ШҚО географиялық орналасуы, демографиялық ахуалы

КІРІСПЕ

1. Георгафиялық орналасуы
1.1. Табиғи.климаттық жағдайы
1.2. Пайдалы қазбалар
1.3. Инфрақұрылым
2. ШҚО демографиясының ахуалы
2.1. ШҚО халық саны
2.2. Табиғи өсім
2.3. Демографиялық көрсеткіштер
2.4. Халықтың саны және ұлттық құрамы
2.5. Халықтың көші.қоныХалықтың итититити1рп333333
3. Шаруашылығы мен өнеркәсібі
3.1. Өнеркәсібі
3.2. Шаруашылығы
Қазіргі таңда халықтың өмір сүру сапасы мемлекеттің даму деңгейін сипаттайтын басты көрсеткіші болып табылады. Халықтың әлеуметтік – экономикалық жағдайының нашар болуы оның өмір сүру сапасы мен деңгейіне тікелей байланысты. Еліміз жаңа экономикалық өзгерістерді енгізе отырып, халықтың өмір сүру сапасын көтеруге бет алды. Әр адамның денсаулығы, әлеуметтік жағдайы, өмір сүру ортасының экологиялық жағдайы ескеріле басталды. Шығыс Қазақстан облысы өте үлкен аумақты алып жатыр, табиғат байлығы мол, индустриясы дамыған. Сондықтан, Шығыс Қазақстан облыс халқының өмір сапасын зарттеу, оны бағалау арқылы, қазіргі кездегі кері әсер ететін үдерістерді анықтауға болады. Халықтың өмір сүру сапасын жаңа, едәуір жақсы деңгейге көтеру үшін, бұл зерттеудің жүргізудің өзектілігі өте зор.
Шығыс Қазақстан облысы – Алтай тауларының оңтүстік-батысын, Зайсан ойпатын, Қалба таулы-қыратын, Сауыр-Тарбағатай жоталарын, Ертісмаңы жазығын және Қазақтың ұсақ шоқыларының шығыс бөлігін қамтиды.
Шығыс Қазақстан облысы солтүстігінде Ресеймен, шығысында Қытай Халық Республикасымен, оңтүстігінде Алматы облысымен, батысында Павлодар облысымен және Қарағанды облысымен шектеседі. Шығыс Қазақстан облысы – Қытай және Ресей мемлекеттері мен шекаралас жатқан, Қазақстанның шығысындағы облысы. . Шығыс Қазақстан облысы 1932 жылы құрылды, 1997 жылы өңір аумағына Семей облысы қосылды. 1720 жылы негізі қаланған және Ертіс пен Үлбі өзендерінің қиылысында орналасқан Өскемен қаласы Әкімшілік орталық болып табылады.
Жер көлемі - 283 000 шаршы шақырымды құрайды, мемлекет территориясының 10,4 пайызын алып жатыр. 14 обылыс ішінде Шығыс Қазақстан облысы, жер көлемі жағынан 3 орында. Халқы 1 396 746 адам (2011 жыл), яғни 9,1% мемлекет халқы осы Шығыс Қазақстан облысында шоғырланған, бір шаршы шақырымға 5 адамнан келеді. Аймақтың географиялық орналасуы табиғи жағдайының әр –түрлілігімен ерекшеленеді. Шығыс Қазақстанның оңтүстік – батыс аймағы түгелдей ұсақшоқылы, ал орталығы жазықты болып келеді. Қазақстан республикасының шегіне, Алтай таулы аймағының батыс бөлігі ғана кіреді де және ол таулы үстүрттің абсолюттік бейіктерінің көтерілумен, яғни оңтүстік – шығысқа қарай биіктігініңі үлкеюімен сипатталады.
Облыстың географиялық жағдайының ерекшелігі – ең ірі континент Евразияның ортасында, Батыс Сібір жазығымен шекаралас орналасуында. Облыс аумағында жер шарының континентальды полюсі және Евразияның географиялық орталығы орналасқан. Табиғат жағдайларының әртүрлілігі шаруашылықтың дамуына қолайлы жағдай туғызады.
1. Ердавлетов С.Р. Учебное –пособие по курсу ''Экономическая и социальная география Казахстана''. –Алматы: Қазақ университеті, 1998.
2. Хайрлиев И.Н., Қожахметов М.К. Экономическая и социальная география Республики Казахстан. Учебное пособие для студентов специальности 01.10 '' География'', Караганда: Изд-во КарГУ, 1998
3. К. Ахметова. Қазақстанның экономикалық және әлеуметтік географиясы. Алматы. Мектеп, 2001.
4. «Природные условие и истественные ресурсы ВКО» Под. Ред. Токмагамбетова Г.А. «Наука» 1978г
5. Егорина А.В., Зинченко Ю.К., Зинченко Е.С. «Физическая география Восточного Казахстана» Усть-Каменагорск 2002г
6. Бубличенко Н.Л. «В поисках горных богатств Рудгого Алтая» Москва, «Недра» 1974г
7. Чупахин В.Н. «Физическая география Казахстана» Алмата 1968г
8. Филипов В.А. «Заповедные сокровища Рудного Алтая» Алмата, «Наука» 1986г
9. «Справочный информации» Вестник Эколгия Восточного Казахстана Усть-Каменагорск 2001г
10. Гвоздецкий Н.А., Михайлов Н.И. «Физическая география СССР, Азиатская часть» Москва «Мысыль» 1978г
11. Демографический сборник Казахстана. Алматы, 2011
12. Кузебаев Н.К. Основы территориальных экономических пропорций суверенного Казахстана. Алматы,1996.
13. Кунхожаев Н.Р. Экономика современного Казахстана: состояние и развитие. Алматы, 1998.
14. Национальный отчет о человеческом развитии в Казахстане за 1998 год. Алматы, 1998.
15. Г.А.Фурсина, К.Д. Дуйсебаева, А.Ж.Еспембетова. Учебное –пособие по курсу '' Экономическая и социальная география Казахстана''. –Алматы, 2003
16. Плоткин М.Р. Основы индустриального производства. М.Высш. шк., 1964.
17. Ярмухамедов М.Ш. Қазақстанның экономикалық және әлеуметтік географиясы. Алматы. Мектеп, 2001.
18. ШҚО ресми сайты (http://akimvko.gov.kz/region.htm)
19. ШҚО ресми статистикалық агентігі (http://www.shygys.stat.kz/)
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
* ... ... ... ... жағдайы
1.2. Пайдалы қазбалар
1.3. Инфрақұрылым
2. ШҚО ... ... ШҚО ... саны
2.2. Табиғи өсім
2.3. Демографиялық көрсеткіштер
2.4. Халықтың саны және ұлттық құрамы
2.5. Халықтың көші-қоныХалықтың итититити1рп333333
3. Шаруашылығы мен ... ... ... ... халықтың өмір сүру сапасы мемлекеттің даму деңгейін сипаттайтын басты көрсеткіші болып табылады. Халықтың әлеуметтік - экономикалық ... ... ... оның өмір сүру ... мен ... ... байланысты. Еліміз жаңа экономикалық өзгерістерді енгізе отырып, халықтың өмір сүру сапасын көтеруге бет алды. Әр адамның денсаулығы, әлеуметтік ... өмір сүру ... ... ... ... басталды. Шығыс Қазақстан облысы өте үлкен аумақты алып ... ... ... мол, ... ... Сондықтан, Шығыс Қазақстан облыс халқының өмір сапасын зарттеу, оны бағалау арқылы, ... ... кері әсер ... ... анықтауға болады. Халықтың өмір сүру сапасын жаңа, едәуір жақсы деңгейге көтеру үшін, бұл зерттеудің жүргізудің өзектілігі өте зор.
1 ... ... ... Қазақстан облысы - Алтай тауларының оңтүстік-батысын, Зайсан ойпатын, Қалба таулы-қыратын, Сауыр-Тарбағатай жоталарын, Ертісмаңы ... және ... ұсақ ... ... ... ... ... Қазақстан облысы солтүстігінде Ресеймен, шығысында Қытай Халық Республикасымен, оңтүстігінде ... ... ... Павлодар облысымен және Қарағанды облысымен шектеседі. Шығыс Қазақстан ... - ... және ... ... мен шекаралас жатқан, Қазақстанның шығысындағы облысы. . Шығыс Қазақстан облысы 1932 жылы құрылды, 1997 жылы өңір ... ... ... ... 1720 жылы негізі қаланған және Ертіс пен Үлбі өзендерінің қиылысында орналасқан ... ... ... ... болып табылады.
Жер көлемі - 283 000 шаршы ... ... ... ... 10,4 ... алып ... 14 обылыс ішінде Шығыс Қазақстан облысы, жер көлемі жағынан 3 орында. Халқы 1 396 746 адам (2011 жыл), яғни 9,1% ... ... осы ... Қазақстан облысында шоғырланған, бір шаршы шақырымға 5 адамнан келеді. ... ... ... табиғи жағдайының әр - түрлілігімен ерекшеленеді. ... ... ... - ... аймағы түгелдей ұсақшоқылы, ал орталығы жазықты болып келеді. Қазақстан республикасының шегіне, Алтай таулы аймағының ... ... ғана ... де және ол ... ... абсолюттік бейіктерінің көтерілумен, яғни оңтүстік - шығысқа қарай биіктігініңі үлкеюімен сипатталады.
+ Табиғи-климаттық жағдайы
Облыстың географиялық ... ... - ең ірі ... Евразияның ортасында, Батыс Сібір жазығымен шекаралас орналасуында. Облыс аумағында жер шарының континентальды полюсі және ... ... ... ... ... ... ... шаруашылықтың дамуына қолайлы жағдай туғызады.
Табиғи-климаттық жағынан Шығыс Қазақстан бірегей аймақ болып табылады. Мұнда дала, шөл және ... ... ... ... ... ... ... және шығыс бөліктерін жер қойнауында түсті, қымбат және сирек металдардың бай қорлары бар ... ... және ... Алтайдың тау бөктерлері мен жоталары алып жатыр. Алтай тауларының оңтүстігінде Сауыр-Тарбағатай жоталарымен шектелген құрғақ Зайсан қазаншұңқыры көсілуде. ... ... ... - ... және батыс бөлігін Қазақтың ұсақ шоқылары алып жатыр. Облыстың орталық ... ... ... ... жазықтықтары басым. Орман облыс аумағының 11,9 % алып жатыр. Орман алқаптары негізінен Алтай таулары жоталарының салаларында орналасқан. Мұнда жасыл ... ... ... ... ... ... белдеуінде жапырақты және аралас орман өседі. Облыстың көзтартарлық жері облыстың солтүстік - батысындағы белдеулі қарағайлы ... ... ... ... алғанда Кенді Алтайда өсімдік әлемінің 1000- нан ... ... бар, ... ... 300- ден ... сүт ... 100- ге жуық түрлері мекендейді.Ормандар мен далалы белдеуде бұлан, тау ешкісі, арқар, ... ... ... аю, сілеусін, аққіс, аққұлақ, бұлғын, сасық күзен, сары күзен, түлкі, қоян ... ... ... жоғарғы жағында марал сақталған. Тау бөктерлерінде, өзендер мен ... ... ... ...
Территория су қорына аса бай. Ертістің оң жағын түгел Батыс Алтай сілемдері қамтиды. Бұл таулы өңір ... ... ... ... ... және Оңтүстік Алтай жотасы массивтеріне ажырайды. Ертістің сол жағын белесті Қалба жотасы алып жатыр. Облыс ... ... ... ... және Сауыр жоталары орналасқан. Таулы өлкелерде мұздықтар шоғыры көп ... ... ... ... ... ... солтүстік-батысқа қарай кесіп өтеді де, оны Батыс Сібірдің солтүстік, мұнайлы бөлігімен жалғастырады. Локоть станциясы арқылы өтетін темір жол ... ... ... ... ... бөлігіне, ал Аягөз және Ақтоғай станциялары арқылы Алматыған, Оңтүстік Қазақстан мен Орта Азия шығуына жол ... ... ... жер беті ағын ... бай, ... ... ... бөлігінде өзендер мол. Қазақстанның ең ірі өзені Ертіс осы облыс жерінен өтеді. Таудағы ылғал ... ... ... ... ... Үлбі, Уба, Шар, Қызылсу т.б. өзендер Ертіс өзеніне ... ... жері ... ... өте бай, ... гидроэнергия қорының 38,1 % -і осында.
1.2. Пайдалы қазбалары
Пайдалы қазбалар. Шығыс Қазақстан облысының аумағында өңірдің ... ... ... ... ететін қорлы пайдалы қазбалардың: түсті металдардың (Риддер-Сокольный, Тишин, Малеев, Николаев, Артемьев, Орлов және ... да), ... ... ... ... ... өзенінің шашыранды және басқа да), сирек металдардың (Бакен, Ақтау, Юбилейный, Ахмет), көмірдің және ... ... ... ... ... ... ... емес шикізаттың (отқа төзімді шикізат, карамзит және бетонит батпағы, әк, ... және ... ... тау ... шыны ... және құрылыс материалдары) барланған көптеген кен орындары, және сондай-ақ жерасты минералды су және ауыз су (Өскемен, Лениногор, Богатырев, Құлынды) орындары ... ... ... ... 27%, мырыштың 47,7%, мыстың 47,9% баланс қорлары облыс аумағында шоғырланған. ... ... ... ... ... ... ... үлесі 24,8%, мырыштікі 56,7 %, мыстікі 29,3 % ... ... ... ... баланста ескеріліген 50, соның ішінде 27 негізгі және 23 шашыранқы кен орындары орналасқан.
Қазір пайдалы қазбалар кенорындарының көпшілік бөлігіне ... және ... ... ... барлау жұмыстарын жүргізуге және өндіруге лицензиялар берілген және келісім-шарттар жасалынған. Риддер-Сокольный, ... ... және ... кен ... ... ... өндіру кәсіпорындары пайдалануда. Орлов, Николаев, Шемонаиха, Артемьев, Юбилейный- ... ... кен ... корпорациясының кәсіпорындары пайдалануда.
Лениногор кен ауданында Жаңа ... ... ... Стрежан, Обручев және басқалары резервтік кен орындары болып табылады. Ертіс ... ... қор кен ... ... ... ... ... жұмыстары Ертіс жағалауы, Риддер және Зырян аудандарында қазіргі ... іс ... ... және ... ... жұмыстардың нәтижесінде жасалынған минерал-шикізат қорлары азаюда. Алтын кен орындарынан қазіргі таңда Суздаль, Орталық Мүкір, Миялы және ... ... ... барлау жұмыстарына және өнеркәсіптік игеру үшін инвестиция жұмсау мәселесінде, полиметалдар бойынша- Орлов ... ... ... ... ... ... ... Батыс, Шығыс, Жаңа Николаев учаскелері) және Шемонаиха кенорындарының маңдары, Ертіс жағалауы кен ... ... ... ... Солонов-Выдриха және Жоғары Уба кен алқаптары, Ревнюшин антиклинал құрылымының оңтүстігіндегі Соловьев учаскесі, никель бойынша - Мақсұт ... ... ... - ... ... Ләйлі, Жұмба, Баладжал кен орындары, көмір бойынша- Кендірлік, ... ... ... су ... ... ... - Талды, Шәкелмес, Қара Бөрік кен орындары және тағы басқалары, ауызсу ... - ... ... ... кенорындары айтарлықтай қызығушылық туғызады.
Климаты. Облыс климаты тұтасымен шұғыл континентальды, климаттың әртүрлілігі ландшафттың орографиялық құрылымының күрделілігіне байланысты.
Шығыс Қазақстан облысы ... ауа ... ... ... ... ... ... жартысында орналасқан. Облыс аумағы қоңыржай және аз ылғалданған, ал тау сілемдері биіктеген сайын ылғал жоғарылайтын ... ... ... маңы мен ... жазықтарында қаңтар айының орташа температурасы - 17-ден - 220С, тау сілемдерінде - 13 - 150С, тау ... - 24 - 270С ... ... ... ... ... күндер - 40 - 550С (бұл көрсеткіштер қаңтар 1969 ж., ... 1987 ж., ... және ... 2001 ж. ... ... ең жылы ... - Зайсан және Алакөл қазаншұңқырлары: шілде айының орташа температурасы +23, ал абсолютті жоғарғы температура +420С (Бахты метеостанциясының ... ... ... ең жылы ... ... Алтай тау сілемдері болып тіркелген (Лениногор метеостанциясы) қаңтар айының орташа температурасы - 12,70С.
Ал жазда Ертісмаңы, Көкпекті, Шар ... ... ... ... ... ауа ... ... тау сілемдерінде +16...+180С, тау қазаншұңқырларында +14...+160С құрайды. Абсолютті максимум +40...+430С ... ... ...
Шығыс Қазақстан облысы дамыған өндірістік инфрақұрылымымен ерекшеленеді, ол көліктің барлық ... ... ... әуе, су және ... ... ... ... жол облыс орталығын Зырян, Риддер, Семей, Аягөз, Шемонаиха қалаларымен ... ... ... жерлерге алып баратын теміржол желілері- (Ресей), , , жолы (Қытай).
Облыста Өскемен және Семей қалаларында орналасқан екі әуежай жұмыс ... Кеме ... ... жолаушыларды және жүктерді тасымалдауды екі параход шаруашылығы жүзеге асырады, екі жүк кемежайы ... ... және ... ... ... ... көлемі автомобиль және теміржол көліктеріне тиесілі. Автомобиль көлігімінен жүктердің 89,9%, ... ... 10% ... Автомобиль көлігімен жолаушылар тасымалдау көлемі 97,2%, теміржол көлігімен 2,5%- ды құрады.
Жалпы пайдаланылатын автомобиль жолдары ішкі тасымалдауды жүзеге асыруда өте маңызды орын ... ... ... және даму ... ... экономикалық көрсеткіштеріне әсер етеді. Жалпы пайдаланылатын автомобиль жолдарының ... 11734 км, ... ... ... маңызы бар жолдар- 3420 км, жергілікті - 8416,5 км-ді құрайды. Республикалық жолдардың ... ... ... ... 3351 км, қара жолы 69 км ... Қатты жамылғылы жергілікті жолдардың ұзыңдығы 7565,3 км, қара жолы 851,2 км-ді құрайды.
Өңір ... ... ... ... ... ... ... сала бұрынғыдағыдай түсті металлургия болып табылады, оның өнірдің ... ... үлес ... 55%-ға жуық және ол іс жүзінде толығымен экспортқа ... ... ... жасау және металл өңдеу, орман және ағаш өңдеу, жеңіл және тамақ өнеркәсібі салалары, электроэнергетика, агроөнеркәсіп кешені де жеткілікті ... ... ... ... ...
* ... ... облысының демографиясы.
Қазіргі таңда халықтың өмір сүру сапасы мемлекеттің даму деңгейін ... ... ... ... ... ... әлеуметтік - экономикалық жағдайының нашар болуы оның өмір сүру сапасы мен деңгейіне тікелей байланысты. Тәуелдсіз, егеменді және ... ... ... косылу үшін халқымыздын денсаулығын, тұрмыс-тіршілігін, қоршаған ортамыздын жағдайын жаксарту, басты мақсаттардың бірі ... ... ... жаңа ... ... ... отырып, халықтың өмір сүру сапасын көтеруге бет алды. Әр ... ... ... ... өмір сүру ... экологиялық жағдайы ескеріле басталды. Шығыс Қазақстан облысы өте үлкен ... алып ... ... ... мол, ... ... Сондықтан, Шығыс Қазақстан облыс халқының өмір сапасын зарттеу, оны бағалау арқылы, қазіргі кездегі кері әсер ететін ... ... ... Халықтың өмір сүру сапасын жаңа, едәуір жақсы деңгейге көтеру ... бұл ... ... ... өте зор. ... Қазақстан халқының 9,4%-ы шоғырланған, 1 396 746 адам (+ жыл) 3 ... ... ... ... басты себептері: облыстын өте үлкен аумақты алып жатуымен, табиғат байлығы мол, индустриясы дамыған облыс болғандықтан.
Шығыс Қазақстан облысының әкімшілік-аумақтық ... ...
* ... ... - 15
* Қала - 10
+ ... ... бар қала - 5
+ Облыстық маңыздылығы бар қала - 5
* Кент - 24
* Ауыл - 826
Қазіргі ... ... ... ... ... ... ала ... бойынша Өскемен қаласы халқының 2011 жылғы 1 сәуірге саны 318,8 мың адам ... ... ... қала ... - 307,2 мың ... ... ... 96,4%-ы) және ауыл халқы - 11,6 мың адамды (3,6%) құрады.
Қала тұрғындарының табиғи қозғалысын сипаттайтын негізгі көрсеткіштер ... ... ... 2010 ... ... ... барлығы
1496
1670
89,6
соның ішінде
ауылдық жерде
70
73
95,9
Өлі туылғандар саны
22
10
220,0
соның ішінде
ауылдық жерде
2
-
-
Қайтыс болғандар, барлығы
1399
1456
96,1
соның ішінде
ауылдық жерде
47
41
114,6
1 жасқа дейінгі балалар өлімі ... ... ... ... ... ... туылғандардың саны 10,4%-ға кеміп, 1496 адамды құрады. Содан басқа өлі туылған 22 бала ... ... ... 1399 адам ... болды, 2010 жылғы сәйкес кезеңмен салыстырғанда 3,9%-ға кеміді.
Өлімге соқтырған аурулардың ішінде қан айналымы ... ... ... ... ... ішінен 46,7%), жүректің ишемиялық ауруы (16,9%), мидағы қан тамырларының зақымдануы (18,2%), ісік аурулары (14,4%), жазатайым ... және ... мен ... алу (8,6%) ... ... ... ... асқазан ауруынан қайтыс болғандар саны - 9,1%-ға, тыныс алу органдары ауруларынан қайтыс болғандар саны - 10,0%-ға ... ... ... ... ... ... - 3,8%-ға ,Ісік ауруларынан қайтыс болғандар-7,3% кеміді.
1 жасқа дейінгі 27 сәби қайтыс болды. Соның ... ... ... ... ... жағдайлардан - 10 сәби (2010ж. сәйкес кезеңіне 30,3%), туа ... ... ... - 6 (40,0%) сәби ... ... ... қаңтар-сәуірде Өскемен қаласында 721 неке және 481 ... ... 2010 ... ... ... салыстырғанда тіркелген неке саны 4,6%-ға қеміді, ажырасқандар 2,8%-ға артты. Қалалық жерде неке саны 5,7%-ға қеміді , ажырасу 3,0%-ға ... ... ... 24 ... және ... ... халық
Қазақстан Республикасы
14 866 837
14 951 200
15 074 767
15 219 291
15 396 878
15 571 506
15 982 343
16 204 617
16 441 ... ... ... 185
746 652
748 559
747 447
738 824
735 135
733 212
Ақтөбе
668 378
671 812
678 607
686 698
695 454
703 660
756 782
763 589
777 471
Алматы
1 560 267
1 571 ... 589 ... 603 ... 620 ... 643 ... 804 ... 836 ... 873 374
Атырау
451 928
457 215
463 466
472 384
480 687
490 369
509 123
520 982
532 020
Батыс Қазақстан
602 133
603 ... ... ... 479
615 310
598 341
603 858
608 318
Жамбыл
980 072
985 552
992 089
1 001 094
1 009 210
1 018 845
1 020 791
1 034 ... 046 ... 333 ... 330 ... 331 ... 334 ... 339 ... 342 081
1 341 202
1 346 938
1 352 302
Қостанай
919 558
913 435
907 396
903 178
900 333
894 192
886 ... ... ... ... ... ... 249
625 070
632 234
677 732
689 038
700 578
Маңғыстау
338 612
349 ... ... ... ... ... ... ... 175
Оңтүстік Қазақстан
2 111 893
2 150 256
2 193 556
2 233 ... 282 ... 331 ... 462 ... 511 ... 567 ... ... 238
743 826
742 911
744 860
746 454
742 276
744 363
746 163
Солтүстік Қазақстан
682 148
674 497
665 936
663 126
660 950
653 921
597 530
592 746
589 ... ... 465 ... 455 ... 442 097
1 431 180
1 424 513
1 417 384
1 396 866
1 398 219
1 398 083
Астана қ.ә.
501 998
510 533
529 ... ... ... ... 254
649 139
697 129
Алматы қ.ә.
1 149 641
1 175 208
1 209 485
1 247 896
1 287 246
1 324 739
1 361 ... 391 ... 414 ... 2 ... ... саны жыл ... ... - ші ... ... және ... халықтың жалпы саны корсетілген (2003-2011 жылдар аралығы). Кестеде байкағанымыздай 2003 жылмен салыстырғанда (14 866 837 адам) 2011 жылы ... саны 1,5 млн. ... ... (16 441 959 ... Ал Шығыс Қазақстан облысында халық санының азаюы байкалады. Бұл көрсеткіш негізінде, мемлекетіміз ... ... бері ... ұлт ... өз ... ... ... тікелей байланысты. 2003 жылы облыстың халық саны 1 465 931 адамды құраса, 8 жыл ... бұл ... 1 млн. ... азайған, 2011 жылы 1 398 083 адам құрады (кесте 2).
Жалпы мемлекеттімізде табиғи өсімнің корсеткіші жоғарлаған, 2003 жылы 92 669 ... ... 2010 жылы бұл ... 2,5 ... ... 2003 жылы 3 ... табиғи өсімнің теріс корсеткіші болған, олар Солтүстік ... ... -995, ... ... ... -356 және Қостанай облысында -173 болған. Бірақ 2010шы жылдың мәліметіне сүйенсек еш бір облыста табиғи өсімнің теріс көрсеткіші байқалмайды.
Кесте 3 ... өсім ... ... ... ... ... 546
163 666
203 869
214 772
221 877
Ақмола
480
1 415
739
1 474
1 731
3 ... ... ... ... ... ... 992
7 747
9 688
10 444
11 090
Алматы
11 339
13 231
12 296
15 162
18 ... ... ... ... ... ... ... 581
8 040
9 601
10 154
10 711
Батыс Қазақстан
2 179
3 545
3 178
3 630
3 843
5 293
5 ... ... ... ... ... 004
16 655
19 315
18 878
19 161
Қарағанды
1 069
1 917
2 403
3 391
3 816
5 597
8 169
7 636
Қостанай
-173
156
-590
-458
-568
929
2 ... ... ... ... ... ... ... 023
13 796
14 813
Маңғыстау
5 485
6 741
7 103
8 425
9 362
10 449
11 510
11 799
Оңтүстік Қазақстан
35 717
42 942
41 982
47 251
51 944
58 923
57 439
61 ... ... ... ... ... ... ... 565
4 001
Солтүстік Қазақстан
-995
-678
-470
-914
-870
392
744
486
Шығыс Қазақстан
-356
999
583
2 327
2 869
5 706
7 150
5 999
Астана қ.ә.
3 163
4 616
5 424
6 302
8 921
11 747
12 828
14 218
Алматы қ.ә.
6 ... ... ... ... ... 815
24 776
26 968
Халық санының азаюының тағы бір себебі болып ... ... ... көрсеткіштің болуы. Облыс бойынша 2009 жылы табиғи өсімнің көрсеткіші 5,3 - ті ... (1000 адам ... 2010 жылы 4,4 ... ... қаласында облыс бойынша табиғи өсімнің ең жоғарғы теріс көрсеткіші байқалады, 2009 жылы - 6,3 ... 2010 жылы бұл ... - 7,5 ті ... ... ... 2010 ... мәлімет бойынша, Риддер қаласында -6,1, Шемонаихада -5,2 , Глубокое ауданында -2,3. Сонымен қатар облыстын аудандары мен қалаларында 2009-шы жылмен ... ... жылы ... ... ... байқалады (кесте 4).
Халықтың демографиялық санасы көп қатпарлы, ол ұлттық ... ... алар ... және оны ... ... басты дәнекері.
Республикамыздың географиялық картасына көз салсақ екі бірдей ... ... ... ... Алып ... суперконтинентінің кіндік ортасы Қазақстанда жатқандықтан және республика жер көлемінің 400 мың ... ... яғни 15%-і ... ... ... тең) ... орналасқандықтан өзімізді Европалық және Евразиялық мемлекет деп есептеуге болады.
Саны жағынан қатты әлсіреген ... ... өз ... ... ... кереғар, күңгірт көріністер туындайын болса оның өзінен саны басым халықтармен іргелес жатуы ... ... алып ... ... ... ... Евразия құрлығындағы нағыз демократиялық ... ... ... ... елге айналары анық.
Кесте 4 Демографиялық көрсеткіштер (1000 адам тұрғынға)
р/с №
Аудандар мен қалалар
Туу, ... ... ... адам
2009 жылға
2010 жылға
2009 жылға
2010 жылға
2009 жылға
2010 жылға
1
Өскемен қ.
14,7
15,2
12,7
12,6
1,9
2,6
2
Семей қ.
20,3
18,4
10,1
10,0
10,2
8,4
3
Риддер қ.
14,0
13,2
18,7
19,3
-4,7
-6,1
4
Курчатов қ.
19,3
15,8
10,1
8,5
9,2
7,3
5
Абай
21,4
17,9
8,3
7,4
13,1
10,5
6
Аягөз
24,0
21,2
8,4
8,0
15,6
13,1
7
Бесқарағай
15,6
14,1
13,3
13,9
2,3
0,3
8
Бородулиха
14,2
14,1
12,4
12,5
1,8
1,5
9
Глубокое
12,8
13,9
16,0
16,2
-3,2
-2,3
10
Жарма
19,5
19,5
9,9
10,9
9,6
8,6
11
Зайсан
21,2
20,1
8,7
8,6
12,6
11,6
12
Зырян
13,3
12,2
19,6
19,6
-6,3
-7,5
13
Катонқарағай
15,3
13,7
13,2
13,2
2,0
0,5
14
Көкпекті
17,9
15,5
12,1
12,4
5,8
3,1
15
Күршім
17,9
18,5
11,1
10,1
6,8
8,4
16
Тарбағатай
22,8
23,5
9,3
9,7
13,5
13,8
17
Ұлан
15,5
14,5
11,1
11,2
4,4
3,2
18
Үржар
19,2
17,2
8,9
10,1
10,2
7,1
19
Шемонаиха
13,6
12,8
17,8
18,0
-4,2
-5,2
Облыс ... саны және ... ... 2010
Аудандар мен қалалар атауы
Барлық тұрғындар
қазақтар
орыстар
басқа
мың ад.
үл.сал.
мың ад.
үл.сал%.
мың ... ... ...
1418,8
100
773,2
54,5
574,7
40,5
70,9
5
Өскемен қ.
300,3
21,2
82,6
10,7
201,8
35,1
15,9
22,4
Семей ... ... ... ... ... ... көші-қоны
келді
24158
24532
34586
33797
32135
кетті
33152
34530
39912
39927
38746
миграциялық сальдо (+, - )
-8994
-9998
-5326
-6130
-6611
Халықтың сыртқы көші-қоны (ТМД елдерінен тыс) - ұлт. құр б-ша ... ... (+, ... ... ... (ТМД ... - ұлт. құр б-ша ... сальдо (+, -)
-2737
-4362
-4715
-3766
-2827
қазақтар
120
78
85
47
47
орыстар
-2717
-4180
-4521
-3546
-2747
Тамақ және қайта өңдеу өнеркәсібі. Облыстың тамақ және қайта өңдеу өнеркәсібінде 879 кәсіпорын бар, оның көп ... орта және ... ... ... ірі ... ... 30 ... кіреді. Тамақ өнімдерін өндіру көлемі облыс бойынша, сусындарды қоса есептегенде 50,6 млрд. теңгеге жетті, нақты көлем индексі 102%.
Қазіргі уақытта ... және ... ... ... ... ... ... арқылы іске асырылуда. Облыстың тамақ және қайта өңдеу өнеркәсібі кәсіпорындары 2,0 млн. теңгеге жуық ... ... оның ... облыстық бюджет қаражатынан 260,0 млн. теңге, екінші деңгейдегі банктер қаражатынан 1335,0 млн. теңге және өңірлік кәсіпкерлікті қолдау қорынан 455,0 млн. ... ... және ... ... ... ... ... негізгі бағыттар бойынша іске асырылуда:
* таратылған аудан орталықтарында ... ... ... ... өндіріске инновациялық технологиялар енгізу.
* ауыл шаруашылығы өнімін өндіру және өңдеу кезінде кластерлік тәсілді қалыптастыру.
Таратылған аудан орталықтарында облыстық ... ... ... 4 мал сою цехын, атап айтқанда: Катонқарағай ауылында, Ұлан ауданының Бозанбай ауылында, Үржар ауданының Ақшоқы ауылында, Күршім ауданының Теректі ... ... ... ... ауылында ұн тарту цехын қайта жаңалау жоспарланып отыр.
Шемонаиха ауданындағы ЖШС зауытында өз өнімінің бәсекеге ... ... ... ұзақ сақталатын сүт өнімдерін өндіру бойынша инновациялық ... ... ... ... ара ... өнімін өндіру және бастапқы өңдеу бойынша кластерлік кәсіпорын ... 8 ... ... ... 9000 сериялы ИСО-ға сәйкес сапа менеджменті жүйесі бойынша серификатталды. Қазіргі уақытта 18 кәсіпорын осы жүйені ... ... ... сүт ... ... ... бойынша басым жобасы іске асырылуда. Аталған жобаны орындаумен ЖШС Алматы фирмасы және Өскемендегі ЖШС айналысады. Жоба ... ... сүт ... ... ... сүт ... ... шығару цехын ашуды көздейді. Жоба іске асқан жағдайда тәулігіне 10 тонна сүт ... ... ... ... ... ... ... облыста мынадай шаралар қолданылып жатыр:
* облыста астықтан облыстың тұрақтандыру қоры құрылып, ... және ... ... ... сатып алу туралы меморандумға қол қойылды, ал ұн комбинаттары мен наубайшылар арасында бидай ұнынан пісірілетін ... ... баға ... туралы меморандум жасалды;
* ет бағасын тұрақтандыру үшін Өскемен, Семей қалалары әкімдері мен жақын аудандардың әкімдері ... ... ... және ... ... ... ... ет жеткізу туралы келісім-шартқа қол қойылды.
* ішкі рынокты сүт және сүт өнімдерімен молықтыру және ... ... ... үшін сүт ... мен ... ... ... шикі сүтті сатып алудағы және сүт өнімін сауда нүктелерінде сатуда баға деңгейін қалыптастыру туралы меморандум жасалды.
Өнеркәсіп. Өнеркәсіп өнімінің ... ... ... ... ... ... ... 28,9% өсіммен 624,2 млрд. теңгені құрады, өнеркәсіп өнімінің табиғи көлем индексі - 108,6%, соның ... ... ... және карьерлерді өндеуде - 80,5%, өңдеу ... - 136,5%, ... ... ... газ ... бу және ауа кондиционерлеу - 103,4%, сумен қамтамасыз ету, ... ... ... ... және бөлуді бақылауда - 77,0 % құрады.
Ауыл шаруашылығы. Ауыл ... ... ... ... 151,2 ... ... ... табиғи көлем индексі 96,1% құрады.
Тірідей салмақта 208,5 мың тонна мал еті (өсім - 5,7%), 711,0 мың ... сүт ... - 1,9%) ... саны - 3,3%, ... 9,5% қой мен ешкі басы 0,4% ... 267,0 млн. дана ... (төмендеу - 12,6%) өндірілді.
Құс саны 5,7%, ірі қара мал басы 3,3% ... және орта ... 2010 ... 1 ... ... және орта бизнестің белсенді субъектілері (жеке кәсіпкерлер мен шаруа қожалықтарын қоса есептегенде) 69119 ... ... бұл 2009 ... ... кезеңінен 0,1%-ға көп. Бұл салада жұмыспен қамтылғандар саны 0,2% ... 240,1 мың ... ... ... өнім (жұмыс және қызмет) көлемі 307,4 млрд. теңгені құрады, бұл 2009 жылдың тиісті кезеңінен 2,1%-ға жоғары.
Инфрақұрылым. Барлық көлік ... 2009 жыл ... ... 11,6% өсіммен 1272,7 млн. адам тасымалданды, жолаушы айналымының көлемі 16,7% ... 11500,7 млн. жшм. ... Жүк ... ... 327,3 млн. тоннаны құрады, бұл 2009 жыл деңгейінен 17,1%-ға артық.
Облыста әлеуметтік маңызы бар қала маңындағы қатынасы және ... ... ... ... ... ... 2010 жылы аталған бағдар бойынша 17% өсіммен 157,4 мың жолаушы тасымалданып, 176 млн. ... ... ... ... , , ... ішкі әуе ... бойынша жолаушылар тасымалы жалғасты. Аталған қатынастар бойынша 16,4 мың адам тасымалданды, бұл 2009 жыл ... 3 есе ...
7 024,7 ... ... энергиясы өндірілді, желіге 6 559,1 млн.кВт*сағ жіберілді, тұтыну 7 799,1 млн.кВт*сағатты құрады.
Ауыл шаруашылығын дамытудың негізгі ... (ШҚО ... ... санаттары)
Көрсеткіштер
2009
2010*
Ауылшаруашылығы дақылдарының жалпы жиыны, мың тонна
Барлық дәнді дақылдар (негізі ... ... ... ... ... ... - ... ц/га
дәнді дақылдар - барлығы
15,9
10
оның ішінде: ... ... ... ... мың ... мен құс (сатылды, сою салмағында союға)
112,5
118,7
Сүт
697,4
710,9
Жұмыртқа (млн. дана)
305,4
267,6
Жүн
4304,1
4499,8
Жыл соңында мал мен құс саны, мың ... қара ... ... ... мен ... ... ... қаласының орталықтан жылумен қамту сұлбасында сақталған ЖЭО мен қазандықтардың қолданыстағы ... ... ... ... іске ... жылу желілерін қайта жаңарту жалғастырылды, Семей қаласындағы ЖЭО-1-дің су жылыту қазандығының ... ... және ... ... коммуналдық меншікке өткізілген электр желілерінің жөндеуі жүргізілді, 40,6 км желі жөнделді.
Ауылды сумен қамту жүйесінде тұрғындардың 54,3 %-ы ... ... ... ... 45,5 %-ы жер асты және жер ... су көздерінің суын қолданады, 0,2 %-ы тасып ... суды ...
... ... 1,3 млрд. теңге бөлінді. Сумен жабдықтаудың 9 ... ... ... берілді, 104 км желі жөнделді. Нәтижесінде 14 мыңнан астам адамның сумен ... ... ... ... ... ... қамту және су бөлу желілері бойынша 1231,0 млн.теңгеге 23 инвестициялық жоба іске ... ... 82,7 км су ... ... жөнделді.
Тұрғындарды орталықтандырылған сумен камтумен қамту деңгейі 1,6 ... ... ... және ... құрады.
Жол картасы шеңберінде жылумен қамту бойынша 8 инвестициялық жоба іске асырылды. Нәтижесінде 8,6 км жылу желілері жөндеуден өткізілді, бұл ... ... ... және жылу энергиясын тасымалдау кезіндегі шығынды төмендетуге ықпал етті. Осылайша, Семей қаласында қазандық және технологиялық жабдықтардың, РК-3, , ... жылу ... мен ... №4 ... ... жасалған.
Жылыту маусымын үзіліссіз өткізу үшін Қазақстан Республикасы Үкіметінің қорынан Семей, Курчатов, Зырян қалаларының және ... ... 4 ... ... ететiн кәсiпорындары үшін көмір сатып алуға 480,6 млн. теңге бөлінген. ... ... 714 млн. ... ... елді ... ... ... жүргізілді. 102,9 мың ағаш отырғызылды, 19 мың шаршы гектар гүлзарлар жасалды, 411 ... ... мен ... ... 119,5 мың тонна қоқыс жиналып, полигондарға шығарылды.
Өскемен қаласының сол жақ аумағындағы ауданында этноауыл салынып, онда түрлі дәуірлер мен ... ... әр ... этностардың 16 үйі орналастырылып, электрмен жарықтандыру жүргізілді, этноауылдың орталық алаңында жалпы ауданы 300 шаршы метрді құрайтын киіз үй ... Қала ... мен ... ... ... ... абаттандырылып, ашық аспан астында мұражай жасалды.
Шығыс Қазақстан - барлық жағынан алғанда бірегей өңір, соның ішінде инвестициялық ... және ... ... ... ... өзара ынтымақтастыққа қызығушылықты арттыруда да.
Өңір қойнауларында пайдалы ... ... ... ... (түсті және қара, асыл, сирек және сирек жер металдары, көміртегі, көмір, жанатын тақтатас, мұнай, газ, руда емес ... және ... ... ... осы ... ... ... геологиялық барлау жұмыстары бір километрден аспайтын жер қабатын қамтыған, және осы қабатта анықталған қорлар кейбір кен орындары бойынша ... ал ... ... ... ... қуаттарын тағы 20-25 жылға қамтамасыз етеді.
Сондықтан, өңірдің ғана ... ... ... ... ... экономикасын дамыту үшін қажетті пайдалы қазбалардың орасан және ... жаңа кен ... ... ... бар терең жер астында перспективалы қуатты геологиялық барлау ... ... ... ... ... ... ... болып табылатын өнеркәсіп секторы шикізатты бағытта болып қалуда, себебі қорғасын, мырыш және мыс бойынша оларды өндіру сәтінен бастап ... ... ... ... және берилий - прокатқа ғана шыққан, ... - ... ... енді ғана ... яғни ... ... деңгейіне дейін әлі алыс.
Сонымен бірге әлемдік тәжірибеде ғана емес, сондай-ақ көрші Ресейде бұлардың көбі бойынша дайын бұйымдар шығару ... ... бар, ... осы өнім түрлері бойынша қосымша құнның негізгі бөлігі шоғырланған.
Алтын мен күміс зергерлік ... ... үшін ... материал болып табылатыны белгілі. Сонымен қатар оларды шығару көлемінің салыстырмалы үлкен болғанымен өңірдің ғана емес сондай-ақ Қазақстанның зергерлік бұйымдардың жеке ... ... ... ... ... және ... құрастыру бойынша құрастыру өндірістері бар, оларда тораптар және агрегаттардан ... ... ... ... импортпен әкелінеді, яғни осы құрастырушы өндірістері үшін құрауыштар дайындау өндірістерін құру қажеттігі туындайды.
Облыс аумағының 30 % май қарағай, балқарағай, ... ... ... ... ... және ... іскерлік ағашның 70 % жұмылдыратын ормандар құрайды. Сонымен қатар, бұрын қатты дамыған ағаш өндеу саласы, ... күні ... және ... ... ... ... етеді.
Өңірде сарқылмайтын энергетикалық мүмкіндіктер бар. Жыл сайынғы электр қуатын (шамамен 7 млрд. кВт сағ) өндіру көлемінің 70 %-ы су ... ... ал ... жылу ... ... ... ... қатар, бүгін электр қуаты тапшылығы 800 млн.кВт/сағ ... және ... қуат ... өңір экономикасының өсуімен қатар өсе береді.
Маңызды бас ... ... ... мен оны ... ... ... ... өндіруге жеткілікті мүмкіндік бар, және оның өндірудің өзіндік құны жылу станцияларына қарағанда әлдеқайда арзан және мұндай мүмкіншілік Қазақстан өңірлерінің ... тек қана осы ... ... өңір ... орта және ... су ... ... құрылысы қажет етіледі. Сонымен қатар осы бағыттағы электр қуатын өндірудің балама (қалпына келтірілетін) көздерін пайдалану бойынша жобаларды іске асыруға ... ... күні ... жеткілікті дамыған салаларының бірі ауыл шаруашылығы болып табылады. Осы бағытта мал өнімділігін жоғарылату мақсатында жайылымның тиімділігін жоғарылатудың маңызы зор.
Алайда ... ... ... көптеген жайылымдар жеткілікті тиімді пайдаланылмайды. Осыған орай, терең су ұңғымаларын бұрғылау арқылы малға арналған сумен қамтамасыз ету қажет.
Өңірдің ауылшаруашылығы негізінен мал ... ... ... ауылдық өңірлер тек қана мал шаруашылығымен айналысады. Сонымен бірге осы өңірлерде мал шаруашылығы ... ... ... өндеу бойынша кәсіпорындар дамымаған.
Ауылшаруашылғы өнімдерін қайта өндеу бойынша жұмыс істеп тұрған ... ... ... және ... ... ... қазіргі талаптарға сәйкес келмейді және жаңартуды қажет етеді.
Өңірдің инфрақұрылымдық кешені жеткілікті дамыған, бірақ сонымен ... ... ... ... ... шешуді қажет ететін нақты проблемалары бар, себебі қомақты қаражат қажет. Мысалы, облыстың солтүстік-батыс өңірлері тұрғындарының оңтүстік-шығыс бөлігі және ... ... ең ... жол арқылы тұрақты байланыс орнату мақсатында Бұқтырма су қоймасы арқылы көпір салу, қалада көлік ағыны жүктемесін ... және ... ... ... жақсарту мақсатында облыс орталығында бірнеше көпір және жол өткелдерін салу, тұрғындарға қолайлы тіршілік ету ортасын құру үшін ... ... ... ... ... ... сол жақ ... көшіру, өңірдің көліктік мүмкіндіктерін ұтымды пайдалану мақсатында өзен параходының жұмыс істеуін қайта жандандыру, ... ... ... ... ету және сол ... жаңа өндірістерді дамытуға жағдай жасау үшін өңірдің шығыс ... ... ... құру ... ... ... желісін салу қажеттігі.
Бұдан басқа, осы әріптестік қатынастарда білім, денсаулық сақтау, мәдениет, әлеуметтік қорғау, туризм және ... ... ... шексіз мүмкіндіктер бар.
2010 ж. өңірдегі ірі ... ... ...
(250 адамнан көп жұмысшылар саны бар)
№ п/п
Кәсіпорын атауы
Орналасқан жері (қала, аудан)
Өнім өндірісі көлемі, млн. теңге
Қамтыдған адам. саны
Инвестициялар, млн. ... ... ... мың ... ... қ., ... ... АҚ
Өскемен қ., Новая Согра кенті
16256
2638
12300
79,9
3
АҚ
Өскемен қ.,, пр. Абая
18020,2
3880
1593,1
98,1
4
Жезкент ГОК ЖШС филалы
ШҚО, Бородулиха ауданы, Жезкент ... ... ... ... ЖШС ... ... ауданы, Усть-Таловка к.
151,8
4009
8117,1
65,9
10
Корпорациясы>> Белоусов ГОК ЖШС филиалы
ШҚО, Глубокое ... ... ... ... қ., ... 86
1 ... 087
53,2
44,4
12
АҚ
Өскемен қ., Новая Гавань кент, 6
5 693
915
1 247
104,0
13
АҚ
Өскемен қ., Бажов көш 101/1
7 827
269
374,6
81,2
14
АҚ
Өскемен қ.,, Ермак көш
1 317,4
406
20,7
60,3
15
... қ., ... көш, 5
1 ... ... ... көш, 5
7 ... 411
581,0
82,5
17
АҚ
Өскемен қ., Бажов көш, 54
2 701,1
797
-
97,9
18
ЖШС
Өскемен қ., ... көш., ... ... ... ... ... ЖШС
Семей,
Краснознаменная, 9
2 798
424
0,5
38,2
21

Зырян ауданы, Октябрь к.
13005
915
726,4
83,3
22

Семей қ, Батыс промузел
10662
1247
1 147,0
67,0
23
ЖШС
Семей қ, Қабылбаев көш., ... ... ... ... көш., 50
1844
320
10,1
48,5
25
"Семей асбестоцемент бұйымдары" ЖШС
Семей, Батыс промузел
1371
321
45
45,3
26
"Темірбетон комбинаты>> ЖШС
Өскемен қ., .Абай көш., 150
694
415
69,2
64,3
Шығыс Қазақстан облысы қорғасын-мырыш кен орындары. Қазақстанда түсті ... ... қоры ... ... ... ... орын ... қорғасын, мырыш қоры жағынан Шығыс Қазақстан бірінші орын ... Ал ... ... ... ... ... Қазақстанда шоғырланған. Барланған қоры жағынан ТМД елдерінде Қазақстанда қорғасынның 35% -і мырыштың 50%-і шоғырланған, ал қорғасынның 47% мырыштың 52% -і ... ... ... ... ... ... металл кен орындарының ең бір бай орталығы. Әсіресе ... мен ... ... алу, ... жағынан дүние жүзіндегі ең бір алдыңғы қатарлы өндіріс орны. Кен орындары негізінен Кенді Алтайдың батыс, оң түстік батыс, Қолбы, ... ... ... ал оң ... ... ... және ... Тарбағатай бөктерлерін алып жатыр. Осы өлкеден алған қорғасын және мырыш кендері ... ... 1952 жылы ... ... ... ірі ... қорғасын - мырыш заводында өңделеді. Өзіне келіп түскен концентраттардан 17 түрлі дайын өнім шығарады және шығарылған ... 18 шет елге ... ... ... ... ... және ... Лондон қаласына дүниежүзілік эталон есебіне қолданылады. Комбинатта қорғасын мырыш балқыту цехы, күкірт қышқылын алу цехы және шлактардан қайта ... ... ... айырып алатын арнаулы цехтар жұмыс істейді.
Соңғы кездері полиметалл кендерінен алтын ... алу цехы да ... Бір айта ... жай ... ... полиметалл кен орындарынан алтын мен күміс Қазақстандағы арнайы алтын кен орындарынан көп мөлшерде ... ... ... ... ... ... - 99,99%. Комплексті, яғни толық пайдалану дәрежесі қорғасын алудан - 98,2% ... ... - 90,9 % ... ... алынған қосалқы компанентер тиімділігі жағынан негізгі компонентердер асып ... және олар ... ... 50% құрайды.
Өскемен қорғасын-мырыш заводында концентрат негізінен Зырян қорғасын комбинатынан, Лениногор және Ертіс полиметалл комбинаттарынан, Орталық Қазақстандағы ... ... кен ... комбинаттарынан және Текелі қорғаныс комбинаттарынан және Текелі қорғасын басқа алыс және ... шет ... ... ... ... келеді. Кенді Алтайдың кені ертеректегі мыс, қола дәуірлерінен бері белгілі болған. Оған ... ... ... ... ... кен орындарынан табылып жатқан сол дәүірінің қазба құрал жабдықтары айғақ болғандай. Жер бетіне жақын ... ... мыс ... ... қазып алып өңдеп, қару-жарақ, құрал- сайман және әшекелеу өнерінде пайдаланған. Қазіргі уақытта ғылымдардың ... ... ... ... ... байлықтардың белгілібір заңдылықпен, бір тектес кен орындарының ... бір ... ... ... ... минерал қорлары негізінен солтүстік шығыс және оң түстік батыс бағытта белдеу-белдеу болып орналасқан. Солардың ең ... ... ... ... белдеуі болып есептеледі. Оның ұзындығы 500км, ал ені 50-70 км болады. Бұл белдеуде мына ... ... мыс кен ... ... ... ... Малеев, Лениногор, Тишин, Жаңа Лениногор, Юбилейно-Снегирихин, Стрежан, Гусляков, Шоқпар, Ертіс Белоусов, Ново-Березов және басқалары. Бұл кенді полиметалл белдеуі ... ... ... ... ... ... түсті металл кен орны. Алтай полиметалл кен орындарының бір ... ... көп ... болуына. Негізгі қорғасын, мыс, мырыштан басқа мұнда алтын, күміс, кадмит, ... ... ... ... ванадий, индий, селен, телур, сынап, титан, молибден т.б. кейбір әлі ... ... ... ... ... бар. Қосалқы компанеттердің санының көптігі жағынан және құралының жоғарлығы жағынан Өр Алтай ТМД елдеріне ... жер. Бұл ... ... кен ... XVIII- ғасырдан: Березов - 1770, Лениногор - 1784, ... - 1791, ... - 1797 ... ... ... ... Қорғасын, мырыш кендері негізінен Кенді Алтай полиметалл белдеуінің шығыс бетіне қарай қалыптасқан ал сирек кездесетін металлдар тобы ... жақ ... алып ... ... келгенде Кенді Алтай полиметалл белдеуі жалғыз емес Субпаралельді екі кен белдеуінен тұрады және сол Кенді Алтай ... алып ... ... кен ... ... ... пікір екіге бөлінеді. Ғылымшылардың бір тобы девон дәуірінде эффузивті вулканның әсерінен жер бетінен төгілген ... ... ... өзгерістен болған жарықшақтарды толтырып, содан кен орындары пайда ... ... ... енді бір тобы ұзақ уақыт бойы интрузивті вулканның әсерінен магма гидротермалдық күйінде жер бетіне ... ... ... ... ... ... Енді басты кен орындарының географиасына тоқталсақ Зырян қорғасын кен ... ... екі жүз жыл ... қазу ... пайда болған. Бұл кенім бес учаскеден тұрады және мұндақорғасын мен мырыш қоры мысқа қарағанда әлдеқайда басым. Кеннегізінен вулканды тау ... ... ... ... ... ... орналасқан және меридиональды бағытта созылған. Бұрғылау арқылы ұңғының тереңдігі 800-900м дейін жетсе де кен көзі әлі де ... ... ... ... негізінен Солтүстік, Оңтүстік және Маслянный деген үш ірі линзалардан тұрады. Кейінгі зерттеулер басқа линза ... да бар ... ... Кен ... негізінен қалық, бірқалыпты мыс, қорғасын, мырыш минералдарынан тұрады. Бұлардан басқа да ... ... ... көп ... ... келеді. Кен орны ашық әдіспен және жабық әдіспен қазылады да ... ... ... ... Одан алынған қорғасын және мырыш концентраттары Өскемен қорғасын-мырыш комбинатына балқытуға жіберіледі.
Грехов кен орны Зырян кен орнынан 12км жерде ... ... ... ... . Бұл кен орны негізгі үш учаскеден тұрады және мұнда да қорғасын мен мырыш қоры мысқа қарағанда ... ... Кен ... вулканды тау жыныстарынан девон дәуірінде пайда болған және миридиональды бағытта созалған. Негізінен ашық және жабық әдістерімен ... ... Бұл да ескі кен ... ... ... қоры ... бітуге жақын. Алынған кен Зырян фабрикасында байытылып, Өскемен қорғасын-мырыш комбинатына концентратары жеткізіледі. Соңғы бір-екі ... бері іске ... ... кен көзі ... және ... кен ... ... болып келеді. Зырян кен орнынан 30 км жерде. Кен құрылымы қалыптасуы жағынан алдыңғы екі кн ... өте ... ... ... ... ... әдіспен алынады. Зырян және Грехов кен орындары сарқылған шақта Өскемен қорғасын ... ... ең бір ... ... қоры ... осы ... кен орны ... Лениногор (Риддер) кен орны 1784 жылдан бері жұмыс істейді және Кенді Алтайдағы ең бір ... ... ... Кен негізіне вупканогенді және шөгінді тау жаныстарында орта девон дәуірінде үш тегіс келген вертикальды қатпарлардан тұрады: Риддер-Сокольный, ... және ... ... ... ... және ... Қазып алынған кен алдымен Лениноор байыту комбинатында байытылып ... және ... ... ... ... ... ... Лениногор заводынан тазартылмаған (штейн) қорғасын және мырыш алынады да ... ... ... ... мырыш заводында өңделіп таза (рафинадталған) қорғасын және мырыш алынады. Жаңа ... кен орны ... кен ... ... Бұл кен орны жер астынан жалғасып жатады. Кен көзі бір болған соң оның құрамы және басқа геологиялық қалыптасу ... ... ... кені ... ... Жаңа ... ... жабық әдіспен дамытып алған кенді өз байыту фабрикаларымен заводтарында өңдейді. Лениногор кенішімен 70 км жерде Құламайсай бөктерінде Шоқпар (Чекмарь) кен көзі ... Бұл кен орны ... ... ... шоқысының атымен аталады. Ну орман мен Оба өзенініңбойынша орналасқан бұл кенішті ҚСРО-ның тұсында ашу жұмысын ... , ... ... ... ... (0,67%) екен деп солай тастап кеткен. Шығарылған бос тау жыныстарымен қасасыз қалың ағаш Оба өзенінің көзін басып қалған . Сөйтіп не кен орны ... ... не ... ... ... ағаш отырғызып қалпына келтірмей бұл кен көзі талқандалып жатыр. Лениногор полиметалл комбинатын шикізатпен орташа Юбилейно-Снегерихин, Срежан, Гусляков, Комсомодлық ХХ жылдығы ... кен ... ... етіп ... Бұл ... бетке ұстап кенімі 1958 жылы ашылған Тишин 1958 жылы ашылған Тишин күкіртті-полиметалл кен орны.
Оны Шығыс Қазақстан ... ... ... ашқан. Бұл кенім Лениногор кенімі сияқты девон дәуірінде қалыптасқан және құрылу процессі де ... ... ... ... Кен орны ... және Солтүстік Батыс кен қабаттарынан тұрады.
Өскемен қорғасын - мырыш комбинаты
* Березов байыту фабрикасы
* Белоусов байыту фабрикасы
* Ертіс полиметалл ... ... ... - ... ... ... қорғасын - мырыш комбинаты
Құрамында қорғасын мен мысқа қарағанда мырыш әлдеқайда басым, өзара ... 26:1:12 ... ... Кен ашық ... ... және ... ... кенім алуда еліміздегі ең бір үлкен карьер болып есептеледі. Қазып алынған кен Тишин байыту фабрикасында ... ... және ... ... ... ... ал мыс концентраты Ертіс мыс заводында ... ... ... ... кен белдеуінің жалғасы болып солтүстік шығысында Ертіс ... кен ... ... ... 1770 жылы ... Березов,1781 жылы ашылған Ертіс,1797 жылы ашылған Белоусов,1749 жылы ашылған Николаев кен орындары жатады. Бұл топқа жататын кен орындарының басты ерекшілігі ... ... ... мыс қоры да өте көп ... ... және ... ... арнаулы мыс орындарына қарағанда әлдеқайда бай. Қазақстан ... ... мыс ... ... ... 1% болса, Ертісте - 2,3 %, Белоусовта 1,86 %, Греховте - 1,07% болып келеді. Сондықтан ... ... ... ... ... Ертіс мыс балқыту заводы жұмыс істейді. Бұған негізінен аталған облыстың шығысында орналасқан ашық әдіспен жұмыс істейтін Николаев мыс-мырыш кен орнынан ... ... ... ... ... (пос. ... байытылып және Шығыс Қазақстан облысы полиметалл кен орындарынан ... мыс ... ... ... ... алынған мыс тазартылмаған (штейн) күйінде Балхаш мыс заводында әрі ... ... таза мыс ... ... ... ... ... құрамына кіретін Белоусов және Ново-Березов кен орындары жабықәдіспен жұмыс ... және ... өз ... ... бар. ... кен орны ... кен орнының жалғасы болып келеді. Қоры аса үлкен болмаса да құрамы жағынан өте бай болып келетін бұлкендерден ... мыс ... ... ... ... заводында өңделеді. Шығыс Қазақстан облысында полиметалл кен орындарынан ... ... ... ... ... тобы да ... молибден, вольфрам т.б) шоғырланған. Алтын сирек кездесетін белдеу Шығыс Ақшатау-Тарбағатай тау жүйесінде орналасқан.
Әдебиеттер тізімі
* Ердавлетов С.Р. ... - ... по ... ... и ... география Казахстана''. - Алматы: Қазақ университеті, 1998.
* Хайрлиев И.Н., Қожахметов М.К. Экономическая и ... ... ... ... ... пособие для студентов специальности 01.10 '' География'', Караганда: Изд-во КарГУ, 1998
* К. Ахметова. Қазақстанның экономикалық және әлеуметтік географиясы. ... ... ... Под. Ред. ... Г.А. 1978г
* Егорина А.В., Зинченко Ю.К., Зинченко Е.С. Усть-Каменагорск 2002г
* ... Н.Л. ... ... ... В.Н. ... ... Филипов В.А. Алмата, 1986г
* Вестник ... ... ... ... ... ... Н.А., ... Н.И. Москва 1978г
* Демографический сборник ... ... ... Кузебаев Н.К. Основы территориальных экономических пропорций ... ... ... ... Н.Р. Экономика современного Казахстана: состояние и развитие. Алматы, 1998.
* ... ... о ... ... в ... за 1998 год. ... 1998.
* Г.А.Фурсина, К.Д. Дуйсебаева, А.Ж.Еспембетова. Учебное - пособие по курсу '' ... и ... ... Казахстана''. - Алматы, 2003
* Плоткин М.Р. Основы индустриального производства. М.Высш. шк., 1964.
* Ярмухамедов М.Ш. ... ... және ... географиясы. Алматы. Мектеп, 2001.
* ШҚО ресми сайты ... ШҚО ... ... ... (http://www.shygys.stat.kz/)

Пән: География
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Арал, Балқаш, Каспийдің экологиялық проблемалары8 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама. 2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық фактролары11 бет
«Жұмысбастылық пен жұмыссыздық: демографиялық және әлеуметтік көрсеткіштерге байланысты»34 бет
«Қазақстандағы демографиялық процестер»148 бет
Агроөнеркәсіптік интеграцияның қазіргі ахуалы мен жетілдіру жолдары68 бет
Азаматтардың денсаулығын жақсартуы – мемлекеттің тұрақты әлеуметтік-демографиялық дамудың кепілі.10 бет
Алматы қаласының орналасуы мен климаты23 бет
Алматы қаласының орналасуы мен климаты туралы13 бет
Арал теңізінің экологиялық ахуалы 20 бет
Аралас экономика туралы ұғымды түсіну, оның сипаттамалары мен белгілерін талдау және қазіргі Қазақстандағы аралас экономиканың ахуалы22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь