Заңды тұлғаларды несиелеу туралы мәлімет

Кіріспе 3
1 Заңды тұлғаларды несиелеуді ұйымдастырудың теориялық негізі 6
1.1 Заңды тұлғаларды несиелеудің және олардың ерекшеліктерінің экономикалық мәні 6
1.2 Заңды тұлғаларды несиелеуді ұйымдастыру үрдісінің кезеңдері 13
1.3 АҚ «Банк ЦентрКредиттің» несиелік саясаты негізінде заңды тұлғалардың төлем қабілеттілігін анықтау 19
2 АҚ «Банк ЦентрКредиттің» тәжірибесі негізінде заңды тұлғаларды несиелеуге талдау жүргізу 28
2.1 АҚ «Банк ЦентрКредиттің» қаржылық жағдайы 28
2.2 ЖШС«Спецзаказ» шарап өндіру зауытын несиелеу тәжірибесін талдау 39
2.3 АҚ «Мегатрон» хром компаниясын жобалық несиелеуіне талдау жүргізу 55
3 Коммерциялық банктердің заңды тұлғаларды несиелеудегі мәселелері мен оны дамыту жолдары 72
3.1 Заңды тұлғаларды несиелеуді ұйымдастырудағы кемшіліктер 72
3.2 Заңды тұлғаларды несиелеуді жетілдіру жолдары 75
Қорытынды 78
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі 79
Қазіргі заманғы қоғамда банктер әр түрлі операцияларды іске асырады. Олар тек ақша айналымын және несиелік қатынастарды жүзеге асырып қана қоймайды, сонымен қатар банктер арқылы ұлттық шаруашылықты қаржыландыру, сақтандыру операциялары, бағалы қағаздарды сату-сатып алу, кей жағдайларда делдалдық келісімдер мен мүлікті басқаруды жүзеге асырады. Несиелік мекемелер кеңесші ретінде көрінеді, халықшаруашылық мәселелерді талқылауға қатысады, статистиканы жүргізеді және олардың өздерінің қоластындағы кәсіпорындары болады.
Қазақстанның бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына кіру мақсатында қазіргі таңда коммерциялық банктердің қызметтерінің деңгейін жоғарлату, сапалы банк қызметін көрсету міндеті тұр.
Банктің маңыздылығын оның арнайы алынған субъектіге қатысты емес, макродеңгейдегі экономикаға қатысы арқылы түсінуге болады.
Банктің экономикалық маңызын талдай отырып, қайсыбір банк қандай да бір операцияны қандай да бір көлемде орындауын абстрактау қажет.
Банк көрсететін қызметтердің ішіндегі көп үлесті несиелеу қызметі құрайды. Несиелеу – бұл банк қызметінің тәуекелді және табысы жоғары түрі. Банк қызметінің маңызды саласы ретінде ұлттық экономиканың дамуына ерекше әсер етеді. Сонымен қатар банк несиесі өз қызметі мен құрылымын көрсететін мақсатты жағдайларға да әсер етеді. Әр мезетте бұл жағдайларды жүйелеу және олардың несиелеу кезеңіне әсерін түсіну ғылыми және тәжірибелік қызығушылықты туғызтады.
Тұлғаларға несие беру ішінде заңды тұлғаларды несиелеу саласы 71 % үлесті құрайтындықтан, экономикамыздың өркендеуі үшін заңды тұлғаларға несие беруге ерекше назар аударуымыз қажет. Басты назар банк пен клиенттер арасында бір-біріне деген сенімділіктің болуында.
Тарихи тұрғыдан қарағанда, банктің негізгі қызметі - қаржыны жинақтап және оны болашақта тиімді орналастыру. Банктің несиелік қоржыны жылжымалы және өзгермелі. Бұлай болу себебі жаңа қаржы құралдарының пайда болуымен және қаржы нарығының дамуы негізінде банк өткізілетін операциялар тізбесі кеңейуімен байланысты. Бірақ нарықтық экономикаға өткендіктен, несиелік қатынастың пайда болуы мен дамуына қатысты экономикалық басқару әдістерінің маңызы артты. Бұндай жағдайда банк жұмысы толықтай материалдық қызығушылыққа шартталған есептілікке қарай құрылды. Сондықтан, жоғарғы табыс пен төменгі тәуекелге негізделген банк қоржынын құру көкейкесті мәселе болып табылады.
Туындайтын несиелік тәуекелден құтылу үшін банк несие алушы мен несиені беру жағдайын мұқият талдап, қарыз алушының несиені өтеу қабілеттілігі мен қаржылық жағдайына ылғи бақылау жүргізтеді.Бұл көрсетілімдер банктің несиелік қызметін нақты қарыз алушы тұрғысынан қарастырады. Сонымен қатар, толықтай несиелік қоржын жағдайына да көңіл бөлу қажет.
Банк несиені ұйымдастырудың бәсекелік жағдайында жоғарғы деңгейге жетуге қызығушылық білдіреді. Сол үшін банк қызметкерлері тек қана теориялық тұрғыдан біліп қоймай, сондай-ақ шетел банктері қолданатын несиелеу әдістерін, несиелеу саласындағы жоғары нәтижеге жетуге бағытталған өзіндік программаларды өңдеп, тәжірибелік тұрғыдан үйренгендерін қолдана білуі тиіс.
1. «Қазақстан Республикасының банк және банк қызметі туралы» Заң күші бар Қазақстан Республикасының Президентінің жарлығы (06.03.1996; 11.07.1997 жылғы өзгерістер мен қосымшалар есебімен)
2. « Қазіргі кезеңдегі кредиттік іс» Оқу құралы / Хамитов Н.Н. – Алматы: «Экономика», 2009.- 25 бет.
3. Ақша, кредит, банктер: Оқулық / Сейітқасымов Ғ.С.- Алматы: «Экономика», 2006.-480 бет.
4. Банковское дело: Учебник /Под. ред. Г.Н. Белоглазовой, Л.П. Кроливецкой. – М.: Финансы и статистика, 2005. – 592 б.
5. АҚ «Банк ЦентрКредиттің» Несиелік саясаты, 23.05.2009ж., № 151.
6. Лаврушин О.И. Банковское дело: учеб.для студ.вузов, обуч. по экон.спец. Изд. 4-е, стер. - М.: КНОРУС, 2006 – 766б.
7. «Акционерлік қоғамдар туралы» Заң. 13.05.2003 жылдан №415 (29.12.2009ж. жағдай бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізілген)
8. «Жауапкершілігі шектеулі серіктестік туралы» Заң. 22.04.1997 жылдан №220 (20.01.2010ж. жағдай бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізілген)
9. «Кәсіпкерлік қызметтің құқықтық негіздері», Алматы 2007ж, Секрет+сервис орталығы, 116 бет.
10. Өсербайұлы С., Турлыбекова А.Ж., Корпоративтік қаржы:Оқу құралы. – алматы: Қазақ Университеті, 2009. -11б.
11. Мақыш С.Б., Банк ісі: Оқулық, Алматы:Жеті жарғы, 2009ж.-282-б.
12. «ҚР Банктік Құқық », Алматы, Жеті жарғы баспасы, 2004ж /395-408б/.
13. АҚ «Банк ЦентрКредиттің» ірі компания жобалары бойынша эксперттік қорытынды даярлауға арналған методикалық ұсыныстар.
14. Хамитов Н.Н. Банк ісі: лекциялар курсы, Алматы: Экономика, 2006. – 215б.
15. Балабанов И.Т. Банки и банковское дело: Учеб.пособие. – СПб.: Питер. 2006 – 253б.
16. АҚ «Банк ЦентрКредиттің» жеке сайты, www.centercredit.kz
17. Қазақстан Республикасының есеп және статистика агенттігі 31.10.08 жыл.
18. Қазақстан Республикасының Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттік реттеу мен қадағалау агенттігінің жеке сайты.
19. Қазақстан Ресубликасының Ұлттық банкінің статистикалық бюллетені 31.10.08 жыл.
20. «Егемен Қазақстан» газеті, «Экономикалық даму серпіні-сапалы жол» мақаласы, 2008ж №223/224, 25шілде/3бет/
21. «Банки Казахстана» журналы, «Текущее состояние банковского сектора», №7, 2008ж/2-8б/.
22. www.kase.kz
23. «Банки Казахстана» журналы, «Анализ кредитования малого бизнеса банками второго уровня...» мақаласы, 2008ж №5, /30-33беттер/.
24. Деньги, кредит, банки: Учеб./ Г.И.Кравцова, Г.С.Кузьменко, Е.И.Кравцов и др.; Под ред. Г.И.Кравцовой. – Мн.: БГЭУ, 2007. – 527 б.
25. Сахариев С.С. Жаңа кезең-экономикалық теориясы: Оқулық, Алматы: Дәнекер, 2005. – 151б.
26. «Нұр-Астана»газеті, «Банктер бәсекесі» мақаласы, 2007ж№11, 14-21 наурыз,/4бет/
27. «Банки Казахстана» журналы, «О ситуации на финансовом рынке» мақаласы, 2010ж №1, /2-23беттер/.
28. Қазақстан Ресаубликасының экономикалық болжау және жоспарлау министрлігінің жеке сайты.
29. ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаевтың «Жаңа онжылдық –жаңа экономикалық өрлеу – Қазақстанның жаңа мүмкіндіктері» атты халыққа Жолдауы
        
        Мазмұны:
Кіріспе 3
1 ... ... ... ... ... ... 6
1.1 ... тұлғаларды несиелеудің және олардың ерекшеліктерінің экономикалық мәні 6
1.2 ... ... ... ... ... кезеңдері 13
1.3 АҚ ... ... ... ... ... төлем қабілеттілігін анықтау 19
2 АҚ ... ... ... ... несиелеуге талдау жүргізу ... АҚ ... ... ... ЖШС ... ... зауытын несиелеу тәжірибесін талдау 39
2.3 АҚ хром ... ... ... талдау жүргізу 55
3 Коммерциялық банктердің заңды тұлғаларды несиелеудегі мәселелері мен оны дамыту ... ... ... ... ... ұйымдастырудағы кемшіліктер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі операцияларды іске асырады. Олар тек ақша айналымын және несиелік қатынастарды жүзеге асырып қана қоймайды, сонымен қатар банктер ... ... ... ... ... операциялары, бағалы қағаздарды сату-сатып алу, кей жағдайларда делдалдық келісімдер мен мүлікті басқаруды жүзеге асырады. Несиелік ... ... ... ... ... ... талқылауға қатысады, статистиканы жүргізеді және олардың өздерінің қоластындағы кәсіпорындары болады.
Қазақстанның бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына кіру мақсатында қазіргі ... ... ... қызметтерінің деңгейін жоғарлату, сапалы банк қызметін көрсету міндеті тұр.
Банктің ... оның ... ... ... ... емес, макродеңгейдегі экономикаға қатысы арқылы түсінуге болады.
Банктің экономикалық маңызын талдай ... ... банк ... да бір ... қандай да бір көлемде орындауын абстрактау қажет.
Банк көрсететін қызметтердің ішіндегі көп үлесті несиелеу қызметі құрайды. Несиелеу - бұл банк ... ... және ... жоғары түрі. Банк қызметінің маңызды саласы ретінде ұлттық экономиканың дамуына ерекше әсер етеді. ... ... банк ... өз ... мен ... ... ... жағдайларға да әсер етеді. Әр мезетте бұл жағдайларды жүйелеу және олардың несиелеу кезеңіне әсерін түсіну ғылыми және ... ... ... ... ... беру ... ... тұлғаларды несиелеу саласы 71 % үлесті құрайтындықтан, экономикамыздың өркендеуі үшін заңды тұлғаларға несие беруге ерекше ... ... ... ... ... банк пен ... ... бір-біріне деген сенімділіктің болуында.
Тарихи тұрғыдан қарағанда, банктің негізгі ... - ... ... және оны ... ... ... ... несиелік қоржыны жылжымалы және өзгермелі. Бұлай болу себебі жаңа қаржы құралдарының пайда болуымен және қаржы нарығының дамуы негізінде банк ... ... ... кеңейуімен байланысты. Бірақ нарықтық экономикаға өткендіктен, несиелік қатынастың пайда болуы мен дамуына қатысты экономикалық ... ... ... ... ... ... банк жұмысы толықтай материалдық қызығушылыққа шартталған есептілікке қарай ... ... ... ... пен ... ... негізделген банк қоржынын құру көкейкесті мәселе болып табылады.
Туындайтын ... ... ... үшін банк ... ... мен ... беру жағдайын мұқият талдап, қарыз алушының несиені өтеу ... мен ... ... ылғи ... ... ... ... несиелік қызметін нақты қарыз алушы тұрғысынан қарастырады. Сонымен қатар, толықтай ... ... ... да ... бөлу ... несиені ұйымдастырудың бәсекелік жағдайында жоғарғы деңгейге жетуге қызығушылық білдіреді. Сол үшін банк қызметкерлері тек қана ... ... ... ... сондай-ақ шетел банктері қолданатын несиелеу әдістерін, несиелеу саласындағы жоғары нәтижеге жетуге ... ... ... ... тәжірибелік тұрғыдан үйренгендерін қолдана білуі тиіс.
Банктің несиелік қоржынымен жүйелі түрде жұмыс істеуі, яғни оны бағалау мен ... ... ... ... стратегия мен тактиканы өңдеудің негізгі кезеңі болып ... ... ... жүргізілген жақсы жұмыс банктің сапасын көрсетеді.
Диплом жұмысы тақырыбының өзектілігі. Нарықтық экономика жағдайында ... ... ... үшін ... ... ... ... ынталандыру мен олардың ғылыми-техникалық прогресс жетістіктерін өндіріске енгізуге ... ... ... ... бүгінгі таңда өзекті тақырыптардың бірі болып танылады.
Диплом жұмысының мақсаты банк несиесінің ... мен ... ... ... тұлғаларды несиелеудің ұйымдастыру кезеңдерін талдау мен ондағы ерекшеліктерін ... ... ... ... ... ... ұсыныстар енгізу.
Көрсетілген мақсатқа жету үшін келесідей міндеттер қойылады:
* Коммерциялық банктің несиелік операция түсінігін теориялық тұрғыдан қарастыру, яғни ... ... мен ... ... ... ашу, ... тұлғаларға несие беру кезектілігін көрсету;
* қазіргі кездегі жағдайы мен заңды тұлғаларды несиелеу тәжірибесін талдау;
* несие берер ... ... ... ... ... ... Заңды тұлғаларды несиелеудегі негізгі проблемаларды қарастырып, оларды шешу ... ... ... ... қоя ... ... дипломдық жұмыстың мақсаттарына қол жеткізілді. Сонымен қатар жұмыстың соңында тараулардағы қарастырылағн мәліметтер бойынша қорытынды жасалады.
Диплом жұмысының құрылымы: 3 тараудан ... ... ... ... ... ... ... берудің теориялық мәні мен ерекшеліктері, несиелік қатынастарды ұйымдастырудың қағидалары және несие алушының төлем қабілеттілігі қарастырылған.
Ал екінші тарауда АҚ ... ... ... қаржылық жағдайы, жауапкершілігі шектеулі серіктестікті стандартты несиелеуі және акционерлік қоғамды жобалық ... ... ... ... ... ... ... несиелеудегі мәселелері мен оны жетілдірудегі ұсыныстар қарастырылған. ... ... ... әдістемелік негізін Қазақстан Республикасының заңдары, АҚ алынған мәліметтер, сонымен бірге отандық және шетелдік экономист ғалымдардың еңбектері мен ... ... ... ... ... ... қатар интернет көздері құрайды.
* Заңды тұлғаларды несиелеуді ұйымдастырудың теориялық негізі
1.1 Заңды тұлғаларды несиелеудің және олардың ерекшеліктерінің экономикалық ... ... ... ... дамуы несиелік қатынастың жүргізілу потенциалымен байланысты болды. Несиелік ... ... ... ... ... ... мен ... алушы арасындағы қатынасты білдіреді.
Несие қарыз капиталының, яғни қарызға берілетін ақша капиталы қозғалысының формасын көрсетеді. Несие ақша капиталының қарыз ... ... ... ... және ... алушы мен несие беруші арасындағы қатынасты көрсетеді. Оның көмегімен мемлекеттің, жеке сектордың және шаруашылық жүргізуші субъектілердің бос ақша ... ... ... ... шоғырланып, уақытша қолданысқа беріледі.
Нарық жағдайындағы несиенің негізгі түрі банк ... ... ... Банк ... банк ... ... дамуы үшін қаражат тартуда жетекші рөл атқарады. Несие ресурсы банк инвестициясының айтарлықтай үлесін ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ шаруашылық жүргізуші субъектілердің экономикалық орнықтылығын қамтамасыз етеді. Банктік несие аймағында несиелік қатынас субъектілері ... ... ... ... және банктің өзі танылады. Несиелік қатынастағы келісім-шартта субъектілер несие беруші және ... ... ... ... ... ... - несиелік келісімнің қарыз ұсынатын жағы. Ол кәсіпорын-дардың, ұйымдардың, кеңселер мен халықтың уақытша бос ... ... ... ... ... ... пайдалану үшін несие түрінде ұсынады.
Қарызға алушы - несиелік қытнастар жағы, несие алып, ... ... ... міндетті жағы. Қарызға алушы алынған қаражаттың меншік иесі болып табылмайды, өндіріс саласында, ... оны өз ... ... Бұл ... ол ... ... ... яғни шаруашылықта ауыспалы айналым қоры таусылғаннан кейін оны іске асырып, пайдаланғаны үшін өсімақы төлеп, қарызды артық көлемде төлейді.[1] Сонымен ... ... ... ... ... ... ... экономикалық және заңи тұрғыдан кепілдік беруі тиіс. Мұндай кепіл кепіл заты немесе ... ... ... ... бола алады.
Қарыз алушы алған несие мен оған есептелетін үстемақыны несиелік келісім-шартта көрсетілген мерзімде төлеуі үшін өндіріс процессін дұрыс ұйымдастыруы тиіс. ... ... ... ... ... ету және ... ... қаражатқа меншік құқығын қамтамасыз ету үшін алынған несиенің нақты қажеттілігі қарыз алушының несие берушіге ... ... ... ... ... ... даму сатысында бұл тәуелділік тұрақты сипатқа ие және қарыз алушының алынған ссуда бойынша және оған төленетін сыйақыны міндетті түрде ... ... ... Кері жағдайда кредиторға жағымсыз әріптес болады және қарыз алуда белгілі қиындықтарға тап болады. Көрсетілген тәуелділік ... ... ... ... орны ... ... мағыналы екенін көрсетпейді, олар бұл келісімде мақсаттары мен қызығушылығы тең ... ... ... ... ... пайда болуын көрсетеді.
Несиелік қатынаста экономикалық субъектілер өз орындарын ауыстыра алады: несие беруші қарыз ... бола ... ... ... беуші несие алушы бола алады. Тауар-ақша қатынастарының қазіргі даму деңгейінде бір ... ... ... ... ... ... істеу сипатына ие.
Кредитор қарыз алушыға уақытша қолдануға ақша немесе тауар ... ... ... ол ... тән ... ... қарыз құны деп аталады.
Қарыз құны - бұл несиелік келімнің объектісі, соның ... ... ... туындайды. Ол несиелік қатынас объектісі ретінде өзіндік сипатқа ие.
Біріншіден, қарыз құнының қозғалысы қайтарымдылық сипатқа ие: кредитордан несие алушыға, ... соң ... ... кредиторға қарай.
Екіншіден, қарыз құны аванстық ... ие. ... ... ... қолдану арқылы табыс немесе басқа әсер алынған жағдайды айтамыз. Мысалы, несие алушы тек несие алғанда қарыздарын жауып қана қоймай, ... ... ... ... жұмсаса қосымша пайдада алуы мүмкін.
Үшіншіден, қарыз құны басқа жаңа тұлғаның шарауашылық процестегі қозғалысын жалғастырушы.
Төртіншіден, қарыз құны ... ... ... ... ... ... одан әрі ... [2,25.]
Сонымен, несиенің әрбір құрылымдық элементі өзгеше мәнге ие бола отырып, несиелік қатынаста өзіндік сипатын көрсетеді. ... ... бір ... ... ... талдау несиенің толықтай мазмұнын анықтай алмайды. Несиенің экономикалық категория ретіндегі мәнін бүкіл элементтер ... ... ғана ... Бұл ... ... емес ... тәжірибеде кері әсерге әкеледі.
Қазіргі уақытта ішкі экономикалық айналымда көбінесе ... ... ... көп ... Ол ең алдымен банктік несие түрінде беріледі.
Банктік несие бос ақшалай қаражатты жинақтап, қайтару негізінде берумен, сондай-ақ ақша белгісін несиелеу ... ... ... байланысты.
Банктік несиелеу жүйесі несиелік процесс элементерімен байланысты қатарларды ұсынады. Ол несиелеу қағидалары мен объектілерін, несиені қайтару ... ... ... ... банктік несие жүйесінің негізгі элементін және оны іске асыру кезінде сақталатын ... ... мен ... ... Бұл ережелер мен жағдайлар табиғаты, ролі, қоғамдық тұрғыдан айқындалатын несие қызметі бойынша анықталады.
Қазіргі несиелік қатынастарды ұйымдастыру ... екі ... ... ... - жалпы экономикалық тәртіптегі қағидалар:
* Несиенің ... ... ... ... ... ... - ... мәнін бейнелейтін қағидалар:
* Несиенің мерзімділігі;
* Несиенің қайтарымдылығы;
* Несиенің төлемділігі;
* Несиенің қамтамасыз етілуі.[3, 480.]
Несие экономикалық категория ретінде ... құн ... ... болатындықтан жалпы экономикалық қағидаларды да қамтиды. Мұндай қағидаларға көбінесе үнемділік, жинақтылық, дифференциалдығы жатқызылады. [4,592.]
Үнемділік ... аз ... ... ең ... ... ... қол жеткізуге бағыттау. Мұнда тек несие беруші ретінде ... ғана ... ... сонымен қоса қарыз алушыға да маңызды. Бұл қағиданы банктің іске ... ... ... ... ... мүмкіндік берсе, ал қарыз алушыға несие сыйақасы шығындарын қысқартуға және пайданы жоғарылатуға әсер етеді.
Жинақтылық ... ... ... ... экономикасының даму заңдылықтары мен ерекшеліктерін ескеретін несие саясатын қолдануды тұжырымдайды.
Дифференциалдық қағидасы әр түрлі қарыз алушыға, объектілерге, түрлі ... ... ... ... ... ... ... жағдайында дифференциалдықтың негізгі белгісі болып қаржы-шаруашылық қызметтің негізгі көрсеткіштерінің ұйымдастыруын орындау табылады. Жақсы жұмыс істейтін ... банк ... ... ... ... ... ... кәсіпорындарға санкциялар қолданады.
Несиенің дифференциалдығы тек несиелік қабілетті сипаттайтын көрсеткіштер негізінде ғана ... ... ол ... ... ... яғни ... уақытында қайтара алатын шаруашылық органдарына беріледі. Екіншіден, бұл принцип несиелік келісім жасалғанға дейін және ... ... ... ... ... ... барысында потенциалды қарыз алушылардың несиелік қабілетін және сұралып отырған ... ... ... ... және ... банк үшін ... сондай-ақ қаражаттардың жұмсалу ұзақтығын жетекшілікке ала отырып, бастапқы несиені орналастырғанға дейін іске ... ... ... ... ... ... ... өз мәні мен ерекшелігін нақты көрсететін қағидаларды ... ... Банк ... мәнін бейнелейтін қағидалар: несиенің мерзімділігі, несиенің қайтарымдылығы, несиенің төлемділігі және ... ... ... ... ... - бұл ... экономикалық категория ретіндегі мәніне негізделген несиенің ерекше бір белгісі. Ол несие берушінің қарыз алушыға берілген қаражаты белгілі бір ... ... ... тәртіпке сай қайтарылуға тиістілігімен қорытындыланады. Осыдан келіп, несиенің қайтарымдылық ... ... ... ... ... Сондықтан да, қайтарымдылық - несиенің ажырамас бөлігі болып табылады.
Шаруашылықтың нарықтық қатынастарға өтуіне байланысты несиелеудің бұл ... ... мән ... ... оның ... ... ... өндірісте ақшалай қаражаттармен бірқалыпты қамтамасыз етілу тәуекелі. Екіншіден, бұл қағиданы сақтау коммерциялық банктердің өтімділігін қамтамасыз етуі үшін ... ... ... ұйымдастыру қағидасы тартылатын несиелік ресурстардың қайтарымсыз жұмсалымдарға салынуына жол бермейді. Үшіншіден, әр ... ... ... үшін бұл қағиданың сақталуы банктен жаңа несие алуға мүмкіндік береді.
Несиенің төлемділігі - бұл ... ... ... ... берілетін қаражатты қайтару барысында бастапқы сомадан өсіп қайтарылатындығын білдіреді.
Несиеге қойылатын сыйақы мөлшерлемесін несиенің бағасы деп атайды. Еркін ... ... ... ... ... үшін ... ... несиеге деген сұраныс пен ұсыныс негізінде қалыптасады.
Қазіргі банктердің несие үшін сыйақы мөлшерлемесін белгілеуде ескеретін ... ... ... ... ... ... ... банктерге беретін ссудалары бойынша белгіленетін сыйақысының базалық мөлшерлемесі;
* Өз клиенттеріне депозиттік шоттар ... ... ... сыйақы мөлшері;
* Банктің несиелік ресурстарының құрылымы тартылған (қаражаттар үлесі қаншалықты жоғары болса, несие бағасы соғұрлым қымбат болуға ... ... ... ... ... аз ... ... бағасы да арзан болады);
* Несиенің сұралатын мерзімі мен түрі, банк үшін оның қамтамасыз етілуіне ... ... ... ... ақша ... ... ... қарқыны қаншалықты жоғары болса, соған сәйкес несие үшін төленетін сыйақыда жоғары болуға тиіс).
Сонымен қатар, пайыз мөлшерлемесіне объективтік және ... ... ... ... да әсер ... Шын ... ... және жеке тұлғалардан тартатын несиелік ресурстар қаншалықты қымбатқа түссе, соғұрлым несиенің бағасы жоғары келеді.
Несиелеудің ... бір ... - ... ... ... ... қамтамасыз етілуі. Бұл аталған несиенің қағидасы көзге көрінгісіз, себебі қамтамасыз етілген құндылықтардың иесі ... ... да, ... ... етілуін тексеру процесі тек қағаз жүзінде ғана жүргізіледі. Ал, ... ... ... етілуі ретінде кепіл-хат, кепілдеме, кепіл, сақтандыру міндеттемелері қолданылады. [6, 766.]
Несиенің қамтамасыз етілу тәсілдері мынадай:
Кепілге берілетін ... - бұл ... ... ... ... етілген несие. Кепілге берілетін активтер қарыз алушының иелігінде қалып, оның пайдалануында болады.
Экономикасы жақсы дамыған елдердегі қарыз алушының ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етілмеуі де мүмкін.
Несиелерді қамтамасыз етудің келесі бір жолы - ... ... ... ... кезде банкте тәуекелге баратындықтан, сенімді болу үшін қарыз алушының несиелік қабілетіне де зор көңіл ... ... ... несиелік қабілеті - бұл коммерциялық банк балансының ... ... ... ... ... ... алушының несиелік қабілетінің, оның төлем қабілетінен бір айырмашылығы - онда өткен кезеңдегі немесе қандай да бір ... ... ... ... яғни ... ... ... қарызды өтеу қабілеті болжанады.
Қарыз алушының қаржылық тұрақтылығын объективті бағалау және несиелік операцияларға байланысты мүмкін болар тәуекелдерді есепке алу банкке ... ... ... басқаруға және пайда табуға мүмкіндік береді.
Әлемдік және отандық ... ... ... ... несиелік қабілетінің мынадай критерийлерін бөліп қарайды: қарыз алушының мінездемесі, қаражатты қарызға алу қабілеті, ағымдағы қызметі барысында ... өтеу үшін ... ... табу ... ... ... қамтамасыз етілуі, несиелік мәміле жасалатын жағдай, бақылау.
Банк несиесі қызметтерінің маңызды бағыттарының біріне корпоративтік клиенттерді ... ... ... - ... ... ерекше басымдықтарды иеленетін және даму барысында ынтымақтасуға болатын банк клиенті. Корпоративтік клиенттерге акционерлік қоғамдар, жеке компаниялар, ... ... ... ... ... ... ... жатады. Банк несие ұсынарда алдымен заңды тұлғаның меншікті қаражатына аса назар аударатындықтан корпоративті клиенттің ... ... ... ... ... Бұл ... тұлғаны несиелеудегі басты ерекшеліктің бірі. Мысалы, жауапкершілігі шектеулі серіктестіктер ҚР заңына ... ... ... ... ... біріктіру жолымен ққұрылып, оның мөлшері 100АЕК- тен кем болмауы қажет. Жарғылық ... ... ... ... ... заттар, мүліктік құқық, оның ішінде жер пайдалану ... және ... да ... ... Мүліктік емес жеке құқықтар мен өзге де материалдық емес игілік түріндегі салымды енгізуге ... ... ... ... ... ... ... салымдары негізінде компания шеккен зияндарға тәуекел етеді. Егер серіктестіктердің құрылтай құжаттарында оның белгілі бір мерзімге немесе ... бір ... қол ... үшін ... ... онда ... ... мерзімге құрылған болып есептеледі. [7]
Ал, акционерлік қоғам - өз қызметін жүзеге асыру үшін қаражат тарту ... ... ... заңды тұлға. Акционерлік қоғам мүшелері міндеттемелер бойынша жауап бермейді және ҚР заңында ... ... ... ... тиесілі акциялар құнының көлемінде қоғамның қызметіне қатысты шығынға ұшырауға тәуекел етеді.да жарғылық капиталдың ең төменгі ... ... 50 ... ... тиіс, 30 күн ішінде қалыптасуы керек.[8], [9] Жарғылық капиталдың ... ... ... қосымша шығарылатын акциялар номиналдық құны есебімен тіркеледі. Жарғыға толықтырулар мен өзгертулер енгізу немесе қабылдау акционерлер жалпы санының (3/4)-нен анықталады. [10] ... ... ... ... ала алады. Сондықтан бұл жерде артықшылықты және жай акция түріне бөлінеді. Жай акция, оның иесіне акционерлік ... ... ... табыс әкеледі және қоғамды басқару ісіне немесе ... ... ... ... ... Ал, артықшылықты акция, иесіне қоғамның табысына байланыссыз тұрақты табыс алуға құқық береді, бірақ басқару ... ... ... Тағы бір ... ... борыштық тұрақсызддыққа ұшыраған жағдайда мүлікті жай акция иесінен бұрын алуға мүмкіндік береді.
Банк осы ерекшеліктердің барлығына ескере ... ... ... ... ... несиелеу мынадай екі қызмет атқарады:
* Макроэкономикалық - елдің ... ... ... ақшалай ресурстарды жұмылдыру;
* Микроэкономикалық - банктердің табыстылығы мен тұрақтылығын арттыруға ықпал ететін ... ... ... ... ... ... ... жағдайын талдау арқылы іске асады. Мұнда несие көбінесе компанияның айналымкапиталын ... ... ... ... жаңа өндіріс орнын ашуға, өндірісті қайта құру және кеңейтуге арналады және оның өзіне тән мынадай ... ... ... бен ... қарызды қайтару жобаны іске асырудан түскен табыс есебінен жабылады;
* Заемдық капиталдың бірнеше ... ... ... мүмкіндік бар;
* Жобаны қаржыландыруға арналған қарыз қаражаттары арнайы құрылған компанияға беріледі. бұл жерде жоба ... ... ... ... ... ... ... несиелеу құны өте жоғары болып келеді, яғни мұнда ірі компаниялар меншікті капиталынан жоғары мөлшерде капитал ... ... ... ... ... ... банк заңды тұлғаларды несиелеуде несие түріне, оны алушы заңды тұлғаның ұйымдық-құқықтық нысанына, кепіл затына, ... ... ... ерекше назар аударады.
+ Заңды тұлғаларды несиелеуді ұйымдастыру үрдісінің кезеңдері
Заңды тұлғаларды несиелеу қандай-да бір шаруашылық ... ... ... ресурстарын, құрал-жабдықтарын тағы басқа алуға мүмкіндік беретін ақшалай ресурстарды белгілі-бір қағидалар мен шарттарға сәйкес беру ... ... ... ... ... экономикалық өсімді қаржыландырудың маңызды факторларының бірі болып отыр. Қазіргі кезде әлемдік өлшемдер бойынша өндірісті ... ... үшін өте ... ... бар, ... олар шектеулі мөлшерде қолданылады.
Жалпы несиелеу кезеңін мына сызбамен көрсетуге ... ... ... ... ... талдау
иә
жоқ
1-ші өтініш
Несиені беру
Несиелік процесс
Төлемдер,
мониторинг. Мерзімі өткен төлем
2-ші өтініш
Несиені қайтару
Cурет 1, ... ... ... ... ... ... ... О.И., , 2006ж., [766.].
Қандай заңды тұлға ... ... ... алар ... шот ... ... ... екінші деңгейлі банктреде шоттар ашу тәртібі 1998 жылғы 29 маусымдағы Қазақстан Республикасының заңына және 2000жылғы 2 маусымдағы ... Банк ... №266 ... ... ... ... ... рәсімдеу үшін құжаттар. Соның ішінде несие алу өтініш, кәсіпорын анкетасы, кәсіпорынның ... ... ... ... ... Заңи ... жүргізу үшін қажетті құжаттар. Соның ішінде мемлекеттік тіркеу туралы куәлік, жарғысының көшірмесі, құрылтайшылық шарт, статистикалық карточка, СТТН-нің ... ... ... ... ... ... ... құрылтайшылық жиналыс туралы хаттама, АҚ үшін акционерлердің жиналысы туралы, акционерлердің реестрі туралы көшірме, бюджет алдындағы қарызының жоқтығы туралы ... ... ... өкілеттігін куәландыратын құжаттың түпнұсқасы, оның төлқұжатының көшірмесі, қол қою және мөр басу үлгілері бар ... ... ... ... ... растайтын құжаттарының көшірмесі.
* Несиелік сараптама және талдау үшін қажетті құжаттар. ... ... ... 2 ... және ... ... жасау алдындағы есепті күнге берілетін қаржылық құжаттар, соңғы 6 айға ағымдағы шот бойынша қаражаттар қозғалысының көшірмесі, кәсіпорын кассасындағы айналым ... ... ... және ... ... мәліметтері, күмәнді дебиторлық қарыз көлемі, кәсіпорынның негізгі құралдары туралы мәліметтер, ... ... ... ... ... өзіндік құнының есебі, несиені пайдалану мақсатын растайтын құжаттар талап етіледі. Сонымен қатар банктің талабынан туындайтын қосымша құжаттар да сұралуы мүмкін. ... соң ... ... ... төлем қабілеті мен несие қабілетін есептейді.
Қарыз алушының қаржылық жағдайын бағалау объективті және субъективті факторлардың көмегімен жүзеге асырылады. Объективті факторлар ... ... ... ... ... ... ... бағаланады. Оны жүзеге асыру кезінде банктер горизонтальды, вертикальды, трендалық, факторлық және жағдайлық талдауды қолданады.
Талданатын ... ... ... ... ... ... және меншікті капитал рентабельділігі, қаржылық жағдайы қолданылады.
Кәсіпорын туралы неғұрлым толық мәлімет алу үшін оның ... ... ... кәсіпорынның нәтижелерімен салыстыруға болады.
Несие алушы заңды тұлғаның қаржылық жағдайын бағалау оған мінездеме беруден басталады. Қарыз алушының мінездемесі деп оның ... ... ... ... және ... ... қарызды қайтарудағы жауапкершілігі және несиенің мақсатының банктің несиелік саясатына сай келуі түсіндіріледі.
Қарыз алушының заңды ... ... ... оның сол аяда ұзақ уақыт қызмет етуінен, экономикалық көрсеткіштерінің орташа салалық көрсеткіштерге сай ... оның ... ... оның серіктестерінің іскерлік әлеміндегі беделінен тұрады. Менеджерлерінің беделі олардың кәсіби жарамдылығына моральдық сапасына, жеке қаржылық және ... ... оның ... ... мен банк ... ... нәтижесіне байланысты негізделеді.
Қарыз алушының несиелік қабілетінің ең негізгі критерийлерінің бірі - оның қарыз өтеу үшін ағымдағы қызметінің ... ... ... табу ... ... ... ... капиталы оның несиелік қабілетінің маңызды критерийі болып саналады. Оны бағалауда төмендегідей екі шарттың маңызы зор:
* Оның ... яғни ... ... ... жарғылық қордың ең төменгі мөлшеріне қойылатын талабы және қаржы левераж коэффициенті негізінде талданады;
* Несиеленетін операцияларға меншікті капиталдың ... ... яғни ол банк пен ... алушының арасында тәуекелдің бөлінуін куәландырады. Қаншалықты меншік ... ... ... ... соғұрлым қарыз алушының несиелік тәуекеліне ықпал ететін факторларды қадағалап отыруға мүмкіндік туады.
Несиенің қамтамасыз етілуі - ... ... ... құны және ... ... ... қарызды өтеуде екінші қосымша көздердің (кепіл, кепіл-хат, кепілдеме, сақтандыру қағаздарының) болуы. ... ... ... ... ... ... ... қиындықтар тууы барысында, олардың банк алдындағы міндеттемелерін уақтылы орындауына кепілдік береді.
Соңғы критерий - ... бұл ... ... ... ... алушының қызмет етуі және несиелік шаралардың жүзеге ... үшін ... және ... негіз бар ма? Заңдардағы күтілетін өзгерістер қарыз ... ... ... ... әсер ... ... өтініште көрсетілген қарыз алушы және ссуда туралы мәліметтер, банктің несиелік саясаты туралы құжатта белгіленген банктің стандартына, сол сияқты, ссудалардың ... ... ... банктік қадағалау ұйымдарының стандарттарына қаншалықты сәйкес келеді?
Аталған, банк клиентінің несиелік қабілетін бағалау ... ... ... бағалау тәсілдерінің мазмұнын анықтайды. Ондай тәсілдер қатарына жататындар:
* Іскерлік тәуекелді бағалау;
* Менеджментті бағалау;
* Қарыз алушының қаржылық тұрақтылығын бағалау;
* Қаржылық коэффициенттерді ... Ақша ... ... ... ... ... ... жинақтау;
* Орналасқан жеріне бару арқылы, қарыз алушының жұмысын қадағалап отыру.
Отандық банктік тәжірибеде қарыз алушының ... ... ... ... факторға оның қаржылық жағдайы кіреді. Ол қарыз алушының қызметін көрсететін көрсеткіш ретінде қызмет ете ... ... және ... ... орналастыру және пайдалану құрылымдарымен, сондай-ақ пайданы алу, бөлу және тиімді пайдаланумен сипатталады. [14, 215.]
Қарыз алушының несиелік қабілетін бағалау оның ... ... баға ... сипаттайды. Қаржылық жағдайына баға беруде клиенттің қаржылық құжаттары қолданылады.
Қарыз алушының қаржылық ... оның ... ... қабілетіне байланысты:
* шаруашылық шарттарына сәйкес төлем талаптарын уақтылы қанағаттандыру;
* несиені қайтару;
* жұмыскерлер мен қызметкерлерге жалақы төлеу;
* бюджетке төлемдерді және ... ... ... ... жағдайы жақсы болса, ол барлық міндеттемелері бойынша есеп айырысады. Қарыз алушының несиелік қабілетін банктік ... ... және кең ... ... ... ... несиелік қабілетін талдау үшін оның тиімділігін, төлем қабілеттілігін, шаруашылық-қаржылық қызметін жан-жақты бағалауға мүмкін беретін ... ... ... ... ... ... ... тұлғалардың қаржы-экономикалық жағдайын анықтау үшін негізгі көздер ретінде Қаржы ... ... ... ... бухгалтерлік есеп нысандары керек:
* > (№ 1-нысан);
* > (№ 2- нысаны);
* (№ 3-нысан);
* Қазақстан Республикасы статистикалық есеп ... ... ... (№5-з-мерзімді-тоқсандық-жылдық нысандары). [11, 282.]
Отандық банктік тәжірибеде қарыз алушы компаниялардың ... ... ... ... ... ... төрт тобы ... Өтімділік коэффициенті;
* Қаражат көздерін тиімді басқаруға арналған қаржылық тәуелділік коэффициенттер;
* Компанияның ресурстарын пайдалану тиімділігін талдауға арналған ... ... ... ... ... ... талдағанда компанияның өткен жылдағы жағдайымен салыстыра отырып зерттеген дұрыс. Егер ... ... ... жаңа жоба үшін ... ... онда оның ... мазмұнына ерекше көңіл аудару керек.
Егер клиент несиелік қабілетті болса, онда несиелік сарапшы сараптамалық қорытындыны ... ... ... ... ... ... ... қосымша бет ретінде кепіл мүлкін бағалау есебі жүргізіледі. Кепіл затын банкте тәуелсіз бағалаушы іске асырады. Кепіл мүлкі нарықтық және шығындық ... ... асуы ... Кепіл құнының 70% -нан аспайтын көлемде банк ... ... ... Егер ол ... асқан жағдайда, қосымша кепілдік талап етіледі.
Несиелік сараптама ... ... ... ... байланысты тәуекел деңгейі анықталады. Несиелік тәуекелді тәуекел басқармасының қызметкерлері несиелік рейтингті бағалау ... ... ... ... ... ... несиелік комитет оң шешім қабылдаса несиелік келісім шарт пен кепіл туралы келісімшарт жасалады. [15, 253.]
Несиелік келісім шарт екі ... да ... мен ... ... Онда ... ... Несиелеу мақсаты және объектісі;
* Несиенің мөлшері,
* Несиені беру мерзімі мен қайтару шарты;
* Несиені қамтамасыз ету нысаны;
* Несие үшін ... ... ... Несиенің қозғалысын және клиенттің қаржылық жағдайын бақылау үшін қарыз алушының беретін құжаттарының тізімі;
* Несиелеу процесіндегі ... ... ... ... ... ... байланысты анықталады. Материалдық-заттық мазмұнына қарай кепіл заттары мынадай топтарға ... ... ... ... ... ... ... Бағалы қағаздар кепілі;
* Сол банктегі депозиттер кепілі;
* Жылжымайтын мүлік кепілі.
* ... ... ... Жалгерлік құққық кепілі;
* Авторлық құқық кепілі;
* Жерге құқық кепілі.
Кепіл шартының несиелік келісім шарттан өзгешелігі, онда кепіл беушінің құқықтары мен ... ... ету ... және ең ... ... затының бағалануы қарастырылады.[1]
Несиенің көлеміне байланысты әр түрлі берілу тәсілдері болады. Бірішісі несие клиенттің шотына ... ... ... ... ... жұмсалынады. Екіншісі - несие алуға құқығы қосымша қаражаттарға деген қажеттіліктің ... ... ... іске ... Үшінші - белгілі бір соманы алуға клиенттің құқығы бола отырып, ол оны ... бас ... ... егер ... ... ... ... Содан соң егер несие берілсе, қарызын қайтару жөнінде мониторинг жүргізіліп ... ... ... ... ... ... ... тұлғада өзгерістер болса толықтырылып отырылуы тиіс. Несиелік мониторингті жүргізуге арналған ақпарат көздеріне мыналар жатады:
* ... ... ... ... ... ақпараттар;
* Қарыз алушыдан алатын ақпараттар;
* Өзге көздерден алынатын ақпараттар (қазір көбінесе KASE-ден алынады).
Ақпараттың толықтығына қарай несиелік мониторинг ағымдық және ... ... ... ... ... - ай ... ... мониторинг есебі түрінде рәсімделетін, несиені қайтару кестесінің орындалысы шегінде барлық несиелер бойынша жоспарлы ... ... ... ... және қаржылық жағдайы туралы жалпы ақпараттарды алу негізінде жүргізілетін тексеру.
Ағымдағы несиелік мониторингтің негізгі қадамдарына мыналар жатады:
* Қарыз алушының шотындағы ақша ... ... ... ... Клиентке ескертулер жасау;
* Клиенттің орналасқан жеріне бару;
Қарызды қайтару күнінде қайтару кестесі бойынша қарыз алушының негізгі қарыздың және пайыздың ... ... ... - ай ... тереңдетілген мониторинг есебі түрінде рәсімделетін, несиені қайтару кестесінің орындалысының бұзылуына қарай, жоспардан тыс немесе қандай да бір алаңдатарлық ... ... ... ... ... ... және қаржылық жағдайы туралы барынша толық ақпараттарды алу мақсатында жүргізілетін тексеру.
Тереңдетілген мониторингтің ... ... ... ... алушының несиелік рейтингіне;
* Қарыз алушы саласының жағдайына.
Несиелік рейтинг - несиені қайтару ықтималдығы, міндеттемені орындау тұрғысынан қарыз алушының несиені өтеу ... ... ...
+ АҚ -тің ... ... ... заңды тұлғалардың төлем қабілеттілігін анықтау
Несиелік саясат банктің несиелік қызметінің міндеттерін, оларды іске асыру ... мен ... ... ... ... ұйымдастыру қағидаттары және тәртібін белгілейді. Несиелік саясат несиелік ... ... ... ... ... - ның несиелік саясатының мақсаты несиелік тәуекелді дұрыс басқаруы негізінде банктің несиелік қоржынының сапасын арттыру. Сондықтан банк үшін негізгі ... ... ... ... яғни банктің активтік операцияларындағы тәуекелді дұрыс анықтау мен жоспарлай білу керек. Несиелік тәуекелдің тууы әр түрлі себептерден ... ... және ол ... ... кезеңдеріне тәуелді. Несиелік тәуекел банк пен клиенттің қарыз келісім ... ... ... ... және ол ... де, банкке де тәуелді.
Несиелік тәуекелдің деңгейін анықтаушы негізгі фактор қарыз алушының несиелік қабілеттілігі. ... ... ... ... ... мынадай факторларды есепке алады:
* Оң несиелік тарихы;
* Клиенттің қаржы-шаруашылық жағдайын ... ... ... ... ... ақша ... өтеу қабілетінің болуы;
* Өзінің меншікті қаражатының жеткілікті болуы және ... ... ... ... ... мүмкіндігі;
* Қарыз алушының нарықтық конъюнктурадағы жағдайы және оның салаларының даму болашағы;
* Бизнесіндегі іскерлік белсенділік пен ... ... ... ... ... ... немесе өтімді қаржы құралдарының бар болуы;
* Қарыз алушының ағымдық қызметін активтерден ұзақ мерзімді активтерді шегергендегі мөлшерден аспайтындай ... ... ... ... ... ... несиелік тәуекелді басқару саясатын, кепіл саясатын негізге алуы керек.
Несиелік тәуекел деңгейіне банктің несиелік ... ... ... ... анықтайтын факторлар да әсер етеді:
* Несиелеу бойынша барлық бизнес-процестерді регламенттейтін процедуралық базасының бар болуы;
* Қарыз алушы туралы ... ... ... мен ... жұмыс қойылымы жақсы болуы тиіс;
* Банк қызметкерлерінің білікті мамандар болуы және қолдансытағы несиелік саясатты ұстана білуі керек;
* Дұрыс емес ниетттегі, яғни ... мен ... ... ... ... ... банк қызметкерлерін жұмыстан шығару және әкімшілік жазалау шараларын жүргізу керек.
Банктің несиелеу бөлімінің ... ... ... ... ... операциялардағы тәуекелді төмендетеді.
Жалпы банк бойынша несиелік қоржын тәуекелді активтер сомасына лимиттер енгізу жолымен банктік міндеттемелер мен ... ... ... (ALKO) ... ... ... бірқатар негізгі жағдайлар туындауы мүмкін. Кең таралған түріне: несиелік тәуекелді басқару саясатында көрсетілне ... ... ... және ... ... ... жатады.
Несиелеудегі негізгі бағыт ҚР-дағы әлеуметтік және экономикалық жағдайларды бағалау негізінде және оның ... ... ... жағдайына, банктің бәсекелік деңгейіне және мүмкіндіктеріне сәйкес қалыптасуы ... ... ... ... негізгі бағыт болып мыналар танылады:
* Заңды тұлғалар - жеке капиталдары бар, жақсы қаржылық көрсеткіштерге, басқару ... және ... ... ие компаниялар, фирмалар;
* Жеке тұлғалар - жеке кәсіпорындар, табысты бизнеске ие және дамып келе жатқан жеке ... ірі ... ... ... ... бар, ... ... табысқа ие жеке тұлғалар.
Несиелеу мақсаты бойынша - қызмет ететін бизнесті кеңейтуге, ... ... ... ... ... ... саудасына берілетін несиер;
Несиені кепілмен қамтамасыз ету түрі бойынша:
* АҚ -да ашылған депозит;
* Сұранысқа ие тұрған үйлер;
* ... ... ... ие ... ... тауарлар;
Несиелеу мерзімі бойынша - қысқа мерзімді.
Несиелеуде қаламайтын бағыттарға мыналар жатқызылады:
* Бастапқы бизнес, ғылыми-зерттеу өңдеулерге, пайдалы қазбаларды зерттеу ... ... ... ( ... алу, ... ... жұмсалу мақсатындағы несие;
* Кепілге қойылған аяқталмаған құрылысты, 40% тозығы жеткен ғимараттар, қала сыртындағы орналасқан жылжымайтын мүліктер, әшекей ... , ... ... меншігіндегі жылжымалы және жылжымайтын мүліктер, патенттер, лицензиялар, сертификаттар мен жер ... ... ... ... ... ... ... түрі бойынша - қару-жарақ (лицензиясы болмаса) соғыс техникаларын сату, есірткісі бар өнімдерді өндіруге және ... ... және ... да ... қайшы келетін іс-әрекеттерге берілетін несиелер;
* Кепілмен қамтамасыз ету түрі бойынша - қарыз ... ... ... ... ... заңға қайшы келетін заттар;
* Ылғи табыс ала алмайтын төлем қабілетсіз ... ... ... үрдістің ұйымдастырылуы келесідей кезеңдерді қарастырады:
* несиелік мәлімдемені қабылдау, қарастыру және талдау;
* несие алушының несие қабілеттілігін ... және ... ... ...
* несиенің кепілдікпен қамтамасыз етілуін бағалау және тексеру;
* заңгерлік қорытындыны дайындау;
* қауіпсіздік қызметін көрсету бойынша қорытындыны ... ... ... ... ... ... ... қолдау үрдісі және оны беру;
* несиелік ... ... ... және ... ... қою;
* берілген несие бойынша мониторинг және оны өтеуді бақылау.
Жобаны ... және ... ... бір ... ... ... қорытындысына сәйкес жүргізіледі. Несиені беру туралы шешім қаржыландырылып ... ... ... шаруашылық субъектісінің ақша ағымымен тұрақты қамтамасыз ете ... ... ... ... ... Банк ... ... жүргізуші рөліндегі бөлімдерге мыналар жатады:
* фронт-офис - ... ... ... ... ... және ... ... тартуға және іздеуге, банктік өнімдерді және қызметтерді ... банк ... ... жауапты;
* бэк-офис (сонымен қатар заңгерлік қызмет көрсету және қауіпсіздік қызметі) - ... ... ... және ... ... ... шараларды қолданады, несиелік қоржынның сапасы үшін жауап береді және несиені қарастыру және беру бойынша барлық үрдістердің жүзеге асуына жауапты, ... ... ... ... және берілген несиелерге мониторинг жүргізеді.
Несиелеу бөлігінде бөлімдердің қызметін реттеуді және жүйелеуді Бас ... ... ... жүзеге асырады.
Несиелеу Департаментінің негізгі мақсаты мен функциясы Несиелеу Департаментінің Жағдайымен анықталған.
Банктің ... ... ... және ... ... ... қамтамасыз ететін орган болып Бас офистің несиелік комитеті - Несиелік ... ... ... ... ... ... табылады.
Бас офистің несилік комитетінің құрамы мен өкілеттігі Басқармамен ... ... ... ... ... бара жатқан және мәселелі несилер. Несиенің мониторнгін жүзеге асыру кезінде әрекет етуші ... ... ... ... және ... бойынша міндеттемелерді орындау мүмкіндігін болдыртпайтын сыйақыны төлеуге бағытталған жоспарлық саясатты жүргізу қажет. ... ... ... кезде қалыптасқан жағдайды талдау қажет, егер ол уақытша сипатта болып, шешілетін болса, онда оның несиеге мониторинг тәртібінің Жағдайына сәйкес жеңу ... ... ...
Мұндай жағдайлар негізінде мерзімін ұзартуды ұсыну мәселесін немесе ... ... ... ... ... ... ... және оны жеңудегі міндетті талдауы бар берілген несиені қайта құрылымдық қарауды қарастыруға болады.
Талдау нәтижесі ... ... ... алып ... ... түріне және мерзімін ұзартуына және несиені қайта құрылымдық қарау ... ақша ... ... ... ... бар жеңу ... ғана қысқа түрде сараптық қорытынды жасалады. Бұдан басқа, несиенің кепілдікті қамтамасыз етуіне қайта бағалау және қажетті қосымша қамтамасыз етуге бағалау ... ... ... ... келесі қадам мен шешімді қабылдау немесе несиені қайта құрылымдық қарау Несиелік саясаттың жағдайына, үрдісіне және өкілеттілігіне сәйкес ... ... ... ... ... ... жағымды шешімдер бойынша зайым келісім-шарттарына және кепіл келісім-шарттарына (кепілді тіркеген органға бір нұсқасын бере отырып) қосымша келісімдер (төлем графигіне өзгерістерді ... ... ... ... өтеу ... қатаң ұзақ мерзімді сипатта болса немесе несие алушының әрекетінен пайда болған кепілдіктің қауіпсіздігімен байланысты болса, онда ... ... ... ... және ... ... ...
* банк бөлімінің қауіпсіздік қызметін қалыптасқан мәселе бойынша хабардар ету;
* қауіпсіздік қызмет ... ... қоса ... ... қалыптасқан жағдайды қысқа мерзімде түзете алатын мүмкіндігін зерттеу;
* кепілдік мүлкінің жағдайын қарау, оның нарықтық құнын және сұранысын анықтау, басқа өтеу көзі ... ... ... өтеу үшін оның ... ... ... проблемалық несиені сақтап қалу мүмкін емес жағдайында банктің Несиелік саясатына және ... ... ... ... оны ... шараларын қолдану.
Мерзімі өтіп кеткен қарыздың пайда болуы мен оны өтемеуі кезінде банк ... әр ... ... ... Несиелеу Департаментіне несиенің өтелмеген себебі жайында және оны өтеудің шаралары жайында ақпараттар ұсынуы керек.
Келешекте банкпен ... өтеу ... ... ... ... ... ... тек Несиелеу Департаментінің рұқсатымен ғана берілетін болады. ... ... ... ... ... жабатын екінші көзі болғанда беріледі, яғни кепілмен қамтамасыз етілу қажет.
Кепіл мүлкіне негізгі талаптар:
* Экономикалық талаптар:
* Кепіл объектісін ... ... - ... ... ... мен ... оның өтімділігін есептегенде;
* Кепіл мүлкін нақты нарықтық құнымен бағалау;
* Кепіл ... ... ... ... және ... ұшыраған жағдайда қайта бағалау;
* Ұзақ мерзімді несиеге қойылған ... ... үш ... кем емес ... қайта бағалап отыру;
* Керек жағдайларда кепілді сақтандыруды ... Заңи ... - ... ... мен кепіл мүлкі иесінің міндеттерін, кепіл бойынша заң орнатушы құжаттарының толық болуы, оларды тіркеу мен сақтау белгіленген ... ... ... ... ... ... анық көрсетілуі тиіс.
Кепіл мүлкін бағалау ҚР-ның заңи актілерін есепке ала отырып, банкпен анықталған тәуелсіз бағалаушымен бағаланады.
Несиелік ... заңи ... ... ... және жоба бойынша заң қорытындысын даярлау.
Несиелік өтінішті заңи ... ... ... процесте іске асып отырған заңдардың бұзылуын ескерту, қарызды өтетуде, кепіл мүлкінің дұрыс емесе іске асуы жағдайында банктің ... ... ... жасау. Заңи тұрғыдан экспертиза жасау банктің несиелік жобаны заңи зкспертизалау туралы өкіміне сәйкес заң қызметкерлері ... іске ... өтеу мен беру ... беру ... ... саясаттағы өкім мен процедуралар талаптарына сәйкес іске асуы қажет. Банк пен қарыз алушы арасындағы қатынас келісім негізінде, яғни ... ... ... ... ... ... ... кейін беріледі:
* Банктің өкілетті органының оң шешімін қабылдауы және лимиттен асатын өтініштер алу несиелік комитет ... ... ... ... ... ... документтер алу және барлық ескертулерді жоюлары тиіс;
Несие қолма-қол және қолма-қолсыз түрде берілуі мүмкін. Ал оларға ... ... ай ... ал ... қарыз мерзімінде төленуі керек, мұның бәрі қарызды өтеу гарфигінде көрсетіледі. Несиені өтеу ... ... ... 15-45 ... ... бастайды.
Несие бойынша максималды және минималды сыйақы қойылымын бектіу активтер мен міндеттемелерді басқару бойынша комитет (ALKO) ... ... ... ... ... ... прайм-рейт ставкасын қолдана отырып, Бас офистің Несилік комитеті несиелеу Департаментімен банк бөлімдеріне дейін ... ... ... ... ... ставкаларын анықтайды.
Бас офистің Несилік комитетімен ұсынылмайтын сыйақы ставкаларын бекітуге тыйым салынады.
Берілген несиеге мониторинг жүргізу және оның ... ... ... ... мониторинг дегеніміз несиенеің берілгенінен өтелген уақытына дейін ылғи несиенің төлеуін, қарыз алушы қызметін талдау, қарыз шартының барлық талаптарының орындалуын қадағалау ... ... ... және ... ... ... ... қарыз алушыға түрлі шаралар қолдану.
Несиелік процеске қатысушы есеп және қызмет көрсетуші бөлімшелері.
Банктің несиелеуі бойынша нәтижелі бизнес-процестерді ұйымдастырудағы негізгі тапсырма ... ... ... ... ... қайталаудан қашу мақсатында ішкі тексеру жүйесін жақсарту, несиелеу процесін жетілдіру керек.
Несиенің сыныпталуы - ... ... ... оның ... ету ... ... ... қаржылық жағдайына, несие алушымен ертеде алынған несиенің жіктелу категориясы және т.б. несиені толық қайтару ықтималдығына әсер ететін факторларға ... ... ... жүйелік әдісі. Сыныптама несиелік қоржынды тәуекел деңгейі бойынша топтастыруға және ... ... ... ... ... ... ...
Сыныптама барлық несиелер бойынша әр ай сайын Қазақстан Республикасының Ұлттық банкімен бекітілген сәйкес жасалады және ... ... ... айқындап, несиелік тәуекелмен басқаруға мүмкіндік береді.
Күмәнді және үмітсіз қарыздарға қарсы Ұлттық банкпен анықталған мөлшер негізінде провизия қоры ... ... ... әр ай ... 7 күндік жұмыстан артық емес айдың соңғы жұмыс күніне дейін банкпен жүргізіледі, провизия мөлшерінің өзгерісі әр ... ... ... ... ... ... ... Банктің талабы бойынша несиені сыныптау қатарындағы Бас банктің несиелік бөлімшесі мен бөлімдері ссудалық қоржынның ... ... ... неғұрлым анық айқындайтын Банктің ішкі Жағдайына сәйкес жүргізу керек.
Құрылған провизиялар ... ... ... ... мерзімі өтіп кеткен қарыз есебіне негізгі қарыздың сомасын шығарған күннен ... ... 180-ші ... ... сонымен қатар мерзімі өтіп кеткен қарызды өтеу ... ... банк ... ... ... қабылдау керектігін ұмытпаған жөн (несие алушымен, кепілдікпен, құқық қорғау органдарымен жұмыс істеу).
АҚ Банк ЦентрКредиттің тәжірибесінде қарыз алушы компаниялардың ... ... ... ... ... ... төрт тобы пайдаланылады:
* Өтімділік коэффициенті;
* Қаражат көздерін тиімді басқаруға арналған қаржылық тәуелділік коэффициенттер;
* Компанияның ресурстарын пайдалану ... ... ... ... ... Пайдалылық коэффициенттер.
Мұндағы өтімділік коэффициентінің өзі екі коэффициент көмегімен анықталады:
* Ағымдағы өтімділік коэффициенті;
* Тез өтімділік коэффициенті.
Ағымдағы өтімділік коэффициенті = ... ... ... Ағымдағы өтімділік коэффициенті бұрынғы өтеу коэффициенті ретінде белгілі. Бұл коэффициент ағымдағы міндеттемелердің ... ... ... қамтамасыз етілетінін сипаттайды. Бұл көрсеткіштің мәні 0,7-тен 1,2-ға дейінгі аралықта болуға тиіс. Егер оның мәні 1,2-ден артып кетсе, онда тауарлы-материалды ... (ТМЗ) ... ... ... бәсеңдеуін немесе дебиторлық қарыздың жоғары болуын көрсетеді. Ал оның мәнінің төмен болуы клиенттің төлем қабілетсіздігін баяндайды.
Тез ... ... = ... ... - ТМҚ) / ... ... ... көрсеткіш тауарлы-материалды қорларды тез арада сату мүмкіндігі болмаған жағдайдағы қарыз лаушының қысқа мерзімді міндеттемелерді өтеу мүмкіндігін бағалауға көмектеседі. ... ... ... ... 0,6-ға дейінгі аралықта болғаны дұрыс. Бөлшек сауда компанияларында оның мәні 0,3-тен 0,4 аралығында болуы ықтимал. Оның мәнінің ... ... ... ... ... ... ... тиімді басқаруды талдауға арналған қаржылық тәуелділік коэффициенттерін талдау қарыз алушының меншікті ... ... ету ... және оның ... ... көздеріне жалпы тәуелділігіне баға беруге мүмкіндік жасайды. Аталған көрсеткіш коэффициентіне міндеттеменің ... ... және ... ... ... ... ... қатынасы дегеніміз - бір мерзімдегі орташа қарыз сомасының бір мерзімдегі орташа активтер сомасына қатынасы арқылы есептелінеді. Ал, міндеттеменің ... ... бір ... ... қарыз сомасының бір мерзімдегі орташа меншікті капитал сомасына қатынасы. Бұл коэффициент жалпы қарыз бен меншікті капиталдың шекті қатынасын ... ... ... 2,0 тең ... онда ... ... 2 ... меншікті капиталдың 1 теңгесі келеді дегеді білдіреді немесе ол активтердің 67%-ы қарыздың есебінен және 33%-ы меншікті капиталдың есебінен қаржыландырылатынын ... ... ... ... ... талдауға арналған айналымдылық коэффициенті қолданылады. Оның өзі дебиторлық ... ... ... және ... ... ұзақтылықтарын талдайтын коэффициенттерге жіктеледі.
Дебиторлық қарыздың айналымдылығы былай анықталады:
Дебиторлық қарыздың айналымдылығы= дебиторлық қарыздың ... ... ... ... бұл ... ... дебиторлық қарызы қанша уақытта қайтарылатындығы және оның үлесін анықтау үшін ... ... ... ... ... ... ... компанияның активтері өтімсіз. Ал, оның айналымдылық мерзімі ұзақ болған сайын оны қайтармау тәуекелі туындайды. Сондықтан бұл көрсеткішті талдаған кезде ... ... ... және жеке тұлғаға қатысты дебиторлық қарыздың құрылымы мен сапасына, оның пайда болу себептері мен қайтарылу жағдайына көңіл аудару керек. Ол үшін ... ... ... ... ірі ... ... төлем құжаттарын алған дұрыс. Сондай-ақ дебиторлық қарызды талдағанда оны ... және ... деп ... ... ... арқылы сапасын бағалауға болады.
Кредиторлық қарыздың айналымдылығын есептеу дебиторлық қарызды есептеумен ұқсас және ол ... ... ... ... ... ... орташа сомасысатудан түскен түсім)*360
Кредиторлық қарыздың ұзақтығы мен дебиторлық қарыздың ұзақтығын өзара салыстыру арқылы компанияның ақшалай ... ... мен ... ... ... бағалауға болады.
ТМҚ айналымдылығы дегеніміз - ТМҚ орташа сомасын 360 күнге көбейтіп, өнімді өткізудің өзіндік құнына бөлуді айтамыз. Егер бұл ... мәні ... онда ... ... және оны сақтау шығындарының артатынын сипаттайды. Кейде оның өсуі ... ... ... пен ... ... өсуіне де байланысты болады. Ал жеткіліксіз болуы бизнесті тежейтінін көрсетеді. Сондықтан талдау нақты болуы үшін компания қоймасына барып көз ... жөн. ... ... ... пайдалылық деңгейін көрсетеді. Бұлда жалпы пайда нормасы, таза пайда нормасы деп аталынатын көрсеткіштерге жіктелінеді. Мұнда таза ... да, ... ... да ... ... түсімге қатынасы арқылы анықталады. Бұл көрсеткіштер төмендесе қарыз алушының өніміне деген сұраныстың азайғанын көрсетеді. [11, ... ... ... ... ... ... ... жағдайымен салыстыра отырып зерттеген дұрыс. Егер заңды тұлға несиені жаңа жоба үшін ... ... онда оның ... ... ... көңіл аудару керек.
* АҚ тәжірибесі негізінде заңды тұлғаларды несиелеуге талдау жүргізу
2.1 АҚ қаржылық ... ... ... 1988 ... 19 ... ... және ... алғашқы коммерциялық банктерінің бірі болып табылады. Банктің республикамыз бойынша кеңінен тараған ауқымды филиалдық желісі бар, ... ... ... мен бөлімшелері арқылы заңды тұлғалар мен жеке адамдарға қызмет көрсетеді. Банк ... ... ... және валютамен тегін ақша аудару. Банктің бірегей қызметі - жүйесі компанияларға Қазақстанның әр ... ... жеке ... ... мен ... жеңіл әрі тез жинауға мүмкіндік береді. Банктің корреспонденттік ... 40 ... ... банк ... бұл несие алушының әріптестерімен дүние жүзі бойынша есеп айырысуға жағдай жасайды.
Банктің ... ... ... арқасында банк клиенттері Интернет банкинг жүйесі бойынша әлемнің кез келген елінен нақты уақыт режимінде өз ... ... яғни өз ... ... Интернет желісіне қосылған басқа кез келген ыңғайлы жерден банктік операциялар жүргізуге мүмкіндік алады. Мұның нәтижесінде өз есепшоттарының жай-күйі ... ... ... ... ... ... жоғары сапамен және тұрақтылықпен қаржы ағымдарын қашықтықтан басқаруға қол жетеді, ал бұл банкке баруға уақыт пен шығыс жұмсамай, ... ... ... ... ... ... табылады. Интернет банкинг жүйесінің тағы бір ерекшелігі бар: ... ... ... ... ... жақын орналасқан банкті іздемейді, банкті таңдаған кезде ол іс жүзінде ұсынатын сервиске: тарифтеріне, ... ... ... және өз ... деген жалпы көзқарасына жүгінеді.[16]
Тұрақты дамушы Банк ЦентрКредит басқа банктерден тұрақты қаржы жағдайы және мықты стратегиялық потенциалы ... ... ... және ... операциялары өзара тығыз байланысты: пассив құрылымы мен ... ... ... ... ... мүмкіндігін анықтайды, банктің несиелеу саласындағы саясатының бір уақыттағы ... ... ... ... әсер ... ... ғана ... бағалы қағаздарды да сатып және сатып ала отырып клиенттерге әр түрлі қызметтер көрсетеді, банктер әрқашан өз пассивтерін, бос ақша-қаражаттарын, ... ету ... ... ... ... құнын бақылауда ұстайды.
Ақша қаражаттарының келуі тездетілгенде банк өз саясатын ... ... ... қарастырады, пайдалы ұсыныстардан бас тарта отырып, берілген несиелерді жауып, бағалы қағаздарды сата ... ... да, банк ... ... ... білу керек.
Нарықтық қатынас жоғары дамыған елдерде салымдардың ... ... ... ... бағалы қағаздармен жұмыс істеу операциясының көлемі баланстағы активтердің 10 пайызынан ... ғана ... ... Бұл банктің бұл операция түрінің көлемі аз ғана үлесті көрсетеді.
Енді банктің жалпы қаржылық жағдайын талдар болсақ. Банк ЦентрКредиттің ... ... ... ... ... ... ... қаржылық жағдайы туралы 2007-2009 жж. есеп ... ... тг.) ... ...
2008ж
2009ж.
2009 ж. -2007 ж.
өзгерісі
2009 ж. -2008 ж.
өзгерісі
Ақша қаражаттары мен ... ... ... ... ... қаражаттар
7 884
4 435
700
- 0,91
- 0,84
Клиенттер мен банкке ... ...
645 ... 228
665 515
0,03
0,03
Негізгі құралдар мен материалдық емес активтері
9 972
10 830
21 282
1,13
0,97
Барлық активтер сомасы :
882 ... ... 160 ... ... ҚР ҚҚА жеке ... ақша қаражаттары 2007 жылмен салыстырғанда 8,1 пайызға кеміген, себебі экономикадағы дағдарыс пен сол ... ... ... 9,5% өсуі ... банк кассадағы ақшаларын өз шығындарына жұмсай бастады./33/
Ақша қаражаттары 2009жылы 2008жылға қарағанда 99% артқан. Бұл ақша ... ... әсер ... ... ... ... салған депозиттерінің артуы әсерінен болған. Қаржы инсттитуттарындағы ... 2008 ж. 102 383 ... ... 2009ж. 319 872млн. тг. құраған. Оның ішінде Ұлттық Банктегі қысқа мерзімді депозиттер көлемі 2009 жылдан ... 80 ... ... оған ... банктің 2007-2008ж.ж. Ұлттық Банкте мұндай ақша қаражаттары ... ... ... депозиттері 2009жылы CitiBank, Нью Йорк, НБРК, Deutsche Bank, Лондон, Landesbank Baden-Wurttemberg AG, Societe ... ... ... ING Bank, ... ... ... ... болса, 2007жылы НьюЙорк, НБРК, Hypo-und Vereinsbank, Landesbank Baden-Wurttemberg AG, АҚ , BNP Paribas и Fortis Bank NV/SA ... ... тобы ... ... кассадағы ақша қаражат көлемі де 2009ж. 38% көбейген.
2008 жылғы ел экономикасындағы жағымсыз әсерлер банктің ... ... ... 44 ... ... ... 2009 жылдары банк қаражатының 2008жылмен салыстырғанда 84% азаюы банктегі несиелік тәуекелдердің артуы әсерінен болған, яғни ... ... ... ... ... әсерінен, оларды жабуға жұмсалынған.[17]
Негізгі құралдар және материалдық емес активтер банк балансындағы активтер 2008 жылы 2007 ... ... 8,6% ... 2009ж. 97% ... ... ... емес активтеріне программалық қамсыздандыру, патенттер және лицензиялар ... 2008 жылы ... ... ... әсер еткен басты фактор материалдық емес актитердің артуы әсерінен ... 2009ж. 97% өсім ... ... өз ... ... әсерінен кепілге қойған жылжымайтын мүліктерінің артуы әсерінен банктің де негізгі құралдары ... ... ... ... ... 625 655млн.тг., 2008ж.-601 221 млн.тг., 2009ж.- 659 474млн.тг. құраған. ... ... ... ... ... ... 2-ші ... келтірілген.
Кесте 2
Кепілмен қамтамсыз ету түрі бойынша несиелердің жіктелімі
(млн.тг)
Несиені қамтамсыз ету түрі
2007ж
2008ж
2009ж
Жылжымайтын мүлік
457 351
449 267
509 102
Айналымдағы тауарлар
87 ... ... ... ... ... 264
Басқа да қаражат көздері есебінен
11 998
10 168
11 392
Компанияның кепіл хаты арқылы
4 715
6 980
7 ... ... ... 472
5 142
Қамтамасыз етілмеген несиелер
8 593
7 428
6 291
Арзандату резервін шегергенде
(30 211)
(46 404)
(67 393)
Клиенттерге ұсынылған жалпы ... ... ... ... ... ... АҚ 31.12.2009 жылға арналған қаржылық есебі
Бұл кестеден байқағанымыздай банктің қарыздарының негізгі кепілдендіру түрі жылжымайтын мүлік ... ... ... ол бүкіл кепіл затының 73%-77% аралығын қамтиды. Айналымдағы тауарлармен қамтамсыз ету 14%-15% құраса, ... ... ету 13%-14% ... ... ... ету ... басқа да қаражат көздері құрайды.
Пассивтер құрылымын меншікті және тартылған қаражаттар көзі құрайды, ... ... ... көлемі мен құрылымы банк қаржысын қолдану бағыттары мен нысандарын, шарттарын, яғни банк активтерінің құрылымы мен көлемін анықтайды.
Кесте 3
Клиенттерге ұсынылған қарыздарды ... ... ... ... ... %
2009ж.
Үлесі, %
Жеке тұлғаларға
281 727
45
232667
39
206 383
31
Сауда
95 657
15
101 028
17
150 934
23
Тамақ өнеркәсібі
33 448
5
43 966
7
44 047
7
Өнеркәсiптiк құрылыс
49 018
8
54 661
5
43 887
7
Өндіріс
33 ... ... үй ... ... ... ... ... арендалау
18 821
3
29 463
5
38 801
6
Ауыл шаруашылығы
30 202
5
25 284
4
26 989
4
Мұнай-газ өндірісі
15 994
3
14 084
2
23 011
3
Тасымалдауға және жабдықтау қызметі бойынша қызмет көрсету
17 ... ... ... да ... түрлеріне
3732
1
17661
3
20 694
3
Клиенттерге ұсынылған жалпы несие сомасы
625 655
100
601 221
100
659 474
100
Дерек көзі: АҚ ... ... ... ... ... ... да қызмет түрлеріне машина жасау саласына, энергетика, қаржы саласына жұмсалымдар және жер телімдерін ... ... ... ... ... ... ұсынылған қарыздардың ішінде 2007жылы жеке тұлғаларға берілгені 45% құраса, 2008жылы-38%, 2009жылы-31% құраған.
Сондай-ақ сауда саласына берілгені несие үлесі жылдан-жылға артқандығын байқауға ... ... ... ... ... құрылыс бағытына жұмсалған несиелер алады. Ауыл шаруашылығына берілген несиелер 4% ғана құрайды.[18]
Кесте 4
Клиенттерге ұсынылған ... мен ... ... -2007ж.
өзгерісі
2009ж. -2008ж.
өзгерісі
Салымдар
313 444
427 381
670 494
1,14
0,57
Несиелер
625 655
601 221
659 474
0,05
0,09
Дерек көзі: ҚР ҚҚА жеке ... ... ... мен салымдары деңгейлес көлемде орналастырылған, бұл жалпы банктің өз ресурстарын дұрыс ұйымдастыра білу ... ... ... тағы да ... ... қарыз алушылардың алған несиелер мерзімі салым мерзімінен бұрын қайтарылуы дұрыс деп саналады және олардың ... ... ... банк ... ... жүзеге асуы қажет.
Жоғарыдағы кестені анық көру үшін төмендегі 2-ші суретті қарауға болады.
(млн.тг.)
Сурет 2. АҚ танылады. Екінші орында ЖШС ... ... ... ... ... ... ... диаграмма түрінде көрсек:
Сурет 9. Қазақстандағы 2009жыл бойынша шарап өндіруші зауыттардың нарықтағы үлесі (%)
Дерек көзі: интернет ресурсы www.google.kz ... ... ... ... құрастырылды.
Қазақстан нарығындағы вино көлемі жылына 30 млн. литр құрайды. Ал мұндағы ... ... -31%, ... 9,5 млн. литр виноны құрайды. Голд Продукт өндірушілерінің ең танымал маркалары , , , және ... ... 290-400 ... ... ... ең ... виносы 500-700тг. соманы құрайды.
АҚ компаниясының , , атты коньяктарымен әйгілі. Бахустың басқа өндірушілерден артықшылығы клиенттің сұранысына сай ... баға ... бар. Бұл ... ... ... ЖШС басты бәсекелесі болып отыр. Бахустың дәрежесіне ... алға ... ... ... ... ... мен тауарлар ассортиментін көбейту басты мақсаты. Жалпы ҚР нарығындағы коньятың көлемі жылына 8,5 млн. литр ... ... ... ... 10%, ... 780 мың литрді құрайды.
Ал, еліміздегі шампан өндірісі нарықтың жылына ... ... ... ... күні ... ... сұраныс артқан. Газдалған сусындардың төмендету мен сапсын арттыру компанияның басты мәселесі туындаған.
Осындай мақсаттарды ... бұл ... ... ... ... барлығына сататын нүктелерінің көбеюі мен шарап сапасының артуы әсерінен 2010 ... ... ... бастап 2014жылға дейін негізгі қызметтен түскен ақша қаражаттары жыл сайын 30% өсіп отырсын деп болжамдап, несиенің уақытылы қайтаруы тәуекелін ... ... ... өз ... ... ақша ... ағыны 2883464мың тг.құрайды. ал несиенің қайтарылуын талдау үшін сол жылғы төленетін несиенің сомасын болжанған таза ... ... бөлу ... ... Онда бұл мән ... 6,3; ... -26,7; ... 58,4; 2013жылы -102; 2014жылы-362 тең болған
Сурет 10. Қазақстандағы 2009жыл бойынша коньяк өндіруші зауыттардың нарықтағы үлесі, (%)
Дерек көзі: интернет ресурсы www.google.kz ... ... ... ... ... бойынша егер компания осы қалыппен жұмыс істейтін болса, нарықтық ... ... ... ... ... ... өз қарызынан толықтай құтыла алады деп болжауға болады. Осы ерекшеліктерді ескере отырып, ... өз ... ары ... ... ... ... стандарттық деңгейге жеткізуі арқылы экспортқа да өнімдерін шығаруға күш салғаны жөн. Жоғарыдағы клиенттің төлем қабілеттіліне талдау жасай келе және клиенттің ... ... ... ... 70% ... ескере отырып банк клиентке несиені ұсынуына болады деген шешім ... ... АҚ хром ... ... ... ... жүргізу
АҚ жобалық несиелеуін қарастырсақ. Банкке АҚ атты ірі ... ... хром ... ... АҚ ... ... берешегін қайтару мақсатында қайта қаржыландыру үшін несие сұрап келді делік. Оны кесте түрінде ... ... хром ... зауытының банкке ұсынған шарты
Атауы
Сұралған шарт
Ұсынылған шарт
Қарыз алушының атауы
АҚ
Сегмент (ірі, орта бизнес)
Ірі бизнес
Қарыз алушының саласы
Түсті металл (хормды) өндіру, ... ... ... ... ... ... ... өнімдерді экспортқа өңдеу
Жобаның мақсаты
АҚ - 30 518 000 АҚШ ... ... ... ... ... ... түрі ... келісімі
Заем келісімі
Қаржыландыру сомасы мен валюта түрі
20 577 900 мың тг.
20 577 900 мың ... ... ... ... 13% ... ... қарызды
Несиелеудің 13-ші айына бастап тең үлесте ай сайын төлеу
Несиелеудің 13-ші айына бастап тең ... ай ... ... ... ... көзі: Оқу құралы / Хамитов Н.Н. - Алматы: , 2009ж.
Кесте 18
Несиені қамтамасыз ету түрі мен оның ... ... ... иесі
Кепіл құны
Орналасқан жері
АҚ Мегатрон, Ақтөбе қ. Исатай көшесі 147 үй
29 577 900 мың тг.
Барлығы:
29 577 900 мың ... ... Оқу ... / ... Н.Н. - Алматы: , 2009ж.
Бұл компанияның құрылу ... ... ... күні мен ... ... жылы ... айында құрылған, мемлекеттік қайта тіркеу куәлігі № 22189-1111-АҚ 15.08.2004ж. Заңды адресі: Ақтөбе қ. Исатай көшесі 147 үй
* Қарыз ... ... ... - ... ... ... ... түрі - хром өндіру.
АҚ хром ... ... ... қаласында орналасқан. Жалпы хром кенiнiң қоры ... ... (430 млн. т) ... ... ... ... екiншi орынды иеленедi, ал сапасы жөнiнен дүние ... ... ... 1949 ... Ақтөбедегі хромит заводының өнімдерін Чехословакияға экспортқа жіберілетін.1961 ж. аяғында Ақтөбе хром қоспалары заводы натри ... ... ... бастады. Завод өнімі әлемдік рынокта бәсекелестікте ие болып, 27 елге, соның ... ... ... ... Бельгия, Жапония және т.б. жерлерге эспортқа шығарылды.
АҚ хром өндіру зауыты хром тұздары мен күкіртті натрий өндірісі саласында қоршаған ортаны ... ... ... үшін ИСО ... ... ие болды. Сондай-ақ денсаулықты қорғау мен еңбек қауіпсіздігі жүйесі менеджментін енгізгені үшін OHSAS ... ... ... . АҚ хром ... ... ... ... қорғаудың 2004 жылғы жаңа нұсқасы бойынша менеджмент жүйесі сертификаттаудан өткен Қазақстандағы алғашқы кәсіпорын болды. Бұл сертификаттарды алу кәсіпорын ... ... ... ... ірі хром ... ... бәсекеге түсуге мүмкіндік береді. Мұнда шығарылатын хром тотығы, хром ... ... ... ... және ... да хром қосындылары өнеркәсіптің барлық саласында пайдаланылады. Сондай-ақ зауыт өнімдері 46 елге, ... ... ... ... ... Жаңа Зеландияға, Польшаға, басқа да елдерге жіберіледі. Кәсіпорын табиғат қорғау министрлігімен және облыс әкімдігімен бірлескен мазмұндамаға қол қоя отырып, бұл ... одан әрі ... ... ... Бұл ... ... акционерлері -50% және Ресейлік ОАО -50% акциясын иеленеді. ... ... ... ... ... ... ... доллары сомасында
% - қойылым
Несиелеу мерзімі
Төлеу кестесі
Негізгі қарыз қалдығы, АҚШ долл.
Мақсатты қолданысы
АҚ
1
Банкктің бас келісімі
12.01.2009 ж.
20 577 900
мың тг.
14%
36 ... 09 - ... - ай ... - ай ... 577 900 ... ... құралдарын толтыру
барлығы:
20 577 900
мың тг.
20 577 900
мың тг.
Дерек көзі: Мақыш С.Б. Коммерциялық банктер операциялары: Оқулық, Алматы: Жеті ... 2009ж. ... ... компания несиені жобаны қаржыландыру үшін алатындықтан, банк үшін ең маңыздысы компанияның ... ... ... ... ... ... ... мәселе болып танылады.
Кесте 20
АҚ Мегатрон компаниясының өнімін сату ... ... және ... бойынша)
Жылы
Хромның көлемі, кг
1 кг хромның бағасы, тг
Түсім,
мың теңге
2007
78 000
32 948,53
2 569 985
2008
170 000
18 ... 203 ... ... ... 682 ... ... 000
15 932,28
11 926 905
2011 (жоспар)
962 000
15 932,28
15 326 ... ...
949 ... ... 119 734
2013 (жоспар)
962 000
15 932,28
15 326 853
2014 (жоспар)
949 000
15 932,28
15 119 734
2015 (жоспар)
962 000
15 ... 326 ... ... 932,28
15 119 734
2017(жоспар)
962 000
15 932,28
15 326 853
2018 (жоспар)
988 000
15 932,28
15 741 093
2019 (жоспар)
1 065 ... ... 967 ... (жоспар)
754 000
15 932,28
12 012 939
2021(жоспар)
564 400
15 932,28
8 992 ... ... ... 012 ... ...
747 ... ... 901 413
2024 (жоспар)
697 000
15 932,28
11 104 799
2025 (жоспар)
482 811
15 932,28
7 692 280
барлығы
14 226 000
228 474 953
Дерек көзі: АҚ ... ... ... құрастырылған
Қарыз алушының өнімдерін әлемнің кез-келген мемлекеттерінен сатып алады. Солардың ішіндегі ең негізгі қоланушысы Ресей мемлекеті. Себебі ... ... тек хром ... ал олар ... ... ... ... заводы Ресейде орналасқан. Ресей экспорттау шекара жағынан да тиімділік туғызтады.
Кесте 21
АҚ өңдеуші заводының өнімдерін негізгі сатып алушылары
1.
Келісім ... ... - ... , , ОАО , ОАО

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 78 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Заңды тұлғаларды несиелеу58 бет
Заңды тұлғаларды несиелеу туралы46 бет
Заңды тұлғаларды несиелеу туралы ақпарат11 бет
Заңды тұлғаларды несиелеудi ұйымдастыру56 бет
Заңды тұлғаларды несиелеуді ұйымдастыру және оның ерекшеліктері25 бет
Заңды тұлғаларды несиелеуді ұйымдастыру туралы84 бет
Мәліметтер14 бет
Ұйымдық-экономикалық негіздеме103 бет
Коммерциялық банктердің жеке тұлғаларды несиелеуін талдау арқылы банктердің несие беру шарттары69 бет
Несие қатынастарының пайда болуы және қалыптасуының теориялық аспектілері66 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь