Репарация

1.Репарация
2.Репарация түрлері
3.Репарация және мутация
4.Репарация механизмдері
5. Репарация этаптары
6. Репарация жүйесінің құрылымы.
ДНҚ тізбегіндегі физикалық (иондаушы және ультракүлгін сәулелер) немесе химиялық мутагендердің әсері арқылы пайда болған мутациялық өзгерістердің және ДНҚ-ның қалыпты репликациясында түзілген жаңылыстың арнайы ферменттер жүйесінің әсері арқылы бастапқы қалпына келуі репарация д/а.
Репарация. Репарация гендегі мутациялық ауытқулардың кайта қалпына келуі, мутагенезге қарама қарсы процесс болып табылады. ДНҚ клеткаларында күнделікті әр түрлі өзгерістер болып тұрады. Осындай көптеген өзгерістердің біреуі ғана мутацияға алып келеді. Ал қалғандары арнайы ферменттік жүйе көмегімен кайта қалпына келеді.Осындай ферменттік жүйелер эволюция барысында жүзеге асқан және клетканың генетикалық информациясының бір қалыптылығын ұстап тұруға бағытталған. Репарация ДНҚ репликациясынан алдын және кейін жүруі мүмкін. ДНК репарациясы ДНҚ лигаза арқылы жүзеге асады.
Алғаш рет репарацияны зерттеу А.Келнер (АҚШ) ғалымы анықтаған болатын, 1948ж фотореактивация әсерінен яғни биологиялық объект бұзылуының азаюы күн сәулесімен тікелей байланыстыдеп айтқан болатын.
Р. Сетлоу, К. Рупер ғалымдарының айтуы бойынша фотореактивация – фотохимиялық процесс, арнайы ферменттің қатысуымен және де тимин димерінің ДНҚ-да түзілуінмен тікелей байланысты деп айтқан болатын.
Кейіннен қараңғылық репарациясын А. П. Говард-Фландерс 1964ж, Ф. Ханавальтом ж/е Д. Петиджон жарықтың бактерияға түсуінен өзгеріске ұшыраған ДНҚ бөлігінің үзілуі жарықтың әсерінен болғанын дәлелдеген.
Микроорганизмдерді зерттеуде ДНҚ молекуласы репарациясының 3 негізгі механизмі белгілі: фотореактивация, пострепликациялық, эксцизиялық
Фотореактивация. Бактерияда ультракүлгін сәуле арқылы пайда болған тимин димерлерінің көзге көрінетін жарықтың әсерінен ажырауы фотореактивация д/а. Тимин димерлері ДНҚ-ның құрылымын бұзады, нәтижесінде ДНҚ репликациясының өтуіне қиындық туады. Көк-күлгін жарық дезоксирибопиримидинфотолиаза ферменттін активтендіреді, нәтижесінде тимин димерлері бір-бірінен ажырап, А – Т араларындағы сутектік байланыс қалпына келеді.
Эксцизиялық репарация. ДНҚ репарациясының екінші механизмі – жарықты керек етпейді, сондықтан оны кейде қараңғылық репарациясы д/а. Бұл репарация бірнеше ферменттердің көмегімен іске аса алады. Бірінші кезеңде эндонуклеаза ферменттері ДНҚ молекуласындағы мутациялық өзгерісті тауып, оны үзеді, мұның нәтижесінде ДНҚ тізбегінде тесік пайда болады. Енді ДНҚ-ның бос ұштарын экзонуклеаза ферменттері таниды, олар тізбекті ары қарай үзіп, тесікті кеңейтеді.
        
        ЖОСПАР
1.Репарация
2.Репарация түрлері
3.Репарация және мутация
4.Репарация механизмдері
5. Репарация этаптары
6. Репарация жүйесінің құрылымы.
ДНҚ тізбегіндегі физикалық (иондаушы және ... ... ... ... ... әсері арқылы пайда болған мутациялық өзгерістердің және ДНҚ-ның қалыпты репликациясында түзілген жаңылыстың арнайы ферменттер ... ... ... ... ... ... репарация д/а.
Репарация. Репарация гендегі мутациялық ауытқулардың кайта қалпына келуі, ... ... ... ... ... табылады. ДНҚ клеткаларында күнделікті әр түрлі өзгерістер болып ... ... ... өзгерістердің біреуі ғана мутацияға алып келеді. Ал қалғандары арнайы ферменттік жүйе көмегімен кайта ... ... ... ... ... барысында жүзеге асқан және клетканың генетикалық информациясының бір ... ... ... ... Репарация ДНҚ репликациясынан алдын және кейін жүруі мүмкін. ДНК репарациясы ДНҚ лигаза арқылы жүзеге асады.
Алғаш рет ... ... ... (АҚШ) ... ... ... 1948ж фотореактивация әсерінен яғни биологиялық объект бұзылуының азаюы күн ... ... ... айтқан болатын.
Р. Сетлоу, К. Рупер ғалымдарының айтуы бойынша фотореактивация - ... ... ... ... ... және де тимин димерінің ДНҚ-да түзілуінмен тікелей байланысты деп айтқан болатын.
Кейіннен қараңғылық ... А. П. ... 1964ж, Ф. ... ж/е Д. ... ... бактерияға түсуінен өзгеріске ұшыраған ДНҚ бөлігінің үзілуі жарықтың әсерінен болғанын дәлелдеген.
Микроорганизмдерді ... ДНҚ ... ... 3 ... механизмі белгілі: фотореактивация, пострепликациялық, эксцизиялық
Фотореактивация. Бактерияда ультракүлгін сәуле арқылы пайда болған тимин димерлерінің көзге көрінетін ... ... ... ... д/а. ... димерлері ДНҚ-ның құрылымын бұзады, нәтижесінде ДНҚ репликациясының ... ... ... Көк-күлгін жарық дезоксирибопиримидинфотолиаза ферменттін активтендіреді, нәтижесінде тимин димерлері бір-бірінен ажырап, А - Т ... ... ... ... ... ... ДНҚ ... екінші механизмі - жарықты керек етпейді, сондықтан оны кейде қараңғылық репарациясы д/а. Бұл репарация бірнеше ферменттердің көмегімен іске аса ... ... ... ... ... ДНҚ ... мутациялық өзгерісті тауып, оны үзеді, мұның нәтижесінде ДНҚ тізбегінде тесік пайда болады. Енді ДНҚ-ның бос ұштарын экзонуклеаза ферменттері таниды, олар ... ары ... ... ... ...
Мысалы, тимин димерлерінен басқа 100-ге жуық басқа ... ... ... ... ... ... жоқ ... тізбекті матрица ретінде пайдаланып, жаңа тізбектің синтезін немесе үзілген фрагменттің ... ... іске ... Соңғы кезеңде лигаза ферменті жаңа синтезделген тізбекті бастапқы тізбекпен жалғайды. Нәтижесінде ДНҚ ... ... ... ... ... қайтадан келеді
Пострепликациялық репарация. Мұнда ДНҚ-ның қалпына келуі репликациядан кейін іске асады. Мысалы, клеткалық ДНҚ өзінің ... ... ... әсер ... онда ... н/е эксцизия ферменттері мутациялық өзгерісті бұрынғы қалпына толық келтіре алмайды. ... ... ... ДНҚ ... өз ... ... мүмкін. Мұндайда репликация ары қарай жалғасады, бірақ полимераза өзгерісі бар бөлікке қарсы жаңа ... ... ... жібереді, нәтижесінде жаңа тізбекте тесік пайда болады.
Алайда, дұрыс генетикалық информация бастапқы екінші тізбекте бар және бұл тізбек ДНҚ-ның жартылай ... ... ... сай жаңа тізбектерде сақталады. Міне осы тізбек үзіндісі полимераза тастап кеткен тесікті толтырады яғни ДНҚ-ның гомологты молекуласы ... ... ... ... ... ... рекомбинациялық репарация д/а. Өзгерісі жоқ жаңа тізбек өз ... ... ... оның ... тағы бір ... ... ... бірақ онық комплементарлы тізбегі бар болғандықтан полимераза ... ... жаңа ... оңай синтездейді.
Сүтқоректілер клеткаларында репарациялық процестің өтетінін адамның кейбір генетикалық аурулары себебін талдау дәлелдейді. Мутантты ген гомозиготалы күйге ... ... ... ... ... ... күн ... әсіресе ультракүлгін сәулесіне сезімталдығын жоғарлатады.
Мұның нәтижесінде терінің рак ... ... ... Ауру адамда эксциязиялық репарация жүрмейді: ультракүлгін сәулесі ... ... ... ... ... ... ... зақымданған фибробласт культурасына ультракүлгін сәулесін түсіргенде олардың тіршілік уақыты азаятыны белгілі болды. Сүтқоректілерде рекомбинациялық ... ... де ... 1974ж ... ... болатын. ДНҚ бөлігінің өзгеріске ұшырағаны соншалықты, клетка тіршілігіне қауіп әкеледі. Е.соli жақсы зерттелген болатын.
Репарация және мутация. ... ... ДНҚ ... ... ... ... құрылымдағы өзгерістер немесе азот негіздерінің біртінделігі мутацияға әкеледі. Көптеген мутагендер өсудің бұзылуына және клеткалардың көбеюіне әкеледі, сондықтан ... деп ... ... құрылысының өзгеруі (мутация) -- биологиялық эволюцияның маңызды. Сонымен ... ... ... жеке ... ... жалпы түрлердің тіршілік етуіне әсер етеді. Сондықтан клеткалардың қалпына келу ... ... бар, олар ... ... пайда болған ДНҚ өзгерістерін қалпына келтіреді.
Репарацияның механизімдері. ДНҚ-ғы бұзылыстарды алып тастаудың эксцизионды репарациясы ... ... ... ... ... нуклеаза ДНҚ-ның үлкен емес сегменттің өшіреді. Алып тасталынған бөлік ДНК-полимеразамен қалпына келтіріледі, ... ... ... ... ... ... қалған бір тізбекті тесікті ДНК-лигаза жабады. Тиминды димерлер фотореактивация ... ... (2). ... ... ДНҚ-ның дефектті бөлігімен байланысады және сәулелендіргенен кейін арнайы бөлек нуклеин негіздер арқылы димерді ыдыратады. Үшінші механизм -- ... ... ... ... ... ... аймақты табу және алып тастау, бір ДНҚ тізбегінде тесіктің пайда ... Сол ... ... сол ... жаңа ... ... фрагментінің синтезі. Синтез комплементарлы принцип бойынша жүреді, матрица ... ... ... ... ... ... қайтадан синтезделген фрагменті полинуклеотидті тізбекке (пришивание) және молекула құрылымын қалпына келтіру.
Барлық процесстерді, ДНҚ-ның қатысуымен жүретін, 2 ... ... ...
* ДНҚ-да жазылған информацияны РНҚ молекула синтезінде, кейін ақуыз жасушаларында қолдану;
* ДНҚ құрамындағы информациялық молекуланың ... ... ... ... жазылған программа бірнеше рет саналуы мүмкін. Кездейсоқ нуклеотидтердің реттілігінде ДНҚ-ның дәлме-дәл екі еселену ... және ... ... ... ... ДНҚ 2 жіпті құрылым ретінде түзіледі. Бұл, ... ... ... ... ... құрылған тізбекті білдіреді. ДНҚ-ның екі жіпшелі тізбектің тарқатылуында бір тізбектен келесі тізбектің түзілуін репликация процессі деп ... Ол ... ... қатысуымен жүреді. ДНҚ-ның матрицаның синтезі екі негізгі қызметті атқарады; ДНҚ ... ... ... ... ... жаңа балалық тізбек синтезі және ДНҚ репарациясы, егер бір тізбекте зақым болса. Бірақ ... ... ... ... ... ... келтіре алмайды және репликация процесі ДНҚ-ның зақымдалған тізбегімен жүреді.
Бұл жағдайда мутация жүреді. ДНҚ-полимераза АТФ, ГТФ, ЦДФ, ... ... ... ... ... ... жататын гидрокситопқа тасымалдайды. ДНҚ-полимераза трансфераз класына жатады. ДНҚ-ның екі жіпшелі ... ... ... екі ... іске ... ... және ДНҚ-топоизомераза. ДНҚ-да репликация, репарация және мутациядан басқа гомологиялық рекомбинацияға ұшырайды. ДНҚ ... ... ... жағынан ұқсастығынан, төрт жіпшелі спиральға байланысады. Көршілес участоктар фрагментімен алмасады. Рекомбинация жаңа ген құрмайды, бірақ процесс нәтижесінде ... ... ... ... олар ... таңдауға маңызды болуы мүмкін.
Репарация жүйесінің құрылымы. Репарация жүйесінің әрқайсысы келесі компонентерді қолданады:
* тізбектегі химиялық өзгерісті және зақымданған ... ... ... ... ... фермент;
* зақымданған бөлікті алып тастайтын фермент;
* алып тасталынған ДНҚ тізбектің орнына сәйкес келетін ДНҚ тізбекті синтездейтін фермент ... ... ... соңғы байланысты аяқтайтын фермент (ДНК-лигаза), сонымен ол бөлінбеуін қалпына келтіреді.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Антиоксидантты ферменттер және ДНҚ-ның тотығу арқылы зақымдануы21 бет
Бидай алейрон клеткаларында АР-эндонуклеазаларының белсенділігі33 бет
«жүйке жүйесі» модулі бойынша дәрістік кешен15 бет
Еуропадағы миграциялық үдерістер65 бет
ШЕТЕЛ ҚАЗАҚТАРЫ88 бет
Мутациялық өзгергіштік және адамның тұқымқуалайтын аурулары. Фармакогенетика негіздері10 бет
ХІХ ғасырдың басындағы халықаралық қатынас. Дүниежүзілік соғыстан кейінгі еуропа державаларының саяси жағдайы7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь