Геоморфология

Геоморфология ( гр. ge-жер, morphe-бедер, пішін, logos-білу, тану), бедердің құрылысын, жаралуын, даму тарихын және қазіргі динамикалық жағдайын зерттейтін ғылым. Демек геоморфология зерттеудің негізгі нысаны бедер, (француз тілінде relev –дөңестілік) – құрлық беті және мұхит түбі пішіндерінің жиынтығы. Бедердің пайда болуына ішкі (эндогендік) және сыртқы (экзогендік) процестер әсер етеді. Эндогендік процестерге таужаралу, жер сілкіну, жанартау әрекеті, тектоникалық құбылыстар т.б. жатады. Экзогендік процестер күн жылуынан қуат алады; бұған тау жыныстарының үгілуі, жел, ағынды су, мұздық, су толқыны, адам әрекетінің әсері жатады. Сондықтан бедер пішіндерін зерттеу үшін оларды құрайтын тау жыныстарының құрамын, қасиетін және оларға әсер ететін процестерді анық білу қажет.
1)Жалпы геоморфология – Құсайынов С.А.
2)www.wikipedia.kz
        
        Сақиналы құрылымдар
Геоморфология ( гр. ge-жер, morphe-бедер, пішін, logos-білу, тану), бедердің құрылысын, жаралуын, даму ... және ... ... ... зерттейтін ғылым. Демек геоморфология зерттеудің негізгі нысаны бедер, ... ... relev - ... - ... беті және ... түбі пішіндерінің жиынтығы. Бедердің пайда болуына ішкі (эндогендік) және сыртқы (экзогендік) процестер әсер етеді. Эндогендік процестерге ... жер ... ... ... ... құбылыстар т.б. жатады. Экзогендік процестер күн жылуынан қуат алады; бұған тау жыныстарының ... жел, ... су, ... су ... адам ... ... ... Сондықтан бедер пішіндерін зерттеу үшін оларды құрайтын тау жыныстарының құрамын, қасиетін және оларға әсер ететін процестерді анық білу ... ... ... ... ... бір тұсы ... тау мен қыраттар түзіледі, ал екінші тұсында төмен майысып ... ... ... ... ... ... бұзады, ойпат жерлерді борпылдақ материалмен толтырып тегістейді. Бұл екі күш өзара қарама-қарсы әрекет жасайды және олар әр ... әр ... ... ... жатады. Нәтижесінде осы екі күштер өзара қатынасы әсерінен жер бетінде қазіргі бедер пішіндерінің алуан түрін көреміз. Бедер ... қай ... ... ... дамуы немесе керісінше төмендей дамуы) мұның бәрі сол жер ... ... ... Геоморфологияның негізгі ұстанымдарының бірі бедердің географиялық компоненттерінің бірі бола тұра, бүкіл табиғатпен тығыз байланыста тұтас алынып ... ол өзі ғана ... ... ... ... ... әсер етеді. Жер қыртысы, атмосфера, годросфера, биосфера арасындағы қатынасты анықтайтын болғандықтан, геоморфология геология, геоботаника, гляциология, топырақтану ғылымдарымен тығыз байланысты.
Геоморфология ХІХ ... соңы мен ХХ ... ... ... ... ... қалыптаса бастады. Ол кезде геоморфологияда екі бағыт болды: бірі американ ғалымы В.Девис бастаған геоморфология ... ... ... (циклдерге) бағындыру теориясы; екіншісі - неміс ғалымы В. Пенк ... тау ... ... ... ... арқылы жер қыртысы қозғалыстарының заңдылықтарын анықтау теориясы.
Сақиналы (шеңберлік) құрылымдар ... ... екі ... ... ... ... қалыптасқан интрузиялық шоғырлар немесе денудациялық әсерінен қашаланған жанартаулар және жасынтастардың жер бетіне құлауы әсерінен пайда болған құрылымдар.
1966ж.Г.З.Попованың "Қазақстанның қатпарлы ... ... және ... ... деген монографиясы жарыққа шықты.Бұл еңбекте Сарыарқа территориясындағы дөңгелек немесе сопақ пішінді интрузиялық құрылымдарға алғашқы рет талдау ... ... ... көне ... ... құдіретінің атына ұқсас Плутон деп атап кеткен.Қазіргі кезде Орталық Қазақстан аумағында Бурабай, Машинск, ... ... және т.б. ... ... морфоқұрылмдар анықталған. Олар бір бірінен геологиялық құрылыстарымен, морфометриялық жіне ... ... жер ... ... ... ... ... сақиналы құрылымдар әр түрлі болады. Зор көлемді сақиналы морфоқұрылымдар екінші, ... ... ... және одан да ... кіші ... ... ... көлденеңі 10км ден 1000 км ге дейін және одан да ... ... ... ... концентрлі морфоқұрылымдар литосфераның тектоникалық магмалық режимінің оралымды өзгеруі жағдайында дамыған.
Жанартаутекті ... ... ... жер ... ... факторлардың әсерінен пайда болған метеориттік кратерлер ... ... грек ... аударғанда жұлдыз жаралары деген сөзді білдіреді.Мұндай бедер ... ... жер ... ... ... ... немесе метеориттік кратерлер әр аумақтағы және әр жастағы сақиналы құрылымдар ... ... Жер ... 5000 нан ... сақиналы құрылымдарды ғалымдар метеориттік кратерлерге жатқызады. Қазіргі уақыттағы мәліметтер бойынша ... 150 жуық ... ... ... ... жер ... әр келкі таралған. Солтүстік Америкада олардың саны 62, Еуропада 30, Азияда 26, Африкада 16, Австралияда 8, Оңтүстік Америкада 5.ТМД ... әр ... ... 29 ... ... ... ... космогендік сақиналы құрылымдарға Балқаш көлінің ... ... ... және ... өзенінің аралығында орналасқан Шұнақ және Солтүстік Арал ... ... ... ... жатады.
Бұрын ғалымдар Шұнақ сақиналы құрылымды ежелгі қашаланған жанартау деп санаған. 1977жылы бұрғыланған ... ... ... ... ... кейін бұл құрылым жанартау емес, ... ... ... Қазақстан геологы Б.С.Зейлик дәлелдеп шықты. Осы метеориттік кратердің үстінде теріс магниттік аномалия ... ... ... мұнда аллогенді брекчиялар да кездеседі.Олар әр дәрежеде соғылып жарылған және өзгерілген жергілікті тау жыныстары сынықтарынан тұратын импактиттер.
Сақиналы құрылымдар ... ... ... ... ... келеді, олардың диаметрі бірнеше метрден 100 км ге дейін және одан да жоғары болады. Сонымен қатар олар күрделі ... ... ... ... ... әр түрлі:төрттік кезеңнен 200 млн жылға дейін.Мәселен, Шұнақ сақиналы құрылымының жасы миоцен,ал Жаманшын құрылымының жасы 0,69-0,85 ... ... ... ... ... құрылымдарға Мексика шығанағын Охот және Беринг теңіздерін жатқызады. Дүние жүзіне белгілі ... ... ... Американың,Аризона штатынан кездеседі.
Плутондық сақиналы құрылымдар қашалған жанартаулардың өзінен яғни интрузиялық (негізінде гранитты массивтерінен құралған)тау жыныстарынан ... ... ... ... ғана емес ... мағынасы да зор. Осы геологиялық құрылымындарында әр түрлі кен орындары байланысты .Алмалы, Ақтоғай, ... Саяқ және т.б. ... кен ... ... құрылымдарға жатады.Сақиналы құрылымдармен Қазақстанның алмас кен орындарын байланыстырады.
Жер бедерін одан әрі ... ... ... ... отырып, жер бетінің сақиналы морфоқұрылымдарын анықтау және қазба байлықтарын іздестіру болашақтағы іс болып табылады.Сақиналы құрылымдар барлық күн ... ... ... ... ... - ... С.А.
2)www.wikipedia.kz

Пән: География
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасы геоморфология ғылымының негізін қалаушы профессор Мұқатай Жандайұлы Жандаевтың өмір жолы38 бет
Cu, Pb, Ni, Cr ауыр металдарының күріш алқаптарындағы топырақтардағы сандық және сапалық құбылымдары (Қызылорда облысы, Шиелі ауданының мысалында)30 бет
«Ақшат 1» әктас кенорнының өнеркәсіптік маңызын айқындап, С1 және С2 категориялары бойынша қор есептеу52 бет
«Қапшағай қаласына іргелес оңтүстік телімне құрылыс салу мәселесімен инженерлік геологиялық жұмыстар жобасы»79 бет
Іле Fлатауының неотектоникалық қозғалыстарының сипаттамасы123 бет
Іле Алатауының физикалық – географиялық жағдайы46 бет
Іле өзені аңғарының физикалық-географиялық сипаттамасы93 бет
Айырылымды дислокациялар және олардың жер бетінде көрінісі беруі7 бет
Алакөл аумағының геоэкологиялық картасын құру73 бет
Алакөлдің көпжылдық су деңгейі режимі43 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь