоқ болса, онда кәсіпорынның берген өтініші оң шешімін табуы мүмкін. Қарыз алушының мүлкіне банк ... ... ... келісім шарт бұзылған жағдайда ғана иелік ете алады. Сондай-ақ кепілге алу міндеттемесі қарыз алушы төлеуге қабілетсіз және ... ... ... ... ... ... ... түскен түсімді несиені өтеуге жатқызады. Кепілдеме негізінен жазбаша түрде ұсынылады және ол бірге өтеудің міндеттемесі болып табылады. Қарызданушы кепілдеме хатын ... шоты ... ... банк ... ... Банк қарыз алушыға несиелік қызмет көрсету үшін онымен бір жылға шарт жасайды және әрбір несие берудің ... ... ... ... жеке дара ... ... несие алу операциялары келесідей шоттарда тіркеледі:
* банктерден алынған қысқа мерзімді заемдар:
Дт 1030 Кт 3010
* Алынған ... ... ... ... ... ... 3010
* Алынған қарызды қайтару, өтеу:
Дт 3010 Кт 1030
ЖШС қаржылық есептілік нәтижесі бойынша қысқа ... ... ... ... тыс ... ... несиелерін есепке алу (заем). Ел ішіндегі және шетелдегі басқа ... ... ... ... үшін 3020 шоты ... Онда алынған қысқа мерзімді қарыздар шетелдік және ұлттық валюталарда ... ... ... ... ... ... 1050,1040,1010, 1020 Кт 3020
* Алынған қарыздар бойынша есептелген пайыздар ... ... ... ... ... қайтару, өтеу:
Дт 3020 Кт 1050, 1040, 1010, 1020
* ... ... ... ... ... 1050, 1040, 1010, 1020
3020 - шоты бойынша талдамалы есеп қарыз берушілер мен ... өтеу ... ... ... Жинақтамалы есеп 3020 шотының кредиті бойынша №4 журнал-ордерде жүргізіледі [4].
2.2 Салық міндеттемесі және басқа да міндетті төлемдер есебі
Жауапкершілігі ... ... ... ... ішінде алдыңғы салықтық кезең үшін декларацияны тапсыруға дейін төлеуге тиісті аванстық төлемдер сомасын қоспағанда, түзету себептерін жазбаша негіздеумен, ... ... ... айлары үшін аванстық төлемдер сомасының түзетілген есебін ұсынуға құқылы.
Салықтар бойынша міндеттемелерді бухгалтерлік есептілік регистрларға түсіру анықтама қағаздары, есептеме және ... ... ...
Салық салу негіздемелері, салықтық есептің регистрлары (формалары), салықтық декларация ... ... ... ... ... ... ... көбінесе электронды түрде) салық комитетіне тапсырылады. Тоқсан сайын салыстыру тексерістер жасалып отырады.
Салық есебінің регистрлері қағаз түрінде немесе ... ... ... мүмкін.
Қазақстан Республикасында әрекет етіп тұрған салықтар мен басқа да ... ... ... төлемдер.
Мирас Строй LTD>> ЖШС салық бойынша шығындары (табыстары) пайда және зиян есептілігінде ... ... ... ... ... тиіс ... асып ... артық сомма актив ретінде танылады.
Табысқа есептелетін салық кәсіпорынның міндеттемесін көрсетеді. Бұл жерде есептік кезеңде салық ... ... ... ағымдағы салық бойынша есептеледі (+), (-) шығын (пайда) ... ... ... ... ... ... ... салықтық салдардың нәтижесін тануы қаржылық есептілікте салықтық міндеттемелер мен активтердің пайда болуын білдіреді. Ол ... мен ... ... ... ... салдардың айырмасынан пайда болады. Кейінге қалдырылған салықтық міндеттемелер тек ұзақ мерзімді бөлімдерде қарастырылады
Кәсіпорынның кірістер және шығыстар есебінде ... ... ... ғана ... онда оның ... құрылымы ашылып көрсетіледі.
Тұрақты айырмашылықтар - бұл ағымдағы есепті кезеңде туындайтын және бұдан кейінгі есепті ... ... ... есеп ... мен ... ... алынатын табыс салығы жөнінідегі мағлұматта көрініс табатын деректер арасындағы ... ... ... және ... табыстар арасындағы айырмашылықтар.
Тұрақты айырмалар:
* оң курстық айырма;
* несие пайызы;
* табыс есептелгеннен 2 жыл ... ... ... ... ... ... 3 жыл аралығында қолданыстағы мүлікті сатудан шеккен шығындар;
* өндірістік қызметті жүзеге асыру үшін құрылыс шығындары;
* қайтарылатын ... ... ... ... ... сомасы;
* салықтар мен алымдар;
* айыппұлдар, бюджетке төленетіндерден басқа өсімақылар;
* инфляция индексін ескергендегі ТМҚ құнына жеткізу сомасы;
* өндірістік қорлардың құнсыздануынан ... ... сот ... ... ... және ақпараттық қызметті өтеу сомалары;
* есепті жылы анықталған өткен жылдар операциялары бойынша шығындар;
* нақты ... ... ... ... ... ... ... сомасы;
Тұрақты айырмалар есепті кезеңдегі табыс салығы ... ... ... ... ... ... есептің арнайы ведомостері мен журналдарында көрініс табады.
Уақыттық айырмалар аванспен төленген немесе кейінге қалдырылған төлем ... ... ... ... әсерінің бухгалтерлік есепте анықталуы мен көрсетілуі арқылы анықталады.
Есепті кезеңде пайда болған ... ... ... түрі ... олардың мүмкін жойылу кезеңі анықталып, бұл операцияның заңды екендігін растайтын құжаттар рәсімделеді.
Кейінге қалдырылған салықтар ... ... те, ... те ... ... бұл ... дебеттік қалдық болашақ салықтардың уақытынан бұрын төленуін ... ... ... болашақта төленуі тиіс салықтар бойынша міндеттемелерді көрсетеді.
Міндеттемелер әдісіне сәйкес салықтық төлем ... ... тиіс ... ... ... айырмалардың салықтық әсері; есепті кезеңде қалыптасқан немесе жойылған;
* есепті кезең басына кейінге ... ... ... ... дебеттік қалдыққа әкелетін уақыттық айырмалардың салықтық әсері табыс салығы бойынша шығын ретінде танылады, егер сақтық принципіне ... бұл ... ... ... ... ... табыс алу жағдайы күтілмейтін болса.
Уақыттық айырмалардың салықтық ... бір ... ... есеп пен ... ... шығын ретінде танылып анықталады, егер есепті кезеңде олар ... ... ... ... бұл кезеңде де оң немесе әр-түрлі қорытынды нәтижелер пайда болған кезеңдердегі әдістер арқылы анықталады.
Салықтық заңнама ... ... ... шығындарын белгілі бір мерзімге кейінге қалдырылып, болашақ кезең күтілетін табыстар есебінен өтелуін қарастырады.
Салықтық ... ... ... таза ... ... ) ... бұл шығын жұмсалған кезеңде есептеледі, егер кәсіпорын болашақта табысы есебінен бұл шығынын өтей алатынына ... ... бұл ... ... ... ретінде кәсіпорынның ұзақ уақыт аралығындағы тұрақты рентабельділігі болып табылады.
Сондай-ақ салықтық төлем бойынша үнемдеу > шоты ... ... ... аспайтын сомада шығын жұмсалған кезеңнің табысы (зиян ) құрамында есептеледі [6].
Ұйымның бюджетпен есеп айырысуы құрымына ... ... 3110 3120, , 3130 , 3140 , 3150 , 3160 , 3170 , 3180 , 3190 , 3210 , 3220 , 3230 , 3240 ... ... ... 4 ... есеп айырысу бойынша шоттар корреспонденциясы
Мазмұны
Шоттар корреспонденциясы
Д-т
К-т
Жеке тұлғалардан табыс салығы ұсталған кезде
3350
3120
Жеке табыс салығы төленгенде
3120
1030 ... ... ... ... ... 7210, ... ... салықты бюджетке аударған кезде
3150
1030
Мүлік салығы есептелген кезде:
7210
3180
Мүлік салығы юджетке төленген кезде:
3180
1030
Жер салығын есептеген кезде
7210
3160
Жер ... ... ... ... ... ... ... құралы салығы төленгенде
3170
1030
Ескертпе. ЖШС мәліметтері ... ... ... ... LTD>> ЖШС ... салықтар мен басқа да міндетті және ерікті алымдар түрлері:
* корпоративтік табыс салығы;
* жеке табыс салығы;
* қосылған құн ... ... ... көлік салығы;
* мүлік салығы;
* әлеуметтік сақтандыру;
* зейнетақы қорына аударым;
* басқа да ... ... ... ... ... ... ... кейін салық төлеуші міндетті түрде белгіленген мерзімде ұсынуы тиіс ... ... ... және талдауы 5 - кестеде көрсетілген.
Кесте 5 - Салықтар бойынша міндеттемелер
Көрсеткіштер
2009 жыл
2010 жыл
Ауытқуы

%
Салықтар ... ... ... ... табыс салығы
152,481
1792,211
1639,730
1075
Жеке табыс салығы
777,527
1072,460
294,933
37,9
Қосылған құн салығы
4445,947
13637,329
91991,382
2069
Әлеуметтік салық
546,514
723,974
177,460
32,4
Көлік құралдарының салығы
9100
9891
791
8,7
Ескертпе. ЖШС ... ... ... ... көріп отырғанымыздай серіктестік 2009 жылға қарағанда 2010 жылы салықтық ... ... мың тг, яғни 98% ... ... ... корпорациялық табыс салығы 1639,730 мың тг яғни 10,7 есеге көбейген. Жеке табыс салығы өткен жылы 777,527 мың тг болса, ... жылы 1072,460 мың тг ... 37,9% ... ... құн салығы есепті жылы өткен жылға қарағанда 91991,382 мың тг болды, құрады 20,7 есе өсті. Әлеуметтік салық 2010 жылы 2009 ... ... 32,4% ... ... ... ... 8,7% көбейді. Салық міндеттемелерінің есепті жылы өткен жылға қарағанда едәуір көбеюі ұйымның қаржылық жағдайының жақсаруын ... ... жеке ... ... ... ... ... Ал пошта арқылы жәберсеңіз поштада хатыңыз қай күні ... сол күн ... ... ... күн деп ... ... түрде тапсыру келесі компьютерлік бағдарламалар негізінде жүзеге асырылады:
* СЕЭН (ЭФНО);
* ИСИД;
* ҚҚС (НДС);
* ХКЖЖ ... ... ... ... ... үшін ең ... ... органдарымен келісімге отыруы тиіс.
Тапсырылған есеп өнделгеннен кейін ... 10 ... күні ... ... есебінің қабылданғаны жөнінде хабарлама келеді. Егер салық есептемесі дұрыс құрылмаса онда қайта салық декларацияларын тапсыру керек.
Мерзімі ұзартылған табыс салығы мен ... ... есеп ... ... қажеттілігі әрбір есеп жылында бухгалетерлік және салық табысының деректері арасындағы бос ... ... ... ... субъектілерде орнайды. Табыс салығы бойынша заңды тұлғаға төленетін төлемдердің мерзімі ұзартылған жағдайда төмендегі ... ... 7700 ... 4310 ... ... бюджетке төленуі келесі көріністе болады:
Дт 3110 ;
Кт 1030 шотының кредиті.
7700 ... ... ... және 4300 ... кредит бойынша ағымдағы кезеніңде бюджетке төленуге жататын уақытша айырмашылықтар пайда болған немесе жойылған жағдайда салықтар сомасы көрініске ие ... ... ... ... ... ... ... келесі өткізбемен жабылады:
Дт 5410 ;
Кт 7700 .
Жеке табыс салығы. Салық төлеушілері болып, салық ... ... ... ... бар жеке тұлғалар табылады. Табыс салығы теңдей есептеледі. Артығымен ұсталатын сома жұмыскерге қайтарып ... ... ... бірге табыс салығы мәрдігерлік шарттармен және Салық ... ... ... бір ... ... ... жұмыс істейтін жұмыскерлерден ұсталады.
Табыс салығы ұсталған жағдайда келесі өткізбе құрылады:
Дт 3350 ;
Кт 3120 .
Қосымша құн ... ҚҚС ... ... келесі өткізбе жасалады:
Дт 1210 ;
Кт 3130 ;
Дт 3130 ;
Кт 1420 бюджетке берешек ҚҚС пен бюджет қайтаратын ҚҚС ... ... ... ... ... алынған ҚҚС сомасы жатады.
Бюджетке төленетін міндеттеме артық болған жағдайда айырмашылық бюджетке аударылады:
Дт 3130 ;
Кт 1030 .
Сатып алушылар төленген ... ... ... ... жағдайда алдында ҚҚС есептелген сома келесі өткізбемен жазылады.
Дт 3130 ;
Кт 3390 .
Коммерциялық сипаттағы бонустар бюджетке төленетін кірістер 3190 ... шоты ... 1030 ... ... ... төленеді. Жазылған бонус 7210 дебетінің шоты және 3190 ... ... ... ... 3190 ... шоты ... 1030 шотының кредит бойынша төленеді.
Асыра пайдаға салынатын салықтар нысаны болып, қойнау пайдаланушы ішкі норманың 20% астам пайдасын алған есеп беру ... ... жеке ... шарт ... таза ... ... табылады.
Корпоративтік табыс салығы бойынша операциялар есебі 6 - кестеде көрсетілген.
Кесте 6 - Корпоративтік табыс салығы ... ... ... салынатын табыс
КТС
Таза табыс
2008
113 981 988
113 714 045
267 943
30% - 80 383
187 ... 182 500
36 674 ... ... - 152 481
355 790
2010
113 648 582
104 687 526
8 961 056
20% - 1 792 ... 168 ... ЖШС ... ... ... ... , онда бюджетке артық төленген корпорациялық табыс салығын көрсетуге байланысты операциялар, сондай-ақ корпорациялық табыс салығын төлеу бойынша аванстық ... ... , онда ... , ... ... ... ... табыс салығы есепке алынады;
4310 , мұнда салық салынатын уақыттағы айырмаға байланысты болашақ кезеңдерде төлеуге жататын пайдаға салынатын ... ... ... ... ... жеке ... жеке табыс салығының есептелуі әрекет етуші салық заңнамасына сәйкес бекітілген бірқалыпты(ай сайын) есептеу ставкалар мен коэффициенттерді қолдану ... ... ... ... ... ... болып, салықтық шегерімге азайтылған жұмыс беруші қызметкерге есептеген сомасы табылады.
Жеке табыс салығы. Жеке табыс салығын төлеушілер - жеке ... ... ... сәйкес қызметкердің жеке табыс салығының сомасы салық жылына төлем көзінен салынатын қызметкердің табысына 10% ставкасын қолдану арқылы ... ... ... ... ... жеке ... салығын есептеу үшін салық кезеңі күнтізбелік ай болып табылады.
Жеке табыс салығы бойынша есептеулер мен ұсталымдар ай сайын табыс төлеу ... ... ... ... ... ... ... салықтық аударымдарды жүзеге асырады.Кәсіпорны жеке табыс салығы бойынша декларацияны есепті тоқсаннан кейінгі айдың 20-нан ... ... ... ... ... ... ... етеді [6]. Жеке тұлғалардан алынатын табыс салығы бойынша шоттар корреспонденциясы 7 - ... ... ... ... ... есептеу үшін: еңбеақыдан міндетті 10% зейнетақы жарнасы алынған соң, минималды жалақы сомасы шегерілген соманың 10% мөлшерінде есептеледі.
Кесте 7 - Жеке ... ... ... ... ... ... корреспонденциясы
Мазмұны
Шоттар корреспонденциясы
Дт
Кт
Жеке тұлғалардан табыс салығы ұсталған кезде
3350
3120
Ал жеке табыс салығы бюджетке төленгенде
3120
1030
Ескертпе. ЖШС мәліметтері негізінде автормен ... ... ... ... салығы бойынша бюджетпен есеп айырысудың есебі пассивтік 3120 шотында жүргізіледі.
Қосылған құн ... ... ... құн ... төлеуші болып табылады. ҚР Салық кодексіне сәйкес қосылған құн ... ... ... мен ... ... немесе айналымы кезіндегі құн өсіміне салынатын, сатылған ... мен ... ... ҚҚС ... ... ... ... анықталатын бюджетке төленуге тиісті салық болып табылады. Қоғамда қосылған құн ... ... ... салынатын айналым болып табылады. Салық салынатын айналым ретінде жұмыс пен қызметтерді өткізуден ... ... мен ... ... түрі ... клиенттер мен қабылдап алушыларға ҚҚС ставкасы көрсетілген шот-фактуралар ұсынылады. Кәсіпорында салық салынатын және салық салынбайтын айналымдар ... ... ... құн ... ... алудың бөлек есептеу әдісі қолданылады. Бөлек есептеу әдісі бойынша есепке жатқызылған қосылған құн салығын төлеуші салық салынатын және салынбайтын ... ... ... үшін ... ... ... ... көрсетулер бойынша шығыстар мен қосымша құн салығының сомасы бойынша бөлек есеп жүргізеді.
Қосылған құн салығы бойынша салық кезеңі ... ... ... ... ... құн ... ... декларацияны Салық кодексіне сәйкес салық органына есепті салық кезеңінен кейінгі екінші айдың 15 -нен кешіктірмей әрбір салық кезеңі үшін ... ... ... ... ... көлік құралдар салығы, жер салығы, мүлік салығы мен ... ... ... үшін ... ... ... төлеуші болып табылады [6].
Қосылған құнға салық ... ... ... Салық Кодексінің "Қосылған құн салығы" 3 - бөліміне сәйкес есептелінеді.
ЖШС ... құн ... ... тауарларды өткізу кезінде көрсетілген тауарларды алатын тұлғаға ... құн ... яғни ҚҚС шот - ... ... ... ... ... салықты есепке алуға жатқызу үшін негіз болып табылатын шот- фактурада:
* шот - ... ... ... мен құру күні;
* тауарларды (жұмыстарды, қызметтерді) алушы мен жеткізушінің ... ... ... ... ... және ... ... сондай-ақ ҚҚС бойынша есепке қою туралы ... ... ... ... ... ... ... салық салынатын айналым мөлшері;
* ҚҚС бойынша салық мөлшерлемесі;
* ҚҚС бойынша салық сомасы;
* ҚҚС бойынша салықты есептеумен ... ... ... құны ... қажет.
Шот-фактураны өткізу бойынша айналым жасау күнінен кешіктірмей жазылып беріледі және ... ... үшін ... немесе бас бухгальтердің қолдарымен және мөрімен немесе сенімхат бойынша басқа өкілетті тұлғалармен расталады.
Сатып алушылардың бұрын төлеп сатып алған тауарларын (жұмыс, ... ... ... ... ... есептелген қосылған құн салығы сомасына:
Дт 3130 ;
Кт 1280 .
Осындай сомаларды төлеу келесідей ... ... ... 1280 ... 1030 ... салық.ЖШС әрекететуші Салық кодексіне сәйкес төлеуге тиісті түрінің бірі - ... ... ... ... ... ... түрлерінен ерекшелігі, бұл салықтың мөлшері көсіпорынның жұмысшылары мен қызметкерлеріне олардың атқарған қызметі мен ... ... үшін ... ... ... қорына тікелей байланысты болып табылады. Бұл салық ұйымның еңбекақы төлеу қорының белгілі бір пайызы түрінде ... ... ... қосылып отырады. Бірақ та жұмысшылар мен қызметкерлерге есептелген ... ... ... - ... тұлғалардың бюджетке төлейтін салықтарының бірі.
Салық есептелген кездегі ұсынылатын өткізбелер:
Дт 7110 , 7210 , 8110 , 8300 , 8400 ... 3150 . ... 3150 ... ... және 1030 ... ... ... жүргізіледі.
Әлеуметтік салық ұйымның еңбек ақы қорының белгілі бір пайызы түрінде есептеліп кәсіпорынның ... ... ... ... ... мен ... ... еңбек ақыдан ұсталмайды. Әлеуметтік ... ... және ... ... ... ... шотында жүргізіледі [4].
Әлеуметтік салық ай сайын есептелінеді, ол үшін еңбеккерлердің жалпы табысынан әлеуметтік салық ұсталмайтын сомасы шегеріліп, ... ... ... ... ұсталынады.
ҚР Салық кодексіне сәйкес әлеуметтік салық төлеушілер болып табылады:
* Дара кәсіпкерлер;
* Жекеше нотариустар, адвокаттар;
* Заңды тұлғалар - ҚР ... ... ҚР ... ... ... арқылы жүзеге асыратын резидент емес тұлғалар.
Заңды тұлғалар үшін ... ... салу ... болып, жұмыс берушінің қызметкерлерге төлейтін ақшалай және натуралды формадағы табыстары, сондай-ақ әлеуметтік және материалдық түрдегі жұмыс берушінің ұсынған ... ... ... ... ... негізінде, емхананың есепті айға есептеген әлеуметтік салық сомасы еңбекке ... ... ... ... ... ... ... азайтылады. Сонымен қатар, есепті айда әлеуметтік жәрдемақының ... ... ... ... ... ... асып ... жағдайда, асып түскен сома келесі айға ауыстырылады.
Кәсіпорын әлеуметтік салықты 11% ставкасы бойынша төлейді.
Әлеуметтік салық ... ай ... ... салық төлеушінің тіркелу орны бойынша есепті айдан ... ... ... ... ... ... ... бойынша декларацияны тоқсан сайын салықтық органға есепті тоқсаннан кейінгі айдың 15-нен кешіктірмей ұсынады.Әлеуметтік салық бойынша есеп айырысу операциялары 3150 ... ... 8 - ... ... бойынша шоттар корреспонденциясы
Мазмұны
Шоттар корреспонденциясы
Дт
Кт
Әлеуметтік салық сомасы есептелгенде мынадай бухгалтерлік жазу жазылады
7210
3150
Әлеуметтік салықты бюджетке аударған кезде
3150
1030
Ескертпе. ... ... ... ... ... ... ... мерзімдері. Бюджетке салық төлеу салық салу нысанына тіркелген орын бойынша салық кезеңінің ағымдық төлем кезеңінің 5 шілдесіне дейін, ал жеке ... мен жеке ... ... ... ... құқы бар көлік иелері үшін 1 шілдеге дейін төлеуі керек [9].
Көлік құралдарына салық ... ... 3170 ... ... ... ... ... кәсіпорын операциялар бойынша қазіргі және келешектегі салықтық салдарды ескеріп отырады.
Мүлік салығы. Салық төлеушілері болып, меншік құқығы, меншікті сенімді басқару, ... ... ... ... ... ... ... салық салынатын нысандары бар заңды тұлғалар табылады. Салық салынатын нысандар болып, көлік құралдарынан басқа, кәсіпкерлік қызметпен айналысатын ... ... ... ... қалдық құны табылады. Мүлік салығын төлеушілер:
* Қазақстан ... ... ... ... ... немесе оралымды басқару құқығында салық салу объектісі бар заңды тұлғалар.
* Қазақстан Республикасының аумағында меншік құқығында салық салу ... бар жеке ... ... ... шешімі бойынша оның құрылымдық бөлімшелері.
* Қазақстан Республикасының резиденті емес заңды тұлғалар
Қазақстан Республикасының ... ... ... салу ... ... ... ... болып табылады [7].
2.3 Қысқа мерзімді кредиторлық міндеттемелер есебі
Кейбір жағдайларда, мәселен, сотта қарағанда, компанияның ағымдағы міндеттемелерінің ... анық ... ... ... ... оқиға, есепті күнгі ағымдағы міндеттемелердің болу ықтималдығы осындай ... ... ... асып ... жағдайда барлық бар куәліктерді ескере отырып, ағымдағы міндеттемелердің пайда болуына алып келеді деп есептеледі. Тауарларды жеткізуге не жұмыстарды орындауға алынған ... ... ... ... ... ... ... берушілер үшін өндірілген өнім мен атқарылған жұмыстардың өтемакысы бойынша есеп айырысу үшін 3510 деп ... ... ... ... ... мен ... және ... ішінара дайындау кезінде, алынған төлемақы сомасына 1030, 1010 шоттары 3510 шоты ... ... ол ... ... ... ... ... жазбалар жазылады.
Алынған аванстар және толық дайын бұйымдарды, материалдарды жеткізгені және орындалған жұмыстар үшін сатып алушылар мен тапсырыс берушілер шоттарды ұсынған ... ... ... ... ... ... мен жұмыстар бойынша төлемақы сомасы 3510 шотының дебеті және сәйкесінше, 1210 шоты ... 1210 - 1230 ... ... ... ... ... шоты ... талдамалық есеп әрбір несие беруші бойынша тізімдемеде жургізіледі.
Әдетте, барлық жағдайларда өткен оқиғаның ағымдағы міндеттемелердің пайда болуына ... анық ... ... ... ... ... сот ... ағымдағы міндеттемелердің пайда болуына белгілі бір оқиғалардың ... ... ... ... ... болады. Мұндай жағдайда компания, мысалы, сарапшылардың пікірлерін қоса алғанда, барлық мәліметтерді назарға ала отырып, есептік күніне ... ... ... ... ... мәліметтерге есептік күнінен кейінгі оқиғаларға байланысты алынған кез келген ... ... де ... Осындай мәліметтер негізінде:
* есептік күні ағымдағы міндеттеменің болу мүмкіндігі оның болмау мүмкіндігінен жоғары болған жағдайда, компания ... ... ... (тану критерийлерін сақтаған кезде);
* есепті күні ағымдағы міндеттеменің болуына ешқандай негіз жоқ болған жағдайда, компания экономикалық пайдасы бар ... ... ... ... ... жағдайлардан басқа, шартты міндеттемелерді ашады.
Ағымдағы міндеттеменің пайда болуына алып келетін өткен оқиға міндеттелген оқиға деп аталады. ... ... ... осы ... ... ... болған міндеттемені өтеудің нақты баламасының жоқтығы болып табылады. ... ... ... ... заң ... мәжбүр болған жағдайларда ғана жүргізіледі;
енгізуден туындаған міндеттеме жағдайында оқиға ... ... ... ... басқа тараптарда компанияның өз міндеттемелерін орындағаны туралы негізделген күтулер тудырады.
Кәсіпорынның төлем қабілеттілігі оның қаржылық тұрақтылығының маңызды белгілерінің бірі және ... ... ... ... ... ... ... қабілеттігін талдау баланс өтімділігін талдаудан басталады.
Баланс өтімділігін талдау ... ... ... жалпы активтердің, баланстың және кәсіпорынның "өтімділігін" анықтап алу ... ... ... ... ... ... 9 - кестеде көрсетілген.
Кесте 9 - ... ... ... ... ... мен ... ... жыл
2010 жыл
мың тг
%
мың тг
%
Қысқа мерзімді кредиторлық берешек
79600243
100
211203027
100
Берушілер мен мердігерлерге берілетін ... ... ... ... бойынша қысқа мерзімді берешек
8914181
11,1
13360154
6,3
Төлеугеарналған қысқа мерзімді сыйақылар
22553
0,02
547367
0,3
Өзге қысқа мерзімді кредиторлық берешек
21690650
27,2
74370000
35,2
Ескертпе. ЖШС мәліметтері негізінде автормен құрастырылған.
9 - ... ... ... 2009 - 2010 ... ... қысқа мерзімді кредиторлық берешек сомасы 131602784 мың теңгеге жоғарылаған. Міндеттемелер құрылымында басым бөлігін берушілер мен мердігерлерге ... ... ... міндеттемелері құрайды (61,5пайыз және 58,2пайыз), ал ең аз бөлігін төлеугемарналған қысқа мерзімді сыйақылар құрады (0,02пайыз және 0,3пайыз).
Өтімділіктің екі ... ... ... тұжырымдама бойынша өтімділік: кәсіпорынның өзінің қысқа мерзімді міндеттемелерін өтеу қабілетілігі ұғынылады. Ал екінші ... ... ... - бұл ... ... ақша ... ... дайындығы мен жылдамдығы.
Өтімділік кәсіпорынның сөзсіз төлем қабілеттілігін білдіреді және активтер мен міндеттемелердің арасындағы жалпы сомасы бойьшша да, келіп түсу ... ... да ... ... ... Кәсіпорынның өтімділігі шын мәнінде баланс өтімділігін көрсетеді. Сондықтан кәсіпорынның төлем қабілеттілігін бағалау үшін бухгалтерлік баланстың көрсеткіштерін ... ... ... ... ... ... - ... жұмыс (қызмет) үшін есептелген және берілген төлем . Олар ақшалай, натуралды (заттай), әлеуметтік түрлерде төленеді.
Қысқа мерзімді ақыларға жатады: барлық 12 ай ... ... ... ... істеушілер саны бірнеше бөлікке бөлінеді:
- басшылар;
- мамандар;
- қызметкерлер;
- жұмысшылар.
Жұмыс істеушілердің ақылары осы кәсіпорынның жағдайларында қарастырылған талапқа сай, келісім ... ... ... сай және ... ... жұмысына қарай бекітіледі, онда білімі, категориясы ескеріледі.
Жұмыс істеу уақыты табель (рапорт, ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық жағдаймен мамандар мерзімінде (кезекті демалыс кесте) кезекті демалысқа шығалмай қалады, осы жағдайларға қарастырылған қорлар алдағы ... ... ... ... ... ... ... міндеттеме резервы құрылады. Бұл резерв есептеме бойынша ай сайын жасалып отырады.
Істелген ... ... ... Есеп айырысу-төлем тізімдемесінің жасалуы. Бухгалтерияға келіп түскен жұмыс уақыты мен ... ... ... ... ... яғни ... істеген жұмысына толтырылған табельдік есептеме (3-қосымша) тексеріледі де, тек содан соң есептік өңдеуге жіберіледі.
Әрбір жұмысшыға бір ай ... ... ... ... Бір ... ... ... үшін жалақы есебінің жинақ карточкасы қолданылады. Онда қызметкердің ... аты, ... ... цех, ... ... ... күні мен ... сағаттық нормасы, әрбір құжат бойынша есептелген жалақы сомасы, ... ... да ... ... ... деректерін есеп айырысу-төлем тізімдемесін жасау үшін пайдаланады. Есепті жүргізу компьютерлендірілген ... ... ... (ведомостар), сондай-ақ есеп айырысу-төлем тізімдемелері, әдетте бір ғана жұмыс күнінде ... ... ... есеп ... ... ... мынадай құжаттарда:
- есеп айырысу-төлем тізімдемесінде (оны, сонымен қатар жалақы беру үшін де ... және жеке ... ... ...
- ... жұмысшыға жасалған еңбек төлемінің арнайы есеп айырысуларында (бөлек парақтарында);
- жыл бойы пайдаланатын кітапқа тігілген есеп ... ... ... ... тізімдемесі -- жиынтық кұжат, онда есептелген еңбек төлемінің барлық түрі және жұмыс ... ... ... басқа да төлемдер, сондай-ақ қолданыстағы заңдарға сәйкес жасалған ұсталымдар мен шегерімдер ... Оны ... ... ... есеп айырысу деректері негізінде жасайды. Тізімдемеде кызметкердің тегін, атын, әкесінің атын, оның ... ... мен ... ... разрядын немесе айлық жалақысын көрсетеді. Оған кәсіпорын басшысы мен бас бухгалтер қол кояды. Тізімдеменің ... ... ... негізделген кесім, мерзімінен тыс т.б. төлемдердің есептелген сомалары енгізіледі. деген бөлімінде табыс салығының сомасы, сондай-ақ атқару қағаздары бойынша ұсталымдардың ... ... ... ... үшін ... ... сомалар, еңбек төлемінің есебіне кіретін аванс және басқа ұсталымдар енгізіледі. Салықты өткен айдың жалақысынан ұстайды. Айдың аяғында ... ... ... берілуге тиісті соманы шығарады.
Жалақының номиналды және шынайы түрлері болады. Номиналды жалақы - ... ... ... ... өзінің күндік, апталық, айлық еңбегі үшін алатын ақша сомасы. Номиналды жалақының мөлшеріне қарап табысының деңгейі жайында айтуға болады, ... ... ... мен ... әл - ... ... айту мүмкін емес.
Шынайы жалақы - алған ақшаға ... ... ... ... игіліктер мен қызметтердің жиыны. Ол наминалды жалақыға тікелей қатынаста және тұтыну заттары мен ақылы ... ... ... кері ... ... ... ... өзіндік құнының негізгі элементтерінің бірі болып табылады, сондықтан да жалақы есебінің дұрыс ұйымдастырылуы еңбек ... ... ... өзіндік құнының кемуіне және еңбеккерлердің өмір деңгейінің жақсаруына себепші болады.
Қызметкерлермен есеп айырысу есебінің негізгі міндеттері:
* Еңбектің саны мен ... ... ... ... ... ... мен ... қорының пайдаланылуына бақылау жасау;
* Субъектінің әрбір қызметкерлеріне жалақыны дер ... және ... ... ... дер ... және ... ұстап қалу;
* Белгіленген мерзімдерде қызметкерлермен еңбекақы бойынша есеп айырысуды жүргізу;
* Есептелген жалақыны өнімнің, жұмыстың, ... ... ... дер кезінде және дұрыс енгізу;
* Өндірістік процеске басшылық жасау ... ... ... пен жалақы туралы деректерді алу;
* Еңбек және жалақы бойынша статистикалық септемені жасау.
ЖШС жауапкершілігі шектеулі серіктестігіне қызметкерлерді ... ... ... іске ... Жұмысқа орналасушы тұлға бірінші сатыда кәсіпорын басшысы және өзі қызмет атқарғысы келетін ... ... ... ... Сұқбаттасу нәтижесі оң болған жағдайда қызметкер кәсіпорын басшысының атына ... ... ... ... жазады. Өтінішке кәсіпорын басшысы деген жазбасы басылғаннан кейін, қабылданушы тұлға кадрлар бөліміне жеке куәлігінің, салық ... ... ... жеке ... ... ... келісім-шартының, мамандану деңгейін куәландыратын құжаттың көшірмесін, медициналық орталықтан жұмысқа жарамдылығын растайтын анықтамасын, ... ... ... ... ... ... ... жинақталғаннан кейін қызметкермен жеке еңбек келісім-шарты жасалады. Келісім-шартта қызметкердің жалақысы, жұмыс уақыты, жұмыс жасау жағдайлары, міндеттері мен мақаттары, жұмыс беруші ... ... мен ... және екі ... ... шегі ... Келісімге қол қойылғаннан кейін қызметкер Қазақстан Республикасының сәйкес 1 ай көлемінде ақысыз нысанда тексеріс мерзімінен өтеді. Тексеріс мерзімінің ... ... ... ... ... қабылдану туралы бұйрық шығарады.
Қызметкерлер бойынша жұмысқа келу табелі, атқарылған қызметтері бойынша сыйлықақы берілетін қызметкерлердің тізімін және ... ... ... келмеген қызметкерлердің анықтамалары және тағы басқа көрсеткіштер бойынша ... ... ... ... алу табелі мен сыйлықақы төленуі тиіс қызметкерлердің тізімі жасалынады. Бұл жинақтамалық табель мен тізімдерді кәсіпорын басшысы бекіткеннен кейін ... ... ... ... есептік-төлем ведомісі толтырылғаннан кейін кәсіпорынның бас бухгалтері кәсіпорынның кассасы мен есеп айырысу шотындағы ақша қаражаттарының қалдықтарына қрай ... ... ... ... ... ... Егер ... касса арқылы төленетін болса, онда төлем ведомісі толтырылады. ... ... ... ... серіктестікте жұмыс атқарушылар мынадай топтарға бөлінеді:
* басшылық жұмысшылар;
* мамандар;
* қызметкерлерге ... ... ... ... ... ... бөледі, жұмысшылар-дың жалпы санын белгілейді, олардың кәсіпкерлік құрамын анықтайды.
Серіктестік ... ... ақы ... ... ... ... және ... келісім-шарт негізінде жүзеге асырылады. Заңнамамен көзделген төлемдермен ... ... ... шартында көрсетілген жағдайда қосымша төлемдер жасайды.
Бухгалтерлік есепте еңбекақы төлеудің екі нысаны бар:
1) ... ... ... ... ... ... ... уақыттағы тарифтік ставкалар немесе қызметақылар бойынша жүргізіледі [11].
Мерзімді еңбекақы жай және мерзімді сыйақылар болып бөлінеді. ... ... ... жұмыспен өтелген уақытпен және қызметкердің тарифтік ставкасымен немесе қызметақысымен анықталады. Практикада осы табыстарды есептеудің үш түрлі әдісіқолданылады:
1) Сағаттық ақы;
2) Күндік ... ... ... - ... ... тек нақты жұмыспен өтелген уақыт қана ескеріліп қоймай, сондай - ақ ... ... ... ... ... бір ... қол жеткізгені үшін сыйақы көзделеді).
Серіктестік өз еркімен жұмысшылардың керектігіне, олардың санына, кәсіпқойлық және мамандық деңгейіне байланысты штаттық ... ... ... ... ... ... ... Серіктестік тұлғалық құрамының есебін кадр бойынша жұмыс істейтін менеджер жүргізеді. Жұмыс уақытын қолданғанның есебі табельдерде жұмысқа ... ... ... ... тіркеу әдісімен жүргізіледі.
Қосымша еңбекақы - ... ... ... үшін ... ... ... мыналарға - басшылар, специалистер, қызметкерлер мен қарапайым жұмысшылар болып бөлінеді.
Қызметкерлерімен есеп айырысу бойынша шоттар корреспонденциялары 10 - ... ... 10 - ЖШС ... есеп ... ... ... корреспонденциясы
Операцияның мазмұны
Дт
Кт
Сома, тг
Әкімшілік персоналға еңбекақы есептелді
7210
3350
240000
Міндетті зейнетақы ... ... ... ... ұсталды
3350
3120
20100
Есепті сомалар бойынша берешек ұсталды
3350
1250
7600
Әлеуметтік салық есептелді
7210
3150
24000
Әлеуметтік сақтандыру бойынша салымдар есептелді
7210
3210
9600
Төленуі ... ... ... ЖШС ... ... ... ... ақыны есептегенде 3350 шоты кредиттеледі де, ал мына шоттар дебеттеледі:
* 2930 шоты күрделі ... ... және ... ... ... қызметкерлердің еңбек төлемінің сомалары есептелді - 82560 тг;
* 7110 шоты өнім ... ... мен ... ... ... асырумен шұғылданатын қызметкерлерге еңбек ақы есептелді - 54890 ... 7210 шоты ... ... және әкімшілік-басқармашылық қызметкерлеріне еңбек ақы есебі жүргізілді - 78400 ... 8100 шоты ... ... жұмысшыларға есептелген еңбек төлемі сомалары есептелді - 92600 тг.
3350 шотының кредитінен, басқа шоттардың дебетіне жатқызылған ... есеп ... , ... ... баптарына жазылуы керек, яғни талдамалық есеп талап етіледі. ... ... ... ... ... есеп ... Бұл ... үшін деп аталатын әзірлік кестесі пайдаланылады,оның негізінде №10 журнал - ордерге жазылады.
3 ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ МІНДЕТТЕМЕЛЕР ЕСЕБІНІҢ ... МЕН ... ... мерзімді міндеттемелер аудитінің мақсаты және ақпарат көздері
Қысқа мерзімді міндеттемелер аудитінің мақсаты:
* Ақпараттың нақтылығы, дәйектілігі,толықтылығы.
* Ұйым ... мен ... ... мен ... негіздерін сәйкестігі.
* Ресурстардың тиімді және пайдамен пайдаланылуы.
* Компанияның құрамдар бөліктерін алға қойған мақсаттарымен міндеттеріне қол жеткізу.
* Активтердің ... ... ... ... ұйымдағы ішкі бақылау жүйесінің тиімділігі мен сенімділігін бағалау құралы, ал ішкі аудторлар осы бағалауды кәсіби ешқандай бұрмалаусыз жүргізетін адамдар ... ... ... ... ... өзі ... ұйымның барлық іс - әрекетін тәуелсіз ... ... ... ... ... ... және сенімділігіне бағытталған қызмет. Ішкі аудиттің негізгі мақсаты - ұйым менеджерлерінен өздеріне жүктелген міндеттерін тиімді жүргізгендігін және ұйым ... ... және оның ... ... ... ... мен талаптарға қол жеткізуде тиімді пайдаланылғандығына анықтауға бағытталған қызмет.
Ішкі аудиттің қызмет түрлері:
* Жаңа проектілер құрып енгізген уақытта, мүмкін болатын ішкі және ... ... ... және ... Ішкі ... ... жұмсау бағыттары мен бағдарламалары бойынша мониторинг жүргізуді жасайды.
* Ішкі аудит жасалып жатқан және жасалған ... ... ... міндеттемелерді орындау деңгейін бағалайды.
Қысқа мерзімді міндеттемелерінің ақпарат көздеріне келесі құжаттарды жатқызуға болады:
* салық декларациялары;
* бас ... ... ... штаттық кесте;
* жұмыс уақыты есебінің табелі;
* төлем тапсырмалары;
* банктен алынған тізімдеме;
* төлем ведоместері;
* шот-фактуралар, жүк құжаттары, чектер;
* жасалған ... ... ... ... ... ... жасалған келісім-шарттар;
* кассалық шығыс ордерлері, немесе басқа да құжаттар.
Міндеттемелердің танылуы бастапқы құжаттар негізінде жасалады: келісім шарт, накладной, ... ... ... ... шот-фактура.
1)Қорлар сатып алынғанда - заңды тұлғаның немесе кәсіпкердің - шот-фактурасы, накладной (чек), келісім ... ... жұк ... ... ...
2) ... ... сатып алынса немесе бір жолғы талон негізінде жұмыс көрсетушілерден алынса барлық реквизиттерін толық көрсеткен сатып-алу актісі, бір жолғы талонның көшірмесі ... ... ... ... жазба парағы.
3) Қорлар жеке кәсіпкерден алынса барлық реквизиттерін толық көрсеткен сатып-алу актісі, басшының қолымен расталған жазба ... ... ... ... ... Бұл ... ... тапсыру әр салық үшін өз мерзімдері болады. ... ... ... ... 3 ... қарастырылан:
* салық органына жеке тапсыру;
* пошта арқылы;
* электронды түрде интернет арқылы;
Серіктестік ... ... ... ... бойынша тапсырады.
Кесте 11 - Салық төлеуші салық органына міндетті түрде ұсынуы тиіс салық есептемелері
Салық түрі
Декларация нөмірі
Корпорациялық табыс ... ... ... құн ... қойнауын пайдаланушыға салынатын салық:
роялти;
қол қойылатын бонус;
коммерциялық табу ... ... ... салығы;
570
Әлеуметтік салық
600
Меншікке салынатын салық:
мүлік салығы;
жер салығы;
көлік салығы.
700
701
701.2
701.3
Алымдар
800
Арнаулы салық режимдері
900
Ескертпе. Кесте әдебиеттер тізіміндегі 12-әдебиет бойынша құрастырылған.
Келісім-шарт - ... ... бір жақ ... ... ... көрсетілген мүлікті (тауарды), ғылыми-техникалық білімді екінші жақтың меншігіне (алушы, ... ... ... ал екінші жақ өз кезегінде бұл мүлікті немесе білімді көрсетілген мерзімде алып, ... ... ... ... ... құжат.
Шот-фактура -- бастапқы бухгалтерлік есептің қосымша ресми есеп-бақылау құжаты. Мазмұны жағынан Шот-фактура несиегер борышқордың атына ресімдейтін, олардың арасындағы шарт ... ... және ... ... міндеттемелері сомасын куәландыратын, сондай-ақ тиісті шаруашылық қызметтің бухгалтерлік есебі мен салық ... үшін ... ... тұратын шот болып табылады. Шот-фактура қосылған құн салығын төлеушілер үшін міндетті құжат болып табылады, салық органдары осы ... ... ... ... дұрыс және толық төленгенін бақылайды. Шот-фактураның толтырылмағаны және пайдаланылмағаны үшін жауапкершілік салық заңнамасымен реттеледі.
Жүкқұжат -- бухгалтерлік есеп ... Құны ... ... ... ... ... төленгеннен кейін тауар сатушыдан сатып алушыға осы Жүкқұжат бойынша табысталады. Жүкқұжатта тауардың түрі‚ саны‚ бағасы‚ құны ... ... ... және ... ... ... қойылады‚ ол тауарларды қоймаға кіріске алу және есепке қою үшін ... ... ... ... жүкқұжаттары‚ тауар-көлік жүкқұжаттары‚ т. ж. жүкқұжаттары‚ әуе жүкқұжаттары, тағы сондай сияқты болып бөлінеді.
Жасалған жұмыстардың қабылдау актісі - бухгалтерлік есеп құжаты. Бұл ... ... ... көрстелілген қызметке байланысты шығындарды шығысқа апаруға негіз бола алады.
Жасалған ... ... ... ... реквезиттер міндетті түрде көрсетілуі керек: құжаттың атауы; құрастырылған күні; құжатты құрастырған мекеменің атауы; ... ... ... ... операцациясының натуралдық немесе ақшалай бағалануы; жауапты тұлғалардың лауазымдары; жауапты тұлғалардың қолдары.
Сатып алу актісі - Заңды тұлғаның ... ... ... ... есеп айырысу жолымен сатып алынған жағдайда толтырылатын құжат. Онда ... ... ... көрсетіліп‚ сатушы жақтың әкімшілігінің мөрімен расталады. Акт салық көзінен салықтың ұсталған-ұсталмағанының айғағы болып табылады. [2]
Чек (ағылш. тексеру‚ бақылау‚ кедергі ... -- ... ... белгіленген нысандағы бағалы қағаз, ақшалай құжат. Онда чек берушінің чекте көрсетілген ... ... чек ... ... ... банкіге берген жазбаша өкімі баяндалады. Чек қызметін банкілер клиент ашқан Чек салымындағы депозиттелген ақшалай сома ... ... ... өтеу көзі -- клиенттің меншікті қаражаты немесе банк несиесі. Ақшалай Чекті банкіден қолма-қол ақша алу үшін, ... ... ... ... есеп ... үшін ... Несиелік чекті жоғалған, ұрланған немесе қолдан жасалған жағдайда қорғау үшін кроссолау әдісі қолданылады, яғни оның бет жағында екі қатар сызықпен ... сызу ... ... ... оны пайдалануға белгілі бір шектеу қойылды дегенді білдіреді). Чек төлем айналымында пайдаланылады және онда міндетті түрде "чек" ... ... Чек ... ... ... атауы және оның төлем төленуге тиіс шоты‚ төлем төленетін валюта‚ чектің жазылған күні мен мекені‚ Чек берушінің қойған қолы ... ... ... ... ең ... біреуінің жоқ болуы‚ құжатты заңды күшінен айырады.
3.2 Қысқа мерзімді міндеттемелердің ... ... ... ... ... ... ... талдаудың маңызы өте үлкен. Кәсіпорынның қысқа мерзімді ... ... ... осы кәсіпорынның белгілі бір кезеңдегі қаржылық тұрақтылығын және оның өз ... ... ... жүргізуі мен өзінің қарыз міндеттемелерін уақтылы өтеуі үшін ... ... ... ... ... ... қысқа мерзімді міндеттемелерін талдаудың ақпараттық негізі қаржылық есеп беру болып табылады [13]. ... ... ... ... істеуші кәсіпорынның қысқа мерзімді міндеттемелерін талдаудың басты міндеттері:
* ... ... ... баға беру және оның есеп беру ... ... кәсіпорын активтері және оның міндеттемелерінінің құрылымын зерттеу;
* кәсіпорын төлем қабілеттілігін бағалау, және ... ... ... ... талдаудың ақпараттық негізі қаржылық есеп беру болып табылады.
Кәсіпорынның қаржы жағдайын талдаған кезде тек бухгалтерлік ... ... ғана ... сонымен бірге басқа да қаржылық есеп беру нысандарының көрсеткіштері, түсіндірме хаттағы мәліметтер және де есеп берудегі қосымша ақпараттар мәліметтері де ... [22]. ... ... ... ... ... ... төлем қабілеттігін және қаржылық тұрақтылығын бағалауға мүмкіндік туады.
Қысқа мерзімді міндеттемелерді ... ... тек ... ... ... пайдаланып ұйымның ағымдағы міндеттмелері жайында толық ақпарат алу ... ... ... қысқа мерзімді міндеттемелерді талдау барысында қаржылық есептілікте жоқ мәліметтер қажет болуы ... жыл ... ... еш қандай ұзақ мерзімді міндеттеме болған жоқ. Бұл ұйымның ... ... ... ... ... есеп айырысатынын көрсетеді. Дегенмен, серіктестіктің меншікті капиталы өте аз, яғни компания өзінің қызметін көбінесе басқа кәсіпорындардан алған қысқа ... ... ... ... 12 - ЖШС ... ... ... мен құрылуын тікелей талдау
Актив
2008
2009
2010
мың.тг
мың.тг
мың.тг
1
2
3
4
5
6
7
1 Ағымдағы активтер
Ақша қаражаттары
5 135,63
7,06
3 026,79
14,7
6 052,07
8
Қысқа ... ... ... ... мерзімді дебиторлық берешек
63 314,37
87,1
16 481,25
80
46 342,53
61
Қорлар
1 983,87
2,73
272,06
1,32
21 408,69
28,1
Ағымдағы салықтық активтер
68,30
0,09
68,30
0,33
68,30
0,09
Сатуға арналған ұзақ мерзімді активтер
-
-
-
-
-
-
Өзге де қысқа мерзімді активтер
44,87
0,06
22,60
0,1
11,99
0,02
Қысқа ... ... ... 871,00
96,5
73 883,59
97,1
2 Ұзақ мерзімді активтер
Ұзақ мерзімді қаржылық инвестициялар
-
-
-
-
-
Қысқа мерзімді дебиторлық берешек
977,75
1,34
(122,25)
(0,6)
-
-
Инвестициялар
-
-
-
-
-
Инвестициялық ... ... ... ... ... 184,72
2,87
Биологиялық активтер
-
-
-
-
-
Барлау және бағалау активтері
-
-
-
-
-
Материалдық емес активтер
45,31
0,06
29,05
0,1
12,79
0,02
Кейінге қалдырылған салықтық активтер
-
-
-
-
Өзге де ұзақ мерзімді активтер
-
-
-
-
Ұзақ мерзімді активтер
2 142,39
3
730,22
3,5
2 197,51
2,9
Барлығы
72 689,43
100
20 ... ... және ... ... ... қаржылық міндеттемелер
-
-
-
Салық бойынша міндеттемелер
921,62
1,26
1 089,76
5,3
2 185,43
2,9
Басқа да міндетте және ерікті төлемдер бойынша міндеттемелер
180,30
0,24
118,83
0,6
361,97
0,5
Қысқа мерзімді кредиторлық берешек
69 825,82
96
18 067,33
87,7
65 240,54
86
12 ... ... ... ... ... де ... ... міндеттемелер
-
-
-
Қысқамерзімді міндеттемелер
70 927,73
97,6
19 275,91
93,5
67 787,94
89
4 Ұзақ мерзімді міндеттемелер
Ұзақ мерзімді қаржылық міндеттемелер
-
-
-
-
Ұзақ мерзімді кредиторлық берешек
-
-
-
-
Ұзақ мерзімді бағалау міндеттемелері
-
-
-
-
Кейінге қалдырылған ... ... де ұзақ ... міндеттемелер
-
-
-
-
Ұзақ мерзімді міндеттемелер
-
--
-
-
5 Капитал
Жарғылық капитал
100,00
0,14
100,00
0,5
100,00
0,1
Төленбеген капитал
-
-
-
Сатып алған меншiктi үлестiк аспаптар
-
-
-
Эмиссиялық кіріс
-
-
-
Резервтер
-
-
-
Бөлінбеген пайда (жабылмаған зиян)
1 661,70
2,28
1 225,31
6
8 ... ... ... ... ... ... 081,10
100
Ескертпе. ЖШС бизнес-үдерісінің негізінде құрастырылған.
Ұйымның қарыз қаражаттарынан қаншалықты тәуелсіз екендігін анықтау үшін тәуелсіздік ... ... ... ... ... Баланс валютасы ... ... ... ... ... 2008 = 1 ... = ... 2009 = 1 325,31/20 601,22 = 0,06
Ктәуелсіздік 2010 = 8 293,16/76081,10 = ... = 70 ... = ... = 19 ... 601,22 = 0,93
Ктәуелділік 2010 = 67 787,94/76081,10 = 0,89
2008-2010 жылдар арлығын тәуелсіздік коэфициенті ... 0,109 ... ... Ал, тәуелділік коэфициенті 0,97 - ден ... ... ... Бұл ... 2008 ... ... 2010 жылы өз ... сырттан тартылған қаражаттар есебінен емес өз қаражаттарының көмегімен қаржыландыратынын көрсетеді.
Резервтік капиталдың жоқ ... ... ... ... мүмкін қарыздарын жаба алмай қалуын, қаражаттары жеткіліксіз болып қалғанда болжамдаған жұмыс көлемін орындай алмау қаупін тудырады. Яғни ұйымкүйреуге ұшырауы ... ... ... ... ... үшін ... формуланы қолдануға болады:
Z2008= -0,3877+0,9946*1,0736+0,9757 = 1,6558
Z2010= -0,3877+1,0899*1,0736+0,8909 = 1,6733
Көрсеткіштің 0-ден жоғары болғандығы күйреу ... өте ... ... ... Бұл ... ... z - моделі. Модельдің негізгі кемшілігі оның қарапайымдылығында және дәлдік дәрежесінің ... ... ... ықтималдылығын болжаудың 5 факторлы моделін қолдануға болды. Бұл ... ... ... ... деп ... ... төмендегідей:
Z = 1,2*К1+1,4*К2+3,3*К3+0,6*К ... ... ... ... ... ... = ... капитал - Ұзақ мерзімді активтер ... = ... ... ... ... ... ... ... пайда/БВ (12)
К4 = ... ... ... ... ... = ... ... жыл бойынша
МАК = 1761,70 - 2142,39 = -380,69
К1 = -380,69/72 689,43 = -0,0052
К2 = 1661,70/72 689,43 = ... = ... = ... = 100/70 927,73 = ... 2008= 1,2*(-0,0052)+1,4*0,022+3,3*0,016+0,6*0,0014 = - 0,00624 + 0,0308 + 0,0528 + 0,00084 = 0,0782
2010 жыл ... ... = ... = ... 081,10 = ... = 8193,16/76081,10 = 0,1076
К3 = 8760,06/76 081,10 = 0,1151
К4 = 100/67 787,94 = 0,0014
Z 2010= 1,2*0,0801+1,4*0,1076+3,3*0,1151+0,6*0,0014 = 0,09612 + 0,15064 + 0,37983 + 0,00084 = ... ... ... ... қалыпты жағдай Z-тің мәні 2,675-ке тең. Егер бұл мән 1,81 және одан төмен болса, күйреу ықтималдылығы өте жоғары ... ... ЖШС ... ... өте ... деп бағалауға болады. Дегенмен, 2008 жылмен 2010 ... ... ... жағдайы біршама жақсарды. Егер 2008 жылы коэфициент мәні 0,0782 болса, 2010 жылы 0,62743-ті құрады, яғни ... өсу ... ... ... ... аудиті
Қысқа мерзімді міндеттемелер түрлері бойынша синтетикалық және аналитикалық есепті, жиынтық мәліметтерді, бухгалтерлік есеп беру үлгілерінің сәйкестігін ... ... ... жатады. Кәсіпорында ұйымдастырылып жүргізілетін ішкі аудит қызметі осы ұйымның ... ... ... ... ... және өз ... ... орындауға көмектесіп, ұйым мен жеке бөлімшелердің алдына қойылған ... мен ... шешу ... ... меншігіндегі активтерінің оңтайлы пайдаланылатындығына сенімін нығайтады, сондай-ақ тиімді ... ... оның ... ... мүмкіндік береді. Сонымен қатар кәсіпорынның ішіндегі белгілі кезеңдегі атқарылған жұмыстар бойынша ... ... оған ... ... ... егер ... кемшіліктермен қателіктер болса оны жоюды, сондай-ақ алдағы уақыттарда ондай қателіктердің алдын алуға көмектеседі. Осыған сәйкес біз кәсіпорындарда ішкі ... ... және ... ... және де ... деп ... ... келу барысында құрылыс ұйымының есеп саясатымен және келіп түскен негізгі қорлардың есебін ұйымдастыру, құрылыс пен ... және т.б. ... ... ... ... Жаңа ғимараттар мен құрылыстар, берілетін жабдықтарды, жаңа жабдықтарды сатып алу мен орнату, ... ... алу, ... ... ... ... қаржылық салымдары мен т.б. негізгі құралдар кәсіпорынға келіп түседі. Сәйкес құжаттардың негізінде барлық объектілердегі негізгі құралдар толығымен және ... ... ... ... ... кеткен шығындардың үйлесімділігін аудитор міндетті түрде тексеру мен күрделі салымдардың өзіндік құнын анықтауы керек.
Бұл шотта барлық шығындар: ... мен ... ... ... ... және сметада қамтылған басқа да шығыстар, құрылыстың қандай әдіспен ... ... ... ... құрылысқа қаржылық-сметалық есеп айырысулары есепке алынады.Құрылыстық-монтаждық жұмыстарға аталып өткен шығындар объектінің ... мен ... ... соңына дейінгі жалпы жиынтықтардың өсу жолымен есептелінеді. Ғылыми - ... және ... - ... ... ... ... ... пен басқа да ұйымдарымен орындалған жұмыстарға төлеген сомаларында белгілейді. Негізгі қорлардың құнын өсірмейтін шығындарға ... ... ... есеп ... ... ... ... жатқан мекемелердің негізгі қызметіне кадрларды дайындау шығындарды жатқызады.
Құрылыстық - монтаждық жұмыстары мердігерлік және шаруашылық әдістермен жүзеге асырылуы ... ... ... - ... жұмыстарды орындаудағы жұмсалған шығындар есебінің корреспонденциялық шоттарының дұрыстығын тексеруі керек. Сондай-ақ алғашқы құжаттардың көрсеткіштерін есеп ... ... мен ... жұмыстардың шығындарын талдап қорыту бойынша құрама құжаттарымен салыстыру қажет. Әсіресе, объектінің бастапқы құнының қалыптасуының дұрыстығына көңіл бөлу керек. Жалға алынған ... ... ... салымдары мен күрделі жөндеу шығындарының есебінің дұрыстығын тексеруге аудитор ерекше көңіл бөлуі керек. Жалға алынған ... ... ... ... салымдардың шығындары жалдау бойынша келісім-шартымен қарастырылады. Олар арендатордың қаражат есебінен, жал төлемін төмендету арқылы ... ... ... Егер ... ... ... объектілерге салымдарды арендатордың есебінен жүзеге асырылады деп қарастырылған болса, онда жал ... ... ... ... өтеусіз беріледі. Инвестиция - күрделі құрылыстағы ... ... ұзақ ... ... салымы жатқызылады. Аудитор инвестицияны тексеру барысында тексеру програмасын өңдейді, онда ерекше көңіл келесілерге ... ұзақ ... ... ... ... ... ... тексеру;
- бухгалтерлік жазбаларды (алынуы мен пайдалануы бойынша корреспонденциясын жасау) дұрыс жасауды тексеру;
- ұзақ ... ... ... ... шоттағы ақапараттарының аналитикалық шоттағысымен сәйкестігін тексеру.
Тексеру құжаттарына:
-баланс көрсеткіштері,
- бас кітап, журнал-ордер
-10,12 мен алғашқы ... ... ... аудит қызметін ұйымдастыру үшін келесі кәсіпорын құрылымын ұсынамыз, онда ішкі ... ... ... ... рычагы болып табылады.
Аудитті жоспарлау мен ұйымдастыруда әрбір нақты өндірістік, жабдықтаушылық және қаржы-өткізушілік іс-қызметінің өзіне тән ерекшеліктері ... ... ... ... ... әдістемесі мен техникасы өндірістің, жабдықтаудың, өткізудің, қаржының, ... ішкі ... ... ... ... ... міндеттеме мен капиталды басқарудың тиімділігіне ықпал ететін факторлардың шын мәнісіндегі жағдайына байланысты өзгеруі мен толықтырылуы ... ... ... ... Заңы ... оған ... аудиторлық қызмет халықаралық аудит стандарттарына сәйкес жүзеге асырылады.
Кәсіпорындарда ұйымдастырылып жүргізілінетін ішкі бақылау қызметін көптеген отандық және ... ... мен ... ... ... оған ... ... мен пікірлерін берген. Сол аталған ғалымдардың бірі Л.В.Сотникованың пікірі бойынша .
Біздің ойымызша, ... ... ... ішкі ... жүйесі шаруашылық қызметтерде пайда болған ауытқуларды, кемшіліктерді болдырмау және олардың ... ... ... жол ... үшін ... ... ... және қабылданған шешімнің орындалуына ықпал ету құралы болып табылады. Сондықтанда, ұйым ... ... ... ... ... ... ... болмағанымен, кемшіліктерді жоюдың нәтижесінде өндіріс көрсеткіштерінің артуын анықтауға толық мүмкіндіктер қалыптасады.
Ұйымның ішкі ... ... осы ... ... ... ... басқару мақсатында әртүрлі бақылау әдістері мен тәсілдерінің жиынтығы болып табылады. Соған орай, біз ... ішкі ... ... ... ... ... жатқызуды жөн көріп отырмыз:
- ұйымның қызметіне байланысты заңдардың ... ... ... есеп ... ... мен ... тексеру;
- нақты мәліметтерді ұйымның негізгі бюджетінде көрсетілген ... ... ... ... және оның бақылау объектісіне әсер ету деңгейін және себептерін анықтау.
- ... ... ... ... тексеру;
- құрылтайшылар жиналысындағы шешімдердің орындалуын тексеру;
- ... ... ... ... ... ... ішкі шаруашылық бақылау өндіріс тиімділігін жоғарылатуға, ішкі резервтерді арттыруға, үнемдеуді күшейтуге, еңбек өнімділігін жоғарылатуға, саладағы өнімдердің өзіндік ... ... ... ... және ... ... тиімді пайдалануды жақсартуға, бағытталуы тиіс. Өндірісті жоспарлау кезеңінде басқарушылық шешімдердің мүмкін баламаларының сапалылығы бағаланып және ұйымның мақсаттарына жету үшін олардың ... ... ... ... Басқарушылық шешімдерді ұйымдастыру және реттеу кезеңінде мақсатты нәтижелерге қол ... үшін ... ... ... ... ... басқарудың өз алдына бөлек қызметі бола тұра кәсіпорындағы басқа, яғни бухгалтерлік есеп, талдау, жоспарлау қызметтерінің ... ... ... ... ... аудит ­ бұл ұйымның өз қызметкерлерімен жүзеге асырылатын, ұйым жұмысының тиімділігін бағалауға бағытталған ішкі ... ... ... ... Оның басты мақсаты ұйым қызметкерлеріне өз жұмыстарын тиімді орындауға көмектесу. Сонымен бірге, ішкі аудит экономикалық диагностика, ... ... ... ... ... ... ... үдерістерді ағымдық және кезекті бақылау, қаржылық ақпараттардың сенімділігі жөнінде меншік иелерінің мүдделерін қанағаттандыру міндеттерін шешеді.
Егер ішкі аудитор ... да бір ... ... ... ... онда ол жауапты тұлғалардың қолайсыз әрекеттеріне объективті ... айта ... ... ... бар. Бұл ... ... ішкі ... 81 халықаралық кәсіби стандартына сүйене отырып дәлелдеуге болады: . Басқаша жағдайда, ... ... ... ... ... тексеру барысында ішкі аудитордың объективтілігі бұзылады. Сол себепті ішкі аудитордың еркін іс-қимылына оның ұйымдық мәртебесі ... ... ... ... ...
Бюджетпен есеп айырысу операциялар аудиті. Аудиторлары салықтар бойынша бюджетпен есеп ... ... мына ... бойынша аналитикалық есеп көрсеткіштерінің сәйкестігін анықтаудан бастайды: Бас кітапқа және бір күнге бухгалтерлік ... ... ... ... 3110 ... тиісті корпорациялық табыс салығы", 3190 "Өзге салықтар".
Бұнымен қоса салық есептілігі нысандарын толтыру мен арифметикалық ... ... ... ерекше көңіл бөлінеді. Аудиторлар айырмашылықтарды анықтаған кезде олардың себептерін қарастырады.
Салықтар бойынша аудиторлық тексері ... одан арғы ... ... ... ... табыс салығын есептеудің дұрыстығы;
* амортизация есептеудің дұрыстығы;
* шығындар шегерулеріне жатқызудың дұрыстығы;
* ... және ... ... ... ... есептеудің дұрыстығын ішінара тексеру;
* еңбекақыдан ұсталымдардың дұрыстығын ішінара тексеру;
* табыс салығы ... ... ... ... ... өтініштері мен құжаттары;
* төлем көзінде ұсталатын табыс салығын есептеудің уақытылығы;
* төлем ... ... және ... ... ... ... төлеуідің уақтылығы және басқалары [19].
Басқадай кредиторлық берешек аудиті. Кредиторлық берешекті тексеру бойынша жұмысты аяқтай отырып, ... тағы да бір рет оның ... көз ... ... Бұл үшін ... мен ... - ... зерттеу, кәсіпорынның қарыздары мен міндеттемелері туралы деректер бар ... жеке ... ... ... міндеттемелердегі жазулардың және төлем туралы деректемелердің дәлдігін ... ... ... ... шоттарындағы анықталған дөрекі жазулар, қолданыстағы заңнаманың және нормативтік құжаттардың бұзушылықтары туралы ... ... ... ... ... ... оларды түзету бойынша ұсыныстар береді.
Аудиторлық тексерудің жүзеге асатын одан әрі ... ... ... ... дұрыстығын іріктеп тексеру;
* жұмыстың қалыпты жағдайларын ауытқумен байланысты қосымша ақыны ресімдеу тәртібі;
* құжаттық ресімдеу мен іркілес төлемі;
* өнімнің ... ... ... мен оны төлеу;
* түнгі мезгілдегі жұмысқа қосымша ақы;
* жұмыстан тыс уақыттағы еңбекті өтеу;
* мерекелік күндердегі жұмысқа төлеу;
* іс жүзіндегі ... ... ... демалысына, жұмыстан шығу жәрдемақысын төлеу және т.с.с.) жұмыспен өтелмеген уақытқа төлем есептеу;
* уақытша еңбекке жарамсыздық бойынша жәрдемақы ... ... ... ... ... ... ... анықталды:
* шығыстарды еңбекақы төлеу қорына жатқызылуының дұрыстығы;
* жеке төлемдерді өнімнің (жұмыстың, көрсетілген қызметтің) өзіндік құнына жатқызылуының дұрыстығы;
* бухгалтерлік жазулардың еңбекті өтеу қоры ... ... ... ... және ... есепті, жиынтық мәліметтерді және еңбекақы төлеу қоры бойынша бухгалтерлік есеп беру үлгілерді толтыруды ... ... ... ішкі шаруашылық бақылау өндіріс тиімділігін жоғарылатуға, ішкі резервтерді арттыруға, үнемдеуді күшейтуге, еңбек өнімділігін жоғарылатуға, саладағы ... ... ... ... ... ... және ... ресурстарын тиімді пайдалануды жақсартуға, бағытталуы тиіс. Өндірісті жоспарлау кезеңінде басқарушылық ... ... ... ... ... және ұйымның мақсаттарына жету үшін олардың жалпы бағдарламаларға сәйкестігі анықталады. Басқарушылық шешімдерді ... және ... ... ... нәтижелерге қол жеткізу үшін олардың орындалуын бақылау қажет.
3.4 Қысқа мерзімді міндеттемелер есебін және аудитінің жетілдіру ... ЖШС ... ... ... - ... ең аз ... ең ... қаржылық нәтижелерге жету. Осыны ескере отырып, ЖШС-тің экономикалық ресурстарын тиімді пайдаланудың міндеттемелердің ... ... ... кәсіпорындарда алдымен ішкі аудит қызметінің мақсаты мен міндеттерін дұрыс анықтап алу қажет және оны кәсіпорындағы ішкі аудитті ұйымдастырудың басты ... ... етіп ... ... ... ... ... басқару және бақылау жүйесін қамтамасыз ету;
- кәсіпорынның қызметтік бөлімдері бойынша ағымдық мәселелерді ... ... ... оның ... ... ... мүдделерін қорғау;
- кәсіпорын қызметкерлеріне өз қызметтерін тиімді орындауына көмектесу;
- кәсіпорынның шаруашылық операцияларының дұрыстығын тексеру;
- ішкі бақылау жүйесінің ... мен ... ... аудитор өз қызметін орындау барысында Қазақстан Республикасының заңына және оған ... ... мен ... ... мен ... ... аудиторлық қызметтің стандарттарына сүйенеді. Ол өзінің алдына қойған мақсатына жету үшін осы заңда көрсетілген міндеттерді ... қана ... ... ... кәсіпорында төмендегідей міндеттерді қояды:
- кәсіпорындағы ережелер жүйесінің ... ... ... және құрылтай құжаттарымен сәйкестігін тексеру, орындалатын жұмыстарының әрбір ... ... ... ... ... ... ... орындайтын жұмыстарына мемлекеттік тапсырысты жеңіп алу үшін ... ... ... ... ... шынайылығын тексеру;
- орындалатын жұмыстарының көлемін табу, іздестіру жұмыстарын ұйымдастырылу барысын бақылау;
- орындалатын жұмыстарын орындау үшін қабылданған ... ... осы ... қоса ... ... құжаттардың, өзге де техникалық құжаттардың дұрыстығын тексеру;
- бекітілген құрылыс нормалары мен нормативтерінің сақталуын бақылау;
- өндіріске жұмсалатын материалдардың бекітілген нормасының ... ... ... ... объектілер, калькуляциялық шығын баптары бойынша жобалау-сметалық құжаттарда берілген сметалық нормалардың мәліметтері негізінде тексеру;
- орындалатын ... ... сай ... ... мен орындалған жұмыстардың сапасын, жұмыстың технологиясының сақталуын бақылау;
- өндіріс материалдарын, конструкциялары мен тетіктерінің тиімді пайдаланылуын бақылау;
- еңбек ресурстарының, машиналар мен ... ... ... ... ... ... түрінің, кезеңдерінің, материалдардың сапасын зертханалық талдау жасау арқылы бақылау;
- ашық ... ... ... ... ... кірістелуін, өндіріске дұрыс есептен шығарылуын есепті кезең сайын түгендеу ... ... ... ... есептен шығарылған материалдардың көлемін орындалған жұмыс көлемімен ... ... ... ... ... ... ... сәйкес орындалу мерзімінен, өндіріс материалдарының бекітілген нормадан ауытқу себептерін, өндірістегі ақаудың себептері мен кінәлі тұлғаларды табу және оған ... ... ... ... ... ішкі аудиттің міндеттері аудиттің барлық міндеттерін қамтиды деген ойдан аулақпыз. Бұл ... тек қана ... ... тән ... ... отырып негізделген міндеттердің қатарына жататындығын естен шығармау керек.
Кәсіпорында ішкі аудитті ұйымдастырған кезде ... ... сол ... ... ұйымның салалық ерекшеліктерін ескере отырып жүргізген дұрыс. Сондай-ақ ішкі аудитті ұйымдастыруға кәсіпорынның өндіріс ауқымы, құрылымдық ерекшеліктері де ... ... ... ... ...
Шетелдік жабдықтаушылар мен мердігерлердің жеткізген тауарлары үшін ... ... бір ... ... ... ... ... аударып, есеп айырысуға мүмкіндік береді. Бұл жағдайда жабдықтаушы несие берушімен несиелік келісім-шартқа тұрып, несиелік карточка ... және оны ... ... ... Егер ... ақша орнына карточка алса, онда ол несие берушіге шот жазып береді, ол шотта жабдықтау барысындағы несиелік карточканың ... мен ... қолы ... ... ... ... ... несие берушіге жіберіп, одан тиесілі ақшаны алады. Мәміледе несие берушілердің (кредиттік карточкаларды ұстайтын фирмалар) қатысуы сатушы үшін ... ... ... ... оған ... үшін ... алудың қажеті жоқ [19].
Кәсіпорын қызметінің тиімділігі өндірістің ... ... ... мен ... ... ... ... өлшенеді. Қол жеткізілген тиімділікті (табыс, өнім) авансталған немесе қолданылған ресурстармен (шығындар) салыстыра отырып кәсіпорын ... ... ... ... ... ... ... шартты түрде екі топқа бөлуге болады:
* Қорытындылаушы;
* Технико - экономикалық.
Бірінші топтың көрсеткіштеріне табыстың деңгейі, еңбек өнімділігі (еңбек ... қор ... (қор ... ... ... ... ... капитал салудың қайтарымдылығы (капитал сыйымдылығы) жатады. Екінші топқа ресурстарды пайдалану тиімділігінің көрсеткіштері жатады. Олар кәсіпорындағы ... ... ... ... жоспарлау мен нақты талдау, оның өсу себептерін есептеу үшін ... ... ... ... агрегат қуатын пайдалану коэффициенті, жеке жұмыс өнімділігі және т.б; энергия, жанар - жағармай, материалдар мен ... ... ... ... капитал салымдары, өзін - өзі ақтау мерзімі, келтірілген шығындар.
Өнім ... мен ... ... ... ... ... өсу ... анықтайды. Өндірістің экономикалық өсуіне экстенсивтік немесе интенсивтік тәсілмен қол жеткізуге болады. Өнімнің өсу қарқынының ресурстардың немесе ... өсу ... ... болуы экономикалық өсудің басым интенсивті екендігін дәлелдейді.
Өндірістің экономикалық тиімділігінінің ... ... ... және ... ... ... ету мүмкіншілігі тек дамудың интенсивті түріне өтуге жағдай жасайды. Бұдан қорытынды, өндірісті жан - ... ... - оның ... ... шешуші себебі. Сөз ең алдымен, әрбір материалдық, еңбек және қаржы ресурстарының бірлігінің ... ... үшін ... ... ... ... ... туралы болып отыр.
Өндірістің тиімділігінің ең басты көрсеткіші жанды еңбек ... ... ... ол ... ... жұмыс істеушілердің орташа тізім санының арақатынасымен немесе еңбек сыйымдылығымен, өнім бірлігіне ... ... ... шығындарымен өлшенеді. Жапонияда өнімділік, кәсіпорынның іскерлік белсенділігін сипаттайтын көрсеткіштер қатарына жатқызылады.
Нарықтық ... ... ... ... тұрақтылығы, оның бәсекелестікке төтеп беруі мен өміршеңдігі басты мәселе болып табылады. Оған көптеген факторлар әсер етеді, ... ... ... ... де маңызды орын алады. Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығы ол меншікті және қарыз қаражаттарының қатынасымен сипатталады және ол сенімді кепілденген төлем қабілеттілігі. ... ең ... ... - ол сол ... ... ... мен барлық кредиторлық берешектер арасындағы айырма ретінде анықталады, олар өз кезегінде ... ... ... ... ... ... ... қаражаттарың дұрыс басқару мен бақылауға байланысты деуге болады.
Кәсіпорынның айналым қаражаттары өз меншігіндегі және тартылған ... ... ... ... ... қаражаттарының сомасы болып табылады. Айналым қаражаттарының қажетті деңгейі мен қысқа мерзімді кредиторлық берешектің ... ... ... ... үшін ... өтімділігі туралы шешімдер қабылдау қажет және қарыздардың өтелу кезектілігін белгілеу керек. Айналым қаражаттары туралы шешімдер қабылдауда қаржыландыру мерзімдерінің ... ... жөн. ... міндеттемелер құрамындағы төленуге тиісті шоттармен есептеулер, яғни сатып алулар, ... ... ... ... ... ... өзгермейтін, тұрақты десек, онда бұл шешімдер қабылдауға айтарлықтай әсер етпейді. ... ... ... ... ... ... ... ал қарыздарды төлеу тек қана кәсіпорынның меншікті бос қаражаттары болған кезде төленеді, бұл ... деп ... ... ... өскен кездерінде ол оны қысқа мерзімді заемдар есебінен қанағаттандыруы мүмкін және ... ... ... пайда болғанында төлеп отырады. Қосымша қаржыландыру тек қана оған қажеттілік пайда болғанда ... ... ... ... ... ... мен ұзақ мерзімді несиелер арқылы қанағаттандырылуы тиіс. Егер, кәсіпорын өсіп ... ... ... өсуі ақша ... ... ... болуы қажет, яғни дефицитті өз бетінше жабу қағидасы қолданылады.
Тәжірибеде таза меншікті ... түсу ... мен ... ... ... ... ... келуі белгісіз себептерге байланысты қиындау болады.
Қысқа мерзімді міндеттемелер айналым қаражаттарын ... бір ... ... ... Айналым қаражаттарын қаржыландыру әдісін таңдағанда мүмкіншілігінше пайдалылық пен тәуекелділікті ... ... ... ... мүмкіншілігінде дәл анықтау қажет.
Серіктестік құрылымындағы негізгі цехтар, дайын өнімді ... ... ... ... ... ... ететін құрылымның тиімділігін көрсетеді.
Салалық құрылымдарды жетілдіру көзінің бірі - бұл ... ... ... Оның ... ... ... құрылымдарды алдын ала анықтайды. Дегенмен, қағида бойынша, өндірістік бірлестіктерде ғылыми - ... ... ... - конструкторлық бюролар, жабдықтар, өткізу ... ... ... ... ... ... - өндірістік бірлестіктер құрылады. Оларды құрудың басты мақсаты - ... ... ... материалдардың және басқа да өндірістік бұйымдардың үдемелі технологиялық процестерінің жаңа ... ... ... ... ... ... олардың негізінде саладағы ғылыми - техникалық прогресті жеделдету болып табылады.
Ғылыми - өндірістік бірлестіктер бірыңғай ғылыми - шаруашылық ... ... ... Оның ... ... үлгілер шығару, жұмыспен қамту және жаңа өнімнің бірінші тобын немесе тәжірибе - өнеркәсіп үлгілерін жаңа техникамен шығаруды қамтамасыз ететін ғылыми - ... ... ... - ... және ... ... ... зауыттар (фабрикалар), іске қосуды реттеушілер және т.б. қосылады.
Ғылыми - ... ... ... ... мен өндірістің қосылу нысаны ретінде ең алдымен ... ... ... ... ... ... дамуы көпшілігінде халық шаруашылығында ғылыми - техникалық ... ... ... ... болады.
ЖШС қаржы тұрақтылығын бағалау, объективті, ғылыми негізделген және үйлесімді басқару, өндірістік, әсіресе, қаржылық шешімдер қаылдау үшін оның қаржылық ... ... ... ... ... және ... талдау негізінде ғана оның қызметі объективті бағалап, кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын нығайту немесе жақсарту және оның ... ... ... ... ... ... ... үшін басшылыққа нақты ұсыныстар беру керек.
Кәсіпорынның бүгінгі Қазақстандағы ... ... ... ... ... ... ... есепке алу қажет, кадрларды және кәсіпорынды басқаруда тұрақты түрде инновациялар енгізу керек.
Тәуекелділікті ойлы жасау керек және ең ... ... ... ... таба білу ... ... ... кәсіпкерлі менеджері мен оның барлық командасының жұмысы маңызды.
Бірінші кезекте фирманың қаржылық жетістіктерінің ... ... ... Оның ... ... ... және материалдық қорғанылуы, ол жұмыс істейтін компанияның қаржылық тұрақтылығына байланысты болады.
Сондықтан ЖШС қаржылық - экономикалық жағдайын ... ... ... болады деген сұрақ тек қана басшылар мен акционерлерді толғантып қоймайды, ... ... ... ЖШС ... ... жағдайын жақсартуға радикалды бағыттар мен негізгісі болып өндірістіктің табыстылығын жоғарлату бойынша сыртқы резервтерді іздеу және залалсыз ... ... ... ... ...
Ол серіктестіктің өндірістік қуатын толық қолдану, қызмет түрлерінің бәсеке қабілеттілігін сапасын жоғарлату, олардың өзіндік құнын төмендету материалдық ... және ... ... ... ... ... емес ... мен залалдарды қысқарту арқылы жүзеге асады.
Мұнда негізгі көңілді ресурстарды жинақтауға бөлу керек: прогрессивті ... ... ... ... есептеп енгізу.
Берілген кәсіпорынның қаржалақ жағдайының тұрақтылығы өз кезеңінде ... ... ... және ... ... ... ресуртармен қамтамасыз етуге оң әсерін тигізеді.
Сондықтан қаржылық қызметінің құрамдас ... ... ... ... ... мен ... ... етілуіне есептік тәртіптің орындауына меншік және қарыз капиталының тиімді пропорциясын жамасауға, және олардың ... ... ... ... басшылығының тиімді басқаруы және жоғары сапасы кәсіпорынды барлық уақытта дағдарыстан алып шығады.
Қаржылық ... ... ... ... және кәсіпорынның қаржылық жағдайын жақсарту бизнес-жоспар құрастырлады, ал ішкі және сыртқы ... ... ... ... оны ... немесе банкротты болдырмау мақсатымен жасалады.
Серіктестіктің дағдарысты қаржылық жағдайдан шығылымының нақты жолдары оның төлем қабілетсіздігі себептеріне тәуелді. ... ... ... ... ... ... шығынға ұшырағандықтан кәсіпорынның қаржылық жағдайын жақсарту жолдарының бірі ... ... ... ... ... ... ... қолдау көрсету болып табылады.
Осылайша, міндеттемелер теориясы мен әдіснамасын жетілдіру ... ... ... ... тиімділігін арттыру резервтерін табуға мүмкіндік береді. Ұйымдастырушылық, ... және ... ... озық ... мен тәсілдер көмегімен міндеттемелерді ЖШС еңбек және басқадай ресурстарын басқаруды ... ... ... ... ... ... ... әзірленген ұсыныстарды енгізу ЖШС жабдықтау - ... ... және ... қызметі жүйесінің тиімділігін арттыру жөнінде негіздемелі шешім қабылдауына, есептік-талдаушылық және бақылаушылық қызметті жетілдіруге жағдай жасайды. ... ... ... кез ... ... мен ұйымдар тартылған капиталды қолданады, бұл капитал бухгалтерлік ... ... деп ... ... туындауы жұмыс барысында пайда болады, ол жабдықтаушылар мен мердігерлер алдындағы қарыз болуы мүмкін, шикізаттар мен ... ... ... ... ... ... бір сөзбен айтқанда басқа ұйымның алдындағы қарызы. Одан басқа бюджетке төленетін салықтар және кәсіпорындағы қызметкерлер алдындағы ... ақы ... ... ... ... ... жетіспеушілігінен банктер, банктен тыс мекемелерден, шет елдерден қарыз, несие алып өздерінің жұмысын ... ... ... - ақ міндеттемелерін шектен тыс көбейтіп алып, оны қайтаруға мүмкіншілігі болмай жабылып, аукционға салынып, сатылып жатқан ұйымдар көптеп ... Осы ... ... ... ... есептегі ең негізгі, яғни қай саладағы болмасын кәсіпорындардың көкейкесті ... ... ... ... ... ... жағдайындағы кәсіпорынның мақсаты - жұмыс істегендегі шығыны мейлінше аз, ал ... ... көп ... етіп, нарықты молықтыру. Тығырықтан шығу үшін, нарықтық позицияда отырып даму үшін кәсіпорынға сырттан тартылған қарыз қаражаттары қажет. Қарыз қаражаттарын тарту ... ұйым алға ... ... ... ... ... ... көпшілігі өнеркәсіп тиімділігін арттыруға оның ғылыми-техникалық деңгейін көтеру мақсатындағы шараларға, өнімнің тиімді әрі жоғары жаңа түрлерін шығаруды ынталандыруға, ... ... ... ... ... қажетті тауарлар шығаруға және экспортқа жұмсалуына байланысты, ұйым үшін олардың маңызы зор.
Орын ... ... ... дер кезінде есеп айырысу арқылы ұйым өзінің төлем ... ... ... тұрақты екендігін дәлеледейді.
Кәсіпорынның тұрақты қаржылық жағдайын қалыптастыру оның өз контрагенттері мен (салық ... ... ... ... алушылар, акционерлер және тағы басқалар) өзара қарым қатынасы ... әсер ... ... да ... ... ... ... болу - жақсы қаржылық жағдайдың бірден-бір шарты болып табылады.
Жабдықтаушылар мен тұтынушылар сенімді және төлем қабілеттілігі ... ... ... ... ықыласпен отырады. Тіпті қаржы органдағы, салық инспекциясы кәсіпорынның жағдайы тұрақты болғанын қалайды, тек ... ... ғана ... мен ... ... уақытылы және толық төлей алады.
Кәсіпорынның міндеттемелері бойынша есеп айырысуы бағалаудың ең ... ... бұл - ... ол ... даму ... ... оның ... қызметіне кешенді түрде баға беруге мүмкіндік береді өңдеумен кәсіпорынның өзінің өндірістік кәсіпкерлік қызметі ... ... ... атқарады.
ЖШС жүргізілген талдау бойынша 2010 жыл басқа жылдармен салыстырғанда оң нәтиже әкелді. Серіктестіктің тапқан табысы көбейіп, қысқа мерзімді ... ... ... ... міндеттемесі жеткізушілер мен мердігерлер алдындағы міндеттеме болып табылады.
2009 жылы шеккен зиянына қарамастан 2010 жылы таза ... ... ... ... Талдау барсында анықталған барлық көрсеткіштер 2010 жағымды, бірақ абсолютті емес. Сондықтан серіктестік қаржылық жағдайын көтеруі үшін әлі көп ... ... ... ... ... ... қаражаттардың аз болуы. Қызмет ету барысында пайда болған міндеттемелерді жабуға қысқа мерзімді активтер қолданылады. Осы ... тез ... ... ... серіктестік үшін меншікті қаражаттардың көп болуы өте маңызды.
ЖШС қысқа мерзімді активтері мен міндеттемелерін ... ... ... ара - ... ... 2008 жыл - ҚМА 97% < ҚММ ... 2009 жыл - ҚМА 96,5% > ҚММ 93,5%;
* 2010 жыл - ҚМА 97,1% > ҚММ ... жылы ... ... ... ... қысқа мерзімді міндеттемелерін жабу үшін жеткіліксіз болды, яғни ... ... есеп ... үшін қарыз қаражаттары немесе меншікті қаражаттары жұмсалды. 2009 жылы ағымдағы активтердің үлесі басым ... ... ... ... емес. Осы жылы ұйымның активтері міндеттемелерді жаба алатындығына қарамастан, алдынғы ... ... ... ... ... зиян ... ... жылы қысқа мерзімді активтер мен міндеттемелер арасындағы айырмашылық 8%-ға өсті, алдынғы ... ... бұл ... ... ... Бірақ серіктестіктің тұрақты қызмет атқаруы, дамуы үшін әлі де ... ... ... ... ... ... ... қазіргі уақытта ұйым үшін: меншікті ақша қаражаттарын ... ішкі ... ... ... ... ақша ... ... жұмсау, мүмкіндігінше өндіріс көлемін кеңейту және өндірістің ... ... ... ... ... ... керек.
Соған қарамастан ЖШС негізгі артықшылығы ұзақ мерзімді міндеттемелердің, ... және ... ... ... ... ... ... қаржыландыру тәсілін таңдауы тәуекелділік пен пайдалылық арасындағы таңдауға негізделеді деуге болады. Тәуекелділік - төлем ... жоқ болу ... ... жоқ ... ... активтері кредиторлық берешектен аз болған жағдайда, яғни, қаражаттар құны мен ... ... ... кері ... ... ... болады. Екіншіден, ұйым өзінің ақшалай міндеттемелерін төлей алмаған жағдайда пайда болады.
Пайдалылық - ... ... ... ... ... орындалу мерзімдерінің графиктері өте маңызды.
Жалпы ұйымның бухгалтерлік есебі автоматтандырылған жүйенің 1С ... 7.7 ... ... ... ... оның ... 8.1 ... қолдануды ұсынамыз.
Кәсіпорындардағы ұйымдастырылып жүргізілінетін ішкі бақылау жүйесі шаруашылық қызметтерде пайда болған ауытқуларды, ... ... және ... ... ... ... жол ... үшін басқару шешімін қабылдауға және қабылданған шешімнің орындалуына ықпал ету құралы болып табылады. Сондықтанда, ұйым қызметіндегі бақылау тиімділігің ... ... ... мүмкін болмағанымен, кемшіліктерді жоюдың нәтижесінде өндіріс көрсеткіштерінің артуын анықтауға толық мүмкіндіктер қалыптасады.
Ішкі ... ­ бұл ... өз ... ... ... ұйым жұмысының тиімділігін бағалауға бағытталған ішкі бақылау жүйесінің ... ... Оның ... ... ұйым ... өз ... ... орындауға көмектесу. Сонымен бірге, ішкі аудит экономикалық диагностика, қаржылық стратегия, маркетингтік зерттеулер, кеңес беру, өндірістік­қаржылық үдерістерді ағымдық және ... ... ... ... сенімділігі жөнінде меншік иелерінің мүдделерін қанағаттандыру міндеттерін шешеді.
Сондықтан ұйымдардардағы ішкі шаруашылық бақылау өндіріс тиімділігін жоғарылатуға, ішкі ... ... ... ... ... өнімділігін жоғарылатуға, саладағы өнімдердің өзіндік құндарын төмендетуге, қаржылық, материалдық және еңбек ресурстарын тиімді пайдалануды жақсартуға, ... ... ... ... ... ... шешімдердің мүмкін баламаларының сапалылығы бағаланып және ұйымның мақсаттарына жету үшін олардың жалпы бағдарламаларға сәйкестігі анықталады. Басқарушылық шешімдерді ұйымдастыру және ... ... ... ... қол жеткізу үшін олардың орындалуын бақылау қажет. Аудит басқарудың өз алдына ... ... бола тұра ... басқа, яғни бухгалтерлік есеп, талдау, жоспарлау қызметтерінің тиімді ұйымдастырылып жүргізілуіне ықпал жасайды.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
* ... ... ... 2007 - № ... ... К.К Бухгалтерлік есеп принциптері. Алматы, 2006 - 325б.
* Бейсенбаева А.К. Құрылыстағы бухгалтерлік есеп. Алматы. 2009. - ... ... А.С., ... А.Қ., ... және ... ... Астана, 2009 - 376б.
* Алибекова Б.А. Бухгалтерлік есеп ... ... 2007 - ... 2 ХҚЕС ... ... және ... ... хабаршысы// Бухгалтер хабаршысы, 2009 - 138б.
* ЖШС Есеп саясаты, 2009
* Назарова В.Л. Бухгалтерский учет в ... ... 2003 - ... ... және бюджетке төленетін басқа да міндетті ... ... ... ... ... ... және толтырумен)
* Тулешова Г.К.Финансовый учет и отчетность в соответствии с международными стандартами. Алматы, 2004 - ... ... ... № 10 (742), 16 ... 2012 ж
* ... қаржылық есептілік стандарттары
* Корреспонденция счетов по МСФО//Библиотека ... и ... №5. ... 2009 - ... Байболтаев Н.Ә. Бухгалтерлік есеп принциптері. Алматы, 2002, 272-301 б.
* Кеулімжаев Қ.К., Әжібаева З.Н., Құдайбергенов Н.А. Бухгалтерлік есеп ... ... 2003 - ... ... Қ. К., ... З. Н. Қаржылық есеп. Алматы, 2006 - 239б.
* Мамонова И.Д. Аудит ... ... М.2005 - ... ... М.Л. ... аудита М: 2007 - 244б.
* Терехов А.А., Терехов М.А.Контроль и ... М: 2005 - ... ... Л., Мычкина О. Путеводитель бухгалтера.Алматы, 2009 - 127б.
* Толпаков Ж.С. Бухгалтерский учет.Караганда, 2004 - 964 ... ... Э.О., ... Д.Э. ... 2007 - ... ... Ә. Бухгалтерлік және қаржылық есеп принциптері. Алматы, 2006 - 535 б.
* ҚР Заңы, 2006 - ... ... С.А. ... 2009 - 285б.
* Өтебаев Б.С. Қаржылық талдау. Астана, 2008 - 211б.
* ... ... ... ... ... нарығын және қаржы ұйымдарын бақылау мен қадағалау комитетінің ... ... ... ... С.Б. Қаржылық есеп.Алматы, 2007. - 296 б.
* Абленов Д.О. Қаржылық аудит және талдау. ... 2010 - ... ... Ш.М. ... ... ... мәні мен ... Алматы, 2011 - 208б. 1 том

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 66 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорынның өндірістік -ұйымдастыру мінездемесі және оның бухгалтерлік қызметі81 бет
Аудит негіздері89 бет
Бухгалтерлік есеп пен аудиттің жалпы құрастырылу принципі19 бет
«Вокалдық-хор тәрбиелеу» пәнінен дәрістің қысқаша конспектісі32 бет
«Казтрансгаз-Алматы» АҚ-ның қысқа мерзімді міндеттемелер есебін ұйымдастыру44 бет
«Каспиймұнайқұрылыс» АҚ – ның қысқаша тарихы22 бет
«Кондитер цехы жабдықтары» қыскаша оқу құралы40 бет
«Лизинг- инвестицияның қысқа мерзімді қаржыландырудың әдісі ретінде»22 бет
«Приречное» ЖШС-тің кәсіпорнының қысқаша сипаттамасы31 бет
«Семей былғары-мех комбинаты» ЖШС-дегі өндірістік шығындардың аудиті және талдауы66 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь