Валюталық саясат

ЖОСПАР

Кіріспе

Валюта теориясының мәні
Валюта түсінігі және оның мәні
Валюта қатынастары және валюта жүйесі
Қазіргі кездегі валюта нарығы

Валюталық реттеу және валюталық реттеу органдарының қызметтері

Валюталық реттеудің мақсаттары мен міндеттері
Валюталық операцияларды лицензиялау Валюталық операцияларды тіркеу
Валюталық мониторинг және валюталық мониторингтің негізгі міндеттері

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Қазақстан Республикасының халықаралық экономикалық қатынастарын дамытуда валюта органдарының қызметтері, яғни валюта қорларын қалыптастыру және пайдалану арқылы сыртқы экономикалық байланыстарды қаржылық – валюталық реттеу маңызды рөл атқарады.
Алайда халықаралық қатынастарға мемлекеттің қатысуы және ұлттық валюта — теңгені нығайту үшін бүкіл ел ауқымында да, сондай-ақ Қазақ-стан Республикасы құрамындағы әкімшілік-аумақтық құрылымдар деңгейінде де орталықтандырылған валюта қорлары құрылады.
Халықаралық экономикалық қатынастарда өндіріс пен капиталды интернационалдандыру ішкі сауда айналымындағы шектеуді азайтуды, оның жолындағы кедергілерді жоюды, яғни ішкі сауда-саттықты босаңдатуды талап етті. Өз тауарларының сыртқы нарықта кедергісіз қозғалысты жүруіне транскорпорациялардың қызығушылығы күшті болды. Олардың дамушы мемлекеттердің тауарларын нарыққа түсуін жеңілдетуі, сондай-ақ интернационалдық өнеркәсіп кешені аумағындағы ішкі корпорациялық тауар айналымының ұлғаюы – ресурстарды толық және тұрақты қолдануға қол жеткізгендіктің айғағы.
Мемлекеттің, мемлекеттік емес сектордың валюта ресурстары валюталық операциялар жасалынған кезде қалыптасып, пайдаланылады. Валютаық операциялар — бұл: меншік құқығының және өзге құқықтардың валюталық құндылықтарға өтуіне байланысты, соның ішінде шетел валютасы төлемдері мен шетел валютасындағы төлем құралдарын қаражат ретінде пайдалануға байланысты мәмілелер; валюталық құндылықтарды кез келген тәсілмен елге немесе елден әкелу - әкету және жөнелту; ұлттық валютаға, сондай-ақ номиналы мен (немесе) құны ұлттық валютада көрсетілген бағалы қағаздар мен төлем құралдарына меншік құқығы мен бас-қа құқықтардың ауысуына байланысты резиденттер мен бейрезиденттердің арасындағы мәмілелер.
Пайдаланылған әдебиеттер


1. Қазақстан Республикасының Заңы «Валюталық реттеу және валюталық бақылау туралы», Заң – N 7- 2005
2. Мақыш С.Б. «Валюталық операциялар және валюталық мәмілелер», Хабаршы – N 1-2004, 19 б.
3. Найманбаева С. «Валюталық құқықтың жүйесі», Заң және заман,
N 9- 2005
4. Худяков А.И. Основы теории финансового права. -Алматы, Жеті Жаргы, 1995. -С.224-225.
5. Дирофеев Б.Ю., Земцов Н.Н., Пушин В.А. Валютное право. -М, НОРМА-ИНФРА, 2001. -С.15.
6. Худяков А.И. Финансовое право Республики Казахстан (особенная часть) Алматы, НОРМА-К, 2002. -С.24.; Худяков А.И. Налоговое право Республики Казахстан (общая часть). -Алматы, НОРМА-К, 2003. -С.222.
7. Худяков А.И. Финансовое право Республики Казахстан (общая часть). -Алматы, Қаржы-қаражат, 1995. -С.ПО-152; с.168-177; с.98.
8. Сейітқасымов Ғ.С. «Ақша. Несие. Банктер», Алматы – 2001
9. Қазақстан Республикасы Парламен Жаршысы, 7-2004
        
        ЖОСПАР
Кіріспе
Валюта теориясының мәні
Валюта түсінігі және оның мәні
Валюта қатынастары және валюта жүйесі
Қазіргі кездегі валюта нарығы
Валюталық ... және ... ... органдарының қызметтері
Валюталық реттеудің мақсаттары мен міндеттері
Валюталық операцияларды лицензиялау
Валюталық операцияларды тіркеу
Валюталық мониторинг және валюталық мониторингтің негізгі міндеттері
Қорытынды
Кіріспе
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... органдарының қызметтері, яғни валюта қорларын қалыптастыру
және пайдалану арқылы сыртқы ... ... ... ... реттеу маңызды рөл атқарады.
Алайда халықаралық қатынастарға мемлекеттің қатысуы және ұлттық валюта
— теңгені ... үшін ... ел ... да, ... ... ... әкімшілік-аумақтық құрылымдар деңгейінде ... ... ... ... ... қатынастарда өндіріс пен капиталды
интернационалдандыру ішкі ... ... ... ... ... ... ... яғни ішкі сауда-саттықты босаңдатуды талап
етті. Өз тауарларының сыртқы нарықта кедергісіз ... ... ... ... ... ... дамушы
мемлекеттердің тауарларын нарыққа түсуін ... ... ... ... ... ішкі ... ... ұлғаюы – ресурстарды толық және ... ... ... ... ... емес сектордың валюта ресурстары валюталық
операциялар жасалынған кезде қалыптасып, ... ... — бұл: ... құқығының және өзге құқықтардың ... ... ... ... ... ... ... төлемдері мен
шетел валютасындағы төлем құралдарын қаражат ретінде пайдалануға байланысты
мәмілелер; валюталық құндылықтарды кез келген ... елге ... ... - ... және жөнелту; ұлттық валютаға, сондай-ақ номиналы мен
(немесе) құны ... ... ... ... ... мен төлем
құралдарына меншік құқығы мен ... ... ... ... мен ... арасындағы мәмілелер.
Валюталық бақылау Қазақстан Республикасында валюталық бақылау органдары
және агенттері арқылы жүзеге ... ... ... сай ... ... келтіру міндеттерін
жүзеге асыру құқығы бар Мемлекеттік органдар, Қазақстан Республикасындағы
валюталық бақылау органдары болып табылады.
Валюталық ... ... өз ... ... ... үшін ... агенттерін жұмысқа тартады және олардың ... ... үшін ... ... береді.
Қазақстан Республикасында валюталық операцияларды жүзеге асырып жатқан
резидент те, резидент емес те республиканың заңымен ... ... ... қатысты ақпараттар мен тиым салынған құжаттарды валюталық
бақылау агенті мен органдарына беруге ... ... ... және ... ... ... кіруін қамтамасыз етуді;
тексеру барысында да, сондай-ақ олардың нәтижесі ... да ... ... ... органдарының талаптарын орындауы тиіс.
Валюта теориясының мәні
Валюта түсінігі және оның мәні
Валюта (итальян сөзі, сөзбе-сөз, құн) – ... ақша ... ... түрі, халықаралық төлем-есеп айырысу айналымының каналдары арқылы
ұлттық ... ... ... ... ... ... және әлемдік еңбек бөлінісін
интенсивтендіру ... ... ... ... ... ... ... дамуы мен ішкі нарықтағы өркендеген салалардың өнімін
сатуда туындайтын қиындықтар, тауарлар тасымалы жағдайларын ... ... ... бәрі ... ... ... кеңеюіне әсер
етеді. Әлемдік тауар айналымының дамуы мұнай, машина ... ... ... өнеркәсібі салаларының өнімдерін сатудың ... ... ... экономикалық
қатынастарда өндіріс пен ... ... ішкі ... ... ... оның ... кедергілерді жоюды, яғни
ішкі сауда-саттықты босаңдатуды талап етті. Өз тауарларының сыртқы нарықта
кедергісіз ... ... ... ... күшті
болды. Олардың дамушы мемлекеттердің тауарларын нарыққа ... ... ... ... ... ... ішкі корпорациялық
тауар айналымының ұлғаюы – ресурстарды ... және ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... тереңдеуі және кеңуі осы елдердің елдердің
экономикалық жағдайын анықтайтын барлық факторлардың - өндіріс пен ... ... мен ... өсу ... зор әсер ... Әлемдегі
елдердің шаруашылық қарым-қатынастарына тауарлар, қызмет, капитал және
несие легі ... ... ... ... қоғамдық ұдайы өндіріс
процесінде қалыптасқан тауар айналымы тұрақты түрде әлемдік нарыққа ұласады
және де әрбір егемен мемлекеттің ... ... ... ... - оның ... ... ... тауар айналымында, әдетте, шетел валютасы
қолданылады. Бұл ... ... ... ... ... деп ... ... несие ақшасының әзірше жоқтығынан.
Елдердің әлемдік шаруашылыққа ... ... ... ақша ... бір ... ... ақшадан шетел
валютасына және керісінше айналуын туындатады. Ол халықаралық валюта, есеп
айырысу және ... ... ... асады.
Валюта қатынастары және валюта жүйесі
Валюта қатынастары - әлемдік шаруашылықта ... ... ... ... ... олар ... ... (тауарының, қызметінің) өзара айырбасталуына қызмет етеді.
Валюта қатынастарының кейбір элементтері көне ... ... ... ... және ... істері пайда болған. Валюта қатынастарының
туындауы ұдайы ... ... ... оған, өз кезегінде,
өндірістің тұрақтылығы дәрежесіне қарай керісінше да әсер ... ... ... ... ... ... ... және ережелермен
реттеледі. ... ... ... ... ... ... пайда болды. Валюта жүйесі – ол ... ...... байланыстарды интернационалдандыру
негізінде тарихи ... ... ... ... ... тұрғысынан – ол белгілі бір қоғамдық-экономикалық формация
шегінде ... ... ... ... үш түрлі: ұлттық, дүниежүзілік және мемлекетаралық немесе аймақтық
валюта жүйесі қалыптасқан. Алғашқыда елдің ақша ... ... ... ... ... ... жүйесі пайда болды.
Ұлттық валюта жүйесі деген қоғамдық ұдайы ... ... ... ... ... ... ... қажетті валюта
ресурстарын пайданалатын экономикалық қатынастардың жиынтығы. Ұлттық валюта
жүйесі ұлттық валютаға ... ... ... ...... ... Ол қолма-қол формада (банкнота, монета) және ... ... ... ... ақша ... ... Оның эмитенттері ұлттық
орталық банк және коммерциялық банктер. Ұлттық валюта жүйесінің негізгі
элементтері ... - ... ... ... ... шетел валютасына айырбасталу жағдайлары, яғни
айырбасталудың екі түрлі болуы: а) ... ... ... ... валюта. 1978 жылдан Халықаралық валюта қорының ... ... ... валюта» деген ұғым енгізілген. Оған
американдық ... ... ... жапон иені, франсуздық ... фунт ... ә) ... айырбасталатын валюта,
мысалы, ресейлік ... б) ... ... ... ... ... ... ережесі – валюталардың алтын құрамына
байланысты өзара қатысы. Ақша өлшемінің алтын мазмұнына ... ... ... ... ... (Батыста 70-жылдарда, ал КСРО-да 1991
жылдан). ХВҚ ның ... ... ... ... тек СДР – арнаулы ақша
өлшемімен ... ... ... ... бірақ алтынмен емес,
анықталуы мүмкін. 70-жылдардың орта ... ... ... ... (корзина) негізінде анықталады. Валюта қоржыны деп ... ... бір ... ... сол ... нарықтық
бағамына көбейтіп, оларды АҚШ долларына бөлумен анықталатын бір ... ... ... айтады. Мысалы, СДР валюта қоржыны жоғарыда
көрсетілген бұрын еркін қолданылатын валюталардан ... ... ... ... ... ... 39%, ... маркасы -21, жапон иені –
18, франсуздық франк және фунт ... ... ... ... ... ... ... валюта өлшемі (ЭКЮ) он екі елдің
валютасынан тұратын валюта қоржынынан құрылған, ЭКЮ 1999 ... ... ... ...... біртіндеп алмастырылмақшы;
- валюта бағамының тәртібі
(белгіленген, белгілі бір ... ... ... ... ... ... бағамында он екі валюта бағамының өзара ауытқу шегі ±
15% шамасында бекітілген; 1995 жылдың ... ... ... АҚШ-тың 1
долларына шаққанда 4300-4900 руб. аралығында, ал 1997 ж. ... ... 1998 ж. ... ... ... шегі 9500 ... дейін көтерілді.
Валюта-қаржы дағдарысы кезінде, 1998 жылдың тамызынан, ... ... ... бұл шектен шығып, деноминацияланған 15-25 рубльге дейін
көтерілді. ... ... ... бағамының өзгеретін шегі заңмен
бекітілмеген;
- валюталық шектеудің болуы ... ... ... ... ... ... ... шектеу, лимит белгілеу, белгілі
бір валюталық құндылықтармен жүргізілетін ... тиым ... ... аяқ ... ... дамыған мемлекеттер берте-бірте
валюталық шектеуді алып тастаған. 1996 жылғы Ресей ХВҚ ... ... ... ... және ... емес операцияларға валюталық
шектеулерді жойды. - төрт ... ... ... ... және ... ... СДР есепшоттары, еуро (1999
жылдан ЭКЮ-дың ... ХВҚ ... ... (бағыты) және елдің сыртқы
қарызын өтеу ... ... ... халықаралық валюта
өтімділігін реттеу; - ... ... ... мен ... есеп ... ... ... тәртібін
белгілеу; - ... ... мен ... ... ... ... ... органдардың статусы (орталық банк, Қаржы министрлігі, ... ... ... ... ... Рессейде – валюталық ... ... ... ... ... ... ... байланысты
әр елдің ұлттық валюта жүйелерінің негізінде дүниежүзілік және аймақтық
валюта жүйелері ... ... ... негізгі принциптері
мемлекетаралық ... ... ... ... ... жүйесі деген халықаралық валюта
қатынастарының ұйымдастыру формасы, яғни ол – ... ... ... және ... ... ... ... жүйе. Бұл ереже-шарттардың негізгі міндеті – халықаралық сауда-
саттық процестерін ... ... ... ... ... қамтамасыз ету. Жалпы валюта жүйесі ... ... ... ... ұзақ ... жоспарлауға мүмкіндік туғызуы қажет.
Басқа жағынан, оның мақсаты – ... ... пен ... ... болып
тұратын әр түрлі валюталық шектеуді және тамыр-таныстық (протекционизм)
әрекеттерді ... ... ... ... ... ... шаруашылық байланыстарда
дербес рөл атқарады. Ол өндірістің даму қарқынына, халықаралық айырбастың
көлеміне, баға ... мен ... әсер ... Дүниежүзілік валюта жүйесі
елдер арасындағы ақша-есептесу қатынастарын, сондай-ақ қатысушы елдердің
әрқайсысының ішкі ақша айналымын ... ... ... ... ... ... ішкі және сыртқы жүйелер ... ... ... екеуін біріктіретін түйін - әлемдік ақша белгілері.
Валютаның курсы – оларға сұраным мен ... ... ... мен ... ... ... ... құбылуы күшті
валютаға да, сонымен бірге әлсіз ... да тән ... ... курсын қою
1 - схемада көрсетілген (Р- шетел валютасының бағасы,
А – шетел валютасының саны
Шетел валютасына сұраным ... мына ... ... ... ... ... ... мен қызметке қажеттіліктерінен;
b) туристер шығынан;
c) елдің міндетті түрде орындайтын әртүрлі төлемдерінен және ... ... ... ... ... көлемімен, мемлекет алатын
заемдермен және тағы ... ... ... ... мен ... ... курсының қалыптасуы, өздігінен валюталық ара қатынасқа
әсер ететін нақты процестер туралы ... айта ... ... ... және жанама түрде ... ішкі және ... ... барлық жиынтығы әсер етеді.
Валюта курсының динамикасына әсер етеін ... ... ... ... ... ... және өндіріс шығындарының деңгейі;
▪ ақшаның нақты сатып алу қабілеті және ... ... ... ... ... мен ұсынымына әсер етеін төлем балансының
жағдайы;
▪ елдің ... ... ... дүниежүзілік нарықта валютаға сенім және т.б.
Қолдану саласы мен тәртібіне қарай валюталар:
а) еркін ... ... ... яғни кез ... ... ... бір эквивалент (балама) бойынша ... ... ... ... ... валюталық операциялар
бойынша айналымды бола ... ... ... ... ... ... ... қатар, валютаның қаржылық және тауарлық конверсиялануы
болады. Қаржылық - бұл шет ... ... ... - кез келген тауарда сатып алу қабілеті.
Конверсиялануына қарай валюталарды ... және ішкі ... ... ... ... деп бұл ұлттық валютаны ел ішінде
де, одан тыс жерде де шетел азаматтарының пайдалануына шектеудің болмауы.
Бұндай ... ішкі ... ... ... валютаның кез келген
валютаға, тауар массасына, әр ... ... ... (мемлекеттік,
жекеменшік) конверсиялануына кепілдік береді.
Сыртқы экономикалық қатынастарда мемлекеттің, ұлттық, валютаны
(теңгені) резиденттерімен ... және ... ... ... ... ... ... ішкі конверсиялануына жағдай жасайды.
Дүниежүзілік ... ... ... ... ... әр ... ... орындалады. Қазіргі таңда ұлттық валютамыз -
теңгенің ... ... ... ... ... ерекшелігі бар «кілті» болып табылады. Енді, шетел валюта ... ... ... ... ... ... ... отырады, оның өзі
валютаның сұраным мен ұсыным жағдайларына сезімталдығын ... 1994 жылы 19 ... ... Валюта делдалханадағы кезекті сауда
– саттықта шетел валютасының курстары ... ... ... (1 ... көрсетілген).
Қазақстанда өндірістің құлдырауы, өсіп бара жатқан бюджет тапшылығы
және инфрақұрылымның өсуі жағдайында теңгені конверсияландырудың ... ... ... ... импортты алмастыратын өндірісті дамыту ... ... ... ... ... ... ... төлем балансын жақсарту;
c) инфляция қарқынын бәсеңдету.
Осы көрсетілген факторларды ескермей, қандай да ... ...... ... ... ... ... жету мүмкін емес.
Қазіргі таңда валютамен қамтамасыз ету, оны ... ... ... ... ... бірі ... ... валютасын қорлау ... ... ... ... және Азия даму ... сондай – ақ
әлемнің бірқатар дамыған ... ... ... ... ... ... ұлттық валютаның тұрақтылығын, ... ... ... алу қабілетін орнықтыру, біздің ішкі
потенциялымызды пайдалануымыздан, экономикалық ... ... ... отырып, байыпты түрде жүзеге асырудан тәуелді ... ... ... ... ... ... ... бар.
Ақшаны нулликафикация – мемлекеттің аса ауыр инфляция жағдайында,
құны түскен қағаз ақшаларды жарамсыз деп жариялауы.
Девольвация – ... ... ... шетел курсына немесе халықаралық
есептік ақша бірліктеріне қатысты ресми түрде төмендету.
Револьвация – бұл, егер инфляция деңгейі ... ... ... қарқынмен өсетін, төлем балансы белсенді, ал несие берушілермен
импорттардың ... ... мен ... ... ... ... жүзеге асырылатын ұлттық валюта курсын шетел валюталарына қатысты
түрде көтеру.
Екі валютаның айырбас кезіндегі құндық арасалмағы, бір ... ... ... ... валюталарды айырбастау баламасы, кейбір
бухгалтерлік есеп ... ... екі ... ... ... ... ... осы валютаның ара
салмағы кросс – курс дейтінді қолдану керек. Мысалы, АҚШ доллары 1,7 дм ... пара - пар ... Ол ... ... банк ... ... да болсын
құзырлы мемлекеттік валюталық орган белгілеген ... курс ... ... ... операцияларда, валюта рыноктарында сұраным мен
ұсынымның өзгеруіне орай ... ... ... ... ... Төлем
балансының жай – күйін айқындаушы ... ... ... ... ... ... үйлесімдіктерді икемдеу бағытында әрекет еткенімен, ... ... ... ... ... мен құрылымына,
әсіресе қаржы биржасы байланысы саласында елеулі әсер етеді, ... ... ... ... мен ... дамуына, экономикалық өсу
қарқынына ықпал ... ... ... ... мен ... ... еркін көтерілуі немесе төмендеуі мүмкін валюта курсы ... ... ... деп атайды. Валюталық нарық практикасында ... ... ... жүйесінде неғұрлым жоғары бағам – сатушы бағамы ... ... ... ...... бағамы болады.
Екі валюта бағамы арасындағы ...... ... ... ... ... ... құрайды.
Ұлттық валюталар (түрлі елдердің ақша өлшемдері) арасындағы (заңдық
тәртіппен айқындалған валюталық тепе – теңдік негізінде ресми ... ... ... ... курс ... ... Оның ... әдетте,
халықаралық валюта қорының (ХВҚ) және ... ... ... ... олардың шеңберінде мүше елдердің валюталық тепе –
теңдікті, қолма қол ақшасыз есеп айырысу үшін ... ... ... ... негізінде келісу көзделеді. ... ... ... ... ... ... ... валютаның
ағымдағы бағасына, шағын есептелген валюталық бағам атаулы – ... деп ... ал ... ... ... базарлық жылмен
салыстырғанда бағаның деңгейіндегі өзгерістер ескерілетін валюталық бағам –
нақты валюталық бағам деп аталады.
Сөйтіп, валюталық курс экспортпен импорттың ... ... ... өз ... ... құралдары арқылы экспорт пен импортқа салынатын
салықтар, кеден жарналары алынған, бөлінетін ... ... ... және ... – ақ экспорттық немесе ... және ... ... ... ... ... банк өзінің
ақша бірлігін қолдау ... ... ... ... ... ... ұйымдарынан көмек сұрай отырып, валюталық интервенция
жүргізуге мәжбүр ... ... ... ... ... пен ... ықпалы 2 – кестеде көрсетілген.
Қазіргі кездегі валюта нарығы
Жалпы валюта нарығы 2 түрге бөлінеді: Ұлттық және ... ... ... ... жүйесі дегеніміз – елдің ... ... ... ... қатынастарын ұйымдастыру ... ... ... ... – бұл ... ... ... мемлекетаралық келісімдері мен заң жүзінде баянды
етілетін халықаралық валюта ... ... ... ... ... сыртқы сауда, туризм, қызметтер жеке ... ... ... ... ... миграциясы (бір елден бір елге
ауысуы) және т.б. кең ... ... ... ... ... курстардың айырмасы есебінен пайда табу ... бір ... ... ... ... ... трансұлттық
компаниялар маңызды рөл атқарады.
Ұлттық валютаны енгізудегі ең басты ... - ... ... ... барынша дұрыс механизмін табу және қажетті ақша ... ... ... ... ... ... ... дүниежүзілік Еуропалық Азия даму банктерімен, сондай – ақ әлемнің
бірқатар дамыған елдерінің ... ... қол ... ... ... жүзеге асырған өркениетті
елдердің ... ... ... ... ... Инвестиция жөніндегі мемлекеттің дерегі бойынша 1996 жылы ... 1904,5 млн. ... ... Оның 235,194 млн. ... ... 1417,3 млн. доллары тура инвестиция ретінде берілген.
1997 жылы негізгі капиталдағы құрылысқа ... ... % ... мен фирмаларға, 14,7 % түрлі өндіріс орындары берілген.
Алғашқы жылдары 1992 – 1993 ... ... ... ... ... ... онда оның орнын халықаралық қаржы ұйымдарының заемы
ауыстырады. Сонда құнды қағаздар нарығы, ... ... ... ... ... ... ... реформа қаржылы еңбекпен ауқымды қаржы – қаражат,
әсіресе шетелдік валюта мен ... ... ... ... ... алу және олардың түсімін арттыру сол баяғы шикізат экпортын
өсіру арқылы ғана мүмкін болады.
Негізгі валюталарға ... ... ... ... ... ... дүниежүзілік шаруашылық валюта
механизміне нұқсан келтіреді, сол ... ... ... дамуына ықпал етеді. Батыстың жетекші елдерінің ... күрт ... ... ... ұмтылысы іс жүзінде нәтижесіз
болып шықты.
Қазіргі замандағы валютаның компрамистік сипаты бар. Ол АҚШ – ... ... ... ... ... ... жоя ... сілкіністер бұрынғысынша дүниежүзілік ... ... ... ... ... реттеу және валюталық реттеу органдарының ... ... ... мен міндеттері
Валюталық реттеудің мақсаты тұрақты экономикалық өсуге қол жеткізу және
экономикалық қауіпсіздікті ... ету ... ... ... болып табылады.
Валюталық реттеудің міндеттері:
1) Қазақстан Республикасында валюталық құндылықтардың ... ... ... ... ... экономикаға одан әрі кірігуі
үшін жағдайлар жасау;
3) валюталық операциялар мен капитал легі жөніндегі ақпараттық ... ету ... ... реттеу органдары
1. Қазақстан Республикасында валюталық реттеудің негізгі органы
Казақстан Республикасының Ұлттық Банкі болып ... ... ... ... және өзге де ... органдар
валюталық реттеуді өз құзыреті шегінде жүзеге асырады.
3. ... ... ... Банкі және Қазақстан
Республикасының Үкіметі осы Заңға сәйкес өз ... ... ... ... ... үшін ... ... құқықтық актілер шығарады.
Валюталық реттеу органдары әзірлеген ... ... ... ... ... ... ... Республикасының ¥лттық
Банкімен міндетті түрде келісілуге ... ... ... ... ... валюталық реттеудің негізгі
органы ретінде:
1) осы Заңның 6-бабына сәйкес ... ... ... ... ... ... ... қойылатын талаптарды;
2) ... мен ... ... валюталық
операцияларды жүзеге асыру тәртібін, соның ... ... ... ... ... етуді;
3) Қазақстан Республикасының аумағында қызметін жүзеге асыратын
резидент ... ... ... ... ... ... ... тәртібін;
4) уәкілетті мсмлекеттік органдармен ... ... ... ... ... ... мен ... еместердің орындауы үшін
міндетті валюталық операциялар бойынша есепке алу және ... ... ... ... осы Заңда белгіленбеген валюталық
операциялар шектеусіз жүргізіледі.
Валюталық кұндылықтарды пайдалануға байланысты қызметті жүзеге асыруға
қойылатын ... ... ... ... ... ... ... байланысты кызметтің мынадай түрлерін:
1) қолма-қол шетел валютасымен бөлшек сауданы жүзеге ... ... ... ... ... ... валютасымен айырбастау операцияларын
ұйымдастыруын ... ... ... 1) ... ... қызметті жүзеге асыруға лицензия
өз қызметін бажсыз сауда дүкенінің кеден режимінде, сондай-ақ халықаралық
тасымалдар жасайтын ... ішкі су, әуе, ... жол және ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі осы баптың 1-тармағында
аталған қызметке қойылатын біліктілік талаптарын, сондай-ақ ... ... мен ... пункттерін тіркеу (ашу) тәртібін ... ... ... ... ... ... ... - айырбастау
пунктінің тіркеу куәлігі беріледі. Уәкілетті ... үшін ... ... ... ... ... ... жарғылық капиталдың мөлшеріне және қалыптасу тәртібіне ... ... құру және ... ... ... ... ... қосымша белгіленеді.
3. Резиденттер лицензия алу үшін Қазақстан ... ... ... туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес
белгіленген құжаттардан басқа, осы ... ... ... ... 3) - 9) ... көзделген құжаттарды Қазақстан Республикасы
Ұлттық Банкінің нормативтік, ... ... ... ... және
тәртіппен тапсырады.
4. Осы баптың 1-тармағында аталған қызметті жүзеге асыруға лицензиялар
немесе ... ... бас ... ... ... ... ... еткен күннен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде беріледі.
Өтініш берушіге ... ... бас ... ... ... ... ... беріледі.
5. Лицензия беруден бас тарту үшін мыналар негіз болып табылады:
1) осы Заңға сәйкес көзделген құжаттарды не өзге де ... ... ... ... осы ... ... ... талаптарға сай
болмауы;
3) Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде көзделген өзге де
негіздер.
6. Жүзеге асыруға лицензия алынған қызмет ... ... ... мен ... ... ... Ұлттық Банкінің нормативтік
құқықтық актісінде белгіленеді.
Валюталық операцияларды лицензиялау
1. Қазақстан Республикасының ... ... осы ... ... ... операцияларға лицензиялар береді.
2. Валюталық операцияларға қатысушы резидент шоты ... ... ... бірі шарт ... ... орындауды бастағанға
дейін не осы Заңның 20-бабы 5-тармағының екінші ... ... ... ... 2) ... көрсетілген мерзім өткен күннен
бастап күнтізбелік отыз күн ішінде ... ... ... жасауға міндетті.
3. Резиденттер лицензия алу үшін Қазақстан Республикасының Ұлттық
Банкіне, «Лицензиялау туралы» Қазақстан Республикасының Заңында ... ... осы ... ... бірінші бөлігінің 1) - 8), ... ... ... ... ... ... Банкінің
нормативтік құқықтық актісіңде белгіленген шарттармен және тәртіппен
ұсынады.
Қазақстан ... ... ... ... ... сілтеме
жасалған құжаттарды қосымша сұратуға құқылы.
4. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... актіде:
I) осы Заңның 22-бабының 3-тармағына сәйкес лицензиялануға ... ... ... ... ... осы Заңның 22-бабының 2-тармағына сәйкес лицензиялануға тиіс
операцияларды резидент-клиенттің тапсырмасы ... оның ... ... ... ... еместің жүргізуі көзделетін, ол ... ... ... ... ... ... ... қызметті
жүзеге асыруға құқығы бар резидент иен ... емес ... ... ... ... осы ... ... сәйкес лицензиялануға тиіс операциялар бойьнша
уәкілетті банктердегі шоттар арқылы валюталық операцияларды жүзеге асыруға
мүмкіндіктің жоқтығына негіздеме ұсынудың талаптарын белгілейді.
5. ... ... бас ... үшін мыналар негіз болып табылады:
1) осы Заңға сәйкес көзделген құжаттарды не өзге де ақпаратты ұсынбау;
2) ... ... ... Республккасының заңнамасына сай
келмеуі;
3) жүргізілетін валюталық операцияның және (немесе) өтініш ... ... ... ... талаптарға сай келмеуі;
4) осы Заңның 22 және 25-баптарына сәйкес ... ... ... ... ... берешектің, бюджет қаражатының,
үкіметтік сыртқы қарыздардың есебінен ... ... ... ... ... ... байланысты туындаған талаптар бойынша
мерзімі өткен берешектің болуы;
5) Қазақстан Республикасының заңнамалық ... ... өзге ... ... ... ... бас ... жағдайда, бас тарту
себептері көрсетіле отырып, ... ... ... ... ... ... Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық
актісінде лицензиялануға тиіс ... ... ең аз ... ... ... ... сәйкес валготалық операция бойынша ... ... мен ... ... ... тіркеу
1. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі осы Заңның I 4-тарауында
аталған валюталық операцияларды тіркеуді ... ... ... режимі валюталық шартты тіркеуді және тіркелген валюталық
шарт бойынша резиденттің кейіннен мәліметтер беруін қамтиды.
3. ... ... ... ... ... ... шарт ... міндеттемелерін орындауды бастағанға дейін не осы
Заңның 20-бабының 7-тармағында және 23-бабының 2-тармағында аталған мерзім
өткен ... ... ... отыз күн ... ал осы ... ... ... көзделген жағдайларда шот бойынша ... ... ... ... ... ... ... Резиденттер валюталық операцияларды тіркеу үшін Қазақстан
Республикасының ... ... осы ... 10-бабы бірінші бөлігінің 1) -4),
6), 7), 10) тармақшаларында ... ... ... ... ... ... ... актісінде белгіленген шарттармен және
тәртіппен тапсырады.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі ұсынылған құжаттарда сілтеме
жасалған ... ... ... ... ... ... ... топтамасын тапсырған күннен бастап он
жүмыс күні ішінде тіркеу жүзеге асырылады.
Валюталық шартты тіркеген кезде өтініш ... ... ... - ... ... ... ... бас тарту мынадай жағдайларда жүзеге асырылады:
1) ... емес ... ... не осы ... сәйкес көзделген ақпаратты
ұсынбау;
2) жүргізілетін ... ... ... ... ... ... Республикасы Ұлттық Банкінің ... ... ... тиіс ... ең аз ... және тіркеу тәртібінің
ерекше жағдайлары белгіленеді.
Валюталық операциялар ... ... ... режимі валюталық операцияларға қатысушы резиденттердің
және (немесе) уәкілетті банктердін, ... ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар нарығына
кәсіби қатысушылардың Казақстан Республикасының Ұлттық Банкіне валюталық
шарт ... ... ... ... ... және ... мен ... шарттың өзгерістері туралы кейіннен ... ... ... ... қатысушы резиденттер валюталық
шарт жасалғаннан кейін, бірақ ол бойынша міндеттемелерді тараптардың бірі
орындауды ... ... ... жеті ... ... кешіктірмей, ал
шетелдік банкте шот ашу кезінде, осы ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне хабарлама
жасайды. Егер ... ... ... ... ол ... ... процесінде қолданылған болса - валюталық шарт бойынша жүзеге
асырылатын валюталық операциялар хабарлама ... ... ... ... ... ... кешіктірмей хабарлайды.
2. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... резидентке одан валюталық шарт туралы ақпарат алған күннен бастап
он күннен аспайтын мерзімде хабарлама туралы растау береді.
3. ... ... ... ... ... ... ... нақтылау мақсатында соның ... ... ... ... ... ... талап етуге құқылы.
4. Уәкілетті банктер және (немесе) бағалы ... ... ... ... ... растау болмаған жағдайда клиенттердің
валюталық операцияларын Қазақстан ... ... ... ... актісінде белгіленген ... ... ... Банкіне хабарлай отырып жүргізеді.
Лицеизия мен тіркеу куәлігін алу үшін талап етілетін құжаттар
Резиденттер валюталық құндылықтарды пайдалануға байланысты ... ... ... ... ... ... осы Заңда белгіленген
валюталық реттеу режимдерінің талаптарына сәйкес Қазақстан Республикасының
Ұлттық Банкіне мынадай құжаттарды ұсынады:
1) өтініш;
2) ... қол ... ... және заңды тұлғалар үшін) және мөр
басылып (заңды тұлғалар үшін) куәландырылған валюталық шарттық көшірмесі;
3) жеке ... ... ... ... (валюталық операцияны
жүзеге асыратын жеке тұлғалар үшін);
4) заңды тұлғаның мемлекеттік тіркелгені туралы куәліктің ... ... ... ... қүжаттарының нотариатпен куәландырылған көшірмесі (заңды
тұлғалар үшін);
6) бірегей сәйкестендірілген код берілгенін ... ... ... ... уәкілетті органы берген құжаттың
көшірмесі (заңды тұлғалар үшін);
7) салық төлеушінің мемлекеттік тіркелгенін ... ... ... ... ... оның ішінде осы Заңда және Қазақстан
Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актілерінде белгіленген
біліктілік талаптарына сәйкестігін растайтын ... ... ... ... ... бар ... ... банктің
анықтамасы;
10) валюталық шарт бойынша міндеттемелердің туындауын, орындалуын
және ... ... ... көшірмесі.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі танысу үшін осы бапта аталған
құжаттардың түп нұсқаларын резиденттен сұратуға құқылы.
Валюталық ... және ... ... ... ... ... және ... мониторингтің негізгі міндеттері:
1. Қазақстаң Республикасының Ұлттық Банкі валюталық ... ... ... ... ... ... ... асырады.
Валюталық мониторингтің негізгі міндеттері:
1) валюталық ... ... ... ... ... бойынша ақпарат базасын жасау;
2) Қазақстан Республикасы төлем балансынын, сыртқы ... ... ... ... ... ... ... болжауды жетілдіру болып табылады.
2. Резидент емес ... ... ... ... бір ... ... ... істейтін филиалдары мен
өкілдіктері валюталық мониторинг объектілері болып табылады.
Валюталық мониторинг қолданылатын ... ... ... ... ... ... ... белгіленген есептілік нысандарына сәйкес валюталық
мониторинг объектілерінің резиденттермен және резидент еместермен ... ... ... олардан ақпарат жинау әдісімен жүзеге асырылады.
4. Валюталық мониторинг жүргізу үшін ... ... ... ... ... ... ... нормативтік құқықтық
актісінде белгіленеді.
Шетел валютасын және ұлттық валютаны қайтару
1. Резиденттер ... ... ... ... ... банк шоттарына:
1) резиденттің тауарлар ... ... ... ақы ... ... ұлттық валютаны және шетел валютасын;
2) резидент емес ... ... және ... ... ... резиденттің тауарлар (жұмыстар, қызметтер көрсету)
импорты бойынша есеп ... ... ... үшін резидент еместің
пайдасына ... ... ... және ... валютасын аударуды қамтамасыз
етуге міндетті.
2. Резиденттің ... ... ... ... ... ... есеп ... жүзеге асырған кезде уәкілетті банктердегі
банк шоттарына ұлттық және шетелдік валютаны аударуы:
1) резидент еместен ... ... ... ... ... ... ... арналған шетелдік банктердегі
резиденттің шоттарына валюта түсімін аударған;
2) ... шет елде ... ... мен ... ... етуге арналған шетелдік банктердегі шоттарына ... ... ... ... етілмейді.
3. Тауарлар (жұмыстар, қызметгер көрсету) экспорты, импорты бойынша
есеп айырысуды жүзеге асырған ... ... ... ... ... ... ... түспеген кезде аудару жөніндегі міндеттеме осы Заңға
сәйкес:
1) біркелкі қарсы талапты ... алу ... ... ... тоқтатылған;
2) олардың арасында бұрыннан бар бастапқы ... сол - ... ... ... ... өзгеше орындау тәсілін көздейтін басқа
міндеттемемен ауыстыру арқылы резидент еместің ... ... ... ... ... қою ... ... тұлғаға берілген;
4) резидент еместің міндеттемелерді орындамау тәуекелін сақтандыру
шарттары бойынша сақтандыру жағдайы ... ... ... ... ... ... немесе толық орындалды деп есептеледі.
4. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі резиденттердің ... ... ... ету ... ... ... импорт жөніндегі ... ... ... ... мен ... және ... ... бақылауды жүзеге
асыру тәртібін белгілейді.
Экспорттаушы (импорттаушы) келісім-шарт жасасқан күні баламасы он мың
АҚШ долларынан аспайтын сомаға ... ... ... мәміле
паспорты ресімделмейді.
5. Резиденттің уәкілетті банктердегі және ... ... ... ... ... және ... валютаны аударуын бақылау
мақсатында, тауарлардың (жұмыстардың, қызметтер көрсетудің) экспортын,
импортын көздейтін ... ... ... міндеттемелерді
орындау мерзімі мндетті түрде көзделуі тиіс.
Резиденттердің валюталық ... ... ... ... ... ... ... банктердегі шоттарға ... ... және ... дәл ... ... ... ... орындалу мерзімдері өзгерген жағдайда, өкілетті және
(немесе) ... ... ... ... валютасын белгіленген мерзімде
аударуға әсерін тигізетін өзге де мән-жайлар ... ... ... ... және ... Қазақстан Республикасының Ұлттык Банкіне
тиісті негіздемені және растау құжаттарын ұсына ... ... Осы ... талаптарының орындалуын және валюталық қаражаттың
қайтарылмауының негізділігін бақылауды салық ... ... ... ... ... органдарымен бірлесіп Қазақстан Республикасының Ұлттық
Банкі жүзеге асырады.
Қорытынды
1996 жылы 24 – желтоқсанда Қазақстанда ... ... ... заң қабылданды. Қазақстанның шетелдермен жүргізілетін валюталық
қатынастарының негізгі элементтері – ... ... ... ж. ... ... валюта қоры кәсіпорындарды
жекеменшіктендіру және шетел ... ... беру ... ... ... 700 млн. ... ... Бұл жылы
теңге курсының ауытқуы тиынмен, ал ... ... ... ... жағдайға жетті.
Реформаның құқықтық қамтамасыз етілуі және банктік жүйенің
қызмет етуі бойынша ... ... ... ... ... ... орай, бағдарламаға сәйкес "Қазақстан Республикасы Ұлттық
банк туралы" және "Қазақстан Республикасы банктер және ... ... ... ... Президентінің заң күші бар төмендегідей
Жарлықтары шықты.
1997 ж. 6 наурызда "Заң күші бар, Қазақстан ... ... ... ... туралы", 1997 ж. 28 сәуірде "Қазақстан
Республикасындағы вексельдік айналыс туралы", 1997ж. 11 ... ... ... ... ... ... ... заң актілеріне
өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" заңдары ... ... ... дербес құқықтық құрылым ретінде
ұлттық валюталық жүйе мен валюталық рыноктың жұмыс істеуін қамтамасыз ... – ақ ... ... іске ... ... ... валюталық төлемдер мен аударымдар және ... ... ... ... қатынастарды реттейтін құқықтық нормалардың
жиынтығынан тұрады.
Валюталық ... ... ... ... банк және Қазақстан
Республикасының Үкіметі саналады. Бақылау агенттері ... заң ... ... ... ... ұйымдар, атап айтқанда, валюталық
операциялар жүргізетін өкілетті банктер ... ... ... ... ұлттық валюта және
ұжымдық резервтік валюта мен оған алтын резерві де қоса ... ... ... ... ... ... мен ... механизмі,
валюталық шектеудің көлемі; халықаралық есептеу түрлері; халықаралық
валюта ... ... мен ... алтын нарығы. Қазіргі халықаралық
валюталық жүйеге халықаралық ... қор (ХВҚ) ... оған ... ... ... курсын реттеу ережелерін айқындау және оның
орындалуын бақылау, валюта қайырымдылығына ... ... және ... ... ұлттық валюта - теңгені енгізу, тәуелсіз
мемлекеттің ... ... ... қалыптастырудың соңғы қадамы
болды. Оның үлкен экономикалық және саяси маңызы бар. ... ... ... ... ... ... шара ... оған 1993 жылы 7
тамыздағы және 23 – ші ... жаңа ... сом ... құру
туралы Ресей үкіметімен жасалған келісім шарттардың ресейліктердің ... ... ... ... ... ... ... теңгені енгізу, тәуелсіз мемлекеттің
барлық атрибуттарын қалыптастырудың ... ... бар. ... енгізуге
байланысты алда тұрған басты міндет – оның тұрақтылығы мен жоғары сатып
алу ... ... ету, оны ... ... ... Қазіргі
таңда, теңгені тауарлармен, алтын – алмас қорымен, валютамен ... оны ... ... ... отыру басты міндеттерінің бірі болып
табылады.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Қазақстан Республикасының Заңы ... ... және ... ... Заң – N 7- ... ... С.Б. «Валюталық операциялар және валюталық мәмілелер», Хабаршы – ... 19 ... ... С. ... ... ... Заң және заман,
N 9- 2005
4. Худяков А.И. Основы теории финансового ... ... Жеті ... ... ... Б.Ю., ... Н.Н., Пушин В.А. Валютное право. -М, ... 2001. ... ... А.И. ... право Республики Казахстан (особенная часть)
Алматы, НОРМА-К, 2002. -С.24.; Худяков А.И. ... ... ... (общая часть). -Алматы, НОРМА-К, 2003. ... ... А.И. ... ... ... Казахстан (общая часть).
-Алматы, Қаржы-қаражат, 1995. -С.ПО-152; с.168-177; ... ... Ғ.С. ... ... ... ...... Қазақстан Республикасы Парламен Жаршысы, 7-2004
Қазақстан Республикасының Ғылым және Білім министрлігі
Қаржы Экономика колледжі
Тапсырма
Тақырыбы: ... ... : ... 2009 ж

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
21 ХҚЕС «валюталық бағам өзгерісінің әсері»23 бет
Ақша нарығы және валюталық биржалар31 бет
Ақша нарығы мен валюталық биржалардың теориялық негіздері24 бет
Ақша нарығының және валюталық биржалардың ерекшеліктері 26 бет
Банктің валюталық операцияның негізгі есептері9 бет
Банктегі валюталық шоттағы ақша қаражаттары16 бет
Валюта нарығы және валюталық операциялар8 бет
Валюта нарығы және валюталық реттеу туралы жалпы түсінік43 бет
Валюта, валюталық қатынастардың теориялық негізі38 бет
Валюталы жүйелер және валюталық қатынастардың ұғымы35 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь