Ақпараттық жүйе құру арқылы білім беру процесінің тиімділігін арттыру

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .9
1 Білім беру сапасын бағалау әдістерінің теориялық аспектілері 12
1.1 Білім беру сапасы туралы ұсыныстар, анықтамалар және оның мәні 12
1.2 «Білім беру сапасының мониторингі» категориясындағы түсінік мәні мен айырмашылығы 18
1.3 Қазақстан Республикасының ағымдағы білім беру жүйесіне талдау 22
2 Білім беру процесін ақпараттандыруды ұйымдастыру 26
2.1Білім беру жүйесін ақпараттандыру ісінің өзектілігі 26
2.2 ҚР білім беру жүйесін ақпараттандыру тұжырымдамасы және оқу жүйесін дамытудың негізгі бағыттары 28
2.3Web.технологиялар арқылы ақпараттандыру ісін ұйымдастыру 31
2.4 Электрондық басылымдар және олардың кәдімгі оқытутехнологияларынан артықшылығы 33
3 Электрондық оқулық білім беру сапасын арттырудың тиімді құралы ретінде 35
3.1 Электрондық оқу.әдістемелік кешеннің құрамы мен құрылымы 37
3.2Электрондық оқу.әдістемелік кешенге қойылатын талаптар 42
3.3 Электрондық оқу құралдарының ерекшеліктері 43
3.4Электрондық оқу әдістемелік кешенді жобалау және құру 46
3.5 Электрондық оқулықтарды жобалау, құру және қолданысқа жіберу бойынша экономикалық есептеулер 58
4 Ақпараттық жүйенің құрылымын жасау 67
4.1 Ақпараттық жүйе құрылымы туралы жалпы түсінік 67
4.2 Білім беру процесі үшін ақпараттық жүйе құру 70
Қорытынды 77
Қолданылған әдебиеттер тізімі 78
Қосымша А 82
Қосымша Ә 85
Қосымша Б 103
ҚосымшаВ 104
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. ХХI ғасыр көптеген ғалымдар үшін қазіргі қоғамдағы білім беру саласының рөлі туралы көзқарастарымызға түбегейлі өзгерістер енгізген инновациялық дәуірдің тууымен байланыстырылады. Индустриалдықтан ақпараттық өркениетке көшу жағдайында мемлекеттің саяси, экономикалық, әлеуметтік аспектілеріне әсер ететін ақпараттық-коммуникациялық сала қоғамның жүйе құраушы факторларына айналғанда, экономикалық және қоғамдық қатынастардың жаһандану үдерісін анықтайды.
Бүгінде мемлекеттің ақпараттық-технологиялық дамуына және даму темпіне экономика жағдайы ғана емес, халықтың өмір сүру деңгейі, ұлт қауіпсіздігі, мемлекеттің әлемдік қауымдастық алдындағы ролі де тәуелді. 2020жылға дейінгі қазақстандық білім берудің жаңаруы білім беру саясатының жүзеге асырылуын көздейді, ол өз кезегінде үздіксіз кәсіби білім берудің қазіргі жүйесінің дамуын, білім беру сапасын арттыруды, жалпы білім берудің қол жетімділігін қамтамасыз етуді, білім беру саласының инвестициялық тартымдылығын арттыруды көздейді. Бұл міндеттерді жүзеге асыру еліміздің ақпараттық қоғамға толық енуін қамтамасыз етеді, Қазақстанның әлемдік кеңістіктегі беталысын бекіте түседі[1, 10 б.].
Білім беру диверсификациясы, ұлтаралылығы, даралануы, алдын ала және үздіксіз білім берудің дамуы, оның қарқындануы мен компьютерлендірілуі ҚР білім берудің дамуының оң тенденцияларына жатады.
Білім беру интеграциясы мен ұлтаралылығы білім беру қызметтерінің әлемдік нарығының қалыптасуына ықпал етеді. Бүгін-ақ арақашықтық пен мемлекеттік шекараға қарамастан беріліп жатқан білім қызметтері ашығырақ технологиялық білім беру жүйелері пайда болып, әрекет етуді. Дәстүрлі (классикалық) білім берумен қатар, қазіргі білім беру және ақпараттық технологияларға негізделген дәстүрлі емес оқыту амал-тәсілдері кеңінен қолданыла бастады. Бұл Интернет-технологиялар немесе электронды білім беруге негізделген ашық және қашықтан оқыту жүйелері.
Бүгінде білім берудің жаңа принципі болып білім беруді басқару тұрады, ал жаңа технологиялар болып білім құру формализациясы, білімді беру (тарату) (білімге қол жетімділігі) және білімді бақылау болады.
Ақпараттық технологиялар білім беру жүйесіне шынайы перспективалар ашады, нақтылы: ақпараттық технология құралдарын кеңінен енгізу оқу ақпараттарын көрнекті, динамикалық ұсыну бейнесуреттерді, дыбыс пен ақпараттық ресурстарға жойылған қол жету; білім берудің барлық деңгейлерінде – мектепке дейінгі деңгейден жоғары оқудан кейінгі деңгейлерде компютерлік оқудың үздіксіздігі мен сабақтастығы – оқу үдерісіндегі барлық пәндерді компьютерлік қолдау есебінен; оқушылардың шығармашылық жеке дара қабілеттіліктерін ашу мен дамыту үшін оқыту әдістемесін, стилі мен құралдарын таңдау еркіндігін қамтамасыз ету; жаңа ақпараттық технологиялар негізінде ғылыми және әдістемелік негізделген базалық білім беру жүйесін құру[2, 45 б.].
1 Назарбаев Н.Ә. Болашақтың іргесін бірге қалаймыз // Республика Президентінің Қазақстан халқына Жолдауы. –Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. -60 б.
2 Балапанов Е.Қ., Бөрібаев Б., Дәулетқұлов А.Б. Жаңа ақпараттық технологиялар. -Ал¬мବты: ЖТИ, 2009. -412 б.
3 Бөрібаев Б. Ақпараттық-педагогикалық технологиялар негізінде оқу процесін авто¬мат¬тандыру // «Информатика негiздерi», Респуб¬лика¬лық екі айда бір шығатын ғылыми-әдіс¬темелік журнал, №2, 2009. 14-17 б.
4 Компьютерная технология обучения: Сло¬варь-справочник / Под редакцией В.Ю. Гри¬ценко, А.М. Довгялло, А.Я. Савельева - Киев: "Наукова думка", 1992.-652б.
5 Байденко В. И. Болонский процесс: структурная реформа высшего образования Европы. — М.: Исследовательский центр проблем ка¬чества подготовки специалистов, 2002.-409б.
6 Виштынецкий Е. И., Кривошеев А. О. Вопро¬сы применения информационных технологий в сфере образования и обучения // Информа¬ционные технологии. 1998. - № 2. - С. 32-36.
7 Бөрiбаев Б. Программалау тілдеріне кіріспе: Жоғары оқу орындарына арналған оқулық. -Алматы: АЭСА, 2008.
8 Демеубаева Л.К. Электрондық оқулық білім беру сапасын арттырудың тиімді құралы ретінде// Әлемдік ақпараттық білім беру кеңістігі бәсекеге қабілетті ұстаз қолында: Жас ғалымдар және студенттердің Республикалық ғылыми-практикалық конференция материалдарының жинағы. –Алматы: ҚазМемҚызПУ, 2012. –147-149б.
9 Демеубаева Л.К. Білім беру процесін ақпараттандырудың маңыздылығы//Международная научная конференция студентов и молодых ученых «МИР НАУКИ» приуроченная 20-тилетию государственных символов Республики Казахстан. –Алматы: ҚазҰУ, 2012.
10 Демеубаева Л.К., Бөрібаев Б. Оқытудың жаңа инновациялық технологияларын енгізу – білім беру үрдісін ақпараттандыру негізі // Материалы XI междунар.научн.прак.конференции студентов, магистрантов и молодых ученых «Индустриально-инновационное развитие и интеграция в экономике и образовании». –Алматы: АЭСА, 18-19 апрель, 2012г.
11 Л. Г. Гагарина, Е. В. Кокорева, Б. Д. Виснадул. Технология разработки программного обеспечения. — М.: ИД «ФОРУМ»; ИНФРА-М, 2008. – 400 с.
12 Основы автоматизированных информационных систем. Обеспечение автоматизированных информационных систем: учеб. пособ. для вузов / разраб. В.Н.Кузубовым. – М: Совр. Гум. Ун-т, 2001.-102б.
13 Авдеев Р. Ф. Философия информационной цивилизации. М.: ВЛАДОС, 1994. -288б.
14 Бардовский Г. А., Извозчиков В. А. Новые технологии обучения. Вопросы терминологии //Педагогика. 1993. № 3. –С.12-13
15 Ильин Г. Педагогическая технологияи педагогическое мастерство//Новые знания.1999. № 4.–С.19-30
16 Аристов О.В. Управление качеством – М.: Инфра-М, 2006. – 240с.
17 Басовский Л.Е., Протасьев В.Б. Управление качеством: Учебник - М.: Инфра-М, 2006. – 212с.
18 Ильенкова С.Д. Управление качеством. - М.: Юнити, 2006. – 334с.
19 Мазур И.И., Шапиро В.Д. Управление качеством: Учебник. – М.: Омега-Л, 2005. – 400с.
20 Никитин В.А., Филончева В.В. Управление качеством на базе стандартов ИСО 9000:2000 – СПб.: Питер, 2004. - 128с.
21 Никифоров А.Д. Управление качеством: учебное пособие. – М.: Дрофа, 2004. – 720с.
22 Семенова Е.И., Коротнев В.Д., Пошатаев А.В. Управление качеством: Учебник для вузов. - М.: КолосС, 2004. – 184c.
23 Каланова Ш. М. Информационные технологии в системе высшего профессионального образования//дис. д-ра пед. наук. Республика Казахстан, Тараз, 1999.
24 Д.Ш.Матрос, Д.М. Полев, Н.Н.Мельникова. Управление качеством образования на основе новых информационных технологий; М.;2001;30-33б.
25 Лобачев С. Л., Солдаткин В. И. Дистанционные образовательные технологии: информа¬ционный аспект. М.: МЭСИ, 1998. -249б.
26 Селевко Г. К. Современные образовательные технологии: Учебное пособие. -М.:Народное образование, 1998.
27 Советский энциклопедический словарь. М.: Советская энциклопедия, 1989.
28 Б. Досыбаев. Интернет көшінен кеш қалмайық //Егемен Қазақстан, 2002 жыл. – 27 шілде /170/
29 Жұмағұлов Б.Т. Білім саласына ақпараттық технологияны енгізу – елдің кемелденуіне жасалар маңызды қадам //Дала мен қала, 2006. – 27 қазан (№ 41). – 6-бет.
30 Байшоланова Қ.С. Білімді коммерциализациялау – оқу үрдісіндегі инновациялық технология ретінде //В кн.: Непрерывное экономическое образование: модернизация обучения и методического обеспечения. – Алматы: Экономика, 2007. – Часть 1. –С.277-278.
31 В.А. Красильникова. Білімді ақпараттандыру ісінің түсініктемелік аппараты //«Информатика негіздері» ғылыми-әдістемелік журналы, 2005. – № 2. – С.2-5.
32 Ширшов Е.В. Организация учебной деятельности на основе информационно-коммуникационных технологий. – М.: Лотос, 2006. – С.29-93.
33 Усков И.В. Информационно-коммуникационные технологии как средство развития мотивации учебной деятельности студентов. /Автореферат – Рязань, 2006. – 22с.
34 Технологии использования электронных обучающих средств в дистанционном образовании /Яворский В.В., Сагинов К.А., Яворская Г.М. – Караганда: КарГТУ, 2007. – С.14-27.
35 Перегуда Г.И. Из опыта создания учебно-методических комплексов по специальным дисциплинам //В кн.: Непрерывное экономическое образование: модернизация обучения и методического обеспечения. – Алматы: Экономика, 2007. – Часть 1. – С.¬139-143.
36 Антонов В.А., Данилова Г.А., Швец О.Я. Электронный учебник: требования, проблемы, достижения //В кн.: Современные тенденции совершенствования учебников в системе непрерывного образования. – Алматы: Мектеп, 2004. – С.582-587.
37 Бидайбеков Е.Ы., Григорьев С.Г., Гриншкун В.В. Информационное интегрирование и анализ образовательной области в разработке электронных средств обучения. // Монография. / Алма-Ата: Министерство образования и науки Республики Казахстан, АГУ им. Абая. – 2002 – 100 с.
38 Жамашева Ж. Қашықтан оқыту – ақпаратты тиімді таратудың жаңа нысандарының бірі // Қазақ тілі мен әдебиеті, 2007. – № 9. – 118-120 бет.
39 Қазақстан Республикасының «Білім туралы» заңы – 27 шілде 2007 ж. №319-III ҚРЗ // http://www.edu.gov.kz/
40 Шуваев Д.Н. Принципы дидактики и их реализация при разработке электронных учебных пособий для вузов. – Труды Всеросс. научно-метод. конф. «Телематика 02» (СПб, 3-6.06.02.) – СПб: СПбГИТМО, 2002. – с.216.
41 Е. Аленичева, Н. Монастырев. Электронный учебник (Проблемы создания и оценки качества //Высшее образование в России, 2001. – № 1. – С.121-123.
42 Абаева А.А. Човременная модель дистанционного образования и ее роль в устойчивом развитии экономики страны //Непрерывное экономическое образование: модернизация обучения и методического обеспечения. – Материалы II Республиканской конференции. – Алматы: Экономика, 2007. – Часть-1. – С.272-277.
43 Джусубалиева Д.М. Дистанционное образование. – Алматы: Ротапринт КазГосЖенПИ, 1997. – С.45-68.
44 Медеуов Е.Ө., Наурызова Н.Қ. Қашықтан оқытуды ұйымдастыру //ҚазҰПУ хабаршысы. – Физика-математика ғылымдар сериясы. – 2007. – № 2. – 172-174 бет.
45 Десятов Д. И др. К проблеме внедрения дистанционных форм обучения // Alma-mater, 2003. – № 4. – С.13-16.
46 Тастандиева Н.Б. Алыс қашықтан оқытудың тиімді және тиімсіз тұстары // Непрерывное экономическое образование: модернизация обучения и методического обеспечения. – Материалы II Республиканской конференции. – Алматы, 2008. – Часть-2. – С.327-333
47 Любжин А. Дистанционное обучение: технологии и перспективы // Народное образование, 2003. – № 6. – С.89-92.
48 Әмірғалиев Е. Қашықтан оқытудың сапасын басқарудың әдістемелік жақтары // «Информатика негіздері» ғылыми-әдістемелік журналы, 2003. – № 1. – 3-6 бет.
49 Дистанционное обучение в современном мире: Сб. обзоров /под ред. Зарецкой С.Л. / М.: ИНИОН РАН, 2002. – 136 с.
50 Животовская И.Г. Дистанционное обучение в мире: история, теория и практика // Экономика образования, 2002. – № 4. – С.37-51.
51 Телешова Н.Ф. Повышение эффективности профессионального образования студентов-заочников в условиях дистанционного обучения: дис. канд. Пед. Наук: 13.00.01; 13.00.08. – Красноярск, 2003. – С.69.
52 Интернет-обучение: технологии педагогического дизайна / под ред. М.В. Моисеевой. – М.: Издательский дом «Камерон», 2004. – С.135-136.
53 Новиков С. В. Принципы разработки интернет-учебников /Информатика и образование, 2001. – № 10. – С.61-65.
54 Бидайбеков Е.Ы., Гриншкун В.В. Теоретико-технологический подход к разработке электронных средств обучения. // Вестник АГУ им. Абая. Физико-математическая серия. – Алма-Ата, 2001. – № 2(4). – С.32 - 37.
55 Электронные учебники в подготовке бакалавров специальности “Стандартизация, метеорология и сертификация” /Ильина Л.П., Краснова О.Н., Шакирова Г.М. / Непрерывное экономическое образование: модернизация обучения и методического обеспечения. – Материалы II Республиканской конференции. – Алматы: Экономика, 2007. – Часть-1. – С.283-286.
        
        әл-фараби атындағы қазақ ұлттық университеті
Механика-математика факультеті
Ақпараттық жүйелер кафедрасы
МАГИСТРЛІК диссертация

Орындаған ___________________ ... М.Ж." - ___"___ - _2013 ... ... ... ... ___________________ Бөрібаев Б.Б." - ___"_____2013 ж.
(қолы)
Кафедра меңгерушісі
PhD докторы______________Бакибаев Т.И. " - ___"_____2013 ж.
(қолы)
рұқсатымен қорғауға жіберілді
Норма ... ... ... ... ... ... ... негізгі төрт бөлімнен, қорытын - дыдан, қолданылған ... ... және ... ... Жалпы көлемі 81 бет. Жұмыста 8 кесте, 19 сурет бар, қолданылған әдебиеттер саны 55. ... ... ... білікті мамандар дайындайтын жоғары оқу орнының жұмысын қадағалап, білім беру процесін бақылауға және соларды ... ... ... ... ... ... беретін ақпараттық жүйе құру.
Диссертациялық жұмысты зерттеу барысында келесі маңызды нәтижелер алынды:
* Білім беру ... ... ... ... ... жүйе ...
* Қазақ тіліндегі қазіргі программалау технологиялары пәнінен ... ... ... ...
* ... ... өнімділігін арттыратын және трафикті азайтуға мүмкіндік беретін ақпараттық жүйені құру ... ... ... ... ... из ... ... четырех глав, заключения, списка использованных источников и приложении. Общий объем 81 страниц. В работе 8 ... 19 ... и 55 ... ... ... ... наблюдая за работой высшего учебного заведения по подготовке высококвалифицированных специалистов, разработать информационную систему дающую возможность развить в соответствие с требованиями ... ... и ... ... ... знания.
Наиболее существенные результаты, полученные в ходе исследования диссертационной работы, заключаются в следующем:
* Разработана информационная система, позволяющая ... ... ... процесса, в основе которой лежат новые формы ... ... ... ... ... книги по современным технологиям программирование на казахском языке.
* В работе предложена технология построения информационной системы и ее компонентов, позволяющая уменьшить ... и ... ... ... системы.
RESUME
The dissertation consists of an introduction, four main chapters, conclusion, list of references and an ... The total volume of 81 pages. In 8 tables, 19 figures and 55 sources ... aim of the thesis ... the work of a higher ... ... of ... to develop an information system which gives the opportunity to develop in line with the ... of a research ... and provides the ... to evaluate the ... most ... results from the research of the dissertation are the following:
1. Computing system is designed to enhance the ... process, which is based on new forms of ... of the results of ... Developed electronic books on modern programming technologies in the Kazakh ... The paper presents the ... of the ... system and its components, which allows to reduce the traffic and improve the performance of the information ... беру ... ... ... теориялық аспектілері 12
1.1 Білім беру сапасы туралы ұсыныстар, анықтамалар және оның мәні 12
1.2 категориясындағы түсінік мәні мен ... ... ... ... ... беру ... ... беру процесін ақпараттандыруды ұйымдастыру 26
2.1Білім беру жүйесін ақпараттандыру ісінің өзектілігі 26
2.2 ҚР ... беру ... ... тұжырымдамасы және оқу жүйесін дамытудың негізгі бағыттары 28
2.3Web-технологиялар арқылы ақпараттандыру ісін ұйымдастыру 31
2.4 Электрондық басылымдар және олардың кәдімгі ... ... ... ... беру ... ... тиімді құралы ретінде 35
3.1 Электрондық оқу-әдістемелік кешеннің құрамы мен құрылымы 37
3.2Электрондық оқу-әдістемелік кешенге қойылатын талаптар 42
3.3 Электрондық оқу ... ... оқу ... ... жобалау және құру 46
3.5 Электрондық оқулықтарды жобалау, құру және қолданысқа жіберу бойынша экономикалық есептеулер 58
4 Ақпараттық жүйенің құрылымын жасау 67
4.1 Ақпараттық жүйе ... ... ... ... беру ... үшін ... жүйе ... әдебиеттер тізімі 78
Қосымша А 82
Қосымша Ә 85
Қосымша Б 103
ҚосымшаВ 104
Нормативтік сілтемелер
Осы диссертацияда келесі ... ... ... ... ҚР ... ... ;
* ҚР ... 5.03.011-2006 ;
* ҚР МЖМБС 5.03.010-2006 ;
* ҚР МЖМБС 5.03.014-2006 Жоғары кәсіптік білім. Жоғары оқу ... ... ...
* ҚР МЖМБС 5.03.006-2006 .
* Кәсіптік-білім беру бағдарламалары ҚР МЖМБС 5.03.007 - ... 27 ... 2007 ... ... Заңы;
* 2008 ж. 18 наурыздағы Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің №125 бұйрығымен бекітілген. Жоғары оқу орындарында білім ... ... ... бақылау, аралық және қорытынды аттестаттау өткізудің үлгі ... ҚР ... ... , ... ... ... және ғылым министрінің 2008 жылғы 23 қаңтардағы № 26 бұйрығымен бекітілген;
* ҚР ... ... , ... ... Білім және ғылым министрінің 2008 жылғы 6 мамырдағы № 259 бұйрығымен бекітілген;
* ҚР ... ... ;
* ... ... ... ҚР ... 5.03.008 - 2009;
* Қазақстандағы жоғары білімді реформалау және Болондық үрдіс: тәжірибелік жұмыстар үшін ақпараттық материалдар. Алматы, 2009 ж.
* ... оқу ... ... ... ... ... ережесі. ҚР МЖМБС Негізгі ережелер. 5.03.016 - 2009;
* 2011ж. 20 сәуірінде Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің №152 ... ... ... ... ... ... оқу үдерісін ұйымдастырудың ережесі.
Анықтамалар, белгілеулер мен қысқартулар
Бұл магистрлік диссертацияда келесі терминдер сәйкес анықтамаларымен пайдаланылған:
+ Ақпараттандыру - әр түрлі ... ... ... ... - тас - - тыру мен пайдалану негізінде ... ... ... органдары мен жергілікті өзін-өзі басқару органдарының, ұйымдардың, қоғамдық бірлестіктердің құқықтарын жүзеге ... ... ... ... ... үшін ... жағдай жасау жолында ұйымдастырылған әлеуметтік-экономикалық және ғылыми-техникалық процесс.
+ Аудиоконференция - конференцияларға қатысушылардың дауыстық ... өту ... ... ... ... - бұл коммуникациялар және компьютерлік техноло - гия - лардың жүйесін пайдалану арқылы түрлі географиялық ... ... ... ... аудио-визуалды ақпаратпен алмасу туындау кезіндегі телеконференциялардың әртүрлілігі.
+ Білімді ақпараттандыру - ... мен ... ... ... ... ... асыру бағытында білім беру саласын қазіргі кездегі жаңа ақпараттық технологияларды жасау және пайдалану жұмыстарының ... мен ... ... ету үрдісі.
+ Жаңа ақпараттық технологиялар - қазіргі компьютерлік техника негізінде ақпаратты ... ... ... және ... ... қамтамасыз ететін математикалық және кибернетикалық тәсілдер мен қазіргі техникалық құралдар жиыны.
+ ... ... - ... мен ... алмасу арқылы атқарылатын тұтынушы мен жүйенің жұмыс істеу режимі.
+ Кредиттік оқыту технологиясы - білім алушының және ... оқу ... ... ... сәйкестендірілген бірлігі ретінде кредитті пайдалана отырып, білім алушылардың пәндерді оқып зерделеу дәйектілігін ... және ... ... ... ... Қашықтықтан білім беру технологиялары жүйесінің әкімшісі - серверде сервердің дұрыс қызмет көрсетуіне және бағдарламалық қамтамасыз етуді ... ... ... ... ... ... - ... және аудиоэффектілік, әр түрлі мультипрограммалық мүмкіндіктерді интерактивті программалық жабдықтың басқаруымен орындата алатын электрондық құжаттарды дайындау ... Оқу ... - ... оқу пәні ... ... ... білімнің, шеберлік пен дағдылардың мазмұны мен көлемін айқындайтын бағдарлама.
+ Оқу жоспары - білім ... ... ... оқу пәндерінің (предметтерінің) тізбесі мен көлемін, оларды зерделеу тәртібі мен бақылау нысандарын регламенттейтін ...
+ ... ... технологиялары - ақпаратты бейнелеу, тасымалдау және жинақтау, ... ... ... бақылау және басқару сияқты педагогтың кейбір функцияларын модельдейтін техника, телекоммуникациялық байланыс құралдары және интерактивті программалық өнім негізінде ... ... ... жасау тәсілдері, әдістері, құралдарының жиыны.
+ on-line режимі - ... ... ... ... ... ... ... ету процесі.
+ Телеконференциялар - on-line режимінде қатысушылардың екі және одан да көп топтардың арасындағы қатынасты ұйымдастыру үшін байланыстардың ... ... ... ... ... - бұл ... ... оқу-әдістемелік материалдарды жеткізу, білім алушылардың оқытушылармен және өзара іс-әрекетін және білім алушылардың ... ... беру ... қол жеткізуін қамтамасыз ету үшін теледидардың, ғаламдық, локальдық желілерді пайдалануға негізделген жүйе.
+ Электрондық оқу-әдістемелік кешен (ЭОӘК) - ... оқу ... ... және ... беру ... реттейтін құралдардың жиынтығы.
+ АКТ - ақпараттық-коммуникациялық технологиялар
+ ЖОО - жоғары оқу орны
+ ҚО - қашықтан ... ҚР - ... ... ҚРҒБМ - Қазақстан Республикасының Ғылым және Білім министрлігі
+ ҚОЖ - қашықтан оқыту жүйесі
+ ОӘК - ... ... ОӘМ - ... модуль
+ ОӘЖ - оқу-әдістемелік жинақ
+ ППҚ - программалық-педагогикалық құралдар
+ ПӘК - пәндік әдістемелік кешен
+ СОӨЖ - ... ... ... ... ... ЭОӘК - электрондық оқу-әдістемелік кешен
+ ЭО - электрондық ... ЭОБ - ... оқу ... ... өзектілігі. ХХI ғасыр көптеген ғалымдар үшін қазіргі қоғамдағы білім беру саласының рөлі туралы көзқарастарымызға ... ... ... инновациялық дәуірдің тууымен байланыстырылады. Индустриалдықтан ақпараттық өркениетке көшу жағдайында мемлекеттің саяси, экономикалық, әлеуметтік аспектілеріне әсер ... ... сала ... жүйе құраушы факторларына айналғанда, экономикалық және қоғамдық ... ... ... ... ... ... дамуына және даму темпіне экономика жағдайы ғана емес, халықтың өмір сүру ... ұлт ... ... ... қауымдастық алдындағы ролі де тәуелді. 2020жылға дейінгі қазақстандық білім ... ... ... беру ... ... асырылуын көздейді, ол өз кезегінде үздіксіз кәсіби білім берудің қазіргі жүйесінің дамуын, ... беру ... ... жалпы білім берудің қол жетімділігін қамтамасыз етуді, білім беру саласының инвестициялық тартымдылығын арттыруды ... Бұл ... ... асыру еліміздің ақпараттық қоғамға толық енуін қамтамасыз етеді, Қазақстанның әлемдік кеңістіктегі ... ... ... 10 б.]. ... беру ... ... даралануы, алдын ала және үздіксіз білім берудің дамуы, оның қарқындануы мен компьютерлендірілуі ҚР білім берудің дамуының оң тенденцияларына жатады.
Білім беру ... мен ... ... беру ... әлемдік нарығының қалыптасуына ықпал етеді. Бүгін-ақ арақашықтық пен мемлекеттік шекараға қарамастан ... ... ... қызметтері ашығырақ технологиялық білім беру жүйелері пайда болып, әрекет етуді. Дәстүрлі (классикалық) білім берумен ... ... ... беру және ... технологияларға негізделген дәстүрлі емес оқыту амал-тәсілдері кеңінен қолданыла бастады. Бұл Интернет-технологиялар немесе электронды білім беруге ... ашық және ... ... ... ... білім берудің жаңа принципі болып білім беруді басқару тұрады, ал жаңа технологиялар болып білім құру ... ... беру ... (білімге қол жетімділігі) және білімді бақылау болады.
Ақпараттық технологиялар білім беру жүйесіне шынайы перспективалар ашады, нақтылы: ақпараттық технология құралдарын ... ... оқу ... ... ... ... ... дыбыс пен ақпараттық ресурстарға жойылған қол жету; білім берудің барлық деңгейлерінде - ... ... ... ... ... кейінгі деңгейлерде компютерлік оқудың үздіксіздігі мен сабақтастығы - оқу үдерісіндегі барлық ... ... ... ... ... ... жеке дара ... ашу мен дамыту үшін оқыту әдістемесін, стилі мен құралдарын таңдау еркіндігін қамтамасыз ету; жаңа ақпараттық технологиялар ... ... және ... негізделген базалық білім беру жүйесін құру[2, 45 б.].
Білім берудің ... ... ... ... ... қайта ұйымдастыруды; оқытушыға талаптың күшеюі және оның рөлінің ... ... ... ролі мен оның жеке ... оқу ... ролі мен оның орналасқан жерінің оқушылар құрамына әсерін; қол ... ... ... ... күрт ұлғаюын тудырады.
Ақпараттық және телекоммуникациялық технологиялар өз кезегінде мүмкіндік береді: білімді дамыту, білім алу мен тарату сипатының жаңаруы; ... ... мен ... ... мүмкіндіктер ашу; жалпы және кәсіптік білімге қол жетімділігін кеңейту; оқытушыларға қажеттілікті аямастан олардың оқу үдерісіндегі ролін өзгерту (ақпараттың білім мен ... ... ... ... Республикасында білім беру жүйесін ақпараттандырудың басты мақсаты ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалану негізінде қазақстандық білім беру сапасын арттыруға ... ... ... ... ... беру ... ... азаматтардың барлық сатылар мен барлық деңгейлерде білім алуына тең мүмкіндіктерді қамтамасыз ету, сондай-ақ Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... интеграциялау.
Білім берудің жаңа мазмұнына көшу, мемлекеттік білім беру ... ... ... Республикасының білім беруді ақпараттандыру жүйесі бағытында жүргізіліп отырған мемлекет саясаты. Оқу үрдісін жаңа ақпараттық - ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етілуін талап етуде.
Білім беруді ақпараттандыру - жаңа технологияны пайдалану ... ... ... дара ... ... оқыту мақсаттарын жүзеге асырады. "Қазіргі заманда жастарға ақпаратттық технологиялармен байланысты әлемдік стандартқа сай мүдделі жаңа білім беру өте ... деп, Ел басы атап ... жас ... ... беру ... жаңа ... технологияны яғни компьютерді оқу үрдісінде оңтайландыру мен тиімділігін ... ... ... ... ... ... мен міндеттеріне тоқталатын болсақ: ақпараттық коммуникациялық технологияны қолданып білім беру жүйесін ақпаратандырудың мақсаты еліміздің барлық территорияарында білім беру үрдісінің бірлігі мен ... беру ... ... ... қамтамасыз ететін бірыңғай ақпараттық білім беру ортасын құру және дамыту болып саналады. ... ... ... беруді ақпараттандыру процесі мұғалімнің дайындық деңгейі мен мамандық сапасына үлкен талап қояды. Ол мұғалімнің өзін - өзі ... ... ... ... және ... ... ... қызметтерін іске асыруға мүмкіндік береді.
Зерттеу мақсаты мен мәселелері. ... ... ... білікті мамандар дайындайтын жоғары оқу орнының жұмысын қадағалап, ... беру ... ... және соларды зерттеу университеттері талаптарына сәйкес жетілдіруге ... ... ... жүйе ... ... мақсат келесі мәселелерді шешуді талап етеді:
* жоғары оқу орындары ... ... ... ... зерттеу университеттеріне қойылатын талаптарға сәйкес жоғары білім беру жүйесін қалыптастыру мен дамытудың дүниежүзілік тәжірибелерін талдау;
* ... ... ... беру ... ... ... ... білім беру процесін автоматтандыруға арналған қазіргі программалық құралдарды игеру.
Зерттеу ... ... жүйе ... ... ... ... ... талабына сай білім беруге бет бұрған жоғары оқу орындары мен колледждері болып табылады.
Зерттеу пәні - ... оқу ... ... ... процесіндегі білім беру, ғылыми, халықаралық және ұйымдастырушылық экономикалық қатынастар болып ... ... ... ... ... ... ... дамуы менқызмет атқаруының кешенді қарастырылуынан, ЖОО қызметін басқарумеханизмін жетілдіруге және бәсекеге қабілеттілігін жоғарлатуға бағытталғанжүйесін әзірлеумен тұжырымдалады.
Зерттеу ... ... ... ... ... ... беру ... арттыруға мүмкіндік беретін ақпараттық жүйе құрылды.
* Қазақ тіліндегі қазіргі программалау ... ... ... ... кешені жасалды.
* Жұмыста жүйенің өнімділігін арттыратын және трафикті азайтуға мүмкіндік беретін ақпараттық жүйені құру технологиясы ұсынылды.
Зерттеудің теориялық құндылығы. ... ... ... құндылығы келесі нәтижелер болуы тиіс:
* зерттеу университеттері ... сай ... ... ... оқу орны ... ... ... түрде негіздеу;
* тиімді білім беру ісі жеткілікті түрде жүріп жатқан елдердегі жоғары оқу орны ... ... ... ... ... ... ... етілетін жоғары оқу орны жұмысының бағытын анықтау;
* ... ... оқу ... ... беру ... ... үшін ақпараттық жүйеден алынған нәтижелерді қолдану.
Зерттеудің практикалық құндылығы. Диссертациялық ... ... ... деп мыналарды айтуға болады:
* білім беру процесінің оқу, ғылыми-зерттеу, ұйымдастырушылық және ... ... ... ... оқу ... ... көрсеткіштері дамуының басты бағыттарын анықтау;
* студенттерді оқыту процесін толық ақпараттандыруға ұмтылу.
* Білім беру сапасын ... ... ... ... ... беру ... ... ұсыныстар, анықтамалар және оның мәні
Бүгінгі күнде адам өмірінде, тура және ауыспалы ... да, ... ... ... өмір ... ... ететін іскерлік аймағы өте көп. Кез-келген іскерлік аймағында сала субъектілері сол іскерлікте мак - си - ... ... ... ... тырысады. Мемлекет пен қоғамның әлеу - метті-мәдени-тұрмыстық ортасында болатын кез-келген процесс ... ... ... ... ... - студенттердің білім алуындағы негізгі көрсет - кіштердің бірі ... ... ... ... мен мамандарды дайындау проблемасы кез-келген жоғары білім жүйесіндегі басты мәселе болатын және бола бермек[22, 89 ... сапа ... не, ... ... білім беру сапасы. Сапа түсінігі біртексіз және оның анықтамасы түрліше болуы мүмкін. Мысалға [17, 13 б.]:
Сапа - бұл ... ... ... ... ... ... болуы мүмкін және мақсат, қажеттілік, норма, стандарттармен байланысты.
Сапа - бұл қойылған мақсаттың сәйкестік өлшемі.
Сапа - бұл ... ... ... жеке ... ... талапты орындау деңгейі.
Сапа - бұл тұтынушының қанағаттануы.
Егер өнім ... ... ... ... ол сапалы болады. Сонымен, сапа анықтамасы тұтынушы, қолданушы түсініктерімен байланысты [17, 14 б.].
Сапа - объектінің ... ... ... ... ... - ма - сыз ... сәйкес көрсеткіштер жиынтығы. Сапа деген ұғым үш элементті қам - ти - ды: объект, қажеттілік және ... ... ... ... мәнін толық түсіну үшін осы элементтерді талдау керек.
Объект ретінде іс-қимылдар немесе ... ... ... ... ... жүйе мен жеке ... ... осылардың сан қилы қиыстырулары болуы мүмкін. Осындай қиыстырулардың мысалы ретінде алуға болады. Шетелдерде, ал соңғы кезде ... ... де, ... - дың мүддесі мен құқығын қорғау мәселесін осы өмір сапасы тұрғысынан қарастырады. Бұл ұғым ... ... ... ... ... ... қамтиды: тауар мен қызмет көрсету сапасын, қоршаған ортаны қорғау, адамның денсаулығын сақтау, білім беру сапасын және ... ... та сапа ... оның ... ... - өнімге (тауарға), процеске және қызмет көрсетуге қатысты қарастырылады.
Өнім - ... ... ... ... ... - ... ... циклінің процестерін қоса алғанда, қандай да бір тапсырылған нәтижеге жету жөніндегі өзара байланысты және дәйекті іс-қимылдар (жұмыстар) жиынтығы. Көрсетілетін ... - ... мен ... ... ... іс-қимылының және берушінің тұтынушы қажеттіліктерін қанағаттандыру жөніндегі ішкі қызметінің қорытындылары.
Тауар - ерікті иесіздендірілетін, бір ... ... ... ... алу - сату ... ... ... кез келген зат.
Сапаның екінші элементі - қажеттілік. Қажеттілік сатылы түрде болады. Оның төменгі сатысында тамақ өнімдерінің көмегімен ... ... ... ... . ... ... деңгейінде эстетикалық қажеттілік, шығармашылықтағы қажеттілік орналасады. Бүгінгі күнде ішкі, әсіресе сыртқы рынокта бәсекеге түсу үшін тұтынушылардың бағалауларындағы өзгерістерді уақытылы ... ... ... ... ... керек. Доктор Э.Демингтің (сапаны жан-жақты басқарудың теориясы мен ... ... ірі ... ... ... ... [22,11б.].
Сапаның үшінші элементі- көрсеткіштер. Көрсеткіштер сапа - лық және ... ... ... ... ... көрсеткіштер - материал - дың түсі, бұйымның түрі, т.б. Сандық көрсеткіштер (параметрлер) тауарды қол - да - ну ... мен ... ... және ... бағалау үшін қолданылады. Сапа көрсеткіші - тауар сапасына жататын бір ... ... ... ... ... Сапа ... тауардың қажеттілікті қамтамасыз ету мүмкіндігін сандық көрсеткіштермен сипаттайды. Көрсеткіштер әр түрлі өлшемдермен келтіріледі ... ... ... Көрсеткіштерді қарастырғанда олардың атауы мен мәні анықталады.
Білім беру процесі мен нәтижесіне көптеген жақтар - мемлекет, қоғам, тұлға ... ... ... ... әртүрлі. Қоғам үшін - білімді адамдар көп болған сайын, ... ... ... ... ... ... барлық салалардың даму деңгейі, әлемдік аренадағы мемлекет деңгейі жоғарылайды. Тұлға үшін - индивидуалды даму деңгейі, интеллектуалды еңбек рыногындағы ... ... ... болған сайын сапа да артады [18, 58 б.].
Менеджмент тарихында практикалық стратегия ретінде қаралатын сапаның төрт интерпретациясы ажыратылады (сонымен ... сапа ... ... ... [18, 78 ... Сапа ... ... ретінде.
* Сапа қолданыстың сәйкестігі ретінде.
* Сапа құнның сәйкестігі ретінде.
* Сапа тұтынушының жасырын талабы сәйкестігі ретінде ... өзі де ... ... жасаған және ұсынған сапаны тоталды басқару бағдарламасы (TQM, Total Quality Management) ... ... ... ... ... ... сапасында бекітеді және үш бөлімнен тұрады: сапа анықтамасы, сапа философиясы, сапаны тоталды ... ... ... ... ... ... ... бағыттауды, ал қоршаған ортаның қоғамдық және глобалды сәйкестігі - дамуға бағыттауды білдіреді деген парадигма ... ... ... ... ... беруші-кәсіпкерлер, студенттер, оқытушылар және т.б. кәсіп иелерінде білім беру сапасы ... ... ... бар. ... ... сапа және білім беру сапасы - ... ... ... болмыс ретінде айтуға болмайды. Сапаның әртүрлі аспектілерін айтуға болады.
Табиғатта абсолютті сапа жоқ. Сапа талаптарының келісімі ... ... ... танытушы тараптардың консенсусымен анықталады.
Жоғары білім беру сапасы - бұл тұлға, қоғам және ... ... ... ... және ... ... ... мен маман дайындауда балансталған сәйкестік. Сапа - әрқашан да ... ... ... ... болу - керемет болу дегенді білдірмейді. Деңгей, стандарт және сапа деген ұғымдарды бір деп ... ... 14 ... ... базардағы және фирмалық дүкендегі көрсетілетін қызмет сапасын бірдей критериялар бойынша бағалауға болмайды. Әрбір сапа ... өз құны бар. ... ... ... [20, 15 ... беру ... оралайық. Мысалы, магистрдің оқу бағдарламасы деңгейі бакалавр бағдарламасы деңгейінен жоғары. Бірақ бұл осы ... - ... ... да ... екенін білдірмейді. Дипломды маман - бакалаврды дайындауға бағытталған білімдік ... ... ... іскерлікке көбірек бағытталған, ал магистрді дайындауға бағытталған бі - лімдік стандарт ғылыми-зерттеу іскерлікке көбірек бағытталған. Алайда, бұл дипломды маман мен ... ... ... ... ... білдірмейді.
Сапа - бұл білім беру деңгейі мен маман ... сол ... ... ... талаптардың келісілген деңгейімен сәйкестену дәрежесі, сол немесе басқа да білім стандартына сәйкес дәреже [20, 53 ... - бұл ... ... ... ... ... ... шама[20, 17 б.].
СССР жоғары білім беру жүйесінде 1980 және 1988 ... ... ... солар арқылы мамандарды дайындау сапасы бағаланған жоғары оқу орыны түлектеріне қойылатын екі квалификацияланған ... ... ... ... ... беру ... ... білім жүйесіне негізделген Мемлекеттік білімдік стандарттардың 2004, 2006, 2008, 2009 жылдардағы 4 буыны жасалған.
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевпен ... ... ... ... профессионалды білім беру жүйесі әлемдік білім кеңістігінде ... ... ... оқу ... білім жабдықтаушы ретінде ақырындап интернационалды ұйымдарға айналуда. Глобализациялау мен ... - бір ... екі ... сапаның жоғарылауын арттыруды қамтамасыз етудегі бәсекелестіктің артуынан білімдік орта радикалды өзгеруде. Оқытудың сызықтық жүйесінде ... ... ... ... және ... ... беріліп отыратын. Оқытудың кредиттік жүйесінде білім алудың ... және ... ... бар. ... оқытушы да, студент те өз университетіне жалғыз білім көзі ретінде байланып қалмаған.
Заман ... сай ... ... өндіруші және жеткізуші ретінде шығаруға көбірек бағытталулары қажет. Мұндай тұжырым коммерциялық компанияларға тән және ол, әлбетте, ... емес ... ... ... оқу ... ... ... Дегенмен, қазіргі таңда әлемдегі университеттер алдында коммерциялық компаниялардікі тәрізді сұрақ тұр - университет қалай эффективті, экономды жұмыс ... ала - ды және ... ... ... ... ... болады.
Бүкіл әлемдегі жоғары оқу орындары олардың білім беру бағдарламасы, материалдық ресурстары, ғылыми-методикалық қамтуы, ... және ... ... ... ... белгілі талаптарды басқару жүйесін сәйкес - тен - діруге негізделген білім сапасына өз ... ... ... ... ... сол ... ... мүмкін сапасына қол жеткізуге тырысады.
Білім беру сапасының басты приоритеті білім сапасын бағалаудың ұлттық жүйесінде өз анықтамасын ... ... ... тапсыр - ма - лар - дың бірі: ... ... ... ... қол ... ... үндеу аймағы оның педагогикалық ғылым мен жалпы практиканың ... ... ғана ... ... ... ... ... бөлшектері ретінде де анықтамалар береді. Мысалға, түсінігінің сөздік мағынасы мен талдау практикасына сүйенетін болсақ, оның ... ... ... ... ... ... және индивидуалды құндылық; қоғам функциясы; күрделі құрылым; әлеуметтік өмірлік іс-әрекет аймағы; процесс; білімдік ... ... ... ... ... мағынасын білдіруі мүмкін [24, 20 б.].
Білім беру
нәтиже
тұлға, ... ... ... ... ... ... ... ... ... өмірлік іс-әрекет аймағы
1.1cурет - түсінігінің түрліше талқыламасы
Ескертпе - [24, 20 б.] ... ... ... ... ... аспектілері көптеген жағ - дай - ларда инвариантты болады - ... ... ... ... яғни ... ... ... мемлекеттің әлеуметтік, мәдени, эконо - мика - лық және басқа да талаптарын ... ... (1.1 ... беру ... ... ... мен практикасының заманауи дамудағы басты идеясы білім беру процесін басқару соңғы нәтиже ... ... ... ... бас ... ... ... Заманауи тұжырым процесті оның барлық компоненттері үшін, сонымен қатар соңғы нәтижеге әсер ... ... ... ... ... ... күйін бағалауға негізделген процесті бақылауын қарастыратын білім беру сапасын басқарушы жалпылама жүйе жасауға бағытталған. Бұл ... жаңа ... ... ... беру ... ... анықтаушы критерилерді табу үшін әртүрлі зерттеу тұжырымдары мен оның негізделуін анализден өткізген жөн. Сонымен қатар, түсінігіндегі негізгі ... ... ... және феномені анықтамасының шашыраңқылығына көңіл бөлгеніміз дұрыс [24, 42 б.].
1.1кесте - анықтамасына ... ... ... беру ... параметрлері
Білім беру сапасы анықтамасы
Тұлға мен қоғам талаптарынан күткен сәйкестік
Білім беру процесі күйінің және нәтижелік көрсеткішінің жиынтығы (білім беру ... ... беру ... мен ... ... база, кадрлық құрам және т.б.)
Әлеуметтік-педагогикалық сипаттамалар (мақсаты, технологиясы, жағдайлары, жеке ... ... ... ... ... ... және маңызды сапасы
Процесс, нәтиже және жүйенің интегралды сипаттамасы
Білім беру ... ... және оның ... ... қоғам мен тұлғаның әлеуметтік нормаларының сәйкестік жиынтығы
Бітіруші білімі сипаттамасының жиынтығы
Нәтиженің тұлғаның потенциалды даму ... ... ... беру ... ... беру ... (ББМ) ... және жоспарланған талаптарын қанағаттандыру қабілеті
Әртүрлі деңгейдегі тұтынушы талаптарын қанағаттандыратын ББМ қабілетін негіздеуші қасиет
Ескертпе - ... ... ... ... ... ... анализдер олардың систематизация негіздерін, сонымен қатар тар және кең мағынада сөзінің әртүрлі ... ... ... береді (Субетто А.И. бойынша). Бұл жүйедегі ерекше ... ... ... ... беру сапасы анықтамасына әртүрлі тұжырымдамалар [24, 2 бөлім, 50б.]
* Интуитивті-эмпирикалық - адам интуициясы мен ... ... - дел - ... ... беруші - білім алушылардың үлгерім деңгейін анық - тау - шы ( және ... ... ... - ... ... ... және танымдық процестердегі даму деңгейі.
* Педагогикалық - тәрбиелік және білімдік деңгейін көрсетуші.
* Процессуалдық - ... беру ... ... ... ... Нәтижелеуші - білім беруші мекеменің педагогикалық жұмыс нәтижесінің бағалауын көрсетуші.
* Кешенді - сыртқы ... ... ... ... ... бағдарламалар, жұмыс формасы мен әдістері және басқа да ... ... - ішкі ... ... ... ... беру ... жұмыс жасау бағасы.
* Әдістік - нәтиже мен ... ... ... ... ... Интегрирленген - интегрирленген сипатта болатын категорияға кіріспе жасауға мүмкіндік беруші (әдептілік, сауаттылық, білімділік).
* Тұлғалық бағытталушы - ... ... жеке ... ... ... - ... және қоғамдық тұтынушыны қанағаттан - дыру - шы ... ... ... - ... ... ... өзгеруі.
Заманауи тұжырымдарда білім беру сапасының мәні ретінде тұлға мен қоғам талаптарын қанағаттандыру деңгейі, тұлға, қоғам талаптарының сәйкестігі болып отыр. Мұндай ... ... беру ... ... тұтынушы мен білім беру процесі субъектілерін қанағаттандыру қабілеті ретінде қарастыруға сүйенеді.
Білім беру сапасының сипаттамалары [18, 2 ... 52 ... ... ... мен ... (білім беру нәтижесінің соңғы сапасы және осы сапаға жетуді қамтамасыз ететін білім беру жүйесі потенциалының сапасы); тәрбие мен білім беру ... ... ... және ... ... және іскерлік компоненттер;
* Сапа соңғы нәтижесінің көпдеңгейлігі (ЖОО, колледж, жалпы білім беру мектептерін бітірушіледің сапасы);
* Білім беру сапасының ... ... беру ... ... ... арқылы жүзеге асады; негізгі субъектілер: білім алушылар мен студенттер, ЖОО мен ЖОО-кейінгі білім бітірушілері, әртүрлі қосымша білім беруші бағдарламалар, ... ... ... ... қоғам мен мемлекеттік органдар, білім беру жүйесінің өзі);
* Білім беру ... ... мен ... әртүрлі мүшелері; білім беру жүйесінің зертеушілері; осы субъектілер аудан, ел бойынша (ұлтаралық білім беру жүйесінде, оның ... ... ... - білім берк сапасы критерилер жиынтығымен ... ... - ... беру сапасындағы ағымдағы, тактикалық, стратегиялық аспектілердің сәйкестігі, яғни әртүрлі уақытта бірдей субъектілердің түрліше қабылдауы(бітірушілер өмірде, жұмыс кезеңінде ... өте келе өз ... ... жеке пән ... және ... басқаша бағалай бастайды; қоғам мен мемлекет өз жағдайына байланысты білім ... сапа мен ... ... ... және ... ... беру мен ... беру жүйесі сапасындағы әртүрлі субъектілердің білім беру ... ... ... арта түсуінен болатын неопределенность;
* Инварианттылық пен варианттылық - ... беру ... ... ... ... сапасы, олардың бітірушілері арасынан инвариантты, яғни әрбір білім алған бітіруші, ... ... ... ЖОО ... ... бағыты үшін жалпы және спецификалық қасиеттер бөлінуде (дәл осы ... мен ... беру ... ... атап ... білім беру сапасының қырлары кез-келген ел үшін ... ... ... беру ... ... күрделілігінің объективті көрсеткіші болып табылады. Жоғарыды айтылғандардан осы білім беру аспектілерінің барлығын зерттеуге, объективті (көпаспектілі және көпкритерилі, полихронды) және субъективті ... ... ... ... ... ... іздеуге деген үлкен қажеттілік туындайды.
Берілген тұжырымдарды қарап және түсіне отырып қорытынды жасауға болады:
Білім беру сапасын көпөлшемді түсінік ретінде қарастыруға болады. Бұл ... ... сапа ... ... ... ... ... олардың талаптарын орындау арқылы арттыру мақсатында қабылданған процестік позициямен жақындаған дұрыс болар.
+ категориясындағы түсінік мәні мен ... беру ... ... талаптарды арттыру шарттарында мектеп, колледж, ЖОО-да болып жатқан өзгерістерді үздіксіз бақылауды қамтамасыз ететін оқу-тәрбиелік ... ... ... ... сақтау, жинау проблемалары өте актуалды болып отыр.
Бақылау жұмысы, экзамен, инспекторлық тексеру түрінде жүргізілетін дәстүрлі мониторинг біршама кемшіліктерген ие [23, 215 ... ... ... оқу ... тек бақылау бойынша бағалау;
* бақылау мен бағалаудың субъективті әдістерінің артуы;
* оқушылардың қателері мен ... ... ... ... мүмкін еместігі;
* тиімді басқару шешімдерін қабылдауға мәліметтің ... және ... ... халықаралық білім беру процесінің мониторингі педагогикалық реалдылықты зерттеу әдісі және ... ... ... ... ... қамту ретінде практикада кеңінен және сәтті қолданылуда. Мониторинг нақты нәтижелердің күтідгенімен сәйкестігі жайлы информация беріп қана ... ... ... осы ... ... да ... ... енгізу барлық білім беру процесіне қатысушылар - ... ... ... ... ... іскерлігіне айтарлықтай әсер етеді.
Мониторинг технологиясындағы маңызды сұрақтардың бірі оның құралы мен ... ... ... ... ... ... ... табылады. Нақтырық айтқанда, бұл объективті және жайылған ашық жауаптары бар тесттер жайлы.
Әлеуметтік басқару теориясында ... ... ... ... ... бірі ретінде қаралады. Педагогикалық мониторинг төңірегінде педагогикалық іс-әрекет пен педагогикалық жүйе функциялануының эффективтілігін анықтау және бағалау жүргізіледі. Білім беру сапасы ... ... ... ... беру ... ... ұлттық жүйесінде барлық жүйе ісінің маңызды түйіні ретінде қарастырылады. Осыған қатар білім беру ... ... ... мен ... сәйкестігі жайлы мәлімет юеруші кері байланыс қамтылады.
Сонымен ... қол ... ... ... ... ... ... практикадан белгілі. Осыған байланысты, мониторингтің маңызды тапсырмасы жоспарланған мақсаттардан ауытқудың себебін, мақсатын, ... ... ... ... Бұл ауытқулар сыртқы және ішкі факторлармен түсіндірілуі мүмкін. Мысалы, білім беретін мекеме мақсатының өзінде, білім беру және оқыту бағдарламаларында, ... ... ... ... жаңа білім беру технологиясына ауысуы, педагогтар мен оқушылардың құрамы өзгеруі және т.б. мүмкін.
түсінігін анықтау - қиын тапсырмалардың ... ... ... ретінде ұғымы қолданылатындықтан берілген ұғым мәні мен мазмұнын ... ... ... анықтамаларды келтірейік.
Мониторинг түсінігі көптен бері ғылым мен практика саласында қолданылуда. Соңғы ... бұл ... ... ... ... мониторинг түсінігі топырақтануда, сосын экологияда және басқа аралас ғылымдарда пайда болды. Қазіргі уақытта бұл түсінік экологияда ... ... ... тұсымен қатар практикалық деңгейде де. Мұнда метадологиялық құрал терең қалыптасқан, өлшеу құралдары жасалған және апробирленген, ... ... ... мониторинг нәтижесінде алынатын информацияны өңдеу, тарату, жинау, сақтау жұмыстары бар және ... ... ... ... экологияда жүйе ретінде бекітілген және заңды деңгейде.
Төменде көрсетілген Үлкен Совет Энциклопедиясы сөздігіндегі [27, 838б.] ... ... ... ... және практикалық ортада 20 жыл бойы мониторинг ұғымы тек экология саласында қолданылып келді. Қазір жағдай біршама өзгерді. ... ... ... ... ... биология, медицина, әлеуметтану,педагогика, экономика, психология және басқа да ғылым салаларында кездестіруге болады.
Әрине, ... ... ... ... ... бір ... жасап, жоғарыда айтылған анықтаманы кеңейтуді талап етті.
Мониторинг - зерттеуші жүйе, оның жеке элементтері (подсистемалар, объектілер) немесе ... ... ... ... ... ... ... зерттелуші жүйені басқару, кез-келген уақытта және оның даму болжамына анализ бен баға беру ... ... ... ... мен ... негізделген ғылыми зерттеу әдісі және практикалық жүйе.
Мұндай мониторинг анықтамасы толық және шашыранқы. Қысқартылған, жинақы анықтама да болады [5, 63б.]:
.
Педагогикалық мониторинг - ... ... ... ... ... жағдайын қамтамасыз ету, сонымен қатар педагогикалық жүйенің дамуын болжауға мүмкіндік беру үшін ұйымдастыру, ... ... ... және ... ... [5, 70 ... беру сапасы - бұл білім беру процесінің күйі мен ... ... ... категория және оның талаптарының сәйкестігі - тұлғаның азаматтық, тұрмыстық және профессионалдық ... ... мен ... ішкі ... және ... ... қоғам және мемлекет) тұтынушылар қажеттіліктері мен үміт дәрежесімен сипатталады.
және түсініктеріне келтірілген анықтамаларды ескере отырып ... ... ... - бұл ... беру процесінің жағдайы мен нәтижелілігін систематикалық бақылау және оның тұтынушылардың талаптары мен күткеніне сәйкестік дәрежесін тұлғаның азаматтық, тұрмыстық және ... ... ... мен ... ... беру ... мониторингі - білім беру процесніңі жағдайы мен нәтижесін систематикалық бақылау және оның ... беру ... ... қадағалау[5, 65 б.].
Сонымен, білім беру сапасының мониторингін жүргізу үшін:
* мониторингтің мақсаты мен бағытын анықтау;
* ... ... ... ... критериі мен көрсеткіштерін және білім беру сапасының бағасын анықтау;
* сәйкес мониторинг әдістерін таңдау, яғни мәліметтер алу ... ... үшін ... ... әдістерін таңдау қажет.
Білім беру сапасы мониторингінің мақсаты - білім беру қызметінің сәйкестік деңгейі (оның сапасы) және ... беру ... ... беру ... ... ... жүйе (ББСБҰЖ) критерилеріне сәйкестік деңгейі жайлы мәліметтерді алу мен ... үшін ... ... мен өңдеу болып табылады.
Анализ нәтижелері студенттер, бітірушілер, білім беру процесін ұйымдастыру, жалпы ... ... беру ... ... ... ... ... қабылдауға қолданылуы керек.
Білім беру сапасы мониторингінің тапсырмалары:
* мониторингтің ғылыми негізделген әдістері, критерилері мен көрсеткіштерін жасау мен ... және ... беру ... ... ... беру ... мониторингінің құрылымын жасау;
* білім беру сапасының ішкі және сыртқы процедуралары мен механизмін ... ... мен ... ... ... жасау мен енгізу, оларды өңдеу мен сақтау;
* білім беру сапасы мониторингі мен бағалауға мәліметтік интегрирленген жүйені ... ... беру ... ... үшін ... шешімдерді қабылдау процедурасын жасау;
* білім беру сапасы жайлы аналитикалық баяндама нәтижелері бойынша Қазақстан Республикасының ғылым және білім Министрлігін, қоғамды мәліметпен ... ... ... беру сапасы мониторингінің принциптері - бұл ... ... ... және ... ... шығындай отырып нақты нәтижелерге қол жеткізуге септігін тигізетін негізгі бастапқы сипаттамалар.
Білім беру сапасы мониторингінің ... [5, 75 ... ... яғни ... ... ... мониторинг өткізу мен нәтижесіне еркін әсер етуге мүмкіндік беретін дер кезіндегі реакция;
* иілгіштік, яғни мониторинг жүйесінің млниторингтің ... ... мен ... ... ... ... ... процесінің барлық қатысушыларымен контактқа түсу қабілеті ретінде;
* коммуникациялылық, яғни барлық мониторинг жүйесіне енетін эффективті ... бар ...
* ... ... ... ... ... яғни болашақтағы мониторинг рөлі мен орны жайлы айқын түсініктің болуы;
* оперативтілік, яғни мониторинг жүйесін анализдеу мен ... ... дер ... ... ... ... мониторинг принциптерінің басқаша жиынтығын ұсынуда [15, 24 б.]:
* Мәлімет ... ... ... ... ... беру ... мен облыс білімін басқарушы орган арасында ақпарат алмасудан алынған объективті ақпаратқа негізделуі қажет; ... ... ... формаланған және оңай тексерілуі қажет, сонымен қатар ол нақты және басшылық үшін пайдалы болуы қажет).
* Ақпарат салыстырмалылығы (бұл шарт жүйені ... ... ... тек оның ... констатациялап қана қоймай, сонымен қатар онда болатын ... ... де ... ... мүмкіндігі тек бірдей эмперикалық көрсеткіштер негізіндегі бірдей объект зерттелгенде ғана пайда болады).
* Баламадыдық (яғни, жүйені сыртқы шарттар өзгерісін ескере зерттеу; бұл ... ... ... факторлардың білім беру мекемесі жұмысына әсерін арнайы жүргізілген зерттеулер ... ... ... ... (яғни, жүйенің болашағын жоспарлауға мүмкіндік беретін, қойылған мақсатқа жету жолындағы мүмкін өзгерістерге ақпаратты алу; тұжырым мүмкін тенденциялар бағалануын сипаттайды).
* ... ... ... ... ... ... ... қажет және жеткілікті мәліметті алу).
Білім беру сапасы мониторингінің объектілері ретінде студенттер мен бітірушілердің ... цикл ... ... ... мен икемдерінің білім берудегі қызметін, студенттер мен бітірушілер сапасына әсер етуші білім беруді құру процестерін (мысалы, мектеп, ЖОО сапа менеджменті ... ... ... ... ... беруші, оқушылар, студенттер, магистранттар, дркторанттар және т.б.) қанағаттануын айтуға ... беру ... ... ... ұйым анықтауға тиіс [5, 76 б.]:
* Мониторинг процестерін;
* Осы процестердің ... мен ... ... Мониторинг процестерін басқару мен нәтижелі орындалуына қажетті критерилер мен әдістерді анықтау;
* Мониторинг процестерін басқару мен орындалуына қажетті мәліметтер мен ... ... ... Қазақстан Республикасының ағымдағы білім беру жүйесіне талдау
Қазақстан Республикасында ел басшылығының адами капиталды ... ... мен ... ... білім беру жүйесін реформалауды бастауға және жүргізуге ... ... ... ... ... беруді қарқынды дамыту мен жаңғырту мүмкін болып отыр.
2005 жылдан бастап Қазақстан Республикасында ... ... ... 2005 - 2010 ... арналған мемлекеттік бағдарламасы, Қазақстан Республикасында техникалық және кәсіптік білім беруді дамытудың 2008 - 2012 ... ... ... ... 2007 - 2011 ... арнал - ған бағдарламасы, Балаларды мектепке дейінгі тәр - бие - мен және оқытумен қамтамасыз ету ... 2010 - 2014 ... ... ... қабылданды[1, 40 б.].
Дарынды жас қазақстандықтарға әлемнің үздік университеттерінде білім алуға мүмкіндік беретін Қазақстан ... ... ... стипендиясын іске асыру еліміздегі адами капиталдың дамуына қосылған елеулі үлес ... ... ... білім беру, адам мен бала құқығын қорғау саласындағы негізгі ... ... ... ... табылады. Бұл - жалпыға бірдей адам құқықтары декларациясы, Бала құқықтары туралы конвенция, Адамның ... ... және ... құқықтарының Халықаралық декларациясы, Еуропа өңірінде жоғары білім беруге жататын біліктілікті тану туралы Лиссабон конвенциясы, ... ... және т.б. ... ... ... еліміздің 2020 жылға дейінгі Стратегиялық даму жоспарындағы басымдықтардың бірі ретінде ... ... ... инвестиция салу арқылы адами капиталды сапалы дамытуда нақты қол ... ... ... ... ... ... ... 2005 - 2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын іске асыру нәтижесінде 2010 жылғы 1 шілдедегі жағдай бойынша білім берудің ... ... ... ... желісімен институционалды қамтамасыз етілген. Білім берудің құрылымы Халықаралық білім берудің стандартты жіктеуішіне сәйкес ... ... 12 ... ... ... үшін ... ... Техникалық және кәсіптік білім қайта құрылымдалды. Мамандарды үш деңгейлі даярлау енгізілді: бакалавр - ... - Ph.D ... ... ... топтарынан тұратын Қазақстан Республикасы жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім мамандықтарының жіктеуіші бекітілді.
Тәуелсіз сыртқы бағалау элементтерін қамтитын (лицензиялау, аттестаттау, ... ... ... ... тестілеу (бұдан әрі - ҰБТ), мемлекеттік аралық бақылау (бұдан әрі - МАБ), ... ... ... және т.б.) ... ... беру ... бағалау жүйесі құрылды.Республиканың барлық өңірлерінде білім беру сапасын бағалаудың облыстық жүйесін енгізу басталды.
Қазақстандағы жоғары, жоғары оқу орнынан ... ... және ... ... ... ... барлық салалары үшін құзыретті және бәсекеге қабілетті мамандарды кәсіби даярлауды қамтамасыз етуде, ғылым мен өндірісті біріктіруде маңызды рөл атқарады.
Қазіргі ... 148 ... оқу орны (9 ... 2 ... 32 мемлекеттік, 12 азаматтық емес, 90 жеке меншік жұмыс істейді, оның ішінде 16-ы акционерленген), онда 595 мыңнан астам адам ... ... ... ... ... оқу ... оқытып шығаратын мамандар сапасына қанағаттанбайды. Білім беру бағдарламалары жұмыс берушілердің күткен нәтижелеріне жауап бермейді және ... ... ... ... ... ... ... жүйесін қамтитын маңызды жасырын фактор жемқорлық болып табылады. Оны жоюдың нақты шаралары қабылданбайынша жоғары білім саясаты тиімді болмайды. ... оқу ... ... ... ... кері үрдіс орын алған: профессор-оқытушы құрамын жүйелі даярлау жоқ, қоса жұмыс атқару кеңінен таралған.
Қазақстанның жоғары оқу орындарының ... ... ... ... ... ... оқу орындарында гуманитарлық мамандықтар сияқты техникалық мамандықтар бойынша да кітапхана қорын жаңартудың бекітілген нормалары сақталмайды. Көптеген пәндер бойынша оқулықтар ... ... аз ... ... ... оқу ... ... ресурстары біріктірілмеген, кітапхана қоры бытыраңқы сипатқа ие. ... ... ... беру ... қаржыландыруды мемлекеттік қолдаудың қазіргі тетіктері жеткіліксіз[29, 5 б.].
Білімді, ғылымды және өндірісті біріктіру, жоғары оқу ... ... ... ... мен ... ... ... жетістіктері негізінде дамыту бүгінгі күнде экономиканы дамытудың басым бағыттарының бірі болып табылады.Ғылым саласында бірқатар шешілмеген проблемалар бар.
* Ескірген ... база және ... ... ... ғылыми зерттеулерді жүргізуге мүмкіндік бермейді.
* Жобалау институттары мен конструкторлық бюролар санының жеткіліксіздігі өндірістегі технология ... ... ... ... ... ... және өндірістің жоғары оқу орындарымен өзара қарым-қатынас тетігі жоқ.
* Жастарды ғылымға тарту үшін жағдайлар жасалмаған. Кадрлардың қартаюы ... ... ... орташа жасы - 55-те.
* ... ... оқу ... ғылыми әлеуеті аса тиімсіз пайдаланылады.
* Білімнің, ғылымның және өндірістің арасындағы байланыстың нашарлығы мына себептерге негізделген:
* жоғары оқу ... мен ... ... ... ведомствоаралық кедергілер;
* жоғары оқу орындарының ғылымын жеткіліксіз ... ... мен ... ... орай ... ... ... өзгерген сұранысын есепке алуға мүмкіндік бермейтін білім беру процесін шамадан тыс әкімшілендіру;
* жеке ... ... ... ... және инновациялық қызметті қаржыландыруды жүзеге асыруға экономикалық ынталандыру шараларының болмауы.
* Қазақстанда ... ... және ... және ... ... нәтижесіне жеткізуді қамтамасыз ететін, оларды тәжірибе жүзінде іске асыратын ... ... ... ... ... ... Қазақстандағы ғылыми әзірлемелердің үлес салмағы дамыған ... ... ... он есе ... ... ... ... жылдам әрі терең өзгерістермен ерекшеленеді. Білім беру жүйесі ауқымды қоғамдық жүйенің бір саласы ... ... ... ... жаңалықтарды есепке ала отырып, педагогикалық инновация жүйесiн ... ... ... болып табылады. Қазіргі таңда әлеуметтік жағынан қорғанған адам - ол ... ... және ... ... сай ... ... әрі ... адам. Қазіргі білім жүйесінің ерекшілігі - тек біліммен қаруландырып қана ... ... ... алуды дамыта отырып, үздіксіз өз бетінше өрлеуіне қажеттілік тудыру. Бiлiм беру саласында инновациялық үрдiстi жүзеге асыру мұғалiмдерден өз мінез - ... ... ... ... ... ... Республикасында ғылыми - техникалық прогрестің негізгі белгісі - ... ... ... жаңа ... ... ... ... - экономиканың, ғылымның, мәдениеттің дамуының негізгі шарттарының бірі. Осы мәселені шешудегі басты рөл ... беру ... ... келе, білім беру - адамға үздіксіз оқуға, ... ... жан - ... ... ... ұсынатын әлеуметтік институт болуы керек. Ақпараттық-комуникациялық технологияны бәсекеге қабілетті ұлттық білім беру ... ... және оның ... ... білімдік ортаға енудегі сабақтастыққа қолдану негізгі мәнге ие болып отыр.
Білім беруді ақпараттандыру, білім салаларының барлық қызметіне ақпараттық технологияны ... және ... ... қалыптастыру Қазақстандық білім беруді сапалы деңгейге көтерудің алғы шарты.
* Білім беру процесін ақпараттандыруды ұйымдастыру
2.1Білім беру жүйесін ақпараттандыру ісінің өзектілігі
Білім беру ... ... - жаңа ... ... ... арқылы дамыта оқыту, дара тұлғаны бағыттап оқыту мақсаттарын жүзеге асыра отырып, оқу - ... ... ... ... ... мен ... ... көздейді. Біріккен ұлттар ұйымының шешімімен деп аталады. Қазақстан ... да ... - ... ... негізгі белгісі - қоғамды ақпараттандыру ... жаңа ... ... ... кезде біздің қоғамымыз дамудың жаңа кезеңіне көшіп келеді, бұл кезең ... ... яғни ... ... мен оған ... барлық ақпараттық - коммуникативтік технологиялар педагогтар қызметінің барлық салаларына кірігіп, оның ... ... ... ... ... , , және т.б., ... ... байланысты[4, 18 б.].
Инновациялық технология электрондық есептеуіш техникасымен жұмыс істеуге, оқу барысында компьютерді пайдалануға, модельдеуге, ... ... ... ... ... ... ... істеуге, компьютерлік оқыту бағдарламаларына негізделеді. Ақпараттық әдістемелік материалдар коммуникативтік байланыс құралдарын пайдалану арқылы білім беруді жетілдіруді көздейді. Жедел ... ... ... - ... ... қоғам өмірінің барлық салаларын ақпараттандырудың ғаламдық процесінің негізіне айналды. Ақпараттық технологиялық дамуға және оның қарқынына экономиканың ... ... ... ... ... қауіпсіздік, бүкіл дүниежүзілік қауымдастықтағы мемлекеттің рөлі тәуелді болады.
Заман ағымына қарай ақпараттық технологияларды қолдану айтарлықтай нәтижелер беруде. Кез келген сабақта ... ... ... студенттердің танымдық белсенділігін арттырып қана қоймай, логикалық ойлау жүйесін қалыптастыруға, шығармашылықпен еңбек етуіне жағдай жасайды. Инновациялық технологияны бәсекеге ... ... ... беру ... ... және оның ... әлемдік білімдік ортаға енудегі сабақтастыққа қолдану негізгі мәнге ие болып отыр[4, 25б.].
Ақпараттық мәдениетті, сауатты адам - ... ... ... сезіну, оны тауып алуға, бағалауға және тиімді қолдануға қабілетті, ақпарат сақталатын дәстүрлі және автоматтандырылған құралдарын ... ... ... Жаңа ... - бұл ... жаңа ... өткелі емес. Ол- өткенді таразылап, өмірдің мәнін жаңаша түсінуге, болашақты барынша жете дұрыс анықтайтын уақыт. Қоғамның қарқынды ... ... оның ... және ... анықталады. Сондықтан, біздің ойымызша, білім жүйесін құру, ... мына ... ... ... ... ... - бүгінгі күннің ең негізгі және ... ... ... білім жүйесінің ерекшелігі - тек біліммен ... қана ... ... ... ... ... отырып, үздіксіз өз бетінше өрлеуіне қажеттілік тудыру. Қорытындысында білім беру - ... ... ... ... ... ... ... қызметін ұсынатын әлеуметтік институт болуы керек.
Педагогикалық технология - мұғалімнің кәсіби қызметін жаңартушы және ... ... ... ... мүмкіндік беретін іс-әрекеттер жиынтығы. Педагогикалық технологиядағы басты міндет - оқушының оқу-танымдық ... ... ... алға қойған мақсатқа толықтай жету. Ал бұдан педагогикалық технологияның ... ... ... ... ... мұғалім мен студент қарым - қатынасының бұрынғы қалыптасқан жүйесiн, олардың iс-әрекеттерiнiң мазмұнын, құрылымын үлкен ... ... ... бiлiм беру ... ... - ... - оқулық түрінде құрылған үш жақты байланыс бұзылып, мұғалiм - ... - ... - ... жүйесі пайда болды. Мұндай жүйеде бiлiм беру оқыту процесінде компьютерді қолдану бiлiм мен бiлiктiлiкке қоятын талаптарды қайта ... ... ... ... ... ... технологияның негізгі бағыты ХХІ ғасырдың талаптарына сәйкес қоғамды дамытудың жоғары тиімділікті технологияларына сүйенген жаңа білім стратегиясына көшу болып ... ... ... ... білім жүйесінің ерекшеліктеріне - оның іргелілігі, алдын алу сипаты және оларға қол жеткізу мүмкіндіктері жатады[6, 48 б.]. ... ... ... саласы қызметкерлерінің алдында тұрған басты мақсат - жана ... ... ... ... ... ... жұмыс жүргізу 4 саты арқылы іске асады. Олар:оқып меңгеру; тәжірибеде қолдану; шығармашылық бағытта дамыту; нәтиже.
Жаңа ақпараттық технологиялар ... - бiлiм беру ... ... ... оны бiлiм алушыға беру процесі. Бұл процесті icкe асырудан негiзгi құрал компьютер болып табылады. Компьютер - бiлiм беру ... ... ... ... келген жаңа, тың дидактикалық мүмкіндіктерді шешуге мүмкiндiк беретін зор құрал. ... әлі ... ... біз осы зор ... шексіз мүмкiндiктерiнің оннан бiрiн де пайдалана алмай отырмыз.
ҚР білім беруді дамытудың 2011-2020 жылдарға ... ... ... ... ... бірі - ... беру ... электрондық оқыту жүйесіне енгізу. Электрондық оқыту жүйесінің негізгі мақсаты білім беру ұйымдары қызметкерлеріне үздік білім беру ресурстары мен ... қол ... ... етуге негізделген болса, міндеті - ... ... ... ... ... ... міндетті шешу үшін оқу - тәрбие үдерісіне қатысушылардың қызметін автоматтандыру қажет. Білім ... ... ... ... ҚР ... білімдік ақпараттық ортаны құру болып табылады. Олай болса білім беру саласында информатика пәнін оқытуда ... ... ... , ... ... ... ... білім беру кеңістігімен сабақтастыруға мүмкіндік береді. Елбасы Н. Ә. Назарбаев ұлттық ... үш ... ... ... тиіс деп, оны ... ... ... білім беру жүйесін инновациялық даму жүйесіне түсуді қалыптастыру, екіншісі дәстүрлі технологияның қажеттісін ақпарат және біліммен мол қамтамасыз ету, білім тасқынынан ... ... алу және ... ... күн ... түспеуі тиісті.
2.2 ҚР білім беру жүйесін ақпараттандыру тұжырымдамасы және оқу жүйесін дамытудың негізгі бағыттары
Оқыту және ... ... ... ... тоқта - ла - тын болсақ.Білім беру жүйесін қайта құру ісін оны ақпараттандыру жұмы - сы - мен ... ... ... ... өзгерістердің жаңа сатылары осы ақпарат - тан - ды - руға байланысты болып отыр. ҚР ... беру ... ... ... ... ақпараттандыру ісінің негізінде "білім" ұғымы жатыр. Осыған орай бұл ... төрт ... ... бар ... айтуымыз керек, олар:
* білімді бағалы зат ретінде қарастыру;
* білімді жүйе ретінде қарастыру;
* білімді ... ... ... ... ... ... ретінде қарастыру.
Мұндай көзқарас білім беру жүйесін қайта құру мұғалімдер құрамының кәсіби шеберлігі мен білім орнының мамандар ... ... ... ... ... ... - ұрпақтар жалғастығын және кезеңдер байланыстылығын қамтамасыз ететін аса маңызды стратегиялық функцияны ... ... ... Осы ... жаңа ... ... талпыну, оқытудың қазіргі кездегі тәсілдері мен жаңа ... көшу ... және жаңа ... ... пайдалануды дамыту қажеттілігінің айғағы болып табылады. Тағы бір есте ұстар жайт, барлық бұқаралық ақпарат құралдарының да жеке ... ... ... ... және ... ... ... функцияларының, т.б. мүмкіндіктерінің де болатынын ұмытпау керек. Осыдан ... де ... ... ... ... ... кері әсер ету қаупі туындайды, сондықтан қоғам осының да ықпалын азайтатын дұрыс шешімдер табуы керек. Сол себепті өмірімізге ақпараттық мәдениет ... ... және оны ... ... беру ... ақпараттандыру ісінің ең басында тұруы тиіс. Мамандарды бұрынғы ұжымдық дайындаудан кәсіби ... ... ... ... ... көшуді жаңа сапалық деңгейде қазіргі компьютерлік және телекоммуникациялық технологияларды қолдана отырып іске ... ... Бұл ... ... ... ... алынатын білімді таңдап алған кәсіби мамандығы айналасында алуға мүмкіндік туғызады.
Әрбір адамның өмір бойы үздіксіз білім алуға ... ... ... жүйесінің әлеуметтік рөлін жоғарылатты, ол адамның кез келген ақпарат алуы мен білім алу құқығын жүзеге ... ... ... ... Бөлек бір елде үздіксіз білім алудың қажеттілігі артуына қарай білім ... ... және оқу ... ... ... ... ... интернационалды түрлері дами бастады. Осыған байланысты білім жүйесі тек технология мен оқудағы мәлімет алмасу құралы емес, капитал айналымына ... ... ... ... ең ... бар оқу ... ... технологияларға негізделген қашықтан оқыту тәсілдері ең басты орын алады.
Дүниежүзілік тәжірибелерге жүгінсек, қашықтан оқыту ... ... ... ... және ... ... ... жолымен жүзеге асады.
Осы себептерге байланысты Қазақ Мемлекеттік қыздар педагогикалық институты Томск ... ... ... ... ... ала отырып, өзінің филиалдарымен ақпараттық технологияларды пайдалану ... ... ... ... беру ... осы ... дамытуы керек. Бұған дейін студенттер бір орыннан екінші орынға ауысу ... ... ... енді ... мен ... ... тексеру құралдарына қашықтан қол жеткізу арқылы білім беруді түбегейлі өзгерту ... ... ... алу жүйесі білім берудің бұрынғы негіздерін қайта құрып, оның мазмұнын да өзгертуді талап етіп отыр.
Бұдан былай ақпараттық технологияларға және ... ... ... ... тәсілімен білім алуды дамыту қажеттілігі туып отыр.
* Тұжырымдаманың мақсаттары мен мәселелерін толықтай қарастыратын болсақ.Бұл тұжырымдаманың дайындалу мақсатына институтымыздағы ақпа - рат - - ... ісін ... мен оның ... анықтау мәселелері жатады, ол жаңа ақпараттық және коммуникациялық технологияларды пайдалана ... ... беру ... ... ісіне біртұтас жүйелік көзқарасты қалыптастыру болып табылады.
Осы уақытқа дейін бухгалтерия жұмысын жүргізуде, оқу бөлімін және тест ... ... ... ... ... ... істерінде бірсыпыра тәжірибе жинақталды. Жаңа ақпараттық технологияларды өмірге енгізудің әлсіз жақтарына электрондық түрдегі оқу материалдарының аздығы, ал бар болған жағдайда ... ... ... ... ... ... ...
Сондықтан ақпараттың электрондық нұсқаларын әзірлеп жинақтау және оларды қолдану шараларын оңайлату (мамандар басшылығымен) істері ең өзекті мәселе болып табылады. Оның ... ... ... ... басқару мәселелері мен мәлімет базаларын пайдалануды шектеу (құқықтық қатынас жүйелерін анықтау) істері ерекше орын алып ... ... ... ... ... ... орта мүмкіндіктерін жалпы оқу процесінде қолдануды кеңітетін функциялар болуы керек. Осы ... ... ... ... ... ... ... компьютерлік орталығының әртүрлі пәндерді оқыту курстары базаларын жинақтау және оны басқара отырып түзету, жетілдіру;
* ... ... ... ... оқытуды ұйымдастыру және басқару;
* оқыту және тест алу жабдықтамаларының жаңа ... ...
* ... ... ... және ...
* ... алудың стандартты нәтижелік формаларын (құжаттарын) қалыптастыру.
Бұл жұмыстарды орындау үшін институттың жергілікті компьютерлік желісі - ... ... беру ... ... ... Ол қашықтан оқыту жүйесін күндізгі оқу түрімен тығыз байланыстыра алады. Барлық студенттер белгілі бір пән аймағында типтік бағдарламаға сәйкес ... ... ... ... байланысты институттың белгілі ғалымдарының жетістіктері туралы толық мәлімет беретін және оқуға түсушілерге жарнамалық ақпарат ... ... ... ... өз Web-сайты болуы керек, сол сайтты жылдам жасап іске қосу қажет.
Сонымен ... ... беру ... ... ... әртүрлі жолдарын қарастыру мен талдау оны жүзеге асыруда мынадай негізгі жұмыс ... атап ... ... етіп отыр, олар:
* компьютерлердің желілік ортасында жұмыс істеуге мұғалімдер мен қызметкерлерді ...
* ... ... ... ... ... етіп, оқу курстарын методологиялық тұрғыдан қайта әзірлеп шығару;
* институттың ... ... ... ... ол үшін ... бір ... ... жабдықтап, жоғары оқу орындарына арналған компакт-дискілердегі немесе аудио- бейне құндақтардағы электрондық оқулықтарды, оқу құралдарын және әдістемелік құралдарды сатып алу және өз ... ... ... ... орталықтың мамандарының және алдыңғы қатардағы педагогтар мен әдіскерлердің көмегімен қолда бар техниканы пайдалана отырып, әр ... ... және ... ... бойынша оқу материалдарының мәліметтер базасын жасау, оған қоса ДЕКАНАТ тәрізді біркелкі жұмыстарды ұйымдастыру-басқару программаларын әзірлеп ...
* ... ... ... ... оқулықтарды, аппаратық-программалық жабдықтамаларды әдістемелік кеңестер немесе арнаулы мекемелер арқылы сараптық-сертификациялық талдаудан өткізу;
* инситуттың филиалдарын орта және жоғары ... ... ... ақпараттандыру орталықтары ретінде қалыптастыруды іске асыру;
* институт кафедралары мен бөлімдерін оқытудың жаңа ... ... ... алатындай компьютерлік және коммуникациялық құралдармен жабдықтауды ары қарай жалғастыру;
* институт ... мен ... жаңа ... ... - ларды пайдалана алатындай етіп қайта даярлаудан өткізу;
* оқу ... ... үшін бір ... сынып үшін телекоммуникациялық желілердің тұрақты бөлінген арнасын (выделенный канал) енгізу және кафедралар мен ... ... ... ... ... ... ... ету;
* институттың белгілі ғалымдарының жетістіктері туралы толық мәлімет беретін және оқуға түсушілерге керекті жарнамалық ақпараты барWeb-сайт жасау және оны іске ... ... ... оқыту университетінің тәжірибесін пайдалана отырып, институттың күндізгі және сырттан оқу бөлімдері мен филиалдары үшін қашықтан оқыту технологиясын енгізуге ... жаңа ... ... ... ... үшін ... программалық жабдықтамалар сатып алу және орнату.
2.3Web-технологиялар арқылы ... ісін ... деп кей ... ... ... ... материалдық әлемнің белгілі заңдылық класына бағынатын, және оның адам санасындағы бейнесі болатын обьектілердің, үрдістердің, құбылыстардың тәуелділіктерін ай - т - а - ... ... ... өздерімен жұмыс істеу әдістеріне бай - ла - нысты белгілі бір ... ... ... ... түрлері төменде көрсетілген:
* ақпарат қоршаған орта туралы өзі ... ... ... жаңа ... - демелер береді;
* ақпарат тасымалдаушыда өзінің белгілер мен сигнал түрінде келетініне қар - а - - ... ... ... ... ... мен ... тек оны ... қабылдай алатын алушы үшін ға - на ақпарат жеткізеді;
* ақпарат физикалық тасымалдаушыдан ажырамайды, сонымен қоса бел - гі - лі бір ... ... емес және ... бір ... байланысты емес;
* ақпарат дискреттік - ол ... ... ... ... ... - тер - ден тұрады;
* сонымен қатар, ... ... - ол ... және ... дами - ... ... ... қасиеттер төмендегідей:
* репрезентативтілігі - таңдау дұрыстығы және ... ... ақ - пар - ат - тың ... ... ... ... мазмұндылығы - хабарламадағы семантикалық ақпарат санының өң - дел - е - тін ақпараттың көлемінің ... тең ... ... ... ... ... - шешім қабылдау үшін хабарлаушы көрсеткіш жиын - ты - ғының құрамының тығыздығы;
* қол жеткізушілігі - ... ... ... ... ... - ақпараттың сол сәтте қолданудағы құндылық деңгейі;
* құндылығы - ... ... ... ... түсініктілігі - қолданушының білім деңгейіне ақпараттың мазмұнының сәйкестігі;
* ықшамдылығы - ... ... ... сығылу деңгейі.
сөзі өнер, шеберлік, істей алу дегенді білдіретін гректің ... ... ... сөзі - ... оқу дегенді білдіреді.
Технология - бұл ғылыми және инженерлік білімнің жиынтығы. Ол өнім ... ... ... іске асыратын материалдық, техникалық, энергетика - лық, өндірістің ... ... ... ... - бұл ... ... ... айналысатын адамдардың еңбегін тиімді ұйымдастыру тәсілдерін үйрететін, ... ... - қан ... ... ... ... кешені.
Жалпы, кез келген ақпараттық технологиялар қажет ақпаратты талап етілген сапа мен белгіленген ... ... ... ... ... ... негізгі үш компоненттен тұрады:
* техникалық құралдар кешені - есептеуші, телекммуникациялы және ... ... ... құралдар жүйесі - жалпы(жүйелік) және функ - цио - нал - ... ... ... ... - ... қамтамасыз ету жүйесі.
Жүйе бір мақсатқа жетуге бағытталған бүтін, өзара байланысқан ... - тер ... ... ... ... ... ақпараттанумен сипатталады, яғни барлық ғылым мен техника салаларына компьютеризация мен ақпараттық технологиялардың енуімен сипатталады. Осыған ... ... ... ... ... ... ақпаратты өңдейтін құралдар мен әдістердің қолдан - уы болады. Жаңа ақпараттық технологияның әсер етуімен өндірісте және басқару процестерінде үлкен ... ... ... World Wide Web - ... ... торап құрамында алуан түрлі ақпарраттары бар миллиондаған сайттардан тұрады. Адамдар Internet ... ... ... сол ақ - ... қол жеткізеді.WWW кеңістігінде пайдалану үшін арнайы програм - малар - Web ... ... Web ... бүкіл ақпарат WWW негізгі байт элементтері болып табылатын Web парақтар түрінде беріледі[8].
Web-парақтар мультимедия технологиясын қолдағандықтан, өзіне түрлі ақпараттарды біріктіре ... ... ... ... ... ... Web-па - ... қаншалықты сапалы және әдемі жасалуы көп жағдайда торапқа байланысты[13].
Қолданушылар тартымды және графикамен , анимациямен шегімен безен - ... ... ... ... ... жүктелетін Web-парақтарды қарайды.
WWW технологияларының кең мүмкіндіктері WWW ... өсу ... - сіне және Internet ... ... салдарынан пайда болады.WWW сервер- бар ақпараттарды сақтайтын,қолданушыларға гипермәтіндік құжаттарға қол жеткізетін, глобальді немесе ішкі корпоративті торап. ... WWW сер - ... ... ... үшін арнайы программалық жабдықтама - браузер (англ. browser) яғни көру программасы деп атайтын жабдықтама қолданылады.
WWW-серверінің жұмыс ... ... ... ... ... браузер деп аталатын программалық жабдықтама пакетін жібереді.Оның құрамына келесі функциялар кіреді:
Сервермен ... ... ... ... алады;
* алынған құжатты көрсетеді;
* қолданушы әрекеттеріне жауап қату, жаңа құжаттарға қол жеткізу.
Қолданушының әсер ... ... ... ... ... WWW- ... мен ... орнатады және оған берілген құжатты алу үшін сұраныс жібереді.
* WWW-сервер сұраған құжатты іздейді және браузерге нәтижені қайтарады.
* ... ... ... ... көрсетеді және оның қозғалысын күтеді[34].
2.4 Электрондық басылымдар және олардың ... ... ... беру ... ақпараттандыру ісі жаңа оқыту технологияларын дайындауды талап етеді. Бірінші кезекте оларға электрондық басылымдар: электрондық оқулықтар, мультимедиялық оқу құралдары мен әртүрлі ... ... ... ... ... ... жатады.
Қазіргі кезде электрондық басылымдарды әзірлеу және пайдалану мәселелерін зерттеу өзекті іске айналды. Көбінесе оқытуға арналған программалық ... - ... ... жасау кәдімгі қағаздағы оқулықтарды сұрақтармен және алдын ала дайындалған ... ... ... құрылығыларына көшіру боп есептеледі. Мұндай түсінік - оның ... ... ... деген сөз. Ол компьютерлік оқыту құралдарының студенттерге немесе оқушыларға тигізетін әсерінің потенциалдық мүмкіндіктерін толық ... ... ... ... оқытудың негізгі мақсаты: оқыту үрдісін үздіксіз және толық ... ... ... қатар ақпараттық ізденіс қабілетін дамыту. Білім берудің кез келген саласында электрондық оқулықтарды пайдалану оқушының танымдық балсенділігін арттырып қана қоймай ойлау ... ... ... еңбек етуіне жағдай жасайды.
Электрондық оқулықтың мазмұны оқушының интеллектiлiк ойлау қабiлетiн дамытуға бағытталуы қажет және оның мына ... қана - ... ... жинақтылық, жүйелiлiк, эстетикалық көркем - дiлiгi, жылдамдылығы және т.б. [2].
Электрондық ... ... ... оның ... ... гөрi ... ақпарат көбiрек қамтылуы керек, себебi ол оқушының ақпаратты тез, әрi көрнекi түрде қабылдауына ... ... ... ... ... ... ... белсенділенуіне байла - нысты оқытушының жұмыс өнімділігі артады. Оқытушы электрондық ... - дың ... ... ... ... ... ... байланысты лезде толықтырулар енгізе алады. Оның үстіне, электрондық құрал материалды үйде игеруге мүмкіндік береді.
Электрондық оқу ... ... ... - ... пен ... ... ... интерактивті байланыс орнату мүмкіндігі.
Электрондық оқу құралында материалдың фрагменттерге бөлінуінің арқасында студент үздіксіз баяндалатын материалды оқып жалықпайды.
Электрондық оқу ... ... ... ... ... ... болып табылады. Студент тестілеуден өту нәтижесінде тақырыпты қаншалықты меңгергенін анықтап, қажет болса, оны қайталап оқи алады. Тест нәтижесі бойынша оқытушы әр ... жеке ... ... мүмкіндік алады.
Сонымен, білім беру жүйесін ... - ... ... ... ... дамыта оқыту, дара тұлғаны бағыттап оқыту мақсаттарын ... ... ... ... ... ... деңгейлерінің тиімділігі мен сапасын жоғарылатуды көздейді.
Бұрынғы оқыту технологиясының негізінен сөз арқылы мәлімет беруге сүйенетіні белгілі. Ал бірақ адам жадында кез ... ... ... жинақы түрде сақталатынын ғалымдар анықтаған болатын, онда олар компьютерлік технологиялар арқылы оңай көрсетілетін көрнекті бейнелер, дыбыстар немесе схемалар тәрізді ... ... ... орай ... ... кітапханалар ұйымдастырылып, онда оқыту процесінде қолдануға ұсынылған электрондық ... ... ... оқу құралдары мен әдістемелік нұсқаулар болуы тиіс. Әрбір факультетте жалпы және ... ... ... пәндерден оқу-әдістемелік материалдардың мәліметтік базалары жинақталып, қолда бар компьютерлік техникалар мен институттың ... ... ... ... ... ДЕКАНАТ тәрізді ұйымдастыру-басқару программаларымен жабдық - тал - ған бөлімдер жұмыс істеуі қажет.
* Электрондық оқулық білім беру сапасын арттырудың тиімді ... ... ... сай ... өмір сүру ... ... ... дайындауда өз қажеттіліктерін алға қояды. Жоғары оқу ... ... ... ... ... сәйкес білімдер аясына жатпайтын білім мен біліктердің кең ауқымын игеруге деген ... - ... ... ... ... ... түсіну керек. Бір уақытта бірнеше мамандыққа оқыту қазіргі кезде мүмкін болып қана қоймады, бұл қажеттілікке айналды [46, 328 б].
Мемлекеттік ... беру ... ... ... ету ... үшін бірінші орынға студенттердің өзіндік жұмысын қамтамасыз ету, ұйымдастыру және басқару мәселелерін шығарды. Соңғы жылдары Қазақстан ... ... және ... ... енгізген нормативтік жаңа - шыл - дықтары және 1997 жылы ... Н. Ә. ... Жар - ... қол қоюы ЖОО-да оқу үрдісін қайта бағыттауға мүмкіндік берді. Студенттердің ... ... ... ету ... ... ... технологияларды, ең алдымен, комьютерлік технологияларды қолдануға бет ... ... ... ... ... ... ... тәсілдерінің бірі ЖОО-да оқу-әдістемелік кешендерді (ОӘК) енгізу болып ... ... ... ... беру ... әр ... пәндерден оқу-әдістемелік жинақтарды (ОӘЖ) және т.б. енгізумен ... ... бар. ... осындай ОӘЖ жеке оқу-әдістемелік модульдерден (ОӘМ) тұрды және алдын-ала әзірленген жоспармен қатар, оқытушыға дайын модульдерден оқу жоспарын өз бетінше ... ... ... ... және әдістемелік құралдардан құрылды [51, 9 б.]. ... ... ОӘК - бұл ... ... ... ... тиіс оқу-тәрбие үрдісін жүйелі сипаттаудың жобасы болатын барлық оқу-әдістемелік ... ... ... ... оқу ... - дары және т.б.) жиыны, ол мамандарды даярлауды басқарудың ... ... ... ... ... ... ... байланысты мектептер мен ЖОО-ның оқу үрдісіне программалық құралдарды енгізудің ... ... - лату және ... ... ... ... мен әдістемелік қолдауын тарату мақсатында электрондық оқу-әдістемелік кешен - дерді (ЭОӘК) құру идеясы пайда болды [51, 15 ... және ... ... ... ... ... қызметінің заманға сай шарттары оқу үрдісіне электрондық оқытудың кіріктірілуімен және дамуы - мен сипатталады. Электрондық оқытуға сандық, мультимедия, виртуалды және ... ... ... жатады.
Мамандандырылған әдеби ақпарат көздерінің мәліметтеріне сәйкес электрондық оқыту (ЭО) термині Интернет, жергілікті Интранет желісі, электрондық пошта немесе CD-ROM ... ... ... ... алу ... оқытуды білдіреді. ЭО-ды ойлап тапқан және алғаш құрған авиаторлар болып саналады, бұл олардың жұмыстарының ерекшеліктері орталық бөлімнен ... ... ... ... талап етуімен байланысты болды [54, 32 б].
Электрондық оқулықпен оқытудың ... ... ... үрдісін "Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың 2005-2010 жылдарға арналған мемлекеттік ... ... ... туралы шаралар жоспарын" орындау барысында жоғары оқу орындарының оқу әдебиеттеріне 100 млн. теңге көлемінде қаржы бөлінді [9]. Оған 134 ... ... оның ... 65-і қазақ тілінде әзірленіп, баспадан шығарылды. Аударма оқулықтар - 9, сатып алынған дайын оқулықтар мен оқу-әдістемелік кешендер - 565 ... ... ... - 81. Баспадан жаңадан шығарылған және сатып алын - ған ... ... ... оқу ... ... ... [38].
Электрондық оқулықпен оқытудың негізгі мақсаты: Оқыту үрдісін үздіксіз және толық деңгейде бақылау, сонымен қатар ақпараттық ізденіс қабілетін дамыту. ... ... ... ... қарастырайық (3.1 сурет).
мұғалім
компьютер
дидактикалық материалдар
студент
3.1 сурет -Компьютерлік оқыту үрдісінің құрылымдық байланыстары
Бұл құрылымның құраушы элементтері мұғалім, ... ... ... мен дербес компьютер. Осы элементтердің барлығы да бір-біріне өзара әсер ететін ақпараттар ағынымен байланысқан. Осы құрылымда алғашқы маңызды аспект ... ... мен ... ... ... ... етуі, яғни олардың компьютермен және оныңсыртқы құрылымдарымен жұмыс істей білу деңгейлері, компьютердің жалпы қызмет ету принциптерін түсінуі, осы жүйенің жалпы ... ... ... ... ... меңгерудің 4 деңгейінің (репродуктивтік, алго - ритмдік, эвристикалық, шығармашылық) тек алғашқы екеуін ғана қамтиды, нәтижесінде материалдар жеткілікті ... ... ... ... ... ... Компьютердің көмегімен тақырыпты оқу, зерттеу негізінде меңгеруді эвристикалық және шығармашылық деңгейге жатқызуға болады. Студенттер электрондық оқулықтан ... ... ... ... отырып отырып тақырыпқа берілген тест сұрақтарын шешеді. Ал ... ... тест ... - тары ... тест және ... тест түрінде болады. Қорыта айтқанда компьютерді сабақта қолдану барысында студенттер:
* Қарастырылып отырған тақырыптың мағынасын терең ... ... ... ... ... ғылыми зерттеу жұмысына тар - ты - лады, оның ... ... ... пен ынта ... ...
+ ... ... кешеннің құрамы мен құрылымы
Оқу-әдістемелік кешендердің элементтерін қарастырайық. Электрондық оқыту құралдарын ғылыми негізделген түрде байланыстыру тек оның қайта ... мен ... ... ғана ... ... түрде жаңа, әлдеқайда нәтижелі білім беру жүйесінің орнығуына алып келуі мүмкін. Қалыптасқан жағдайда электрондық технологиялар бойынша ... ... - тер мен ... ... және ... ... ету мәселесінің барынша толық шешімі және оқытудың ... ... ... ... ... ... сондай-ақ желілік жағдайда электрондық оқу-әдістемелік кешендерді (ЭОӘК) құру және жобалау болып ... [55, 283 б.]. ... ... ... орналастырылатын және ақпараттық-білім беру ортасында тұлғаға бағытталған оқытудың негізгі жағдайларын жүзеге асыру мақсатында ... ... ... ... ... ... ... табылатын ғылыми-педагогикалық, оқу-әдістемелік, программа-тех - ни - ка - лық жабдықтаудың кіріктірілген жиынын ... ... ... - дар - дың арналуы мен көлеміне байланысты ЖОО-да оқу-әдістемелік жабдықтауды әртүрлі күрделілік ... ... [55, 285 ... ... ... ... ... тобы үшін;
* жеке пән бойынша және т.с.с.
Пән бойынша электрондық оқу-әдістемелік кешеннің құрамына ... ... ... ... ... ... ... алғы сөз;
* дәріс сабақтарының мазмұны;
* СОӨЖ өткізудің әдістемелік жоспары;
* СӨЖ тапсырмалары;
* әдебиеттер тізімі;
* қорытынды емтиханға дайындалуға ... ... ... курс ... ... ... ... бақылау жүйесі);
* ағымдық, аралық және қорытынды бақылау кестесі.
* ... ... ... ... ... және ... ... кешені.
* СОӨЖ-нің (студенттердің оқытушы басшылығымен өзіндік жұмысы) әдістемелік құраушысы.
* Ағымдық, аралық және қорытынды бақылауды өткізуге арналған материалдар.
* Жобаларды ... ... ... ... оқу-әдістемелік қамтамасыз етілуінің картасы.
Пәннің типтік бағдарламасынБілім Министрлігі бекітеді, ол курстың жұмыс ... ... ... ... ... ... бес жылда бір рет бекітіледі. Ал жұмыс бағдарламасы ЖОО-ның, мамандықтың ерекше - ... ... алуы тиіс және ... ... ... және ... болып жатқан өзгерістерді ескеріп, жыл сайын дамытылып отыру керек.
Пәннің жұмыс бағдарламасыноқытушы құрастырады. ... мін - ... ... ... ... қарастырылады.
Жұмыс бағдарламасын алғы сөз бастайды. Ол келесі элементтерден тұрады:
* курсты ... ... мен ... ... мақсаты мен міндеттері;
* курстың пререквизиттері мен постреквизиттері;
* курстың ұзақтығы.
Курстың өзектілігін сипаттағанда пәнді оқудың ... мен ... ... ... студенттер қызығушылығын тудырарлық дәлелдерін табу керек. Берілген курс ... ... ... ... болашақ мамандар ретінде қалыптасуында үлкен рөл атқаратынын және жалпы білім беретін пәндер жағдайында топтық жұмысқа баулитынын, кең дүниетаным қалыптастыратынын атап ... ... ... ... ... мен міндеттерінсипаттау да аса маңызды. Олар арқылы студенттер қандай білімдер мен біліктерді ... олар ... ... және ... ... өз ... ... алатыны түсінікті болу керек.
Алғы сөздің келесі элементіпререквизиттер мен ... - ... ... ... оқуға дейін және оқудан кейін меңгерілуі міндетті пәндерді сипаттау болып ... ... ... ... берілген пәнді оқудың маңыздылығы мен қажеттігін ерекшелеуге мүмкіндік береді.
Алғы ... ... ... - ... ұзақтығы, ол пәнді меңгеруге қажет болатын кредит-сағаттар санын дәл есептеуді қарастырады.
Келесі кезең - СОӨЖ (Office Hours) ... ... ... ... ... - ген және қандай да бір сұрақтарды тереңдетуге, кейбір жағдайларды ... ... ... біліктіліктерін қалыптастыруға септігін тигізетін материалдар әзірленуі керек. СОӨЖ өткізудің қалыптасқан әдістемесі өте ... ... ... көп ... оның ... ... ... оқу әдебиетінің, әдістемелердің, Интернет ресурстарының баршы - лығына және оқу залының ... ... ... жұмысының тұрақты жаңартылатын бөлігі әдебиеттер тізімі болып ... Ол екі ... ... ... және ... ... ... әдебиеттер тізімі әдетте үлкен болмайды: екі-үш іргелі кітап және нормативтік-құқықтық база. Қосымша ... ... ... ... негіз болу керек.
Әрбір пәнді оқу кредиттік технология ережелері бойынша емтиханмен аяқталады. Ол ... ... ... т.б. ... өткізілуі мүмкін. Қалай болғанда да студент қорытынды ... ... ... ... қамтамасыз етілуі керек.
Студенттерге қойылатын талаптар жүйесі(курс саясаты):
* сабақтарға кешікпеу;
* сабақ үстінде сөйлеспеу, ... ... ұялы ... ... ... қалмау, ауырған жағдайда анықтама алып келу;
* үй тапсырмаларын ... ... оқу ... ... ... ... ... уақытында әрі міндетті түрде орындау;
* аудиторияда темекі шекпеу және ... үш түрі ... ... ... ... ... (деканат кестесі бойынша өткізіледі),
* қорытынды (семестр соңында бір рет өткізіледі).
Балдарды қою реті ... ... - 40 ... - 20 ... - 40 ... -100 ...
Электрондық оқу-әдістемелік кешендерді дайындау үлгілік оқу бағдарламасына сәйкес әзірленген жұмыс оқу ... ... ... ... [54, 35 б.].
Оқу-әдістемелік кешендердің құрылымының ерекшеліктері көп. ... ... ... ... ... бөлімдер [61] құрау керек:
* басқару модулі (аңдатпа, жұмыстық оқу жоспары, оқытушы қолда - на - тын техникалық және ... ... ... оқу ... қатысу - шы - ла - рына нұсқаулар мен кеңестер, пән бойынша жұмыс бағдарламасы, студенттерді тіркеу және т.с.с.);
* ... ... ... ... және электрондық түрдегі, оның ішінде гипермәтіде жазылған оқулықтар мен оқу ... ... - та - ... оқу ... ... тәсілдермен басып шығарылған, курс бойынша бағдар беретін және ... ... ... ... ... іздеуді жеңілдететін дәрістердің қысқаша конспектісі, әдістемелік нұсқаулар, программа - лар мен тапсырмалар, лабораториялық, практикалық жұмыстарды, міндетті типтік, курстық жұмыстар мен ... ... жоба мен ... жұмысын орындауға арналған есептер жинағы, программалық-педагогикалық құралдар, сонымен қатар, әдебиеттер тізімі және ... ... мен ... ... ... ... және оқу үрдісінің нәтижелілігін бақылау модулі (бақылау есептерінің жинағы, сұрақтар мен жауаптардың тізімдері, әдістемелік нұсқаулар, түсініктемелер мен талаптар, ... ... ... ... ... ... және ... бақылауды, өзін-өзі тексеруді техникалық қолдау құралдарының сипаттамалары);
* ақпараттық-анықтамалық модуль (оқу құралдарына қосымша мақалалар, курс ... ... жеке ... ... ... ... ... мен жоғарыдағы аталған барлық оқу қызметі түрлерінің орын - далу мысалдары, сервердегі немесе ... ... ... мате - ... ... ... сілтемелер мен адрестер жүйесі, технологиялық сипаттағы қосымша түсініктемелер, курс бойынша шығармашылық жұмысты ұйымдастыру жөніндегі ақпараттық материалдар).
Оқу-әдістемелік кешендердің қызметірінің ... ... ... кешен дегеніміз - үйренушілердің таным қызметін басқа - ра - тын әдістемелік жүйенің толықтығын қамтамасыз ететін оқу ... ... ... ... білімнің барлық сатысына араналған бірыңғай ком - муникативті-танымдық тұжырымдаманы есепке ала отырып әзірленуі керек [63].
Қазіргі кезде ЭОӘК мен оның ... ... мен ... ... ... әдістемелік және программалық-техникалық талаптарды анықтайтын сәйкес ережелер құрастырылды, ... ... ... ... ... оқу үрдісінің белсенділігін арттыру;
* жаңа материалды қабылдау мен түсінуде студенттердің танымдық қызметінің белсенділігін ... ... ... ... ... түрлерін пайдалану;
* қажетті оқу материалдарымен және қосымша материалдармен, сонымен қатар, мультимедиалық негіздегі материалдармен қамтамасыз ету және ... ... ... ... және студенттермен жұмысты ұйымдастыру түрлеріне қатысты қолданудың дұрыс реттілігін қамтамасыз ... ... ... кәсіби қызметтеріне жақын есептерді өндірісте қолданылатын программалық құралдар көмегімен шешу ... ... ... ... бірыңғай оқу-ақпараттық кеңістікті құру;
* студенттердің оқу қызметінің барлық компоненттері мен бағыттарын құрастыру және дамыту;
* студенттердің өзіндік жұмысын ... ... ... ақпараттық материалдармен қосымша ақпараттық қолдау.
Ақпараттық-білім беру ортасына кіріктірілген ОӘК-нің қызметі [5]:
* оқу орныныңақпараттық ... ... ... ... және ... ... студенттерге оқытушылар мен басқа студенттер жағынанконсультациялық қолдау көрсету;
* студенттердің оқу үрдісінде алғанбілімдерін тестілеу және бақылау;
* жеке практикалық ... ... ... ... ... ... пакеттері мен компьютерлік үлгілеу құралдарын қосу);
алыстан ену лабораториялық практикумын ұйымдастыру.
Сонымен қатар, үшінші тарауда зерттеу жұмыстарының нәтижесінде электрондық оқулықтарды пайдаланудың ... және ... ... ... ... ... ... -Электрондық оқулықты пайдаланудың тиімді және тиімсіз жақтары
Тиімді жақтары
Тиімсіз жақтары
* Студенттің уақытын үнемдейді, оқу материалын іздеп отырмайды.
* Студент оқулықты қажет ... ... ... кез ... мәліметті алып, оқып үйренуіне болады.
* Тақырыптың үлкен, қиын бөліктерін өткенде қосымша бейнехабар, клиптер, аудиохабарларды пай - даланады.
* Таңдап ... ... ... мүм - кін - дік ... Сарамандық жұмыстар жылдам түсіндіріледі.
* Бағдарламаны меңгеруге арналған тест сұрақтармен қамтамасыз етілген.
* Көрнекілік құралдарға деген мұқтаждықты азайтады.
* Мүғалім әр студентпен дербес жеке ... ... ... ...
* ... ой ... дүниетанымын кеңейтуге, тану үрдісіне ықпал етеді.
* Зерттеушілік қабілеті бар тұлға қалыптасады.
ҰБТ-ге даярлаудағы тиімділігі жоғары
* ... ... ... Пән ... ... ... Көрнекілік материалдарда бірыңғай таңдау.
* Оқып үйренудегі мамандық бойынша бағыты ескерілмеген.
* ... ... ... ... толық аудару.
* Студенттің жеке ерекшелігі, денсаулық жағдайы ескерілмеген.
* Берілген материалдағы санитарлық-гигиеналық нормалардың сақталмауы.
* Компьютердің графикалық мүмкіншілігініңқолданылуының нашарлығы және ... тіл ... ... ... ... түсе алмауы
Жоғарыда айтылған тиімсіз жақтарды болдырмау үшін төмендегідей ұсыныстар жасауға болады:
* Компьютерді сабақтың белгілі бір кезеңдерінде ғана пайдалану;
* Компьютерді пайдалану ... ... ... ... ... ... ... Дәстүрлі және электрондық оқытуды кіріктіру арқылы жүргізу. ... ... ... - оқу ... негізгі ғылыми мазмұнын қамтитын компьютерлік технологияға негізделген оқыту, ... ... ... т.б. ... ... ... ... жай оқулықтарға өте тиімді қосымша мүмкіндіктер береді. Атап айтқанда:
* Кері байланысты іс жүзінде тез арада қамтамасыз етеді;
* Жай ... ... ... ... ... ... ... уақытта табуға болады;
Гипермәтінді түсіндірмелерге өту арқылы уақытты ... ... ... ... қойылатын талаптар
Дидактикалық талаптар. Жаңа заманғы ЭОӘК-дер, сөзсіз, әдеттегі оқулықтарға, оқу және ... ... ... ... ... ... қанағаттандыру керек. Оларға оқудың ғылымдығы, қол жетімділігі, ... ... және ... ... оқу ... ... ... мен саналылығын қамтамасыз ету талаптары, ОӘК көмегімен жүргізілетін оқытудың білім беру, дамыту және тәрбиелеу қызметтерінің бірлігі талаптары жатады. ... ... жаңа ... ... құру мен ... осы ... ақпараттық және коммуникациялық технологияларды қолдану осындай кешендерге ... ... ... ... ... оқытудың индивидуалдылығын қамтамасыз ету талабы, оқытудың интерактивтілігі талабы, оқытудың бейімділігін ... ету ... оқу ... ... - ... жүйелілігі мен құрылымдық-функционалдық байланыстылығы талап - тарын, оқытудың дидактикалық циклының бүтіндігі мен үздіксіздігін қамтамасыз ету, оқу ақпаратын компьютерлік бейнелеу мүмкіндіктерін ... - ... ... ... ... [59, 16б.]. ... ... қойылатын талаптар.ОӘК-нің контенті үш деңгейлі семантикалық оқыту бірліктеріне бөліну керек: 1 - модульдер, 2 - ... 3 - ... ... ... элементтері болып теориялық материал, мысал - дар, тапсырмалар, сұрақ-жауаптар және тестілер есептеледі, ал мiндеттi емес элементтерге оқыту ақпаратын меңгеру, түсіну және еске ... ... ... және ... тығыздықты қамтамасыз ететін анықтамалық, графика, аудио және видео жатады.
Теориялық материал таңдап алынған оқу ... ... ... ... ... ... және ... болатын көкейкесті ақпа - ратты қамтуы тиіс және бұрын өткен сабақта қабылданған ... ... ... оқу, ... ... және ... бақылау үшін жеткілікті болуы керек. Теорияда мәтіндердің астын сызу және түсін өзгерту сияқты арнаулы дидактикалық құралдарды қолдану керек.
Мысалдар теорияның жеке ... ... ... орындау, есептi шешу, сұрақтарға жауаптар тағайындау және т.б. түрiнде детальды талдауын қамтамасыз етуi ... ... ... үрдістер мен құбылыстарының iшкi байланысын анықтауға, олардың әртүрлi ... ... ... ... - ... ... зерттеуге және жаттығуларды орындау мен есептердi шешудегi практикалық машықтарын қалыптастыруға бағытталу керек.
Тесттер сұрақтар мен олардың ... ... ... ... ... ... ... таңдау кезiнде қарапайым табу әдiсiн қолданбау үшiн ... ... ... ... ... ... керек.
Тезаурус ОӘК-нің пән аймағына байланысты терминдер және қысқартулар сөздігін қамту керек [57, 17].
Функционалдық талаптар.Құрылатын ЭОӘК-нің ... ... ... ... ... ... білім беру стандартының және типтік оқу программаларының талаптарына толыққанды сәйкес келу керек. ЭОӘК құрамына сәйкес ... ... беру ... ... ... өз ... оқу үшін қажетті білім беру ресурстарының толық ... кіру ... ... ... принцип бойынша құрылуы тиіс, оған сәйкес әрбір модульдің құрамында бір пәнді меңгеруге қажетті ... беру ... ... ... жөн ... ... талаптар.ОӘК-де интерфейс көрнекті, түсінікті, бірмәнді болумен қатар, пайдаланушы қате іс-әрекеттер жібермеу үшін бүтін ОӘК-нің және оның жеке бөліктерінің ... ... ... ... ... ... болу ... [57].
ОӘК-нің рәсімделуі оқу материалын жеңіл меңгеру үшін қолайлы және ... ... ... ... жасауы керек. Мәтіндік материалдың көлемі оқушыны жалықтырмау үшін сөздердің саны шектеулі болу керек.
ОӘК-дегі түстер ақпаратты жақсы және ... ... ... - ... етуі тиіс және ... ... ... мен эстетикалық түрде ұсынылуына көмектесу керек. Қара фон ешқандай жағдайларда болмау керек. Шрифтің түсін стандартты ... ... ... ... қылып жасау керек.
Ашық ортада шығарылған ОӘК-дер үшін ... ... және ... ... саны ... болу ... ... олар компью - тер - дің жадында көп орын алады және оларды алу кезінде желідегі компью - тер - лердің ... ... ... жылдамдығы кризистік параметр болып табылады.
3.3 Электрондық оқу құралдарының ерекшеліктері
Электрондық оқу басылымы (ЭОБ) - бұл ... оқу ... ... мен ... ... ... бірікті - ретін жаңа буын әдебиеті. Тасушылардың әртүрлілігімен қатар, электрондық оқу құралының типографиялық тәсілмен даярланған оқу ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету;
* интерактивтіліктің жоғары деңгейі;
* әрбір студентке жеке ... ... ... ... ... кіріс - тіру бір уақытта ақпараттың әркелкі түрлерін тасымалдауға мүмкіндік береді. Әдетте ол ... ... ... ... және ... тіркестіруді білдіреді [18].
ЭОБ-да көптеген процестер мен ... даму ... ... ... 2 ... 3 ... ... түрінде бейнеленуі мүмкін, бұл суреттелетін объектілердің табиғилығы сезімін тудырады. ... ... ... ... ... ... ... кері байланысты орнатуға мүмкіндік береді.
ЭОӘК-дерді пайдаланудың сөзсіз артықшылықтарына қарамастан, ол ... ... шет ... оқытуда кепілді түрде жоғары нәтижелерді қамтамасыз етпейді [8, 147-149 б.] .
Осындай жағдайдың қалыптасуының негізгі ... оқу ... ... ... құрушы ұжымына көп жағдайда педагогика және психология, медицина, эргономика және т.с.с. салалардың мамандары кірмейді.
Электрондық оқу ... ... оқу ... ... - тыр - ған - дағы ... мен кемшіліктері 3.2кестеде көрсетілген.
3.2кесте - Электрондық оқу құралдарының артықшылықтары мен кемшіліктері
Артықшылықтары
Кемшіліктері
* Материалды меңгеру ... ... ... сабақтар кестесіне) байланысты болмайды.
* Оқу құралының бір бөлігінен екіншісіне өтуге мүмкіндік беретін гиперсілтемелерді қолдану.
* Тақырыптың ... қиын ... ... ... ... ... ... хабарларды пайдаланады.
* Бағдарламаны меңгеруге арналған тест сұрақтарымен қамтамасыз етілген.
* Көрнекілік құралдарға деген мұқтаж - дықты азайтады.
* Мүғалім әр оқушымен дербес, жеке ... ... ... туғы - зады.
* Зерттеушілік қабілеті бар тұлға қалыптасады.
* Ақпарттың үлкен көлемдерін сақтау жеңілдігі (CD-дискідегі анықтамалық ақпарат бірнеше том ... ... аз орын ... ... ... ақпа - рат - пен ... ... ерекшеліктеріне байланысты туындайтын кеміліктер (экран - нан оқу қағаз бетінен ... ... ... - ... көру мүше - ... ... тыс ... алып келеді).
* Психология-педагогикалық талаптардың ескерілмеуі.
* Пәнаралық байланыстың аздығы.
* ... жеке ... ден - сау - - лық ... ... Компьютердің графикалық мүмкін - шілігі - нің қолданылуының нашар - лығы және әлсіздігі.
* Оқушының тіл мәдениетінің төмен - деуі, ... түсе ... ... ... бірыңғай таңдау.
* Оқып үйренудегі мамандану еске - ріл - меген. -
Мұндай мамандарды даярлау педогог қызметкерлерден жоғары ... мен ... ... ... ... Оған оқытушыларды даярлау және қайта даярлау жолымен біліктілікті жоғарылату арқылы немесе өз бетімен оқу арқылы қол жеткізуге болады. Тікелей ... ... ... ... ... ... іскерлік ойындарды, нақты жағдайларды талдауды, үлгілеуші жаттығулар әдісін ... ... ... ... Республикасы жоғары оқу орындарында оқтудың кредиттік технологиясын енгізу студенттермен, оқытушылармен, мамандармен ... - ... ... ... ... ... және халықаралық еңбек нарығында олар - дың сұранысқа ие болуына қажетті шарттарды қанағаттандыратын бірыңғай халықаралық өзара сынақ жүйесін құру ... ... ... беру жүйелерін реформалаудағы әлемдік тенденцияларына байланысты орындалады. ... ... ... ҚР ... ... беру бағдарламасының халықаралық расталуына, жоғары оқу орындарының әлемдік деңгейге шығуына ықпал етеді [19].
Жаңа білім беру технологияларына ... ... ... ... ... ... оқу жоспарлары мен бағдарламаларының жаңа буынын, жоғары білімді маманның сапалық жағынан өзгеше мінездемелерін қалып - ... ... ... ... ... енгізу білім беруге көзқарасты түбегейлі өзгертеді. Енді оқытушы тек білім бермейді, ол негізінен қалай оқу, ... ... ... біліктер мен дағдыларды игеру және оларды өз бетімен ... ... ... ... ... ... ... байланысты студенттің өзіндік жұмысының маңызы артады, оқыту сапасына қойылатын талаптар өседі, оқыту демократиялық сипат алып, оқытудың ... және ... ... тең қол ... ... етіледі.
Кредиттік технологияның негізі еуропалық стандарттың ортақ бірлігі ретінде академиялық білім беру кредиттерін құру болып табылады. Кредит - бұл ... оқу ... ... ... ... сөзі латын тілінен аударғанда деген мағынаны білдіреді. Қазақстандық ... ... ... ... ... беру ... негізделген, ол студенттердің өз бетімен оқуын, білімге талпынуын, таңдалған мамандық бойынша белгілі дағдыларды меңгеруді талап етеді [40, 56 ... ... ... ... оқу ... бекіту аясында білім беру траекториясының таңдамалылығына сүйенеді. Оның әмбебаптығы пәндер ... ... ... жеке ... және ... ... толықтыратын және тереңдететін элективтік курс - тарды таңдауда көрініс табады. Жақсы оқыған жағдайда студентке кредиттерді мерзімінен бұрын тапсырып, курстан курқа ... ... ... Тағы бір жаңашылдық - GPA (үлгерімнің орташа бағасы) және А-дан F-қа дейінгі ... ... ... ... ... ... оқыту технологиясының артықшылықтары:
* мамандарды әлемдік стандарттар деңгейінде даярлау мүмкіндігі;
* оқу ... ... ... ... ... және ... ... тиімді арақатынасын бекіту;
* студентте өз бетімен білім алу және өзін-өзі дамыту қабілетін қалыптастыру;
* ... өз ... ... ... білім алуға деген қажеттіліктер мен дағдыларды дамыту;
* кредиттер мен дипломдарды өзара растау, студенттерді бірігіп ... ... ... оқу ... кешенді жобалау және құру
Электрондық оқытудың әртүрлі техникалық формаларына тоқталып өтейік [40, 25 б.].
Аудиографика. Бұл мәліметтерді жіберудің таржолақты ... ... ... ... және ... ақпаратты жөнелтудің аралас тәсілі. Мұндай арналар ретінде стандартты аналогтық немесе цифрлық телефон желілері алынуы мүмкін. Графикалық ақпарат ... ... ... ... ... және ... тақталардың көмегімен жіберіледі. Дауыстық байланыс микрофондар мен дыбыс жаңғыртқыштар арқылы орындалады. Факсимильді аппараттар тесттер өткізу үшін және мәтіндік оқу ... ... үшін ... ... ... ... аналогтыққа қарағанда цифрлық ТВ мәліметтерді жіберу арналарын әлдеқайда үнемді ... Осы ... ... сай ... ТВ-ң ... арналарын қолдану - тым шығынды. ... ... ... ... ... ауыстыру - жақын уақытта шешілетін мәселе. Цифрлық видео аудио- және бейнеақпаратты кіріктірілген сервистік телефон желілері (Integrated Services Digital Network - ISDN) деп ... ... ... арналары арқылы жіберуге мүмкіндік береді. Цифрлық теледидарды қолдану үшін компьютер желіге қосылу адаптерімен, бейнекамерамен, микрофонмен жабдықталады.
Телеконференциялар (teleconferencing). Бұл екі және одан да көп ... тобы ... ... ... үшін ... байланыс арналарын пайдалану үрдісі. Телеконференция процесінде дыбыс, бейне және/немесе компьютерлік мәліметтер жіберіледі. Жөнелтілетін хабарламаға оның барлық қатысушылары қол ... ... ... ... ... ... ... әңгімелесуді еске салады.
Аудиоконференциялар - конференцияға қатысушылардың дауыстық ком - му - тациясы орындалатын телеконференциялардың бір түрі. ... - ... ... ... ... теле - ... бір түрі .
Екіжақты видео (two-way video). Осы жүйелер физикалық түрде әртүрлі жерде орналасқан оқытушылар мен студенттерді бір виртуалды класта ... - ... ... арналары ретінде ISDN цифрлық телефон арналары немесе оптикалық ... ... ... ... қатар, спутниктік жүйелер қолданылуы мүмкін. Бейнесигналды аналогтықтан цифрлыққа және керісінше түрлендіру үшін кодер (coder)/декодер (decoder) - CODEC ... - ны - ... Осы ... ... ... ... орны камерамен, микрофонмен және монитормен жабдықталған.
Біржақты ... (one-way ... кері ... бар ... ... дауыстық байланыс бойынша студенттердің оқытушымен және өзара әңгімелесу мүмкіндігімен толықтырылған "әдеттегі" теледидарды қолдану нұсқасын білдіреді. ... ... ... ... ... ... ... мұндай жүйелер басқаруы шектелген теледидарлық жүйе (Instructional Television Fixed Service - ITFS) мен ... ТВ ... ... Көру кезінде студенттер телефон немесе факс арқылы сұрақтар қоя алады. Оқытушының жауаптары теледидар бойынша көрсетіледі.
Спутниктік ТВ (satellite TV).Бұл ... бір ... ... ... ... ... ... әдісі. Программа радиосигналға түрлен - діріледі, күшейтіледі және ... ... ... өз орбитасының табиғаты бойынша кеңістікте қозғалмайтын спутникке жіберіледі. Радиосигнал спутникпен қабылданады және ... ... ... ... ... - ... Жерде сигнал спутниктік тарелкалармен қабылданады. Жабдық - тар - дың құны ... бұл ... ... ... ... ...
WebTV.Интернет-технология мен дәстүрлі теледидарды түйістіретін және интерактивті ... ... ... ... ... Екі бағытты бөліп қарастырады: теледидарды WWW және электрондық поштамен жұмыс үшін дамыту және компьютерді телебағдарламаларды қабылдау мен ... ... ... мен ... жабдықтамамен жабдықтау [30, 31].
Интернетте орналастырылған электрондық оқыту құралдары.Интернеттің қарыштап дамуы жоғарыда аталған жүйелердің кез ... ... ғана ... ... ресурстардың үлкен көлемін қолдану мен нәтижелі іздеу жүйесінің көмегімен ... жаңа ... ... ... ... ... Бұл ... даму мүмкіндіктері барынша үлкен және арзан электрондық оқыту құралына айналдырады. Электрондық курстарды құру мен өткізу арнайы ... ... ... құрылғыларды талап етпейді.
Интернетке негізделген қашықтан білім берудің синхронды жүйелері: телеконференциялар, IRC, MOO, MUD, ICQ.
Телеконференциялар (Usenet, NetMeeting).Телеконференцияларда Интер - ... ... және ... қолданушылары қатыса алады. Конференцияға оның адресін теріп, оған қосылу арқылы қатысуға болады. Компьютерлер экранында конференцияның ... ... ... мен жауаптары көрсетіледі. Хабарландыру тақталарындағыдай, мұнда да ... ... ... ... ... оны ... ... шығуға болады. Әрбір конференцияда оның тақырыбы бұзылмауын және әдептің сақталуын қадағалайтын координатор болады.
MOO(ағ. Multi-user Object Oriented - ... ... ... - ... ... ... Интернет арқылы байланысты қамтамасыз ететін орта. MOO көмегімен сіздің компьютер виртуалды бөлмелер (virtual rooms) имитацияланатын алыстатылған негізгі (host) ... ... ... ... ... дәл сізбен бір негізгі машинаға және бір уақытта қосылған адамдармен кездескендей боласыз. MOO ... вир - ... ... құру мүмкіндігі.
MUD (ағ. Multi User Domain - ... ... MOO-ға өте ... MUD қоршауы LCP программалау тілінің көмегімен құрылады. MUD көмегімен жеке кездесулермен қатар, топтық кездесулерді де ұйымдастыруға болады. MUD ... ... - жеке ... ... кіші-гірім хабарламаларды және бұқаралық талқылауға арналған хабарламалар бюллетенін қамтамасыз етеді. Сонымен қатар, MUD жағдайлық модельдерді құруға мүмкіндік береді.
IRC (ағ. ... Relay Chat - деп ... ... Бұл жүздеген қолданушыларға нақты уақытта қысқа мәтіндік хабарламаларды жіберуге және ... ... ... ... ... жабдықтау. Барлық хабарламалар мен олардың авторларының координаталары экранда көрсетіледі. IRC қолданушыларға әрбір жеке үшін ... ... ... ... ... ... "I seek you", яғни "Мен сені ... жүрмін" деп естіледі. Бұл Интернет желісінде қысқа хабарламалармен жедел алмасу қызметі; интернет-пейджер программасы. Программаны орнатып, оны ICQ ... - ... ... серверінде тіркеуден кейін қолда - нушы жеке идентификациялық номер - UIN ... Осы ... ... жүйе ... ... идентификациялайды. Әр қолданушы жеке тізіміне басқа қолданушыларды қоса алады, сонда программа олардың Интернетке кіру сәтін хабаралап отырады. ICQ ... ... ... және ... ... жіберуге, файлдармен алмасуға және чаттарға қатысуға мүмкіндік береді.
Telnet. Бұл қолданушы компьютері Интернет желісі арқылы басқа компьютер үшін ... ... ... ... ... бұл ... желісінің қолданушыларына өздерінің хост-компьютерлерінен өзгеше компью - тер - ... ... (Telnet ... және ... ... олар ... компьютерінде орналасқандай пайдалануға мүмкіндік беретін команда және программа (Telnet клиенті).
Интернет-технологияларға негізделген қашықтан оқытудың асинхронды жүйелері: WWW, FTP, E-mail, ... Forum.
WWW (ағ. World Wide Web - ... тор). ... дәл осы сер - ви - ... ... ... даму ... бастады. Осы сервистің негізінде http хаттамасы және HTML гипермәтіндерді жазу тілі жатыр. WWW сервисі электрондық оқу курстарын құруға ... ... ... және бұл үшін ... ... аса ... құрылғылар қажет емес. Осы заманғы прогаммалық жабдықтау электрондық курстарды программа - лау - шы - ... қаты - ... ... ... ... береді. Курсты өткізуді барынша автоматтандыруға болады. Курсты іске асыру Интернетке қосылған дербес компьютерде MS Internet Explorer және Netscape ... ... ... ... ... ... ... картамен және аккустикалық жүйемен, микрофонмен және кейбір жағдайларда бейне - камерамен жабдықталғаны дұрыс.
WWW ... ... ... етеді: мәтіндік және графикалық ақпаратты орындау, дыбысты (сапасы бойынша аудио CD-мен тең MPEG форматындағы музыкалық ... да), ... ... имитация - лық модельдерді орындау, автоматты тәртіпте тестілеуді жүргізу, дауыстық және бейнебайланысты (интернет-телефония) қамтамасыз ету.
FTP (ағ. File Transfer Protocol - ... ... ... ... беру ... ... ... ие болады. FTP-серверлерде көрнекі құралдарды: бейнефильмдерді, графикалық бейнелерді, программалық үлгілерді, құжаттаманы ... PDF ... ... үлкен файлдар орналасады. Осы файлдарды жүктеу үшін студентке қосымша ... ... ... емес - ... ... ... автоматты түрде іске қосылатын FTP-клиенттер бар. FTP-серверлерде оқу құралы ... ... ... ... үлкен мөлшерін орналастыруға болады.
IP-телефония (ағ. IP-phone). Интернет немесе кез келген басқа IP-желіні халықаралық, қалааралық телефон ... ... ... мен ... және ... ... ... факстарды жіберу құралдары ретінде қолдануға мүмкіндік береді. Ол үшін дыбысты цифрлік түрге ауыстыру керек және оны ... ... ... ... керек.
Электрондық пошта (E-mail). Электрондық пошта арқылы күнделікті 20 млн.-нан астам адам сұхбаттасады. Электрондық пошта арқылы ... ... ... ... ... жіберуге болады.
Алғашқы электрондық курстар толығымен материалдар мен тапсырманы e-mail арқылы ... ... ... ... ... ... e-mail арқылы кері жөнелткен.
Жаппай тарату тізімдері (Listservs). Бұл қызығушылық бойынша біріккен топ ішінде электрондық ... ... ... ... - ған пакет. Топтың әрбір қатысушысы жаппай тарату адресіне хабарлама жібере алады, осы ... ... ... ... ... Жаппай тарату тізімінде пікірталас жүргізілетін тақырып болады.
Forum. Бұл - сайтта әңгіме жүргізу құралы, талқылауды қарастыратын, ... ... ... ... оқу ... ... Форумдағы хабарламалар пошталық хабарламаларға ұқсас - олардың әрқайсысының авторы, тақырыбы және мазмұны бар. Бірақ ... ... ... үшін қосымша программа қажет емес - жай ғана сайтта сәйкес форманы толтыру керек. Форумдағы хабарламалар тредтерге (ағ. thread - жіп) ... ... ... форумға жіберілген хабарламалар шексіз ұзақ уақыт сақталуы мүмкін, жауап та сұрақ қойылған күні берілуі міндетті емес.
Блог(қысқ. web log - ... ... ... белгілі тақырыпқа журнал түрінде құрастырылған хронологиялық ұйымдастырылған жазбаларды құруға мүмкіндік беретін технология. Бұл жазбалар белгілі уақыт өткен сайын бір ... ... ... ... ... ... ... Әдетте блог оқырмандары ертеректегі комментарийлерді өзгертпей-ақ, жаңаларын қоса алады, бұл көзқарастар мен пікірлердің ... ... ... ... ... Қатысушыларға қарапайым мәтіндер түрінде тұжырым жасауға мүмкіндік беретін форумдармен салыстырғанда, блогтар кірістірілген гиперсілтемелердің, суреттердің болуымен және өзінің жеке ... ... ... ... ... ... ... ). Бірнеше автор online тәртібінде контентті жылдам құру немесе өзгерту үшін бірге жиналатын вебсайт құру ... ... ... қызмет көрсететін компания оның сарапшылары қиын мәселелерді талқылап, осы ұжымдық пікірлердің жемісін басқа ... ... ... ... ... ету үшін ... қолданады. Осы технологияның негізінде Wikipedia коллаборативті энциклопедиясы құрылды және пайдаланылуда. Wiki-Wiki қолданушыға контентті ұсынушыдан тәуелді болмай, қолданушы үшін не ... және ... ... оның ... анықтауға мүмкіндік береді.
Оқу мақсатындағы негізгі электрондық құралдардың материалдың берілу әдісі мен форматына тәуелділігі 3.3кестеде көрсетілген.
Осы ... ... беру ... ... ... беру ... - логияларын қолданғанда жоғарыда аталған дәстүрлі оқыту формаларының өз ерекшеліктері бар [30, 31].
3.3кесте - Оқу ... ... ... ... әдісі
Электрондық коммуникация құралы
Материал форматы
Дәріс
E-mail, форум, WWW, DVD, CD-ROM, NetMeeting
Мәтін, гипермәтін, аудио-, бейне-, мультимедиа-материал, бейнекон - ферен - ... ... чат, IP - ... ... ... ... беру
E-mail, чат,форум, ICQ, NetMeeting
Мәтін, аудио-, бейнематериал
Семинар
Форум, NetMeeting
Мәтін, аудио-, бейнеконференция
Жоба
E-mail, WWW, блогтар, форум, Wiki-Wiki, NetMeeting
Мәтін, ... ... ... ... CD-ROM, NetMeeting
Диаграммалар, схемалар, гипермәтіндер, жаттықтырушылар
Іскерлік ойын
Чат, NetMeeting, ICQ
Мәтін, схемалар, ... ... ... CD-ROM, E-mail, Meeting ... ... формулалар, аудио-, бейнематериал
Электрондық оқу-әдістемелік кешендерді жобалау. Ақпараттық-педагогикалық технологияны құрудың негізі ретінде қарастырылатын ... ... ... ... ... ... тұрады:
* оқыту мақсаттарын анықтау;
* компьютерлендірілген оқыту мазмұнын контекстілік оқыту ... ... ... ... оқу қызметінің түрлерін таңдау;
* контекстілік оқытудың педагогикалық программалық құралдарын ... ... ... ... ... оқытудың әдістерін жобалау;
* компьютерлендірілген контекстілік оқытудың қосымша құралдарын құру;
* контекстілік оқытудың рейтингтік бақылау жүйесін ... ... ... ... шарттары [46]:
* компьютерлендірілген оқытудың мазмұнын маманның қызметтік ... ... ... ... ... ... құру;
* ақпараттық-педагогикалық технологияларды негізгі технологиялар ретінде ... ... ... мазмұнын үлгілеуші оқыту әдістерін пайдалану;
* мамандықтың мемлекеттік ... беру ... ... ... ... жалпы үлгісі негізінде оқытушының консультант және сарапшы қызметін атқара отырып, оқу үрдісін жобалауы.
Осыған қарамастан, жоғары маманданған қызметкерлерді ... жүйе - ... ... мен ... ... ... осы заманғы білім беру технологияларын қолдану болып табылады, олар ... жаңа ... ... ... ... ... беру ... да жинақтайды. Компьютерлік оқытудың мүмкіндіктерін пайдалану танымдық қызметтің қолданылатын түрлерінің және студенттің алатын білімдері мен бейім - діліктерінің ... ... ... ... ... айдан анық.
Электрондық оқу құралын құру принциптері.ОӘК құру ... ... ... ... алу ... [33]:
* ... принципі:материалды көлемі бойынша ең кіші, бірақ мазмұны бойынша тұйықталған ... ... ... ...
* ... принципі:ОӘК құрамына қойылатын талаптарда көрсетілген барлық құрылымдық бөліктер қамтылу керек.
* Көрнекілік принципі:әрбір модуль ... аз ... ... мен жаңа ... ... мен әдістерді түсіну мен есте сақтауды жеңілдететін көрнекіліктерден тұратын кадрлар коллекциясын құру ... ... ... ... кез ... ... ... өту таңдауы болатындай әрбір модуль басқа модульдермен гипермәтіндік сілтемелер арқылы байланысуы керек.
* Реттеу ... ... ... өзі басқарады, экранға мысалдардың кез келген санын шығара алады, өзіне қажетті ... ... шеше ... ... ... бақылау сұрақтарына жауап беру мен лабораториялық жұмыстарды орындау арқылы ... ... ... Бейімділік принципі:ОӘК әрбір жеке қолданушының қажеттілігіне қарай бейімделу керек, оқу ... ... мен ... ... ... ... ... қолданушы қажеттілігне қарай қосымша графикалық көмекті және есептердің шешімін шақыра алады.
* Жинақталу принципі:ОӘК оны жаңа тараулармен және тақырыптармен кеңейтуге және ... ... ... ... керек.
Электрондық оқу-әдістемелік кешенді құру технологиясының кезеңдері:
* ОӘК құрудың мақсаты мен міндеттерін анықтау.
* ОӘК құрылымын ...
* ОӘК ... мен ... ... ... ...
* ОӘК жеке құрылымдарының сценарийлерін әзірлеу.
* Программалау.
* Сынақтан өткізу.
* Сынақ нәтижелері бойынша оқу-әдістемелік кешен мазмұнын түзету.
* Қолданушыға ... ... ... әзірлеу.
1. Оқу-әдістемелік кешенді құрудың мақсаты мен міндеттерін анықтау.ОӘК ... ... ... ... мақсаттар мен міндеттер болып табылады, оларға жету және шешу үшін ақпараттық техно - ло - гиялар ... ... ... байланысты ОӘК типтері келесідей болу мүмкін:
* пәндік-бағытталған;
* нақты курста жалпы білім беру циклының жеке пәндерін оқытуға арналған;
* білім беру ... ... жеке ... оқытуға арналған пәндік-бағытталған ОӘК;
* анықтамалық оқу материалы бар пәндік-бағытталған электрондық ... ... ... электрондық автомттандырылған жүйелері.
2. ОӘК құрылымын қалыптастыру.Жалпы түсінікте құрылым ( лат. struktura - ... ... рет) - ... ... қамтамасыз ететін тұрақты байланыстар тізімі. Осы анықтамаға сүйенсек, ОӘК құруда алдымен оның құрылымын, оқу материалының орналасу ... ... ... ... ... ... ОӘК-нің негізгі тірек нүктесін таңдау керек. ОӘК барлық ... ... ... ... мерзімде меңгеруге және білімдерін өздері тексеруге мүмкіндік береді.
ОӘК-нің барлық құрылымдық бірліктері мен ... ... ... ... олар ... ... қоршауда орналасады. ОӘК-нің көрсетілген тарауларындағы әрбір компонентке қолданушы кез келген басқа тараудан қол жеткізе алады.
3. ОӘК тараулары мен ... ... ... ... - тас - - ... ОӘК ... ... ұғым білім беру мазмұны түсінігінің бір бөлігі болып табылады, білім беру мазмұны түсінігінің өзі студенттің ойлау қабілетінің дамуын ... ... ... мен ... ... білдіреді.
Жеке тақырыптардың мазмұнын қалыптастыру кезінде оқу материалын келесі сипаттамаларына байланысты деңгейлерге бөлу керек:
* қабылдау ... ... ... ... ... деңгейінің күрделілігі бойынша;
Ол үшін:
* оқу материалының негізін бөліп алу керек,
* оқу материалын меңгеруде қосалқы ақпаратты ... оқу ... ... ... байланыстарды бөліп алу,
* әр тақырып бойынша практикалық әрдеңгейлік ... ... ... ... ... оқиғаларға көрнекіліктерді, графиктерді, анимациялық және бейнефрагменттерді таңдау қажет.
4. ОӘК жеке ... ... ... ... ... ... ... көп жағдайда студенттердің танымдық қызметін белсенділендіру құралы, оқытушының ... ... ... ... - ... ол оқытуда студенттердің назарын өзіне аударуы мүмкін, олардың ойлауын белсенділендіретін түйіндерді бөліп алуға мүмкіндік береді.
ОӘК сценариі - бұл оқу ... мен оның ... ... әртүрлі деңгей мен мақсаттағы программалық құрылымдар ішінде кадрлық жіктелуі.
Процессуалдық бөлік құрамына мағыналық бөлікті ашу және ... үшін ... ... ... ... ... тұрады.
Әртүрлі деңгейдегі программалық құрылымдар - бұл мультимедиялық технологиялардың компоненттері: ... ... ... ... және ... Осы ... ... мақсаттық сипатта болады: көру және эмоция - лық есті белсенділендіруге арналған, танымдық қызығушылықты дамыту үшін, оқу ... ...
5. ... ... ... курс маманы, программисттер, программист-дизайнерлер, психолог. Бұл жұмыс болашақ ОӘК кадрларының негізгі шаблондарын құрудан ... олар ... ... ... ... онда танымдық материалды орналастыру, оны суретпен, анимациямен, графикпен және т.с.с. толықтыру. Басқа түрінде тапсыр - ... ... ... ... шаблоны бар. Негізгі кадрлар шаблондарын құрғаннан кейін программалау үрдісі жеңілдейді.
6. Сынақтан өткізу.ОӘк құрылғаннан кейін онымен оқытушылар жұмыс ... ... ... ... еді. Ол ... ... ... кейіннен біліктілікті арттыру институттарында орындалады. Осындай адам - дар - дың ОӘК ... ... ... үшін өте ... ... есепке алады, олардың негізінде курсқа түзетулер енгізеді. Солай бола тұра, ... оқу ... ... оқу ... ... сынақтан өткізу керек. Пайдалану кезінде құрастырушылар назарынан тыс қалған жеке қателер, ыңғайсыздықтар табылады.
7. Сынақ нәтижесі бойынша түзету.Сынақ ... ... ОӘК ... ... орындалады. Бұл жұмыс ОӘК-нің құрылымына да, тапсырмалармен жұмыста жауаптардың қате немесе дәл болмауына да ...
8. ... ... ... құралды әзірлеу. ОӘК құру жөніндегі жұмыстарды оқытушыға арналған әдістемелік құралды әзірлеу тәмамдайды. Ол келесі ... ... ... жеке программалық модульдердің мазмұны; әр тақырыпты оқудан кейін берілетін тапсырмалар, тесттер; ... ... ... жері ... тақырыптық жоспарлау; ОӘК-мен жұмыс істеуге арналған нұсқаулар; ОӘК-ді орнатуға арналған компьютердің ... ... ... электрондық тасушыға жазылуы мүмкін немесе қағаз түрінде басып шығарылуы мүмкін [34, 35].
Электрондық оқу-әдістемелік кешенді құру тәсілдері:
ОӘК-нің ... ... ... ... (анимация, дыбыс, бейне) бар ОӘК. Құрылуы ең қиын, бірақ ең нәтижелі.
Интерактивті тесттер мен тапсырмалармен толықтырылған ОӘК. Интерактивті бөлік ретінде өзін-өзі ... ... ... виртуалды лабораториялық жұмыстар, тренажерлар алынады.
Бірінші нұсқа негізінде гипермәтіндік технологияны ... ... ... ... ... ... бар, құрылымдалған, оқу материалының әртүрлі бөліктеріне сілтемелермен жабдықталған.
Барлық материалдар мәтіндік файлдар болып табылады. Программа; дәрістер; емтихан сұрақтары; есеп ... ... ... лабораториялық жұмыстар және т.б.
ЭОӘК нұсқаларына байланысты оларды оларды құруда пайдаланылатын құралдар да әртүрлі болып келеді. ... ... ... ... екі ... тәсілі бар:
* Кешендерді кең таралған WWW-технологиялардың көмегімен құру. Бұл оқу құралдары ішіне көрнекіліктер кірістірілген, ... ... ... ... ... бар ... ұйымдасқан гипермәтін түрінде құрылады. Егер бұл әдістемелік тиімді болса, дыбыс, анимация, бейнефильмдер, компьютерлік үлгілер қосылады. ... ... құру ... ... ... ... білуді, уақыт пен құралдардың үлкен шығындарын талап етеді, сондықтан осындай ... көп ... ... қиындық тудырады, әрбір оқу құралы қайталанбас болады. Осындай оқу құралдары студенттердің компьютерде және жергілікті ... ... ... ... ...
* Оқу ... ... қоршау көмегімен құру. Мұндай тәсілдің артықшылығы: "бос" қоршауды мәтіндік және графикалық материалдармен, мәтіндік бақылау ... ... ... ... мерзімде ЭОҚ-ң үлкен көлемін құрастыру. Осындай оқу құралдары ауқымды желіде орналастыруға жарамды.
Электрондық оқу құралын жобалау және құру ... ... ... ... ... ескеру.Мұнда Web-беттер құрушаларға негізгі қауіп - Netscape және Microsoft фирмаларының кең тараған екі браузер типі көп ... бір ... ... орындайды. Осыған байланысты қандай да бір фирма ұсынған HTML специфи - кация - лары - ның ... ... олар ... ... ... ... абай болу керек. Қазіргі кезде Netscape Communicator және Microsoft Internet Explorer соңғы нұсқаларының таратылуына байланысты браузерлер мүмкін - діктері арасындағы ... ... HTML ... соңғы специфика - ция - сында "фирмалық" кеңейтілулердің көбісі ескерілгеніне қарамастан, айырма - шы - лық әлі де ... [37]. ... ... ... ... мазмұнынан-ақ сіздің Web-бетінізге кірушілер сіздің серверіңізбен байланысудың қандай арналарын қолданатынын анықтау қиын ... ... ... ... ... ... бар, сондықтан олар беттің жүктелу уақытына көп көңіл аудармайды. Бірақ сіз өз парағыңызда ... ... кең ... күтетін болсаңыз, олар үшін енудің негізгі әдісі телефон арналары ... ... ... ... ... ... ... телефон арналары жоқ, провайдерлердің бөлінген арналардың өткізгіштігінің жеткіліксіздігі де өз шектеулерін қояды.
Көптеген ... ... өз ... ұзақ ... ... ... Оларға скрипттер немесе анимациялық суреттер жатады. Мұндай бетке кіруші оның жүктелуін күтпей-ақ, басқа ресурсқа ауысып кетуі ықтимал.
Бет өлшемі.Президент Вудро ... жиі ... ... ... сіз ... ... оқылуын қаласаңыз, оны жарты беттен артық жазбаңыз". Бұл кеңес бүгінгі күнде де ... ... ... ... ... ... ... қарастыра алатын беттер жақсы қабылданады.
Бүтін мәтіндерді, мысалы, мақалаларды бетке толығымен орналастырған дұрыс болар. Бұл жағдайда мақала бөлшектенген ... ... ... ... және ... қажет мәтінді бір файл түрінде сақтай алады.
Суреттерді қолдану.Әдетте, суреттер Web-парақтарға толықтық сипат береді, қолданушыларды еліктіреді және бетті ... ... ... ... ұзақ уақыт жүктеледі. Әсіресе, сурет сілтеме ретінде қолданылғанда бұл адам ... ... Бұл ... ... ... ... ... жеңілдетуге болады, сондықтан негізгі кемшілік беттегі графиканың шамадан тыс көп болуында.
Суреттерді қолдануда негізгі ... ... ... ... ... ... суреттердің жалпы көлемін 40-50 Кбит-пен шектеуге тырысу керек. Бір сурет ... 30 ... ... ... ... ... ... Web-беттердің иелері өз беттерінде MIDI форматындағы музыкалық ... ... ... сайт құрушылар әртүрлі мультимедиялық кірістірулерді құру үшін арнайы ... ал ... үшін ... ... ... ... ететін технологиялармен жұмыс істейді. Real Audio форматында дыбысты пайдалану немесе Shockwave технологиясымен құрылған мультимедиялық ... - ша - ... ... ... жоғары, алайда оларды қолдану қосылу жылдамдығына үлкен талаптар қояды және жүктелу уақыты бойынша өте ұзаққа созылады [37, 38].
Электрондық оқу ... ... және ... ... та, ашық та ... ... мүмкіндігіне ие болу керек. ЭОӘК жабық ортада жылжымалы ақпаратты тасушыларда орналасуы және жеке ... ... ... ... компьютерлік желіде орындалушы программалар сияқты жұмыс істеу мүмкіндігіне ие болу керек [29, 35]. ЭОӘК ашық ортада ауқымды ... ... ... және ... ... үшін ... қолданады (3.2сурет).
Қағаз түріндегі ақпарат тасушылар (оқулықтар, әдістемелік ... CD, ... ... орналастырылған оқу материалдары (оқулықтар, тесттер, байланыс құралдары)
3.2сурет - Электрондық оқу құралын тасымалдау тәсілдері
"С, С#, ... ... ... оқу-әдістемелік кешендерді құруда барлық талаптар ескерілген, кешен барлық құру принциптеріне жауап береді.
"C, C# , JAVA-технологиялар" пәндерінен ... ... құры - лы - мы мен ... сұлбасы.Оқу-әдістемелік кешеннің жалпы құрылымы. Өткен тарауларда атап көрсетілгендей, ЭОӘК-ді жобалау мен құрудың алғашқы сатыларында оны ... ... мен ... ... ... ... оның ... қалыптастыру қажет [34, 35].
Берілген жұмыстың I тарауында оқу-әдістемелік кешеннің құрамы мен құрылымына қойылатын талаптар сипатталды. Оқу-әдістемелік ... ... ... ... ... байланысты толықтыру немесе кейбір элементтерді біріктіру арқылы "C, C#, ... ... ... ... ... ... ... сурет.).
Жұмыс бағдарламасы
Типтік бағдарлама
Дәрістер
Лабораториялық жұмыстар
Өзіндік жұмыс
Тест
Басқару модулі
Оқыту модулі
Бақылаушы модуль
Глоссарий
Анықтама - -лық модуль
3.3сурет - "C, C#, ... ... ... ... ... ... C#, ... элективтік курс болып табылатындықтан, типтік бағдарламасы әзірленбеген, құрылымдық сұлбадағы типтік бағдарлама блогын алып тастауға болады, сонда оқу-әдістемелік кешеннің басқару ... тек ... ... ... ... барлық компонентттері бір-бірімен тікелей мағыналық байланыста болады. Оқу-әдістемелік кешеннің көрсетілген бөліктерінің ... ... ... ... ... ... бет ... жүзеге асырылады. Олардың кез келгеніне негізгі бетте ұйымдастырылған сілтемелер арқылы өтуге болады.
Оқу-әдістемелік кешеннің ішкі құрылымы. Оқу-әдістемелік кешеннің қарастырылған компоненттерінің ... ... ішкі ... ... ... ... Мысалы, жұмыс бағдарла - ма - сы - ның өзі курс сипатына, дәрістер, лабораториялық және өзіндік жұмыстар тақырыптарына, курстың ұзақтығына, ... ... т.б. ... ... ... ... ... оқу құралын ұйымдастыру талап - тарына байланысты әрбір мазмұны ... ... ... бірлік жеке бетке орналастырылуы тиіс. Осыған байланысты электрондық оқу-әдістемелік кешеннің ішкі құрылымын сұлба түрінде бөліп көрсетейік. ... ... ... ... ... 3.4суретте бейнеленеді. Жұмыс бағдарламасының элементтеріне аалдыңғы бөлімдерде сипаттама берілген болатын. ... ... ... ... тізімі
Бақылаулар кестесі
Бағалау жүйесі
Коллоквиум, емтихан сұрақтары
3.4 сурет - Жұмыс бағдарламасының құрылымдық сұлбасы
Өзіндік жұмыстар ... ... ... дәл ... ... бетінің сұлбасындай болады.
Оқыту модулінің беттері арасында ауысу модульдің негізгі беті (дәрістер беті, лабораториялық жұмыстар беті) арқылы және әр ... ... және ... ... батырмалар арқылы орындалады. Әрбір дәрістен (лабораториялық жұмыстан) одан бұрынғысына немесе келесісіне және мазмұн ... ... ... .Келесі 3.5суретте электрондық оқулықтың негізгі беті көрсетілген.
Оқулықта сонымен қатар қолданушының білімін тексеретін тест ... және ... ... ... ... ... бар. Оған гиперсілтемелер арқылы оңай, әрі жылдам кіруге болады.
+ Электрондық оқулықтарды жобалау, құру және қолданысқа жіберу бойынша экономикалық ... ... ... ... ... ... монитордан мәтінді оқуға арналған форматында жасалған. Оқулықтағы қаріптің түрі және көлемі максималды түрде оқу кезінде көзге ауырпалық түсірмейтіндей етіп және ... ... етіп ... ... кестеден ұсынылып отырған электрондық оқулық пен конкурент фирмалардың осы сала ... ... ... ... ... көре аласыздар( 3.4 кесте ).
3.5сурет - Көрнекі программалау тілдері пәнінен электрондық оқулықтың негізгі беті
Ұсынылып отырған электрондық ... ... ... ... ... және ... ... жоқ. Әр тараудағы гиперсілтемелер жүйесі қажет болған тарауға тікелей оңай өтуге мүмкіндік береді. Оқулық оқу процесінің нормативтеріне ... ... және ... ... ... ... курсты үйренуге кепілдік береді. Негізгі қолданушылары болып студенттер және оқытушылар ... ... ... ... ... еңбек сыйымдылығын есептеу. Электрондық оқулықтарды жасар алдында клиентің талаптары және критерии - лері ... және ... ... жасалған.
Төменде электрондық оқулықты құру бойынша жасалынатын жұмыстың тізімі берілген.:
+ Электрондық оқулықтар өнімдерінің нарығын талдау;
+ Компьтерлік желілер тақырыбына сәйкес өте ... ... ... және сол ... ... ... сипаттау;
+ Оқулықтың эскиздік жобасын ұйымдастыру;
+ тілдерін қолданып программасын жазу;
+ Артық ... және ... ... Бітірілген жобаны ұйымдастыру, кодтарды толықтыру;
+ Орфографиялық қателерді анықтау және жою;
+ Электрондық оқулықты қолданысқа дайындау және беру;
3.4кесте - Электрондық ... ... ... ... ... ... электрондық оқулық
Конкурент фирмасының электрондық оқулығы
Негізгі беттің бар болуы
Бар
Бар
Гиперсілтемелер арқылы бөлімдерді тарауға бөлу
Әр ... ағаш ... ... ... ... қарапайым гиперсілтемелер ұйымдастырылған
CSS қолданылуы
Бар
Жоқ
Клиент үшін өздері туралы қосымша ақпарат беру
Автор жайлы бет бар
Бар
беті
Өзін - өзі тексеру үшін тест және ... беті ... беті ... ... жақсы
Өте жақсы
Электрондық оқулықты жағарту мүмкіндігі
Интернет арқылы жаңарту мүмкіндігі бар
Жаңартуы бар CD-R дискісі арқылы жаңартуға
Жұмысты орындауға кеткенеңбек сыйымдылығы келесі 3.1 ... ... ... ... Tp - ... ... кеткенеңбек сыйымдылығы;
tmin - жұмысты орындауға ... ... ... - ... орындауға қажет максималды уақыт.
Минималды және максималды уақыт маманның квалификация дәрежесі, осы облыс бойынша оның біліміне және ... ... ... ... ... ... оқулық құру бойынша орындалған барлық жұмыстардың есептелген еңбек сыйымдылығы кесте түрінде көрсетілген. (3.5 кесте).
Электрондық оқулықты жасауға орта ... 130,4 ... ... ... ... 16 күн), минимальды уақыт бойынша 104 сағат және максималды уақыт 170 ...
3.5 ... - ... ... ... ... ... кестесі.
Жұмыстар этапы
Минимальды уақыт (сағ)
Максималды уақыт (сағ)
Кутілген уақыт (сағ)
Электрондық оқулықтар өнімдерінің нарығын талдау;
6
12
8,4
Компьтерлік ... ... ... өте ... ... анықтау және сол критериилерді сапалы түрде сипаттау;
5
12
7,8
Оқулықтың эскиздік жобасын ұйымдастыру;
7
10
8,2
тілдерін қолданып программасын ... ... және ... ... ... ... ... толықтыру;
11
17
13,4
Орфографиялық қателерді анықтау және жою;
12
24
16,8
Электрондық оқулықты қолданысқа дайындау және беру;
5
8
6,2
Қорытынды
104
170
130,4
Электрондық оқулықты құруға кеткен ... ... ... құру ... ... көрсетілген келесі материал - дар қолданылды.
Жобаны жүзеге ... үшін ... ... құру ... тездететін сәйкес бағдарламалық қамтамасыздандыруларды сатып алу қажет ... ... ... ... ... ... іске ... үшін, кітаптың сұлбасын, гиперсілтемелер жүйесін құру үшін ... А4 ... ақ ... қолданылды.
3.6 кесте - Материалдар
Материалдар
Саны, дана
1 данаға кеткен баға, тенге.
Суммасы, тенге.
Компакт дискілерCD-R
4
60
240
Adobe ... ... office ... ... Энергия
150кВт
14
2100
Итого
9
25034
25300
Жалақыға кеткен шығынды есептеу. Жоба бойынша 1 адам ... ... ол ... - ЭЕМ ... Ол негізгі программистің және дизайнердің қызметін атқарады.
Жұмыскерлердің жылдық жалақысының ... қоры ... және ... ... ... және ол келесі формуламен есептеледі:
ФОТ=Зосн+Здоп, ... - ... ... - ... ... ... Р - ... ... - бір ... орташа еңбекақысы, 50000 тенге.
Зосн = 1 * 50000 * 12= ... ... ... ... 10% құрайды және келесі формуламен есептеледі:
Здоп = 0,1* ... ... = 0,1 * 600000 = ... ... ... ... 600000 + 60000 =660000;
Енді әлеуметтік мұқтаждыққа бөліп шығаруды есептейміз:
11% * 660000 = ... ... ... ... құрудың негізгі ерекшілігі құрылғының тозуы болып табылады, салдары үлкен амортиза - ция - лық ... ... ... - ... ... өз ... тұра - тын физикалық және моральды тозудың қаржылай бағасы. Нарықтың шарт - та - рын - да ... ... ... ... ... маңызды ықпалын тигізеді, яғни аударымның өте үлкен үлесі кәсіпорынның шығынын ілгерілетеді, ал сәйкесінше, бәскеге түсе ... ... және ... көлемін азайтады.
Амортизация келесі формуламен есептеледі:
А=ОФ*Н100*FфFоб; (3.5)
мұндағы: ОФ - компьютердің ... құны (90000 ... - ... нормасы 10%;
Fф - құрылғының жұмыс істеуінің фактылықуақыты;
Fоб - құрылғының жұмыс істеуінің нақтыуақыты.
Құрылғының жұмыс істеуінің нақты уақыты ... ... ... ... q - ... саны (1 ... - ... есепке ала отырып есептелетін коэффициент, (0,9-0,95);
F - жұмыс ... ... (282 * ... ... саны ... тапсырманы жүзеге асыру барысында бірге тең болды. Коэффициент 0.9 тең, еңбекті нормалау бойынша талаптар және жұмыстың характерін ескере отырып есептелінген. ... ... ... ... 2030,4 сағат. Амортизация құны - 578,01 тең.
Электронды оқулықты жасауға кеткен шығындардың сметасы. Элек - тронды оқулықты жасауға кеткен шығындардың ... ... 3.7 ... ...
3.7 ... - ... оқулықты жасауға кеткен шығындардың сметасы
Аты
Суммасы, тенге.
1. Материалдар (сонымен қатар электрэнергияға кеткен ... ... ... ... ... ... анықтау және программалық өнімнің бағасы.Электронды оқулықтың жасауға кеткен бағасы келесі формуламен есептеледі:
Цс=Зим+Пр; ... Зим - ... ... ... ... - ... табыс көлемі.
Табыс көлемі келесі формуламен анықталады:
Пр=Зим*Ур ... Ур - ... ... (15-30% , берілген нұсқада 25%).
Жобаны жүзеге асыру бағасы келесі формуламен анықталады:
Цр=Цс+НДС ... НДС - ... ... кеткен салық (12%).
Жүзеге асыру бағасы келесі формуламен есептеледі:
Цр=Цс+0,12*Цс; ... ... ... ... оқулықтың экономикалық көрсеткіштерін есептейік:
Пр=685878,01*0,25=171469,5 тен.
Цс =171469,5+685878,01=857347,51 тен.
Цр =857347,51 +0,12*857347,51 =960229,21 тен.
Жобаны ... ... ... ... ... көрсеткіштер 3.8 кестеде көрсетілген.
Эксплуатациялау кезінде шығындардың есептелуі. Электрондық оқулықты қолдануға байланысты сатып алушының ағымдағы ... ... ... ... ... ... ... оқулықтың бағасын есептеу бойынша негізгі көрсеткішер
Атауы
Әріптік белгілеу
Суммасы, тен.
1. Электрондық оқулықты жасауға кеткен шығындар
Зим
685878,01
2. Табыс
Пр
171469,5
3. Электрондық оқулықты құру бағасы
Цс
857347,51
4. ... ... ... ... ... Зтех - электрондық оқулықты қолдануға байланысты сатып ... ... ... ... - ... тапсырманы орындау уақыты;
См - ДК - ді эксплуатациялауға ... бір ... ... - ... ... ... компьютерлер;
Цим - жобаның нарықтағы құны;
Тс - электрондық оқулықты қолдануға жоспарланған мерзім.
Фирманың электрондық оқулықты қолданудан алатын ... ... ... ... ... ... = Зр-Зтех; (3.12)
мұндағы: Зтех - Электрондық оқулықты қолдануға байланысты сатып алушының ... ... ... 12 ... ... - ... ... кеткен шығындар (электрондық оқулықты қолданбай) келесі формуламен ... : Тм - ... ... жұмсалған уақыттың көлемі величина (282 жұмыс күні);
См - жұмысшының бір сағат жұмыс істеу құны (1000 тен.);
Электрондық ... ... ... ... шығындарының көрсеткішін есептейік:
Зтех=130,4*10001+960229,211=968869,72 тенге
Зр=282*8*1000=2256000 тенге
Рэк = 2256000-968869,72=1287130,28 .
Шығындарды өтеу мерзімі.Электронды оқулық жобасын жузеге асыру және енгізу үшін кететін ... ... өтеу ... ... формуламен есептеледі:
Ток=ЦрРэк ; (3.14)
мұндағы: Цр - электронды оқулық жобасын жузеге ... және ... үшін ... ... ...
Рэк - ағымдағы шығындарға жылдық экономдау.
Ток=960471,961287130,28=0,75 жыл.
Осыдан, электрондық оқулықты 0,75 ... ... ... деп ... ... ол ... 220 ... күнін құрайды.
4 Ақпараттық жүйенің құрылымын жасау
+ Ақпараттық жүйе құрылымы ... ... ... жүйе - бұл ... ... ... ... жинау, сақтау, іздеу, өңдеу және басқаларға беру жүйесі.
Ақпараттық жүйені құрудың негізгі мақсатына төмендегі ақпараттық жүйе ... ... ... ... және қызметкерлердің еңбегінің өнімділігін қамтамасыз ету;
* берілетін мәліметтердің шынайы және нақты болуы;
* ... ... ... ... алу ... қамтамасыз ету;
* берілетін ақпараттың сенімділігі мен ... ... ... ... ...
Барлық жүйелер әр түрлі ақаулардан (бұзылулардан), санкцияланбаған қол сұғудан, шектеулерден жүйенің сапалық мазмұнын жақсарту арқылы қорғалуы ... ... ... негізгі ресурсы - ақпараттық ресурс.
Ақпараттық ресурстар деп ... және ... ... ... ... ... ... айтамыз.
Ақпараттық ресурс - әр түрлі ақпарат түрлерінің, оларды сақтау орындарының, оны берушілердің ақпарат аймағында ... ... ... ... техникалардың біріктірілген жиыны.
Ақпараттық жүйе (АЖ) күрделі жүйе болып табылады. Ол ақпараттық жүйе ... және ... ... ... жүйе ... АЖ құру мен оның жұмыс істеуінің барлық мәселелері қарастырылған техникалық құжат. Ақпараттық жүйе жобасы - АЖ ... мен оның ... ... ... техникалық құжаттама (документация).
Ақпараттық-есептеу жүйесі - бұл ақпараттық жүйе жобасының жұмыс істеуін жүзеге асыратын техникалық ұйымдастыру кешені. ... ... ... - бұл ақпараттық жүйенің элементтері мен ішкі жүйелерінің өзара байланыстарының ішкі кеңістіктегі уақытша тұрақты бір тәртіппен ... ... сол ішкі ... ... міндетінің анықтала түсуі және олардың сыртқы ортамен байланысы. Ақпараттық жүйелер өз құрылымы ... ... және ... ... ... ... ... бөлік құрамы:
1-техникалық жабдықтама, 2-математикалық жабдықтама, 3-программалық жабдықтама, 4-ақпараттық жабдықтама, 5-құқықтық жабдықтама, 6-лингвистикалық жабдықтама, 7-ұйымдастырумен жабдықтама.
Ақпараттық жүйелерді жабдықтау.Ақпараттық жүйенің ... - дық ... - бұл ... мағыналы бөлігінен тұратын ішкі жүйелер жиыны.
Ақпараттық жүйенің жабдықтаушы бөлігі - бұл жүйені автоматты түрде ... ... ... ... ...
Техникалық жабдықтама - бұл ақпараттық жүйені ... ... ... ... ... ...
Ақпараттық жүйе
Функционалдық бөлік
1
2
3
7
Жабдықтаушы бөлік
4.1 сурет - Ақпараттық жүйе ... ... ... ... ... ... қанағаттандыруы тиіс:
* әр түрлі ақпараттық есептер шығаруды ... ... ...
* ... ... жылдам енгізуді және жұмыстың жоғары өнімділігін қамтамасыз ету;
* функционалдық жағынан сенімді болу;
* ақпаратты сұхбаттық ... ...
* ... ... ... өңдеуді және техникалық қызмет көрсетуді жеңілдететін техникалық құралдармен қамтамасыз ету.
Математикалық жабдықтама - ақпаратты ... ... ... және математикалық тәсілдер жиыны.
Математикалық жабдықтаманың ақпараттық жүйесі нақты есептерді шығару үшін ... ... ... ... ... ... талаптарына келесілер жатады:
* математикалық тәсілдер мен алгоритмдерді қолдану;
* шешімнің тұтастығын және бір мағыналығын қамтамасыз ету;
* программалау тілінде есептер ... ... ... ... максималды қолдану мүмкіндігі;
* есептердің функционалдық түрде өзара байланысын қамтамасыз ету.
Программалық жабдықтама деп техникалық ... ... ... ... ... етіп, АЖ - ң қызметін жүзеге асыратын ... ... ... ... ... ... ... негізінде құрастырылып, оның нақты формасы болып табылады (4.2 сурет).
Программалық ... ... ... ... ...
* программалық жабдықтаманың ең маңызды талаптары болып табылатын сенімділікті ... ... ... ... ... қорғау мүмкіндігінің болуы;
* жеңіл меңгерілуі керек, яғни жұмыс істеуге қолайлы болуы тиіс;
Операциялық жүйе
Офистік ... ... ... ... жабдықтама
Жеке есептерді шешу программалары(АЖ)
Қолданбалы программаларпакеті
4.2 сурет - АЖ программалық жабдықтамасының ... ... ... - бұл ... ... ... - шы - ... арналған және ақпаратты өңдеуде жиі кездесетін есептерді ... ... ... процесін ұйымдастыру үшін қолданылатын программалық жабдықтама бөлігі.
Арнайы программалық жабдықтама - нақты мәселелерді ... және жеке ... ... ... ... ... бөлігі.
Ақпараттық жабдықтама - бұл ақпараттық жүйелерде қолданылатын мәлі-мет - терді жіктеудің және кодтаудың бірыңғай жүйелері ... ... - тама - лар - дың және ... ... үйлестірілген түрде бірігуі.Ақпаратпен жаб - дықтаудың негізгі міндетіне ақпаратты сақтау мен жинау, ақпа-раттар ба - за - сы - на ... ... ... ... ... ... нәтижелік ақ - па - рат - тарды дайындау істері жатады.
Ақпараттық жүйені ... ... үшін оның ... ... және ақ - па - рат - тық ... ... ... келесі талаптарды қа - на - ғат - тан - дыр - уы тиіс:
* мәліметтер арасында қайшылықтың ... ... ... тіркеу мен жинаудың болмауы;
* ақпараттың келіп түсуінің жеткіліктілігі;
* кіріс ... ... және ... ... ... сақтаудың азаюы;
* мәліметтерді өңдеуге кететін уақыттың азаюы;
* мәліметтер қорын ұлғайту мүмкіндігінің ... ... ... ... ... ... ақпараттың жеткіліктілігі;
ақпаратты сақтау сенімділігінің болуы, т.б.
Ақпараттық жүйенің ақпараттық жабдықтамасының құрылымы 4.3суретте берілген.
Кіріс ақпарат
Аралық ақпарат
Шығыс ... ... ... ... ... оның классификациясы, құрылымы
Классификациялау жәнекодтау жүйесі
Нормативті-анықтамалық құжаттар
Машинадан тыс ақпараттық жабдықтау
Ақпараттық жабдықтау
4.3 сурет - АЖ ақпараттық жабдықтамасының құрылымы
Құқықтық жабдықтама - ... ... ... жағынан қорғайтын нормативтік актілер жиыны.
Лингвистикалық жабдықтама - ақпаратты автоматты түрде өңдеудің тиімділігін арттыру және ... ... ... ... ... үшін ... ... құралдардың, тілді қалыптастыру ережелерінің жиыны.
Ұйымдастыруды жабдықтама - ... ... мен ... ... ... ... тәсілдердің және жабдықтардың жиыны.
+ Білім беру процесі үшін ақпараттық жүйе ... беру ... ... ... ... ... ақпараттық жүйе обьектіге-бағытталған Borland Delphi7 бағдарламасында жүзеге асырылды. Жүйе үш ішкі ... ... ... студент және тіркелу. Әр жүйеге кіру батырмалар арқылы жүзеге асырылған. Батырманы басқан кезде, жаңа ... ... ... ... ақпараттық жүйенің жалпы құрылымы 4.4суретте көрсетілген.
Жүйеге кіру
Студент
Тіркелу
Мұғалім
Сабақ кестесі
Сабақ кестесі
Кафедра бойынша сұрыпталған ЭОӘК қоры
Кафедра бойынша ... ЭОӘК ... ... ақпарат
Мәзірлер қатары
Мәзірлер қатары
4.4 сурет - Ақпараттық жүйенің жалпы құрылымы
Ақпараттық жүйе Delphi ... ... ... ... беру процесі үшін құрылған ақпараттық жүйенің негізгі беті ... ... ... Кірудеп аталатын формада үш батырма орналасқан. Әрбір батырманы шерту арқылы жаңа ... ... , , ... және ... ... ... жүйеден шығып кетеді.
4.5 сурет - Ақпараттық жүйенің ... ... ішкі ... кіру ... оның автоматтандырылған жұмыс орны басқарылады. Мұнда сабақ кестесі, кафедра бойынша сұрыпталғын ЭОӘК қоры мен топтар жайлы, әр ... ... ... ақпарат алынады. Студенттер курс, мамандық бойынша, ал топтар кафедра бойынша сұрыпталған. Бұл жүйе студентті іздеуге, енгізуге, өшіруге және ... әрі ... ... ... ... ... ... Ол4.6суреттерінде көрсетілген. батырмасы арқылы бұл формадан шыға алады.
Delphi бағдарламасында ақпаратты формада шығару үшін ... ... ... ... арналған Database Desktop қосымшасы арқылы жүзеге асырамыз. Онда ... құру ... әр ... ... ... Кестеде деректер типі көрсетіледі, ақпаратты толық толтырғаннан кейін, ... ... Table ... арқылы формаға шығара аламыз.
4.6 сурет - автоматтандырылған жұмыс орны
4.7 ... ... ... ... ЭОӘК қоры
Кафедра бойынша сұрыпталғын ЭОӘК қорымен танысу үшін келесі екінші тұрған батырманы басыңыз.Кафедраны таңдау арқылы, сол ... ... ... ... ... ... ... қорына қол жеткізе аласыз (4.7 сурет).
Ашу батырмасы арқылы таңдаған топ студенттері жайлы толық ... ... ... шығарылады. Батырмалар арқылы жаңа студент енгізуге, оқудан шығарылған студентті өшіруге, т.б. іс-әрекеттер орындай аламыз (4.8 сурет).
4.8 сурет - Топтар жайлы ... ... ... ... ... сәтте сабақ кестесімен танысуға болады. Мұндағы сабақ кестесі мамандық бойынша, ал топтар кафедра бойынша сұрыпталған.Төмендегі 4.9 суреттен ... ...
4.9 ... - ... мен ... пен топтар бойынша сұрыпталған сабақ кестесі
ішкі ... ... ... ... ортақ сабақ кестесі, кафедра бойынша сұрыпталғын ЭОӘК қорымен қамтамасыз етілген.Бұл ... жүйе ... ... ... кіру ... сабақ кестесін жылдам құруға, оңай көруге мүмкіндігі болады. ... ... сол ... ... ... тізімі көрсетіледі, курс санын таңдалынады. Сол кезде таңдаған тобымыздың сабақ кестесі шығарылып беріледі. Келесі 4.10 суретте ... ... ... - автоматтандырылған жұмыс орны
Бұл ақпарттық жүйе бөліміндегі Сабақ кестесі ... басу ... ... ... оңай ... ... бар. Кафедратаңдаймыз, сол кафедра бойынша мамандықтар тізімі көрсетіледі, курс санын таңдамыз. Сол кезде таңдаған тобымыздың сабақ ... ... ... Ол 4.11 суретте көрсетілген.
4.11сурет - Сабақ кестесі формасы
Алдындағы мұғалім ішкі жүйесіндегідей кафедра бойынша сұрыпталғын ЭОӘК қоры арқылы электрондық ... ... беру ... ... ... Кафедралар Қазақ ұлттық университетінің механика-математика факультетінің кафедралары бойынша жинақталған. Кафедраны таңдаған сәтте келесі ... ... ... ... ... ... Қажет электрондық кітапты тышқанмен екі рет шерту арқылы таңдалған кітап мазмұнымен танысуға болады. Толығымен түсіну үшін төмендегі ... ... ... (4.12 ... ... ... ... басу арқылы деректердің компьютердің қай бөлігінде сақталғанын көру мүмкіндігімен қамтамасыз етілген.
4.12сурет - ... ... ... ЭОӘК ... ақпараттық жүйенің үшінші бөлімі деп аталады. Мұнда жүйеге ... ... ... ... қолдану құқығына ие болады. Форма ашылғаннан кейін студент немесе мұғалім өз таңдаулары бойынша логині мен құпия сөзін ... ... ... ... (4.13 ... ... бұл ... батырмасы арқылы оңай басқы бетке көшуге болады.
4.13 сурет - Тіркелу формасы көрінісі
Құрастырылған оқу-әдістемелік кешендерде оқу құралдарын құру нұсқа - ... ... ... ... ... ... техно - логия да, мультимедия мүмкіндіктері де ... ... ... - ... ... орындалған, тестілеуден өту үшін алдын-ала тіркелу мүмкіндігі қарас - тырылған.
Берілген оқу-әдістемелік кешенді арнайы ... ... оқу ... өз ... ... алу үшін ... ... Оның қазақ тілінде құрастырылуы білім алушылар үшін кең ... ... ... ... желіде орналастыруға да, жинақтаушы құрылғыларға көшіріп алып тасымалдауға да болады.
Қорытынды
Білім беруді ақпараттандыру - жаңа технологияны пайдалану арқылы дамыта ... дара ... ... ... ... ... асырады. "Қазіргі заманда жастарға ақпаратттық технологиялармен байланысты әлемдік стандартқа сай мүдделі жаңа білім беру өте қажет" деп, Ел басы атап ... жас ... ... беру ... жаңа ... ... яғни ... оқу үрдісінде оңтайландыру мен тиімділігін арттырудың маңызы зор.
Оқу үрдісінің ақпаратттандырудың мақсаты мен міндеттеріне тоқталатын болсақ: ақпараттық-коммуникациялық технологияны қолданып ... беру ... ... мақсаты еліміздің барлық территорияарында білім беру үрдісінің бірлігі мен ... беру ... ... ... ... ететін біріңғай ақпараттық білім беру ортасын құру және дамыту болып саналады. ... ... ... ... ... ... ... дайындық деңгейі мен мамандық сапасына үлкен талап ... Ол ... өзін - өзі ... өзіндік білім алуына және шығармашылық түрде өздігінен қызметтерін іске асыруға ... ... ... ... жазу ... ... ... оқу орындарының оқу, ғылыми, халықаралық, қаржылық, ақпараттық және ұйымдастырушылық ... ... ... ... келесі негізгі нәтижелер алынды:
* Білім беру процесі тиімділігін сандық бағалауға мүмкіндік беретін ақпараттық жүйе құрылды.
* Білім беру ... ... ... ... ретінде программалау тілдерінен электрондық оқулықтар ұсынылды
* Ішкі жүйлердің негізгі құрамы, олардың мақсаттары, тапсырмалары және қызметтері анықталды.
* Бағдарламалық қамтамасыздандыру құрылды.
Білім беру ... ... ... ... ... зерттеулер сапалы білім мен мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық даму дәрежесі арасындағы өзара байланыстың бар болуы туралы ... ... ... ... білімі мемлекеттің ұлттық экономикалық көрсеткішін күшейтеді, әлеуметтік ортаға шынайы табыстарды алып келеді.
Қолданылған ... ... ... Н.Ә. ... іргесін бірге қалаймыз // Республика Президентінің Қазақстан ... ... - ... , 2011. -60 ... ... Е.Қ., ... Б., Дәулетқұлов А.Б. Жаңа ақпараттық технологиялар. -Ал - ма - - ты: ЖТИ, 2009. -412 ... ... Б. ... ... ... оқу ... авто - мат - тандыру // , Респуб - лика - лық екі айда бір ... ... - ... журнал, №2, 2009. 14-17 б.
* Компьютерная технология обучения: Сло - ... / Под ... В.Ю. Гри - ... А.М. ... А.Я. ... - Киев: "Наукова думка", 1992.-652б.
* Байденко В. И. ... ... ... ... ... ... Европы. -- М.: Исследовательский центр проблем ка - ... ... ... ... ... Е. И., Кривошеев А. О. Вопро - сы применения информационных технологий в ... ... и ... // ... - ... ... 1998. - № 2. - С. ... Бөрiбаев Б. Программалау тілдеріне кіріспе: Жоғары оқу орындарына арналған оқулық. -Алматы: ... ... ... Л.К. Электрондық оқулық білім беру сапасын арттырудың тиімді құралы ретінде// Әлемдік ақпараттық білім беру ... ... ... ... қолында: Жас ғалымдар және студенттердің Республикалық ғылыми-практикалық конференция ... ... - ... ... 2012. - ... Демеубаева Л.К. Білім беру процесін ақпараттандырудың маңыздылығы//Международная научная конференция студентов и молодых ученых приуроченная 20-тилетию ... ... ... ... - ... ... ... Демеубаева Л.К., Бөрібаев Б. Оқытудың жаңа инновациялық технологияларын енгізу - білім беру ... ... ... // ... XI ... студентов, магистрантов и молодых ученых . - Алматы: АЭСА, 18-19 апрель, 2012г.
* Л. Г. Гагарина, Е. В. ... Б. Д. ... ... ... ... обеспечения. -- М.: ИД ; ИНФРА-М, 2008. - 400 с.
* Основы автоматизированных информационных систем. Обеспечение автоматизированных ... ... ... ... для ... / ... ... - М: Совр. Гум. Ун-т, 2001.-102б.
* Авдеев Р. Ф. Философия информационной цивилизации. М.: ВЛАДОС, 1994. -288б.
* ... Г. А., ... В. А. ... технологии обучения. Вопросы терминологии //Педагогика. 1993. № 3. - С.12-13
* Ильин Г. Педагогическая технологияи педагогическое мастерство//Новые знания.1999. № 4. - ... ... О.В. ... ... - М.: ... 2006. - 240с.
* Басовский Л.Е., Протасьев В.Б. Управление качеством: Учебник - М.: Инфра-М, 2006. - ... ... С.Д. ... ... - М.: ... 2006. - 334с.
* Мазур И.И., Шапиро В.Д. Управление качеством: Учебник. - М.: Омега-Л, 2005. - ... ... В.А., ... В.В. Управление качеством на базе стандартов ИСО 9000:2000 - СПб.: ... 2004. - ... ... А.Д. ... ... ... ... - М.: Дрофа, 2004. - ... ... Е.И., ... В.Д., ... А.В. ... качеством: Учебник для вузов. - М.: КолосС, 2004. - ... ... Ш. М. ... ... в системе высшего профессионального образования//дис. д-ра пед. ... ... ... ... ... Д.Ш.Матрос, Д.М. Полев, Н.Н.Мельникова. Управление качеством образования на основе новых информационных ... ... ... С. Л., Солдаткин В. И. Дистанционные образовательные технологии: информа - ционный аспект. М.: МЭСИ, 1998. -249б.
* Селевко Г. К. ... ... ... ... ... -М.:Народное образование, 1998.
* Советский энциклопедический словарь. М.: Советская энциклопедия, 1989.
* Б. Досыбаев. Интернет көшінен кеш қалмайық //Егемен Қазақстан, 2002 жыл. - 27 ... ... ... Б.Т. Білім саласына ақпараттық технологияны енгізу - елдің кемелденуіне ... ... ... ... мен ... 2006. - 27 ... (№ 41). - 6-бет.
* Байшоланова Қ.С. Білімді коммерциализациялау - оқу ... ... ... ... //В кн.: ... экономическое образование: модернизация обучения и методического обеспечения. - ... ... 2007. - ... 1. - ... В.А. ... Білімді ақпараттандыру ісінің түсініктемелік аппараты // ғылыми-әдістемелік журналы, 2005. - № 2. - ... ... Е.В. ... ... ... на ... информационно-коммуникационных технологий. - М.: Лотос, 2006. - ... ... И.В. ... ... как ... ... ... учебной деятельности студентов. /Автореферат - Рязань, 2006. - 22с.
* ... ... ... ... ... в ... образовании /Яворский В.В., Сагинов К.А., Яворская Г.М. - Караганда: КарГТУ, 2007. - ... ... Г.И. Из ... создания учебно-методических комплексов по специальным дисциплинам //В кн.: Непрерывное экономическое образование: модернизация обучения и методического обеспечения. - ... ... 2007. - ... 1. - С. - 139-143.
* Антонов В.А., Данилова Г.А., Швец О.Я. Электронный учебник: требования, проблемы, ... //В кн.: ... ... ... ... в ... ... образования. - Алматы: Мектеп, 2004. - С.582-587.
* Бидайбеков Е.Ы., Григорьев С.Г., Гриншкун В.В. ... ... и ... образовательной области в разработке электронных средств обучения. // Монография. / Алма-Ата: Министерство образования и науки Республики Казахстан, АГУ им. Абая. - 2002 - 100 ... ... Ж. ... ... - ... тиімді таратудың жаңа нысандарының бірі // Қазақ тілі мен әдебиеті, 2007. - № 9. - 118-120 бет.
* ... ... заңы - 27 ... 2007 ж. №319-III ҚРЗ // http://www.edu.gov.kz/
* Шуваев Д.Н. Принципы дидактики и их ... при ... ... учебных пособий для вузов. - Труды Всеросс. научно-метод. конф. (СПб, ... - СПб: ... 2002. - ... Е. ... Н. Монастырев. Электронный учебник (Проблемы создания и оценки качества //Высшее образование в России, 2001. - № 1. - ...
* ... А.А. ... ... ... образования и ее роль в устойчивом развитии экономики страны //Непрерывное экономическое образование: модернизация обучения и ... ... - ... II Республиканской конференции. - Алматы: Экономика, 2007. - ... - ... ... Д.М. Дистанционное образование. - Алматы: Ротапринт ... 1997. - ... ... Е.Ө., Наурызова Н.Қ. Қашықтан оқытуды ұйымдастыру //ҚазҰПУ хабаршысы. - Физика-математика ғылымдар сериясы. - 2007. - № 2. - 172-174 ... ... Д. И др. К ... ... ... форм обучения // Alma-mater, 2003. - № 4. - С.13-16.
* Тастандиева Н.Б. Алыс ... ... ... және ... ... // Непрерывное экономическое образование: модернизация обучения и методического обеспечения. - ... II ... ... - Алматы, 2008. - Часть-2. - С.327-333
* Любжин А. Дистанционное обучение: технологии и ... // ... ... 2003. - № 6. - ... ... Е. ... ... сапасын басқарудың әдістемелік жақтары // ғылыми-әдістемелік журналы, 2003. - № 1. - 3-6 ... ... ... в ... ... Сб. обзоров /под ред. Зарецкой С.Л. / М.: ИНИОН РАН, 2002. - 136 ... ... И.Г. ... ... в ... ... ... и практика // Экономика образования, 2002. - № 4. - С.37-51.
* Телешова Н.Ф. Повышение ... ... ... студентов-заочников в условиях дистанционного обучения: дис. канд. Пед. Наук: 13.00.01; 13.00.08. - ... 2003. - С.69.
* ... ... ... ... / под ред. М.В. ... - М.: ... дом , 2004. - С.135-136.
* Новиков С. В. Принципы разработки интернет-учебников ... и ... 2001. - № 10. - ... ... Е.Ы., ... В.В. ... подход к разработке электронных средств обучения. // Вестник АГУ им. Абая. Физико-математическая серия. - Алма-Ата, 2001. - № 2(4). - С.32 - ... ... ... в подготовке бакалавров специальности "Стандартизация, метеорология и сертификация" /Ильина Л.П., Краснова О.Н., Шакирова Г.М. / Непрерывное экономическое образование: модернизация ... и ... ... - ... II Республиканской конференции. - Алматы: Экономика, 2007. - ... - ... ... ... ... формасының программалық коды
unit Unit1;
interface
uses
Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Graphics, Controls, Forms,
Dialogs, ... = ... ... ... ... TButton;
Label2: TLabel;
Button3: TButton;
Edit2: TEdit;
Label3: TLabel;
Label4: TLabel;
Label5: TLabel;
procedure Button1Click(Sender: TObject);
procedure Button2Click(Sender: TObject);
procedure Edit1KeyPress(Sender: TObject; var Key: ... ... ... ... ... Private declarations }
public
{ Public declarations }
end;
var
Form1: TForm1;
implementation
uses Unit3, Unit2, Unit4;
{$R *.dfm}
procedure TForm1.Button1Click(Sender: TObject);
var
i :Integer;
j: Integer;
begin
form4.Table1.First; // переходим к ... ... := 1; // ... ... - так ... он будет считать, сколько раз нужно проверить = сколько записей
j := 0; // этой ... мы ... ... ... есть ли ... в ... ... оно не нужно)
for i:=0 to form4.Table1.RecordCount-1 do
begin
if edit2.Text = form4.Table1.Fields[1].AsString then // если логин совпадает - проверка по полю 1
if ... = ... then // если ... ... - ... по полю 2
begin
j := 1;
Form3.Show; // форма для преподавателей
continue;
end;
Form4.Table1.Next; // ... к ... ... j=0 then // если в ... не ... ... ... и пароля, то
if MessageDlg ('Зайти на страницу студента?', mtConfirmation, [mbYes, mbNo], 0) = mrYes then
Form2.Show; // открывается форма для ... j ... ... для того, чтобы не открывалось две формы }
end;
procedure TForm1.Button2Click(Sender: TObject);
begin
close;
end;
procedure TForm1.Edit1KeyPress(Sender: TObject; var Key: Char);
var
i :Integer;
j: ... key =#13 ... // ... к ... ... := 0; // этой ... мы будем впоследствии проверять, есть ли запись в таблице (возможно, оно не ... i:=0 to ... ... ... = ... then // если ... совпадает - проверка по полю 1
if edit1.Text = form4.Table1.Fields[2].AsString then // если пароль совпадает - проверка по полю 2
begin
j := ... // ... для ... // ... к ... ... j=0 then // если в таблице не оказалось введенных логина и пароля, ... ... ... на ... ... [mbYes, mbNo], 0) = mrYes ... // открывается форма для студентов
{переменная j введена только для того, чтобы не открывалось две ... ... ... ... ... ... Ә
Ақпараттық жүйенің мұғалім мен студент формаларының программалық коды
unit Unit2;
interface
uses
Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Graphics, Controls, Forms,
Dialogs, ComCtrls, DB, ... ... ... DBCtrls, ... ... ... = ... TPageControl;
TabSheet1: TTabSheet;
TabSheet2: TTabSheet;
TabSheet3: TTabSheet;
Label1: TLabel;
Label2: TLabel;
Label3: TLabel;
Label4: TLabel;
Button1: TButton;
Button2: ... ... ... TButton;
Label6: TLabel;
Button4: TButton;
Button6: TButton;
TabSheet4: TTabSheet;
DBGrid1: TDBGrid;
DBNavigator1: TDBNavigator;
Button5: TButton;
Label5: TLabel;
Label7: TLabel;
Button7: TButton;
Label8: TLabel;
ComboBox4: TComboBox;
Image2: TImage;
ShellListView1: ... ... ... ... TComboBox;
procedure FormCreate(Sender: TObject);
procedure Button3Click(Sender: TObject);
procedure Button6Click(Sender: TObject);
procedure Button2Click(Sender: TObject);
procedure Button5Click(Sender: TObject);
procedure Button1Click(Sender: ... ... ... ... TObject);
procedure Button8Click(Sender: TObject);
procedure ComboBox4Select(Sender: TObject);
procedure ComboBox11Select(Sender: TObject);
private
{ Private ... ... Public ... ... ... Unit1;
{$R *.dfm}
procedure TForm2.FormCreate(Sender: TObject);
var
i:Integer;
begin
ComboBox11.Items.Clear;
ComboBox11.Items.Add('ИС');
ComboBox11.Items.Add('Инф');
ComboBox11.Items.Add('Мех');
ComboBox11.Items.Add('ДУиТу');
ComboBox11.Items.Add('ФМ');
ComboBox11.Items.Add('МКМ');
ComboBox11.ItemIndex := 0;
ComboBox13.Items.Clear;
ComboBox13.Items.Add('1 курс');
ComboBox13.Items.Add('2 ... ... ... := ... i:=0 to ... do
begin
PageControl1.Pages[i].TabVisible := false;
end;
PageControl1.ActivePageIndex := 0;
end;
procedure TForm2.Button3Click(Sender: TObject);
begin
PageControl1.ActivePageIndex := 2;
end;
procedure ... ... ... TObject);
begin
{ case ComboBox5.ItemIndex of // выбор кафедры
0: case ComboBox9.ItemIndex of // ИС
0: case ... of // ... ... := ... // 1 ... ... := 'ис.DB'; // 2 курс
2: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 3 ... ... := ... // 4 ... case ComboBox10.ItemIndex of // курс
0: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 1 курс
1: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 2 ... ... := ... // 3 ... ... := 'ис.DB'; // 4 курс
end;
2: case ComboBox10.ItemIndex of // курс
0: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 1 ... ... := ... // 2 ... ... := 'ис.DB'; // 3 курс
3: Table2.TableName := ... // 4 ... case ... of // ИНФ
0: case ComboBox10.ItemIndex of // курс
0: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 1 ... ... := ... // 2 курс
2: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 3 курс
3: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 4 курс
end;
1: case ComboBox10.ItemIndex of // ... ... := ... // 1 ... ... := 'ис.DB'; // 2 курс
2: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 3 ... ... := ... // 4 ... case ... of // ... Table2.TableName := 'ис.DB'; // 1 курс
1: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 2 курс
2: Table2.TableName := ... // 3 ... ... := ... // 4 ... case ComboBox9.ItemIndex of // ИНФ
0: case ComboBox10.ItemIndex of // ... ... := ... // 1 ... ... := ... // 2 курс
2: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 3 курс
3: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 4 ... case ... of // ... ... := ... // 1 курс
1: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 2 курс
2: Table2.TableName := ... // 3 ... ... := ... // 4 ... case ... of // курс
0: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 1 курс
1: Table2.TableName := ... // 2 ... ... := ... // 3 ... Table2.TableName := 'ис.DB'; // 4 курс
end;
3: case ComboBox10.ItemIndex of // курс
0: ... := ... // 1 ... ... := ... // 2 ... Table2.TableName := 'ис.DB'; // 3 курс
3: Table2.TableName := ... // 4 ... case ... of // ... case ... of // курс
0: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 1 курс
1: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 2 ... ... := ... // 3 курс
3: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 4 ... case ... of // ... case ... of // ... Table2.TableName := 'ис.DB'; // 1 курс
1: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 2 курс
2: ... := ... // 3 ... ... := 'ис.DB'; // 4 курс
end;
1: case ComboBox10.ItemIndex of // курс
0: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 1 курс
1: Table2.TableName := ... // 2 ... ... := ... // 3 ... Table2.TableName := 'ис.DB'; // 4 курс
end;
2: case ComboBox10.ItemIndex of // курс
0: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 1 ... ... := ... // 2 курс
2: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 3 курс
3: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 4 ... case ... of // ... case ... of // курс
0: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 1 курс
1: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 2 курс
2: Table2.TableName := ... // 3 ... ... := ... // 4 ... end;
end;
end; }
PageControl1.ActivePageIndex := 3;
end;
procedure TForm2.Button5Click(Sender: TObject);
begin
PageControl1.ActivePageIndex := 0;
end;
procedure TForm2.Button1Click(Sender: TObject);
begin
PageControl1.ActivePageIndex := ... ... ... := ... TForm2.Button4Click(Sender: TObject);
begin
PageControl1.ActivePageIndex := 1;
end;
procedure TForm2.Button8Click(Sender: TObject);
var
fullFileName : string;
begin
// Установка полного имени файла с ... и ... := ... ... ... := ExtractFilePath (Application.ExeName);
end;
procedure TForm2.ComboBox4Select(Sender: TObject);
begin
case ComboBox4.ItemIndex of
0: ShellListView1.Root := ExtractFilePath (Application.ExeName)+'ИС\';
1: ShellListView1.Root := ... ... ... ... ... ... begin
ComboBox12.Clear;
ComboBox12.Items.Add('Разработка ИС');
ComboBox12.Items.Add('Сетевые технологии ИС');
ComboBox12.Items.Add('Менеджмент ИС');
ComboBox12.ItemIndex := 0;
end;
1: ... ... ... ... и ... ... ... := 1;
end;
2: begin
ComboBox12.Clear;
ComboBox12.Items.Add('Теоретическая механика');
ComboBox12.Items.Add('Механика деформируемого твердого тела');
ComboBox12.Items.Add('Механика жидкости, газа и плазмы');
ComboBox12.Items.Add('Механика машин и робототехнических систем');
ComboBox12.ItemIndex := 2;
end;
3: begin
ComboBox12.Clear;
ComboBox12.Items.Add('');
ComboBox12.ItemIndex := ... ... ... ... и математическая статистика');
ComboBox12.Items.Add('Геометрия, алгебра и математическая логика');
ComboBox12.ItemIndex := 4;
end;
5: begin
ComboBox12.Clear;
ComboBox12.Items.Add('');
ComboBox12.ItemIndex := ... ... ... ... ... Classes, Graphics, Controls, Forms,
Dialogs, ComCtrls, StdCtrls, jpeg, ExtCtrls, DB, ... ... DBCtrls, ... ... = ... ... TTabSheet;
TabSheet3: TTabSheet;
Label5: TLabel;
ComboBox1: TComboBox;
Button5: TButton;
TabSheet4: TTabSheet;
Label1: TLabel;
DBNavigator1: TDBNavigator;
DBGrid1: TDBGrid;
Button6: ... ... ... ... ... ... TLabel;
ComboBox7: TComboBox;
Label9: TLabel;
ComboBox8: TComboBox;
Button2: TButton;
Image1: TImage;
Button1: TButton;
Button7: ... ... ... TShellListView;
Button10: TButton;
Label6: TLabel;
TabSheet2: TTabSheet;
Label10: TLabel;
Label11: TLabel;
Label12: TLabel;
Label13: TLabel;
Button11: TButton;
ComboBox5: TComboBox;
ComboBox9: TComboBox;
ComboBox10: TComboBox;
Button3: ... ... ... ... ... TTabSheet;
DBGrid3: TDBGrid;
DBNavigator3: TDBNavigator;
Label2: TLabel;
Button13: TButton;
Button14: TButton;
Image2: TImage;
procedure Button1Click(Sender: TObject);
procedure FormCreate(Sender: TObject);
procedure ComboBox6Select(Sender: TObject);
procedure Button7Click(Sender: TObject);
procedure ... ... ... ... ... ... Button10Click(Sender: TObject);
procedure Button11Click(Sender: TObject);
procedure Button5Click(Sender: TObject);
procedure ComboBox1Select(Sender: TObject);
procedure Button4Click(Sender: TObject);
procedure Button12Click(Sender: TObject);
procedure ComboBox5Select(Sender: TObject);
procedure Button14Click(Sender: TObject);
private
{ Private declarations }
public
{ Public ... ... ... : ... ... ... TForm3.Button1Click(Sender: TObject);
begin
PageControl1.ActivePageIndex := 0;
end;
procedure TForm3.FormCreate(Sender: TObject);
var i: Integer;
begin
ComboBox6.Items.Clear;
ComboBox6.Items.Add('ИС');
ComboBox6.Items.Add('Инф');
ComboBox6.Items.Add('Мех');
ComboBox6.Items.Add('ДУиТу');
ComboBox6.Items.Add('ФМ');
ComboBox6.Items.Add('МКМ');
ComboBox6.ItemIndex := 0;
ComboBox8.Items.Clear;
ComboBox8.Items.Add('1 курс');
ComboBox8.Items.Add('2 курс');
ComboBox8.Items.Add('3 курс');
ComboBox8.Items.Add('4 курс');
ComboBox8.ItemIndex := ... i:=0 to ... ... := ... := ... ... ... ComboBox6.ItemIndex of
0: begin
ComboBox7.Clear;
ComboBox7.Items.Add('Разработка ИС');
ComboBox7.Items.Add('Сетевые технологии ИС');
ComboBox7.Items.Add('Менеджмент ИС');
ComboBox7.ItemIndex := 0;
end;
1: begin
ComboBox7.Clear;
ComboBox7.Items.Add('5В060200 информатика');
ComboBox7.Items.Add('5B070400 вычислительная техника и программное ... ... := ... ... механика');
ComboBox7.Items.Add('Механика деформируемого твердого тела');
ComboBox7.Items.Add('Механика жидкости, газа и плазмы');
ComboBox7.Items.Add('Механика машин и робототехнических систем');
ComboBox7.ItemIndex := 2;
end;
3: begin
ComboBox7.Clear;
ComboBox7.Items.Add('');
ComboBox7.ItemIndex := ... ... ... ... и ... ... алгебра и математическая логика');
ComboBox7.ItemIndex := 4;
end;
5: begin
ComboBox7.Clear;
ComboBox7.Items.Add('');
ComboBox7.ItemIndex := 5;
end;
end;
end;
procedure TForm3.Button7Click(Sender: TObject);
begin
ComboBox5.Items.Clear;
ComboBox5.Items.Add('ИС');
ComboBox5.Items.Add('Инф');
ComboBox5.Items.Add('Мех');
ComboBox5.Items.Add('ДУиТу');
ComboBox5.Items.Add('ФМ');
ComboBox5.Items.Add('МКМ');
ComboBox5.ItemIndex := 0;
ComboBox10.Items.Clear;
ComboBox10.Items.Add('1 курс');
ComboBox10.Items.Add('2 ... ... ... := 0;
PageControl1.ActivePageIndex := 4;
end;
procedure TForm3.Button8Click(Sender: TObject);
begin
PageControl1.ActivePageIndex := 1;
end;
procedure TForm3.Button2Click(Sender: TObject);
begin
case ComboBox6.ItemIndex of // выбор кафедры
0: case ComboBox7.ItemIndex of // ... case ... of // ... ... := ... // 1 ... ... := 'ис.DB'; // 2 курс
2: Table1.TableName := 'ис.DB'; // 3 ... ... := ... // 4 ... case ... of // ... Table1.TableName := 'ис.DB'; // 1 курс
1: Table1.TableName := 'ис.DB'; // 2 курс
2: Table1.TableName := ... // 3 ... ... := ... // 4 ... case ... of // курс
0: Table1.TableName := 'ис.DB'; // 1 ... ... := ... // 2 ... ... := ... // 3 ... Table1.TableName := 'ис.DB'; // 4 курс
end;
end;
1: case ComboBox7.ItemIndex of // ИНФ
0: case ComboBox8.ItemIndex of // ... ... := ... // 1 ... ... := ... // 2 курс
2: Table1.TableName := 'ис.DB'; // 3 курс
3: Table1.TableName := 'ис.DB'; // 4 курс
end;
1: case ... of // ... ... := ... // 1 ... ... := ... // 2 курс
2: Table1.TableName := 'ис.DB'; // 3 курс
3: Table1.TableName := 'ис.DB'; // 4 ... case ... of // ... ... := ... // 1 ... Table1.TableName := 'ис.DB'; // 2 курс
2: Table1.TableName := 'ис.DB'; // 3 курс
3: Table1.TableName := 'ис.DB'; // 4 ... case ... of // ... case ComboBox8.ItemIndex of // курс
0: Table1.TableName := 'ис.DB'; // 1 ... ... := ... // 2 ... ... := ... // 3 курс
3: Table1.TableName := 'ис.DB'; // 4 курс
end;
1: case ... of // ... ... := 'ис.DB'; // 1 курс
1: Table1.TableName := 'ис.DB'; // 2 ... ... := ... // 3 ... ... := ... // 4 курс
end;
2: case ComboBox8.ItemIndex of // курс
0: Table1.TableName := ... // 1 ... ... := ... // 2 ... Table1.TableName := 'ис.DB'; // 3 курс
3: Table1.TableName := 'ис.DB'; // 4 курс
end;
3: case ComboBox8.ItemIndex of // ... ... := ... // 1 ... ... := ... // 2 ... Table1.TableName := 'ис.DB'; // 3 курс
3: Table1.TableName := 'ис.DB'; // 4 ... case ... of // ... case ... of // ... ... := 'ис.DB'; // 1 курс
1: Table1.TableName := 'ис.DB'; // 2 курс
2: Table1.TableName := ... // 3 ... ... := ... // 4 ... case ... of // ФМ
0: case ComboBox8.ItemIndex of // курс
0: Table1.TableName := 'ис.DB'; // 1 курс
1: ... := ... // 2 ... Table1.TableName := 'ис.DB'; // 3 курс
3: Table1.TableName := 'ис.DB'; // 4 ... case ... of // ... ... := 'ис.DB'; // 1 курс
1: Table1.TableName := 'ис.DB'; // 2 ... ... := ... // 3 ... Table1.TableName := 'ис.DB'; // 4 курс
end;
2: case ComboBox8.ItemIndex of // курс
0: Table1.TableName := ... // 1 ... ... := ... // 2 ... ... := 'ис.DB'; // 3 курс
3: Table1.TableName := 'ис.DB'; // 4 ... case ... of // ... case ComboBox8.ItemIndex of // курс
0: Table1.TableName := 'ис.DB'; // 1 курс
1: Table1.TableName := ... // 2 ... ... := ... // 3 ... ... := ... // 4 курс
end; end;
end;
end;
PageControl1.ActivePageIndex := 2;
end;
procedure TForm3.Button9Click(Sender: TObject);
begin
PageControl1.ActivePageIndex := 3;
end;
procedure TForm3.Button10Click(Sender: TObject);
begin
close;
form1.show;
end;
procedure TForm3.Button11Click(Sender: ... := ... ... TObject);
begin
PageControl1.ActivePageIndex := 0;
end;
procedure TForm3.ComboBox1Select(Sender: TObject);
begin
case ComboBox1.ItemIndex of
0: ... := ... ... ... := ExtractFilePath (Application.ExeName)+'Инф\';
end;
end;
procedure TForm3.Button4Click(Sender: TObject);
begin
PageControl1.ActivePageIndex := 0;
end;
procedure TForm3.Button12Click(Sender: TObject);
begin
{ case ComboBox5.ItemIndex of // ... ... case ... of // ИС
0: case ComboBox10.ItemIndex of // курс
0: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 1 ... ... := ... // 2 ... ... := 'ис.DB'; // 3 курс
3: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 4 ... case ... of // ... ... := ... // 1 курс
1: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 2 курс
2: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 3 курс
3: Table2.TableName := ... // 4 ... case ... of // ... ... := ... // 1 курс
1: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 2 ... ... := ... // 3 курс
3: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 4 курс
end;
end;
1: case ComboBox9.ItemIndex of // ... case ... of // ... Table2.TableName := 'ис.DB'; // 1 курс
1: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 2 ... ... := ... // 3 ... Table2.TableName := 'ис.DB'; // 4 курс
end;
1: case ComboBox10.ItemIndex of // курс
0: Table2.TableName := ... // 1 ... ... := ... // 2 ... ... := 'ис.DB'; // 3 курс
3: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 4 курс
end;
2: case ComboBox10.ItemIndex of // ... ... := ... // 1 курс
1: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 2 ... ... := ... // 3 ... ... := ... // 4 ... case ComboBox9.ItemIndex of // ИНФ
0: case ComboBox10.ItemIndex of // курс
0: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 1 ... ... := ... // 2 ... ... := ... // 3 ... Table2.TableName := 'ис.DB'; // 4 курс
end;
1: case ComboBox10.ItemIndex of // курс
0: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 1 ... ... := ... // 2 ... ... := ... // 3 ... Table2.TableName := 'ис.DB'; // 4 курс
end;
2: case ComboBox10.ItemIndex of // курс
0: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 1 ... ... := ... // 2 ... ... := ... // 3 ... Table2.TableName := 'ис.DB'; // 4 курс
end;
3: case ComboBox10.ItemIndex of // курс
0: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 1 ... ... := ... // 2 ... Table2.TableName := 'ис.DB'; // 3 курс
3: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 4 ... case ... of // ... case ComboBox10.ItemIndex of // курс
0: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 1 ... ... := ... // 2 ... ... := 'ис.DB'; // 3 курс
3: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 4 курс
end;
4: case ... of // ... case ... of // курс
0: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 1 курс
1: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 2 курс
2: ... := ... // 3 ... ... := ... // 4 ... case ComboBox10.ItemIndex of // курс
0: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 1 ... ... := ... // 2 курс
2: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 3 курс
3: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 4 курс
end;
2: case ComboBox10.ItemIndex of // ... ... := ... // 1 ... ... := ... // 2 курс
2: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 3 курс
3: Table2.TableName := ... // 4 ... case ... of // ... case ... of // курс
0: Table2.TableName := 'ис.DB'; // 1 ... ... := ... // 2 ... ... := ... // 3 ... Table2.TableName := 'ис.DB'; // 4 курс
end; end;
end;
end; }
PageControl1.ActivePageIndex := 5;
end;
procedure TForm3.ComboBox5Select(Sender: TObject);
begin
case ComboBox5.ItemIndex of
0: ... ... ... ... ... := ... begin
ComboBox9.Clear;
ComboBox9.Items.Add('5В060200 информатика');
ComboBox9.Items.Add('5B070400 вычислительная техника и программное обеспечение');
ComboBox9.Items.Add('5B011100 информатика');
ComboBox9.ItemIndex := 1;
end;
2: begin
ComboBox9.Clear;
ComboBox9.Items.Add('Теоретическая ... ... ... тела');
ComboBox9.Items.Add('Механика жидкости, газа и плазмы');
ComboBox9.Items.Add('Механика машин и робототехнических систем');
ComboBox9.ItemIndex := 2;
end;
3: begin
ComboBox9.Clear;
ComboBox9.Items.Add('');
ComboBox9.ItemIndex := 3;
end;
4: begin
ComboBox9.Clear;
ComboBox9.Items.Add('Математический анализ');
ComboBox9.Items.Add('Теория вероятностей и ... ... ... и ... логика');
ComboBox9.ItemIndex := 4;
end;
5: begin
ComboBox9.Clear;
ComboBox9.Items.Add('');
ComboBox9.ItemIndex := 5;
end;
end;
end;
procedure TForm3.Button14Click(Sender: TObject);
var
fullFileName : string;
begin
// Установка полного имени файла с диском и путем
// fullFileName := ... ... ... := ... ... Б
Тіркелу формасының программалық коды
unit Unit4;
interface
uses
Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Graphics, Controls, Forms,
Dialogs, StdCtrls, DB, DBTables, Mask, DBCtrls, ExtCtrls, Grids, ... = ... ... ... ... ... TDBNavigator;
Button1: TButton;
procedure Button1Click(Sender: TObject);
private
{ Private declarations }
public
{ Public declarations }
end;
var
Form4: TForm4;
implementation
uses Unit1;
{$R *.dfm}
procedure TForm4.Button1Click(Sender: TObject);
begin
close;
end;
end.
ҚосымшаВ
Қазіргі программалау технологиялар пәнінен ... ... ... ... ... ... ... технологиялар
пәніненоқу-әдістемеліккешен




function window.onload(){
myimg.filters("revealtrans").apply()
myimg.src="69.gif"
myimg.filters("revealtrans").play(6)
}




















Дәрістер




Лабораториялық жұмыстар



Тест жұмысы



Түсіндірме сөздік



Силлабус



Электрондық оқулықтар



Әдебиеттер тізімі



Автор













С# ... ( деп ... ... ... ... нотация --
до-диезтаңбасы (#) пайдаланылған; ағылшындароны депоқиды)
MicrosoftкомпаниясыныңмаманыАндерсХейлзберг (AndersHejlsberg) жаңаобъектіге
бағытталғанпрограммалаутіліретіндеС, C++, JavaжәнеBASICтілдерініңнегізінде
жасапшығарған. Бұлпәндеосытілдіңнегізгіэлементтеріқарастырылады.

Кез келген табиғи ... ... ... ... сөз ... және ... ...
Осындайэлементтерпрограммалаутілдеріндедеболады, мұндабірақсөздер - лексемдер
(қарапайымконструкциялар), сөзтіркестері - өрнектердеп, алсөйлемдер - операторлардепаталады.
Лексемдер симолдардан тұрады, өрнектер - ... мен ... ал ... - ... және ... тұрады.
 















Қазақ Ұлттық Университеті
Механика-математика факультеті 2013 жыл





Пән: Автоматтандыру, Техника
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 98 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Қайнау қабатындағы жану процесі »4 бет
Індеттік процестің даму заңдылықтары және сатылығы6 бет
Астық түйірлерінің өздігіне қызуы7 бет
Білім беру процесінің субъектілері4 бет
Білім беру процесінің субъекттері14 бет
Басқару процесі6 бет
Бес және жеті жас аралығындағы балалардың ұлттық тілді меңгеруі11 бет
Болон процессі5 бет
Дидактикалық жүйенің сипаттамасы13 бет
Зат алмасудың типтік бұзылуының патологиясы жайлы ақпарат11 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь