Алуантүрлі жабайы өсімдіктер


Алуантүрлі жабайы өсімдіктердің арасында дәрілік өсімдіктер өнеркәсіпте химиялық және фармацевтикалық шикізат үшін пайдалы және бағалы болып саналады.
Аз зерттелген өңірлерде мына өсімдіктерді шаруашылық қорларда қолданылуын табу және тарту – бұл маңызды тапсырмалардың бірі [4]. Polygonum minus huds таралуы және қорларын зерттеу мақсатында Алматы облысы аумақтарына тексеру жүргізілді.
Ботаникалық тұрғыдан аз зерттелген қарақұмық тұқымдасына жататын кіші таран (Polygonum minus huds) болып табылады. Бұл көрсетілген түр теориялық және практикалық жағынан қызығушылық тудырады.
Polygonum minus өсімдігі дәрілік шикізат ретінде халық медицинасында кеңінен қолданылады. Ғылыми медицинада қанды тоқтату үшін, сонымен қатар диуретикалық және зәр шығару жолдарын тазартуда көне халық құралы ретінде қолданылады. Кіші таран, спорыш птичий сияқты тұтқыр және несеп айдағыш, ауруға және микробтарға қарсы әсері бар иілік заттар болып табылады. Гликозид авикулярин, таран құрамына қанның жоғары жылдамдықта қоюлануы жатады, қанның тұтқырлығын өзгертпейді және жатыр бұлшықеттерін сергіту әсері бар. Өсімдіктердің галенді формалары тұтқыр болып келеді, қан тоқтататын, ауруға және микробтарға қарсы әсері, асқазан ішекті трактты шырышты әсерлі қабықтардан қорғайды. Асқазан ішекте жеке каратиноидтардың функциональды жағдайы жақсарып: иілік заттар және флавоноидта тамыр өтімділігі азайып ішектегі экссуация және сору процестері біріңғайланып жатыр. Кремнилі қышқыл тұздар экзогенді және эндогенді тегі әртүрлі улы заттардың ішекте байланысуы және организмнің олардан шығуы. Несеп нәр қышқылы диатезада тас түзілетін тұздарды біржола жоюға мүмкіндік береді. Кіші таран тұнбасы диурезді жоғарылатады, натрий мен хлорды кері сіңіруін азайтады, судың бөлінуі артады. Кремний қышқылы тығыздалып, петрификациялық туберкулез ошақтары өте тез жандана бастайды. Қан тоқтату жағдайында кіші таран қасиеттері есептеледі.[5]
Polygonum minus дәрілік өсімдік ретінде үлкен қызығушылық туғызады, кіші таран туралы мәліметтер аз, біздің зерттеу қорытындысы бойынша Алматы облысында осы көрсетілген өсімдік екі популяциясы шикізат қоры болып табылады.
1. Шретер А. И Методика определение запасов лекарственных растений/ А. И. Шретер, И. Л. Крылова. М., 1986. Б. 2-33.
2. Положий А. И. Методические указания по изучению ресурсов лекарственных растений Сибири/ А. И. Положий, Н. А. Некротова,
Е. Е. Тимошок. Абакан, 1988. Б. 2-91.
3. Ашмарин Л. П. Быстрые методы статической обработки и планирование экспериментов/ Л. П. Ашмарин. Н. Н. Васильев, В. А. Амбросов. Л.: Ленинград баспасы, 1975, 78 б.
4. Изучение лекарственных растений Кзахстана. Алма – Ата: Білім, 1988. 160 б.
6. Полевая Геоботаника/ Под ред. Е. М. Лавренко, А. А. Корчагина. Академия Наук баспасы СССР, 1976, 320 б.
7. Абдуллина С. А. Список сосудистых растений Казахстана. Алматы, 1999, 187 б.
8. Czerepanov S. K. Vascular plants of Russia and adjacent states (the former USSR). Cambridge University Press, 1995. 516 s.
9. Флора Казахстана/ под ред. Н. В. Павлова Алма – Ата, АН КазССР, т 3, 1960. 90 – 105 Б
10. Байтенов М. С. Флора Казахстана. Алматы, Білім, т 2, 2001 280 б.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Кіріспе

Алуантүрлі жабайы өсімдіктердің арасында дәрілік өсімдіктер өнеркәсіпте химиялық және фармацевтикалық шикізат үшін пайдалы және бағалы болып саналады.
Аз зерттелген өңірлерде мына өсімдіктерді шаруашылық қорларда қолданылуын табу және тарту - бұл маңызды тапсырмалардың бірі [4]. Polygonum minus huds таралуы және қорларын зерттеу мақсатында Алматы облысы аумақтарына тексеру жүргізілді.
Ботаникалық тұрғыдан аз зерттелген қарақұмық тұқымдасына жататын кіші таран (Polygonum minus huds) болып табылады. Бұл көрсетілген түр теориялық және практикалық жағынан қызығушылық тудырады.
Polygonum minus өсімдігі дәрілік шикізат ретінде халық медицинасында кеңінен қолданылады. Ғылыми медицинада қанды тоқтату үшін, сонымен қатар диуретикалық және зәр шығару жолдарын тазартуда көне халық құралы ретінде қолданылады. Кіші таран, спорыш птичий сияқты тұтқыр және несеп айдағыш, ауруға және микробтарға қарсы әсері бар иілік заттар болып табылады. Гликозид авикулярин, таран құрамына қанның жоғары жылдамдықта қоюлануы жатады, қанның тұтқырлығын өзгертпейді және жатыр бұлшықеттерін сергіту әсері бар. Өсімдіктердің галенді формалары тұтқыр болып келеді, қан тоқтататын, ауруға және микробтарға қарсы әсері, асқазан ішекті трактты шырышты әсерлі қабықтардан қорғайды. Асқазан ішекте жеке каратиноидтардың функциональды жағдайы жақсарып: иілік заттар және флавоноидта тамыр өтімділігі азайып ішектегі экссуация және сору процестері біріңғайланып жатыр. Кремнилі қышқыл тұздар экзогенді және эндогенді тегі әртүрлі улы заттардың ішекте байланысуы және организмнің олардан шығуы. Несеп нәр қышқылы диатезада тас түзілетін тұздарды біржола жоюға мүмкіндік береді. Кіші таран тұнбасы диурезді жоғарылатады, натрий мен хлорды кері сіңіруін азайтады, судың бөлінуі артады. Кремний қышқылы тығыздалып, петрификациялық туберкулез ошақтары өте тез жандана бастайды. Қан тоқтату жағдайында кіші таран қасиеттері есептеледі.[5]
Polygonum minus дәрілік өсімдік ретінде үлкен қызығушылық туғызады, кіші таран туралы мәліметтер аз, біздің зерттеу қорытындысы бойынша Алматы облысында осы көрсетілген өсімдік екі популяциясы шикізат қоры болып табылады.

Материалдар және әдістер
Өсімдіктер қауымдастығын зерттеу жұмыстары [6] С.А. Абдулинның [7] және С.К. Черепановтың [8] номенкулатуралық әдістермен сәйкестікте жүргізілді. Өнімділігін анықтау тексерілген аудандардың жанында барлау - бағыт әдістері бойынша жүргізілді. Тексерілген аудандарда біз аумағын 1 м2 етіп салып, оларды біркелкі, белгілі бір деңгейдегі арақашықтықта орналастырдық, Дәрілік шикізат қорларын анықтау үшін екі көрсеткішті есепке алды - өнімнің және тоғайдың ауданы. Тоғай ауданын анықтады, тоғайға қандай да бір геометриялық фигураларды (шаршы) және параметрлерін өлшеп (ұзындығы, ені) қажетті бұл фигуралардың ауданын есептеу үшін теңестіреді. Бұл жағдай тоғайда зерттеліп жатқан түр бір қалыпты орналаспаған жағдайда, өсімдіктер бірлестіктерінің жеке дақтарының шектері, бірінші зерттеліп жатқан өсімдік түрінің барлық ауданы, кейін зерттеліп жатқан түрдің ауданы пайызы анықталады. Өнімді анықтау үшін аудан аумағын мүмкіндік бойынша барлық кәсіпшілік массивті қамту олардың диагоналы немесе ‹конверт› паралельді жүрісі бойынша орналасуы. Төртбұрыш ауданы нақты (3 - 5 метрден) осы орында зерттеліп жатқан түрдің даналарының жоқтығы. Кейін әр аудан барлық жер асты шикізат фитомассасын жинады. Жиналған шикізат ауданы нақты 5 % құрайды. Шикізат қоры және өнімділігі белгілі әдістемелер бойынша жүргізілді [1 - 3].

Нәтижелер және талқылау

Қазақстанда Polygonum L туысы 48 түрдің бірі эндемик Polygonum betpakdalense Bait [9, 10].
Polygonum minus huds Fl. Angl (кіші таран) - біржылдық өсімдік. Сабақтың биіктігі 15 - 40 см, негізі бұтағы, көтеріліп немесе тура шығып; кең қабыршақты. Жапырағы қысқа сағақты 3 - 7 см, ұзындығы және ені 0,5 - 1,3 см, сызықты ланцет немесе сызықты, айқын емес бүйір талшықтары үшкір, негіз дөңгелек сияқты, өлке бойынша кейде орташа талшық бойынша, қатты қысқа шашты болып келеді. Сабақтың және тармақтың бас жағындағы гүлдері сұйықтықты құрастырады, жіңішке масақтарының ұзындығы 3 - 5 см; гүлбақша жанындағы темірсіз нүкте ұзындығы 2 - 2,5 мм, аздап терең еншілері 5 қара күлгін тілінген. Жаңғағының ұзындығы 2 - 2,5 мм, жұмыртқа түрінде, екі жағы да дөңес, кейде бағаналары 2еу емес 3еу. Шілде қыркүйек айларында гүлдейді. Дымқыл жерлерде, шағын өзен жағаларында, арықтар бойында өседі.
Қазақстанда келесі флористикалық аудандарда кездеседі: Бәріне ортақ сілемдер, Тобыл Ишим, Ертіс, Семей, Көкшетау, Мұғалджар, Торғай, Каспий алды, Батыс және Шығыс, Ұлытау, Зайсан, Солтүстік Өскемен, Арал маңы, Тарбағатай, Жоңғар Алатауы, Қаратау, Батыс Тянь Шань.
Ортақ таралуы: СССР дің бұрынғы Европалық бөлімі, Кавказ, Орталық Азия, Батыс және Шығыс Сібір, Қиыр Шығыс, Батыс Европа, Солтүстік Корея, Қытай, Жапония, Гималай, Индия, Австралия [9].
Істелінген жұмыстардың негізі жабайы тоғайларды тексеру еді: Фрунзенка тоғаны Өстемір поселкасынан кейін, Космос поселкасынан төмен Комсомол тоғанында, Амангелді поселкасынан кейін, Казатком поселкасынан төмен Шыбықты өзені бойы, Жіңішкеөзек өзен бойымен сазды орындар бойынша, Казатком поселкасынан төмен Жарсу өзені. Біздің белгілеуіміз бойынша Polygonum minus популяциясының ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Өсiмдiктер
Дәрілік өсімдіктер (шипалы өсімдіктер )
Жабайы қояндар
Гүлді өсімдіктер
«дәрілік өсімдіктер»
Өсімдіктер тіршілігіндегі судың рөлі
Мәдени өсімдіктер
Жабайы өсімдіктердің сыры
Өсімдіктер әлемі
Емдік өсімдіктер
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь