Дене мәдениеті және спорттың теориясы мен әдістемесі

1. Қолдану саласы
2. Нормативтік сілтемелер
3. Жалпы ережелер
4. Әдебиеттер
5. Студенттерге және оқытушыларға арналған жұмыс бағдарламасы
6. Дәріс және практикалық сабақтардың қысқаша сипаттамасы
7. Студенттердің білімін ағымдағы тексеруге арналған тесттер
Дене тәрбиесі және спорттың теориялық негіздері; Дене мәдениетінің теориялық негіздері; Дене тәрбиесі және спорттың амалдары; Дене тәрбиесі және спорттың әдістері; Дене тәрбиесі және спорттағы қозғалысқа үйрету және оның қағидалары; Дене қуаты қасиеттері және оны дамыту әдістемесі; Сабақ - мектептегі негізгі оқу түрі; Дене тәрбиесі сабағын педагогикалық бақылау, бағалау; Мектептегі дене тәрбиесі жұмысын жоспарлау; Дене тәрбиесі жұмысындағы бақылау және есепке алу; Мектептегі сыныптан, мектептен тыс және күн тәртібі ішіндегі дене тәрбиесі жұмыстарын ұйымдастыру; Оқушы және студент жастардың дене тәрбиесі; Ересек және үлкен жастағы адамдардың дене тәрбиесі.

Пәнді оқыту мақсаты
1. Болашақ дене тәрбиесі және спорт саласында жұмыс атқаратын жоғары білімді маманды арнайы біліммен, ұғымдармен дене тәрбиесі және спорт жаттықтырулары сабақтарын ұйымдастыру амалдарымен, әдістерімен, әдістемелерімен қаруландыру.
2. Студенттерді дене тәрбиесі мен спортқа байланысты, адам тәрбиесіне бай- ланысты, рухани сана–сезімге байланысты салаларда терең түсінік, біліммен, әртүрлі теориялармен қаруландыру.
3. Болашақ дене тәрбиесі мен спорт саласында жұмыс атқаратын жоғарғы бі- лімді маманға қажет арнайы біліммен, терминдермен, түсініктермен, жаттығу ды орындау және ұйымдастыру әдістерімен таныстыру, іскерлікке тәрбиелеу.
4. Студенттерге дене мәдениетінің мемлекетіміздегі маңызы, қо- ғамдағы орны туралы кең, терең мәліметтер беру.
        
        Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
Жаратылыс ғылымдары факультеті
Дене шынықтыру және ... ... ... ... мен әдістемесі
кафедрасы
ПӘННІҢ ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК КЕШЕНІ
«Дене мәдениеті және спорттың теориясы мен әдістемесі »
5В010800 «Дене ... және ... ... арналған
Семей - 2013 жыл
1. ӘЗІРЛЕНГЕН
Құрастырушы Дене шынықтыру және бастапқы әскери дайындықтың теориясы
мен ... ... аға ... Ерменова Б.О.
.
2. ТАЛҚЫЛАНДЫ
2.1. Дене шынықтыру және ... ... мен ... ... ________ 2013 ж. № ____ хаттама
Кафедра меңгерушісі, п.ғ.к. ... ... ... ... ... ... кеңесінің
отырысында
«____» ________ 2013 ж. № ____ ... ... ... ... ... ... ... шығаруға
мақұлданған және ұсынылған
«____» ________ 2013 ж.№ ____ хаттама
Жаратылыс ғылымдары факультетінің
деканы, х.ғ.к.
Ибраева Л.С.
Мазмұны
1. Қолдану саласы
2. Нормативтік ... ... ... Әдебиеттер
5. Студенттерге және оқытушыларға арналған жұмыс бағдарламасы
6. Дәріс және практикалық сабақтардың қысқаша сипаттамасы
7. Студенттердің білімін ағымдағы тексеруге арналған ... ... ОҚУ ... ... аты, ... аты: ... ... Оралбайқызы, аға
оқытушы
Кафедра: Дене шынықтыру және БӘД теориясы мен әдістемесі
Байланыс ақпараты: тал. 77-34-77 ... 34-37-25 (үй) ... ... ... күн сайын, 3 корпус, 239 каб
Пәннің атауы: « Дене мәдениеті және спорттың ... мен ... ... 3
Оқу жоспарынан көшірме
|кур|семестр ... ... | | |
| | ... |сем. ... |лаб. ... |СӨЖ |
|1 |Модуль I. Дене тәрбиесінің |1 |1 | | |1 |8 |
| ... мен ... | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| ... ... және | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| |1. Дене ... | | | | | | |
| ... мен әдістемесі оқу| | | | | | |
| ... ... пән, ... | | | | | | |
| |мен ... | | | | | | |
| |2. Дене ... | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| ... ұғымдары | | | | | | |
| |2. ... ... | | | | | | |
| ... ... ... | | | | | | |
| ... тәрбиесі және спорттың|1 |1 | | |1 |7 |
| ... | | | | | | |
| |1. ДТ ... ... – дене | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| |2. ... техникасы | | | | | | |
| |мен ... | | | | | | |
| |3. ДТ ... ... | | | | | | |
| ... ... және спорттың|1 |1 | | |1 |8 |
|3 ... | | | | | | |
| |1. ... ... | | | | | | |
| |2. ДТ ... әдістері. | | | | | | |
| |3. ДТ ... ... | | | | | | |
| ... ... және |1 |1 | | |1 |8 |
| ... қозғалысқа үйрету| | | | | | |
| ... оның ... | | | | | | |
| |1. ... ... және | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| |2. Дене ... | | | | | | |
| ... ... және | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| ... даралық, | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| ... ... ... және |2 |2 | | |2 |8 |
| |оны ... ... | | | | | | |
| |1. Дене ... қасиеттері, | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| |2. Күш, ... және | | | | | | |
| ... ... ... | | | | | | |
| |3. ... және оны | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| |4. ... ... және | | | | | | |
| ... дамыту әдістемесі. | | | | | | |
| ... 2. Дене ... |2 |2 | | |2 |8 |
| ... ... | | | | | | |
| ... - ... ... | | | | | | |
| |оқу түрі | | | | | | |
| |1. ... дене ... | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| |2. Дене ... сабағы, | | | | | | |
| ... ... мен | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| |3. Дене ... ... | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| |4. ... ... | | | | | | |
| | | | | | | | |
| |5. ... ... | | | | | | |
| ... дене ... | | | | | | |
| ... жүргізу. | | | | | | |
| ... ... ... |1 |1 | | |1 |7 |
|7 ... ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| |1. Дене ... ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| |2. Дене ... ... | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| |3. ... талдау, бағалау | | | | | | |
| ... дене ... |2 |2 | | |2 |8 |
|8 ... ... | | | | | | |
| |1. Дене ... | | | | | | |
| ... ... ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| |2. Оқу ... ... | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| |3. ... және | | | | | | |
| ... оқу жоспары. | | | | | | |
| |4. ... ... – | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| ... ... жұмысындағы |1 |1 | | |1 |7 |
|9 ... және ... алу. | | | | | | |
| |1. ... және ... алу | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| |2. ... дене мәдениеті| | | | | | |
| ... | | | | | | |
| |3. ... ... және | | | | | | |
| ... алу ... | | | | | | |
| ... сыныптан, |1 |1 | | |1 |7 ... ... тыс және күн | | | | | | |
| ... ішіндегі дене | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| |1 ... тыс жұмыстар, | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| |2. ... тыс ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| |3. Күн ... ішіндегі | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| |4. ... тыс дене | | | | | | |
| ... мен ... | | | | | | |
| ... түрлері | | | | | | ... ... және ... |1 |1 | | |1 |7 |
| ... дене ... | | | | | | |
| |1. ... оқу орнындағы | | | | | | |
| ... дене | | | | | | |
| ... ... мен | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| |2. ... орта оқу | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| ... дене ... | | | | | |
| |3. ... ... | | | | | | |
| ... дене | | | | | | |
| ... және ... | | | | | | |
| ... | | | | | | ... ... және ... жастағы |1 |1 | | |1 |7 |
| ... дене ... | | | | | | |
| |1. ... және ... | | | | | | |
| ... ... дене | | | | | | |
| ... адамдардың дене | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| ... мен ... | | | | | | |
| |2. ... ... ... | | | | | | |
| ... кездеріндегі | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| |3. ... орта және ... | | | | | | |
| ... адамдармен | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... |30 |15 | | |15 |90 ... ... орта ... ... ... |Тақырыптың аты ... саны |
| | ... |сем. ... |лаб. |СОӨЖ |СӨЖ |
|1 |Модуль I. Дене ... |1 |1 | | |1 |8 |
| ... мен ... | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| ... мәдениеті және | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| |1. Дене ... | | | | | | |
| ... мен ... оқу| | | | | | |
| ... ғылыми пән, мақсаты | | | | | | |
| |мен ... | | | | | | |
| |2. Дене ... | | | | | | |
| ... қызметтері, | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| |2. ... ... | | | | | | |
| ... ... жүйесі. | | | | | | |
| ... ... және ... |1 | | |1 |7 |
| ... | | | | | | |
| |1. ДТ ... ... – дене | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| |2. ... ... | | | | | | |
| |мен ... | | | | | | |
| |3. ДТ ... ... | | | | | | |
| ... ... және ... |1 | | |1 |8 |
|3 ... | | | | | | |
| |1. ... ... | | | | | | |
| |2. ДТ ... ... | | | | | | |
| |3. ДТ ... әдістері. | | | | | | |
| ... ... және |1 |1 | | |1 |8 |
| ... ... үйрету| | | | | | |
| ... оның ... | | | | | | |
| |1. ... ... және | | | | | | |
| ... кезеңдері. | | | | | | |
| |2. Дене ... | | | | | | |
| ... ... және | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| ... ... қасиеттері және |2 |2 | | |2 |8 |
| |оны ... ... | | | | | | |
| |1. Дене ... қасиеттері, | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| |2. Күш, ... және | | | | | | |
| ... ... ... | | | | | | |
| |3. ... және оны | | | | | | |
| ... әдістемесі. | | | | | | |
| |4. ... ... және | | | | | | |
| ... ... ... | | | | | | |
| ... 2. Дене ... |2 |2 | | |2 |8 |
| ... ... | | | | | | |
| ... - ... ... | | | | | | |
| |оқу түрі | | | | | | |
| |1. ... дене ... | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| |2. Дене ... ... | | | | | | |
| ... ... мен | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| |3. Дене ... ... | | | | | | |
| ... даярлығы. | | | | | | |
| |4. ... ... | | | | | | |
| | | | | | | | |
| |5. ... ... | | | | | | |
| ... дене ... | | | | | | |
| ... жүргізу. | | | | | | |
| ... ... ... |1 |1 | | |1 |7 |
|7 ... ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| |1. Дене ... сабағының | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| |2. Дене ... ... | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| |3. ... талдау, бағалау | | | | | | |
| ... дене ... |2 |2 | | |2 |8 |
|8 ... жоспарлау. | | | | | | |
| |1. Дене ... | | | | | | |
| ... ... ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| |2. Оқу ... ... | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| |3. ... және | | | | | | |
| ... оқу ... | | | | | | |
| |4. ... ... – | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| ... ... ... |1 |1 | | |1 |7 |
|9 ... және есепке алу. | | | | | | |
| |1. ... және ... алу | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| |2. ... дене ... | | | | | |
| ... | | | | | | |
| |3. ... ... және | | | | | | |
| ... алу ... | | | | | | |
| ... ... |1 |1 | | |1 |7 ... |мектептен тыс және күн | | | | | | |
| ... ... дене | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| |1 ... тыс ... | | | | | | |
| ... ұйымдастыру. | | | | | | |
| |2. ... тыс ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| |3. Күн ... ... | | | | | | |
| ... шаралары. | | | | | | |
| |4. ... тыс дене | | | | | | |
| ... мен ... | | | | | | |
| ... ... | | | | | | ... ... және студент |1 |1 | | |1 |7 |
| ... дене ... | | | | | | |
| |1. ... оқу ... | | | | | | |
| ... дене | | | | | | |
| ... ... мен | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| |2. ... орта оқу | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| ... дене ... | | | | | |
| |3. ... ... | | | | | | |
| ... дене | | | | | | |
| ... және ... | | | | | | |
| ... | | | | | | ... |Ересек және үлкен жастағы |1 |1 | | |1 |7 |
| ... дене ... | | | | | | |
| |1. ... және ... | | | | | | |
| ... адамдардың дене | | | | | | |
| ... ... дене | | | | | | |
| ... әлеуметтік | | | | | | |
| ... мен ... | | | | | | |
| |2. ... ... ... | | | | | | |
| ... кездеріндегі | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| |3. ... орта және ... | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| ... тұрмыс | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... ... саны |15 |15 | | |15 |90 |
1. ... ... ... ... мен ... кестесіне сай студент әр тақырып
бойынша материалды берілген базалық ... ... ... ... ... ... бұл материал оқытушымен бірлесе талданады.
Оқытушы конспектіні тексереді. Оқулық ... ... ... ... ... көз ... ... мән беріп оқу;
3. түсініктеме бере отырып оқу.
2. Тестілеу.
Тест тапсырмаларын орындау – ағымдық бақылаудағы білімді ... ... 7, 14 ... ... ... ... ... тапсырмалары теориялық сұрақтан тұрады және әр ... 5 ... Тест ... тестілеудің алдында оқытушы береді. ... ... ... ... ... ... тестілеу жұмысында түзету болмау керек;
3. тест тапсырмаларын өз бетімен орындау керек.
Тест тапсырмаларын ... ... ... тереңдетуге,
әдебиеттермен өз бетінше жұмыс істеуіне, білік-дағдыларын ... ... тест ... ... ... оқу ... меңгерген
білімін жүйелейді, қорытындылайды. ... ... ... ... деңгейде болады.
3. Өздік жұмыс
Тапсырмаларды орындау және тапсыру кестесіне сай студент өздік жұмыстың
тапсырмаларын орындайды.
4.Реферат
Реферат студенттің ... мен ... ... ... ... пайдалану және өз ойын жеткізу үшін жазылады. ... ... ... ... ... жұмысы ретінде жалғастыруға болады.
Реферат жазуға арналған әдістемелік нұсқау
Реферат жазудың кезеңдері: тақырып таңдау, ... ... ... ... ... ... ... өңдеу және жүйелеу, жоспар
құру, ... ... ... ... ... жоспар, кіріспе (мұнда тақырыптың
өзектілігі, зерттеудің жаңашылдығы, әдіс-тәсілдері,мақсаты мен міндеті
көрінеді), негізгі ... ... әр ... ... мәселелерге арналады),
қорытынды (берілген тақырып бойынша негізгі қорытындылар жасалады),
әдебиеттер ... ... жазу ... 7-10 ... ... ... ... ғылыми, әдеби стильде ... ... оның ... ... ... ... бағалаудың шарттары: тақырыпқа сай келуі, ... ... ... ... ... мен ... стандартқа сай безендірілуі
5. Емтихан
Емтихан студенттің семестр көлемінде алған білімін ... ... ... ... ... жүйесі
Бақылаудың барлық түрі бойынша оқу нәтижелері білімді ... ... көп ... жүйе ... бағаланады.
|Баға |Балдың сандық ... ... ... ... ... |эквиваленті | | ... |4,0 |95-100 |Өте ... ... |3,67 |90-94 | ... |3,33 |85-89 | |
| | | ... ... |3,0 |80-84 | ... |2,67 |75-79 | ... |2,33 |70-74 | |
| | | | |
| | | ... ... |2,0 |65-69 | ... |1,67 |60-64 | ... |1,33 |55-59 | ... |1,0 |50-54 | ... |0 |0-49 ... ... ... 1 ... ... сұрақтар:
1. Дене тәрбиесінің теориясы мен әдістемесінің жалпы негіздері ... ... Дене ... оның ... Дене мәдениетінің қызметтері.
4. «Дене тәрбиесі», «дене қуаты дайындығы » дегеніміз не?
5. «Спорт» дегеніміз не ? Ол қандай ... ... ... ... », ... ... ... деген ұғымдарға жауап беріңіз ?
7. Дене мәдениеті жүйесі, оның мақсаты, міндеттері.
8. Дене мәдениеті жүйелерінің ... ... ... - адамдардың дене қуаты деңгейін анықтайтын
негізгі сынақтар жиынтығы.
10. Дене тәрбиесінің негізгі және ... ... Дене ... ... ... ... ... кезеңдері.
13. Қозғалыс техникасының сипаттамасы.
14. Жаттығуларды топтау.
15. Табиғаттың табиғи күші – дене ... ... ... ... ... ... - дене ... қосымша амалы.
17. «Әдістемелік тәсіл», «Әдіс», «әдістеме» дегеніміз не?
18. Дене ... ... және ... ... ... шектелген жаттығулар әдістері.
20. Қимыл- әрекетке үйрету әдісі.
21. Дене қуаты қасиеттерін дамыту әдістері.
22. Ойын әдісі.
23. Жарыс әдісі.
24. Сөз қолдану ... ... ... ... ... , ... ... қарқыны.
27. Жатығу орындаған кездердегі тынығу аралықтары, түрлері.
28. Шеңберлі орындау әдісі, оның варианттары.
29. Бірқалыпты және аралықты орындау әдісі.
30. Қайталап және өзгермелі ... ... ... ... ... кезеңі.
32. Қимыл әрекетіне үйрету кезеңі.
33. Үйрету кезеңінде кезігетін қателер.
34. Қимыл әрекетін жетілдіру кезеңі.
35. Жоғары қимыл ептілігі.
36. Дене тәрбиесі мен спорттың ... ... және ... ... Жүйелілік қағидасы.
39. Біртіндеушілік қағидасы.
40. Реттілік қағидасы
41. Даралық ... Дене ... ... Анықтама.
43. Күш, күштің түрлері.
44. Күшті дамыту амалдары мен ... ... оның ... ... ... ... оны дамыту.
47. Күрделі қозғалыс жылдамдығы, оны дамыту.
48. Жалғыз қимыл жылдамдығы мен қимыл жиілігі.
49. Жас ерекшеліктеріне байланысты жылдамдықты дамыту.
50. ... оның ... ... ... ... ... мен ... Анаэробты, аралас төзімділік, дамыту амалдары мен әдістері.
53. Ептілік және оны дамыту әдістемесі.
54. Икемділік, оның түрлері.
55. Икемділікті дамыту амалдары мен ... 2 ... ... ... ... дене ... ... ұйымдастыру түрлері.
2. Сабақтарды дене тәрбиесі бағыты бойынша топтау.
3. Сабақтарды мазмұны мен міндеттеріне байланысты топтау.
4. Дене тәрбиесі сабағының құрылымы мен ... Дене ... ... ... сипаттама.
6. Дене тәрбиесіндегі үй тапсырмасы, оның маңыздылығы.
7. Дене тәрбиесі сабағына мұғалімнің даярлығы.
8. Денсаулығы нашар балалардың дене тәрбиесі.
9. Денсаулығы нашар ... ... ... ерекшеліктері
10. Дене тәрбиесі сабағының тығыздығын анықтау.
11. Сабақта жүктемені мөлшерлеу.
12. Дене тәрбиесі сабағын педагогикалық талдау.
13. Дене тәрбиесіндегі жоспарлау.
14. Мектептің оқу ... Дене ... ... ... ... ... Оқу ағымының жылдық жоспар графигі.
17. Тоқсандық оқу жоспары.
18. Әрсабақтық оқу жоспары.
19. Сабақтың жоспар - конспектісі.
20. Мектептегі бақылау және ... алу ... ... ... дене мәдениеті ұжымы, жұмыс сипаттамасы.
22. Мектептің есепке алу және ... ... Үлгі ... ... ... алу ... оны жүйелеу.
24. Азкешенді ауыл мектебіндегі дене тәрбиесі.
25. Мектептегі сыныптан тыс дене тәрбиесі және спорт жұмыстары.
26. Сыныптан тыс дене ... ... ... Күн ... ішіндегі дене тәрбиесі сауықтыру жұмыстар
28. Сыныптан тыс жұмыстарды жоспарлау.
29. ... тыс дене ... және ... ... ... ... ... мектебі.
31. Сауықтыру лагерлеріндегі дене тәрбиесі жұмыстары
32. Ж.О.О дене тәрбиесінің мақсаты мен міндеттері, оларды ұйымдастыру.
33. Ж.О.О дене тәрбиесі кафедрасы мен ... ... ... Ж.О.О дене ... ... ... ... орта оқу орындарының (колледж) оқушыларының дене тәрбиесі.
36. Кәсіптік- техникалық оқу ... дене ... ... ... дене ... ... ... мен міндеттері
38. Ересек, адамдардың еңбек қызметтері кездеріндегі дене ... ... орта және ... жастағы адамдармен күнделікті тұрмыс
жағдайында сауықтыру жаттықтырулары сабақтарын жүргізу ... ... ... ... В.М. ... качества спортсмена. – М.: «ФиС», 1970 г.
2. Матвеев Л.П. Теория и методика физической. – М : «ФиС», 1991 г. - 336 ... ... Е.К., ... Ф.Ж. Дене ... мен ... теориясы мен
әдістемесі. -Өскемен, ШҚМУ баспасы. 2009 ж. 272 б.
4. Мананков Н.Е., ... А.М. ... ... ... У-Ка, изд-
во ВКГУ, 2001 г. -131с
5. Теория и методика физического воспитания. / Под ... Б.А. ... М.: ... 1990 г. - 234 с.
6. Матвеев Л.П. Основы спортивной тренировки. - М.: «ФиС» 1977 ... ... Е.К. Дене ... ңегіздері. -Алматы, «Санат», 2000г – 125
б.
8. Холодов Ж.К., Кузнецов В.С. Теория и методика физического воспитания и
спорта. - М.: ... 2002 г. - 478 ... 5 - 11 ... ... ... дене тәрбиесі бағдарламасы. (С.И.
Камысбекова, Ю.Г. Телегалиев, С. Тайжанов) - А-Ата , 2000 г. - 47 ... ... ... ... по ... культуре высших учебных
заведений. А-Ата, 1992 г. - 40 ... Ж.К., ... В.С. ... по ... и ... ... и ... - М.: «Академия», 2001 г. - 143 с.
12. Уанбаев Е.К. Дене тәрбиесі және спорттың ... ... ... 2011г – 125 ... Русанов В.П., Колкутин А.М. Основы теории и ... ... и ... У- Ка, ... ... 2003 г. - 325 ... ... Уанбаев Е.К. Мектептегі дене тәрбиесі жұмыстарын жоспарлау, бақылау
және есепке алу. /Е.К.Уанбаев, Ф.Ж.Уанбаева. – Өскемен: БАЙ ... 2006 ... ... ... Н.Г. ... ... ... наука побеждать. - М.: ... 2002 г. - 854 ... ... И.В. Как ... ... ... - М.: «ФиС», 1977
г. - 195 с.
16. Филин В.П., Фомин Н.А. Основы ... ... - М.: ... 1990 ... 255 ... ... Н.А. ... тренировочных и соревновательных нагрузок. - М.:
«ФиС», 1980 г.- 136 с.
18. ... И.С. ... ... и ... в ... ... / И.С. Ленченков. Усть-Каменогорск:
из-во ВКГУ, 2003
19. Евсеев Ю.И. Физическая культура. - Ростов-на-Дону: ... 2002 г. ... ... ... В.П., ... Н.И. ... рейтинговая технология физическом
воспитании студентов. - У-Ка, изд-во ВКГУ, 2003 г. - 34 ... ... ... . Дене ... ... ... ... – адамдардың дене қуатын жетілдіруге қолданылатын
мемлекеттің, қоғамның материалдық және рухани байлығын ... ... ... бір ... . Материалдық байлықтар - спорт сарайлары,
стадиондар, бассеиндер, спорт залдары, түрлі спорттық ... ... ... ... - дене ... мен ... ... арнаулы
білім, ғылыми зерттеулер, озық тәжірибелер, әдістемелер, идеялар.
Дене ... ... ... дене ... ... ... дене мәдениеті және жеке басылық дене мәдениеті.
Негізгі дене мәдениетінің міндеттері - біріншіден ... ... ... шеберлігі мен дағдысын қалыптастыруы, дене қуаты
қасиеттерінің деңгейін ... ... осы ... ... ... адамдардың қалап алған мамандықтарына (кәсіптік, спорттық
т,б.) қолдануы. Негізгі дене мәдениеті ... ... ... ... жоғарғы оқу орындарында, оқу - тәрбие мекемелерінде дене
тәрбиесі сабақтары, әртүрлі жаттықтыру ... ... ... - әр түрлі жаттығулардың көмегімен жоғары жетістіктерге
қол жеткізуге бағытталған өнер түрі. Ол адамның психикасының, дене қуатының
жетілуін қамтамасыз етеді. Спорттық ... ... ... ... ... биік жетістіктерге жету, сол арқылы адамның қабілетін, жақсы
қасиеттерін дамыту.
Қолданбалы дене ... ... және ... деп ... ... Ол
өмірге, келешек мамандыққа өте қажет кешенді қимыл - әрекеттерді игеру,
дене ... ... өз ... ... де, ... та) ... терең түсінуге бағытталады.
Сауықтыру дене мәдениеті – емдік және денсаулық нығайту дене мәдениеті
деп бөлінеді. Емдік дене ... ... адам ... ... уақытша жоғалтып алған қызметтік мүмкіншіліктерін дене жаттығулары
арқылы қалпына келтіру. Денсаулық нығайту дене ...... ... ... ... ... ... арттыруға қызмет
етеді. Сабақ арасында, жұмыста (сергіту сәттері, өндірістік гимнастика,
дене жаттығулары) ... ... ... бой ... өз ... ... серуендеу, саяхат, жорық т.б.) қолданылады.
Дене тәрбиесі – дене ... ... бір ... ... ... ... қозғалысқа үйрету, дене қуаты қасиеттерін ... ... мен ... ... ... ... беру.
Дене қуаты дайындығы дегеніміз – әртүрлі әрекеттердің \ әскери, спорт,
өнеркәсіп\ талабына сай дамытылған дене ... ... ... нәтижесі. Ол жалпы және ... дене ... ... ... ... дене ... ... –жалпы әртүрлі әрекет түрлеріне
бағытталған дене тәрбиесі үрдісі. Арнайы дене қуаты дайындығы дегеніміз –
арнайы бір ... ... ... ... ... ... дене тәрбиесі
үрдісі.
Дене қуатының дамуы дегеніміз – адам ағзасының табиғи және мақсатты
жолмен ... ... ... өскенде баланың ... ... ... дене мүшесі көлемі өзінің табиғи өсу жолымен
өзгереді. Мақсатты жолмен өсуі әртүрлі ... ... ... ... ... ... рекреациясы – жаттығулар жасау арқылы белсенді демалыс
ұйымдастыру. Ол дене тәрбиесі жаттығуларының көмегімен халықтың ... бір ... ... ... көшіреді.
Дене қуатының реабилитациясы – адам организмінің ... ... ... жаттығулар, массаж, монша буы, су процедурлары арқылы
емдеу, қалпына келтіру.
Дене қуатын жетілдіру – адамның дене қуаты қасиетін үйлесімді ... ... ... ... деңгейге жеткізу.
Дене қуаты білімі – адамды қимыл ептілігі мен ... ... ... біліммен қаруландыру.
Шынықтыру – дене шынықтыру, адам денесін су, ауа, күн ... дене ... ... ... ... 1: Дене мәдениеті және спорттың теориялық негіздері
Дәрістің мақсаты: студенттерге дене тәрбиесі және спорттың ... ... ... ... мен құрылысы, негізгі ұғымдар туралы
теориялық мәліметтер беру.
Тақырыптың ... Дене ... ... мен ... оқу және ... пән, ... міндеттері.
2. Дене мәдениетінің бөлімдері, қызметтері, негізгі ұғымдары.
3. Қазақстан мемлекетінің дене ... ... ... ... пән - дене ... ... кәсіптік білімінің деңгейін
көрсететін негізгі пән. ... және ... ... ... бұл ілім ... дене ... ... басқару заңдылықтарын
белгілейді, мамандарға дене ... мен ... ... ... ... ... ... мен әдістемесі пәні үш бөлімнен тұрады:
1. Дене тәрбиесі теориясының ... ... – дене ... мен ... дене ... ... мен ... алатын орнын зерттейді.
Дене тәрбиесінде жиі кездесетін ... ... ... ... ... дене тәрбиесі жүйесіне, дене тәрбиесі амалдарына,
әдістеріне, дене қуаты қасиеттеріне, қағидаларына, қозғалысқа үйретуге т. ... ... ... ... ... терең ғылыми теориялық
түсінік береді, олардың заңдылықтарын анықтайды, дене ... ... ... ... ... ... Дене ... әдістемесі - әртүрлі жастағы адамдардың дене
тәрбиесінің ерекшеліктерін, ... ... ... ... ... ... ... жоспарлауды,
ұйымдастыру әдістерін, әдістемелерін оқытады. Педагогикалық талдау, сабақ
тығыздығын анықтау, жүктемені мөлшерлеу жолдарын үйретеді.
3. ... ... мен ... - ... өткізу әдістемесін,
кезеңдерін, әртүрлі ерекшеліктерді оқытады. Балалармен, жасөспірімдермен,
ересек жастағы спортшылармен ... ... ... ... ... ... әдістерді, қағидаларды, әдістемелерді қолдану
секілді спорттық жаттықтыруға, спортшылар дайындығына, ... ... ... ... ... ... жүргізуді үйретеді.
Дене тәрбиесінің теориясы мен әдістемесі пәнін оқу барысында ... ... ... ... білеміз: «Дене тәрбиесі», «Спорт», «Дене
қуатының реабилитациясы», «Дене қуатының ... ... ... ... ... ... ... қуаты білімі», «Дене дамуы».
Дене мәдениеті жүйесінің мақсаты мен ... Дене ... ... Дене ... ... ... ... мемлекетінің дене мәдениеті жүйесі дегеніміз - әлеуметтік-
экономикалық, заң-құқықтық, ғылыми-әдістемелік, нормативтік-бағдарламалалық
негіздердің жиынтығы және республикада дене тәрбиесі мен спорт ... әрі ... етіп ... ... мен ... мәдениеті жүйесінің басты мақсаты – күш қуаты мықты, жан – ... ... ... ... ... ... құштар, жан–жақты дене
тәрбиесі дайындығынан өткен адамдар тәрбиелеу. Бұл ... ... ... негізделген:
1. Білім беру міндеттері – қимылдың ептілігі мен дағдысын меңгеру және
дене тәрбиесі көлемінде арнайы білім беру. 2. Сауықтыру ...... ... ... ... нығайту. 3. Тәрбиелік міндеттері
– адамгершілік, жігерлілік қасиеттерді қалыптастыруға, ... ... ... ... ... ... мазмұны қоғамның әлеуметтік–экономикалық, заң-
құқықтық, ғылыми-әдістемелік, бағдарлама–нормативтік және ... ... Дене ... ... бағдарлама – нормативтік
негізіне ... дене ... ... ... ... ... спорттық классификация.
Дене мәдениеті жүйесі. Республикамызда мемлекеттік, қоғамдық және жеке
дербес негізде үйымдастырылады. Дене мәдениеті жүйесінің үш ... ... дене ... ... қолданбалы дайындық, спорттық дайындық.
Өзін-өзі бағалауға тапсырма:
Өзін-өзі бағалауға тапсырма:
Дене тәрбиесінің теориясы мен әдістемесінің жалпы негіздері пәні, оның
маңызы.
56. Дене мәдениеті, оның бөлімдері.
57. Дене ... ... ... ... ... ... дайындығы » дегеніміз не?
59. «Спорт» дегеніміз не ? Ол қандай бөлімдерге бөлінеді?
60. «Дене дамуы », «Дене қуатын жетілдіру» деген ұғымдарға ... ... Дене ... жүйесі, оның мақсаты, міндеттері.
62. Дене мәдениеті жүйелерінің негіздері.
63. «Президенттік сынама» - адамдардың дене ... ... ... ... жиынтығы.
64. Дене мәдениеті және спорт жұмыстарын ұйымдастыру ... Дене ... ... ... ... ... ... 2: Дене тәрбиесінің амалдары.
Дәрістің мақсаты: Дене тәрбиесінің ... ... ... ... Дене ... ... Дене тәрбиесі жаттығулары, олардың топталуы.
3. Жаттығулар техникасы.
4. Дене тәрбиесінің қосымша амалдары.
Тақырыптың қысқаша мазмұны:
Дене тәрбиесі жаттығулары негізгі амал болып табылады, ... ... ... ... ... ... дене тәрбиесінің міндеттерін
орындайды. Табиғаттың ... күші мен ... ... ... ... ... бұлар дене жаттығуларымен бірге қолданылады.
Қимыл - әрекетті тиімді жолмен орындау жаттығудың тәсілі, техникасы
- деп аталады. ... ... ... ... ... әсер ... күшін өсіру, бұлшық ет топтарын жаттықтыру) және ... ... ... ... ... ... ... техникасын
дұрыс, тиімді орындау кезінде барынша алысқа секіру).
Қай жаттығудың орындалу техникасын алсақ та олар бір – ... ... ... және ... ... ... ... сипаттамасына жататындар: дене мен дене мүшелерінің
тұрысы, ... ... ... Уақыт сипаттамасы - уақыт ұзақтығы,
қарқын және ... ... деп ... ... ... ... және ... Қозғалыс сипаттамасы. Адамның қозғалу үрдісі кезінде
ішкі және сыртқы күштердің біріге жұмыс ... ... ... тәрбиесі және спорт тәжрибесінде өте көп мөлшерде дене ... ... Дене ... ... ... ... ... пайдалану үшін оларды топтарға бөле қолдана білу қажет. Олар алты
топқа бөлінеді: 1. Дене ... ... ... ... ... бойынша топтау. Бұл белгі бойынша барлық жаттығулар төрт ... а) ... ... ... дене ... ... снарядтағы жаттығуларт.б.); ә) ойын жаттығулар (ойын кезінде
орындалатын қозғалмалы және ... ... ... б) туристік
жаттығулар (туризмнің әр түрінде кездесетін жүру, атқа міну, велесипед,
шаңғы тебу, қайықта ... есу т.б ... в) ... ... ... әр ... ... негізгі жаттығулар (100метрге ... ... т. б.). 2. Дене ... ... ... ... ... 3. Жаттығуларды білім беру мақсатына қарай топтау: негізгі,
дайындық, жақындататын ... 4. ... ... ... ... 4. Қозғалыс құрылысына байланысты топталған ... ... ... ... ... ... есу т.б.); ә) ациклді жаттығулар
(снарядтағы гимнастика, жеке сайыс т.б.) б) ... ... ... ... бар ... ... 6. ... күш қарқынына
қарай топтау: а) өте жоғары қарқынмен орындалатын жаттығулар (20 ... ... ә) ... ... орындалатын жаттығулар
(20секундтан 5 минөтке дейін ); б) ... ... ... ... ... 30 ... дейін); в) қалыпты қарқынмен орындалатын жаттығулар
(30 минөттен көбірек).
Табиғаттың табиғи сауықтыру күштері мен ... ... ... қосымша амалдары
Өзін-өзі бағалауға тапсырма:
1. Дене тәрбиесінің негізгі және қосымша амалдары.
2. Дене тәрбиесі жаттығулары.
3. Жаттығулардың техникасы, орындау кезеңдері.
4. Қозғалыс техникасының сипаттамасы.
5. ... ... ... ... күші – дене ... ... ... Гигиеналық себептер \факторлар\ - дене тәрбиесінің қосымша амалы.
Әдебиет: ... ... ... 3: Дене ... ... ... дене ... және спорттың әдістерін оқу,
үйрену.
Тақырып бойынша сұрақтар:
1. Терминдер мен түсініктер, дене тәрбиесінің әдістерінің топтары
2. Жарыс және ойын ... ... ... жаттығулар әдістері.
4. Дене тәрбиесінің жалпы әдістері.
Тақырыптың қысқаша мазмұны:
Дене тәрбиесінің әдістері. Әдіс, әдістеме, әдістемелік тәсіл ұғымдары.
Дене тәрбиесінің барлық ... ... (тек қана дене ... ... және жалпы (дидактиқалық ... беру және ... ... болып екі топқа бөлінеді. Дене тәрбиесінің арнайы әдістері:
1. Қатаң шектелген жаттығулар әдістері. 2. Ойын ... 3. ... ... Дене
тәрбиесінің жалпы әдістері: 1. Сөз қолдану әдістері. 2. Көрнекі қолдану
әдістері.
Ойын және ... ... Дене ... ... ... және ... элементтерін қолдану – ойын әдіс деп ... Дене ... ... ... ... ... жарыс әдісі дейміз.
Жаттығу кезіңде көп қайталанып жүктеме мен ... ... ... біз ... ... ... ... деп атаймыз.
Қатаң шектелген жаттығулар әдістері екі топқа бөлінеді : 1. ... ... ... және дене қуаты қасиеттерін жетілдіру. Қимыл - әрекеттердің
күрделілігіне қарай тұтас та, ... те ... ... ... ... ... жеңілдету үшін жақындататын жаттығулар
қолданылады. ... ... ... ... ... ... ұқсас болып келеді. Бұл жаттығулар бір тұтас түрде,
оқушыларға түсінікті және қолайлы болуы керек.
Дене қуатының қасиеттерін дамыту үшін: ... ... ... ... ... ... шеңберлі орындау әдістері қолданылады.
Дене тәрбиесінің жалпы әдістері. Сөз қолдану әдісі. Сөз ... ... ... ... 1. ... ... түсіндіру әдістері. Бұл
әдістерді қолдану кезінде сөз ... ... беру ... 2. ... ... ... нұсқау беру әдістері. Бұл әдістер
жаттығушылардың әрекеттерін ... ... 3. ... ... Бұл ... жаттығушылардың әрекетін талдауға, баға
беруге арналған. Көрнекі ықпал ету ... Бұл ... ... ... ... ... ... қимылын қабылдауды қамтамасыз етеді де, үш топқа
бөлінеді: көру ... есту ... ... ... ... ... ... тапсырмалар:
1. «Әдістемелік тәсіл», «Әдіс», «әдістеме» дегеніміз не?
2. Дене тәрбиесінің арнайы және жалпы әдістері.
3. Қатаң шектелген ... ... ... әрекетке үйрету әдісі.
5. Дене қуаты қасиеттерін дамыту әдістері.
6. Ойын әдісі.
7. ... ... Сөз ... ... Көрнекілікті қолдану әдістері.
10. «Жүктеме» , жүктеменің көлемі, ... ... ... ... ... ... түрлері.
12. Шеңберлі орындау әдісі, оның варианттары.
13. Бірқалыпты және аралықты орындау әдісі.
14. Қайталап және ... ... ... негізгі (1-7(
қосымша (2,3,6(
Дәріс 4: Дене тәрбиесі қағидалары
Дәріс мақсаты: дене тәрбиесі және спорттың қағидаларын, қимыл -
әрекетке ... ... оқу, ... ... ... Дене ... қағидаларының топтары. Саналылық және белсенділік
қағидасы.
2. Көрнекілік, ... ... ... ... және ... ... Дене тәрбиесі мен спорттағы үйрету үрдісі, оның теориялық және
тәжірибелік бөлімі.
5. Қимыл-әрекетін ... ... және ... ... қысқаша мазмұны:
Саналылық және белсенділік қағидасы. Бұл қағиданың мақсаты – дене
тәрбиесі үрдісі кезінде ... ... дене ... мен ... ... ... ... ой, тұрақты ынтығушылық, қызығушылық
қалыптастыру және олардың осы әрекеттерге ... ... ... ... ... – дегеніміз адамның сезім мүшелерін
тану, түсіну, ұғыну үрдісінде қолдану. Ал дене тәрбиесі мен спорт ... ... ... және ... ... ... үйретуді көру арқылы ғана емес, есту және бұлшық ет түйсігі
арқылы да ... білу ... Әр ... анализаторлар белгілері оқушылардың
санасында үйренетін жаттығу туралы ... ... ... ... Дене қуаты қасиетін дамытудағы және қозғалысқа
үйретудегі жақсы нәтиже тек қана дене ... ... ... ғана ... ... ... ұзақ ... болмауы,
сол арқылы жаттығушылардың дене қуаты дайындығы деңгейін түсірмеуі.
Реттілік қағидасы. Қимыл әрекетке үйрету және дене ... ... ... арналған талаптар үш дидактикалық ережеден тұрады: 1.
Жеңілден – қиынға. 2. Қарапайымнан – ... 3. ... ... – меңгерілмеген қимыл - әрекетке.
Біртіндеушілік қағидасы. Орындайтын жаттығулар техникасының біртіндеп
күрделенуін, жүктеме көлемі мен ... ... ... ... ... қағидасы - дене тәрбиесі үрдісінде оқушылардың жеке
ерекшеліктерін ... ... ... ... ... әр ... деңгейіне, жыныс және жас ... ... ... психикасының ерекшеліктеріне, жүктемеге шыдамдылығына, сыртқы орта
әсерін сезіну мүмкіншіліктеріне, жұмыс істеу стиліне байланысты.
Дене ... ... ... ... дене ... және
психологиялық жетілуіне бағытталған арнаулы білім жүйесінің қимыл- әрекетке
үйрету, қалыптастыру, меңгеру, жетілдіру ... Ол үш ... ... мағлұматтың көлемі мен мазмұны жалпы педагогикалық ... ... ... ... оқу мақсатына, оқушылар тобының
ерекшеліктеріне байланысты төрт ... ... ... дене ... ... туралы (денсаулықты нығайту, жұмыс қабілеттілікті
арттыру т.б.), дене тәрбиесі жаттығуларын қолдану ережелері туралы (футбол,
баскетбол, ... ... ... ... және т.б.), ...
биологиялық (дене гигиенасы, шынығу, ұйықтау, тамақтану, жаттығу режимдері
туралы баяндаулар, әңгімелер), ... ...... техникасы туралы
мағлұматтар. Теориялық мағлұматтар алу көздері: қимыл тәжрибелілігі, арнайы
оқулық, сөз және ... ... ... мұғалімнің әрекеті, кино және
бейнефильмдер көрсету т.б.
Нақтылы дене тәрбиесі және спорт тәжірибесінде ... ... үш ... ... ... ... және жетілдіру.
Қимыл-әрекетін таныстыру кезеңі. Бұл кезеңнің ...... ... ... түсінік беру және соны ... ... ... ... ... қалыптасу кездерінде бір-біріне байланысты, сабақтасты
үш кезең пайда болады: 1. Үйрену ... ... 2. ... жобасын
кұру. 3. Жаттығуды орындап көру. Қимыл-әрекетке таныстыру кезеңінің негізгі
әдістері: Тұтас және ... ... ... Сөз қолдану әдістері:
түсіндіру, баяндау. Көрнекі қабылдау әдістері: қимыл- әрекетті көрсету,
көрнекі құралдар қолдану ... - ... ... ... Бұл ... ... оқушыларға
техника негізін үйрету, оны тұрақты орындауға жеткізу және осылар арқылы
қимыл ... ... ... ... ... техникасы бөлшегіне
ықылас сала орындайтын қимыл әрекетін ... ... ... Құрылым
жоспары бойынша үйрету кезеңі екі бөлімге бөлінеді: 1. Қимыл шеберлігін
қалыптастыру. 2. Қимыл шеберлігін жетілдіру.
Қимыл-әрекетін ... ... Бұл ... ...... дағдысын
қалыптастыру, сол арқылы жоғары қимыл шеберлігіне жету. Жаттығуды ... соң ... ... ... айналады. Қимыл дағдысы деп-
жеке қозғалыстарға емес, нақты әрекет нәтижесіне бағытталған қимыл әрекетін
автоматтандыра орындай алу ... ... ... қозғалыс
шеберлігі дегеніміз қалыптасқан қимыл дағдыларын нақты өмір жағдайларында
қолдану шеберлігі (жүгіру, ... және ... ... әскери
әрекеттер). Жоғары қозғалыс шеберлігі үйрету үрдісінің соңғы межесі.
Өзін-өзі бағалауға арналған тапсырмалар:
1. Дене тәрбиесі мен спорттың қағидалары, оларды топтау.
2. ... және ... ... Жүйелілік қағидасы.
4. Біртіндеушілік қағидасы.
5. Реттілік қағидасы
6. Даралық қағидасы
7. Көрнекілік қағидасы.
8. Қимыл-әрекетіне үйретудің кезеңдерін атаңыз.
9. Қимыл әрекетіне таныстыру ... ... ... ... ... ... сипаттаңыз.
11. Үйрету кезеңінде кезігетін қателер.
12. Қимыл әрекетін ... ... ... ... ... ... ... үйрету кезеңдерінде қолданылатын әдістерді атаңыз.
Әдебиет: негізгі (1-7(
қосымша (2,4,6(
Дәріс 5: ... ... ... оны дамыту әдістемесі»
Дәріс мақсаты: дене қуаты қасиеттерін зерттеу, оларды дамыту әдістерін,
амалдарын білу, ұғыну.
Тақырып бойынша сұрақтар:
1. Дене ... ... ... ... Күш және оны ... әдістемесі
3. Жылдамдық және оны дамыту әдістемесі
4. Төзімділік және оны дамыту әдістемесі
5. Ептілік және оны дамыту ... ... және оны ... ... ... мазмұ
Адамның денесінде, санасында белгілі бір деңгейде сақталып тұрып, ол
қозғалғанда, ... ... ... ... ... дене ... дейміз.
Күш және оны дамыту әдістемесі. Сыртқы қарсылықты жеңу немесе ... ... ... оған ... көрсетуді күш дейміз. Күштің пайда болу
түрлері: өз күш ... ... ... (дене қалыбын ұстау) және
ақырын қозғалыс кезінде, күш ... ... тез, ... ... ... (секіру, лақтыру т.б.). Бұл жағдайда спортшы күшіне
жылдамдық қосу арқылы, ... тез ... ... ... нәтижеге
жетеді. Күшті дамыту үшін жоғарғы ... ... ... ... ... ... 1 Сыртқы қарсылық жаттығулары. Сыртқы қарсылықтарға: әр
түрлі спорт ... ... ... ... ... ... қарсы әрекеті (қосақ жаттығулар), сыртқы ортаньң қарсылығы
(құмда, қарда, суда жүгірулер т.б.) ... 2 Өз ... ... жаттығулары (аспа темірде тартылу, еденнен итерілу, отырып тұрулар,
секірулер т.б.). Дене тәрбиесі тәжірибесінде ... көп ... ... ... бар: ... күш салу әдісі. Қайталап күш салу ... ... күш салу ... және оны ... ... ... ... - адамның
белгілі бір уақыт аралығында кеңістікте жылдам қозғалған әрекеті. ... ... ... ... 1 ... және ... ... әрекеті
жылдамдығы. 2 Жалғыз қимыл жылдамдығы. 3 ... ... ... ... ... ... негізгі бөлімінде, орталық ... ... ... ... ... ... Қимыл жиілігі жылдамдығын
дамыту үшін қайталау, өзгермелі орындау, ... ... ... ... және оны ... әдістемесі. Төзімділік, анықтау әдістері,
түрлері. Адамның ... ... ... ... орындай алу қабілетін
төзімділік дейміз. ... ... тузу және ... ... екі әдісі
бар. Төзімділіктің екі түрі бар: жалпы және ... ... ... ... ... ... энергиямен қамтамасыз ету жағынан төзімділік: аэробты,
анаэробты және аралас ... деп үшке ... ... ұзақ және ... қарқында орындалатын қозғалмалы ойындар,
біртіндеп ұзаратын қашықтыққа 300, 500, 700, 1000 ... ... ... ... мен ... ... өту т.с.с. Ақырын және орта ... ... 2-3 ... ... ... 3-5 ... ... Жоғары мектеп оқушыларына кросс дайындықтары, 3-5 шақырымға ... 5 ... ... ... және қайталап жүгіру жаттығулары
қолданылады.
Ептілік және оны ... ... ... кеңістікте үйлесімді
қозғала алуын, жаңа күрделі қозғалысты тез меңгере алуын, ... ... өз ... тез ... құра алу ... ... ... Ептілікті тәрбиелеудің негізгі амалдары: жаңа немесе жаңадан пайда
болған элементттері бар ... ... ... ... ... Жақсы үйренген жаттығуларды қайталау ептілікті
дамытпайды. Сондықтан ... ... дене ... ... 1-2 жаңа
жаттығу немесе бұрын үйренген жаттығудың элементтерін жаңалап үйретіп
отыруы ... ... ... ... сабақтың бірінші жартысында
өткізген дұрыс, ... ... ... ... бастағанда ол жаттығулар аз
нәтиже береді. Ептілікті дамыту әдістері: қайталау, ойын, жарыс әдістері.
Икемділік және оны ... ... ... ... үлкен
амплитудамен орындай алу қабілеттілігін ... ... ... және енжар болады. Икемділікті дамытудың ... ... ... Ол ... ... ... ... қарапайым созылу,
серіппелі созылу, сермеу, дене қалпын ұстау, сыртқы ... ... ... ... ... негізгі жолы қайталау әдісі. Сонымен
бірге ойын, жарыс, шеңберлі орындау әдістері қолданылады.
Өзін-өзі бағалауға арналған тапсырмалар:
1. Дене ... ... ... Күш, ... түрлері.
3. Күшті дамыту амалдары мен әдістері.
4. Жылдамдық, оның түрлері.
5. Қарапайым қозғалыс жылдамдығы, оны дамыту.
6. Күрделі ... ... оны ... ... ... ... мен ... жиілігі.
8. Жас ерекшеліктеріне байланысты жылдамдықты дамыту.
9. Төзімділік, оның түрлері.
10. Аэробты төзімділік, дамыту ... мен ... ... ... ... ... амалдары мен әдістері.
12. Ептілік және оны дамыту әдістемесі.
13. Икемділік, оның ... ... ... ... мен ... негізгі (1-10(
қосымша (2,4,6(
Дәріс 6: «Мектеп жасындағы оқушылардың дене тәрбиесінің негіздері»
Дәрістің ... ... ... ... дене ... білу.
Тақырып бойынша сұрақтар:
1. Мектеп жасындағы балалардың дене тәрбиесінің маңызы мен міндеттері.
2. Мектеп жасындағы балалардың жас ... ... ... мен дене ... ... ... мазмұны:
Мектеп жасындағы балалардың денсаулығына, дене қуаты дайындығына,
өмірге қажет әр түрлі ... ... мен ... ... ... ... өте зор. ... жасындағы оқушылардың дене тәрбиесінің
міндеттері: сауықтыру міндеттері, ... беру ... ... ... 1. ... ... ... шеберлігі мен дағдысын қалыптастыру
және жетілдіру. Оқушылардың қалыптастыру керек қозғалыс ... ... ... бес ... ... ... 1968): 1) адамға
кеңістікте қозғалуға көмектесетін қозғалыс шеберлігі мен ... ... ... суға ... ... ... 2) адам қозғалғанда оның ... ... дене ... мен ... дағдылары. Олар: негізгі
тұрыс, бастапқы қалып, әр түрлі дене ... ... ... және ... 3) әр ... қозғалыстарды спорттық құралдармен
орындау дағдылары. Олар: ... ... ... ... ... 4) қол, аяқ ... дененің
басқа мүшелерінің қозғалыстарымен үйлестіре басқара білу дағдылары. Олар:
аунап түсулер, ... ... ... ... тірелулер, тепе – теңдік
сақтаулар; 5) Қолдан жасалған кедергілерден өтуді қамтамасыз ... ... ... ... Олар: тіреле секірулер, өрмелеулер,
ұзындыққа және биіктікке секірулер;
2. Дене ... мен ... ... ... білімді қалыптастыру.
Оқушылар білуі керек: 1) дене ... ... ... ... 2) ... ... ... дене тәрбиесі жаттығуларының
әсерін; 3) өз бетімен жаттықтырулардың ережелері мен әдістерін; 4) ... ... ... ... өзін - өзі ... тәсілдерін; 5) жанұядағы дене тәрбиесінің рөлін;
Мектеп жасындағы балалардың жас ерекшеліктеріне байланысты дене дамуы
мен дене қуаты дайындығы. Ғалымдардың дәлелдеулерінше осы ... ... ... - ... дене дамуы. Балалардың бойы мен салмағына
қарап олардың өмір сүру ... мен ... ... бала ағзасына жағымды,
жағымсыз әсерін білуге болады. Балалардың бойы мен ... ... ... ...... ... – қоғамдық
көрсеткіш болып табылады.
Мектеп оқушыларынан жылына екі рет, қыркүйек, мамыр айларында алынатын,
олардың дене қуаты дайындығы деңгейін ... ... ... ... бойынша оқушылардың дене қуаты қасиеттерінің даму деңгейін
анықтап, ... ... ... ... ... Бұл ... жаттығулары қарапайым және дене қуаты деңгейі туралы көп ақпараттар
береді. 1. 1000 м ... ... ... ... ... ... 2. 10 м 5 рет қайталап жүгіру. ... ... ... ... ... ... 3. Кермеде тартылу (ер балалар). Сынақ
жаттығуы қол мен иық ... күш ... ... ... ... ... ... (қыз балалар). Сынақ жаттығуы қол мен иық деңгейінің
статикалық күш төзімділігін бағалауға ... 5. ... ... ... сек бойы ... ... ... жаттығуы кеудені көтеру бұлшық еттерінің
күшін бағалауға арналған. 6. Отырған қалыптан ... ... ... жаттығуы
омыртқа мен жамбас-сан буынының икемділігін өлшеуге арналған.
Өзін-өзі бағалауға арналған тапсырмалар:
1. Мектеп жасындағы балалардың дене ... ... ... беру ... оған ... Мектеп жасындағы балалардың жас ерекшеліктеріне байланысты дене
дамуы.
4. Оқушылардың дене қуаты дайындығы
Әдебиет: негізгі (1-8(
қосымша (2,4,6(
Дәріс 7: «Сабақ - мектептегі ... оқу ... ... ... дене ... ... ... тәрбиесі сабағының мазмұны, құрылымын және сабақ өткізу негіздерін
студенттерге үйрету.
Тақырып бойынша сұрақтар:
1. ... дене ... ... ұйымдастыру түрлері.
2. Дене тәрбиесі сабағы, сабақтың құрылымы мен мазмұны.
3. Дене ... ... ... ... ... ... ... нашар оқушылармен дене тәрбиесі жұмысын жүргізу.
Тақырыптың қысқаша мазмұны:
Мектеп оқушыларының дене тәрбиесі және спорт ... ... екі ... жүргізіледі. Ол дене тәрбиесі сабағы және ... ... деп ... Дене ... үрдісін орындайтын негізгі
түр – дене тәрбиесі сабағы. Дене тәрбиесі сабағы мұғалімнің басшылығымен,
арнайы мемлекеттік бағдарлама, белгіленген ... ... ... ... ... ... ... жүргізіледі.
Жаттықтыру жұмыстары оқушылардың қозғалыс белсенділіктерін жоғарылату,
денсаулықтарын нығайту, дене жаттығуларына деген ... ... ... ... қанағаттандыру мақсатында төмендегідей
топтарға бөлініп жүргізіледі. ... 1. Күн ... ... ... 2. Сыныптан тыс дене тәрбиесі және спорт ... 3. ... дене ... және ... ... 4. Жанұяда орындалатын дене
тәрбиесі ... ... ... білім беретін мектептерде басқа пәндермен ... ... ... аптасына үш рет жүргізіледі. Дене ... ... ... ... мазмұны және сабақтың құрылымы
деген екі түрі болады.
Мұғалімнің сабақ өткізуге дайындалуы. ... ... ... ... ... ... Дайындық 12 түрлі дайындық іс-
әрекеттері арқылы орындалады.
Барлық сабақтар ... ... ... және ... ... ... үлкен топқа бөлінеді. 1. Пәндік сабақтардың негізгі бөліміне оқу
бағдарламасында берілген бір ... ... ... ... кіргізіледі.
Мысалы, шаңғы спорты, гимнастика, спорт ойыны ... ... 2. ... бір ... негізгі бөліміне әртүрлі спорт түрлерінің негізгі
жаттығулары кіргізіледі. ... және ... ... ... байланысты оқу, жаттықтыру, бақылау, құрастырылған сабақтар
деп бөлінеді.
Денсаулықтары және дене қуаты ... ... ... ... үш ... ... негізгі, дайындық және арнайы. ... ... ... ... ... ... нығайту, тыныс
алу органдарының жұмыстарын жақсарту, ағзаны ... дене ... ... дене ... жаттығулары арқылы ... ... ... ... ауырудан әлсіреген дене ... ... ... ... ... теориялық білім беру
және қимыл ептілігі мен дағдысын меңгеру жұмыстары ... ... ... ... ... дене ... ... ұйымдастыру түрлері.
2. Сабақтарды дене тәрбиесі бағыты бойынша ... ... ... мен ... ... ... Дене тәрбиесі сабағының құрылымы мен мазмұны.
5. Дене тәрбиесі сабағының бөлімдері, сипаттама.
6. Дене ... үй ... оның ... Дене ... ... ... ... Денсаулығы нашар балалардың дене тәрбиесі.
9. Денсаулығы нашар балалармен ... ... ... ... (1-8(
қосымша (1,2,4,6(
Дәріс 8: «Дене тәрбиесі сабағын педагогикалық бақылау, ... ... дене ... ... ... ... ... оны
ұйымдастыру жолдарына студенттерді үйрету.
Тақырып бойынша сұрақтар:
1. Дене ... ... ... Дене ... ... ... мөлшерлеу.
3. Сабақты талдау, бағалау
Тақырыптың қысқаша мазмұны:
Дене тәрбиесі сабағының тығыздығы, ол оқушыларға мұмкіншілік болғанынша
көбірек жаттығулар орындату, оларды бос, тыныштық ... көп ... ... мен ... ... ... жалпы және қозғалтушы
тығыздығы болады. Сабақтың бүкіл ұзақтығы кезінде педагогикалық тұрғыдан
дұрыс пайдаланылған уақытты ... ... ... ... ... ... пайдаланылған уақытқа жататындар: дене тәрбиесі жаттығуларын
орындау, мұғалімді ... ... ... ... ... ... өтер ... дайындау, тынығу және т.б. ... ... ... ... ... ... сабаққа кешігуі,
снарядтарға ауысқан кездерде болатын ұзақ бос тұрып қалушылықтар, тәртіп
бұзуға байланысты ... ... ... ... мұғалімнің
спорт залдан себепсіз шығуы және т.б.
Сабақтың жалпы үзақтығы кезінде дене ... ... ... ... қозғалтушы тығыздық дейміз. Қозғалтушы тығыздық сабақтың
негізгі бір өнімділігін. сапасын ... ... ... ... ... ... анықтау, тамыр соғысын өлшеу,
тіркеу хаттамасын ... Ол үшін ... ... ... дене
тәрбиесі сабағында орташа үлгіретін бір оқушының тамыр соғуын әрбір 3-5
минут ... 9-16 рет ... ... ... ... ... 3 минут
сайын тамыр соғысын өлшеулер орындалып, хаттама ... ... ... кейін біз алынған мәліметтер бойынша оқушы ... ... ... қисық сызықтары графигін сызамыз.
Дене тәрбиесі мұғаліміне педагогикалық талдау және бағалау екі ... ... ... Бірінші - өзінің сабақ беруін, қандай дәрежеде ... ... ... мәселелерге назар аудару керек екенін білу. ... ... ... ... талдау, бағалау. Қазіргі кезде мектеп
мұғалімдері білетін бірнеше педагогикалық сабақ талдау әдістері бар, ... ... ... ... ... бірі дене тәрбиесі сабағының
гистограммасы ең бір оңай, дене ... ... ... ... ... ... ... арналған тапсырмалар:
1. Дене тәрбиесі сабағының тығыздығын анықтау.
2. Тығыздықтың түрлері, анықтау жолдары.
3. Сабақта жүктемені мөлшерлеу.
4. Жүктемені мөлшерлеу хаттамасын толтыру.
5. Жүктеме қисық ... ... ... Дене ... ... педагогикалық талдау.
Әдебиет: негізгі (1-8(
қосымша (1,2,4,6(
Дәріс 9: «Мектептегі дене тәрбиесі жұмысын жоспарлау»
Дәрістің ... дене ... ... жоспарлау түрлеріне,
жолдарына студенттерді оқыту, үйрету.
Тақырып бойынша сұрақтар:
1. Дене тәрбиесі жұмыстарының жалпы жылдық ... Оқу ... ... ... ... Тоқсандық және әрсабақтық оқу жоспары.
4. Сабақтың жоспар – конспектісі.
Тақырыптың қысқаша мазмұны:
Жалпы білім ... ... ... ... ... ... және спорт жұмыстары жоспары және дене тәрбиесі сабақтарының
жоспары деп ... ... Оны дене ... ... оқу ... ... құрастырады. Жалпы жылдық жоспар мынандай бөлімдерге
бөлінеді: 1. ... ... 2. Оқу ... 3. Күн ... тәрбиесі сауықтыру шаралары. 4. Сабақтан тыс уақыттардағы спорттық
көпшілік жұмыстары. 5. Үгіт- насихат жұмыстары. 6. Дәрігерлік ... ... ... 7. ... ... Осы дене тәрбиесі және
спорттық жұмыстардың жылдық жоспарын жалпы білім беру ... ... ... ... ... директоры бекітіп, оның жұмыстарын ұжым
кеңесі, барлық ұжым ... ... ... ... ... дене тәрбиесі сабағының жоспарлары төрт түрге ... ... ... ... жылдық жоспар кестесі. 2. ... ... 3. ... ... 4. Жоспар-конспект.
Өзін-өзі бағалауға арналған тапсырмалар:
1. Дене тәрбиесіндегі жоспарлау.
2. Мектептің оқу бағарламасы.
3. Дене тәрбиесі жұмыстарының ... ... ... ... Оқу ... ... ... графигін құрастыру.
5. Тоқсандық оқу жоспары, оны құрастыру технологиясы.
6. Әрсабақтық оқу жоспары.
7. Сабақтың ...... оны ... негізгі (1-8(
қосымша (1,2,4,6(
Дәріс 10: «Дене тәрбиесі жұмысындағы бақылау және есепке ... ... дене ... ... ... және еске ... студенттерге оқыту.
Тақырып бойынша сұрақтар:
1. Бақылау және есепке алу ... ... ... ... және ... алу ... ... дене мәдениеті ұжымы.
Тақырыптың қысқаша мазмұны:
Дене тәрбиесі жұмысын дұрыс жақсы ұйымдастыру ... ... ... ... ... жұмыстарды бақылау және есепке алуға, тіркеу
жүргізуге өте ... мән ... ... ... ... алу, ... оқу
және сыныптан тыс жұмыстардың дұрыс орындалғанын білуге, оқу үлгірімін
бақылауға көмектеседі. ... ... ... алу мен ... ... ... Олар: алдын - ала есепке алу, ағымдық есепке алу ... ... алу. ... алу ... ... ... негізгі
түрлерінен басқа статистикалық, бухгалтерлік, қолма-қол ... ... ... есеп алу ... мектеп сынып журналы болып есептеледі.
Сыныптан тыс жұмыстарды есепке алу, олардың орындалуын ... ... ... ... жүргізіліп, орындалғаны туралы белгілер қойылып
отырылады. Есепке алу және ... ... дене ... мамандарының
саны, разряд орындағандар саны, спорт түрлерінен ... ... ... орындалуы туралы мәліметтер, құрал-жабдықтар саны ... ... ... ... ... ... ... көптеген жұмыстардың құжаттарын сауатты дұрыс жүргізу, толтыру,
мектепке келген ... ... ... ... білу мақсатында біз
барлық мектептегі жоспарлау, бақылау, есепке алу құжаттарын жеті ... ... ... ... ... ... ... мен оқушылар. Дене
тәрбиесі жұмыстарын ұжым мүшелері сайлаған кеңес ... Ұжым ... ... ... ... ... жұмыстарын белгілейтін, ұйытқы
болатын, жүргізетін дене тәрбиесі мұғалімдері. Дене ... ... ... ... ... тоқсандық жұмыс жоспарларын дұрыс ойластырып,
құрастыруы қажет. Әрбір ай ... ... ұжым ... ... ... ... орындалуы, адамдардың жауапершіліктері қатаң
бақылануы, ... ... ... ... ... дене ... барлық құжаттарын дайындайтын дене тәрбиесі мұғалімі сауатты,
білікті маман болуы ... ... ... ... жиналысында мұғалімдер мен оқушылардың
арасынан дене ... мен ... ... бар, ... адамдар кеңес
мүшелері болып сайланады. Кеңес құрамы 7-10 адам. Кеңес мүшелері ... ... ... ... ... Дене ... ... жанынан
көпшілік дене тәрбиесі, спорт шаралары, дене ... ... ... және ... ... ... құрылады.
Өзін-өзі бағалауға арналған тапсырмалар:
1. Мектептегі бақылау және есепке алу жұмыстарын ұйымдастыру.
2. Мектептің дене мәдениеті ұжымы, жұмыс сипаттамасы.
3. ... ... алу және ... ... Үлгі ... берілген есепке алу құжаттары, оны жүйелеу.
Әдебиет: негізгі ... ... 11: ... ... ... тыс және күн ... ішіндегі
дене тәрбиесі жұмыстарын ұйымдастыру»
Дәрістің мақсаты: студенттерді сыныптан, мектептен тыс және күн тәртібі
ішіндегі дене тәрбиесі жұмыстарын ұйымдастыруға ... ... ... ... тыс ... ... ұйымдастыру.
2. Сыныптан тыс жұмыстарды жоспарлау.
3. Күн тәртібі ішіндегі ... ... ... тыс дене ... мен ... ... ... қысқаша мазмұны:
Мектептегі сыныптан тыс спорт, көпшілік спорт жұмыстарын ұйымдастыру.
Жалпы білім беру ... ... дене ... және ... көп жылдық тәжірибесі әрбір мектептердегі дене ... ... ... ... түрі - ... тыс өткізілетін спорт,
көпшілік спорт және сауықтыру дене тәрбиесі жұмыстары екенін көрсетті.
Сыныптан тыс ... ... ... ... 1. ... ... ... (секциялар). 2. Мектептегі
жаттықтырулар ұйымдастарылған ... ... ... жарыстар. Спорт
түрлерінен өткізілетін жарыстарға оқушылардың тұрақты айналысып жүрген
спорт түрлерінің жарыстары ... Ол ... ... ... ... ... жолдастық кездесулер, аудандық, ... ... ... т.б. ... 3. ... сынама
сынақтарына дайындық және сынама нормаларын тапсыру шаралары. 4. ... ... ... көпсайыс. Президенттік көпсайыс спорт түрінің
жарыстарына дайындық және оған ... ... ... ат салысуы керек.
5. Спорт түрлерінен өткізілетін жарыстар. Оқушылар арасында кең ... ... ... ... жарыстары. 6. Туристік жорықтар,
саяхаттар. ... ... ... жергілікті жердегі тарихи
орындарға, табиғаты ... ... ... өзен, көлдерге бару, танысу,
көру мақсатында бір, екі, үш одан да көп ... ... ... ... кездерінде оқушылар ұзақ ... жүк ... ... ... өту, ... ... ... от жағу, тамақ пісіру ж.т.б. жорық
дағдыларын ... 7. ... ... Оқушылар мен мұғалімдерге
арналған, денсаулықтарын нығайту, дене ... ... ... ... ... ... 8. ... мерекелері. Оқу
жылының ортасында, аяғында спортты ... дене ... ... ... ... ... ... мақсатында жүргізілетін
спорт кеші.
Жалпы білім беретін мектептерде ... тыс ... ... ... ... ... байланысқан екі бағытта: ... ... ... ... ... ... жетілдіру бағытында жүргізіледі.
Сыныптан тыс спорт, көпшілік спорт жұмыстарын жоспарлаудың негізгі
жоспарлау құжаты - көпшілік спорт ... ... ... жоспары.
Бұл жоспарды құрастырған кезде ауданның, қаланың жоспарын есепке ала отырып
жасау керек. Жоспарды ... оқу ... басы ... айында
өткізілетін жарыстардан бастап, оқу жылының аяғы мамыр айындағы қорытынды
спорт мерекесіне дейінгі барлық ... ... ... ... Спорттық
шаралар рет – ретімен өздерінің жүргізілетін ... ... оқу күні ... жүргізілетін дене тәрбиесі – сауықтыру
шаралары: сабаққа дейінгі ... ... ... ұзартылған үзіліс
кезіндегі дене тәрбиесі жаттығулары мен қозғалмалы ойындар.
Бұл жұмыстарды ... ... ... ... ... ... ... денсаулықтарын нығайтылады,
қимылдары жетілдіреді, әдемілендіреді, ... ... ... ақыл – ой және ағзаның жұмыс қабілеттіктері жақсарады, тәртіпке
және ұйымшылдыққа ... ... ... тыс дене тәрбиесі және спорт жұмыстарын мектеп ұжымы
оқушылардың ата-аналарымен бірігіп, ... ... ... білім беру
басқармалары ұйымдастырады. Мектептен тыс дене тәрбиесі ... ... ... ... ... ... Ол ... балалар
және жасөспірімдер спорт мектебі, жаздық сауықтыру лагерлері, еңбек
сауықтыру ... ... дене ... ... ... ... бассейіндер, спорт базалары, жергілікті тұрғын ... ... ... Бұл ... тыс ... оқу және ... тыс
жұмыстарды толықтырады. Жаттықтыру түрлері әртүрлі ... ... ... таңдауға балалардың мұмкішіліктерін кеңейтеді.
Мектептен тыс мекемелер көптеген ... ... ... ... мекеменің өз педагогикалық ұжымы ... Әр ... ... ... ... оқушыларды үйрету, жетілдіру, тәрбиелеу
жұмыстарын тиімді ұйымдастырады. ... ... ... ... ... бойынша балаларды оқыту, ... ... ... аты ... мекемелердегі жұмыстар екі бағытта, ұйымдастырыла
жүргізіледі:
1. Арнайы ... Ол ... - ... түрлері бойынша ... жету ... Бұл ... ... ... ... ... дене қуаты дайындығы жоғары, тұрақты оқушылар
контингентімен жұмыс істейді. Ол ... ... ... ... ... ... ізбасарлар спорт мектебі ... ... ... ... (ЖСШМ), спорттық ... ... ... ... ... бағыты. Бұл бағыттағы жұмыстар балалардың
қозғалысқа деген табиғи қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін жүргізіледі. Ол
бағытта жұмыс ... ... ... олар денсаулықтары
жақсы, белгілі бір уақытта топтың құрамдары ... ... ... ... Ол бағыттағы мекемелер: жазғы сауықтыру лагері, еңбек сауықтыру
лагері, стадиондар, су станциялары, жас ... ... ... мен ... сауықтыру кешендері, мәдени демалыс парктері, ... ... ... ... Мектептегі сыныптан тыс дене тәрбиесі және спорт жұмыстары.
2. Сыныптан тыс дене тәрбиесі жұмыстарын ұйымдастыру.
3. Күн ... ... дене ... ... жұмыстар
4. Сыныптан тыс жұмыстарды жоспарлау.
5. Мектептен тыс дене тәрбиесі және спорт жұмыстары.
6. Балалар жасөспірімдер спорт мектебі.
7. ... ... дене ... ... негізгі (1-12(
қосымша (1,2,4,6(
Дәріс 12: «Оқушы және студент жастардың дене тәрбиесі»
Дәрістің мақсаты: студенттерді ... ... ... ... оқып жатқан оқушы, студент жастардың дене тәрбиесі ... ... ... ... оқу орнындағы студенттердің дене тәрбиесі, мақсаты мен
міндеттері, оларды ұйымдастыру.
2. Дене тәрбиесі сабақтарының түрлері мен мазмұндары.
3. Жоғарғы оқу ... дене ... ... мен спорт клубының
жұмыстары.
4. Арнайы орта оқу орындарының колледжердің оқушыларының дене тәрбиесі.
5. Кәсіптік техникалық училищелердігі дене тәрбиесі және спорттық
жұмыстары.
Тақырыптың ... ... жас ... ... ... қалыптасуына, жан-жақты жетілуіне
жоғары оқу орнында оқыған уақыты өте ... әсер ... ... ... ... ... оқу –тәрбие жүйесіндегі әртүрлі пәндер
қатарындағы дене тәрбиесі пәні мен спорттық-сауықтыру ... ... зор. ... оқу орнындағы дене тәрбиесінің мақсаты - жоғарғы дәрежелі
мамандардың жан-жақты ... өз ... ... ... әсер ... оқу үрдістері денсаулық күйлеріне, дене ... ... ... ... ... ... Дене тәрбиесі жұмыстарын орындау жоғары оқу ... ... ... мен ... ... ... Оқу ... және оқу
бағдарламасы негізінде оқу үрдісін ... ... дене ... ... табылады. Көпшілік–сауықтыру және спорттық жұмыстарды дене
тәрбиесі кафедрасы оқытушыларымен бірігіп оқу орнының ... ... оқу ... дене ... ... мен жұмыстары барлық ... ... ... Ол ... ... ... ... оқу
және жаттықтыру сабақтары, өз беттерімен жаттығулар, күн тәртібі ішіндегі
дене ... ... және ... ... ... ... оқу сабақтары түрлеріне, сабақтың бағдарлама,
оқу жоспары, кестесі арқылы өтуіне ... ... ... оқу ... оқу ... негізінде оқу кестесін құрастыру, ... ... ... белгілеу, сабақтың дұрыс жүргізілуін, ... ... ... ... ... дене тәрбиесі
кафедрасының міндеті. Өз бетімен жаттықтыру ... ... ... ... ... спорт клуб, дене тәрбиесі кафедрасының
оқытушыларымен біріге тізе қосып ... ... ... ... түрлерінен разрядтар, атақтар беру, Республикалық жоғары оқу орындары
арасындағы жарыстарға құрама команда дайындау, жарыстарға апару оқу ... ... ... ... дене ... ... түрлері. Жоғары оқу орнындағы
дене тәрбиесі сабағы мен жұмыстары ... оқу ... ... жүргізіледі.
Ол жұмыстар мынандай түрлерге бөлінеді: оқу және жаттықтыру сабақтары, өз
беттерімен жаттығулар, күн тәртібі ... дене ... ... және спорт шаралары. Бұл дене тәрбиесі жұмыстарының ... ... ... ... ... ... отырады.
1 Дене тәрбиесі жұмыстарының негізгі түрі – оқу ... ... Оқу ... ... ... оқу ... кіргізіліп,
оқу үрдісінің 1-2 курстарында жүргізіледі. Сабақты дене ... ... ... Дене ... сабақтары үш түрлі ... ... ... ... дене тәрбиесі сабақтары, спорттық
педагогикалық жетілдіру жаттықтырулары, арнайы медициналық ... деп ... ... ... дене тәрбиесі сабақтарына дәрігерлік байқаудан
өтіп, денсаулықтары және дене қуаты дайындығы тексеріліп, негізгі ... ... ... ... ... Дене ... сабағы
жетісіне екі рет өткізіледі. Оқу ... ... ... ... ... ... ... жүргізіледі. Оқу
бағдарламасын Білім және ғылым ... ... ... ... ... және ... деген екі бөлімге ... ... ... мағлұматтар берілсе, бағдарламаның іс-тәжірибе
бөліміндегі материалдар мазмұны, спорт түрлерінің жаттығулары ... ... ... ... ... ... Спорттық педагогикалық жетілдіру жаттықтырулары. Ол сабақтар
түріне студенттердің әртүрлі спорт түрлерінен жаттықтырулары кіргізіледі.
Жаттықтырулар ... ... ... ... ... түрлерінен
жоғарғы жетістіктерге жетулеріне бағытталған. Жаттықтыру ... ... ... ... ... негізгі топқа жатқызылған
студенттер ... ... ... ... жаттықтыру кестесі, арнайы бөлінген ... ... ... ... жылдық күнтізбелік жарыстар жоспары арқылы
өз спорт түрлерінен жарыстарға қатысып, спорт дәрежелерін орындайды. Спорт
түрлерімен тұрақты ... оқу ... ... ... оқу ... орындаған студент спортшылар негізгі топтардағы
оқу сабақтарынан босатылады. Олар оқу семестрі басындағы ... ... ... түрінен жаттықтыруға қатысуына рұқсат қағазын, бапкерінің
аты-жөнін, жаттықтыру өтетін жерінің адресін, ... ... ... ... қажет. Оқу бағдарламасымен, сынақ нормаларымен,
теориялық ... ... ... ... негізгі топтағы
оқытушының талап ... ... ... оқу ... ... ... отыруға міндетті. Семестр аяғындағы сессия кезінде
бапкерінен ... ... ... ... ... жарыстарындағы
орны, орындаған разрядтары туралы мөр басылған, қол ... ... ... тиісті. Студент спортшыға дене тәрбиесінен сынақты негізгі
оқу тобындағы дене ... ... ... ... ... медициналық топтардағы сабақтар. ... ... ... дәрігерлік комиссия денсаулықтары нашар деп таныған,
тұрақты ... ... ... ... ... Оларға сабақтар
негізгі оқу тобынан бөлек уақыттарда жүргізіледі. Оқу ... ... оқу ... ... ... ... сабақты арнайы
дайындықтан өткен дене тәрбиесі кафедрасының оқытушылары жүргізеді.
Осы сабақтарға қатысқан, оқу бағдарламасының нормаларын, ... ... дене ... әрбір семестрлерде сынақ қойылып
отырылады.
2 Өз ... ... ... ... өз ... бос уақыттарында жүргізіледі. Ол жаттықтырулар спорт ойындары
түрлері: волейбол, футбол, баскетбол, хоккей; жүгіру ... ... гир ... ... ойын ... ... мүмкін. Дене тәрбиесі
кафедрасының оқытушылары мен спорт клуб қызметкерлері әдістемелік ... ... ... ... ... ... Дұрыс жүргізілген өз
бетімен жаттықтыру түрлерінің маңызы өте зор.
3 Күн ... ... дене ... ... ... ... күн тәртібіндегі гимнастикалық жаттығулар т.б.
қозғалыс түрлері.
4 Көпшілік-сауықтыру және ... ... ... ... ... денсаулық топтары, жүгіруді жақсы көрушілер топтары,
спорттық мерекелер, спорт ... ... ... ... ... ... ... (саяхатқа шығу, жорықтар, таза ... ойын ... суға ... ... әртүрлі сауықтыру шаралары,
спорттық сауықтыру легерлеріндегі сауықтыру, дене жаттығулары ... орта оқу ... ... ... ... ... дене тәрбиесі жаттығуарымен тұрақты ... ... ... ...... ... ... білу
қабілеттілігін қалыптастыру. Колледждегі дене тәрбиесі ... ... ... оқу орнының оқу кестесі бойынша
жүргізілетін оқу ... ... ... ... спорт түрлерінен жаттықтырулар, ... ... ... өз беттерімен орындайтын дене тәрбиесі жаттығулары мен спорт
түрлері, ... мен ... ... ... ...... семестр кезінде бір рет өткізілетін «денсаулық күні». Негізгі ... дене ... ... ... екі рет, төрт ... барлық
оқу курстерінде, оқу орындарын бітіргенше өткізіледі.
Жоғарғы дәрежелі кәсіптік жұмысшылар дайындайтын кәсіптік техникалық
училищелер өздерінің оқу ... ... оқу ... ... Оқу ... бірі дене ... ... Кәсіптік техникалық
ущилищелердің барлық дене тәрбиесі жұмыстары Қазақстан мемлекетінің ... ... ... бекіткен жоғарғы және орта кәсіптік ... ... дене ... ... оқу бағдарламалары
бойынша жүргізіледі. Оқу күн ... ... ... ... сәттері, кіріспе гимнастика және «спорт сағаты» жүргізіледі.
Сабақтан тыс уақыттарда спорт түрлерінен ... ... ... ... ... ... сынама сынақтарына дайындық
жұмыстары жүргізіледі.
Әдебиет: негізгі ... ... 13: ... және ... ... адамдардың дене тәрбиесі»
Дәрістің мақсаты: Ересек және үлкен жастағы адамдардың дене тәрбиесі,
оны ұйымдастыру туралы студенттерге білім беру.
Тақырып бойынша сұрақтар:
1. ... және ... ... ... дене ... ... ... әлеуметтік маңызы мен міндеттері.
2. Ересек адамдардың еңбек қызметтері кездеріндегі дене тәрбиесі.
3. Ересек орта және үлкен жастағы адамдармен күнделікті тұрмыс жағдайында
сауықтыру ... ... ... ... және ... ... ... дене тәрбиесі адамдардың дене
тәрбиесінің әлеуметтік маңызы мен ... ... ... ... және ... ... 17-21 ... кезінде алады. Оқуларын
аяқтаған, армия қатарында Отан ... ... ... ... ... ... қызметтеріне кіріседі. Осы кезеңде еңбекшілер мен
қызметшілердің еңбек қызметтері мен ... ... әсер ... ... ... өте зор. Ол ... мәселелерде айқын
көрінеді.
1 Еңбек етудің қандай ... ... ... дене ... күштерін жұмсап шаршайды, жұмысқабілеттіліктері төмендейді. Осы
кезде дене тәрбиесі амалдары көмегімен шаршаған адам ағзасын тез ... ... ... ... Көптеген еңбек түрлері арнайы дене қуаты дайындығын керек етеді.
Ол дайындықтар арнайы ... және дене ... ... ... ... сақтанғанымызбен ХХІ ғасырдың өзінде көптеген кәсіптік
аурулар бар. Дене тәрбиесі амалдары олардың алдын ... ... ... ... ... ... еңбек түрлерінде жұмыс істейтін
адамдарда қимыл тапшылығы – гиподинамия бар. Ол ... ... ... не
болмаса басқа бір дене қалпында тұрып істейтін ... Дене ... ... ... ол ... тапшылықтарының орнын толтырып, ... ... ... ... ... дене ... ... түрі, амалдары мен әдістері олардың ... ... ... ... жас ... ... ... болып бөлінеді:
30-кесте – Ересек, үлкен жастағы адамдарың жас ... ... ... ... |
|1 ... шақ |18 – 28 |18 – 28 |
|2 ... кез I ... |29 – 39 |29 – 34 |
|3 ... кез II ... |40 – 49 |35 – 44 |
|4 ... ... адам |50 – 59 |45 – 54 |
|5 ... ... адам |60 – 74 |55 – 74 |
|6 ... ... |75 – 90 |75 – 90 |
|7 ... өмір ... |91 жоғары |91 ... ... ... жас ... ... ... ... ғана емес,
биологиялық, қозғалмалы жасын да ескерген дұрыс. Қозғалмалы жасы ... ... ... мен ... күйі деңгейіне байланысты. Дене қуаты
дайындығын олардың әртүрлі дене ... ... ... ... ... ... ... деңгейі дәрігерлік тексерулер және
физиологиялық, спорттық жүктемелер беру арқылы бағаланады.
Дене тәрбиесінің міндеттері:
Жастық шақ, ересек кез – І ... ... ... ... ... ... деңгейіне жеткізу,
ағзаның жұмыс қаблеттілігін, ақылдылық қабілеттілігін ... ... ... мен ... ... ... қасиеттерін
дамыту;
- жеке өз бетімен жаттықтыруларға қажетті білім, біліктілік ... ... ... ... ... ... жоғарғы
спорттық жетістіктерге жетуге қызығушылықтарын арттыру.
Ересек кез – І-ІІ ... орта ... ... деңгейін, сыртқы әсерге ағзаның тұрақты бейімділігін
сақтау, ағзаның ақылдылық және дене ... ... ... ... ету және ... ... ... қажетті жігер-күші, дене
қуаты қасиеттерін, қимыл ептілігі мен дағдысын жоғары деңгейде ... ... және ... бос ... ... ... білімдерді тереңдету.
Үлкен жас, қарттық кезең:
- қозғалыс белсенділігін, ағзаның жақсы денсаулық деңгейін,
шығармашылық жас ұзақтығын ... ... ... ... ... тұрмыс жағдайларына керек қимыл ептілігі мен дағдысы
деңгейін төмендетпей тұрақты ұстау;
- дене ... ... ... ... ... ... ... туралы білімдерді тереңдету, сол арқылы жеке өз
беттерімен жаттықтырулар жасауға ... ... ... ... еңбек қызметтері кездеріндегі дене тәрбиесі
Негізгі дене тәрбиесі және спорттық жұмыстар адамдардың жұмыс істеген
ұжымдарында, мекемелерде, тұрған ... ... ... ... ... өздерінің құрған топтарымен және өз бетімен жеке
жүргізіледі.
Біздің ... ... ... ... жастағы адамдармен дене
тәрбиесі, сауықтыру дене тәрбиесі және ... ... ... әртүрлі мекемелердегі, оқу орындарындағы спорт клубтары,
ерікті спорт қоғамдары, кәсіподақ ... ... іске ... ... ... ... мүшелері оқу, ... ... ... ... ... ... Олар ... қоғамына мүше болған соң, дене ... ... ... деп
аталады. Ұжымды басқаратын, жұмыс ұйымдастыратын ұжым ... ... ... кезінде сайланады. Жиналыс жыл сайын өткізіліп төраға есеп
беріп отырады. Дұрыс жұмыс істемесе ... ... ... құқығына ие.
Дене тәрбиесі ұжымының жұмыстарының міндеттері:
- ұжым мүшелерінің санын көбейту;
- жаттықтырулар, денсаулық топтарын, жарыстар, саяхаттар, ... ... ... ... ... ұжымының құжаттары:
1. Жылдық жоспар.
2. Әрбір үш айға жоспарланатын жұмыс жоспары.
3. Істелген жұмыстарды ... алу ... ... ... ... ... Ұжым ... тізімі.
7. Статистикалық есептер.
8. Дене тәрбиесі мамандарын есепке алу кітабі.
9. Көпшілік дене ... және ... ... жылдық күнтізбе
жоспары.
10. Бес жылдық даму жоспары және т.б.
Еңбек қызметтері ... дене ... ... ... ... ... ... Ол дене тәрбиесіндегі зерттеулер еңбекті
ғылыми ұйымдастыру (ЕҒҰ) жүйесіне кіргізілген. ЕҒҰ жүйесінің ... ... ... мен ғылыми жаңалықтарды тұрақты қолдану, дамыту
арқылы еңбек өнімділігін жоғарылату, адамдардың денсаулықтарын ... ... ... ... ... ... ... дене тәрбиесі жұмыстарының төмендегідей түрлері
ұсынылады:
1. Кіріспе гимнастика. Жұмыс күнінің басында 4-9 ... 6-10 ... ... ... ... ... ... Сергектік сәттері. Жұмыс кезінде 2,5 сағаттан кейін, ағза ... 5-8 ... 6-8 ... ... ... ... ... Үзіліс кезінде 3-4 жаттығу, 1-2 минут уақытында
орындалады.
4. ... ... ... дене ... ... Мақсаты – тамақ
алдында бой жазу, қан тарату, тәбет ашу. 5-6 ... ... ... 3-4 ... уақытында орындау.
5. Денсаулық топтарындағы жаттықтырулар. Жетісіне 3 рет 1,5-2 ... ... Бұл ... негізінен жүгіру, шаңғы тебу,
жалпы дене дамыту жаттығуларын орындау түрінде жүргізіледі.
6. Жалпы дене ... ... ... жаттықтырулар.
Денсаулықтары мықты адамдарға арналған ... 3 рет, 2 ... ... ... жеңіл атлетика, гимнастика, спорттық
ойындар, ырғақтық гимнастика, жүгіру т.б.
7. Спорт ... ... ... ... ... денсаулықтары мықты жастар мен орта жастағы адамдар
қатысады. Спорт секциясы құрамы 10-15 адамнан тұрады.
8. ... ... ... ... ... жұмыс мазмұны демалыс
кездерінде 1-3 күндік жорықтар ... ... ... ... ... ... ... т.б. қозғалыс түрлерімен,
жолдарымен ұйымдастырылады.
9. ... ... орта және ... ... адамдармен күнделікті тұрмыс
жағдайында сауықтыру жаттықтыруларын ұйымдастыру
Спорттық жаттықтырудан сауықтыру ... көп ... ... жаттықтырудың негізгі мақсаты спорт түрлерінен жоғарғы
жетістіктерге жету ... ... ... мақсаты денсаулықты
нығайту және дене қуаты мүмкіншіліктерін жоғарылату болып келеді. Сауықтыру
дене мәдениетінің ... ... ... ... ... және дене
қуаты дайындығын жоғарылату. Денені сауықтыру әсері болу үшін адам жаттығу
орындаған кезде қан ... және ... алу ... ... ... ... ... энергия жұмсауы, тканьдарды оттегімен қамтамасыз
ететін ... ... ... істеуі қажет.
Сауықтыру жаттықтыруларының тиімділігі сабақтардың кезеңдері мен
ұзақтығына, ... ... ... түріне, жұмыс
тәртібіне, тынығу арасына байланысты. Сауықтыру жаттығулары адамға тиімді
әсер ету үшін ... ... ... ... ... ... ... мен қарқындылығын біртіндеп арттыру. Бұл мынандай
жолдармен іске асырылады:
- жаттықтырулардың бір жеті ішіндегі ... ... ... ... ... көбейту;
- жаттықтырудың тығыздығын жоғарылату. Бастапқы жаттығу кезінде 45-50%
болса, ағзаның бейімделгеніне байланысты 70-75% дейін жеткізуге ... ... ... ... ... жаттықтыруда қолданылатын амалдарды көбейту.
2 Қолданылатын амалдардың әртүрлілігі.
3 Сабақтардың жүйелілігі.
Дене тәрбиесі мен спорт саласының мамандарының ұсынулары бойынша орта
жастағы адамдар дене ... ... ... ... ... ... тарауларда айтылғандай аэробты жаттығуларды орындау кезінде
жүрек соғу ... аз, ... адам ... ... ... ... тұрады.
Жаттығушылар өз беттерімен жаттықтырулар жасаған кездерінде қалай жүктеме
беруді, ... ... және ... ... ... қажет. Олар
өздерінің жаттықтыруларын бақылау мақсатында жүктеме қарқындылығының
жоғарғы және төмен ... ... ... ... ... есептеу арқылы
анықталатын мынандай формуланы қолдануларына болады:
Тамыр соғысының төменгі шегін анықтау формуласы: 220 – адамның жасы х
0,6.
Тамыр соғысының ... ... ... ... 220 – адамның жасы х
0,7.
Жүктемені анықтаудың, мөлшерлеудің бірнеше жолдары бар. Ол ... ... ... ... ... Бұл жол бойынша адамның ... ... ... ... ... (%) анықтаймыз;
- жүрек соғу жиілігі арқылы жүктеме мөлшерін анықтау;
- жаттығуларды қайталау ... ... ... ... ... ... сезіну арқылы анықтау.
Сауықтыру бағытындағы дене тәрбиесі амалдарының сипаты
Сауықтыру бағытында дене тәрбиесі мен спорт ... ... ... ... ... ... циклділік жаттығулар алады.
Циклділік жаттығулар, жаттығу орындау кезінде көп ... ... ... ет ... жұмысқа кірістіруді керек ететіндіктен тыныс ... ... ... жүйесінің қызметін дамытады. Бұл жүйелердің ... ...... денсаулық кепілі. Қазіргі кезде адамдар арасында ... ... ... бағытталған циклді жаттығулар түрлері: жүру,
жүгіру, суға жүзу, шаңғы тебу және т.б. жаттығулар. Осы жаттығуларға, ол
жаттығулармен ... ... ... ... ... ... ... жүрісі дене тәрбиесі жаттығуларының
ішіндегі ең бір қарапайым түрі. Қимыл ... аз ... ең ... дене ... ... Жүру ... ... ет, жүрек-қан тамыры,
тыныс алу жүйесі жаттығады. Жүру арқылы жүйке ... ... ... ... ... ... ... сауықтыру жүрісінің мынандай
түрлері бар:
- ақырын жүру. Шапшаңдық 70 ... ... ... ... ... ... ... ауырулары: инфаркт, стенокардиямен
ауырған адамдарға ұсынылады;
- орта шапшаңдық 71-90 қадам/мин (сағатына 3-4км). Дені сау адамдарға
өте аз ... ... ... ... ... ... адамдарға ұсынылады;
- жылдам жүру. Қарқыны 91-110 қадам/мин (сағатына ... Дені ... ... әсерін береді;
- өте жылдам жүру. Қарқыны 111-130 қадам/мин. Бұл жүру түрі өте ... ... ... ... денсаулығы мықты, жаттықпаған адамдар
бұл қарқынмен ұзақ уақыт жүре алмайды.
Сауықтыру жүруінің әсері жүрек соғу жиілігімен ... ... ... ... әсер ... ЖСЖ ... жастағы адамдардың жоғарғы
ЖСЖ - нен 65-80 % мөлшерінде болуы ... ... ... ... ... тамыр соғу жиілігі болу керектігін ... ... ...... ... кезіндегі ер адамдардың тамыр соғу ... ... ... ... | |
| |20 – 29 |30 – 39 |40 – 49 |50 – 59 |60 – 69 ... |145-155 |135-145 |125-135 |110-120 |100-110 ... |140-150 |130-140 |120-130 |105-115 |95-105 ... |135-145 |125-135 |115-125 |100-110 |90-100 ... |130-140 |120-130 |110-120 |95-105 |85-95 ... ... үшін осы ... 5-7 соғуды қосу керек.
Жүрудің сауықтыру әсері болуы үшін үш негізгі ... ... жүру ... қарқыны, қашықтығы.
Сауықтыру жүруімен айналысқысы ... адам ... 3-5 ... сабақтарын орындауы керек. Бірінші күні 1,5 км жүруі, келесі
жаттықтыруларда ауыру сипаты мен жас ... ... 200-300 ... ... жүру ... 4,5-5,5 км ... ... Жаттықтыру ұзақтығы
бірінші сабақтарда 25 минут, біртіндеп 60 минутқа дейін ... ... ... ... ... соң ... ... жерлермен жүре
беруге болады. Жүру жаттықтыруларын бастаған кезеңдерде ақырын қарқынмен,
кеуде қысуы, жүрек тұсында ... ... ... бас айналулары болмаса
ақырындап жүру қарқынын тездете беруге болады.
Жаттығушылардың дене қуаты ... ... ... ... жүктемелерге бейімділігін Американың маманы К. Купер ұсынған
арнайы кесте арқылы тексеріп білуге ... ... Егер ... ... ... 45 минут уақытта жүріп өтетін жағдайға қол жеткізсе сауықтыру
жүгіру жаттығуына кірісуіне болады.
Сауықтыру жүгірісі. Жүгіру ағзаның барлық функцияларына, ... ... қан ... ... ... ет ... және ... әсер
етеді. Сауықтыру жүгірісінің спорттық жүгірістен ... ... ... атлетика мамандары сауықтыру жүгірісі кезіндегі
жылдамдық қарқыны 7-11 ... ... болу ... деп ... ... ... жынысына, жасына, денсаулық күйіне,
дене қуаты дайындығына байланысты әртүрлі болып ... ... ... ... ... ағзаның жаттықтыруға бейімделуін қамтамасыз
ететін біртіндеушілік ... ... ... ... ... қатаң
бақылау керек. Жүгіруді жаңа ... ... үшін ЖСЖ ... ... орта ... мен ... мықты адамдарға 130-140
соғу/минут, жастар үшін 150-160 соғу/минут болуы қажет. ... ... ... мен ұзақтығын бақылайтын қарапайым тәсіл ол – ... ... ... адамдар бір-бірлерімен әңгімелесе алса, онда бәрі
дұрыс, сол қарқында жүгіре беруге болады. ... қиын ... ... ... ... жүру ... ... дұрыс болады.
Бірқалыпты ақырын жүгіру кезіндегі энергия жұмсау ... 600 ... ккал ... ... ... жағу ... ... тамақтанумен
бірге артық салмақтан құтылудың бір ... ... ... келеді.
Сауықтыру жүгіруінің қарқыны жаттығушының жеке бас ... 1 ... 5-10 ... ... ... ... Жаттықтырудың
жалпы ұзақтығын 60 минутқа жеткізуге болады. Негізінде ағзаны жаттықтыру
және сауықтыру әсерін алу үшін 15-30 ... ... де ... ... жаттықтыруларының көптеген жолдары бар. Ол жолдардың бәрі адамның
жасына, жынысына, дене қуаты дайындығына байланысты, ... ... ... ... ... ... арқылы жүктемені дұрыс
мөлшерлеуге негізделген. Жүгіруге ... бар ... ... ... ... ... жаттығулары керек екені ... ... ... ... ... ... адамдардың денсаулық күйлері мен
дене қуаты дайындығы деңгейін Американ ғалымы К. Купер ұсынған 12 ... ... ... ... ... ... ... жүзу. Суға жүзу жаттықтыруларымен шұғылдану тұлға түзулендіреді,
бұлшық еттерді үйлесімді дамытады, ... алу және ... ... ... ... ... ... Судың,
ауаның температуралары әртүрлі болатындықтан адам ағзасын шынықтыру рөлін
де ... ... ... ... ... тік ... ... дене ауырлығы
қысымынан босайды), тура және ... жүзу ... ... жүзу ... тұлға түзуленеді, әртүрлі қисаюлар болса дұрыс
қалыптарға келеді.
Жүзу жаттығулары жүрек-қан тамыры жүйесіне өте ... ... ... ... дене ... ... ... еттер тобының үйлесімді қимылы,
терең, ретті ... алу ... ... ... ... систоликалық
көлемінің ұлғаюына әсер етеді. Жүзу кезіндегі жүрекке түсетін жүктеменің
жеңілдігі кәрі ... ... осы ... ... ... ... жүзу тыныс алу бұлшық еттері мен кеуде клеткасын дамытады. Тыныс
алу кезінде кеуде ... мен ... ... ... ... жұмыс істейді.
Тыныс алып, ауаны ішке сорған кезде судың кеудені қысу күшін, ауаны сыртқа
шығарған ... ... ... ... жеңу ... тыныс алу жүйесі жоғары
деңгейде дамиды.
Сауықтыруға арналған суға жүзу жаттықтыруымен ... екі ... ... ... ... жүзу ... техникасын
үйрену, жетілдіру түрінде жүргізіледі. Екінші кезеңде біртіндеп ... өту, ... ... ... ... ... ... Екінші кезеңдегі жұмыс адам суда 20-30 минут уақыт жүзе ... ... қана ... Суда жүзудің сауықтыру әсерінің ең ... ... ... жүзу ... ... 50 ... ... қашықтық қысқартылады. Жүзу кезіндегі жеңіл жүктеме жүрек соғу
жиілігі 120 ... орта ... – 130 ... үлкен жүктеме
140 соғу/минуттен аспайтын жұмыс істеу тәртібі болып есептеледі.
51-70 жастағы адамдарға жүктеме шектелген түрде берілуі керек. ... ... ЖСЖ 120-130 ... ... ... суға жүзу жаттықтыруларының әдістемесінің әртүрлі нұсқаларын
ұсынады. Ең негізгі мәселе жүрек-қан тамыры және тыныс алу ... ... ... үшін кем ... бір ... үш ... ... минут тоқтамай суға жүзу жаттығуларын орындау қажет.
Суға жүзу жаттықтыруларымен шұғылданатын ... ... мен дене ... дайындығы деңгейін Американ ғалымы К.Купер ұсынған
12 минуттық суға жүзу тест-сынағы арқылы анықтауға болады (39-кесте).
Шаңғы тебу. Спорт ... ... ... ... ... ... ұзақ ... аэробты тәртіпте орындалатын жаттығулар
денсаулыққа пайдалы әсер береді. Сондай жаттығуларды бірі шаңғымен жүгіру.
Жүгіру, ... тебу ... ... ... аяқ ... ... күш түсетін болса, шаңғымен жүгіру кездерінде қол және ... ... де көп күш ... Шаңғымен жүгірген кезде ... ... ... симетриялы, біркелкі дамиды. Біркелкі ырғақты қимыл, жұмысқа
қатысатын көп бұлшық ет топтары, таза ауада жаттығу ағзаның тыныс алу, ... ... ... әсер ... Өкпенің тіршілік сыйымдылығы
жоғарылайды.
Шаңғымен жүгіру кездерінде үлкен энергия күші ... Адам ... ... уақыты кезінде жүктеме мөшеріне, жер жағдайына, ауа ... ... дене ... ... ... ... 500-900 ... Жас ерекшеліктеріне байланысты шаңғымен жаттығушылардың жүктеме
мөлшері 36-кестеде көрсетілген.
36-кесте – Әр түрлі жастағы шаңғымен ... ... ... ... байланысты ... ... (В.Е. ... ... ... жүктеме, |Үлкен жүктеме, |Ең ... ... |
| ... ... ... ... |150 |177 |200 ... |145 |172 |195 ... |140 |168 |190 ... |137 |164 |185 ... |133 |160 |180 ... |129 |155 |175 ... |126 |150 |170 ... |122 |145 |165 ... |118 |141 |160 ... |114 |137 |155 ... мақсатындағы шаңғымен жүгірулерді 5-6 км бастап
біртіндеп 10-25 км ... ... ... Жүгіру қарқыны сағатына 4
километрден 5-6 км/сағатқа дейін жоғарылайды. Жаттықтыру бастаған ... ... 30-60 ... ... ... ... ... 2-3 сағатқа дейін
созуға болады.
Велосипедпен тебу. ... тебу ... ... және тыныс алу
жүйесін нығайтады. Денсаулықты нығайту үшін жетісіне 3 рет, ең аз ... ... ... тоқтамай велосипед теуіп отыру керек. Жаттықтырудың ... ... 25 ... ... ... 15 км/сағат жылдамдықпен жүру
төмен аэробты әсер ... Кәрі ... ... ... 4-5 км/сағат
жылдамдықпен ақырындап жүрсе жеткілікті.
Велосипед тебу жаттықтыруларымен шұғылданатын адамдардың ... ... дене ... ... ... ... ғалымы К. Купер ұсынған 12
минуттық тест-сынағы арқылы анықтауға болады (40-кесте).
Аэробика. «Аэробика» сөзі гректің аэро – ауа, биос – өмір ... ... Оны ең ... ... ... профессор Кеннет Купер
өзінің «Аэробика» - деген 1968 жылғы шыққан кітабында ... Ол ... ... ... ... тәртіпте қолданып төзімділікті дамыту
арқылы жүрек-қан тамыры және тыныс алу ... ... ... ... ... сауықтыру жаттығулары: жүру, жүгіру, ... ... ... ... жүгіру және т.б. Аэробты жаттығуларға
қойылатын негізгі талап – бүкіл жаттықтыру ... ... ... ... 130 соғу/минуттан төмен түспеуі.
Аэробты жаттықтыру төрт бөлімге бөлінеді:
- дене қыздыру. Денені қыздыру жаттығуларын орындау, ағзаның жүрек соғу
жиілігін ... ... ... жаттығу деңгейіне әкелу;
- аэробты жаттығу. 20 минут бойы негізгі аэробты жаттығуларды тоқтамай
жеткілікті қарқында орындау;
- ... ... 5 ... ақырын қарқында тоқтамай қимылдау. ... ... күш ... Буындарға арналған, буын жылжымалылығы, икемділік,
бұлшық еттерді ... ... ... ... 10 минут.
Аэробты жаттықтыру жетісіне 3-4 рет, жалпы ... 30-40 ... ... ... ... ... мәдениеті және спорттың теориясы мен әдістемесі»
пәні бойынша СОӨЖ сабақтарының жоспары
СТУДЕНТТЕРДІҢ ... ... ... ... ЖҰМЫСТАРЫ
№ 1- ші тақырып
|1-ші сабақтың ... ... ... | ... ... |ДТ ... және әдістері туралы білімдерін тереңдету. |
|амалдары мен |Оларды іс-тәжірибеде қолдана білу ... ... ... ... орындауға арналған әдістемелік нұсқау: СӨЖО кіші конференция
түрінде өткізіледі. Студенттерге тақырып бойынша дайындалып келіп баяндама
жасаулары керек ... Олар ... ... дене тәрбиесінің
амалдары, әдістері, дене қуаты қасиеттерін дамыту ... ... ... ... ... ... ... керек болады.
Әдебиет: негізгі – 1-13
қосымша – 1-7
Қосымша тапсырмалар: Дене ... ... ... ... ... Әртүрлі белгілеріне қарап жаттығуларды топтауға үйрету.
Негізгі жаттығуларға жақындататын, дайындық жаттығуларын таңдай алу
іскерлігін қалыптастыру.
Топтың сабаққа дайындығын ... ... ... ... не үшін ... ... ... топтарын білесіз?
3. Жаттығу топтарына жеке-жеке сипаттама беріңіз.
Жұмыс ағымы:
1. Мына жаттығуларды қай топқа жатқызасыз?
А. Шаңғымен жүгіру.
Б. Орнынан ұзындыққа ... ... ойын ... - мысық».
Г. Екі әдіспен арқанға өрмелеу
Д. Волейбол. Допты ... ... Мына ... негізгі, жақындататын, дайындық деп бөл:
А. Алдыға аунап түсу.
Б. Шалқадан жатып кеудені көтеру.
В. Артқа, алдыға арқамен аунау, группировка ... Мына ... ... және ... жаттығуларын ойластыр:
А. Жүгіріп келіп, «аяқты бүгіп секіру».
Б. 100 метрге жүгіру.
В. Граната лақтыру.
Әдебиеттерді оқу, ... ... ... ... ... ... негізгі (2,5,8,12(
қосымша (2,5,7(
Әдістемелік ұсыныстар: Іс-тәжірибелік тапсырмалар орындау, сұрақтарға жауап
беру.
ДТ амалдары және әдістері туралы білімдерін тереңдету. Оларды ... білу ... ... 2- ші ... Дене ... ... ... әдістемесі
5, 9, 11 сынып оқушыларының күш, икемдік, жылдамдық, ... ... ... ... ... ... ... Оқушылардың дене қуаты қасиеттерін дамытудың ... ... ... негізгі (2,5,8,12(
қосымша (2,5,7(
№ 3- ші тақырып
|2-ші сабақтың |СӨЖО тапсырмалары ... | ... дене ... ... ... ... дене ... |
|тәрбиесі жұмыстарын |жұмыстарын ұйымдастыру түрлері туралы дайындалып ... ... ... ... ... ... әдістемелік нұсқау: СӨЖО кіші конференция
түрінде өткізіледі. Студенттер тақырып бойынша дайындалып келіп ... ... ... Олар ... ... дене ... ... түрлері туралы айта келіп қайсы түр ... ... ... ... ... ... ... негізгі – 1-13
қосымша – 1-7
№ 4- ші тақырып
|3-ші сабақтың ... ... ... | ... ... ... дене тәрбиесі сабағының тығыздығын, жүктеме |
|сабағын бақылау, ... ... және ... ... ... |
|бағалау. | ... ... ... әдістемелік нұсқау: Бұл ... ... ... ... дене тәрбиесі сабақтарының тығыздығын,
жүктеме мөлшерін және педагогикалық талдаулар жүргізу қажет болады. Ол үшін
хаттамалар жасап, әдебиеттерді оқып ... ... келу ... болады.
Әдебиет: негізгі – 1-8
қосымша – 1,7
№ 5- ші тақырып
|4-ші сабақтың ... ... ... | ... ... | ... оқу жоспарлау, есепке алу құжаттарын |
|жоспарлау. ... 7 ... ... ... ... жоспар |
| ... ... ... ... ... әдістемелік нұсқау: Бұл СӨЖО жұмыстарын
орындау алдында мектеп бағдарламасын, бағдарламадағы ... және ... ... оның ... ... ... ұғыну, жылдық жоспар
кестені қарау, оқу материалдарын жылдық жоспар кестемен байланыстырып әр
сабаққтарға бөлу ... ... ... ... студент мектептің тұрған
жерінің ауа-райын, мектептегі бар құрал жабдықтар мен ... ... ... ... болады. Тоқсандық жоспар кесте міндетті түрде кесте
түрінде сызылады.
Әдебиет: негізгі – 1-12
қосымша – ... 6- ші ... ... ... ... ... | ... дене | Дене тәрбиесі ... 7 ... ... арналған |
|тәрбиесі |жоспар-конспектісін құрастыру. ... | ... ... ... ... ... Бұл СӨЖО
тапсырмаларын орындау алдында мектеп бағдарламасының 7 сыныпқа арналған
бөлімін ... ... ... ... қарау, сабақтың негізгі
міндеттерін белгілеу, оған керекті құрал жабдықтарды анықтау керек ... үш ... ... ... – 8-15 ... ... – 25-30 ... – 3-5 минут. Мазмұнына байланысты ... ... ... (жеңіл атлетика, спорт ойындары т.б.) болып бөлінеді.
Әдебиет: ......... ... ... әдебиеттер:
1. Матвеев Л.П. Теория и методика физической. – М : «ФиС», 1991 г. - 336 ... ... В.П., ... А.М. ... ... и ... физической культуры
и спорта. У- Ка, изд-во ВКГУ, 2003 г. - 325 ... ... Е.Қ. Дене ... мен ... теориясы мен әдістемесі.
-Өскемен, ШҚМУ баспасы. 2006 ж. 272 ... ... Е.Қ. Дене ... ... ... «Санат», 2000г – 125
б.
5. Уанбаев Е.Қ., Уанбаева Ф.Ж. Дене мәдениеті мен спорттың ... ... ... ШҚМУ ... 2009 ж. 260 б.
6. Холодов Ж.К., Кузнецов В.С. Теория и ... ... ... ... - М.: «Академия», 2002 г. - 478 с.
7. Теория и методика физического воспитания. / Под ... Б.А. ... М.: ... 1990 г. - 234 ... ... Ж.К., ... В.С. ... по теории и методике физического
воспитания и спорта. - М.: «Академия», 2001 г. - 143 ... ... В.М. ... ... ... – М.: ... 1970 ... Матвеев Л.П. Основы спортивной тренировки. - М.: ... 1977 ... 5 - 11 ... ... ... дене тәрбиесі бағдарламасы. (С.И.
Камысбекова, Ю.Г. Тилеугалиев, С. Тайжанов) - А-Ата , 2000 г. - 47 с.
12. ... ... ... по физической культуре высших
учебных заведений. ... 1992 г. - 40 ... ... Н.Е., ... А.М. ... ... ... У-Ка,
изд-во ВКГУ, 2001 г. -131с
Қосымша әдебиеттер:
1. Уанбаев Е.Қ. Мектептегі дене тәрбиесі жұмыстарын жоспарлау, бақылау
және ... алу. ... ...... ... 2006 – 225 ... ... Н.Г. Настольная книга тренера наука побеждать. - М.: изд-во
«Астрель», 2002 г. - 854 ... ... И.В. Как ... ... ... - М.: ... 1977
г. - 195 с.
4. Филин В.П., Фомин Н.А. Основы юношеского спорта. - М.: «ФиС», 1990 г. ... ... ... Н.А. Контроль тренировочных и соревновательных нагрузок. - М.:
«ФиС», 1980 г.- 136 ... ... И.С. ... ... и спортивно-массовая
работа в образовательных учреждениях. / И.С. ... ... ... ... 2003
7. Русанов В.П., Беляков Н.И. Модульно- рейтинговая технология физическом
воспитании студентов. - У-Ка, ... ... 2003 г. - 34 ... ЖӘНЕ ІС-ТӘЖІРИБЕЛІК САБАҚТАРДЫҢ ТАҚЫРЫПТАРЫ
1-ШІ БӨЛІМ. ДЕНЕ МӘДЕНИЕТІ ЖӘНЕ СПОРТТЫҢ ТЕОРИЯСЫ
№ 1-ші тақырып: Дене мәдеиеті түрлері мен әлеуметтік қызметтері.
Сабақты ... ... ... ... мақсаты: Студенттердің дене мәдениеті, оның ... ... ... ... ... ... Дене ... спортта кездесетін негізгі ұғымдармен таныстыру.
Қарастырылатын сұрақтар:
1. Дене мәдениеті, оның бөлімдері.
2. Дене мәдениетінің қызметтері.
3. Дене тәрбиесі ... мен ... ... ... мен ... Негізгі ұғымдар мен анықтамалар
Әдістемелік ұсыныстар: жазылған конспектіні және тақырып ... ... оқу. ... ... орындау, тест сұрақтарына
жауап беру.
Әдебиеттер: негізгі (2,5,8,12(
қосымша (2,5,7(
№ 2- ші ... Дене ... ... ... ... ... сабағы.
Сабақ мақсаты: Дене тәрбиесінің амалдары туралы теориялық білімді
тереңдету, ол білімді іс-тәжірибеде қолдана білуге үйрену.
Қарастырылатын сұрақтар:
1. Дене ... ... ... ... Дене ... ... ... қозғалыс сипатамалары туралы
айту.
3. Дене тәрбиесі жаттығуларының топтары.
4. Дене жаттығуларының ағзаға ... ... ... ... жазылған конспектіні және тақырып бойынша жазылған
әдебиеттерді оқу. Іс-тәжірибелік тапсырмалар орындау, тест ... ... ... ... ... 3- ші ... Дене тәрбиесінің амалдары. Жаттығуларды топтау.
Сабақты өткізу түрі: Іс-тәжірибе сабағы.
Сабақ мақсаты: Әртүрлі белгілеріне қарап жаттығуларды топтауға үйрету.
Негізгі жаттығуларға жақындататын, ... ... ... ... ... ... ... анықтайтын сұрақтар:
1. Жаттығуларды топтау не үшін қажет?
2. Қандай жаттығу топтарын білесіз?
3. Жаттығу топтарына жеке-жеке сипаттама беріңіз.
Жұмыс ... Мына ... қай ... жатқызасыз?
А. Шаңғымен жүгіру.
Б. Орнынан ұзындыққа секіру.
В. Қозғалмалы ойын «тышқан - мысық».
Г. Екі әдіспен арқанға өрмелеу
Д. Волейбол. Допты жоғарыдан ... Мына ... ... ... ... деп ... Алдыға аунап түсу.
Б. Шалқадан жатып кеудені көтеру.
В. Артқа, алдыға ... ... ... ... Мына ... ... және дайындық жаттығуларын ойластыр:
А. Жүгіріп келіп, «аяқты бүгіп секіру».
Б. 100 метрге жүгіру.
В. Граната ... ... ... ... ... ... ... орындау, сұрақтарға жауап
беру.
№ 4- ші тақырып: Жаттығулардың техникасы
Сабақты ... ... ... ... ... ... ... кезеңдерін анықтай алуға үйрету.
Топтың сабаққа дайындығын анықтайтын сұрақтар:
1. «Техника» - деген не?
2. ... ... ... ... ... Техника сипаттамасы деген не? Қандай техника сипаттамаларын білесіз?
Жұмыс ағымы:
1. Мына жаттығулардың ... ... ... ... Ағаш ... ... «аяқ алшақ» әдісімен секіру.
Б. Волейболшының шабуыл соққысы.
В. Кіші допты алысқа лақтыру.
Г. ... ... ... ... ... ... «жамбасқа алып лақтыру» әдісі.
2. Мына жаттығулардың кеңістік, уақыт, кеңістікті-уақыт, қозғалыс
сипаттамаларының қайсысына жататынын табыңыз.
А. 60 метрге ... ... ... ... ... ... ... Кермеде «алдыға керменің үстіне аунап көтерілу» (подьем ... ... ... диагонал бойымен үдей жүгіру.
Д. 3000 метрге уақытқа жүгіру.
Ж. Балуанның қарсыласын 30 секунд уақытта лақтыруы.
Әдебиеттер: негізгі (2,5,8,12(
қосымша (2,5,7(
Әдістемелік ұсыныстар: Іс-тәжірибелік тапсырмалар ... ... ... 5- ші ... Дене ... ... өткізу түрі: Семинар сабағы.
Сабақтың мақсаты: Дене тәрбиесі қағидаларын іс жүзінде ... ... ... :
1. ... және ... қағидасы, оны іс-тәжірибеде қолдану
талаптары.
2. Көрнекілік қағидасына сипаттама.
3. Жүйелілік қағидасы және оның негізге ережелері.
4. ... ... және ... ... ... ... қағидасына сипаттама және оның ережелері.
6. Даралық қағидасы және оны дене тәрбиесі үрдісінде қолдану.
Әдістемелік ... ... ... және ... бойынша жазылған
әдебиеттерді оқу. Іс-тәжірибелік тапсырмалар орындау, тест ... ... ... ... ... 6- ші ... Дене ... қағидалары
Сабақты өткізу түрі: Іс-тәжірибе сабағы.
Сабақтың мақсаты: Дене тәрбиесі қағидаларын іс ... ... ... ... ... ... Дене тәрбиесіндегі қағидаларды атаңыз.
2. Жүктемені біртіндеп жоғарлату түрлерін атаңыз.
3. Сабақ жүйесін құруда қандай қағиданы басшылыққа алу қажет?
Жұмыс ағымы:
1. Төмендегі дене ... ... ... ... ... ... Граната лақтыру.
б) Ағаш аттан аяқты жазып.
в) Аспа ... ... ... күшпен айлану. (Подъем в упор
переворотом силой)
2. Әртүрлі жастағы оқушылар тобына ... ... ... дене
тәрбиесі қағидаларын таратып бер.
|Қағидалар ... ... ... ... ... | ... | ... Саналылық және | | | ... | | | ... ... | | | ... Біртіндеушілік | | | ... ... | | | ... ... | | | ... ... | | | ... негізгі (2,5,8,12(
қосымша (2,5,7(
Әдістемелік ұсыныстар: Іс-тәжірибелік тапсырмалар орындау, сұрақтарға жауап
беру.
№ 7- ші ... ... ... ... ... түрі: Семинар сабағы.
Мақсат: Оқыту үрдісінде теориялық білімді ... ... ... үйрету құрылымының жалпы сипаттамасы, үйретудің
кезеңдері.
2. Қозғалыс әрекетімен танысу. Міндеттері ... ... ... ... міндеттері, кезеңдері. Үйрету
кезіндегі қателер, оларды түзету жлдары.
4. Қозғалыс дағдысы. Сипаты, ... ... ... ... жетілдіру. Міндеттері, кезеңі.
6. Қозғалыс дағдысы. Сипаттық белгілері. Маңызы. ... ... және ... ... қозғалыс шеберлігі. Сипаттық белгілері. Маңызы.
Әдістемелік ұсыныстар: ... ... және ... ... ... оқу. ... ... орындау, тест сұрақтарына
жауап беру.
Әдебиеттер: негізгі (2,5,8,12(
қосымша (2,5,7(
№ 8- ші тақырып: Қимыл әрекетке үйрету құрылысы
Сабақты ... ... ... ... : ... міндеттерін қоя білу және оған лайық үйрету
амалдары мен әдістерін таңдай білу.
Топтың сабаққа дайындығын ... ... Мына ... ... ... ... ... «қозғалыс
дағдысы», «жоғарғы қозғалыс шеберлігі »
2. Қозғалыс әрекетін үйретудің кезеңдерін ата.
3. Оқу үрдісі кезінде пайда болатын қателерді атаңыз. ... ... ... және оларды түзету ережелерін айтыңыз.
Жұмыс ағымы:
1. Төменде көрсетілген жаттығуларды үйрену кезеңдерін және ... ... ... екі ... шаңғымен сырғанау. .
б) Кіші допты «арқадан иық арқылы» техникасымен, ... ... ... ... ... ... келіп биіктікке «аттау» әдісімен секіру.
2. Қойылған міндеттерге, үйрету кезеңіне байланысты, үйрету ... ... ... негізгі (2,5,8,12(
қосымша (2,5,7(
Әдістемелік ұсыныстар: Іс-тәжірибелік тапсырмалар орындау, сұрақтарға жауап
беру.
«Дене мәдениеті және ... ... мен ... пәні ... ... ... ӘДІСТЕМЕЛІК ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ
1-ші тақырып. Дене қуаты қасиеттерін дамыту
Сабақтың ... дене ... ... ... ... ... ... оқу үшін | өзбетімен жүргізілетін жұмыс түрлері мен ... ... ... ... | ... ... ... ... төмендегі сұрақтарға жауап беріңіз: |
|қасиеттерін дамыту |Оқушылардың күшін және жылдамдығын дамытатын ... ... ... |
| |Күш және ... ... ... ... |
| ... ... көрсетіңіз |
| ... ... |
| |9-11 ... ... ... (қыздар, ұлдар) күш |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... тәртібін таңдап алып, көрсетіңіз |
Тапсырманы орындауға арналған әдістемелік ... ... дене ... ... ... ... жаттығу ойластырыңыз. Жүктеме жас
ерекшеліктеріне және дене қуаты дайындықтарына сай болуы қажет.
Әдебиеттер: негізгі - 1-7, 9,10
қосымша – ... ... ... дене тәрбиесі жұмыстарының түрлері.
Сабақтың мақсаты: мектептегі дене тәрбиесі түрлері бойынша білімдерін
тереңдету. Оқушылармен дене ... ... ... ұйымдастыру
іскерліктерін қаыптастыру.
Тапсырмалар, сұрақтар:
|Өзбетімен оқу үшін берілген|Өзбетімен жүргізілетін жұмыс түрлері мен ... мен ... ... |
|1 |2 ... дене ... ... ... ... ... жауап |
|жұмыстарының түрлері. |беріңіз: ... ... |2 ... дене тәрбиесі |Жазбаша түрде төмендегі сұрақтарға жауап ... ... ... |
| |1. ... дене ... жұмыстарының |
| ... ... |
| |2. ... ... ... дене |
| ... ұжымының әсері. ДМ ұжымының құрылымы,|
| ... ... |
| |3. Оқу ... ... ... |
| ... ... ... қысқаша жазыңыз. |
| ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... ... үзақ |
| ... ... ... кешенін |
| ... ... ... ... ... ... іс-тәжірибелік
тапсырмалар орындау кезінде саналылық және белсенділік, біртіндеушілік және
реттілік қағидасын сақтаңыз. Жаттығулар кешені оқушылардың жас
ерекшеліктеріне және дене қуаты дайындықтарына сай болуы ... ... - ...... ... ... дене ... сабағы.
Сабақтың мақсаты: мектептегі дене тәрбиесі сабағының жоспар-
конспектісін құрастыруға ... ... ... тереңдету.
Тапсырмалар, сұрақтар:
|Өзбетімен оқу үшін берілген| Өзбетімен ... ... ... мен ... мен ... |мазмұндары ... дене ... ... түрде төмендегі сұрақтарға жауап |
|сабағының мазмұны мен ... ... |1. ... дене ... ... құрылымын|
| ... |
| |2. дене ... ... ... ... |
| ... ... |
| |3. ... дене ... ... ... |
| ... жазыңыз. |
| ... ... |
| |6 ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... 6 сынып оқушылары
баскетбол сабағының жоспар-конспектісін құрастыру кезінде ... ... ету, ... қозғалмалы тығыздығын ойластыра жұмыс
істеу қажет.
Әдебиеттер: негізгі - 1-8,11,12
қосымша – 1,6,7
4-ші тақырып. Оқушыларды өзбетімен дене жаттығуларын орындауға үйрету.
Дене ... ... үй ... орындау.
Сабақтың мақсаты: студенттерді үй тапсырмасын құрастыруға, оны тесеруге
үйрету.
Тапсырмалар, ... оқу үшін ... ... ... жұмыс түрлері мен |
|бөлімдер мен тақырыптар |мазмұндары ... ... дене ... ... ... ... жауап |
|жаттығуларын орындауы. Дене|беріңіз: ... ... үй |1. Дене ... ... ... түрлерін|
|тапсырмасын орындау. |көрсетіңіз. |
| |2. дене ... ... оқу ... |
| ... үй тапсырмасының әсері туралы |
| ... |
| ... ... |
| ... ... сабағынан үй тапсырмасын дене |
| ... ... ... жаттығулары кешенін |
| ... ... ... ... ... ... ... нұсқау: Дене тәрбиесі
сабағынан үй тапсырмасы қарапайым орындалатын, жүктеме мөлшері жоғары
болмауы керек. Дене ... ... үй ... ... түрде
бақылануы, бағалануы, баға қойылуы керек.
Әдебиеттер: негізгі - 1-8,11,12
қосымша – 1,6,7
5-ші тақырып. Көпшілік спорттық сауықтыру шараларын ұйымдастыру.
Сабақтың мақсаты: ... ... ... ... ... ... ... сұрақтар:
|Өзбетімен оқу үшін берілген| Өзбетімен жүргізілетін жұмыс түрлері мен |
|бөлімдер мен тақырыптар ... ... ... ... ... ... төмендегі сұрақтарға жауап |
|сауықтыру шараларын ... ... |1. ... ... сауықтыру шараларының |
| ... ... және ... ... |
| ... ... ... |
| |2. ... және ... спорт түрінен жарыс |
| ... ... ... ... |
| |3. ... ... ... ... оның |
| ... ... |
| ... тапсырма: |
| |1. ... және ... ... ... ... |
| ... құрастырыңыз. |
| |2. ... ... ... ... |
Тапсырманы орындауға арналған әдістемелік нұсқау: Бұл тапсырмаларды орындау
кездерінде жарыс ... ... ... ... ... ... ... құрастыру, хаттамаларды даярлау және толтыру,
жарысты ұйымдастыру жолдарын, жеңімпаздарды анықтау түрлерін, бас төрешінің
есебін ... білу ... ... - ... - 1-8,11,12
қосымша – 1,6,7
Дене тәрбиесінің ... мен ... ... ... бөлімінің
қорытынды тест сұрақтары.
1, Дене мәдениетінің бөлімдерін көрсетіңіз?
А) дене дамуы, дене икемділігі; В) спорт, дене ... ... ... дене ... спорт, дене жаттығулары; Д) негізгі, спорт, сауықтыру,
қолданбалы
Е) дене дайындығы, дене қуаты жетілуі
2. Мазмұны – ... ... дене ... ... ... арнайы дене
мәдениеті білімін меңгеру болып келетін тәрбиенің түрі ?
А. дене мәдениеті; В. дене ... ... дене ... Д. дене ... ... Е. дене ... Адамның нақты қызметіне \мамандығына, айналысқан спорт түріне\
көмектесетін қозғалыстарға нақты талаптар қоятын арнайы ... ... ... ... ... В. ... дене ... дайындығы;
С. дене қуаты жетілуі; Д. ... ... дене ... ... ... дене ... дайындығы
4. Қазақстан Республикасының дене мәдениеті жүйесінің мақсаты:
А. мамандарды жұмыспен, құрал - жабдықтармен қамтамасыз ету;
В. дене ... ... Отан ... ... ... ... адамдар тәрбиелеу; С. барлық адамдарды спортпен айналысуға үгіттеу;
Д. спортшыларды жарыстарға ... әлем ... ... ... көрсету;
5. Қазақстан Республикасының дене мәдениеті жүйесінің міндеттері:
А. білім беру, сауықтыру, тәрбие беру; В. денсаулықты нығайту, әскери
дайындық;
С. ... ... ... ... ... Д. ... үлкен өмірге
дайындау;
Е. көбірек жарыстарға қатысу;
6. Дене мәдениеті жүйесінің негіздері не?
А. мәдени ... ... ... ... мекемелері;
В. әлеуметтік –экономикалық, спорттық мекемелер, заң мекемелері;
С. ғылыми - әдістемелік, бағдарлама – нормативтік, заң – құқықтық және
ұйымдастыру негіздері; Д. ... ... ... ... әкімшіліктер,
мекемелер;
Е. аудандық, облыстық спорт мектептері;
7. Қазақстан Республикасындағы адамдардың дене қуаты деңгейін анықтайтын
сынақ түрі.
А. спорттық классификация; В. мектеп және жоғарғы оқу ... ... С. ... ... Д. ... және
қозғалмалы ойындар;
Е. бақылау сынақтары;
8. Спортшыларға спорт түрлерінен разрядтар беру тәртібін анықтайтын құжат:
А. президенттік сынақ; В. спорт және туризм комитетінің ... ... ... Д. ... ... ... спорттық классификация;
9. Дене тәрбиесінің арнайы амалы болып табылады:
А. дене жаттығулары; В. табиғаттың денсаулықты жақсарту күші;
С. гигиеналық фактор; Д. штанга, ... ... ... ... ... Жаттығуларды қайталап орындау барысында жұмыс қабілеттілігін толық
бастапқы кезеңге түскенге дейінгі демалыс аралығы былай аталады:
А. ... ... В. ... С. белсенді (активті); Д. қатаң
шектелген;
Е. енжар;
11. Адам ағзасына әсер етуі жағынан қандай жүктемені жүрек соғу жиілігіне
байланысты ... деп ... 120-130 ... В) 131-155 ... 156-175 ... D) 176-190 соғу/мин; Е) 120 соғу/минөтке дейін
12. Бір бірінен міндеттері ... және ... ... өздеріне ғана тән
ерекшеліктері бар, кез келген қозғалыс әрекеттерін үйрету үрдісі ...
кезеңнен тұрады. Жауапты нүктенің орынына қой:
А. бес кезеңнен; В. төрт ... С. екі ... Д. үш ... Е.
алты кезеңнен;
13. Қозғалыс дағдысының негізгі белгілері:
А) қозғалысты тұтас орындау; В) жаттығулардың жеке ... ... ... С) ... жеке ... назар аудару, сананы
шоғырландыру
D) қозғалысты автоматтандыра орындау; Е) қозғалысты шашырата ... ... ... ... ... ... ... дағдылы орындау; В) жаттығудың әрбір бөлшегіне ықылас сала
орындау
С) жаттығуды тез, ойланбай орындау; Д) жаттығуды барлық жағдайда орындау
Е) жаттығуды ... ... ... ... ... кезеңінің бөлімдері:
А) дайындық, негізгі, В) кіріспе, негізгі; С) ... ... Д) ... қалыптастыру, жетілдіру; Е) қайталау, жетілдіру
16. Қозғалысқа үйрету кездерінде жіберілетін қателер топтары:
А) ... және ... ... В) спорт ойындарының қателері
С) түзеуге болатын, болмайтын қателер; Д) гинастикада кездесетін қателер
Е) белгілі, белгісіз қателер
17. Бір сабақтың ізін екінші ... ... ... жататын дене тәрбиесі
үрдісінің маңыздылығын дәлелдейтін қағида қалай аталады?
А) қозғалыс қағидасы; В) жүйелілік қағидасы; С) ... ... ... ... Е) ... және ... ... Төмендегі көрсетілген қағидалардың қайсысы дене тәрбиесінің жалпы
қағидаларына жатады?
А) саналылық және ... ... ... ... жүктеме мен тынығуды кезектестіру қағидасы; С) жүйелілік қағидасы; D)
біртіндеп жүктемен жоғарылату қағидасы; Е) іс-тәжірибелік және ғылымилылық
қағидасы
19. Дене тәрбиесінің әдістері ... ... ... ... ... В) дене тәрбиесінің тәсілдері; С) жаттығуларды
қолдану жолы; Д) жарысқа қатысу жолы; Е) спортшының айласы
20. Дене ... ... ... ... сөз ... және ... ... В) қатаң шектелген жаттығулар, ойын
және жарыс әдістері; С) жедел хабар әдісі; Д) іс-тәжірибелік ... ... және ... ... ... Е) ... және ... әдістері
21. Дене тәрбиесінің жалпы әдістері:
А) көзбен көру және құлақпен есту; В) кітап оқу, кино көру; ... ... ... Д) ... және сөз ... Е)
конспектілеу, видеотаспаға түсіру
22. Жылдамдық қабілеттілігін дамытудағы ең тиімді жас кезеңі:
А) 11-13 дейін; В) 14-16 жасқа дейін, С) 17-18 жас, Д) 19-21 жас; Е) ... ... ... барлық бұлшық еттерін қатыстырып, жұмысты қалыпты
қарқында, ұзақ ... алу ... ... ... ... дене ... жұмысқабілеттілігі; В) дене қуаты дайындығы.С) жалпы
төзімділік; Д) жаттыққандық; Е) анаэробты
24. Дене қуаты қасиеті ептілікті дамыту үшін орындау ... ерте ... ... В) жаңа дене ... ... ойын жаттығуларын; Д) дайындық жаттығуларын; Е) жарыс ... ... ... ет ... үлкен амплитудамен қозғалысты орындай алу
қабілеттілігін қалай атаймыз?
А) белсенді икемділік; В) ... ... С) буын ... ... ... Е) ... ... Мына көрсетілген түсіндірмелердің қайсысы күшті сипаттайды ?
А) күш жаттығуларын қысқа уақытта орындай алу мүмкіншілігі
В) сыртқы қарсылықты жеңу ... оған ... ет ... ... ... күш жаттығуларын оның тиімділігін азайтпай орындау
Д) адамның үлкен бұлшық ет ... ... ... Е) ауыр салмақ
көтеру
27. Мына көрсетілген түсініктемелердің қайсысы жылдамдықты сипаттайды ?
А) спортшының уақыт кесіндісінде жылдам ... ... ... оның ... ... ... мүмкіншілігі
С) қозғалысты ұлкен жылдамдықпен, үдей орындау
Д) үлкен жылдамдықты мүмкіншілігінше жылдамдығын азайтпай орындау
Е) ойын кезінде жылдам қозғалуы

Пән: Спорт
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 62 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адамның жетілуінде дәне тәрбиесі мен спорттың маңызы18 бет
Воллейбол6 бет
Дене тәрбие саласы. Дене тәрбиесінің міндеттері мен маңызы20 бет
Дене шынықтыру және спорт саласындағы проблеманың қазiргі жәй-күйiн талдау10 бет
Дене шынықтыру мен спортты басқару жүйесі60 бет
Салауатты өмір салтын қалыптастыру негіздері8 бет
Қазақстан Республикасы, спорт және дене тәрбиесі5 бет
Қозғалмалы ойындар9 бет
Дене мәдениеті және спорт тарихы. Футбол52 бет
Қазақстан мен Германия6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь