Агробизнес қызметінің теориялық негіздері

Мазмұны

Кіріспе. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

1. Агробизнес қызметінің теориялық негіздері.
1.1. Агробизнеске қысқаша сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ... ...

2. Агробизнес қызметін талдау.
2.1. Агробизнеске қызмет көрсетуді ұйымдастыру ... ... ... ...
2.2. Агробизнес және агроөнеркәсіптік кешен құрылымы ... .
2.3. Агробизнесті мемлекеттік реттеудің қажеттілігі және
негізгі тәсілдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

3. Агробизнес қызметін жетілдіру.
3.1. Агробизнес қызметінің болашағы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
КІРІСПЕ
Жиырмасыншы ғасырдың 90-жылдары Қазақстан экономикасының аграрлық саласында өндірісті басқару мен ұйымдастырудың бүкіл жүйесін қайта құру, істің жаңа нарықтық бабын табуға бағыттала бастады.
Жоғары оқу орындарында экономика және менеджмент саласында мамандар даярлауда бұл анық болмыс ескерілугс тиіс. Осыған байлалысты аграрлық университеттердің оқу жоспарында «Ауыл шаруашылық өндірісін ұйымдастыру мен жоспарлау» пәні орнына "Агробизнесті ұйымдастыру" деген жаңа пән енгізілді. Алайда қазір бар оқулықтар студенттерді бұрынғысынша әкімшілдік-әміршілдік жүйе жағдайларындағы жұмысқа бағдарлайды, іс жүзіңде жаңа пән бойынша оқулықтар жоқ.
"Агробизнесті ұйымдастыру" деп ұсынылып отырған оқулық бұл тұрғыдан алғашқы негізгі оқулық болып табылады, мүнда нарықтық қатынастар жағдайларында бизнесті ұйымдастырудың теориясы мен тәжірибесінің мәселелері жүйелі түрде мазмұндалған.
Біз аграрлық бизнесті ауыл шаруашылық тауарын өндіру және өткізу үрдісінде бизнес субъектілері арасында, сондай-ақ тауар өндірушілер мен нарыктық инфрақұрылым кәсіпорындары арасында қалыптасатын іскерлік қатынастар жүйесі ретінде қарастырамыз.
Кез келген басқа бизнес тәрізді аграрлық бизнестің субъектілері:
- кәсіпкерлер;
- тұтынушылар;
- жалдамалы қызметкерлер;
- мемлекет болып табылады.
Кәсіпкерлер өндіріс кұралдарына жеке меншік негізінде, меншіктің топтық, ұжымдық коопвративтік, акционерлік және үлестік секілді түр-түрімен жұмыс істейді.
Олар іс-әрекеттің мынаңдай түрлерімен айналысады:
- егін шаруашылығы мен мал шаруашылығы өнімін өндіру;
- ауыл шаруашылық өнімін өткізу мен саудаға салу;
— коммерциялық делдалдық;
— ауыл шаруашылық тауарын ендірушілерді материалдық-техникалық ресурстармен жабдықтау.
Кәсіпкерлердің іскерлік мүддесі кіріс алу арқылы орындалады.
Тұтынушылардың (сатып алушылардың) іскерлік қатынастар жүйесіне қатысуы ауыл шаруашылық тауарын өндірушілермен және сатушылардың өздігінен байланыстар орнату жолымен жүзеге асырылады. Тұтынушылардың пайдасы, олардың мұқтажын қанағаттандырарлықтай тауарды немесе қажет қызметті ең жақсы түрде иемдену болмақ.
Тұтынушылар өндірістің ақырғы нәтижелеріне мүдделі, олар белгілі бір тауарларға сұраныс қалыптастырады, сондықтан кәсіпкерлер тұтынушылардың талап-тілектерімен санасуға Мәжбүр болады, яғни бизнестің бұл субъектісі агробизнестің жұмыс істеуіне ықпал етеді.
Тұтынушьшар тұтыну заттары мен көрсетілер қызметтерге жекеменшік иелері болып табылады.
Кәсіпкерлік құрылымдардың жалдамалы қызметкерлері және келісім-шарттар негізінде кеңес беру (консалтинг) қызметтерін көрсетуші әртүрлі мамандар агробизнесте құқықтық серіктестер болуға тиіс.
Агробизнестің бұл қатысушыларының іскерлік мүддесі өзінің жұмысынан кіріс кіргізу жолымен, жұмыс күшіне жеке меншіктің болуы және жұмысқа еркін түрде орналасу құқығы негізінде орындалады.
Мемлекет іскерлік қатынастарға қатысушы тұрғысынан нарықтық қатынастарды экономикалық және құқықтық механизмдер арқылы реттеуді жүзеге асырады.
Мемлекеітік құрылымдар ауыл шаруашылық өнімін өндірушілерге ақшалай қосымша көмектер (дотациялар), несиелер, салықтық жеңілдіктер мен үкіметтік тапсырмалар береді. Кәсіпкерлерді қажетті ақпаратпен қамтамасыз ете алады және заңды бизнесті жүзеге асыруға кепілдік бере алады, бұл үшін іскерлік қатынастарды заңдылықпен және нормативті реттеушілер бар.
Нақты өмірде бизнестің бүкіл осы субъектілері, бір-біріне тікелей ықпал ете отырып, өзара тығыз байланыста жұмыс істейді, яғни бизнес — оның құрамдас бөліктерінің кешенді іс-әрекеті.
"Агробизнесті ұйымдастыру" курсының негізгі міндеті — өнеркәсіптің жекелеген түрлерін жете зерттеу, сондай-ақ бүкіл кешенінің өзін жоспарлау мен ауыл шаруашылық өнімін өндіруді; нарықтық тауар алмасуды зерттен білуді, қаржылапдыруды басқару ісін ұйымдастыруды (менеджментті), кәсіпорынның іс-әрекетін есептеу мен талдауды мұқият ұштастыру болып табылады. Нақ осы пәннің мазмұны осындай міндеттерді тірек етіп құрылған.
Ұсынылып отырған оқулық басқа оқулық құралдардан өзінің мазмұнымен ерекшеленеді. Оған мынандай тараулар кіреді:
— кәсіпорындардың ұйымдастырушылық негіздері;
— агробизнесті жоспарлауды ұйымдастыру;
— нарықтықтауар алмасуды ұйымдастыру;
— ауыл шаруашылық өнімін өңдіруді ұйымдастыру;
— ауыл шаруашылық өнімін өндіру мен өткізуге қызмет көрсетуді ұйымдастыру;
— кәсіпорынның ресурстарын пайдалануды ұйымдастыру;
— қаржы ресурстарын ұйымдастыру;
— кәсіпорындардағы менеджмент;
— кәсіпорында талдау, есеп және тексеруді ұйымдастыру;
— агробизнесте шешімдер қабылдаудың математикалық әдістері.
ӘДЕБИЕТТЕР

1. Абдильдин С.А. Агробизнес. — Алматы, Агроунивервис. 1999.
2. Абдильдин С.А. Социально-экономическое планирование. — Алматы, Агроуниверситет, 1999 г.
3. Абдилдин С.А. Бизнес-план по производству и реализации молока. — Алматы, Агроуниверситет, 2090.
4. Абдильдина Л.И., Белынбаев К.М. Экономика сельского хозяйства. — Алматы, Кайнар, 1996
5. Баканов М.И., Шеремет А.Д. Теория экономического анализа. — М., Финансы и статистика, 1999.
6. Бухгалтерский учет. Учебник под ред. П.С. Безруких,-М.:Бухгалтерский учет, 1996
7. Дашков Л.П. и др. Предпринимательство и бизнес. Уч. пособие. - М.:1995
8. Замков О.О., Толстопятенко А.В., Черемных Ю.Н., Математические методы в экономике. — М.: ДИС, 1999.
9. Кейлер В.А. Экономика предприятия. — Москва-Новосибирск, 1999.
10. Ковалев В.В., Финансовый анализ. — М., Финансы и статистика, 1999.
11. Котлер Ф. Основы маркетинга: пер. с англ. — М.: Прогресс, 1990
12. Рыночная экономика: основы бизнеса, Том 2, часть 2.— М.:1998
13. Савицкая С.А. Анализ хозяйственной дсятельности предприятий АПК. — Минск, 2000.
14. Сельскохозяйственный бизнес-менеджмент — Алматы, ТАСИС-ЦЕНТР, 1998
15. Шелобаев С.И. Математические методы и модели в экономике, финансах и бизнесе. — М.: ЮНИТИ-ДАНА, 2000.
        
        Мазмұны
Кіріспе.
............................................................................
..........
1. Агробизнес қызметінің теориялық негіздері.
1. Агробизнеске қысқаша сипаттама...................................
2. ... ... ... Агробизнеске қызмет көрсетуді ұйымдастыру................
2.2. Агробизнес және агроөнеркәсіптік кешен құрылымы.....
2.3. Агробизнесті мемлекеттік реттеудің қажеттілігі ... ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан экономикасының аграрлық
саласында өндірісті ... мен ... ... ... қайта құру,
істің жаңа нарықтық бабын табуға бағыттала бастады.
Жоғары оқу орындарында ... және ... ... мамандар
даярлауда бұл анық болмыс ескерілугс тиіс. Осыған байлалысты аграрлық
университеттердің оқу жоспарында «Ауыл ... ... ... ... пәні орнына "Агробизнесті ұйымдастыру" деген жаңа пән енгізілді.
Алайда қазір бар оқулықтар ... ... ... ... ... ... іс жүзіңде жаңа пән ... ... ... деп ... ... оқулық бұл тұрғыдан
алғашқы негізгі ... ... ... ... ... қатынастар
жағдайларында бизнесті ұйымдастырудың теориясы мен тәжірибесінің мәселелері
жүйелі түрде мазмұндалған.
Біз аграрлық бизнесті ауыл ... ... ... және ... ... субъектілері арасында, сондай-ақ тауар өндірушілер мен
нарыктық инфрақұрылым кәсіпорындары ... ... ... ... ... ... ... басқа бизнес тәрізді аграрлық бизнестің субъектілері:
- кәсіпкерлер;
- ... ... ... ... ... ... өндіріс кұралдарына жеке меншік негізінде, меншіктің
топтық, ұжымдық коопвративтік, акционерлік және үлестік секілді ... ... ... мынаңдай түрлерімен айналысады:
- егін шаруашылығы мен мал шаруашылығы өнімін өндіру;
- ауыл ... ... ... мен ... салу;
— коммерциялық делдалдық;
— ауыл шаруашылық тауарын ... ... ... ... ... ... алу ... орындалады.
Тұтынушылардың (сатып алушылардың) іскерлік қатынастар жүйесіне қатысуы
ауыл шаруашылық ... ... және ... ... ... ... жүзеге асырылады. Тұтынушылардың пайдасы,
олардың мұқтажын қанағаттандырарлықтай тауарды немесе қажет қызметті ... ... ... ... ... ... нәтижелеріне мүдделі, олар белгілі бір
тауарларға ... ... ... ... ... санасуға Мәжбүр болады, яғни бизнестің бұл субъектісі
агробизнестің жұмыс істеуіне ... ... ... ... мен ... ... ... иелері
болып табылады.
Кәсіпкерлік құрылымдардың жалдамалы қызметкерлері және келісім-шарттар
негізінде кеңес беру (консалтинг) қызметтерін көрсетуші ... ... ... серіктестер болуға тиіс.
Агробизнестің бұл қатысушыларының іскерлік мүддесі ... ... ... жолымен, жұмыс күшіне жеке меншіктің болуы және жұмысқа еркін
түрде орналасу ... ... ... іскерлік қатынастарға ... ... ... ... және ... ... арқылы реттеуді жүзеге
асырады.
Мемлекеітік құрылымдар ауыл шаруашылық өнімін ... ... ... ... несиелер, салықтық жеңілдіктер мен үкіметтік
тапсырмалар береді. Кәсіпкерлерді қажетті ақпаратпен қамтамасыз ете ... ... ... ... ... ... бере алады, бұл үшін іскерлік
қатынастарды заңдылықпен және ... ... ... ... бизнестің бүкіл осы субъектілері, бір-біріне тікелей ықпал
ете отырып, өзара тығыз байланыста жұмыс ... яғни ...... ... ... іс-әрекеті.
"Агробизнесті ұйымдастыру" курсының негізгі міндеті — өнеркәсіптің
жекелеген түрлерін жете зерттеу, сондай-ақ бүкіл ... өзін ... ауыл ... ... ... ... тауар алмасуды зерттен
білуді, ... ... ісін ... ... ... есептеу мен талдауды мұқият ұштастыру болып
табылады. Нақ осы пәннің ... ... ... тірек етіп құрылған.
Ұсынылып отырған оқулық басқа оқулық құралдардан ... ... Оған ... тараулар кіреді:
— кәсіпорындардың ұйымдастырушылық негіздері;
— агробизнесті жоспарлауды ұйымдастыру;
— нарықтықтауар алмасуды ұйымдастыру;
— ауыл шаруашылық ... ... ... ауыл ... ... ... мен ... қызмет көрсетуді
ұйымдастыру;
— кәсіпорынның ресурстарын пайдалануды ұйымдастыру;
— қаржы ресурстарын ... ... ... ... ... есеп және ... ұйымдастыру;
— агробизнесте шешімдер қабылдаудың математикалық әдістері.
1. Агробизнес қызметінің теориялық негіздері.
1.1. Агробизнеске қысқаша сипаттама.
Агробизнестің негізгі субъектісі ... ... ... ... ... бар. Кәсіпкер дегеніміз:
— бұл — тәуекелі мол жағдайларда әрекет етуші адам;
— кім істі жоспарлаушы, бақылаушы, ұйымдастырушы және ... ... ... сол;
— кім өзінің ұйымдастырушылық қабілеттері арқасында табыс тапса, сол
кәсіпкер;
— бұл—кез келген ... ... ... мол пайда таба білетін
адам.
Осы анықтамалардың бөрі ... ... — бұл ... ... ... де ынталы адамның ақыл-сана (интелектуалдық) іс-әрекеті екенін
көрсетеді.
Агробизнесте негізгі факторлар — жер, өсімдікгер мен мал, ... және ... ... ... еңбек ресурстары, яғни табиғи
ресурстар, еңбек пен ... ... ... — бұл өндірістің ерекше факторы, ол — ... ... ... ... ... ... ... Кәсіпкерлік
қабілет-шешім қабылдай білу кабілеті мен тәуекел ету қабілеті.
Өндіріс факторлары, өдегге біреуге тиесілі. Бұл факторлардың ... ... ... ... пайдаланудан кіріс кіргізуді көздейді. Еңбек
иесі кірісті еңбек ақысы түрінде ... ... ... иесі ... ... ... пайыз түрінде алуды ойлайды, табиғи ресурстар
иесі түсім (рента) алғысы келеді, кәсіпкер ... ... ... ... дегеніміз — субъектінің нарықтық экономика жағдайларында
табыс табуға бағытталған экономикалық іс-әрекеті.
Тиімді бизнесті жүзеге асыру үшін ... ... ... ... ... яғни бизнеске қолайлы орта керек.
Экономикалық жағдайларға мыналарды жатқызуға болады: тауарға сұраныс
пен ... бар ... ... үшін оның ... ... ... болуы; жұмысшы күшінің бар болуы.
Әлеуметтік жағдайларға сатып алушылардың тауарды иемденуге ықыласы мен
мүмкіндігі ... Бұл ... ... ... сатып алушылардың
талғалздары мен өмір сүру салтын, демографиялық жағдайды ескеру қажет.
Мамандардың ... ... ... және қайта даярлау
мүмкіндіктерін, сондай-ақ ... ... ... ... ету мен ... ... жұмыс істеу - ықыласын ... ... ... ... ... мыналар жатады: мемлекеттік қолдау түрлері
(мемлекеттік тапсырмалар, жеңілдіктер және басқалар), салық жүйесі, ... және ... ... адал кәсіпкерлікті ынталандыратын заңдар.
Нарықтық экономикасы бар, дамыған елдерде кәсіпкерлікті ... ... бар: ... ... ... корпорация.
Кәсіпкерлік немесе фирма — бұл экономикалық бірлік, ол өздігінен шешім
қабылдайды, өндіріс факторларын ... ... мен оны ... фирмаларға,
шаруашылықтарға және мемлекеттерге сату үшін пайдаланады, барынша мол пайда
табуға ұмтылады.
Жекедара шаруашылықгар — бүл бір кісінің, меншік иесінің жекедара ... және ... іске ... ... ... ... шаруашылықгың
артықшылығы — меншік иесі-қожайын ... ... жүру ... ... ... ал ...... мөлшерінің, әдетінше, - шамалы
болуы, сондай-ақ зияндар, ... мен ... үшін ... ... өзі
жауап беруге тура келетіндігі.
Серіктесушілік — екі немесе одан да көп кәсіпкердің бірлесе қабылдаған
және барлық іске жауап беретін ... ... ... ... іске ... капиталды ұлғайтуға мүмкіндік береді,
алайда жұмыстың нәтижесіне ... жеке ... ... босатпайды.
Жауапкершілігі шектелген серіктесушіліктер болады, онда меншікті ортақ
иемденушілердің ... ... ... бір ... мөлшерде
қосуға және басқаруға немесе кәсіпорын атынан келісімдерге қатыстау ... ... ... ... техникалық немесе медициналық қызмет
көрсету фирмалары секілді іс-әрекет өрістерінде кеңінен тараған.
Қазақстанда серіктесушілік шарттары бойынша брокерлік және ... ... оқу ... мен ... ... және ... ... қызметін талдау.
2.1. Агробизнеске қызмет көрсетуді ұйымдастыру.
Агробизнеске қызмет көрсетуді негізгі ауыл шаруашылық өнімдерін өндіру
үшін керекті қызметтермен қамтамасыз ... ... ... ірі
кәсіпорынның бөлімшелері жүзеге асырады. Бұған ауыл ... ... ... ... ... ... ... қызмет көрсетуді қамтамасыз етуші
кәсіпорындар (агросервис), ауыл ... ... ... ... ... ... көрсетуші фирмалар жатады.
Бұл кәсіпорындардың бері, сөз жоқ, бизнес-жоспар негізінде ... ... ... ... ... фирмалар
(кәсіпорындар) ең алдымен өздерінің потенциал сатып алушыларын айқындауы,
ауыл шаруашылық ... ... ... ... ... ... анықтауы керек. Бұл — ауыл шаруашылық техникасы, бұларға
қосымша ... ... ... және ... ... ... мен ... мұнай өнімдері мен мұнай жарақтары
болуы мүмкін.
Осы ресурстардың потенциал сатушыларын - ... ... ... ... бұл тауарлардың бағасын, сапасы ... ... ... беру ... білу ... ... ... сіздің бизнес үшін ең қолайлы бір-екеуін таңдаған
дұрыс.
Қызметтерді сатып алушылар мүмкіндігінше көбірек болуға тиіс, егер ... ... ... ... сіздің қызметтеріңізді тұрақты
тұтынушылармен жұмыс істейтін болсаныз, тіпті жақсы.
Материалдық-техникалық жабдықтауды ұйымдастыру ... ... ... ... ... ауыл ... ... ала сұранымдар жинау;
- өнеркәсінтік кәсіпорындармен немесе ... ... ... жеткізу жөнінде шарттар жасасу;
-тұтынушы шаруашылықтар мен оларға өндіріс құралдарын жеткізу шарттарын
жасасу;
-орындауға қабылданган, ... ... ... ... өндіріс құралдарын жеткізу.
Жеткізу шартында өндіріс қүралдарын жеткізіп беру ... ... Бұл ... ... ... ... ... номенклатурасын,
ассортименті мен санын өнім сапасы мен жинақтылығын жеткізу мерзімдерін;
өнім бағасын; сұранымның жалпы ... ... ... мен ... ... ... ... төлеу мен пошта реквизиттерін және
басқа мәліметтерді керсету қажет.
Шартта сондай-ақ ... ... ... үшін ... ... ала қарастырылуы керек.
Өндірістік қызмет көрсетуді (агросервисті) ... ... ... ауыл ... ... өндірушіге кешенді
қызметтерді немесе ... ... ... ... ... көрсете алады:
- жерге орналастыру;
- көлік қызметтері;
- техникалық қызмет көрсету ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардың қазіргі өндіріс технологияларына сәйкес қызметтер
көрсетуді қамтамасыз ететін материалдық-техникалық өз базасы болуға тиіс.
Олар екі ... ... ... экономикалық және заңдылық тұрғысынан ауыл ... ... ... ... ауыл ... тауар өндірушілердің бірлесуімен
кооперативтік негізде ... және ... ... ... фирмалар.
Бірінші түрдегі кәсіпорындар жұмысын агрохимиялық ... ... ... ... ... ... көрсетеміз. Мұндай
кәсіпорын аймақтың ... ... ... ... ... ... ... дербес занды түрде
құрылуы мүмкін.
Ауыл шаруашылық кәсіпорындарына агрохимиялық қызмет көрсету меншік ... ... әр ... ауыл ... ... мен ... ... және тиімді қолданылуын қамтамасыз
ету жөніндегі нақтылы шараларды жүзеге асыруды көздейді.
Агрохимиялық қызмет көрсетуді ... ... ... ... жер ... ... зерттеулер жүргізу мен ауыл
шаруашылық кәсіпорындар үшін танаптардың агрохимиялық ... ... ... ... ... жөнінде ғылыми дәлелденген
ұсыныстар әзірлеу және өңдірісте қолдану;
- нақты шаруашылықтарды химияландырудың болашақ даму ... ... ауыл ... ... ... ... мен мал
шаруашылығын химияландыру құралдарымен жабдықтау;
- ... және ... ... ... жақсартушы химиялық
заттар (мелиоранттар) мен өсімдіктерді ... ... ... ... химияландыру құралдарын ұтымды қолдану жөніндегі кешенді
жұмыстарды орындау.
Ауыл шаруашылық кәсіпорындарына қызмет көрсету ауыл ... ... мен ... ... ... ... шарттар негізінде
жүргізіледі.
Шарттың мән-заты, тараптардың міндеттемелері мен ... ... ... ... ... мен қабылдау тәртібі,
шарттың әрекет ету мерзімі, заңдылық адрестері мен басқа жағдайлар шартта
көрсетіледі.
Ауданның ауыл ... ... ... бір топ ... қызмет көрсету нысындары бола алады.
Ауыл шаруашылық тауар өндірушілерге ... ... ... ... ... ... тобын құрайды. Бұл
кәсіпорындар потенциалының жоғары деңгейімен ерекшеленеді. Мұнда ... ... ... ... ... ... мамандар жұмыс істеуге тиіс.
Жөн-жобалық (консалтингтік) ... ... ... заң тұрғысындағы, экономикалық, қаржы-несиелік және басқа
қызметтер көрсетеді. Бірнеше ... ... ... көрсету жөніндегі кешенді фирмалар да болады.
Технологиялық қызметтер. Бұл ... ... ... ... мен сорттарын іріктеу, ауыспалы егіс тұрпаттары мен
өндіріс технологиясын тандау жөнінде агрохимиялық кеңестер болуы мүмкін.
Зоотехникалық қызметтер — мал ... ... ... ... ... және өнім ... сай келетін мал түрлерінің ең жоғары өнімді
тұқым-тегін тандау жөнінде кеңестер беру.
Мал дәрігерлік қызметтер — ... ... мен ... ... алу ... беру және ... ... — ауыл шаруашылық өндірісін механикаландыру мен
жабдықтау құралдарын іріктеп алу жөніндегі кеңестер.
Сөйтіп, ауыл шаруашылық бағыттары бойынша ... ... ... ... консалтинг кәсіпорындарды ресімдеу ... ... ... кеден мәселелері бойынша, сондай-ақ заңды және жеке
тұлғалардың іс-әрекетіне қатысты әртүрлі мәселелер бойынша жоғары ... ... ... ... ... ... консалтинг агробизнес кәсіпорындарына іс-әрекет
өрісін тандауда, өндіріс құрылымын жасау және ... ... ... ... ... жөніндегі шараларды әзірлеуде көмек
көрсетуге бағытталған. Яғни ... ... ... ... ... ... және тағы ... беруші маркетингтік кәсіпорындар өндірісті және кәсіпорындардағы
маркетингті басқаруды ұйымдасгыруға оқытып-үйретуші консалтинг саласында
қызметтер көрсетеді, экспорт және іс ... ... ... ... ... және агроөнеркәсіптік кешен құрылымы
Қазіргі заманғы ауыл шаруашылығының осындағы ... ... ауыл ... ... ... ... ... әсері күшейген
шақтағы аралас салалармен тығыз ... ... ауыл ... ... ... ... әсерінен бөлек қарастыру терең
зерттеуге мүмкіндік бермейтіндіктен, агробизнесті жүзеге ... ... ... ... және ... ... оқып ... туады.
70-жылдардың отандық ғылымында ауыл шаруашылығын аралас салалармен бір
кешенде зерттеу дами бастады. Тиісінше ... ... ... ... ... және практикалық сөз қолданысына енді.
Оның үш саласы — қор шығаратын салалар, ауыл шаруашылығының өзі ... ... ... өңдеу, тасымалдау, сақтау және өткізумен
айналысатын салалар кешені. Осы ... ... ... ... айрықша ерекшеліктеріне қарамастан өзара тәуелділік және өзара әсер
етушіліксіз ... ... ... ... және ... Сондықтан да
агробизнестің салалары да төрт негізгі сфераға ... ... ... ... ... ... ... ұйтқысы
ауыл шаруашылығы болып табылады. Бірінші сфераға (I) ауыл шаруашылығын
техникамен, жем-шөппен, ... ... ... және ... ... яғни ... ... факторымен қамтамасыз
ететін салалар жатады. Міндеті жағынан бұл сфераға ... ... ... беретін қаржылық ресурс — несие де кіреді, Бұл сфера ауыл
шауашығы үшін ... ... ... оның ... ... деңгейін анықтап, ауылшаруашылығындағы өндіріс шығынының
көлеміне несие алуға баға мен шарт арқылы әсер етеді. Ауыл ... ... ... жеткізуші ретінде бұл сфераның өнеркәсіптік ... ... ... жинақтау және мамандандыру сияқты барлық
көрсеткіштер бойынша ерекшеленіп, өнеркәсіптің басқа ... ... ... болады.
1-схема
Сфералардың үшінші тобы (III) егіс даласынан ... ... ... ... жұмысын қамтамасыз ететін маркетинггік
сфераны құрайды. Дәстүрлі барлық салаларға қатысты маркетингтік арналарға
(көтерме және ... ... ... ... ... жүйелері және т.б)
қарағанда агробиз-нестің бұл ... өз ... ... ... өндірістік
сала — тамақ өнеркәсібінің ... ... ... ... ... маркетингтік сфераның орны ерекше және ... өсуі мен ... ... ... ... ол ... өсе түсуде.
Төртінші сфера (IV) агробизнесті толықтай және оның ... ... ... қамтамасыз ететін агросервистен тұрады.
Мұнда қызметтің көптеген түрлері, оның ... ... ... ... ... көрсету, ғылыми зерттеулер мен жобалар,
кадрларды дайындау мен біліктілігін ... жаңа ... ... ... ... және басқару бар. Оның негізгі ерекшелігі
сонда, агросервис мемлекеттік құрылымдар: ауыл ... ... ... ұйымдары, ғылыми-зерттеу, мамандандырылған білім беру және
тағы басқа мемлекеттік құрылымдар ... ... ... ... ... сферасы болып табылады. Сондықтан да, міндеттерді
шектеуден басқа жағдайда бұл сфераны мемлекеттік және жеке деп ... Жеке ... ... ... ... қызметінің
техникалық қызмет көрсету, агро-техникалық және ... ... ... ... ... және ғалымдар мен мамандардың
консультациясы, ... ... мен ... ету ... ... ... ... Агросервистің ұйымдары мен
кәсіпорындарына сондай-ақ шаруа және ... ... ... мен
бірлестіктер кіреді. Олар өздерінің алдарына шаруашылық, экономикалық және
әлеуметтік мақсаттарды ... ... ... ... ... құрамымен өте ұқсас
және ол үш негізгі, сфераның басын құрайды.
2 - схема
Бірінші сфераға (I) трактор және ауыл ... ... ... ... және ... пен малды ... ... ... ... ... мал ... ... және
микробиология, сондай-ақ суландыру ... ... ... ... ... кіреді.
Екінші сфераға (II) таза ауыл шаруашылық өндірісінің салалары — егін
шаруашылығы, мал ... және ауыл ... ... бар) мал ... ... ... сфера (III) әдетте ауыл шаруашылығы ... ... ... және ... ... ... салалар мен өндірістің
жиынтығы болып табылады. Кей ... ... ... ... және байланысты өндірістік инфрақұрылымның салалары ретінде
өздігінше, жеке ... ... (IV) ... ... ... ... ... отырғанындай, агробизнес және
агроөнеркәсіптік кешеидер сандық жағынан болсын, ... ... ... құрамы бойынша бір-бірінен ерекшеленеді. Өздерінің ... ... ... ... даму ... байланысты бұл
айырмашылықтар онан сайын айқынырақ байқалады.
Бір қарағанда дәстурлі қабылдауға ... ... ... көрінетін бір жайт, агросервис құрамында мемлекеттік реттеуші жүйенің
болуы әлгі ... ... бірі ... ... ... ... схемасыида мемлекеттік басқару әдетте ... ... ... әкімшіл-әміршіл жүйеде мемлекеттік реттеу бүкіл экономикалық
жүйенің басынан аяғына дейін экономикалық дамудың қозғаушы факторы болғаны
айтпаса да ... Ал, ... ... ... ... ... жұмыс істеуінің тегерішіне қосылған ... ... ... және ... процестерді қамтамасыз етудің
басқарушы және үйлестіруші элементі ретінде көрінетіні рас.
Агроөнеркәсіптік өндіріс пен агробизнесті ... ... ... ... ... біріншіден, агроөнеркәсіп кешенінің түпкі
өнімін жасаудағы олардың ... ... ... екіншіден, тұтастай
алғанда, агроөнеркәсіптік кешеннің тиімді және ... ... ... мен ... ... ... ... болғандықтан,
бұл кешендердің ішкі тепе-тендік құрылымының ... ... ... ... ... ... ... сақтау, тасымалдау
және өткізу) дамымай артта қалуының басты себебі ауыл шаруашылығы ... ... көп ... ұшырауы болып табылады. Кейбір ... ... 25-35 ... ... ... ... ... агроөнеркәсіп
кешені түпкі өнімінің құрылымын Америка Құрама Штаттарындағымен салыстыру
көрсеткеніндей, бұл жердегі айырмашылық бізді аса қуанта қоймайды.
АҚШ-та агроөнеркәсіп ... ... ... 70 ... ... сфераның, тек 10 процентке жуығы ... ... Ал, ... Республикамызда ауыл шаруашылығының үлесі 50 проценттеп
асып кетіп отыр. Оның ... ... III ... ... ... ... ... бізде бұл жұмыстарды тамақ өнеркәсібі атқарады.
Дәл осындай жағдай нарықтық экономикасы дамыған басқа ... ... ... Францияда азық-түлік құнының 75 проценттен астамы ауыл
шаруашылығынан тыс ... ... ... ... ... өнімдегі
тамақ өнеркәсібінің үлесі 65 процент құрайды.
Батыс елдері агроөнеркәсіп кешені құрылымының ... тән бір ... ... ... ... жұмысшылардың жалпы санын қысқарту
байқалады. Мысалы, АҚШ-та 1960-1985 жылдар аралығында мұндай қысқарту 30
процентке ... ... ... өзі ... ауыл ... ... ... отыр. Ал, өңдеу саласындағы және саудадағы қызметксрлердің
саны өсе түсуде. Айталық, АҚШ-та соңғы он жыл ... ... ... ... ... ... саны бір ... есе
өсті. Қорды қажет ететін салалар (агроөнеркәсіп кешенінің бірінші сферасы)
мен шығарылған ... мен ауыл ... ... ... бір-бірімен сәйкес келмеуі, егін шаруашылығы мен мал
шаруашылығындағы көптеген ... үшін ... ... болмауы қалыптасқан ауыл шаруашылығы өндірісінің (агроөнеркәсіп
кешенінің II сферасы) үлес ... ... ... ... салааралық жәйе ішкісалалық сәйкестіктің жоқтығын аңғартады.
Шығарылатын техниканың сапасы да айтарлықтай ... ... ... жағдайда
экономиканың аграрлық, секторын реформалау ауыл үшін ... ... ... ... ... ... Кезінде ұжымшарлар мен
кеңшарлардың кең ауқымда жүргізілетін ... ... ... ... ... ... қожалықтарының қажеттілігі мен сұранысына жауап
бермейді. Ауыл шаруашылығының өз ішінде мал ... ... ... көлемі мен сапасы, малды азықтандыру технологиясы мен күту
процесінің сәйкессіздігі байқалады.
Бұрынғы КСРО-да, оның ... ... ... кешеніндегі
құрылымдық сәйкессіздіктерді жою әрекеті 80-жылдардың өзінде бірнеше ... ... ... ... ретке келтіру мақсатында Азық-түлік
бағдарламасы қабылданған, агроөнеркәсіптік өндірісті басқару қайта ... ... тыс ... мен әміршіл-әкімшіл экономика шеңгелінде
бұл міндетті орындау мүмкін емес еді. Агроөнеркәсіптік ... ... ... ... тиімді құрылымдық өзгерістерді тікелей нарықтық байланыстар
негізінде жүйенің өз-өзін реттеу жолымен ғана жасауға болады.
Экономика сферасында, оның ... ... ... ... бастау
алғанына қарамастан, бұрынғы одақтық республикаларда көзге ілмей кетуге
болмайтын өзіндік ерекшеліктер ... ... ... ... Қазақстан республикасы агроөнеркәсіп
кешені дамуының жай-күйі, негізгі проблемалары мен ... ... ... мемлекеттік реттеудің қажеттілігі
және негізгі тәсілдері
Қазіргі жағдайда Қазақстанда ТМД-ның басқа елдеріндегі сияқты нарықтық
экономиканың экономикалық ... ... ... ... ... ... барынша кеңінен тараған. Соған қарамастан, дамыған елдердің
тәжірибесі көрсетіп отырғанындай, мемлекеттік реітеу агробизнес ... ... ... ... ... ... ... қажеттілігі, мемлекеттік
бақылау мен реттеуге жататын негізгі параметрлері тіпті дамыған нарық
жағдайында да ... ... ... ... Ең ... ... ... эконрмикалық саясатпен тығыз ... ... ... және ... ... бойынша олар
әртекті болып ... және ... ... әр түрлі қабылданады.
Экономикалық дамудың әр ... ... бұл ... ... отыруы
мүмкін, бірақ олардың мәні тұрақты болып ... Көп ... ... ... ... ... елдердің күнделікті қызметіне кірігіп
кетті және қазіргі жағдайда ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар кейбір шаралар қалыптасқан
саяси және әлеуметтік конъюнктураның әсеріне ұшырады.
Мемлекеттік реттеу шараларының ... тобы ... ... ... ... ... ... тегеріштің барлық жағдайда бірдей қуатты
қару емес екендігін мойындауға негізделеді. Кез келген ... ... ... ... ... және ... араласуды қажет
ететін кең көлемдегі проблемалар бар.
Ақша айналымы, бюджет, несиелік, салықтық және инвестициялық саясат
сферасындағы ... ... ... ... ... қазіргі заманғы қоғамның көзқарас тұрғысынан алғанда шешімнің
нарықтық тегеріштері тиімсіз ... ... ... ... да ... тиіс.
Ауыл шаруашылығында бұл — ең алдымен сыртқы тиімділік проблемасы немесе
экстерналий. Оның мәні мынада: нарықтық жүйеге ... ... ... ... ... жақтың мүдделерін қозғайтын сыртқы тиімділіктер
туады. Қоршаған ортамен тікелей өзара іс-қимылға түсетін аграрлық өндірісте
экстерналийдің ... да, ... да ... ... ... жеке учаскеден көшеге шығып өскен таңқурай, көп суландырудан
көршінің өнімінің ... және ... ... де жақсы белгілі, бұл — қоршаған ... ... ... қалдығымен уландыру; ауыл
шаруашылығының зиянкестері, басқа бір жерлерде ... және өзін ... ... өсімдіктер мен малдың аурулары.
Таза нарықтық тегеріш, оның заңдары мен өлшеуіштері тұрғысынан алғанда
өзендерді химикатпен уландыру тікелей өндірушілердің шығындарына, осы ... ... ... әсер ... ... ... ... Нарықтық тегеріш бұл жерде дәрменсіз және барлық мұндай құбылыстар
ерікті бәсекелестіктің логикасымен толық жарасады.
Жағымсыз экстерналийді реттеуге сыртқы, ... ... ... ... ... әлеуметтік проблемаға айналғанда барып
мойындалды. Соның нәтижесінде, біріншіден, бекітуші немесе шектеуші мәндегі
таза ... ... ... қабылданды, екіншіден, ерекше салық саясаты
түріндегі экономикалық шаралар дүниеге келді.
Нарықтың экономикалық теориясы дәстүрлі ... ... ... ... ... ... яғни ... барлық мүшелері ұтатын жәие
бірге тұтынатын тауарларды қаржыландыру. Сонымен бірге ... ... ... ... мен ... ... жоқ болады, бұл оларды
ешқандай жеке өндіруші шығара алмайды және шығарғысы да келмейді деген сөз.
Аграрлық ... бұл — ... ауыл ... ауруларымен және
зиянкестермен күреске жұмсалатын, агроазық-түлік секторында — ... ... мсн ... сапасына кепілдікті қамтамасыз
ететін тиісті істер мен инспекцияларды ұстауға жұмсалатын шығындар.
Еркін нарықтық тегеріш тұрғысынан алғанда, кез ... ... егер ... ие ... өмір ... құқы бар. Сұраныс — қоғамдық,
маңыздылықтың және ... ... ... ... Егер ... (көп жағдайда бағасының арзан болуына немесе жарнаманың жалған
болуына байланысты) сапасы ... және ... ... тез өтіп ... ... ... заңдарына ешқандай да қайшы келмейді. Алайда, тамақтану
проблемалары, ... ... ... ... мен ... ... ... болмай тура алмайды. Сондықтан да азық-
тулік сапасының ... мен ... ... ... ... ... ... — міне осының барлығын бюджеттен
қаржыландырылатын қоғамдық ... ... ... ... маңызды міндеті — монополияға қарсы реттеу және
әділетті бәсекелестікті қолдау. Сыртқы тиімділікті ... мен ... ... яғни ... ... ... ... орындайтын функцияларға қарағанда бұл міндет ... ... ... ... ... негізделеді.
Мемлекеттің монополияға қарсы қызметінің қажеттілігі ... ... ... ... ... — сату ... бағаны көтерумен, жаңа фирмалар үшін кіру ... ... ... ... ... ... ... акті 1890
жылы қабылданған „Шерман заңы" болды. Бұл заң ... кез ... ... ... ... арасындағы келісім, біруі немесс сөз байласу
негізінде шектеуге, сондай-ақ өндірісті ... және ... ... ... Одан ... актілер 1914 жылғы Клейтон заңы мен
1950 жылғы Селлер-Кефовер ... ... ... ... ... ... сауда тәжірибесі ұғымдары нақтыландырылды және кеңейтілді.
Алайда, нақты ... бұл ... ... және қолданылуы бір
мағынада бола ... ... ... ... ... техникалық
өркениет өндірістің сандық мәніне минимальді тиімді көлемді анықтауға әсер
етуде қашып құтылмайтын ... ... ... ... ... ... ... рұқсат етілетін деңгейін анықтауда жатыр. Сондықтан
да заң түрінде бір ... ... ... үшін ... ... өндірісті
концентрациялау деңгейі әр түрлі салаларда өмір-бақи болмайды және ғылыми-
техникалык, өркениеттің өсуімен өзгеріп отырады. Бұл ... ... ... ... ... нақты сот тәжірибесінде есепке алынады. Бұл жерде
треске қарсы ... ... ... ... ... немесе
белгілі бір салаларда өндірісті концентрациялаудың өсуін тежеуге ... ... ... ... ірі ... ... ... және
монополияландыру деңгейі жоғары тағам рыноктары бірнеше рет треске қарсы
заңды бұзушылар болып жарияланды.
Трескс ... ... ... ... ... ауыл ... болып табылады. 1992 жылы АҚШ-та ауыл ... оның көп ... ... ... ... ... ... босататын Акт шықты. Акт ауыл шаруашылығы ... ... ... үшін ... ... ... мен өңдеуге, маркетингтік агенттіктерді пайдалануға, ... мен ... ... рұқсат етеді. Бұл жағдайда ерекше
жеңілдіктер сүт кооперативтеріне берілген. Актіге ... 193 7 ... ... ... ... ... ... Шерман заңына
қарамастан, өнімнің сорты және ... ... ... сату
бағасын белгілеуге рұқсат етілді.
Сонымен қатар, ауыл ... ... ... ... шексіз емес. Ауыл ... ... ... ... ... шектеу құқы берілген. Сот
тәжірибесінде белгіленгеніңдей, кооперативтер арсыз баға саясатын ... ... зиян ... Олар ... ... ... үшін ... ... ... қарсы заң күшіне
еніп, олар сотқа тартылады.
Ауыл шаруашылығы кооперативтеріне берілген ... ауыл ... ... ... алушылар мен сатушылардың экономикалық
күштерін тедестіруге бағытталған. Атап өткеніміздей, ауыл ... ... ... құрылымына ауыл шаруашылығы
шикізатын өңдеу және ... ... ... ... ... ауыл шаруашылығындағы еркін бәсекелестіктің
төмен бағаларына ... және ... ... ... ... ... ... Сондықтан кооперативтердің қолы жеткен бірқатар
ұсыныс ... ең кем ... ... ... рыноктегі монополияға
жақын жағдайдағы сату бағасын төмендетуден қорғауға қабілетті.
Таза ... ... ... ... ... реттеу
шаралары азық-түлік көмегін көрсеуту бағдарламаларында ... ... ... азық-түлік талабын енгізу, балалар тамақтануының әр түрлі
бағдарламалары, әйелдер мен балалар үшін ... ... ... ... ... талондары табысы аздарға жеңілдік немесе ақысыз
азық-түлік көмегін көрсетуге жұмылдырылған. Балалар бағдарламасы ... ... ... ... ... және ... мекемелерде
жеңілдік жасалған тамақтанулар ұйымдастырылады.
Тұрғындардың осы тиісті категориялары үшін ізгіліктік ... ... ... ... әсер ... қоймайды. Табыстары барынша
төмен сатып алушылардың сегментін жабатын олар барынша қамтамасыз ... ... ... ... ... ... тұтыну
бағаларын барынша жоғары деңгейде ұстауға мүмкіндік береді. Сонымен бірге
бұл бағдарламалар ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Агробизиес жүйесіндегі мемлекеттік реттеудің тағы бір маңызды ... ... ... ... ... ... ... Оны жақтаушылар жеке отбасылык, фермаларды ... ... ... ... ... ... қарастырады.
Өмірдің фермерлік уклады бостандық, саяси және әлеуметтік тұрақтылық, еркін
бәсекелестік сияқты әлеуметтік және ... ... ... ... ... ... ... тікелей әсері жеке
алғанда, жоғарыда айтып кеткеніміздей, АҚШ-тың 7 штатында ауыл ... ... ... ресми тыйым салынуынан, 8 ... ... ... көрінеді.
Отбасылық фермаларды жақтаушылардың қарсыластары да бар. ... ... ... ... ... жағдайларды еске алмайды, ал
оның негізінде жүргізілетін фермерлікті қолдау саясаты фермалардың қосылу
және жинақталуының ... ... ... ... ... пен ... ... мойнындағы үлкен жүк болып
табылады.
Бұл екі бағыттың күресі фермерлікті мемлекеттік қолдану бағдарламасы
тұтастай ауыл ... ... ... ... ... ... ... табысты қолдаудың басты бағыты өнеркәсіп және ... ... ... ... ... ... ету болып
табылады. Оның қажеттілігі жоғарыда ... ... ... ... ... ... аралас салаларының бағаға
монополиялық үстемдік жасау мүмкіндігінен туындайды.
Барынша ... ... ... ауыл ... - ... бірлігіне
есептегі тұрақты сатып алушылық қабілетті қамтамасыз ететін бағаның осындай
қатынасын білдіреді. Бұл, егер ... ... ... ... бір ... ... айырбастың мүмкінділігі ағымдағы рыноктік баға бойынша
кейіннен де ... тиіс ... ... көптеген ауыл шаруашылығы тауарлары бойынша паритетті аяқтауға
арналған базистік ... ... ... ... ... ... ... тауарларына 1909-1914 жылдарда болған сатып алушылық қабілетті
қамтамасыз етуі тиіс болды.
Алайда, паритетті ... ... ... ... және ... ... ... салалардағы болатын еңбек өнімділігінің құрылымындағы табиғи
өзгерулерді есепке алмайды. Сондықтан да ... ... ... ... рет өзгерді. Соңғы уақытта таза нарықтық, айырбас паритеттің орнына
тауарларды ... ... ... ретінде өндірістік шығындардың
теңдігіне негізделген әдіс келді. ... ... ... ... ... тиімділігінің барынша жоғары өсуінің ... ауыл ... ... ... үлесін тартып алу жүйесі
жүргізілдуе.
20-жылдары ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктердің теңдік қажеттігі идеясы
қалыптасты. Оны әр түрлі фермерлік ұйымдар белсенді түрде ... ... ... ол ... ... ... үшін фермерлік
бірлестіктерді құру үшін белсенді күресетін ұлттық фермерлік ... ... ... ... ... қарастырылған антимонополиялық
заңдағы фермерлік кооперативтерге жасалған жеңілдік осы концепцияның жүзеге
асырған жұмысы болып табылады.
Мемлекеттік реттеудің фермерлікті ... ... және ... ... ... ... бар келесі түрі селолық даму жөніндегі бағдарламалар
болып табылады, Айталық, ... ... даму ... ... ауыл ... өзінің экономикалық өсуінен гөрі село
тұрғындары өмірінің сапасы мен ... арту ... ... ... ... ... дәрежесін арттыру, селолық жерлердің
салыстырмалы кедейлігінің проблемасы — селолық құрылыс, коммуналдық қызмет,
еңбекпен ... ... ... селолық тұрғындардың осындай проблемаларын
шешуге жұмылдырылған. Осы ... үшін әр ... ... ... ... және ... қаржыландыру жүйесі-пайдаланылады.
Жоғарыда көрсетілген мемлекеттік реттеудің бағыттарына сәйкес
агробизнестің ... ... ... ... ... жүйесі
ұйымдастырылған. Мысалы, АҚШ-та ауыл шаруашылығы ... ... ... ... су ... және басқа табиғи ресурстар, селолык,
жерлерді дамытуға көмектесу, ... ... ауыл ... ... ... ауыл ... шикізаты мен азық-түліктің сапасына
кешенді бақылау сияқты проблемаларды шешеді. Айналымдағы жұмыстар үшін әр
жылы өндірісті ... және ... ... жөніндегі бағдарламаларды
жүзеге асыратын Тауарлық-несиелік ... ... ... жүйесін басқаратын Фермерлік несие әкімшілігі, бірнеше
ведомствалардан: селолық ... үй ... ... ... ... ... ... шағын елді мекендер мен
селолық аудандарды дамыту жөніндегі Басқарма, ... ... ... ... ... қызметтері және инспекциялар
сияқты ұйымдар құрылды. Аты аталған ұйымдардың өз ... ... ... ... ... ... ... үй жөніндегі әкімшілік барынша ... ... ... алуға мүмкіншілігі жоқ фермерлерге несие алып
береді. Селолық электрлендіру жөніндегі әкімшілік — бұл селолық жерлерде
өздерінің займдарын беру ... оны ... ... ... ... ... ету жолымен электрлендіру мен телефон байланысып ... ... ... ... ... ... Агробизнес қызметінің болашағы.
Біз аграрлық бизнесті ауыл шаруашылық тауарын ... және ... ... ... ... сондай-ақ тауар өндірушілер мен
нарыктық ... ... ... ... іскерлік
қатынастар жүйесі ретінде қарастырамыз.
Кез келген басқа бизнес ... ... ... субъектілері:
- кәсіпкерлер;
- тұтынушылар;
- жалдамалы қызметкерлер;
- мемлекет болып табылады.
Кәсіпкерлер өндіріс ... жеке ... ... меншіктің
топтық, ұжымдық коопвративтік, акционерлік және үлестік ... ... ... ... мынаңдай түрлерімен айналысады:
- егін шаруашылығы мен мал шаруашылығы өнімін өндіру;
- ауыл шаруашылық өнімін өткізу мен саудаға салу;
— коммерциялық делдалдық;
— ауыл ... ... ... ... ... ... ... кіріс алу арқылы орындалады.
Агробизнестің бұл қатысушыларының іскерлік мүддесі өзінің жұмысынан
кіріс кіргізу жолымен, жұмыс күшіне жеке ... ... және ... ... ... ... негізінде орындалады.
Мемлекет іскерлік қатынастарға қатысушы тұрғысынан нарықтық
қатынастарды ... және ... ... ... реттеуді жүзеге
асырады.
Мемлекеітік құрылымдар ауыл шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... жеңілдіктер мен үкіметтік
тапсырмалар береді. Кәсіпкерлерді қажетті ақпаратпен қамтамасыз ете ... ... ... жүзеге асыруға кепілдік бере алады, бұл үшін іскерлік
қатынастарды заңдылықпен және нормативті реттеушілер бар.
Нақты өмірде бизнестің ... осы ... ... ... ... ... өзара тығыз байланыста жұмыс ... яғни ...... ... ... іс-әрекеті.
"Агробизнесті ұйымдастыру" курсының негізгі міндеті — өнеркәсіптің
жекелеген түрлерін жете зерттеу, сондай-ақ бүкіл ... өзін ... ауыл ... ... ... ... тауар алмасуды зерттен
білуді, ... ... ісін ... ... ... ... мен талдауды мұқият ұштастыру болып
табылады. Нақ осы пәннің мазмұны ... ... ... етіп құрылған.
Агробизнеске қызмет көрсетуді негізгі ауыл шаруашылық өнімдерін өндіру
үшін керекті қызметтермен қамтамасыз ... ... ... ірі
кәсіпорынның бөлімшелері жүзеге асырады. ... ауыл ... ... ... етуші кәсіпорындар
(жабдықтаушы кәсіпорындар), өндірістік қызмет көрсетуді қамтамасыз ... ... ауыл ... ... ... және
жөн-жобалық (консалтингтік) көмек көрсетуші фирмалар жатады.
Бұл кәсіпорындардың ... сөз жоқ, ... ... ... ... ... ... айналысатын фирмалар
(кәсіпорындар) ең алдымен өздерінің потенциал сатып алушыларын айқындауы,
ауыл шаруашылық кәсіпорындарының ... ... ... құралдарына
деген қажеттілігін анықтауы керек. Бұл — ауыл шаруашылық техникасы, бұларға
қосымша бөлшектер, резеңке техникалық және ... ... ... мен пестицидтер, мұнай өнімдері мен ... ... ... ... ... ... - ... кәсіпорындарды,
толайым саудагерлерді айқындау, бұл тауарлардың бағасын, ... ... ... ... беру ... білу ... ... ішінен сіздің бизнес үшін ең ... ... ... ... ауыл ... ... ... ауыл шаруашылық
кооперативтер ұйымдастыруда консультациялық және техникалық көмек көрсетеді
және олардың қызметінің ... ... Ауыл ... ... ауыл шаруашылығы өнімінің сапасын қалыпқа түсіру
мәселелерімен айналысады. Өсімдіктерді ... ... ... және мал ... және ... күрес жүргізеді. Астық
инспекциясының Федералдық қызметі астық ... ... ... ... ... ... инспекция ет пен құстың саиасын, өмімнің,
оның құрамының мазмұнына сәйкестігін бақылайды. Азық-түлік және тұтынушылық
қызмет жөніндегі басқарма ... әр ... ... үшін жеңілдік
тамақтандыру жөніндегі бағдарламаларды жүзеге асырып, сондай-ақ диетология
саласында зерттеулер жүргізеді.
Ауыл шаруашылығы министрлігіне ұлттық ормандарды, ... ... бар ... мен жер ... ... орман қызметі
бағынады.
Тауарлы-несие корпорациясыиың қызметі фермерлік табыстарды ... ... ... заманғы арробизнесте мемлекеттік реттеудің
негізгі бағыттарына шолуды ... ... ... маңызды
ерекшеліктерін атап өту қажет. ... ... ... және ... ... ... ... оның негізі сұраныс пен ұсыныстың
негізінде баға ... ... Өте ... болып тұратын ерекше
ситуациялар, төтенше оқиғалар, аракідік жағдайларды ... ... ... ... тапсырма, бағаның үстінен жаппай әкімшілік
бақылау, өндірістік ресурстар мен тұтыну заттарын натуралдық бөлу ... ... ... жол ... Шын ... дамыған елдердегі агралық
өндірісінің тиімділігі осында жатса керек.
ӘДЕБИЕТТЕР
1. Абдильдин С.А. Агробизнес. — Алматы, ... ... ... С.А. ... ...... 1999 ... Абдилдин С.А. Бизнес-план по производству и реализации молока. — Алматы,
Агроуниверситет, 2090.
4. Абдильдина Л.И., Белынбаев К.М. Экономика ... ...... ... Баканов М.И., Шеремет А.Д. Теория экономического анализа. — М., ... ... ... ... ... ... под ред. П.С. Безруких,-М.:Бухгалтерский
учет, 1996
7. Дашков Л.П. и др. Предпринимательство и бизнес. Уч. пособие. - ... ... О.О., ... А.В., ... Ю.Н., ... методы в
экономике. — М.: ДИС, 1999.
9. Кейлер В.А. ... ...... ... ... В.В., ... ... — М., Финансы и статистика, 1999.
11. Котлер Ф. Основы маркетинга: пер. с англ. — М.: ... ... ... ... ... ... Том 2, часть 2.— М.:1998
13. Савицкая С.А. Анализ ... ... ... АПК. ... ... ... ... — Алматы, ТАСИС-ЦЕНТР, 1998
15. Шелобаев С.И. Математические методы и модели в экономике, ... ... — М.: ... 2000.

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"агрономиялық терминдерді пайдалана отырып ауыспалы егістерді жіктеу"4 бет
"Өскемен қаласының атмосфералық ауасы және агроценоздарының ластануын бағалау"32 бет
«Агросервис Шапағат» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің есептіліктері мен алғашқы құжаттары33 бет
«Райымбек Агро» ЖШС-те СМЖ және қаупсіздік жүйесін дайындау79 бет
Агро маркетинг27 бет
Агро өнеркәсіп кешенінің қазіргі даму жолдарына жалпы сипаттама51 бет
Агробизнес 13 бет
Агробизнес және агроөнеркәсіп кешені10 бет
Агробизнес және агроөнеркәсіптік кешен9 бет
Агробизнес және агроөнеркәсіптік кешен жайлы29 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь