«туризмдегі экобағыттарды ұйымдастыру және жоспарлау»

Кіріспе
3
1 Экотуризмнің теориялық түсінігі
1.1 Экотуризм түсінігі 5
1.2 Экотуристік бағыттар 8
1.3 Экотуристік объектілер және оның әлеуеті
10
2 Туристік экобағыттарды ұйымдастыру мен жоспарлау
2.1Туризмдегі экобағыттарды құру 13
2.2 Экобағыттарды ұйымдастырудағы экологиялық жайттар 15
2.3 Экобағыттардың экономикалық әлеуетін талдау
17
3 Қазақстандағы экобағыттарды дамыту келешегі
3.1 Қазақстандағы экобағыттарды дамытудың әлеуеті 19
3.2 Қазақстандағы экобағыттарды дамытудың мемлекеттік жоспарлары
21
Қорытынды
24
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
26
Экологиялық туризм - жақында ғана «жасыл» қозғалыс толқынында пайда болды және елдің тұрақты тұрақты даму концепциясына байланысты ол батыста кеңінен дами бастады.
Қазіргі таңда «экологиялық туризм» ұғымы кеңінен қолданылып, көп пайдаланылып жүр. Оның мәні – табиғи ландшафтарды сақтап қалумен қатар, олардың эстетикалық, рекреациялық, мәдени – тарихи және де тағы басқа қасиеттерін арттыру, оларды қалпына келтіру және сонымен қатар, бір мезгілде туристердің ол жерлерге келуін қамтамасыз етеді Экотуризм басқа туризм түрлеріне қарағанда бірнеше жағдайларды бірден қамтиды. Біріншіден туризмнің осы түрін дамыту арқылы мол пайда табуға болады. Ал екіншіден ол табиғатты тиімді пайдаланып оны қорғауды жүзеге асырады.
Туризм, рекреация және қоршаған орта бір – бірімен байланыста болады. Географиялық орта мен табиғаттың көптеген туристерді өзіне тартатын қызықты элементтері болады, ал туризмнің дамуы экологияға жағымды және жағымсыз жағымен де әсерін тигізуі мүмкін. Туризмнің дамуын экологиялық көзқараспен жоспарлау үшін, алдымен туризмнің экологияға тигізетін әсерін анықтау қажет. Егер де туризм жоспарланып, оның дамуы реттеліп басқарылса, онда мынандай экологиялық жағымды жақтармен көрінер еді:
1. Маңызды табиғи териториялар мен фаунаны қорғауды қаржыландыру мүмкіндігі, аквальді экожүйелерді қосқанда, маңызды туристік көз тартарлық жерлер болып келетін ұлттық және аймақтық парктер мен табиғи қорғау шараларын қаржы мөлшері аз елдер үшін қолайлы;
2. Туристік объектілер ретінде археологиялық және тарихи жерлердің сақталуын қаржыландыруға көмектесу. Әйтпесе бұл объектілердің көбі бұзылып – жойылып кетуі мүмкін. Туристік мақсатта қолданылатынтарихи аудандар (кіші және ірі қалалардағы) сақтап, одан әрі дамытуға көмек береді;
1.А.С. Кусков, Е.И. Арсеньева «Современный экотуризм» 2002г. Москва. Сб. науч. ст, 210стр.
2.Эйтингон А.И. Экологический туризм. Курс лекций. М.: РМАТ, 2001.145стр.
3.Деточенко Л.В. Перспективы экотуризма в системе видов туризма Волгоградской области.//Туризм и региональное развитие: Сб.науч.тр.Вып.3. Смоленск, 2004. 240 стр.
4.Ердавлетов С.Р. География туризма: история, теория, методы, практика. Алматы, 2000. 197 стр.
5.Мазбаев О.Б., Атейбеков Б.Н., Асубаев Б.К. «Туризм және өлкетану негіздері» оқу құралы, 2006жыл Алматы. 99бет
6.Интернет сайты: www.kaztour-association.com
7.Алиева Ж.Н. Экологический туризм: Учеб. пособие. Алматы: Қазақ университеті, 2002.
8.Дроздов А.В. Современный экотуризм. Концепции и практика.//Теория и практика международного туризма: Сб. науч. тр. под ред. А.Ю. Александровой. М.: КноРус, 2003.
9.«Туризмология негіздері» Ж.Н Алиева Оқу құралы, Алматы 2004 жыл. 171 бет.
10.Ө.Ж Үстенова, М.Р Смыкова, Б.Б Жүнісова «Туризм маркетингі» Алматы, «Экономика» баспасы, Оқу құралы 2009 жыл. 247 бет.
11.«Билютень информационного ресурсного центра» №3 июнь 2010г. 5стр.
12.ҚР туризмді дамытудың 2007-2011жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы. 2006жылы 31 наурызда ҚР Үкіметінің №222 қаулысымен бекітілген.39 бет
13.Поддержка развития экотуризма // журнал «Мир путешествий». 2010. - № 3 (8), май-июнь. – 50Стр.
14.Вестник газеті, «Экологиялық туризмді дамытудың географиялық мәселелері» мақаласы. 2009 жыл наурыз №12, 15 бет.
15.Интернет сайты : www.google.ru
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ БІЛІМ                           ... ... ... ... ... ... кафедрасы
КУРСТЫҚ ЖҰМЫС
пәні бойынша
Тақырыбы:
Орындаған: мамандығының
3 курс студенті (303 топ) Хакимжанова М.
Тексерген: оқытушы Нұрахова Б.Ж.
Алматы 2010 жыл
Мазмұны
беттері
Кіріспе
3
1 ... ... ... Экотуризм түсінігі
5
1.2 Экотуристік бағыттар
8
1.3 Экотуристік объектілер және оның әлеуеті
10
2 Туристік экобағыттарды ... мен ... ... ... ... ... ... жайттар
15
2.3 Экобағыттардың экономикалық әлеуетін талдау
17
3 Қазақстандағы экобағыттарды дамыту келешегі
3.1 Қазақстандағы экобағыттарды дамытудың әлеуеті
19
3.2 ... ... ... ... ... ... тізімі
26
Кіріспе
Экологиялық туризм - жақында ғана қозғалыс толқынында пайда болды және елдің тұрақты тұрақты даму концепциясына байланысты ол ... ... дами ... таңда ұғымы кеңінен қолданылып, көп пайдаланылып жүр. Оның мәні - табиғи ландшафтарды ... ... ... ... ... ... мәдени - тарихи және де тағы басқа қасиеттерін арттыру, оларды қалпына келтіру және ... ... бір ... ... ол ... келуін қамтамасыз етеді Экотуризм басқа туризм түрлеріне қарағанда бірнеше жағдайларды бірден ... ... ... осы түрін дамыту арқылы мол пайда табуға болады. Ал екіншіден ол табиғатты тиімді пайдаланып оны қорғауды жүзеге асырады.
Туризм, рекреация және ... орта бір - ... ... ... ... орта мен табиғаттың көптеген туристерді өзіне тартатын қызықты элементтері болады, ал туризмнің дамуы экологияға жағымды және жағымсыз жағымен де әсерін ... ... ... дамуын экологиялық көзқараспен жоспарлау үшін, алдымен туризмнің экологияға тигізетін әсерін анықтау қажет. Егер де ... ... оның ... ... ... онда ... экологиялық жағымды жақтармен көрінер еді:
1. Маңызды ... ... мен ... ... ... ... аквальді экожүйелерді қосқанда, маңызды туристік көз тартарлық жерлер болып келетін ұлттық және ... ... мен ... ... ... ... мөлшері аз елдер үшін қолайлы;
2. Туристік объектілер ретінде археологиялық және тарихи жерлердің сақталуын қаржыландыруға көмектесу. Әйтпесе бұл объектілердің көбі бұзылып - ... ... ... ... мақсатта қолданылатынтарихи аудандар (кіші және ірі қалалардағы) сақтап, одан әрі дамытуға көмек береді;
3. ... ... ... ... ... көз ... жерлер срндықтан да ол қоршаған орта сапасын жоғарлатуға көмек береді,өйткені туристер әсем, көз тартарлық, таза әрі кір емес ... ... ... ... ... ... тазалауға түрткі болады. Әуе, су, шу әрі эстетикалық ластауды тоқтатып, ландшафт пен құрылысты дұрыс жоспарлау нәтижесінде жалпы сыртқы ... ... іске ... Сонымен қатар дұрыс орналастырылып, жоспарланған туристік объектілер қала мен ауылды ... ... ... жетілдіру (сумен қамтамасыз ету, канализация, қатты қалдықтардан арылу) шаралары да қоршаған орта сапасының жоғарлауына әкеледі;
4. ... ... ... ... ... көтеруге, әсіресе жастардың экологиялық танымдық деңгейінің жоғарлауына көмектесу. Сонда ғана жергілікті тұрғындар бұл мәселенің олардың ауданындағы ... ... ... Және де бүтіндей мемлекетті немесе жеке аудандардың әлуметтік экономикасын көтеретіндей дәрежеде болуы.
Жалпы айтатын ... ... ... қазіргі таңда әлемде болып жатқан экологиялық мәселелерді шешуге ат салысатын, мемлекеттің тұрақты дамуына жетуінің бір жолы бола ... ... ... бір ... ... ... ... күнде экологиялық туризмнің басты мәселесіне табиғи ресурстарды ... ... ... ... бір ... яғни тепе - ... ... қамтамасыз ету жатады. Мамандар ең маңызды рекреациялық ресурстарды қорғауды мақсат етіп отыр. Осыған байланысты, зерттеушілердің көбісі туристік құбылыстар мен ... ... ... орналастыру типін қолдайды. Себебі ол туристер көп баратын аудандарға салмақты азайтады. ... ... ... мемлекеттерде туристік қозғалыстың жоспарлы териториялық саясаты жүргізіліп отыр. Бұндай ... ... - ол ... ... территория бойынша біркелкі таралып, табиғи ландшафтарды сақтап қалуында, кешендердің бірқалыптылығын сақтауда ... ... ... ... экологиялық туризмді жоспарлау мен дамытудың маңыздылығын атап көрсету ... ... Егер ... туризм әрбір мемлекеттің туризм саласында орнығатын болса, онда экологияның тұрақтануы байқалар еді. Себебі экотуризм табиғи ... ... ... ... ... бұл ... жұмысым туризмдегі экобағыттарды ... мен ... ... Мен бұл ... ... жазу үшін ... мен интернет желісінің ақпараттарын пайдалана отырып, ... ... ... - журналдардың мәліметтерінің көмегіне жүгендім. Жалпы, курстық ... ... - ... ... сүйіспеншілікпен қарауға тәрбиелеуге бағытталып, дәл осындай аудиторияға арналып ұйымдастырылған. Сонымен қатар экскурсанттарды тарихи, ... ... ... таныстырып, танымдық деңгейлерін жоғарлатуға ... ... Қала ... ... таза ... жүргізілетін бұл бағыттардың маңызы мен ... зор ...
1 ... ... ... ... ... ортаны туристік мақсат үшін пайдалану ертеден - ақ өзіне географтар мен басқа да ғылым өкілдерінің ... ... еді. XIX ... бірінші жартысында географтар ланшафтың өзгеруіне туристік қозғалыстың тигізетін әсерін аңғара бастайды. Экотуризм дегеніміз ... ... ... ... Оның ... болу ... көп. Оны немесе жасыл туризм, жұмсақ туризм деп те аталады. Бірақ ең бастылары ол ... ... ... ... ... ... ... қорғаудың халықаралық одағы берген анықтама бойынша экотуризм дегеніміз қоршаған ортаның алдында жауапкершілік, бүлінбеген ортаға табиғат пен ... ... ... танысып демалу мақсатымен саяхаттау. Экотуризм қоғамы бойынша табиғатты қорғау және жергілікті тұрғындардың әл - ... ... әсер ... ... тереторияларға жауапкершілікпен қарайтын саяхат. Жабайы табиғаттың бүкіл әлемдік қоры экотуризмге төмендегідей анықтама береді:
Экотуризм дегеніміз бүлінбеген табиғи жерге сол ... ... және ... ... ... ... ... алу мақсатында экожүйенің бүтіндігін бұзбай жергілікті тұрғындар үшін тиімді экономикалық жағдай туғызатын саяхаттау болып табылады.
Экотуризмнің негізгі ... ... ... Экотуризм негізінен табиғатқа бағытталуы керек және табиғи ресурстарды пайдалану ы қажет.
2. Экологиялық тұрақты болуы керек. Яғни адамдардың тұрғылықты ... зиян ... ... зиян келтіру дәрежесін төмендетуі керек.
3. Экологиялық білім берумен танымалдылыққа ... ... және адам мен ... ... толыққанды қарым - қатынастың құрылуына ықпал тигізу керек.
4. Жергілікті әлуметтік - ... ... ... өз қарамағына алу керек.
5. Өзінің болған аймағында экономикалық тиімділікті және олардың тұрақты дамуын қамтамасыз ету керек.
Статистикалық мәліметтерге сүйенсек экотуризм әлемдік ... ... 23% ... Оның даму ... ... ... ... саласынан әлдеқайда алда келе жатыр. Экологиялық туризмнің ... ... және оның ... адамдардың табиғатпен тілдесуге, оның объектілерімен және құрылыстарымен танысуға қоршаған ортада болатын өзгерістерді төмендетуге талпынумен түсіндіреді. Экологиялық ... бұл ... ... бүкіл әлемде кеңінен дамитын қазіргі туризмнің жаңа бағыттарының бірі. Оны бүкіл әлемдік жабайы табиғат ресурстарын қорғау одағы ... ... ... ... ... экотуризмнің негізгі қағидаларына келетін болсақ, оған төменде аталғандарды жатқызуға болады:
- Саланың тұрақты дамуы үшін құқықтық базасы мен ... ... ... ... ... ... жоспарлау мен жерді пайдалануды реттеу.
- халық арасында ағартушылық агитациялық жұмыстарды жүргізу болып ... ... ... ... ... ... ... беру арқылы тарту.
- тур өнімді өткізу.
- көлік жүйесін экономикалық тұрақтылықпен қамтамасыз ету
- табиғи шешімдердің туристік ресурстардың жіктемелеріне тұрақты ... баға ... ... ... бір ... ... табылады. Бірақ туризмнің экотуризмнен біршама ерекшеліктері мен айырмашылықтары бар. Оларға тоқталып ... ... ... ... ... ... ... табиғи ортаға сапар шегу. Мұндай тереторияларға қорықтар, табиғи ұлттық ... ... және тағы да ... қорғалатын териториялар жатады.
Екіншіден, экотуризм ең экологиялық табиғатты пайдаланатын сала ... ... Ол ... ... ... ... ... түрде өтеді. Яғни көрікті жерлерді қарау, пейзажды тамашалау, өсімдіктер және жануарлар әлемін ... ... иіс ... және тағы ... ... ... ... бағытталып, негізінен табиғи ресурстарды пайдаланады. Және де атап өтетін бір жайт бұл ... түрі ... ... зиян ... яғни ... тұрақты болып табылады. Үшіншіден, экотуризм туристердің ерекше қорғалатын табиғи територияларда жүріс тұрысынқадағалау, соның ішінде қатаң ... ... ... ... ... ... ... жергілікті тұрғындардың ауқатын жақсартуға мүмкіндік береді. Туризмнің бұл түрі ... ... ... ... жүзеге асырылатын жерлердің, аудандардың тұрақты дамуын қамтамасыз етеді. Экотуризм экологиялық ... және адам мен ... ... ... ... негізгі міндеттеріне жататындар:
1. Экологиялық білім, табиғат пен қарым - қатынас мәдениетін жоғарлату, ... ... ... - ... экологиялық нормалары, әр адамда табиғат тағдыры үшін жеке жауапкершілік сезімін тәрбиелеу;
2. Адамдардың рухани және физикалық күштерін ... ... ... демалысты қамтамасыз ету;
3. Табиғатты қорғау, табиғи ортаға зиян келтіруді барынша азайту.
4. Тұтас мемлекеттің және де бөлек аудандардың ... ... ... ... [1, ... ... ... типі
1.Класстары бойынша қорғалатын теретория аумағында жабайы табиғатқа жасалатын экотурлар
Кестенің жалғасы
2.Қорғалатын аумақтан тыс тереторияларға жасалатын экотурлар
3.Мәдени ланшафтар ... ... ... ... ... ... және мәдениеттендірілген, эмоционалдық және эстетикалық, мақсаттарға қоршаған табиғат аясында демалу, спорттық және хикаялық ... ... ... ... ... ... - ... агротурлар, этнографиялық, археологиялық, экологиялық - мәдени, су және тау ... ... ... бойынша
Денсаулығының жарамдылығына байланысты
Топтың саны бойынша
Экологиялық туризмді тұрақты туризм деп те қарастыруға болады. Яғни бұл жергілікті жердің шынайы түрде сақталуының тек ... ... ... ... жерлерімен танысу үшін ғана емес, сонымен қатар ... жас ... ... ... ... ... қалпында әрі қарай сақтау мақсатында сапар шегу болып табылады.
ДТҰ-ның болжамы бойынша 2010 ... ... ... ... сапары 1млрд. АҚШ долларын құрайды. Ал 2020 жылына қарай бұл көрсеткіш 1,6млрд АҚШ долларына тең ... деп ... ... ... ... ... керемет көрнекті табиғи орта болып табылады.
- туристік индустрияның ... және ... ... ... ... түрде төмен капиталды талап ететін күш сыйымдылығы.
-экотуризмнің негізгі мақсаты экологиялық білім беру ұйымдарының және оның ... ... және ... ойды ... ... ... мен ... мемлекеттің әлуметтік экономикалық жағынан көтерілуіне көмек беру.
Қоршаған ортаның табиғи жағдайын бағалау ... бар. ... ... үш ... ... ... ... геофизикалық
- индикациялық
- геохимиялық [2, 13-14б].
Қазіргі таңда экотуризмнің дамуы барысында бірқатар мәселелер туындап отыр. Яғни ... атап ... ... ... ... ... көп бөлігінің күні бүгінге дейін құрылу сатысынан аса алмай келе жатуы болып табылады. Тағы тап ... ... бірі ... ... ... ... ... келтіруге тиісті мөлшерде қаражаттың бөлінбеуі себепші болып отыр. Және де еліміздегі ұлттық ... ... ... ... барлығына ортақ тарифтік және бағалық саясаттың белгіленбеуі де ... ... ... ... В.Л ... экотуризмнің негізгі үш бағытын қарастыруды ұсынады. Оларды атап айтатын болсақ:
Классикалық ... ... - оның ... ... ... әсерге яғни адам аяғы баспаған жабайы табиғат болып ... ... - бұл ... ... ... ... ... өзгерістерге ұшыраған территориялар, және жасанды табиғаты бар территорияларды жатқызуға болады. Бірақ ол территориялар рекреация үшін ... және ... ... ... - ... ... - бұл ... туризмнің негізгі мақсаты антропогендік әсерін тигізбей, туристердің белгілі бір территорияны мекендейтін елді - ... ... салт - ... мәдениетімен, әдет ғұрпымен, дінімен өмір сүру салтымен ... ... ... [3, ... ... бағыттар
Экологиялық туризмді ұйымдастыру ерекшеліктеріне қарай келесі ... ... топ. Оған ... ... ... ... үшінші әлем елдері - Кения, Эквадор, Коста - Рика, Непал, Белис және де тағы ... ... ... елдерде табиғаттың түрлілігі және ауқымы жағынан салмақты ... ие ... Олар ... ... ... ... ... созылып жатыр. Бұған қоса бұл мемлекеттер таза түріндегі бірегей ... және ... ... ұсынады.
Екінші топ. Ол шетелдік экотуристерді тартатын экзотикалық табиғат пен жергілікті тұрғындар мәдениеті бар дамыған ... ... Бұл ... ... Жаңа ... Араб ... ... Мұнда алда айтылған елдерден айырмашылығы қызмет көрсетудің едәуір бөлігі жергілікті компаниялар иелігінде, ал экономикалық даму және ... ... ... ... қарастырылады.
Үшінші топ. Бұл топ елдері үшін ішкі және халықаралық экотуризмді ұштастыру тән. АҚШ - тағы сұраныстың көлеміне ... ішкі ... ... дамуда. Ал Канадада, Скандинавияда және Жерорта теңізі ... ... ... ... басымырақ болып келеді. Аталған топ мемлекеттері шетелдік және ішкі экотуристерді өзіне тартатын бірегей табиғи объектілері орналасқан.
Төртінші топ. Бұл топ ... ... ... ... ... ... ... Экотурларды ұйымдастырудағы кейбір функциялар мемлекетке жүктелген. Оларды жергілікті басқармалар және ... ... ... Бұл топқа Еуропаның қалған дамыған мемлекеттері - Ұлыбритания, Германия, ... ... және тағы да ... мемлекеттер кіреді.
Қазақстан Республикасының даму коцепциясында экологиялық туризм сияқты табиғатты сақтаушы туризм түрлерінің ... ... ... ... ... дамыту қажеттілігі тек экономикалық фактормен - жаңа ... ... ашу, ... ... ... қоғамдастықтарды дамытумен ғана емес, сонымен бірге әлуметтік тапсырыспен - халықтың денсаулық және бос уақытын ... ... ... әрі ... ... мән ... де ... Дүние жүзілік туристік ұйымның сарапшыларының деректері бойынша соңғы он жылда экологиялық туризм неғұрлым танымал және кез - ... ... ... даму ... ... табылады.
Туристік әлеуетті зерттеу қорытындылары көрсеткендей, Қазақстанның экологиялық туризмді дамыту үшін үлкен мүмкіндіктері бар. Оның негізін Еуразия орталығындағы бірегей табиғи ... мен ... ... ... ... ескерткіштер, түрлі тарихи кезеңдерде Қазақстан аумағына орын ... ... ... және ... ... ... алғанда, Қазақстандағы экологиялық туризмнің жағдайы тұрақталып келеді. Қазақстан Республикасы Статистика агенттігінің деректері бойынша, заңды тұлға мәртебесіндегі ұлттық ерекше ... ... 2005 жылы 391,6 мың ... қызмет көрсеткен, туристік топтардың келуінен түскен кіріс 2005 жылы 9,1млн. теңгені құраған.
Алайда экологиялық туризмнің басқа туризм түрлеріне қарағанда табиғи ... ... ... және кең ... ... ... ... қарамастан, осы бағыттың дамуы күрделі қиындықтарғаұшырауда, ол рекреациялық - туристік инфрақұрылымның көп бөлігінің әлі қалыптасу ... ... ... ... ... ... ... іс жүзінде шектелмеген, алайда оны қалыптастыру мен дамыту ... ... ... мен ... ... ... ... туризмге қажетті инфрақұрылым жасау туристер үшін табиғаттың бірегей жерлерінің тартындылығын және қолжетімділігін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Шығыс Қазақстан облысындағы ... тауы ... ... ... ... кешенінің құрылысы. Алматы облысындағы тау шаңғысы курортының желісін құру және басқалары сияқты экологиялық туризм объектілері бойынша инвестициялық жобаларды іске асыру ... ... мен жеке ... тарту үшін жағдайлар жасалуда.
Қазіргі таңда инвестициялық жобалар бойынша Бурабайда, тау ... ... ... туристік сауықтыру орталықтарында экотуристік бағыттар құрылып, дамуда. 2010 жылдың сәуір айында жаңа Жоңғар Алатауы ұлттық мемлекеттік табиғи ... ... Ол ... ... мақсаты табиғаттың биотүрлілігін сақтау (соның ішінде жабайы ... ... ... тарихи, эстетикалық құндылықтарға ие тау ландшафтарын сақтап, ол ... ... ... ... ... ... ... дамытуда экотуризмнің ақпараттық ресурстық орталығы да маңызды роль атқарады. Осы аталған ... ... ... ең ... ... бағыттар, экотуристік объектілер тізімі яғни Қазақстандағы мемлекеттік саябақтар, ұлттық табиғи парктер туралы түрлі ақпараттар алуға болады [4, ... ... ... және оның ... объектілерге - ерекше қорғалатын табиғи нысандар жатады. Яғни табиғи, мәдени, сауықтыру, ... ... бар ... мен ... ... атауға болады. Оған табиғи ұлттық парктер, саябақтар, қорықтар мен қорықшалар кіреді.
Қорықтар көбіне табиғи аумақтарды қорғауды ... ... ... ... ... ... мақсаттары кеңдеу. Олар белгілі бір жердің табиғатын қорғаумен ... ... ... - ... орындарды сақтау үшін қызмет атқарады. Сондықтан ұлттық парктер табиғи және мәдени - ... ... ... ... ... осы екі мақсатты да қосып алуы мүмкін. Осы негізде қорықтарға қарағанда ұлттық парктердің туризм үшін маңыздылығы ... - ақ. ... ... туристер үшін экскурсияларды көбірек өткізуге мүмкіндік бар. Бұған мысал ретінде АҚШ - тың ең ... ең ірі ... ... бірі ... ... аумағындағы Йеллоустоун ұлттық паркін алуға болады. Бұл ұлттық паркте туристер тамашалайтын ... ... мен ... ... өте көп ... оған шет ... тіпті Құрама Штаттардың өзінен де келетіндер көп. Жалпы Америка Құрама Штаттары ... ... ... және ... жоғарыда айтылғандай кешенділігі табиғатты қорғау және мәдени - тарихи орындарды сақтауға бағытталуы жағынан үлгі аларлық ел болып ... [5, ... ... ... ... ... ... 9 қорық, 80 қорықша, 5 ұлттық парк ұйымдастырылған. Қазақстан қорықтар саны жөнінен ТМД ... ... он ... орын ... тоқталып кететін болсақ:
Ақсу - жабағалы қорығы 1927 жылы ұйымдастырылды. Бұл Қазақстандағы ертеден келе жатқан қорық. Қорық Оңтүстік Қазақстан ... ... ... мен Өгем ... 85,4 мың ... астам жерді алып жатыр. Қорық төрт биіктік белдеуді қамтиды. 1500 метр ... ... ... ... ... тән ... мен ... дүниесі бар дала, 1500-2000 метр - ... ... ... ағаш ... ... ... ағаш тәрізді арша, бадам бұтасы, жабайы жүзім,жабайы алма және т.б өсімдіктер ... Ал ... ... елік, қарақұйрық, борсық, ақ тырнақты аю мекендейді. 2000-2300 метр биіктікте субальпі шалғыны ... ... ... ... өсімдіктердің 1404 түрі, құстардың 239 түрі, баурмен жорғалаушылардың 9 және сүтқоректілердің 51 түрі ... ... ... ... ... ... филиалы бар. Бұл өңір 120 млн. жыл бұрын теңіз түбі болған. Қазір оның ... әр ... ... кездесетін балықтар мен былқылдақ денелердің, юра ... ... ... сақталған. Қорықтың бұл бөлігінің органикалық дүние эволюциясын зерттеу үшін ғылыми маңызы бар.
Наурызым қорығы 1934 жылы ... Бұл ... ... Наурызым ауданында орналасқан. Мұның аумағы 87,7 мың га жерді алып жатыр. ... ... ... бар, ... тың дала қоғауға алынып зерттелуде. Қорық көлеміне Наурызымдағы Қарағай мен Тірсек орманы да кіреді. Қорықтағы сор топырақта алуан түрлі ... ... тек Қиыр ... ... ... ... алмасының жабайы түрлері өседі. Табиғат жағдайының әр түрлілігіне байланысты, таяу жатқан азғана үлескінің өсімдігі мен жануарлар дүниесі әр ... ... ... ... ... және ... ... жануарлар кездеседі. Қорықта сүтқоректілердің 42 түрі, құстардың 286 - дан ... ... ... 6 және 687-ге жуық ... түрлері кездеседі.
Алматы қорығы 1961 жылы құрылған. Аумағы 71,7 мың га-ға жуық әр түрлі ландшафт зоналарында жатыр. Бұған мәңгі қар мен мұз ... ... ... мен ағашқа бай Іле Алатауы мен жағасында құмды шөлі бар Іле өзенің атақты Аққұм-Қалқан жатады. Көктеректі нудан тұратын ... ... ... ... алма және өрік ... бар. 2500 метр ... жоғарыда Тянь - Шань шыршасынан тұратын шыршалы ... ... ... ... жануарлар дүниесі алуан түрлі, мұнда 39 түрге жуық сүтқоректілер, 200 құстың түрі мен 965 өсімдік түрі бар.
Барсакелмес қорығы Арал теңізінің ... ... ... өзі ... ... ... ... Қорық 1939 жылы ұйымдастырылған.Жалпы көлемі 16,8 мың га. Ондағы мақсат - ... ... ... ... саны ... бара ... ... мен қарақұйрықты қорғау болды. Қорыққа шөлді аймақта тіршілік етуге бейімделген ... ... тән ... табылады. Негізгі қорғалатын аңдары: ақбөкен, қарақұйрық, құлан.
Қорғалжын қорығы 1968 жылы құрылған. ... ... ... 259 мың га ... алып ... Оған тың ... қол тимеген, түрген түспеген жерлері, сондай-ақ Қорғалжың және Теңіз көлдері кіреді. Бұл жерлер дүние жүзілік маңызы бар су қоймасы мен ... ... ... ... ... ... дала ... тән. Сүтқоректілердің 41 түрі, құстардың 315, балықтың 14, өсімдіктің 343 түрі кездеседі. Олар: суыр, дала алақоржыны, су егеуқұйрығы қосаяқтар және т.б. ... - ... ... ... кезінде көптеген су құстары жиналады. Осының арқасында бұл қорық дүние жүзіне әйгілі болып отыр. Ол ЮНЕСКО-ның тізіміне ерекше қорғалатын ... - ... ... ... ... ... суда жүзетін құстардың тіршілігін зерттеу жөнінде үлкен ғылыми - зерттеу жұмыстары жүргізіліп,музейлер, хайуанаттар бағына арналған материалдар жинастырылады.
Марқакөл қорығы 1976 жылы ... ... ... ... ... ... ... мен оңтүстігінде теңіз деңгейінен 1447 м биіктіктегі Азутау жотасы ... аса әсем ... ... ... ... жалпы ауданы 75 мың га, оның 44 мыңын көл айдыны құрайды. Қорық ауданындағы климат қатаң континентті. Көлге кішігірім 27 өзендер, ... ... ал одан бір ғана өзен ... оң ... - Қалжыр ағып шығады. Қорықта сүтқоректілердің 58 түрі мекендейді, 260 жуық құс ... 721 ... түрі ... ... ... майқан, талма, теңге бар.
Үстірт - республикамыздағы ең жас қорықтың бірі. Ол Маңғыстау облысында 1984 жылы ... ... 223,3 мың га ... ең ... ... ... ... шөл зонасына тән. Қорықты ұйымдастырудағы мақсат Қазақстандағы Қызыл кітапқа енген шөл зонасындағы 12 ... аң мен ... ... мен ... Бұл ... ... ... қатаң климатына бейім жануарлар мен өсімдіктердің өмір сүруін зерттеу үшін ... ... ... ... қорығы 1992 жылы құрылған, ауданы 56 мың га. Қорық Шығыс Қазақстан облысы Глубокое ауданында орналасқан. Алтай тау ... ... ... ... батысын, Холзун; Көксу және Иванов жоталарын қамтиды. Батыс Алтайға тән өсімдік жамылғысының бірнеше типі сақталған. Қорықта жоғары сатылы өсімдіктердің 564 ... ... 131, ... 50, ... 5 түрі кездеседі.
Алакөл қорығы 1998 жылы құрылған. Ауданы 20,7 мың га. Қорық Алматы облысындағы ... ... ... ... су - ... ландшафтары қорғалады. Қорықтың негізгі мақсаты Алакөл жүйесіне енетін көлдерді мекендейтін су құстарын қорғау болып табылады.
Елімізде 5 ұлттық парк ... ... ... ... табиғи паркі, Іле Алатауы ұлттық паркі, Қарқаралы ұлттық паркі, Алтынемел табиғи ұлттық паркі және ... ... ... ескерткіштері. Қорғалатын табиғат нысандарының арасында табиғат ескерткіштері көрнекті орын алады. Қазақстан аумағында табиғат ескерткіштерінің сан алуан түрлері ... ... ... ... ... ... жойылып кеткен. Қазіргі кезде сақталып қалған табиғат көріністері өткен табиғат жайларынан, тарихтан хабар береді. ... ... ... ... ... оқу-ағартушылықмаңызына қарй қорғалатын жеке табиғи нысандар. Әрбір табиғи ескерткіштің көлемі 2 гектардан аспау шарт. Қазіргі таңда елімізде 24 табиғат ... бар. Оның ... ... оң ... Павлодар қаласының солтүстік батысын ала , Алматы облысындағы және , зеренді ауданындағы және тағы ... ... ... ... ерекше қайталанбас нысандар алпыстан астам. Болашақта табиғат ескерткіштері қатарына жаңадан , , , , , , , , ... ... ... ... [7, ... ... ... ұйымдастыру мен жоспарлау
2.1 Туризмдегі экобағыттарды құру
Экотуристік бағыт - дегеніміз белгіленген қызмет бағдарламасы бар белгілі бір ... ... ... - ала ... ... ... ... болып табылады. Қазіргі таңда туристерге экотуризмнің түрлі бағыттары ұсынылады. Экотуристік бағыттарды дайындау үшін экскурсиялық бағдарламалар ... ... ... ... және ... қызметтерді ұсыну арқылы туристік қызмет көрсету технологиясын қарастыруға болады.
Туризмнің экологиялық функциясы халықтың денсаулығын сақтау мен жақсартуға байланысты. Демалыс пен ... ... ... мен ... әсерін тигізетін қоршаған табиғи ортаны қорғау және оны ... ... үшін өте ... ... ... ... курорттар, демалыс орындары және туризм желілері ұйымдастырылып, туризм жүйесі реттелінеді.
Жалпы экотуризмнің агроэкологиялық, биологиялық, табиғатты қорғау экотуризмі, ... ... атап ... ... ... екі ... құруға болады:
1.Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар шегіндегі экотуристік бағыттар. Яғни мұндай турларды ұйымдастыру мен өткізу экотуризмнің класссикалық бағытының бірі болып ... ... бұл тур ... тар ... ... Оны ... ... жатқызуға болады.
2.Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардан тыс жерлердегі экотуристік бағыттар. ... бұл ... кең ... ... ... туризмді жатқызамыз. Оған агротуризмнен бастап, комфортабельді лайнердегі ... ... атап ... ... Бұл ... ... немесе модельге жатқызуға болады.
Жалпы экотуристік турларды осылайша топтастыруға болады: Турдың ... ... ... - бұл ... бойынша экотурлардың келесі түрлерін ажыратуға болады:
- Экологиялық білім алу ... ... ... ... және оқып - ... эстетикалық мақсатта табиғат аясында демалу және саяхаттау.
- табиғи климаттық факторлар ... ... ... - танымдық мақсаттар.
Турдың негізгі нысаны бойынша - бұл тур ... ... ... анықтайды. Аталған белгі бойынша экотурлардың төмендегідей түрлері ажыратылады:
- ботаникалық, зоологиялық, ... ... ... тау-су турлары;
- агроэкотурлар
- экологиялы - этнографиялық және ... ... - ... ... ... ... екі мақсаты және олардың объектілері үнемі бір-бірімен ... және ... ... ... ... ... сан қилы болып келеді. Көптеген экотуристер дамыған мемлекеттерден дамушы мемлекеттерге саяхаттуды жөн ... ... ... елдерге Кения, Танзания, Коста Рика, Эквадор, Непал, Австралия, Жаңа Зеландия және ОАР жатады. Өйткені осы ... ... ... ... экзотикалық адам аяғы баспаған жабайы табиғатты ұсынады. Бірақ АҚШ-ның табиғи ұлттық ... ... ... ... сұраныс көп. Тіпті кейбір парктерге саяхатты алдын ала тапсырыс арқылы ғана ... ... ... мемлекеттік табиғи парктердің территориясында экомаршруттарды тек қатаң белгіленген, рекреациялық пайдалануға берілген жерлерде және арнайы ... жаяу ... ... ... ... ... болады. Ал мемлекеттік табиғи қорықтардың аумағында жүргізілетін маршруттарға қойылатын талаптар қатаң болып келеді. Мұнда экологиялық туризм ... ... ... ғана ... ... бір ... ғана ... қажет. Ерекше қорғалатын аймақтардағы рекреациялық қызмет табиғатты ... ... ... ... [8, ... экскурсияны құрастыруда экскурсияның негізгі бөлімі жетіге бөлінеді. ... ... ... яғни ... аты, ... ... экскурсияның басталуы мен аяқталу уақыты қарастырылады. Маршрутты құрастыруда ... ... (жер ... ... ... қамтамасыз ету мәселелері қарастырылады. Экскурсияның маршрутын құрастырудың негізгі үш түрі бар. Олар:
1. хронологиялық
2. тақырыптық
3. хронологиялық - тақырыптық
Екіншіден экскурсияны жүргізген ... ... ... ... ... ... бөлімде экскурсия кезінде көрсетілетін объектілер негізгі және қосымша болып бөлінеді. Төртінші бөлімінде экскурсияның ұзақтығы, яғни толық уақытын есептеп ... ... ... құрастырған кезде хронометраж анықталады. Ол экскурсиондық объектіге бөлінген уақытты есептейді, яғни бір оюъектіден екінші объектіге ... ... ... ... ... ... толық уақытты есептеп шығарады. Бесінші бөлімде тақырыпшалардың аттары қарастырылады. Алтыншы бөлімде экскурсияны ұйымдастыру жолдары атап көрсетілуі тиіс. Олар ... ... ... ету, ... ... қасында орналасуы, экскурсанттардың жолдардан, өзендерден өту тәсілдерін ... Ал ... ... ... ... ... экскурсия ерекше қорғалатын, табиғаты бүлінбеген жерледе жүргізілетін болғандықтан экскурсанттар арасында қазіргі таңда көп ... ... ... ... бағыттарды дамытудың маңыздылығы ол табиғи ресурстарды тиімді пайдалануды, адамдарға ... ... ... ... ... ұйымдастырудағы экологиялық жайттар
Қоршаған ортаға тигізілетін жағымсыз әсердің байқалуы әр түрлі, олардың кейбіреулері өте ... Егер де ... ... ... ... болса, бұндай әсерлер күшейіп тереңдей түседі. Ал ол өз кезегінде экологиялық жағдайды нашарлатуы мүмкін. Олардың ... ең ... ... ... ... нәтижесінде табиғи ортаның урбандалуы;
-туризм жүйесіндегі мекемелердің және ұйымдардың іс - ... ... ... ... ... ... Ол ... көлік құралдарымен комуналдық қондырғыштармен байланысты. Туристердің қолданатын ұшақтары белгілі бір мөлшерде ауаны бұзады;
- туристік мекемелердің пайдаланған суларынан, туристік су ... ... ... және тағы ... сулардың ластануы;
- туристердің көп шоғырлануынан, қондырғыштарының қатты сөйлеуінен және ... ... ... да ... ластануы;
-ландшафт эстетикасының нашарлауы, мүлдем жойылып кетуі бірқатар факторлардың әсерінен болды: ... ... ... тыс ... ... ... және тиімсіз орналасуы;
- табиғи орындардағы туристерден қалатын қоқыстар мен қалдықтарды тазарту мәселесі;
- туристердің шамадан тыс дұрыс емес қолдануы ... және ... ... дұрыс емес салынуы арқасында табиғи зоналардың экологиясының бұзылуы. ... бұл ... ... ... тау және бос дала ... ... ... аударады, өйткені олар туристерді өзіне тартып тұрады;
- туристердің дұрыс қолданбауы немесе шамадан тыс қолдануы нәтижесінде археологиялық және тарихи ескерткіштерге зиян ... ... ... ... ... ... және туристік объектілер мен мекемелерді дұрыс орналастырмау нәтижесіндегі экологиялық ... - ... мен ... ... ... ... және аудандарға ағыла беретін туристік ағымдар жергілікті халықтың дау шығаруына әкеп соғатын. Олар осы территорияларды туристік әсерден қорғап, қоршаған ... ... аман ... қалуды уағыздайды. Туристік базалардың салынуы және туристік ағымның шамадан тыс шоғырлануы табиғи ортаның туристік құндылығын төмендетеді. Ол өз кезегінде экотуристік ... ... ... ... мүмкін. Өйткені экотуризмнің негізгі объектісі керемет көрікті табиғи орта болып табылады.
Туризм халық шаруашылығының бір саласы ретінде табиғи ... күш ... әсер ... ... ... ... бұл әсер түсірілетін күштің әр түрлі деңгейлілігіне байланысты болады. Егер түсірілетін күш деңгейі төменгі немесе орташа деңгейде болса табиғи ... ... ... ... ... Ал егер ... күш дәрежесі жоғары деңгейде болса, өзгерістер ауқымы ... Бұл ... ... ... ... ... болатын өзгерістер көп жағдайда теріс бағытта болатынын айту керек. ... ... ... ... ... ... ... және олардың толық және белгілі бір мөлшерде табиғи кейпін жоғалтуы тұрғысынан көрінеді.
Экотуристік бағыттарды ұйымдастыруда табиғатты ... ... ... ... ... ... Яғни ... әкімшілігінен экскурсиялар және туристік жорықтар үшін арнайы ... алу, ... және ... ... ... ... керек. Турбазалар мен маршруттарда табиғатты қорғауға байланысты ... тиіс ... ... ішіндегі қазіргі заманға байланысты маңыздысы - ол маршруттар бойында ... ... және ... ... арнайы демалыс орындарын: тамақтанатын, шылым шегетін, қалдық заттарын тастайтын жерлерді алдын - ала ... ... ... Бұл жұмыстар ең алдымен табиғатты механикалық ластаудан сақтауға бағытталса, екінші ... ... ... шет ... ... ... ... қызмет сапасын жақсартуға бағытталады.
Туризмнің табиғи ортаға, яғни белгілі бір аумаққа халық шаруашылығының бір саласы ретіндегі ... күш - ... ... тыс ... ... Егер ... күш - ... аумақтың табиғи тұрақтылығынан артып кетсе, онда ол аумақта болатын теріс өзгерістер ауқымы кеңейеді. Екінші сөзбен айтқанда, ... ... ... теріс өзгерістер сипаты оған тигізілетін сырқы орта әсеріне байланысты, дәлірек айтқанда, сол сырқы ортаның ... ... ... Табиғи ортаға әсер ететін сыртқы орта күштері табиғаты жағынан екіге бөлінеді:
1.табиғи сырқы орта күштері.
2.адам қоғамы күштері немесе антропогендік фактор.
Табиғи сыртқы орта ... жер ... қар ... ... ... тағы да ... ... ал екінші күшке, яғни адам қоғамы әсерінен болатын күштерге адам қоғамының шаруашылық әрекеті есебінен болатын әсерлер жатады [9, 91-95б].
Экологияны, бізді ... ... ... ... ... ... ... қарым - қатынас мәдениетін жоғарлатуға ат салысу экотуризмнің басты да ... ... бірі ... табылады. Өйткені экологиялық тұрақтылық пен табиғи ресурстарды ескермейтін болсақ, экотуристік бағыттарды ұйымдастыру мүмкін болмас еді. ... ... ... және оны ... ... өту ... стратегиялық дамуының бірден бір басты бағыты болып саналады. ... ... ... мен ... ... бір ... келісілген әрекеттерге қол жеткізу. Сол сияқты қолайлы экологиялық тұрақтандыру болып табылады. 2030 жылға дейін қоршаған ортаны жақсарту ... 4 ... ... ... ... ... ... ортаның экологиялық қауіпсіздігін жасау. Екіншісі табиғи ресурстарды тиімді пайдалануды іске асыру болса, ... ... ... ... ... ... ... төртінші бағыты түрлі жануарлар мен өсімдіктер әлемін сақтап қалу болып табылады. Аталған ұзақ ... ... төрт ... бөлінген. Яғни стратегияны 1998 - 2030 жылдар аралығында жүзеге асыру көзеліп отыр. Әрбір кезеңдердің өз ... және ... іс ... ... үшін ... ... ... Экобағыттардың экономикалық әлеуетін талдау
Қазіргі экономикада туризмнің ролі ... өсіп және ... ... Статистикалық мәліметтерге сүйенсек экотуризм әлемдік туристік нарықтың 23%-ын алады. Оның даму қарқыны ... ... ... ... ... алда келе жатыр. Өйткені экологиялық туризм бұл соңғы жылдары бүкіләлемде кеңінен дамыған қазіргі туризмнің бағыттарының бірі ... ... Оны ... ... ... одағы растап отыр.
Жалпы туризм қоғамдық құбылыс және сала ретінде экономикамен экономика ғылымымен тығыз байланысты. ... ... өзі ... , ... бір ... болып есептеледі. Туризммен ақша, өндіріс, сауда қатынастары байланысты. Туризм арқылы мемлекеттік бюджетке пайда түседі, бағаның ... ... ... мәліметтер бойынша жыл сайын әлемде 55млн доллар экотуристік өнім шығарылады екен. Және оның ... өсу ... ... ... ... болсақ, 30%-ды құрайды [10, 227-229б].
Табиғатты қорғау жүйесін тиімді жүргізу экономикалық механизмге тікелей байланысты. Қазіргі жағдайда табиғатты қорғау қызметіндегі экономикалық құралдар ... ... ... ... ... ... ... қаражаты, айыпқұлдарды, ластау және қалдықтарды орналастыру үшін төлемдерді. ... ... ... ... ынталандырудың маңызы табиғатты қорғауды іс жүзіне асыруды ... ... ... ... Нарықтық экономика жағдайында несие табиғатты қорғау қызметіндегі ең маңызды құралдардың бірі болып табылады. Қазіргі кезде көптеген кәсіпорындардың тоқтап ... ... ... ... ... ... ... жүргізуге көп кедергі жасауда. Осыған байланысты мемлекет тарапынан ... алып оны ... ... және мерзімінде қайтару басты міндет. Табиғатты қорғау шаралары алғашқы тиімділік және ... ... ... ... ... тиімділік бұл зиянды қалдықтарды шығаруды азайту қоршаған ... ... ... тұрады. Ал соңғы әлуметтік экономикалық тиімділік халықтың тұрмыстық дәрежесін ... ... ... және ұлттық байлығының тиімділігінен тұрады.Қоршаған ортаны қорғаудың шұғыл міндеттерін шешуді ондағы шығынды қалпына ... ... ... ... және ... ... қорғау саласындағы басқа да шараларды қаржыландыру үшін қоршаған ортаны қорғау ... ... ... ... ... ... қаржылары төмендегі шараларға пайдаланылады.
1.Қоршаған ортаның сапасын жақсартуға және халықтың экологиялық қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған бағдарламалар мен ... ... және ... іс ... ... ... ғылыми технологиялық зерттеулерге, ресурстарды сақтау және экологиялық таза технологияны еңгізуге ықпал ... ... ... ... ... ... нормативтік әдістемелік құжаттарды дайындауға.
4.экологиялық тәрбие және білімді дамытуға.
5.ауыртпашылық апатының салдарын жою және ... ала ... ... ... тигізген зардабын өтеуге жұмсалады.
Қоршаған ортаны қорғаудың республикалық қоры жергілікті қорлардың аударған ақша қаражатының есебінен құрылады. Бүгінде экологиялық дағдарыстың қауіп-қатерінен құтылу ... ... мен ... ... жан-жақты күш салуымен ғана мүмкін болады. Табиғи ортаны қорғау саласындағы халықаралық ынтымақтастықтың ... ... ... ... ... ... және ... да факторлардың іс әрекетіне сүйенеді. Қазіргі таңда экотуризмді дамту мен жетілдіру кез -келген мемлекет үшін тиімді болып ... ... ... ... сұраныс күнен күнге жоғарлауда. БҰҰ 2002 жылды деп жариялады. Осы жылы Квебек қаласында 132 мемлекеттің өкілі ... ... ... Бұл ... ... ... экономикалық, әлуметтік әлеуетіне талдау жүргізіледі. Және де бұл туризм түрі тұрақты дамып келе жатқан және экономикаға басқа туризм түрлеріне ... ... ... алып ... ... қарқынды бір бағыты ретінде қарастырылады.Қазіргі экотуризм экономикалық құбылыс ретінде:
- Индустриялдық түрде болып, туристік өнім мен ... ... ... жаңа ... ... ... және жаңа аудандарды игерудегі алғашқы алғышарт, сонымен қатар ұлттық экономиканың ... ... ... болады;
- туризмге мамандандырылған елдің пайдасына ұлттық табысты қайта бөлу механизмі ретінде кіріседі;
- ұлттық табыстың өсуіне, жергілікті инфрақұрылымның дамуы мен ... ... өмір ... ... ... ролін атқарады;
-жоғарғы деңгейдегі әсерліліктен және инвестицияның жылдам қайтарылуымен сипатталады;
- табиғат пен мәдени мұраны қорғаудың тиімді құралы ретінде ... ... ... оның ... ... ... осы ... құрайды;
- барлық шаруашылық салаларымен және адамның іс - ... ... ... келе береді.
Сонымен, экотуризм аймақтың немесе елдің экономикасына белсенді түрде әсер ете алады, онда ол оның шаруашылық, ... және ... ... ... Қазақстандағы экологиялық туризмнің экономикалық әлеуеті іс жүзінде шектелмеген, алайда оны қалыптастыру мен дамыту елеулі капитал салымы мен шығындарды қажет ... ... ... ... ... ... ... үшін табиғаттың бірегей жерлерінің тартындылығын және қолжетімділігін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді [11, ... ... ... дамыту келешегі
3.1 Қазақстандағы экобағыттарды дамытудың әлеуеті
Экологиялық туризмнің басқа туризм түрлеріне қарағанда табиғи ортаға әлсіз әсеріне және кең дамыған инфрақұрылымды ... ... ... осы ... ... ... қиындықтарғаұшырауда, ол рекреациялық - туристік инфрақұрылымның көп бөлігінің әлі қалыптасу кезеңінде болуына байланысты.
Қазақстандағы экологиялық туризмнің экономикалық әлеуеті іс ... ... ... оны қалыптастыру мен дамыту елеулі капитал салымы мен шығындарды қажет етеді. Экологиялық туризмге қажетті инфрақұрылым жасау ... үшін ... ... ... ... және ... қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Шығыс Қазақстан облысындағы Мұзтау тауы ... ... ... ... кешенінің құрылысы. Алматы облысындағы тау шаңғысы курортының желісін құру және басқалары сияқты экологиялық ... ... ... ... ... іске ... ... инвестициялар мен жеке капитал тарту үшін жағдайлар жасау қажет. Осы процесті жандандыруға бағытталған шаралар мыналар ... ... ... ... ... аумақтарында экологиялық туризмнің инфрақұрылымын қалыптастыру мақсатында мемлекеттік ... ... ... және ... ... ... техникалық - экономикалық негіздемесін, инфрақұрылымды дамытудың бас жоспарларын әзірлеу бөлігінде ... ... ... ... ... ... бөлігінде дамыту;
* Қазақстан бекіткен конвенциялар бойынша биологиялық әркелкілікті сақтаужәне дүниежүзілік табиғи және ... ... ... бөлігінде міндеттемелерді орындау.
Сонымен қатар Бүкіләлемдік экологиялық самитте 2002 жылғы мамырда қабылданған экологиялық туризмді дамыту мәселелері жөніндегі Квебек ... ... іске ... ... ету ... ... жергілікті мәдениетті қорғауды және жергілікті халықпен, жеке сектормен, үкіметтік емес ұйымдармен серіктестікте ұлттық дәстүрлер мен гинетикалық ресурстарды сақтау жөніндегі ... ... ... ... ... жөніндегі ұлттық, өңірлік және жергілікті саясатты тұжырымдау;
* табиғи ортаға кері әсер етудің алдын алу үшін пәрменді тетіктер ... ... және орта ... ... үшін ... қаржылық және адами ресурстарды дамытуға қолдау жасуды қамтамасыз ету;
* қоршаған ортаны қорғау саласында үкіметтік және үкіметтік емес ... ... ... ... ұстанымдарды орындау мен қорғалатын табиғи аумақтардағы экологиялық туризм ерекше қажеттіліктерін қамтамасыз ету, халықтың өзіндік мәдениеті және ... ... ... ... жануарлар мен өсімдіктерді сақтау, сондай - ақ ... ... ... ... тұру ... ... осы ... табысты дамуын батыл болжамдауға мүмкіндік береді.
2007-2011жылдарға арналған бағдарлама бойынша ұлттық табиғи паркінде экологиялық ... ... ... ол ... ... жүзеге асыру көзделіп отыр. Қазақстан Республикасының даму коцепциясында экологиялық туризм сияқты ... ... ... ... дамуы көрсетіледі. [12, 9-10б]
Экотуризмді халықаралық және аумақтық деңгейде дамыту жөнінде жаппай барлық жерде конференциялар, конгресстер, кеңестер, симпозиумдар ... ... ... ... ... ... ... туризмнің ішінен экотуризмге баса көңіл бөлді. Осындай кеңестердің бірі 2004 жылы басталған Қазақстандағы экологиялық туризмді дамыту жөніндегі бастама ағымдағы жылы ... ... ... мақсаты - ауылды өңірлердегі тұрақты экономикалық дамуды қамтамасыз ету және ауыл тұрғындары арасында экологиялық сана-сезімнің деңгейін арттыру ... ... 2009 жылы ... ... ... қоғамдастық үкіметтік емес ұйымдардың көмегінсіз туристік фирмалармен тікелей жұмыс істей бастады. Көптеген ... ... ... ... ... ... ... маңызды бөлінбейтін бір бөлігі болып саналады. Алайда экологиялық туризмнiң басқа туризм түрлерiне қарағанда ... ... ... ... және кең ... инфрақұрылымды қажет етпейтiнiне қарамастан, осы бағыттың дамуы күрделi қиындықтарға ұшырауда, ол ... ... көп ... әлi ... кезеңiнде болуына байланысты.
Дүниежүзілік туристік ұйымның соңғы кездегі ... ... ... осы саламен айналысатын мемлекеттер қазынасына сырттан түсетін инвестицияның 10 пайызға жуығы тек біз сөз етіп ... ... ... ... ... екен. Сондықтан да туризмнен түскен кіріс дүние жүзі бойынша әлі ... ... ... ... мен ... ... кейінгі үшінші орынды иеленіп келеді.
Экологиялық туризмнің басқа туризмдерден принциптік айырмашылығы - табиғатта туристердің берілген тәртіпке ... ... ... ... тыс ... ... және индустриялық туризм дамуының басты шарты болып табылатын табиғи ресурстардың деградациясын болдырмау.
Қазіргі уақытта Қазақстандағы жұмыс істеп жатқан туризм жүйесі ... ... ... ... ... ... жоқ. ... ресурстардың молшылығы өте күрделі материалдық базаның құрылғанын қалайды.
Экологиялық туризм бүгінде - ... ... ... әлем ... кең тараған, қазіргі заманға сай туризмнің жаңа бір ... ... ... Экологиялық туризмнің танымалдылығына дәлел болатын фактілер, яғни экотуризмді одан әрі дамытуға қызығушылық танытып жүрген атақты халықаралық ұйымдар: Бүкіләлемдік Туристік Ұйым, ... ... ... ... жабайы табиғат қоры, Халықаралық табиғат күзеті одағы және табиғат ... [13, ... ... ... ... ... жоспарлары
Қазақстан Республикасында экологиялық туризмдi дамыту қажеттiлiгi тек экономикалық фактормен - жаңа жұмыс орындарын ашу, шалғай өңiрлердегi жергiлiктi қоғамдастықтарды дамытумен ғана ... ... ... ... тапсырыспен - халықтың денсаулық және бос уақытын пайдалану проблемасына тұтастай әрi жүйелi түрде мән берумен де түсiндiрiледi. ... ... ұйым ... деректерi бойынша соңғы он жылда экологиялық туризм неғұрлым танымал және кез келген мемлекеттiң тұрақты даму құралы болып ... ... ... ... ... туризмнің алар орны айрықша. Туристiк әлеуеттi зерттеу қорытындылары көрсеткендей, Қазақстанның экологиялық туризмдi дамыту үшiн үлкен мүмкiндiктерi бар. Оның ... ... ... ... ... ... мен ... көптеген табиғи, тарихи ескерткiштер құрайды. Тұтастай алғанда, Қазақстандағы экологиялық туризмнiң жағдайы тұрақталып келедi. Қазақстан Республикасы ... ... ... бойынша, заңды тұлға мәртебесiндегi ұлттық ерекше қорғалатын аумақтар 2007 жылы 491,6 мың ... ... ... ... ... келуiнен түскен кiрiс 2007 жылы 12,1 млн. ... ... ... ... ... ... маңыздысы болып саналатын бұл туризм саласындағы мәселелер. Дамуға бел байлағаннан кейін, яғни дамыған елдер қатарына кіруді ... ... ... ... ... ... ортаны дамыту, көркейту мәселелерін шешіп, содан кейін туристік саладағы табиғи қорғайтын туризм, соның ішінде экологиялық дамуына аса көңіл бөлу керек.
Өзіндік ... бар ... ... ... ... ... үлкен мүмкіндіктері бар. Бұған мүмкіндік туғызатындар:
- аймақтың пайдалы геосаяси жағдайы халықаралық ... және ... ... ... ... сол территория арқылы туғызу;
- саяси тұрақтылық, демократиялық ... ... ... ... ... ... ландшафтыладың әралуандылығы, экологиялық туризм ұйымдарына жануарлар мен өсімдіктер әлемі;
- мәдени-тарихи ... ... ... ... ... ... болуы.
Бірақ, осыған қарамай, экологиялық туризмнің дамуының көптеген мәселелері бар.
Ең маңызды және комплекстік мәселе экологиялық туризм мен ... ... ... жағдайын дамыту, материалды-техникалық базаның жағдайына, сонымен қатар потенциалды сұраныс масштабының сәйкес келмеуіне ... ... ... ... ... - осы ... ... мамандардың жоқтығы.
Экологиялық туризм сияқты географиялық мәселелер бүтіндей туризм екеуі өзара бір-бірін толықтырып комплексті шешім қабылдауды ... ... ... ... ... ... ... туризмнің де дамуы қонақ үйлер құрылысы, туристік базалар, кіріс жолдар, тамақтану ... ... ... ... және ... да ... ... және материалдық-техникалық құралдармен қамтамасыз етілуге байланысты.
Күзетілетін табиғи аймақтарда экологиялық туризм ... ... ... ... олар қаржылық және материалдық көмекке зар.
Республикамызда экологиялық туризмді дамытуға арналған ғылыми ... ... осы ... мемлекеттердің әлеуметтік экономика саясаты төңірегінде қарастырып, іске асыруы қажет.
Қазақстандағы экологиялық туризмнің ... ... ... ... ... ... экологиялық туризмнің нормативті-құқықтық базасының дамымағандығы;
- экологиялық туризмнің обьектісінің жағдайы мен саны ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінде туристік қызметке шетел туритерін қабылдайтын және отандық туритерді шетелге жіберілуін жүргізетін туристік фирма ... ... ... 20 % ... қосымша құнға салық салынады;
- ерекше қорғалатын табиғи территориялардың көпшілігінде экологиялық туризм ... ... ... ... ... ... көрсететін және ақпарат беретін дайындықтан өткен кадрлардың жоқтығы;
- магистральдар мен жолдарды айтарлықтай алыста орналасқан экологиялық туризм обьектілеріне көліктің жетуінің төменділігі;
- ... ... ... ... ... және экологиялық туризмді ұйымдастырудағы халыаралық тәжірибенің болмауы.
Қазақстандағы туристік қызметтің даму болашағын қарастыру кезінде туристік қызметті мемлекттік ... ... ... ... ... ... ... жылдам дамушы туризм кері әсер ету мүмкіндігін ескерту қажет. Экологиялық туризмнің обьектісі ... ... ... су ... ... үлкен рольді мыналар атқарады: туризмнің моторизациясы; тазарту құрылғалары жоқ туристік базалардың коммуникалды кәсіпорындарының шығаратын қоқыстары. Әрине, ... ... ... ... ... ... болмайды. Ең бірінші, көрсетілетін обькетілер оптималды үйлестірілген орындарда, яғни көлікке қол ... ... ... ... ... даму деңгейі мен тамақтану базаларын ұйымдастыруға мүмкіндіктердің болуын ескере отырып туристік қызметті дамыту ... ... ... туризмнің обьектісі жаратушы табиғат болғандықтан, инфрақұрылымды табиғат ландшафтары аса үлкен өзгерістерге ұшырамайтындай етіп дамыту қажет. Ереже бойынша, негізінен алғашқы ... ... ... тау және ... ... жақын аудандарға төнеді. Туристік жылжулардың көптілігіне байланысты ертеден шағын туристік базалар және аңшылық үйшіктер енді ірі қонақ үй кешендері мен ... ... орын ... ... ... турлерін дамыту кезінде шаңғы трассалардың, жолдардың, электро жүйелерін ... ... ... ... ... ... ... бірте-бірте табиғат кешендерінің дағдарысына және ландшафтардың эстетикалық тартымдылығының төмендеуіне әкеліп соқты [14, 4б].
Экологиялық туризм ... ... ... ... ... ... ... байланысты. Сондықтан қаражат экотуризмді кең таратуға ғана қажет емес. Таулы лашықтардың көріну ... ... ... реттелуіне - белгілі бір қаражат қажет. Бірақ осы уақытта ... ... ... ... қаржыландырылмайды, сондықтан болашақта капиталды салуда барлық жағдайлар жасалуы керек. Сөйте тұра, табиғи обьектілірді қалпына келтіру және ... ... ... ... мойнында болады. Берілген территорияда инфрақұрылыстың дамытуымен айналысатын жеке меншік ұйымдардың иегерлері барлық табиғи ресурстарды тиянақты және жүйелі қолдануды ... ету ... ... ... - мүлтіксіз және туристік қызмет нәтижесінде болған экожүйеге теріс әсер етуін төмендетудегі жалғыз жол болып табылады. Барлық ... ... ... ... дамуына үлкен көңіл аударады. Соның нәтижесінде біздің тіршілік әрекетімізді қолдап ... ... ... ... және экожүйеге көңіл аударуы жоғарылай бастады.
Осы арқылы Қазақстандағы экологиялық ... ... ... ... ... ... барлық табиғи шаруашылық кешенінің сәтті дамуына, сондай-ақ ... ... ... ... - ... ... ... мен салауатты өмір салты болуы үшін қоршаған ортаны жағымды жағдайлармен қамтамсыз етуді ұйымдастыруға қол жеткізу ... келе ... ... ... деген сұраныс күнен күнге өсуде. Ол экономиканың бір саласы ретінде көп табыс алып келетін сектор олып отыр. агенттігімен шетел ... ... ... ... ... болатын. Оның мақсаты туризм түрлері бойынша олардың талғамдарын анықтау болып табылады. Осы зерттеулердің нәтижесінде шетел туристердің 69 %-ы ... ... ... ... ащы және тұзды көлдері бар далаларға бару, 63 %-ы көшпенділердің мәдениетімен танысуға ынта ... 55 %-ы ... ... ... ... Аталған сұрауға ағылшындардың 10 %-ы, кәрістердің 8%, француздықтардың 6 %-ы, немістердің 5%-ы, жапондықтардың 1 %-ы ... Олар , , , , ... ... ... экотуристік ресурстар мен объектілер өте көп. Атап айтатын болсақ республика территориясында 9 ... 80 ... 5 ... парк ... және ... ... 24 ... ескерткіш бар. Сондықтан да біз елімізде туризмнің осы түрін дамытуды қолға алуымыз қажет. ... ол ... түрі ... ... ғана өз ... ... қоймай, табиғатты тиімді пайдаланып оны қорғауды насихаттайды. Сол себептен де қоршаған табиғи ортаны мемлекеттік басқару қоғамды әлуметтік басқарудың бір саласы ... ... ... ... экологиялық бағдарламалардың, жоспарлардың және қабылданған іс шаралардың орындалуын қамтамасыз ету, қоршаған табиғи ортаны ... ... ... тиімді пайдалануды және салалардағы заң ережелерінің бұзылмауын қадағалау және адам өміріне, денсаулығына табиғи ортаның қолайлы болуына ... ... ... табылады.
Экотуризмді көпшілік туризмнің баламасы ретінде қарайды. Бірақ қазіргі заманауи туризм табиғатқа зиян тигізеді, ал экотуризм болса керісінше экологиялық тұрақтылықты ... ... да оның ... ... ... бар. Олар төмендегідей негізгі белгілер:
- Экотуризмнің басты объектісі болатын ерекше қорғалатын табиғи көрікті көз тартарлықтай ... ... ... жоспарлы дамуының арқасында қолданғанмен, тозбайтын табиғи және мәдени потенциалды территорияның болуы;
- Басқаларға ... ... ... ... және ... ... ... ең күрделі мақсаттарының бірі - экологиялық білім беру және экологиялық ойды қалыптастыру;
- Бүтіндей мемлекетті немесе жеке аудандардың экономикасын ... ... ... ... ... ... ... түрлерiне қарағанда табиғи ортаға әлсiз әсерiне және кең дамыған инфрақұрылымды қажет етпейтiнiне қарамастан, осы бағыттың ... ... ... ... ол рекреациялық-туристiк инфрақұрылымның көп бөлiгiнiң әлi қалыптасу кезеңiнде болуына байланысты. Дүниежүзілік туристік ұйымның соңғы кездегі таратқан мәліметтеріне қарағанда, осы ... ... ... қазынасына сырттан түсетін инвестицияның 10 пайызға жуығы тек біз сөз етіп отырған табыс көзінің еншісіне тиесілі екен. Сондықтан да ... ... ... дүние жүзі бойынша әлі күнге дейін мұнай экспорты мен көлік сатудан кейінгі үшінші орынды иеленіп келеді. Экологиялық туризмнің басқа ... ... ... - ... туристердің берілген тәртіпке бағынуы, табиғи ландшафттарды шамадан тыс ... ... және ... ... ... басты шарты болып табылатын табиғи ресурстардың деградациясын болдырмау.
Менің бұл курстық жұмысымда мен экотуристік бағыттарды тиімді ұйымдастырып ... ... ... және ... ... қарастырдым. Экотуризм мен экологияны сабақтастыра отырып экотуристік маршруттарды жоспарлаудағы ерекшеліктерге баса көңіл аудардым. Қазіргі кезде табиғатқа саяхаттау ... ... ... онда міндетті түрде экотуризм терминін де қолданамыз. Себебі табиғат пен экотуризм бір - бірімен тығыз ... ... ... ... Кусков, Е.И. Арсеньева 2002г. Москва. Сб. науч. ст, ... А.И. ... ... Курс ... М.: ... ... Л.В. ... экотуризма в системе видов туризма Волгоградской области.//Туризм и региональное развитие: Сб.науч.тр.Вып.3. Смоленск, 2004. 240 ... С.Р. ... ... история, теория, методы, практика. Алматы, 2000. 197 стр.
5.Мазбаев О.Б., Атейбеков Б.Н., Асубаев Б.К. оқу ... ... ... 99бет
6.Интернет сайты: www.kaztour-association.com
7.Алиева Ж.Н. Экологический туризм: Учеб. пособие. Алматы: Қазақ университеті, 2002.
8.Дроздов А.В. ... ... ... и ... и практика международного туризма: Сб. науч. тр. под ред. А.Ю. Александровой. М.: ... 2003.
9. Ж.Н ... Оқу ... Алматы 2004 жыл. 171 бет.
10.Ө.Ж Үстенова, М.Р ... Б.Б ... ... ... Оқу ... 2009 жыл. 247 ... №3 июнь 2010г. ... туризмді дамытудың 2007-2011жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы. 2006жылы 31 наурызда ҚР Үкіметінің №222 қаулысымен бекітілген.39 бет
13.Поддержка развития экотуризма // ... . 2010. - № 3 (8), ... - ... ... мақаласы. 2009 жыл наурыз №12, 15 бет.
15.Интернет ... : ...

Пән: Туризм
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Маркетингтің туризм индустриясында маңыздылығы23 бет
Туризм саласындағы маркетингтің ерекшелігі6 бет
Туризмдегі нарықтық механизм және нарықтағы ұсыныс пен сұранысты зерттеу20 бет
2011 жылғы «Азиада» ойындарының туризмдегі рөлі78 бет
Бизнестің туризмдегі алатын орны7 бет
Туризмдегі EXPO көрмесінің рөлі43 бет
Туризмдегі HR менеджмент жүйесін дамыту32 бет
Туризмдегі ақпараттық технологиялар27 бет
Туризмдегі жарнама4 бет
Туризмдегі жарнаманың ролі17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь