Репарация


1.Репарация
2.Репарация түрлері
3.Репарация және мутация
4.Репарация механизмдері
5. Репарация этаптары
6. Репарация жүйесінің құрылымы.
ДНҚ тізбегіндегі физикалық (иондаушы және ультракүлгін сәулелер) немесе химиялық мутагендердің әсері арқылы пайда болған мутациялық өзгерістердің және ДНҚ-ның қалыпты репликациясында түзілген жаңылыстың арнайы ферменттер жүйесінің әсері арқылы бастапқы қалпына келуі репарация д/а.
Репарация. Репарация гендегі мутациялық ауытқулардың кайта қалпына келуі, мутагенезге қарама қарсы процесс болып табылады. ДНҚ клеткаларында күнделікті әр түрлі өзгерістер болып тұрады. Осындай көптеген өзгерістердің біреуі ғана мутацияға алып келеді. Ал қалғандары арнайы ферменттік жүйе көмегімен кайта қалпына келеді.Осындай ферменттік жүйелер эволюция барысында жүзеге асқан және клетканың генетикалық информациясының бір қалыптылығын ұстап тұруға бағытталған. Репарация ДНҚ репликациясынан алдын және кейін жүруі мүмкін. ДНК репарациясы ДНҚ лигаза арқылы жүзеге асады.
Алғаш рет репарацияны зерттеу А.Келнер (АҚШ) ғалымы анықтаған болатын, 1948ж фотореактивация әсерінен яғни биологиялық объект бұзылуының азаюы күн сәулесімен тікелей байланыстыдеп айтқан болатын.
Р. Сетлоу, К. Рупер ғалымдарының айтуы бойынша фотореактивация – фотохимиялық процесс, арнайы ферменттің қатысуымен және де тимин димерінің ДНҚ-да түзілуінмен тікелей байланысты деп айтқан болатын.
Кейіннен қараңғылық репарациясын А. П. Говард-Фландерс 1964ж, Ф. Ханавальтом ж/е Д. Петиджон жарықтың бактерияға түсуінен өзгеріске ұшыраған ДНҚ бөлігінің үзілуі жарықтың әсерінен болғанын дәлелдеген.
Микроорганизмдерді зерттеуде ДНҚ молекуласы репарациясының 3 негізгі механизмі белгілі: фотореактивация, пострепликациялық, эксцизиялық
Фотореактивация. Бактерияда ультракүлгін сәуле арқылы пайда болған тимин димерлерінің көзге көрінетін жарықтың әсерінен ажырауы фотореактивация д/а. Тимин димерлері ДНҚ-ның құрылымын бұзады, нәтижесінде ДНҚ репликациясының өтуіне қиындық туады. Көк-күлгін жарық дезоксирибопиримидинфотолиаза ферменттін активтендіреді, нәтижесінде тимин димерлері бір-бірінен ажырап, А – Т араларындағы сутектік байланыс қалпына келеді.
Эксцизиялық репарация. ДНҚ репарациясының екінші механизмі – жарықты керек етпейді, сондықтан оны кейде қараңғылық репарациясы д/а. Бұл репарация бірнеше ферменттердің көмегімен іске аса алады. Бірінші кезеңде эндонуклеаза ферменттері ДНҚ молекуласындағы мутациялық өзгерісті тауып, оны үзеді, мұның нәтижесінде ДНҚ тізбегінде тесік пайда болады. Енді ДНҚ-ның бос ұштарын экзонуклеаза ферменттері таниды, олар тізбекті ары қарай үзіп, тесікті кеңейтеді.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




ЖОСПАР

1.Репарация
2.Репарация түрлері
3.Репарация және мутация
4.Репарация механизмдері
5. Репарация этаптары
6. Репарация жүйесінің құрылымы.

ДНҚ тізбегіндегі физикалық (иондаушы және ультракүлгін сәулелер) немесе химиялық мутагендердің әсері арқылы пайда болған мутациялық өзгерістердің және ДНҚ-ның қалыпты репликациясында түзілген жаңылыстың арнайы ферменттер жүйесінің әсері арқылы бастапқы қалпына келуі репарация да.
Репарация. Репарация гендегі мутациялық ауытқулардың кайта қалпына келуі, мутагенезге қарама қарсы процесс болып табылады. ДНҚ клеткаларында күнделікті әр түрлі өзгерістер болып тұрады. Осындай көптеген өзгерістердің біреуі ғана мутацияға алып келеді. Ал қалғандары арнайы ферменттік жүйе көмегімен кайта қалпына келеді.Осындай ферменттік жүйелер эволюция барысында жүзеге асқан және клетканың генетикалық информациясының бір қалыптылығын ұстап тұруға бағытталған. Репарация ДНҚ репликациясынан алдын және кейін жүруі мүмкін. ДНК репарациясы ДНҚ лигаза арқылы жүзеге асады.
Алғаш рет репарацияны зерттеу А.Келнер (АҚШ) ғалымы анықтаған болатын, 1948ж фотореактивация әсерінен яғни биологиялық объект бұзылуының азаюы күн сәулесімен тікелей байланыстыдеп айтқан болатын.
Р. Сетлоу, К. Рупер ғалымдарының айтуы бойынша фотореактивация - фотохимиялық процесс, арнайы ферменттің қатысуымен және де тимин димерінің ДНҚ-да түзілуінмен тікелей байланысты деп айтқан болатын.
Кейіннен қараңғылық репарациясын А. П. Говард-Фландерс 1964ж, Ф. Ханавальтом же Д. Петиджон жарықтың бактерияға түсуінен өзгеріске ұшыраған ДНҚ бөлігінің үзілуі жарықтың әсерінен болғанын дәлелдеген.
Микроорганизмдерді зерттеуде ДНҚ молекуласы репарациясының 3 негізгі механизмі белгілі: фотореактивация, пострепликациялық, эксцизиялық
Фотореактивация. Бактерияда ультракүлгін сәуле арқылы пайда болған тимин димерлерінің көзге көрінетін жарықтың әсерінен ажырауы фотореактивация да. Тимин димерлері ДНҚ-ның құрылымын бұзады, нәтижесінде ДНҚ репликациясының өтуіне қиындық туады. Көк-күлгін жарық дезоксирибопиримидинфотолиаза ферменттін активтендіреді, нәтижесінде тимин димерлері бір-бірінен ажырап, А - Т араларындағы сутектік байланыс қалпына келеді.
Эксцизиялық репарация. ДНҚ репарациясының екінші механизмі - жарықты керек етпейді, сондықтан оны кейде қараңғылық репарациясы да. Бұл репарация бірнеше ферменттердің көмегімен іске аса алады. Бірінші кезеңде эндонуклеаза ферменттері ДНҚ молекуласындағы мутациялық өзгерісті тауып, оны үзеді, мұның нәтижесінде ДНҚ тізбегінде тесік пайда болады. Енді ДНҚ-ның бос ұштарын экзонуклеаза ферменттері таниды, олар тізбекті ары қарай үзіп, тесікті кеңейтеді.
Мысалы, тимин димерлерінен басқа 100-ге жуық басқа нуклеотидтер үзіледі. Полимераза ферменті мутациялық өзгерісі жоқ екінші тізбекті матрица ретінде пайдаланып, жаңа тізбектің синтезін немесе үзілген фрагменттің екінші синтезін іске асырады. Соңғы кезеңде лигаза ферменті жаңа синтезделген тізбекті бастапқы тізбекпен жалғайды. Нәтижесінде ДНҚ молекуласы мутацияға дейінгі бастапқы қалпына қайтадан келеді
Пострепликациялық репарация. Мұнда ДНҚ-ның қалпына келуі репликациядан кейін іске асады. Мысалы, клеткалық ДНҚ өзінің репликациясы кезінде мутагендік әсер алса, онда фотореактивация не эксцизия ферменттері мутациялық өзгерісті бұрынғы қалпына толық келтіре алмайды. Мутагендер әсерінен басқа ДНҚ репликациясының өз қателіктері болуы мүмкін. Мұндайда репликация ары қарай жалғасады, бірақ полимераза өзгерісі бар бөлікке қарсы жаңа тізбекті синтездесей, "өткізіп" жібереді, нәтижесінде жаңа тізбекте тесік пайда болады.
Алайда, дұрыс генетикалық информация бастапқы екінші тізбекте бар және бұл тізбек ДНҚ-ның жартылай консервативті автосинтезі принципіне сай жаңа тізбектерде сақталады. Міне осы тізбек үзіндісі полимераза тастап кеткен тесікті толтырады яғни ДНҚ-ның гомологты молекуласы үзіндісінің алмасуы өтеді, сондықтан мұндай репарация рекомбинациялық репарация да. Өзгерісі жоқ жаңа тізбек өз үзіндісінен айырылған, сондықтан оның өзінде тағы бір тесік пайда болады, бірақ онық комплементарлы тізбегі бар болғандықтан полимераза тесіктің орнына жаңа тізбекті оңай синтездейді.
Сүтқоректілер клеткаларында репарациялық процестің өтетінін адамның кейбір генетикалық аурулары себебін талдау дәлелдейді. Мутантты ген гомозиготалы күйге ауысқанда дамитын пигменттік ксеродерма ауруы адамның күн сәулесіне әсіресе ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Өзгергіштік
Антиоксидантты ферменттер және ДНҚ-ның тотығу арқылы зақымдануы
Мутациялық өзгергіштік және адамның тұқымқуалайтын аурулары. Фармакогенетика негіздері
Бидай алейрон клеткаларында АР-эндонуклеазаларының белсенділігі
Дезоксирибонуклеин қышқылының (ДНҚ) кұрылысы
Тегеран, Қырым және Потсдам конференциялары
1918-1939 жылдардағы Франция
Комутагендер және антимутагендер
ХІХ ғасырдың басындағы халықаралық қатынас. Дүниежүзілік соғыстан кейінгі еуропа державаларының саяси жағдайы
Мутациялық өзгергіштік (8 тарау)
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь