Кеңселік іс қағаздары тілінің даму, қалыптасу үдерісі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
I Іс қағаздарының зерттелуі және дамуы
1.1 Іс қағаздары тілінің зерттелуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8
1.2 Ресми стильдің табиғаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16
1.3 Алғашқы қазақ газеттеріндегі іс қағаздарының тілі ... ... ... ... ... ... ... .23
1.4 Кеңестік дәуірдегі іс қағаздарының тілі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .32
1.5 Егемендік дәуірдегі іс қағаздарының сипаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 36
II Іс қағаздарының түрлері, үлгілері
2.1 Іс қағаздарын мағыналық мазмұндық . тілдік белгілері бойынша топтастырылудың ұстанымдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...43
2.2 Іс қағаздары түрлерінің мағыналық.құрылымдық сипаты ... ... ... ... ... 46
2.3 Жеке адамға қатысты іс қағаздарының түрлері ... ... ... ... ... ... ... ...53
2.4Типтік іс қағаздарының жазылу тәсілі мен нормасы ... ... ... ... ... ... ... .54
2.5 Трафареттік іс қағаздарының құрылымы, берілу тәсілі ... ... ... ... ... 71
2.6 Еркін мәтінді іс қағаздары, үлгілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..80
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...83
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .86
Қазақстан Республикасы тәуелсіз мемлекет. Осы тәуелсіздікті иеленгеннен кейін біршама оңтайлы өзгерістер болды. Атап айтар болсақ мемлекеттік тіл мәртебесі бекіп, өзіндік статусқа ие болды. Елбасының тарапынан мемлекеттік тілді дамыту бағдарламалары да енгізіліп өзіндік шешімін де тапты.Тіл – қоғамдық құбылыс ретінде адам әрекетінің барлық жағын қамтитын тарихи категория. Адам әрекеттері кең көлемді, әр тарапты болғандықтан, тіл қарым-қатынастың, пікір алысудың және қоғам мүшелерінің бір-бірімен түсінісуінің, ойымыздың тәжірибелік көрінісінің құралы ретінде де, өзінің құрылымы жағынан да аса күрделі құбылыс болып табылады.
Ресми іс қағаздары қазақ әдеби тілінің нормалану жүйесін байытатын бір стильдік сала болып саналады. Қазақ әдеби тілінің қалыптасу тарихын, даму кезеңдерін зерттеумен көптеген ғалымдарымыз айналысты. Олар: С.Аманжолов, Н.Сауранбаев, І.Кеңесбаев, М.Балақаев, Р.Сыздықова, Ш.Сарыбаев, Ғ.Айдаров, А.Ибатов, Е.Жанпейісов, М.Томанов, Б.Әбілқасымов, С.Исаев, Б.Момынова т.б.
Тілді сан қырлы қоғамдық қатынастардың хатталған жазбалық нұсқасы болып табылатын іс қағаздарында қолдану оның ресмилік және бүкіл халықтық сипат алуына кең жол ашады. Ғылым-білім, көркем әдебиет және ақпарат стильдерінде, негізінен, тілдің танымдық табиғаты көрініс берсе, көпжақты сипатқа ие іс қағаздарында тіл әлеуметтік өмірге тән қажеттіліктердің бәрін қанағаттандыра аларлық, мүмкіндігі шексіз қолданыстық кеңістікке шығады. Өзінің қатынастық қызметін жүзеге асыруға кең тарапты мүмкіндік алып, тілдік айналыстың шеңберін кеңейтеді және тіл мен ой, тіл мен қоғам бірлігі орнығады.
Сөйлеу, жазу тілдерінің өзіндік ерекшеліктеріне және өзінің құрылымдық күрделілігіне байланысты іс қағаздар тілінің жетіліп, қолданыстық қалыптарының тұрақтауы және үлгілерінің іріктеліп, орнығуы – белгілі бір кезеңді, тәжірибені талап етеді. Тіл – жанды құбылыс. Ол халықпен бірге дамып, елдің күнделікті тыныс-тіршілігінде, қарым-қатынас ісінде қызметтік қажеттілігіне орай жаңа сапаға ие болып, толығып, байып отырады.
1.Қазақстан Республикасы Ұлттық Ғылым академиясы М.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты. Ыбырай Алтынсарин. Таңдамалы шығармалар.– Алматы: Ғылым, 1994.-295 б.
2.Әбілқасымов Б. XVIII-XIX ғасырлардағы қазақ әдеби тілінің жазба нұсқалары. Алматы : Ғылым, 1988.122 б.
3. Байтұрсынұлы А. Шаһзаман мырзаға. Қазақ тілі жөніндегі революциядан бұрынғы зерттеулер. – Aлматы: Ғылым, 1988. 122 б.
4.Ұлттық рухтың ұлы тілі. Ғылыми мақалалар жинағы.– Алматы: Ғылым, 1982. -224 б.
5. Ибатов А. XIV ғасырдағы хандар жарлықтарының тілі. – Алматы: Ғылым, 1990.-151 б.
6. Сыздықова Р. Қазақ әдеби тілінің тарихы. (XY-XIX ғасырлар)– Алматы: Ана тілі, 1993.-320 б.
7. Исаев С. Қазақ әдеби тілінің тарихы. – Алматы: Ана тілі, 1996. -302 б.
8. Әбілқасымов Б. XIXғасырдың екінші жартысындағы қазақ әдеби тілі. – Алматы, 1982. -223 б.
9. Ергазиева Н. Формирование и развитие официально-деловой речи в казахском языке. Автореферат дисс.канд.филолог.наук.– Алма Ата, 1972 (на правах рукописи).
10. Айдаров Г. Тоныкөк ескерткіштеріндегі қазақ тіліне қатысты материалдар.// Қазақ тілі тарихы мен диалектологиясының мәселелері – Алматы: Ғылым, 1963.-272 б.
11. // Зерде. 2002 ж.тамыз, №8.
12. Мыңжан Н. Қазақ халқының тарихы. – Алматы: Жалын 1994.-235 б.
13. Қайдаров Ә., Оразов М. Түркітануға кіріспе. – Алматы: Қазақ университеті, 1992.-24 б.
14. Ақселеу Т. Далалық ауызша тарихнама немесе қазақ шежіресі туралы бірер сөз / Ана тілі, №22.4.06.1992.
15. Әуезов М. Әдебиет тарихы. – Алматы, 1991.-140 б.
16. Уәлихан Ш. Абылай / Ана тілі, №24.1991.13.06.
17. Қайдар Ә. // Қазақ әдебиеті №28.4.06.1997.
18. Томанов М. Қазақ тілінің тарихи грамматикасы. – Алматы, 1981. -122 б.
19. Шоқанның жаңадан табылған хаттары// Жұлдыз. 1960, №2.
20. Өтениязов С. Шоқанмен қайта кездесу. – Алматы: Қазақстан, 1990.-240 б.
21. Бәйішев Ж. Қазақстан: мемлекеттік кезеңдері. Конституциялық актілер. –Алматы: Жеті жарғы, 1997.-496 б.
22. Момынова Б. Газет лексикасы (жүйесі мен құрылымы). – Алматы, 1999.-228 б.
23. //Қазақ. –Алматы: “Қазақ энциклопедиясы”, 1998.-560 б.
24. “Дала уалаяты” газеті. –Алматы: Ғылым, 1994.-816 б.
25. Мұстафа Шоқай. Түркістанның қилы тағдыры. –Алматы., 1992. -268 б.
26. Қойкелдиев М. Алаш қозғалысы (көмекші оқу құралы). –Алматы: Санат, 1995. -368 б.
27. Елеуов Т. Қазақ ауылында совет үкіметінің орнауы және нығаюы/1917-1920 жылдары/. –Алматы: Қазақстан, 1967.-202 б.
28. Кәкішев Т. Комитет құрылмай күй түзелмейді /Ана тілі, 7.03.1990. №10.
29. Жанақова Н.Т. Қазақстанда қазақ халқы және өзге ұлт өкілдері тілдерінің дамуы (1980-1985 жж).
30. Бондарева Т.Н. Секретарьное дело. –Москва: Высшая школа, 1989.-260 c.
31. Тіл тағдыры – ел тағдыры. Ашық хат. // Қазақ әдебиеті,26.05.1989.
32. Мұсабаев Ғ., Сүлейменова Б. Орысша-қазақша терминологиялық сөздігі (іс жүргізу терминдері). –Алматы, 1961.
33. Ерғазиева Н., Сүлейменова Э. Іс қағаздарының орысша-қазақша сөздігі. –Алматы, 1992. -140 б.
34. Қоғамдық-саяси терминдер мен атаулардың қазақ тілінде іс жүргізу және құжаттарды дұрыс толтыру анықтама сөздігі. –Алматы, 1992. -248 б.
35. Қазақстан Республикасындағы тіл саясаты – языковая политика в Республике Казахстан. Құжаттар жинағы (сборник документов)–Астана: Елорда, 1999.-216 б.
36. Дүйсембекова Л. Екі тілде іс жүргізу. –Алматы, 2000. -205 б.
37. Алдашева А., Ахметжанова З., Сүлейменова Э. Қазақ тілі. Ресми қарым- қатынас іс қағаздар тілі. –Алматы: Рауан, 2000. -176 б.
38. Салагаев В., Шалабай Б. Іс қағаздарын жүргізу. –Алматы: Раритет, 2002. -208 б.
39. Гвоздев А.Н. Очерки по стилистике русского языка. М., 1953. -180 с.
40. Ефимов А.И. История русского литературного языка. Изд-во Московского университета. 1954. -240 с.
41. Мурат В.Т. Об основных проблемах стилистики. М., -17 с.
42. Розенталь Э.Д. Практическая стилистика русского языка. Изд-во “Высшая школа”, 1965. -355 с.
43. Балақаев М. Қазіргі қазақ тілі. –Алматы, 1992.
44. Исаев С. Қазақ әдеби тілінің совет дәуірінде дамуы. –Алматы, 1979.-186.
45. Қайдаров Ә.Т. Қазақ тілі терминологиясына жаңаша көзқарас. –Алматы, Рауан, 1993.-43 б.
46. Қазақстан Республикасы Ұлттық Ғылым Академиясының хабарлары. Тіл, әдебиет сериясы. 1993.№1, -74 б.
47. Оразов С. Қазақ тілінің семантикасы. –Алматы: Рауан, 1991. -216 б.
48. Дипломатия жаршысы. ҚР. СМ басылымы. IY тоқсан 2000 ж. ҚР Астана. -69 б.
49. Қазақстан Республикасының Конституциясы. –Алматы Қазақстан, 1995.
50. Делопроизводство в Республике Казахстан./ Составители: Скала В.И., Скала Б.В., Скала Н.В. –Алматы: LEM, 2001. –c. 216
51. Азамат ақын. І.Жансүгіров туралы естеліктер. –Алматы: Жазушы, 1994.-165 б.
52. ҚР қаржы Министрлігі. Статистикалық бюллетень. №2. 1999 желтоқсан.
53. Қайдаров Ә. Терминдер және олардың аудармалары. -Алматы: Ғылым,1990.-216 б.
54. Дүйсембекова Л. Іс қағаздарын қазақша жүргізу. – Алматы: Ана тілі,2001. - 205б.
55. Алдашева А.,Ахметжанова З.,Қадашева Қ.,Сүлейменова Э.Ресми іс қағаздары. – Алматы: Сөздік-словарь,2001- 214б.
56. Саурықова К.Д.,Қарымсақова Р.Д.,Омарова Б.А.Қазақ тілі:Ресми іс қағаздар тілін оқыту. – Алматы: Қазақ университеті,2000.- 99б.
57. Ақанова Д.Х.,Алдашева А.М.,Ахметжанова З.Қ.,Қадашева Қ.Қ.,Сүлейменова Э.Д.Ресми-іскери қазақ тілі. – Алматы: Арман-ПВ,2002.- 403б.
58. Құрманова А.Қ.,Жахина Б.Б.,Қайырбекова И.С. Мемлекеттік тілде іс қағаздарын жүргізу. – Көкшетау: Келешек-2030,2007. - 203
59. Қаржы саласы құжаттарының үлгілері. –Алматы: Тіл,2009.-362б.
60. Мемлекеттік тілде іс жүргізу. –Алматы: КИЕ,2007.-362 б.
61. Ақанова Д.Х.,Алдашева А.М.,Ахметжанова З.Қ.,Қадашева Қ.Қ.,Сүлейменова Э.Д.Ресми-іскери қазақ тілі (Грамматикалық түсініктеме). – Алматы: Арман-ПВ, 2002 -183б.
62. Қазақстанда іс қағаздарын жүргізу. – Алматы,№10,2008. -197б.
63. Дүйсембекова Л.Қазақ ресми іс қағаздары. – Алматы: Ана тілі,2005. - 255б.
        
        Мазмұны
Кіріспе...........................................................................................................4
I Іс қағаздарының зерттелуі және дамуы
+ Іс қағаздары тілінің зерттелуі.................................................................8
+ Ресми стильдің табиғаты........................................................................16
1.3 Алғашқы қазақ ... іс ... ... ... ... іс ... ... Егемендік дәуірдегі іс қағаздарының сипаты........................................36
II Іс қағаздарының ... ... Іс ... ... ... - ... белгілері бойынша топтастырылудың ұстанымдары...................................................................43
2.2 Іс қағаздары түрлерінің мағыналық-құрылымдық сипаты....................46
2.3 Жеке адамға ... іс ... ... іс ... жазылу тәсілі мен нормасы.............................54
2.5 Трафареттік іс қағаздарының құрылымы, берілу ... ... ... іс ... ... әдебиеттер.........................................................................86
РЕФЕРАТ
Жұмыстың тақырыбы: Кеңселік іс қағаздары тілінің даму, қалыптасу ... ... ... ... ... ... 63
Жұмыстың мазмұнын сипаттайтын тірек сөздер: іс қағаздары, кеңселік іс қағаздары, жеке адамға қатысты іс қағаздары, типтік іс қағаздары, ... іс ... ... ... стандарт т.б.
Жұмыстың құрылымы: Магистрлік жұмыстың құрылымы зерттеліп отырған тақырыптың мазмұнына сай кіріспеден, негізгі бөлімнен, бірнеше тараушалар мен ... ... ... ... ... ... мен міндеттері: Жұмыстың мақсаты - кеңселік іс қағаздарының дұрыс, жүйелі жазылуының ... ... ... қағаздарының бір түрі - кеңселік іс қағаздары,оның түрлерін айқындап, жеке адамға ... іс ... ... нормасын бірізге келтіру.
Жұмыстың жалпы сипаттамасы: Зерттеу жұмысында кеңселік іс қағаздарына қатысты көптеген еңбектер қарастырылып, олар теориялық жағынан салыстырылды. Осы ... ... ала ... өз ... ... ... Жұмысты жазу барысында Р.Сыздық , Л. Дүйсембекова , К. Д. ... Р.Д. ... Б. А. ... , ... ... Қ.Қадашева, Э. Сүлейменова , Д. Х. Ақанова, А. М. Алдашева, З. Қ. Ахметжанова, Қ. Қ. Қадашева, Э. Д. ... , , А. Қ. ... Б. Б. ... И. С. ... атты ... ... ... - қолданылатын құжат айналымы.
Кеңселік іс қағаздары - жеке тұлғаның өз қызметімен, ұйымның атқаратын қызметімен шеше ... ... ... ... ... ... құжат.
Жеке адамға қатысты іс қағаздары - жеке адамға қатысты іс қағаздары жеке ... ... ... ... іс ... - ... үлгі ... жазылатын іс қағаздар түрі.
Трафареттік іс қағаздары - мәтіннің ... бір ... ... ... ... ... дайындалған құжат түрі.
Еркін мәтінді іс қағаздары - қалыптасқан үлгі ... ... оны ... ... еркінше жазылатын құжат түрі.
Іс қағаздарының жанры - мәтін мазмұнының шындыққа қатысы ... ... ... құбылыс.
Норма - тілдегі белгілі бір қалыптасқан жүйе.
Стандарт бірліктер - ... күші бар ... ... ... ... Осы тәуелсіздікті иеленгеннен кейін біршама оңтайлы өзгерістер ... Атап ... ... мемлекеттік тіл мәртебесі бекіп, өзіндік статусқа ие болды. Елбасының тарапынан мемлекеттік тілді дамыту бағдарламалары да ... ... ... де ... - ... құбылыс ретінде адам әрекетінің барлық жағын қамтитын тарихи категория. Адам ... кең ... әр ... ... тіл қарым-қатынастың, пікір алысудың және қоғам мүшелерінің бір-бірімен ... ... ... ... ... ... де, өзінің құрылымы жағынан да аса күрделі құбылыс болып табылады.
Ресми іс ... ... ... ... ... ... байытатын бір стильдік сала болып саналады. Қазақ әдеби ... ... ... даму ... ... ... ... айналысты. Олар: С.Аманжолов, Н.Сауранбаев, І.Кеңесбаев, М.Балақаев, Р.Сыздықова, Ш.Сарыбаев, Ғ.Айдаров, А.Ибатов, Е.Жанпейісов, М.Томанов, Б.Әбілқасымов, С.Исаев, Б.Момынова т.б.
Тілді сан қырлы ... ... ... жазбалық нұсқасы болып табылатын іс қағаздарында қолдану оның ресмилік және бүкіл халықтық сипат алуына кең жол ... ... ... ... және ... ... ... тілдің танымдық табиғаты көрініс берсе, көпжақты сипатқа ие іс қағаздарында тіл әлеуметтік өмірге тән ... ... ... ... ... ... ... кеңістікке шығады. Өзінің қатынастық қызметін жүзеге асыруға кең тарапты мүмкіндік алып, тілдік айналыстың шеңберін ... және тіл мен ой, тіл мен ... ... ... жазу ... ... ерекшеліктеріне және өзінің құрылымдық күрделілігіне байланысты іс ... ... ... ... ... ... және ... іріктеліп, орнығуы - белгілі бір кезеңді, тәжірибені ... ... Тіл - ... ... Ол халықпен бірге дамып, елдің күнделікті тыныс-тіршілігінде, қарым-қатынас ісінде қызметтік қажеттілігіне орай жаңа сапаға ие болып, толығып, ... ... ... ... тіл ... ие болғандықтан, қоғамдық қызметке араласып, ресми стильдің аясы кеңейіп, көркейе ... ... бір ... - ... мен ұйымдарда ресми іс қағаздары ана тілімізде жазылып толтырылуы. Елдігіміз бен егемендігімізді паш ететін мемлекетіміздің ерекше бір белгісі ресми ... ... ... ... ... ... ... реттелуі, қоғамдық қозғалысқа түсуі, пайдалануы нәтижесінде тілдің мәртебесі, атқаратын рөлі, шынайы қоғамдық қызметі өз дәрежесінде ... ... іс ... ... - ... ең көлемді функционалды стильдерінің бірі. Оның лексикалық құрамы тек кеңсе сөздерімен және дипломатиялық ... сөз ... ... ... ... қоғамның экономикалық, ғылыми-техникалық, жеке азаматтық т.б. салалары бар. Сол ... ... де іс ... ... ... олардың әрқайсысының лингвистикалық белгілері де өзіндік сипатқа ие болады.
Мемлекеттік тілдің қоғамдық өмірдің ең өзекті саласы - іс ... ... ... ... үшін оған қажетті алғы шарттарды жасап алуымыз керек. Қоғамдағы өндірісті басқару ұйымдарының құрылымы мен атауының ... іс ... ... ... ... мен ... ... түрлерінің көбеюі т.б. өзекті мәселелердің туындауы қазіргі кездегі іс ... ... ... ... қарастыруды талап етеді.
Сонымен қатар қазіргі кездегі іс қағаздарының лексикалық құрамын, морфологиялық, синтаксистік ерекшеліктерін айқындау да айрықша мәселе ... ... ... ... тілінің мемлекеттік тіл мәртебесіне ие болу дәрежесінің негізгі көрсеткіші іс ... ... Іс ... ... өкім-жарлықтарынан бастап қоғамның әр алуан саласын реттейтін құжаттар мен адамның жеке басын куәландыратын құжаттардың ... ... ... Іс ... ... толтыру қоғам үшін де, мемлекеттік тіл үшін де ... ... ... ... ... ... мәлім. Шетелдерде іс қағаздарына, іс жүргізу жүйесіне байланысты миллиондаған қаражат бөлініп, құжаттардың әр саласына арналған кітаптар ... ... тілі ... ... ... ол негізгі заңымызда (конституциямызда) баяндалды, тіл туралы заңдар (1989, 97 ж.), 2001 ... ... ... қолдану мен дамытудың 2001-2010 жылдарға арналған бағдарламасы" бекітілді. Үкімет тарапынан іске асырылуды талап ететін заңдар мен бағдарламалар іс ... әлі де бір ... ... ... оны ... ... ... мен дамытудың қажеттігін көрсетеді.
Іс қағаздарының уәзипалық қызметі қандай? Оған қойылатын лингвистикалық талап пен талғам қандай? Іс қағаздарының тілдік ерекшеліктері, сөз ... ... ... ... оралымдары, жаңаша үлгідегі сөз тіркестері құжаттың мазмұны мен мақсатына лайықты ма деген заңды сұрақ туады.
Қазақ тілінде іс жүргізу - ұзақ даму ... бар ... ... ... түркілік дәуірге қатысты жазба ескерткіштер тілінің өзінде қатынас қағаздарының ізі ... ... Оның бер ... орта ... ... ... ... мен ауыз әдебиеті үлгілерінде іс қағаздары стилінің қалыптасып дами ... ... ... ... өз ... тағы бір ... ... кезеңдерін басынан өткізген осы тұстағы қазақ тіліндегі іс қағаздары жүйесінің ... даму ... ... ... ... ... алған қазіргі кезеңдегі қалыптасу, даму тенденциясын анықтау - тіл біліміндегі бүгінгі күнгі ... ... бірі ... ... Бұл - әсіресе, бүгін күн талабы ... ... ... іс ... ... ... ... жүзеге асыру шараларына тікелей қатысты жұмыстардың бірі. Соңғы он шақты жыл ішінде іс жүргізу ісіне қатысты ... ... ... іс ... ... ... ... түсті. Бүгінгі күні құжаттар ұйым-мекемелердің атқару қызметі процесінде жасалынатын түрлеріне қарай бөлінгенімен, тілдік ерекшеліктері ... ... ... өзіндік лингвистикалық белгілері толық ашылған жоқ. Міне, осы айтылған жағдайларға байланысты қазақ тілінде іс жүргізу жүйесін саралап, іс қағаздары ... ... ... зерттеу, олардың мағыналық-құрылымдық сипатын анықтау талабы жұмыстың өзектілігін көрсетеді.
Зерттеудің мақсаты: Жұмыстың негізгі мақсаты - ... іс ... ... мен іс қағаздары тілінің қалыптасуы мен дамуына қатысты тарихти материалдарға ... ... ... кезде қалыптасқан іс қағаздары тілінің мағыналық-құрылымдық сипатын ... ... ... іс жүргізу жүйесін дамытуға, іс қағаздары тілін орнықтыруға бағытталған тәжірибелік ұсыныстар жасау.
Бұл мақсатқа жету үшін мынадай мәселелерді ғылыми тұрғыдан айқындап, ... салу ... іс ... тілінің қалыптасуына, дамуына қатысты пікір айтушы ғалымдардың көзқарастарын талдау;
-Қазақ іс қағаздары тілінің дамуы немесе дағдарысқа түсу ... ... оның ... ... ... ... іс қағаздарының даму сипатын айқындап, қазақ әдеби тілінің терминжасам, сөзжасамдық қабілетінің зор мүмкіндіктерін саралау;
-Іс қағаздарын мазмұндық-тілдік белгілері ... ... ... ... ғылым жетістіктері тұрғысынан қазақ тілінде іс жүргізу жүйесін дамытудың алғы шарттарын белгілеп, оның ... мәні мен ... ... міндеті:
* кеңселік іс қағаздарымен таныстыру, олардың стандартқа қаншалықты сай екенін саралау;
* кеңселік іс қағаздарының ... ... ... іс қағаздарының жеке адамға қатысты түрлерін анықтау;
* іс ... жазу ана ... ... қаншалықты сай келетінін анықтау;
* іс қағаздарын қазақша жүргізудің ... ... ... қазақ тілінің мемлекеттік тіл ретінде қызмет етуінің алғы шарттарының бірі екендігін ұғындыру;
* мемлекетіміздің арқа сүйер болашақ ... ... іс ... толтырудың мемлекеттік стандарттары мен толтыру әдістері,жазылу стилі, қызметі,мақсаты сияқты білім негіздерімен қаруландырып,қазақ тілінің қоғам дамуындағы рөлінің күшеюіне ... өз ... ... ... ... ... Қазақ тілінде іс жүргізу жүйесінің қалыптасып дамуы, қазіргі жағдайы және іс қағаздары тілінің мағыналық-құрылымдық сипаты.
Зерттеу жұмысты жазу ... ... ... ... ... ... аналитикалық, сондай-ақ статистикалық әдістер қолданылды. Негізгі зерттеу іс қағаздарының тілі болғандықтан, көне дәуірдегі ... ... ... ... теориялық мәліметтер үшін А.Байтұрсынов, М.Әуезов, Ә.Марғұлан, Ә.Қайдар, Б.Әбілқасымов, Р.Сыздықова, ... ... ... ... т.б. ... және орыс ... ... қарастырылды.
Ғылыми жаңалығы:
Іс қағаздарының қоғам өміріндегі қызметі, әр ... ... ... ... қазіргі іс қағаздарының түрлері, үлгілері арнайы зерттеліп отыр.
Зерттеу еңбегімізде іс қағаздарының жалпы лингвистикалық табиғаты, басқа стильдерден ... ... ... ... ... ... қоғам өміріндегі қызметінің сан алуан сипаты, оның мағыналық-құрылымдық ерекшеліктері талданады. Атап айтқанда:
-қазақ іс ... ... ... даму ... кезең-кезеңге бөлініп анықталды;
-алғашқы қазақ басылымдарындағы іс қағаздарының мәтіндері лексика-грамматикалық ... ... ... іс ... ... ... мен ... тіліне қарай топтастырылып, олардың тілдік ерекшеліктеріне талдау жасалынды;
-іс қағаздары тілінің ... ... ... ... жаңаша үлгідегі сөз тіркестерін, мәндес сөйлем оралымдарының қызметін талдау арқылы ашылды;
-іс ... ... ... ... ... ... ... ұсыныстар жасалды.
Зерттеудің теориялық және практикалық маңызы. Зерттеу жұмысы қазақ іс қағаздары ... даму ... мен ... ... іс ... ... және тілдік сипатын ғылыми зерделеуге мүмкіндік береді.
Ғылыми жұмыстың жекелеген деректері мен тұжырымдарын "Іс қағаздарын оқыту" пәнінде, ... оқу ... ... факультетінде, сондай-ақ қоғамдық ғылымдар саласында "Ресми стиль", "Мемлекеттік тілде іс жүргізу", "Компьютерде іс ... ... ... орта ... іс ... және іс ... ... саласынан өтілетін факультатив сабақтары мен іс қағаздары жүйесіне бағытталған сыныптан тыс жұмыстарында пайдалануға болады.
Зерттеу жұмысының құрылымы: Магистрлік жұмыс ... екі ... ... мен ... ... тізімінен тұрады.
I Іс қағаздарының зерттелуі және дамуы
1.1 Іс қағаздары тілінің ... тілі ... ... қарым-қатынас тілі - іс қағаздары тілін жан-жақты, ... ... әлі де ... ... ... ... әдеби тілінің тарихын әр түрлі дәрежедегі зерттеулердің бұл тақырыпқа да қатысы бар екендігінде ешқандай ... жоқ. ... ... ... іс қағаздары тілін зерттеуге азды-көп үлес қосқан ғылымдардың еңбектеріне тоқталамыз.
Ыбырай Алтынсарин - қазақтың жазба әдеби ... ... зор үлес ... ... Ол ... тарихын, тілін, әдебиетін, этнография мәселелерін шамасы келгенінше зерттеді. Соның ішінде сол кездегі іс жүргізу жүйесінің дамуына, іс қағаздаының стильдік ... ... ... септігін тигізді.
Ы.Алтынсаринді біз жаңашыл-педагог, этнограф-ғалым, қазақтың жазба әдебиеті мен әдеби тілінің негізін салушылардың бірі ... ... Оның ... ... ... ... су тасқыны салдарынан Торғай уезінде 11 адамның өлуі ... ... "1882 жылы ... ... оқу ... жайы туралы есеп", "Торғай облысы соғыс губернаторының қызметін атқарушы Ильинге баяндама" /1,50/, т.б. толып жатқан хат-құжаттарының, 1857 жылы ... ... ... ... ... В.В.Григорьевке тілмәш болып жүргенде, 1879 жылы Торғай облысы мектептерінің инспекторы қызметін атқарып жүргенде жазған қызметтік құжаттарының, 1868 жылы ... ... ... ... іс жүргізушілік қызметінің, 1879 жылы жарық көрген "Қазақ хрестоматиясының" бірінші бөлімінде берілген оқушылардың туысқандарына хат жазу үлгілерінің т.б. ... ... ... ... және іс ... жүйесінің қалыптасуындағы орны зор. Ал Ы.Алтынсаринді іс жүргізуші ұғымында тану үшін әлі де ... ... ... ... сияқты. Ыбырайдың мына хатынан өз тұсындағы жеке адамдар арасындағы хат үлгісін көреміз: "Қадырмен ... ... көп ... ... ... ... ... Бұл жақтың қары жұқа, малы семіз, бірақ малда да, адамда да сырхау бар. Адам ауруы қорасан, малда сығыр ... тұйе өліп ... ... жаңа ... ... Мазохинден хат жолықтым. Моллалар Бақтөбайның төрған үйінден ... деб ... ... жылы ... ... тілінде газет шығару жөнінде жергілікті патша әкімшілік орындары алдына ұсыныс жасаған, болашақ газеттің үлгісі ретінде оның ... ... өз ... ... ... Бірақ Ыбырайдың бұл талабын патша үкіметі қабылдамай тастаған. Б.Әбілқасымов ... ... бұл ... ... ... ... әдеби тіліміздің XIX ғасырдың екінші жартысындағы жай-күйін танытатын бағалы ... ... ... - ... тілі мен әдебиетінің теориясын, халықтың көркем сөз мұрасын зерттеуші ғалым. Жазу мәдениетіміздің негізі болған ... ... ... ... жазуы" деп атап келеді. Ғалымның 1912 жылы Орынбор қаласында басылып шыққан "Оқу құралы", "Тіл ... ... ... ... ... ... болуымен қатар, бұл қазақ тілінің фонетикалық құрылымын талдап, жүйелеп, танытып берген ғылыми еңбектердің алғашқы қарлығашы деп айта аламыз. ... ... оның 1912 жылы ... ... жазған хатын іс қағаздарының сол кездегі озық үлгісіне жатқызуға болады: "Мырза! Көзіңіз шатынап, шеке тамырыңыз шығып, аузыңыз көпіріп, ... ... ... ... ... баласы пайда тауып жүрген жоқ. Сабырмен отырып, ойласып іс істелік. Қазақ тіліндегі дыбыстарды көп я аз деп көрсетіп, ... ... деп ... жоқ қой. Мақсат - сіз болып, біз болып, ақылдасып отырып, дыбыс басына үріп ... ... бір ... ... ... Осы ... ... әр түрлі жазып жүр..." /3,84/.
Ал іс жүргізу, кеңсе іс қағаздарын дамыту барысында ғалымның қосқан үлестері;
* ... ... ... ... үшін, реттеу үшін жасаған реформасы тілдің басқа тармақтары сияқты іс қағаздарының сауатты толтырылуына жол ашты;
* қазақ тілінің дыбыстық жүйесін, морфологиясы мен ... өз ... ... рет ... аса ... ... айтуы арқылы іс қағаздар құрылымын грамматикалық талдау жолына бағыттады;
* ... ... ... ... ... ... іс жүргізу, іс қағаздарын сауатты толтырылуына жол ашты;
* ... ... ... ... ... ... бастаған жолдарының бір соқпағы іс жүргізу, іс қағаздарын дұрыс толтыру ісіне жетелейді.
"Қазақ я құрып жоқ ... я өз ... де ... ... етер, тіл турасындағы абырой мен алғыс қазаққа тиісті. ... ... ... ... қолымызға алып быт-шытын шығарсақ, ол ұнамды іс болмас" деген ғалымның 1913 жылғы сөзі мен ... ... 1998 ... "қазақ қазақпен қазақша сөйлессін" деген сөзімен үндесіп жатыр" - дейді Б.Хасенов /4,304-305/. Бұл ... ... ... ... тілі қоғамның барлық саласында қызмет етуге тиіс екені, оның бір тармағы іс ... ... ... ... көрініп тұр.
А.Ибатов Алтын Орда дәуірінде жазылған түркі тілді жарлықтар, соның ішінде қазақ тілінің ... үшін өте ... ... бірі - XIV ... жазылған жарлықтар тілін, атап айтқанда: "Тоқтамыстың Яғайлаға жарлығы", "Темір-Құтлығтың жарлығы" және ... ... ... атты ... ... ... ... жарлық мәтіндерін зерттеу және оны қайта бастыру, өңдеу, сондай-ақ араб ... ... қате ... ... оған ... беру сияқты істерді өз қолдарымен жасап, көптеген еңбек сіңірген ғалымдар И.Гаммер, ... ... ... ... ... ... және ... атап көрсетеді /5,32/.
Ғалым жарлықтардың транскрипциясы, әр жарлықтың мәтіні ... ... ... ... ... ... ... сипаттарына тоқталады. Жарлық мәтіндерінің лұғаттық құрылысына толық талдау жасайды.
А.Ибатов жарлықтардың тілі орта ... ... ... тіліне жататындығын, ал отра түркі жазба әдеби тілі қазіргі халықтар мен ұлттардың әдеби тілі ... ... тіл ... ол тіл сол ... хат ... ... адамдар үшін жазылған жазба әдебиеттердің тілі, сауатты адамдар ғана оқып қолдана алатын жазба ... тіл ... ... Бұл ... ... ... берілгендіктен, олардың өзіндік жазу ережелері, қалыптасқан үлгілері болған. Бұл іс қағаздарын тек сауатты адамдар ғана оқи ... және ... тілі ... белгілі бір жүйеден ауытқымаған.
Ғалым жарлықтарды жазылу мерзімі мен мекеніне байланысты төрт топқа бөледі. ... ... ... орда ... Тоқтамыс пен Темір Құтлығтың жарлықтарын, екінші топқа қазан хандығы дәуіріндегі Ибраһим мен Сахиб-Герейдің жарлықтарын, үшінші топқа Қырым хандығы тұсындағы ... ... т.б. ... ... ... қазақ хандығы тұсындағы жарлықтар мен хаттарды, әр түрлі іс қағаздарын жатқызады. ... ... ... ... ... ... және ... жағынан қазіргі Қазақстан аймағында пайда болған Тоқтамыстың екі жарлығы мен Темір-Құтлығтың жарлығына толық тілдік ... ... ... ... лексикасы көбіне түркі тілдеріне ортақ сөздер болып келеді, бірақ сол дәуірде қолданылған мағынасы ... ... де ... ... ғалым жарлықтар мәтіндеріндегі сөздерге фонетикалық, морфологиялық талдаулар ... ... ... "XIV ғасырдағы хандар жарлықтарының тілі" атты зерттеу кітабы қазақ кеңсе іс қағаздары ... ... ... ... ... ... - қазақтың әдеби тілінің пайда болуын, қалыптасуын, дамуын, соның ішінде кеңсе іс қағаздары тілін зерттеп, келелі пікір айтқан ғалымдардың ... ... ... ... ... ... тармақтарының пайда болуы, тілдік ерекшеліктері, көркем әдебиеттің қисса жанры мен оның тілі, т.б. мәселелерге тоқтала келе, 1785 жылдан 1828 ... ... ... іс ... ... ... Талдауға негіз болған материалдарды атап көрсетеді: 1785 жылы ... II-ге Кіші жүз ... ... ... балаларын хандықтан аластатуды сұрап жазған "ғарызнамасы" прощение, 1785 жылы Кіші жүздің ханы Нұралының генерал-поручик О.А. ... ... ... 1787 жылы Қара ... би және ... ... ... Сыртқы Істер коллегиясының мүшесі граф А.А.Безбородкоға жазған хаты; 1790 жылы ... ... ... II-ге жазған "ғарызнамасы" донесение; 1793 жылы Жетісудың бас старшинасы ... ... ... ... "азлам намасы" донесение; 1794 жылы қазақ сұлтандары, старшиналарының Екатерина II-ге жаңа хан тағайындауды өтініп ... ... ... ... 1803 жылы ... ... Россия Сырқты істер министрі В.П.Кочубейге жазған хаты; 1821 жылы Шерғазы ханның граф. К.В.Нессильродқа жазған "ғаріз халі" прощение; 1825 жылы ... ... ... ... ... ... ... донесениесі. Ғалым осы құжаттардың стильдік белгілеріне, лексика-грамматикалық сипаттарына толық тоқталады.
XIX ... өн ... ... ... ... ... ... пайдалану әрекетінің даму барысын екі топқа бөліп қарастырды. Бірі-осы ғасырдың 60-70 жылдарына дейінгі, екіншісі-соңғы үш-төрт онжылдықтар ішіндегі ... ... II ... ... ресми іс қағаздарының өз алдына стилі болғанын, ресми құжаттар мен ресми хат-хабарлар тілінің жалғасы ретінде танылғанын, бірақ ... ... бар ... ... ... ... ... бұйрық-жарлық, циркуляр, указ, үндеу сияқтылар көбейе түскенін және ... ... ... ... ... ... ... айтады. Ресми қағаздардың мазмұнындағы өзгерістерге тоқтала келе, оларды мазмұны және ... ... ... ... ... және бұл іс ... орфографиялық, морфологиялық, лексикалық, функционалдық ерекшеліктеріне тоқталып, бұл құжаттар аударма құжаттар болғандықтан орыс тіліндегі ресми іс ... ... ... деп ... ... ... ... қағаздарының барлығына тән стильдік, тілдік ерекшеліктері болды. Олардың бірі - қазақ қолданысындағы осы стильдің бұрыннан келе жатқан ... ... яғни ... ... тіл ... молырақ пайдалану болды. Бұл осы стильдің өзге стильдерден ерекшеленетін басты белгісі. Мұнда стандарттық күштірек сақталады. ... ... ... сипат алған стиль текстерінің орфографиясында, сөз таңдауда, морфологиялық тұлға-тәсілдерді пайдалануда, тіпті синтаксистік құрылымында да ... - ... ... ... ... араб ... ... текстерде қосымшалардың қазақ тіліне тән фонетикалық варианттары кейде еленбейтіндігін, нәтижесінде көптік жалғау тек -лар түрінде, табыс септік -ны, ілік ... -ның, ... ... -та, шығыс -нан түрінде берілетіндігін: оқуны, қазақлар, адамлар, ... ... ... ... ... ... ... -дың, -дық, -дар сияқты ұяңнан басталатын қосымша жалғап жазылатындығын: хазратдар, қазақдар, халқдың, халықдық т.т.; жұрнақтардың да ... ... ... ... айыплан, сабаблы, башлатқан т.б. жазады. Бұл белгілермен қатар сөз басында қазақша ж дыбысы келетін жерлерде j (й) әрпі жазылатынын: йыл, йаш, ... ... ... ш әрпінің орнына ч: барча, чақлы, үчүн; с әрпінің орнына ш: түйе башлатқан бір ... іш (іс), кіші ... иаш т.б. жазу ... ... ... ... саласында ортаазиялық тіл элементтерінен өткен шақ есімшенің -мыш жұрнақты вариантын қолдану (қыпшақтық -ған дегеннің орнына: отырмыш, айтылмыш, шығармыш, етістіктің III ... -ды ... ... -дүр ... ... (естілқдүр, көрінедүр) және осы формантты предикаттықты білдіру қызметінде жұмсау (йазмай тұрғандүр, ықтиярлылардүр); етістіктің III жақта көпше аспектісін -лар жұрнағымен білдіру ... ... ... ...... -ғу вариантымн беру (еткучі, жазғучы, тұрғучы) сияқтылар және ... ... уа һәм, аның ... ... һәм ... ... жиі қолдану, ауыспалы шақ есімшенің -тын -тұғын қосымшасының орнына тұрған сөзін келтіру орын алатындығын көрсетеді.
Қорыта келгенде, Р.Сыздықованың пікірінше, XIX ... ... ... қазақ тілінде ресми іс қағаздар стилі едәуір дамыған.
С.Исаев өзінің "Қазақ әдеби тілінің ... атты ... ... ... ... қалыптасу тарихын XVI ғасырдан бастаған жөн дей келе, бұл дәуірдің алғашқы кезеңдерінің ерекшелігі сол, қазақ тілі жаңа тілдік ортада одан ... өріс ала ... ... ... тілі ... қос ... ... орын алғанын: бір жағынан, әр түрлі жанрлардағы жазба тілде ... ... хат, ... ... ... т.б.) ... тіл дәстүрінің мықтап сақталуы байқалатынын, екінші жағынан, көркем поэзияда (ақын-жыраулардың шығармаларында) сөйлеу тілінің элементтері, нормалары ... орын ... ... бастағанын дәлелдейді.
Сонымен қатар, С.Исаев кеңсе іс қағаздары тіліне қатысты мынандай пікір айтады: "XVI-XVII ғасырлардағы қазақ әдеби тілінің танытатын үлгілерге, бір ... ... ... ... ... ... мен ... сөздері, үшінші жағынан, ауыз әдебиетінің лиро-эпостық батырлар жырлары сияқты ... ... ... екі ... ... ... Оның бірі - алғашқы қазақ ... ... ... және өзге ... әсіресе, орыс елімен арадағы қарым-қатынас қағаздары, өйткені > Аққу>> балабақшасына барады.
Мекен- жайым: Көкшетау ... ... ... 9- үй,22- ... ... ж. қолы Б.К. ... [58, ... - ... өмір жолы және еңбек қызметі жазылған құжат. Өмірбаянды қызметкер өз ... ... ... ... ... ретпен өз өмірінен негізгі оқиғаларды келтіре отырып, бір дана түрінде жазады.
Өмірбаян
Мен,______________________(аты-жөні),___________________
жылы,_____________қаласында (облысында, ... ... ... ... ... ... ауданындағы, ауылындағы), №_________орта мектепке түстім. Орта мектепті ________жылы бітірдім.
_______жылы ______________институтының _____________________
факультетіне күндізгі бөлімге түстім. Институтты ____________жылы
_________________мамандығы бойынша бітірдім.
____________жылы _______________(қаласындағы, ... ... ... ... жұмысқа тұрдым.
Қазір де осы мектепте жұмыс істеймін.
Әкем, _____________________________________(аты-жөні) зейнеткер.
Анам, ________________________________(аты- жөні), №___ дүкеннің бухгалтері.
Отбасылық ... ... ... ... ... ... к- сі, ____үй, ______пәтер.
______________ 200__ж. ... ... ... мен ... мына ... ғана ... Осы оқу құралдарындағы үлгілерді салыстыру барысында көптеген айырмашылықтарды байқадым. Мен ... ... ... ... қатар анықтамаларында да елеулі өзгерістер бар. Бірінші үлгі бойынша атты өмірбаянның құрылымы жеті бөліктен тұрады. Алайда берілген ... ... ... ... ... мәлімет бойынша ұлты көрсетілген, бірақ қазіргі таңда өмірбаян жазуда ұлты көрсетілмейді. Құжаттың соңында қосымша ... ... Бұл ... ... емес, түйіндемеде берілетін ақпараттар. Екінші үлгі бойынша оқу құралында ата-анасының қай жылы және қайда туылғандығы ... ... ... ... ... шарт емес тек ата- ... ... және мамандығы көрсетілуі тиіс. Сондай-ақ бұл үлгі бойынша ағасы туралы мәлімет берілген. Өмірбаянды жазуда ата анасы және өзінің отбасылық жағдайы ғана ... ... ... ... ... үлгідегідей ұлты көрсетілген. Сондай-ақ мекенжайы мен жазылған күні көрсетілмеген. Төртінші үлгідегі еңбекте өмірбаянның ... он үш ... ... ... ... ... бұл үлгі ... бірізділікке түскен. Бесіншіүлгі бланк түрінде берілген. Бұл үлгі трафареттік үлгіде берілген бірақ өмірбаян жеке ... өз ... ... құжат түрі. Өмірбаян белгілі бір құрылымды сақтай отырып, өмірбаян жазушының ... ... ... ... ... ... ... тұжырымым бойынша өмірбаянның құрылымы былай болу керек. Өмірбаянда автор мұнда ... ... өз ... ... ... Мұнда құжаттың аты, мазмұны, қолы және мерзімі көрсетіледі.
Өмірбаянның құрылымына төмендегідей элементтер кіреді:
* құжат атауы (ортасына жазылады);
* автордың аты-жөні,фамилиясы,туған ... айы, ... ... ... мәлімет, А.Ж.Ф., жұмыс орны;
* білімі, оқыған оқу орындары
* қазіргі жұмысы;
* отбасылық жағдайы;
* мекенжайы;
* күні, айы, ... іс ... бір түрі - ... ... - ... бір ... ... зат, құжат) алу кезінде берілетін құжат. Қолхатта қайтару мерзімі көрсетілген міндеттемесі болады. Қолхаттың міндетті құрама бөліктеріне: ... аты, ... ... ... ... адамның атқаратын қызметі, текесімі, аты, әкесінің аты, ... ... ... ... ... саны, кейде бағасы, санмен (жақшаның ішінде сөзбен) қолхат берушінің қолы, күні, айы, жылы көрсетіледі.
Қолхат
Мен №2 мектеп ... ... ... ... ... ... Асанова Раушан Нұркенқызынан 1ай мерзімінде қайтарамын деп 10000 (он мың) теңге қарыз алдым.
(қолы) ... 00.00.00 ... - ... бір ... ... мүлік, зат, ақша) алынғанын куәландыратын ресми құжаттың бір түрі.
Мазмұны мен құрылымы жағынан қолхат және кепілхат бір-біріне ұқсас.
Қолхат
Алматы қаласы, 1998 жылы он ... ... ... орын мен дата ... ... ... ... Мұса, мекенжайым: Алматы қаласы, Шәкәрім көшесі, 47-үй, 10-пәтер, жеке басымның куәлігі 707173, Қазақстан Республикасының ІІМ берген, Алматы ... ... ... 11-үй, ... ... азамат Найманбаев Еріктен жеке басының куәлігі 749498, Қазақстан ... ІІМ ... ... мың ... ... ... 1 шілдеде жасалған келісімшартқа сәйкес 1998жылғы 1- інші 31-ші тамызға дейін алынған ақшаның процентін төлеп ... ... ... келісімшартта көрсетілген.
Азамат Найманбаев Еріктің міндетін орындауына басқа ... ... ... 13- ші ... ... ... қолы___________[55,73]
Қолхат
Алматы қаласы, 1998 жылы он үшінші шілде ... ... орын мен дата ... ... ... Кереев Мұса, мекенжайым: Алматы қаласы, Шәкәрім көшесі, 47-үй, 10-пәтер, жеке басымның куәлігі 707173, Қазақстан Республикасының ІІМ берген, Алматы қаласы, ... ... 11-үй ... ... ... ... ... жеке басының куәлігі 749498, Қазақстан Республикасының ІІМ ... ... мың ... (20000)алдым.
1998 жылғы 1 шілдеде жасалған келісімшартқа сәйкес 1998 жылғы 1- інші 31-ші ... ... ... ... ... ... ... міндеттенемін.Процент көлемі келісімшартта көрсетілген.
Азамат Найманбаев Еріктің міндетін орындауына басқа талабым жоқ.
1998 жылғы 13- ші шілде. ... ... ... ... және ... үлгі ... оқу ... қолхаттың үлгісі бірдей беріліп отырған.
Қолхат - белгілі бір іс-әрекетті растайтын, адамдардың мекемеден немесе жеке адамнан ақша не ... ... ... не ... ... жазбаша құжат.
Қолхаттың құрылымы:
-құжаттың аты;
-қолхат беретін адамның қызметі, ... ... ... ... ... аты мен құны;
-жазылған мерзімі;
-қолхат берушінің қолы, аты- жөні, тегі.
Қолхат
Мен, Ш. ... ... ... ... ... ... тілі ... аға оқытушысы Арман Көкенұлы Жүнісов, университеттегі компьютер бюросынан құны 135 000 (жүз отыз бес мың ) ... ... ... екі ... ... ... міндеттенемін. Егер компьютерге нұқсан келтірілетін болса, шығынын ... ... ... ж. қолы А.Қ. ... - ... бір құндылықтардың (құжаттар, мүлік, ақша және т.б.) алынғанын куәландыратын ресми құжаттың бір түрі.
___________қаласы
Қаржы басқармасының бастығы
__________________________
(аты-жөні)
Қолхат
Мен, __________________________________________________________
(аты-жөні)
Осы қолхат арқылы жұмыстан босатылған ... жыл ... ... ... өтелмеген күндері үшін алған соманың
орнын толтыруға міндеттенемін.
күні
қолы [6,154]
Бірінші үлгі бойынша атты оқу ... ... бес ... ... Бұл ... тек іс ... болғандығын растайды. Екінші үлгі және үшінші үлгі оқу құралдарында қолхаттың ... ... ... және жек ... ... ... ... берілген бұл дұрыс емес. Жеке тұлғаның аты-жөні жеке куәлігінің нөмірі содан кейін мекенжайы берілуі ... Ал ... ... бірінші үлгі сияқты іс-әрекеттің болатындығы жазылған бірақ салдары көрсетілген. Бесінші үлгі бойынша тек қаржы саласына ... ... ... ... пікірімше, төртінші үлгіде бірізділік қалыптасқан, барлық мәліметтер анық, нақты көрсетілген.
Типтік үлгіде ... іс ... бірі - ... ... жазылу үлгісінде талдап көрейік.
Сенімхат - белгілі бір тұлғаның өз өкілеттігі мен құқын екінші бір тұлғаға ... ... ... іс ... бір ... Сенімхат нақты бір мәселені (көбінесе мүліктік сипаттағы) үшінші бір ... шешу ... ... куәлігін жеке тұлғаның ауызша арызы негізінде мекеме басшысы бере алады. Мекеме басшысы сенімхат ... және ... ... ... жеке ... куәландыратын құжаттарын тексеру арқылы олардың ақиқаттығына көз жеткізуге тиіс.
Ұйым жетекшісі сенімхат берушіге сенімхат алушының өз өкілеттігін ... ... ... бір ... ... құқы бар ... және ... беруші жазбаша арыз беру арқылы сенімхаттың күшін жойдыруға құқы бар ... ... ... 1 дана ... ... Сенімхат мазмұнына мыналар кіреді:
* құжат аты ;
* жазылған жері;
* сенімхат ... және ... ... ... ... мекен - жайы қоса көрсетілген негізгі мәтін.
* ұйым мөрі басылған, ... ... ... ... аты мен ... ... жоғарыда айтылған ережелерге сәйкес жазылады.
Сенімхат А4 форматты қағазға ... ... я ... ... ... ... да ... жолмен де теріледі. Мәтінде түзетілген, өшірілген я қосымша жазылған сөздер болмауы мүмкін. Мұндайлар болған жағдайда олардың әрқайсысына ... ... ... сөз ... ... ... сияқты),оған сенімхат беруші де, сенімхат алушы да өз қолдарын қоюлары қажет.
Төлемақы алу үшін берілген сенімхаттардың жарамдылығы-3 ... ... үшін ... ... ... жыл; Егер ... пайдалануға берілген сенімхатта жарамдылық мерзімі көрсетілмесе, ол қол қойылған күннен бастап 1 жылға дейінгі мерзімде өз ... ... ... ... ... әрқашан жазбаша жазылуы керек.
Сенімхатқа қол құжаттың түпнұсқа екенін куәландырушы адамның қатысуымен ғана қойылады. Құжат мәтінін сенімхат алушыға куәландырушы тұлға ... ... ... адам ... оқып ... тиіс.
Құжат дайындалғаннан кейін, сенімхат беруші тұлғаның қолына беріледі, я оның өтініші ... ... ... ... я ... басшысы мынадай жағдайларда сенімхатты куәландырмайды:
* егер сенімхатты өз атынан емес туысқанының я басқа бір адамның ... ... сол ... ... өз ... емес туысқанының, я басқа бір адамның атына берілсе;
* егер сенімхат мазмұнында айтылғандар заңға қайшы келсе;
* егер сенімхаттағы ... ... ... ... Ақсу ауданы Талдықорған облысы, бір мың тоғыз жүз тоқсан жетінші жылдың отыз бірінші ... ... ... Бидахметұлы, мекенжайым - Талдықорған облысы, Ақсу ауданы, Қызылтаң совхозы Жансүгіров ... 21-үй ... ... ... ІІМ 07.05.1995 ж. Берілген. Талдықорған облысы, Ақсу ... ... ... ... көшесіндегі №22-үйде тұратын Сейдімбеков Аслан Сейдімбекұлы (жеке куәлік №0106679443, ҚР ІІМ 06.05.1995 ж. ... ... ... жазылған. Қызылтаң совхозы, Абай көшесіндегі №7 тұрғын үйді (қора-жайымен) өзі қалаған жағдайда, ... ... ... жүз мың ... ... ... ... үйді сатуға қажетті анықтама, куәлік, басқа да құжаттарды алуды, тұрғын үй (қора-жайымен) сатуға байланысты шартты жасауды, ... ... тиіс ... ... ... ... ... істерді жүргізуді сеніп тапсырамын.
Осы сенімхат бойынша өкілдік басқа ... ... ... ... ... ... бір жылға дейін жарамды.
_____________ ... Е. ... - ... ... ... ... өзі атқара алмайтындай жағдайда нақты іс-әрекеттің (пәтердің сату ... ... ... ... ... алу) ... ... адамға тапсыру үшін жазылады. Сенімхат қолмен жазылады және сату-сатып алу әрекеттеріне қатысты сенімхаттар нотариалдық кеңсе арқылы ... ... ... ... ... ... мейлінше дәл, нақты, қатесіз сауатты баяндалуы тиіс.
Пәтерді жекешелендіру ... ... 7 ... ... ... айы, ... жылы және ... азамат Өскенбаев Жәнібек, жеке бастың куәлігі/паспорт №6009157, мекенжайым - Алматы қаласы, Дөнентаев көшесі, 19,Алматы ... ... ... 21-үй, ... ... азамат Рақымбаев Өтеген Рақымбайұлына Алматы қаласы, Дөнентаев көшесі, 19 мекенжайындағы пәтерімді жекешеліндіруге сенім білдіремін.
Бұл үшін ... ... ... ... ... ... жазу, қажетті құжаттар мен анықтамаларды, жекешелендіру құжаттарын алу, оларды мемлекеттік органдарда тіркеу, ... иесі ... мен үшін ... ... өкілетті болу, осы аталған тапсырмаларды орындауға қатысты барлық іс- ... мен үшін қол қою ... ... ... сенімхатты 2000 жылғы 7 қаңтарда мен, Досжанова Бақыт, "Іскер"нотариалдық кеңсесінің нотариусы, тіркедім.
Сенімхатқа менің қатысуым ... ... ... ... қол ... ... жеке басы анықталды, құқықтық іс-әрекетке қабілеттілігі тексерілді. Сенімхаттың мәтінін нотариус дауыстап оқыды.
№97/41тізбесіне тіркелген.
Мемлекеттік салық алынды.
Нотариус
(Мөрдің орны) ... 2000 ... 7 ... Алматы қаласы
(толтырылған айы, күні, жылы және мекенжайы)
Мен, азамат Өскенбаев Жәнібек, жеке бастың ... ... ... мекенжайым-Алматы қаласы, Дөнентаев көшесі, 19,Алматы қаласы, Торайғыров көшесі, 21-үй, 28-пәтерде тұратын азамат Рақымбаев Өтеген ... ... ... Дөнентаев көшесі, 19мекенжайындағы пәтерімді жекешеліндіруге сенім білдіремін.
Бұл үшін Рақымбаев Өтеген Рақымбайұлына менің атымнан өтініш жазу, қажетті құжаттар мен анықтамаларды, жекешелендіру ... алу, ... ... ... ... мүлік иесі ретінде мен үшін салық инспекциясында өкілетті болу, осы аталған тапсырмаларды орындауға қатысты барлық іс-әрекеттерге мен үшін қол қою ... ... ... ... 2000 жылғы 7 қаңтарда мен, Досжанова Бақыт, "Іскер"нотариалдық кеңсесінің нотариусы, тіркедім.
Сенімхатқа менің қатысуым ... ... ... ... қол ... ... жеке басы ... құқықтық іс-әрекетке қабілеттілігі тексерілді. Сенімхаттың мәтінін нотариус дауыстап оқыды.
№97/41тізбесіне тіркелген.
Мемлекеттік салық алынды.
Нотариус
(Мөрдің орны) [57,282]
Сенімхаттың үлгілері ... ... және ... ... оқу құралдарында қайталанып ешқандай өзгеріссіз бірдей берілген.
Сенімхат - сенімді тұлғаға сенім білдіруші ... ... ... ... ... да бір іс- әрекеттерді жүзеге асыруға құқық беруі туралы құжат. Сенімхат үшінші тұлға алдында сеніп тапсырушының атынан сенімді тұлғаға ... ... ... ... ... ... ... > ... 200 ... ... жеке
куәлік №__________, мекенжай :_________________________________
өзімнің жалақымды ____________________________________________
мекенжайында тұратын азамат( ша) ______________________________
(аты- жөні) сеніп тапсырамын.
Бұл үшін ______________________________________(аты-жөні)
менің ... ... ... қол қою, өтініш жазу құқығын беремін.
________________ 200__ж. ... ... ... ... - белгілі бір адамның өз өкілеттігі мен құқығын екінші бір адамға берілгенін жазбаша растайтын құжат.
Сенімхаттың ... ... ... ... жері мен ... Сенімхат берушінің және сенімхат алушының фамилиясы, аты- жөні, тегі; мекен-жайы;
* Ұйым мөрі ... ... ... жазба.
Сенімхат
Көкшетау қаласы ... ... ... ... ... Ескенқызы Бабжановаға (Көкшетау қаласы, Пролетар көшесі, 91 үй,16- пәтер, № 000732824 10. 03. 90 ж. ҚРІІМ берген) ... №3 ... орта ... қаңтар айындағы еңбекақымды алуына сенім білдіремін.
қолы Г. Ғ. ... Ғ. ... ... растаймын:
Кадр бөлімінің
Инспекторы:
М.О. қолы Д.К. ... үлгі ... оқу ... ... төрт ... тұрады. Бұл үлгіде сенімхаттың құрылымы сақталмай кісі аты-жөнінен кейін жеке куәлік нөмірі емес, мекенжайы туралы ... ... ... және ... оқу ... сенімхат үлгілері құрылымына сай жазылып бірізділік сақталған. Төртінші үлгіде тіл ... ... ... сай жазыла отырып, бланкілік үлгіде берілген. Бесінші ... оқу ... ... ... ... төрт бөліктен тұрады. Тілі мен құрылымы жағынан бірінші үлгімен дәлме-дәл келеді. Ал Л.Дүйсембекованың және ... ... ... атты оқу ... ... сақталмаған. Яғни үлгілерде аты-жөні жазылғаннан кейін жеке ... ... ... ... болса, мұнда мекенжайынан кейін жеке куәлік жазылған және нотариус пен мөрдің орны ... ... ... мен оқу ... ... үлгісімен толық келісемін. Себебі, басқа үлгілерге қарағанда бірізділік сақталған. Басқа үлгілерде жеке тұлғаның аты-жөні, ... ... ... жеке ... ... берілген дұрыс емес. Менің пікірім бойынша, жеке куәліктің нөмірі жеке тұлғаның аты-жөнінен кейін жазылады.
Мінездеме
Жеке адамға қатысты іс қағаздарының бірі - ... ... біз ... ... мінездеменің жазылу тәсілі мен үлгісін талдайық.
Мінездеме түрлі мекеме, ұйым, бірлестік, оқу орындарында белгілі бір адамды өмірбаяндық, ... ... ... тұрғыда жазбаша сипаттау мақсатында жиі жазылатын іс қағазының бір түрі.
Қызметтік мінездеме - мінездеменің айрықша кең тараған және ... ... ... объективті әрі нақты мінездеу болған жағдайда жазылады. Қорытынды бөлімі еркін стильде ... және ... ... ... ... басқа бір вакансияға я болмаса оқу орнына ұсыну ... да ... ... ... ... ... вакансияға қажет деген мінез қасиеттері, кәсіптік шеберлігі айтылады.
Аттестациялық мінездеме белгілі бір адамның атқарып отырған қызмет орнына лайық, лайық ... ... ... ... ... ... орай ... Мұндай мінездеме қорытындысында "атқарып отырған қызметіне лайық", "қызмет бабында жоғары қызметке ... ... ... "атқарып отырған қызмет орнына лайық емес" деген сияқты түйінді сөздер жазылады.
Жеке (функциональды) мінездемелер адамның жеке басының мінезін, білімін, ... ... т.б. ... ... ... ... ... ... не ... жазылғандығы атап көрсетіледі. Мысалы, "Еңбек келісімін ұзарту үшін" т.б.
Мінездеме А4 ... ... ... ... ... аспауы керек. Мінездеме мәтіні жазу машинкасында басылады я ... ... ... ... ... ... мәліметтерді, қорытынды мен негізгі түйінді үлкендеу шрифтімен ... ... ... ... жағында мекеменің аты, логатипі фирмалық белгісі көрсетілген арнайы бланкілерде де ... Әр ... ... ... ... бланкілерге жазылған мінездемелер беруші адамның және ұйым жетекшісінің қолымен расталады. Барлық ... ... мөрі ... ... ... ... тонмен жазылады. Мәтін баяндауышы ашық райлы етістіктен жасалады (беріледі, орындады, ... ... ... ... адам ... ... ... мәтін;
4)Қорытынды;
5)Мінездемені талап етуші ұйымның аты;
6)Мінездеме берілген күн, ай, жыл;
7)Мінездеме берушінің аты-жөні, фамилиясы, қолы;
8)Қосымша(егер ... ... ... ... ... ала, орта тұсына қарай үлкен әріптермен жазылады. Мысалы,
Мінездеме
Қызметтік мінездеме
Аттестациялық мінездеме
Мінездеме берілетін адам туралы қысқаша ... ... ... ... ... ... білімі, мекемедегі жұмыс стажы (-жылдан бастап қызмет етеді), қазіргі ... ... ... да ... ... қосымша берілуі мүмкін (мысалы, диплом бойынша мамандығы немесе білім түрі т.б)
Негізгі мәтінге атқарып жүрген қызметін, өз ... ... ... ... ... ... ... қызмет бабында жеткен жетістігі мен кемшілігі жазылады. Қысқаша әлеуметтік-психологиялық портреті беріледі. Әріптестерімен қарым-қатынас жағдайы, семья ... ... ... ... сын ... ... жазылады. Кей жағдайда (оқуға немесе іс сапарға жіберу) денсаулық жағдайы да айтылады.
Қажет деп табылған жағдайда негізгі мәтінге ... ... ... ... өз ... ... ... жетекшілік, ұйымдастырушылық қабілеті де кіргізіледі.
Мәтін көбіне жай сөйлемдермен, қалыптасқан сөзорамдары мен сөз ... ... ... ... отырып, басы артық қысқартуларсыз жазылады.
Қорытынды негізгі мәтіннің түйінделген жиынтықталған бөлігі болып табылады.Мұнда мінездеме беріліп отырған адамның перспективалық қызметіне байланысты бір екі ... ... ... ... ... ... ... сөзін азат жолдан бас әріптермен жазып, негізгі ... ... ... атап ... ... ... 1. ... жүрген қызметіне лайық. 2. Кәсіптік дайындық деңгейін, басшылық қызметтегі тәжірибесін ескере ... ... ... ... ... ... бастығы қызметіне ұсынуға болады.
Мінездемені талап етуші ұйымның аты толық, ресми ... ... ... жазылады. Кейде мінездеме не мақсатпен берілгені атап айтылады. Бұл қорытындыдан кейін 1интервал жіберіліп барып жазылады. Мысалы, "Абай атындағы ... ... ... қабылдау комиссиясына тапсыру үшін берілді".
Мінездеме жазылған дата ұйым атынан кейін 1 интервал жіберіліп барып, парақтың сол жақ бөлігіне жазылады. Ай аты ... ... ... 26 ... 1999 ... ... туралы мәліметке мінездеме берушінің ресми қызмет аты, қолы, фамилиясы, аты-жөні кіреді.
Қосымша ретінде қажет деп табылатын ... ... ... ... ... ... ... көшірмесі;
3)Бұрынғы мінездемелер көшірмесі я одан алынған үзінді;
4) Анықтамалар жіберіледі.
Егер мінездемеде қосымша болатын болса ол жайында парақтың соңында ... ... ... ... болса жолдама хат дайындалып, сонда көрсетіледі.
Мінездеменің жалпы құрылымы осындай.Кей жағдайда мінездеме алушы адам ... ... ... ... деп ... қол қояды. Фамилиясын, танысқан күнін де жазады.
Мінездеме
Абай атындағы Алматы мемлекеттік университеті
Қазіргі ... тілі ... мен ... әдістемесі кафедрасының аспиранты Оспанова Гүлім Нұрлыбекқызына.
1970 жылы туған. Білімі жоғары.
Оспанова Гүлім Нұрлыбекқызы Абай атындағы Алматы ... ... ... оқу ... аспиранты болып 1995 жылы 1 желтоқсанда қабылданды. 1996 жылы "Қазақ тіліндегі көсемшенің мағынасы мен қызметінің ... ... ... ... ... ... оқып ... уақытында Оспанова Гүлім Нұрлыбекқызы өзінің терең білімін, ғылыми-зерттеу жұмысқа деген зор қабілетін көрсете білді. Аспирантура ... ... оқу ... ... ... дәрежесін алуға қажетті талаптарды толық орындады. Өзінің кандидаттық диссертация тақырыбы бойынша университет ішіндегі ғылыми,ғылыми-теориялық конференцияларда бірнеше рет ... ... ... жинақтар бетінде бес мақаласы жарық көрді.
Аспирант университет көлемінде жүргізілген қоғамдық, мәдени шараларға, қазіргі қазақ тілі ... мен ... ... ... ... ... жұмыстарына белсене араласты.
Мінезі ашық, іскер, ұйымдастырушылық қабілеті жоғары. Өз ... ... ... тез тіл табыса білетін аспирант Оспанова Гүлім Нұрлыбекқызы оқытушылар ұжымы мен аспиранттар ... ... және ... зор ... ... ... шыққан. Бір баласы бар.
Мінездеме Абай атындағы Алматы ... ... ... ... ... ... дәрежесін алу үшін диссертация қорғайтын ДР 14.05.04 диссертациялық кеңеске тапсыру үшін ... ... ... университетінің
ректоры ҚР ҒА корреспондент
мүшесі, профессор __________________ Т. ... ... ... - ... ұйымда, кәсіпорында жұмыс істейтін адам туралы әкімшілік немесе қоғамдық ұйым тарапынан берілетін, жеке адамның іскерлігін, ... ... ... сипаттайтын ресми құжат. Мінездеме нақты, объективті, дәл және толық болуы керек. ... ... ... /сот, ... ... ... оқуға аспирантураға түсу кезінде, сондай-ақ қызметкердің маманның біліктілігін көтеру мақсатында беріледі.
Мінездемеде көрсетілетін міндетті мәліметтер:
Жеке адам ... ... ... ... ... ... жағдайы;
- білімі;
- лауазымы;
- туған жылы;
- отбасы жағдайы;
- азаматтығы;
2. Қызмет істеген орны, қызмет атқарған жылдары.
3. Жеке басының қасиеттері. Өз ... ... ... ... ... ... ... берілді.
5. Мекеме басшысының қолы.
6. Мінездеме берілген мерзім /айы, күні, жылы/.
7. ... ... ... Әлиханов, 1963 жылы туған, ұлты-қазақ, білімі-жоғары. Қазақстан Республиканың азаматы. Қуаныш Өмірбекұлы Әлиханов- 1963жылғы қаңтар айының 5-інде ... ... ... ... облысы, Аягөз ауданы, Баршатас ауылында туған. Орта мектепті бітіргенннен кейін ... ... ... ... ... компьютерлік техника факультетіне оқуға түсіп, оны 1985жылы үздік дипломмен бітірген. 1985-88 ... ... ... ... аға ... ... ҚазірҚазақ ұлттық университеті металлургия өнеркәсібі факультетінің аға мұғалімі. 1988-91 жылдар аралығында ҚазҰПУ-дің өндірістен қол үзбей оқитын аспирантурасында оқып, 1991 жылы ... ... ... Әлиханов - өз ісін жетік білетін, тәжірибелі маман. Ол - ... ... ... авторы. Қ.Ө. Әлихановтың " Металлургия өнеркәсібінің терминдері" деп аталатын еңбегі ... ... ... ... ие ... ... - қазақ, орыс, ағылшын тілдерін жетік біледі, ЭЕМ /ЭВМ/ машиналарында ... ... ... - ... мен ... ... беделді, үлгілі отбасы иесi.
Мінездеме Ғылыми-техникалық орталықтың бас маманы қызметіне ұсыну үшін берілeді.
Мекеме басшысы ... ... ... жылы [55, 46-48]
Мінездеме
Орманов Нұрлан Бәйтенұлы 1977жылы ... ... ... 1966 жылы ... атындағы Қазақ мемлекеттік ұлттық университетінің жанындағы Экономика және құқық институтының құқықтану бөліміне оқуға ... оны ... ... ... ... ... ... еңбекқорлығымен, қабілеттілігімен көзге түсті. Ол әсіресе құқықтануға байланысты пәндерді өте жақсы оқыды. Нұрлан университеттің қоғамдық жұмыстарына, спорт ... ... ... ... ... ... сайыстарына қатысып, жүлделі орындарға ие болды.
Нұрлан өзіндік ойы бар, ... да ... ... жігіт. Бірақ кейде қызба, тік мінезділігін байқауға болады. Оқытушылары мен жолдастары арасында сыйлы, ... Н.Б. ... ... ... ... маман болатынына сенеміз.
Экономика және құқық
Институтының директоры ... ... ... ... ... ... - белгілі бір ұжымнан адамды өмірбаяндық, ... ... ... ... ... құжат.
Мінездеменің құрылымы:
* құжат аты;
* мінездеме берілетін адам туралы қысқаша мәлімет;
* негізгі мәтін;
* қорытынды;
* мінездемені талап етуші ... ... ... ... ... ... ... қызметі, қолы, аты- жөні, тегі;
* мекеме, ұйым мөрі.
Мінездеме
(қызметтік)
А.Мырзахметов атындағы ... ... ... тілі ... ... ... ... Көпееваға.
1967жылы туған. Білімі - жоғары.
Сәния ... ... ... ... ... ... қазақ тілі кафедрасының оқытушысы болып 1994 жылы 15 тамызда ... ... ... ... тіл ... кафедрасының аға оқытушысы,сапа менеджмент жүйесінің ішкі аудиторы.
Сәния ... оқу ... ... ... білікті маман. Сабақтарын жоғары ... - ... ... ... ... сабақ жүргізудің әр түрлі әдіс-тәсілдерін практика жүзінде белсене қолданады.
С.Қ. Көпеева кафедраның тәрбиелік іс-шараларына үнемі қатысады, сонымен қатар студенттермен жеке ... ... ... түрде өткізіп тұрады.
Ғылыми жұмысқа икемі мол Сәния Қанатқызы Көпееваның 17 мақаласы, 3 оқу ... ... ... ... жылы ... кеңес беру орталығы және ұйымдастыруымен Көкшетау қаласында ... ... ... ... Ш. ... атындағы Көкшетау мемлекеттік университетінде білім жүйесінің барлық деңгейлеріндегі оқытудың мультимедиялық жүйесін енгізу және ... ... сай ... ... ... ... сертификаттары да бар.
Мінезі ашық, іскер ұйымдастырушылық қабілеті жоғары. Өз жұмысына ынталы, адамдармен тез тіл табысады. Берілген тапсырмаларды жауапкершілікпен орындайды. ... ... мен ... ... ... ... ... аға оқытушылыққа өту үшін берілді.
Қазақ тілі кафедрасының
меңгерушісі: қолы Б.К. ... ... ж. [58, ... ... оқу ... ... құрылымы сегіз бөліктен тұрады. Бұл үлгінің құрылымы мен ... ... ... ... құрылымында адресация дұрыс берілмей бірізділік сақталмаған. Ал негізгі бөлімінде құрылымы сақтала отырып, орыс тілінен ... бір ... ғана ... еркін сөйлемдері сабақтаса берілу арқылы ой толық жеткізілген. Бұл үлгіде мінездеме ... ... баға ... ... мінездеме алушы тұлғаның мемлекеттік сыйлыққа не болмаса, белгілі бір дәрежедегі ... ... ... ... ... ... бұл үлгіде мінездеме құрылымына сай не мақсатта беріліп отырған мінездеме екендігі анық, дәл көрсетіліп, мінездеме берушінің ... қолы және ... ... ... ... үлгі ... оқу ... мінездеменің құрылымы жеті бөліктен тұрады.Тілі мен құрылымы ... ... ... үлгісімен салыстырғанда өзгешеліктер бар. Мысалы, адресация алғашқы үлгідегідей ортаңғы жолға бір бөлік болып алынбай негізгі бөлімде ... Тілі ... ... ... ... тек ... ... мәліметті нақты көрсеткен. Түйіндемеде берілетін қосымша мәліметтер мінездеменің бұл үлгісінде менің ... ... ... ... үлгі ... атты оқу ... мінездеменің құрылымы екінші үлгінің құрылымына сай жазылған. Тіліне тоқталатын болсақ орыс тілінен дәлме-дәл аударғандай жаттанды, бірқалыптағы нормада жазылған. ... ... ... ... ... ақпараттағы мәлімет берілген. Демек, мінездеме құрылымына қатысы жоқ, мінездеме алушы тұлғаның ұлты ... ... ... бұл ... мағлұмат. Төртінші үлгі бойынша оқу құралында мінездеменің құрылымы сегіз бөлімнен тұрады. Бұл үлгінің құрылымы мен тілі ... ... ... ... пікірімше, негізінен мінездеменің адресациясы құжаттың оң жақ шетіне ... ... ... ... төменгі жағына құжаттың аты жазылу керек. Сонымен қатар тағы бір кемшілігі - мінездеменің ... ... жоқ, ... ... ... ... да ... Менің пікірім бойынша мінездеменің құрылымы төмендегідей болуы керек.
* құжат адресациясы (кімнің атына жазылғаны);
* ... ... ... ... қызметі, оқуы,білімі;
* негізгі мәтін (жеткен жетістіктері туралы );
* қорытынды (жеке ... ... ... ... ... аты-жөні, қолы;
* мекеме, ұйым мөрі;
2.5 Трафареттік іс қағаздарының құрылымы берілу тәсілі.
Трафареттік іс қағаздары деп мәтіннің белгілі бір бөлігі алдын-ала ... ... ... ... алдын-ала дайындалған бөлігінде өзгермейтін ақпарат жазылады. Мысалы, ... ... бір оқу ... ... ... ... Мұнда студенттің аты-жөні, фамилиясы, оқитын бөлімі мен курсы ... ... орын ... ... ... типографиялық әдіспен басылып, алдын-ала дайындалады. Трафареттік іс қағаздарының бір түрі - анықтама.
Анықтама -- мазмұны белгілі бір фактіні я ... ... ... ... ақпараттық-анықтамалық іс қағазының түрі.
Өмірдің түрлі жағдайларына байланысты бізге әр кезеңде түрлі мекемелерге барып мазмұнда анықтамалар алуға тура ... ... жеке ... ... ... ... ... да анықтама оның орнын уақытша ауыстыра алады.
Мекеме жетекшісі өз билігі мен өкілеттігінің ... ... ... ... ... және оны ... қол қояды. Анықтама көп жағдайда жеке адамға байланысты нақты бір ақпаратты растау үшін беріледі. Мысалы, фамилиясы, аты-жөні, туған күні, туған ... ... ... атқаратын қызметі, білімі туралы мәлімет, мамандығы т.б.Анықтамада берілген мәлімет әркез мұқият тексерілуі қажет.Мәліметтің дәлдігін тексерумен кадр бөлімінің қызметкері я ұйым ... ... ... секретариат қызметкері айналысады. Анықтамадағы қызметтік ... ... ... ... ... ... Мысалы, еңбекақы туралы мәліметті бухгалтерия бөлімінің қызметкері тексеріп, дайындайды. Анықтама беру журналындағы рет санының өсу тәртібіне орай әр анықтамаға ... ... және ... дана ... ол да ... ... "422/2", ... анықтаманың көшірмесі мекемеде қалдырылмайды. Кейбір ерекше жағдайда көшірмесі қалдырылатын болса ол жеке іс папкасына немесе қызметкердің жеке ... ... А5 ... қағаз парағы пайдаланылады. Анықтама құрылымына мына мәліметтер кіреді:
* құжат аты;
* негізгі мәтін;
* анықтаманың қай ұйымға берілгені туралы мәлімет;
* ... ... ... ... ... ... ... отырған ұйымның мөрі мен анықтама беруші адамның қолы.
Құжат аты. ... аты ... ... ... ... жазылады. Мысалы,
Анықтама
Негізгі мәтін. Негізгі мәтін анықтаманың берілу мақсатына қарай, жүйелі түрде жазылады. Мысалы,
"Осы анықтама Бердібаева Айгүл Оралбекқызына,оның Абай ... ... ... университеті Қазақ филологиясы факультеті күндізгі бөлімінің III курсында оқитынын ... үшін ... қай ... ... ... ... мәлімет. Бұл мәлімет негізгі мәтіннен төмен, азат жолдан басталып жазылады. Мысалы,
"Анықтама Алматы қаласы аудандық паспорт бөліміне ... үшін ... ... және аэрофлот кассаларына көрсету үшін берілді."
Анықтаманың жарамдылық мерзімі туралы ... Бұл ... те жаңа ... жазылады және берілген анықтаманың қай мерзімге дейін күші бар екендігі ... 2000 ... 31 ... дейін жарамды"немесе "Анықтама берілген күннен бастап 3 айға дейін жарамды"
Анықтама беруші адамның ... Бұл ... ... жарамдылық мерзімінен кейін жаңа жолдан 2cм-дей қалдырылып ... ... ... ... тұлғаның лауазымы жазылады, қолы қойылады және фамилиясы аты-жөні беріледі. Мысалы,
Қазақ филологиясы
факультетінің деканы _____________________Сағымбеков Т ... ... ... ... қолы ұйым ... расталады. Егер мөр қойылатын арнайы орын көрсетілмесе, мөр ... адам ... ... сол ... 1-2 ... ... басылады. Мысалы,
№301 балалар бақшасының
мөр орны ... ... ... анықтама жоғары тұрған ұйымға берілсе, онда ол арнайы бланкте дайындалып, оған ұйым жетекшісі қол ... Кез ... ... тіркелген нөмірі, жауапты адамның қолы, мекеме мөрі болғанда ғана күші ... ... ... Абай ... ... ... ... ғылыми залына "Қазақ тіліндегі көсемшенің мағынасы мен қызметінің дамуы" атты тақырыпта жазылған кандидаттық диссертацияның ... ... ... ... ... ... 2 ... тапсырды.
Анықтама диссертациялық кеңеске тапсыру үшін берілді.
Кітапханашы: [54, 171-173]
Анықтама
Осы анықтама азамат ... ... ... Әлібек Нұржанұлы Алматы қалалық көлік департаментінде экономист болып жұмыс істейді.
Анықтама Бостандық ауданы салықинспекциясы үшін ... ... ... А. ... ... ... 1999 ... 13 ... [57, ... - ... бір деректі дәлелдейтін, растайтын, сипаттайтын құжат.
Анықтаманың құрылымы:
* құжат аты;
* негізгі мәтін;
* анықтаманың қай ... ... ... ... ... ... ... жайлы мәлімет;
* анықтаманы беріп отырған ұйымның мөрі мен анықтама беруші адамның қолы.
Анықтама
20.11.2007 ж.№ 25 ... ... ... азамат Марат Болатұлы Аманжановқа берілді.
Марат Болатұлы Аманжанов шын мәнінде Қазақ ұлттық аграрлық университетінде оқытушы болып жұмыс істейді.
Анықтама ... ... ... инспекциясына көрсету үшін берілді.
Анықтама 4 ай өз күшінде.
Кадр бөлімінің ... қолы Л.К. ... [58, ... - 1) белгілі бір деректер мен оқиғаларды сипаттайтын, растайтын құжат; 2) қызметтік сипаттағы деректерді растайтын құжат.
Анықтама
Осы анықтама ... - ... ... ... ... берілді.
(лауазымын көрсету)
Анықтама _______________________________________________________
(берілген органның атауы)
көрсету үшін берілді.
___________қаласы
(________ауданының) әкімі ____________ _____________________ [60,4]
(қолы) (аты жөні)
_____________қаласы бойынша ҚАРЖЫ ... ... ... ... ... ... ... сектордың міндеттемелері мен төлемдері бойынша қаржыландыру жоспарын жүргізу ... ... ... ... ... ... растау үшін берілді.
Мемлекеттік қызмет өтілі -_жыл_ай.
Анықтама ________қаласының ___________________ұсыну
( Берілген органның атауы)
үшін ... ... ... ... ... [59,9]
(қолы) (аты-жөні)
Қарастырып оқулықтардың үлгілерінде айырмашылығы А.Қ. Құрманова, Б.Б. Жахина, И.С. ... және ... ... ... ... ... ... үлгіде А.Қ. Құрманова, Б.Б. Жахина, И.С. Қайырбекова атты оқулықта анықтаманың нақты құрылымы берілген ал,төртінші ... атты ... ... ... ... және күні,айы, жылы көрсетілмеген. Мен тіл құралында берілген үлгімен толық келісемін, себебі, ... ... ... ... ... мына ... кіру керек. Құжаттың аты, кімге берілгендігі, не үшін берілгендігі, кімнің бергендігі туралы және күні, айы, жылы және анықтаманы ... ... мөрі ... ... ... ... ... алынған термин. "Айтылған я жазылған мәселенің қысқаша ... ... ... ... ... - белгілі бір тұлғаның өмірбаяны, білімі, мамандығы, кәсіптік шеберлігі, біліктілігі, икемділігі, жайлы, нақты, қысқа ... ... іс ... бір түрі ... ... ... сіз ... толық мәлімет беруі үшін, сонда сіздің біліміңіз, біліктілігіңіз, жеткен жетістігіңіз, жұмыс тәжірибеңіз, не нәрсеге икемділігіңіз бар ... ... ... Резюме сіздің кең көлемдегі визит карточкаңыз іспеттес. Резюме жазуда сіздің мақсатыңыз - өз өмірбаяныңыз бен ... ... ... ... ... көрсете білу. Осы арқылы ойлаған жұмыс орнына қол ... ... ... ... қалай жазылу керек деген мәселеге де тоқтала кетейік.
Резюме жазуды ... ... ... ... мына ... ... алыңыз.
1) орта білім туралы аттестат;
2) орта дәрежелі арнайы ... ... оқу ... бітіргендігіңіз жөніндегі диплом (егер сіз бірнеше оқу орнын бітірсеңіз, оның ... ... ... ... ... курстарды (шет тілдері, хатшылық, іс жүргізушілік, қайта дайындау, білім ... т.б ) ... ... ... ... т.б. ... еңбек кітапшасы немесе оның көшірмесі;
5) штаттан тыс істеген жұмыс орындарыңыз бен ондағы атқарған қызметтеріңіз жөнінде мәлімет;
6) алған ... ... ... ... жұмыс я оқу орындарынан алған мінездемелеріңіз;
8) сіздің көздеген жұмыс орнын алуға септігі тиеді, практикалық мәні болуы мүмкін деп ... ... ... жұмыстарыңыз, қатысқан бірлестік, клуб, секцияларыңыз туралы мәліметтерді де дайындау керек.
Егер ғылыми ... оны ... ... көрсетесіз. Мысалы, "техника ғылымының кандидаты", " биология магистрі" т.б.
Жазған еңбектеріңіз, шыққан кітаптарыңыз болса, маңыздыларын атап ... ... ... ... ... ... сапарларыңыз да көрсетіледі.
Жеңіл машина немесе траспорттың ... ... ... ... ... де артық болмайды.
Сіздің маман ретіндегі бейнеңізді толықтыратын, аша ... өз ... ... ... ... да атап ... ... жетекшілік, ғылыми жұмыстарға икемділігіңіз болса, ол да назардан тыс қалмасын.
Енді дайындаған құжаттар мен ... ... бір оқып ... мәліметтерді ойша реттеп алып резюменің қолжазбасын дайындауға кірісіңіз. Жоғарыда айтылған құжаттар мен мәліметтерді ... ... ... резюме жазып шығу қиын болмайды. Ең бастысы ол мәліметтерді ретімен, қысқа, нақты бере білу. Қашан, қайда ... ... кім ... ... ... қашан біліміңізді көтердіңіз, тәжірибе жинақтадыңыз?
Айтылатын негізгі мәселелер осы. Қысқасы,не? қайда?қашан? екендігі жазылады.
Мәтінге сонымен қатар:
1) жеке басыңыз туралы мағлұмат ( ... ... ... ... жылыңыз, туған жеріңіз);
2) кім болып істегіңіз келетіндігі;
3) өз координатыңыз-үй, жұмыс телефоны, ... ... ... ... ... де кіреді.
Жиналған мәліметтерді резюмеде берудің 2 жолы бар: хронологиялық және функциональдық.
Хронологиялық тәсілі. Алдымен ... ... ... ... ... де, ары ... хронологиялық ретпен жазылады. Яғни, соңғы орында сіздің бірінші жұмыс орныңыз, я ... ... ... оқу орны жазылады. Егер сіздің жұмыс стажыңыз көп болса, алдымен ... ... ... ... Ал оқу ... жаңа ... қызметті жаңа бастағалы тұрған адам оқыған оқу орны, алған мамандығы ... ... ... ... ... тәсіл. Бұл тәсіл білімі мен біліктілігі, жұмыс тәжірибесі мол адамға лайықты. Мұнда жұмыс стажы кері хронологиялық ретпен ... де, одан ... ... жайлы мәліметтер көрсетіледі. Егер бір мекемеде бірнеше жыл қатарынан істесеңіз, онда жұмысыңыздың жалпы сипаты өзгермеген ... ... ... жатпай-ақ, қысқаша жазуға болады. Мысалы, "1991-1999 жылдар аралығында Машина жасау заводында ... аға ... ... ... ... ... ... жұмыс орнынан немесе жеке адамның атынан кепілдеме болса, оның бар ... ... бір ... ... ... ... деп тапқан жағдайда ол резюмемен бірге тапсырылады.
Сонымен, типтік резюменің құрылымы төмендегідей болады;
1) құжат аты;
2) ізденушінің жеке басы ... ... ... ... туған күні, жылы, туған жері);
3) ізденушінің мекен-жайы,телефоны;
4) резюме авторы үміттеніп отырған ваканция;
5) істеген жұмыс орны мен ... оқу ... ... ... ... ... ... мәтін;
6) қоғамдық, кәсіптік т.б. жұмыстары туралы қосымша мәлімет;
7) кейбір қосымша мәліметтер (шет тілдері, шетел ... ... ... ... ... ... ... наградалары туралы мәлімет (бұл жөнінде жазу міндетті емес);
9) үміттенген ваканцияға қатысты ... жеке бас ... ... (бұл бөлім де міндетті емес);
10) қосымша ақпарат(ізденуші қалауынша жазылады);
11) ... ... ... ... ... ... жағдайда "резюме" деген сөз тақырып ретінде жазылмайды. Оның орнына үлкен шрифтімен ізденушінің аты-жөні, фамилиясы, туған күні мен ... жері ... ... даталар құжат мазмұнымен салыстырғанда негізгі роль ойнамайтындықтан ол ... ... оң ... ... ... Айханқызы
1974 ж. 4-сәуірде Талдықорған қаласында тудым.
Мекенжайым: Алматы қаласы, Н. Тілендиев көшесі, 21, 3.
Үй телефоны: 41-00-43
Мамандығым: заңгер, тарихшы.
Бағыт: ... оқу ... ... ... ... ...
Білімі мен қызметі туралы мәлімет:
Ілияс ... ... ... ... ... және ... ... студенті - 1991-1995жж.
Аталған университет тарих факультетінің ... ... ... мемлекеттік заң университетінің аспиранты 1997-2000 жж.
Негізгі мәліметтер
Қазақстан тарихы құқық тану мәселелерімен айналысып, зерттеу жұмыстарын жүргіздім". Әлихан Бөкейхановтың саяси, құқықтық ... ... ... ... ... Республика, қала, жоғары оқу орындары көлемінде өткен конференцияларда баяндама жасадым. Жоғары оқу ... ... ... тәжірибем бар. Қоғамдық жұмыстарға белсене араласамын.
Қосымша мәліметтер: Ана тілім - қазақ тілі. Ағылшын және орыс тілін ... ... ... жұмыс істей аламын.Туристік сапармен Түркия, Қытай, Корея мемлекеттерінде болдым. Жеңіл машина жүргізе аламын (1998 жылдан). Көпшілікпен жұмыс істегенді ... ... ... бар. ... іске ... ... ... жарыстарына барғанды ұнатамын.
Кепілдеме туралы мәлімет: Қазақ мемлекеттік заң ... ... ... кафедрасының меңгерушісі берген кепілдеме қосымша беріліп отыр.
4 ... 2000 жыл ... Н. А. [54, ... - тұлға жұмысқа тұрар алдында жазатын өмірбаян сипатындағы мәліметтерден ... ... ... - ... ... күні: __________________________________.
Ұлты:_______________________________________.
Мекенжайы:__________________________________.
Телефоны:____________________________________.
Мамандығы:__________________________________.
Мақсаты:___________________________лауазымын алу.
Білімі:________________________________________.
_______жж._________________атындағы______________________________
мемлекеттік ұлттық институты университеті- мамандығы бойынша диплом.___________________________жж.____________________атындағы
мемлекеттік (ұлттық) институты (университеті),>>__________________________________________________>>
мамандығы бойынша аспирантура.
Еңбек жолы:
_____________________жж.__________________________________________
техникумы._________________________тіл пәнінің мұғалімі.
__________________жж.№_____кешкі мектеп. Оқу бөлімінің ... ... ... ... ... меңгергенмін.
Компьютерде ____________бағдарламалары бойынша жұмыс тәжірибем бар.
Іс қағаздарының стенограммасын жүргізу курсын бітірдім.
Отбасылық жағдайым: ... ... [60, ... - талапкердің өмірбаяны, білімі, мамандығы, кәсіптік шеберлігі, біліктілігі туралы қысқаша жазылған құжат.
Түйіндеменің құрылымы:
-құжат аты;
-талапкер ... ... ... ... күні мен ... ... ... үміттеніп отырған ваканциясы;
-үміткердің оқыған оқу орны, жұмыс орны, атқарған қызметі;
-қоғамдық, кәсіптік, т.б. жұмыстары туралы қосымша мәлімет (шет ... ... ... ... ... ... вакансияға қатысты жеке бастың кейбір қасиеттері, икемдігі;
-кепілдеме ... ... ... ... ... Құрманқызы Есентемірова
1972 жылы 1қаңтарда Сергеев ауданында тудым.
Мекен-жайым: Көкшетау қаласы, Абай көшесі, 1-үй, 2- пәтер.
Үй телефоны: 25-28-79
Жұмыс телефоны: ... ... ... ... оқу ... ... ... аппарат қызметкері, аудармашы.
Білім мен қызметі туралы мәлімет: Ш.Ш. Уәлиханов атындағы Көкшетау педагогикалық ... ... - ... ... ... филология факультетінің оқытушысы -1994-2000 жж.
Абай атындағы Алматы мемлекеттік университетінің қазіргі қазақ тілі теориясы мен әдістемесі ... ... - ... ... ... ... мәселелерімен айналысып, зерттеу жұмыстарын жүргіздім. Республика, қала, жоғары оқу орындары көлемінде өткен ... ... ... оқу ... ... ... бар. Қоғамдық жұмыстарға белсене араластым.
Қосымша мәліметтер:
Ана тілім - қазақ тілі. Ағылшын және ... ... ... ... ... жұмыс істегенді ұнатамын.Тапсырған іске жауапкершілікпен қараймын. Компьютермен жұмыс істей аламын.
Кепілдеме туралы мәлімет:
Көкшетау университетінің қазақ тілі кафедрасының меңгерушісі ... ... ... ... ... ж. қолы А.Қ. ... [54, ... үлгідегі оқу құралында түйіндеменің құрылымы он үш бөліктен тұрады. Құрылымы жағынан негізгі мәліметтер бөлімінде бірізділік ... ... ... ... ... жеке ... ... үшін жасалған жұмыстарын бірізділік сақтамай араластырып жіберген. Екінші үлгіде оқу құралында түйіндемені ... және ... деп ... бөліп алған. Функционалдық түйіндемеде білімі мен қызметі ... ... ... ала отырып, білім алуы мен қатар қызметтік өсу дәрежесіндегі жылдар аралас берілген. Яғни бірізділік сақталмаған. Ал хронологиялық түйіндемеде ... ... ... ... ... ... сүйене отырып, хронологиялық мәлімет беріліп отырған. Білімі мен қызметі ... ... ... сай ... ... ... тіл ... құрылымы сақтала отырып, бланк түрінде берілген. Қорыты келе, менің пікірім бойынша,түйіндеменің құрылымында ... ... ... ... ... ... жыл басынан бастап жазылады. Ал, қызметі туралы ... ... ... ... ... кері ... ... бойынша жазылу керек. Қазіргі таңда түйіндеменің құрылымында бірізділік сақталмай келеді. Менің пікірімше, түйіндеме ... ... ... ... ... ...
* ... аты;
* ізденушінің жеке басы туралы мәлімет, аты-жөні, ... ... ... ... жері;
* ізденушінің мекенжайы, телефон нөмірі;
* білімі туралы мәлімет (хронологиялық тәртіп ... ... ... ... туралы мәлімет (соңғы қызметінен бастап кері хронологиялық тәртіп ... ... ... қосымша мәліметтер (қанша тілді игергендігі, компьютерді игеруі, жеке ... ... ... ... ... іс қағаздарының үлгілері
Еркін мәтінді іс қағаздарына қалыптасқан үлгі бойынша емес, оны жазушы адамның еркінше жазылатын ... ... ... пікір. Еркін мәтінді іс қағаздарын безендіруде де жалпы іс ... ... ... ... Еркін мәтінді іс қағаздарының бір түрі - түсініктеме.Түсініктеме - белгілі бір ... ... ішкі ... ... ... ... алу ретінде қолданылатын құжат түрі.
КТУ директоры
С. Қадыров мырзаға
Түсінік
00.00.00.
№10 топта сабақтың ... ... ... 10.00-да азаматтық қорғаныс жөніндегі сабаққа топтағы 20 ... ... ғана ... ... ... ауыстыруға тура келді.
Оқытушы ... ... және ... ... ... орынбасары доцент
А.Ж. Оспановқа ЮП-98-2 тобының
студенті Ибраев Мәліктен
Түсінік
Талғар-Алматы бағытында келе жатқан автобустың сынып қалуына байланысты ... ... ... ... ... алмадым.
00.00.08. М . ... ... - ... басшысының атына жазылып, белгілі бір келеңсіз жағдайға байланысты түсінік берілетін құжат.
Түсініктеменің құрылымы:
* мекеменің аты;
* мекеме басшысының лауазымы, ... ... ... ... ... ... тезисі;
* мәтін мазмұны;
* түсінік берушінің қызметі, қолы, аты-жөні,тегі;
Е. Букетов атындағы
Қарағанды университетінің
оқу бөлімінің басшысы
М.Н. Сахароваға
Түсініктеме
11топта сабақтың ... ... ... орыс ... ... 10.03.2007 ж. 2,3-пар ағылшын тілі сабағы болмаған себебі,1-курс студенттері дене мәдениетінен тест тапсыруға деканат тарапынан босатылған.
Өтілмеген ағылшын тілі сабағы - ... 1-пар ... ... 2-парда (12.10.00), өткізілетін болып келісілген болатын.
Ағылшын тілі кафедрасының
аға оқытушысы: қолы ... ... - 1) ... ... ... есептің, жобаның) жекелеген ережелерінің мазмұнын түсіндіретін құжат; 2) ... ... ... да бір ... ... ... түсіндіріп, жоғары тұрған лауазымды тұлғаға ұсынатын хабарламасы. Түсінікхат қызметкер ішкі еңбек кестесін және ... ... ... ... ... ... кешігіп келу, жұмыстан қалу, жұмыс орнынан табылмау және т.б.) ... ... ... ... ... ... бөлімі Банк ... ... ... ... ... ... ... факс-модем байланысының бұзылуына және банктің _______________
филиалындағы есеп беру мәліметтерінің ... ... ... ... ... ... ... ___________________ _________________________ [60,72]
(қолы) (аты-жөні)
Түсініктемені салыстыру барысында зерттеген авторлардың үлгілері бірдей берілген. Дегенмен өзгешелігі, түсініктеменің аты ... ... ... Л.Дүйсембекованың және К.Д. Саурықова, Р.Д. Қарымсақова, Б.А. Омарова атты ... ... атау ... ал ... Б.Б. ... И.С. ... атты ... ал атты оқулықта деген атау ... және ... 2 ... анықтама береді: 1) негізгі құжаттың жекелеген ережелерінің мазмұнын түсіндіретін құжат; 2) лауазымды тұлғаға қандай да бір іс-әрекетті, деректі, оқиғаны түсіндіріп, ... ... ... ... ... хабарламасы. Екінші анықтама бойынша түсінікхат кеңселік іс қағаздарының ішіндегі түсініктемеге мазмұны жағынан сәйкес келеді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Ресми іскери іс қағаздары стильдік маңызды ... бірі ... ... қалыптасқан үлгісінің болуы. Іс қағаздарын дұрыс жазуды үйренудің қоғам өмірінде атқаратын қызметі мол. Жеке адам мен ұйым не ... мен ... ... ақпаратты жеткізіп байланыстыратын да осы іс қағаздары. Сондықтан ... ... ... ... оны шын ... ... ... үшін талпынамыз. Яғни, әрбір іс қағаздарын талапқа сай жаза ... ... ... ... сай ... жүйелілік негізінде белгіленген стандарт бойынша логикалық жүйелі ... ... тән жаңа ... ...
Кіріспеде тақырыптың өзектілігі, жұмыстың мақсаты мен міндеттері, нысаны, зерттеу әдістері мен тәсілдері, ғылыми жаңалығы, ... ... және ... ... ... ... ... берілді.
Жұмыста Ы.Алтынсариннен бастап қазіргі кезеңге дейінгі аралықтағы іс қағаздары тілінің зерттелу тарихы анықталды. Осы тақырыпшаны талдау барысында Б.Әбілқасымовтың, А.Ибатов, ... ... ... ... ... ... ... да елдіктің қайнар көзі - белгілі бір халық екендігі белгілі. Тарихи тұрғыдан келгенде, қандай ... ... ... ... ... ... ... болады. Оның мемлекеттік құрылтайшысы, әрі әлеуметтік базасы белгілі бір этникалық ... ... ... ... және ... ... ... бұл солай. Яғни, ел болған жерде оның тілі - мемлекеттік тіл болуы керек. Біздің ... ... елі ... ... ... де ... ... Бұл Ата заңымыздың 7-бабында етіп, мемлекеттік тіл - қазақ тілі деп атап ... ... да ... өз ... ... оның ... ... кеңейту үшін қолдан келгеннің бәрін жасау керек. Республикамызда мемлекеттік тілдің қолдану аясын кеңейту - ... ... ... мәселе.
Іс қағаздарын қазақша жүргізуді қалыптастыру, оны бірізділікке түсіру ... де, ... іс. ... бітіру жұмысымның негізгі мақсаты да осында, яғни іс ... ... оның ... нұсқаларын қалыптастыруда ана тіліміздің өз заңдылықтарын сақтай отырып, құжаттардың толтырылуында бірізділіктің ... ... ... да үлес ... ... ... ... стилі де әр қилы болады. Кей құжаттарда дайын үлгі, не бланк болса, кейбірі ... ... ... ... жазылады. Іс қағаздарының үлгілерінде нақты, дәл, тұжырымдалған, негізделген болуы қажет. Құжаттардың толтырылуы мен жазылуында бірізділік те болуы тиіс. ... ... ... ... үлгі ... ғана ... қажет етеді.
Сондықтан кеңселік іс қағаздарын былай көрсетер едім:
Кеңселік іс ... аса жиі ... ... ... ... ... ... тоқталдым. Құжаттарды салыстыру барысында өмірбаянның үлгілерінен көптеген кемшіліктерді байқадым. Қазіргі таңда өмірбаянның құрылымында бірізділік әлі күнге ... ... ... ... ... ... ... ұлты және қосымша мәліметтердің қажеті жоқ, себебі бұл мәліметтер түйіндемеде берілетін ақпараттар.
Менің тұжырымым бойынша, өмірбаянның құрылымы төмендегідей ұсынар едім.Өмірбаянда ... ... ... өз өмірінен мағлұмат береді. Мұнда құжаттың аты, мазмұны, қолы және мерзімі көрсетіледі.
Өмірбаянның құрылымынатөмендегідей ... ... ... атауы (ортасына жазылады);
* Автордың аты-жөні,фамилиясы,туған күні, айы, жылы;
* Ата-анасы туралы мәлімет, А.Ж.Ф., жұмыс орны;
* Білімі, оқыған оқу орындары
* Қазіргі ... ... ... ... ... айы, жылы;
Келесі құжаттың түрі - мінездеме. ... - ... ... ... ... ... беретін ресми құжат. Мұнда оқушының, студенттің, қызметкердің қоғамдық қызметі жайында берілетін пікір жазылады. Мінездемені салыстыру барысында орыс тілінен дәлме-дәл ... ... ... ... орыс ... дәлме-дәл аударғанда, қазақ тіліндегі мінездеменің құрылымына ... ... ... ... және А.Қ. ... Б.Б. ... И.С.Қайырбекова атты оқу құралдарында мінездеменің адресациясынорыс тілінен тікелей аударып, құжаттың ... ... ... ... жазған. Негізінен мінездеменің адресациясы құжаттың оң жақ шетіне жазылады, содан кейін барып төменгі жағына құжаттың аты жазылу ... ... ... тағы бір ... - ... құрылымына қатысы жоқ, мінездеме алушы тұлғаның ұлтының да берілгенінде. Менің пікірім бойынша, ... ... ... ... ... ... адресациясы (кімнің атына жазылғаны);
* мінездеме берілетін тұлғаның аты-жөні, қызметі, оқуы,білімі;
* негізгі мәтін (жеткен жетістіктері туралы );
* қорытынды (жеке қасиеттері);
* мінездеме ... ... ... аты-жөні, қолы;
* мекеме, ұйым мөрі;
Жеке адамға қатысты құжаттың бір түрі - түйіндеме. Түйіндемені оқыған кезде ... алға ... ... ... ... тұруы керек, яғни мекеме басшысы сіздің кім болып істегіңіз келетінін түйіндемені оқығанда бірден ұғатындай ... ... ... ... ... және кәсіби шеберлігі туралы мәліметтердің хронологиялық тәртіпте ... ... ... ... туралы мәліметте хронологиялық тәртіп бойынша жыл басынан бастап жазылады. Ал, қызметі туралы ... ... ... ... қызметінен кері қарай хронология бойынша жазылу керек. Қазіргі таңда түйіндеменің ... ... ... ... ... ... ... пікірімше, түйіндеме төмендегі құрылымға сәйкес жазылу керек.
Түйіндеменің құрылымы:
* құжат аты;
* ... жеке басы ... ... ... фамилиясы, туған күні,жылы, туған жері;
* ізденушінің мекенжайы, телефон нөмірі;
* білімі туралы мәлімет (хронологиялық тәртіп бойынша жазылу керек);
* ... ... ... ... ... ... кері ... тәртіп бойынша жазылу керек);
* қосымша мәліметтер (қанша тілді игергендігі, компьютерді игеруі, жеке қасиеттері, қызығушылығы көрсетіледі);
Келесі құжаттың бір түрі - ... ... және ... ... ... атты оқу ... ... сақталмаған. Яғни, үлгілерде аты-жөні жазылғаннан кейін жеке басының куәлігі жазылу керек ... ... ... ... жеке ... жазылған және нотариус пен мөрдің орны көрсетілмеген. Қорыта айтқанда, мен, оқу құралындағы сенімхаттың ... ... ... ... басқа үлгілерге қарағанда бірізділік сақталған. Басқа үлгілерде жеке тұлғаның аты-жөні, мекенжайы, кейін жеке куәліктің ... ... ... бұл ... ... Менің пікірім бойынша, жеке куәліктің нөмірі жеке тұлғаның аты-жөнінен кейін жазылуы керек.
Қорыта ... ... ... анықталған ұстанымдардың нәтижесі қазіргі іс қағаздарының сауатты толтырылуына, ресмилік сипатының қазақ әдеби тілінің нормасына сай болуына қызмет ... ... ... ... тіл ... ... ... асыру мақсатында көптеген ауқымды жұмыстар атқарылуда. Мемлекеттік тіл - тек қазақтың тілі емес, Қазақстанда ... ... ... ұлтаралық ортақ тілі. Ендеше: - деп, Ж.Баласағұн айтқандай, қазақ тілінің көсегесін көгерту алдымен өзін қазақпын деп ... ғана ... ... топырағында тұратын таза ниетті әрбір азамат, мемлекеттік тіл - ... ... ... тірек етіп, ол тілді жүрегімен сүюі тиіс. Елбасы айтқандай, екенін ұмытпайық...
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1.Қазақстан Республикасы Ұлттық Ғылым академиясы М.Әуезов атындағы ... және өнер ... ... ... Таңдамалы шығармалар. - Алматы: Ғылым, 1994.-295 б.
2.Әбілқасымов Б. XVIII-XIX ғасырлардағы қазақ әдеби тілінің ... ... ... : Ғылым, 1988.122 б.
3. Байтұрсынұлы А. Шаһзаман мырзаға. Қазақ тілі ... ... ... зерттеулер. - Aлматы: Ғылым, 1988. 122 б.
4.Ұлттық рухтың ұлы тілі. Ғылыми мақалалар жинағы. - Алматы: Ғылым, 1982. -224 ... ... А. XIV ... ... ... ... - ... Ғылым, 1990.-151 б.
6. Сыздықова Р. Қазақ әдеби тілінің тарихы. (XY-XIX ғасырлар) - ... Ана ... ... ... ... С. ... ... тілінің тарихы. - Алматы: Ана тілі, 1996. -302 б.
8. Әбілқасымов Б. XIXғасырдың екінші жартысындағы қазақ әдеби тілі. - ... 1982. -223 ... ... Н. ... и ... официально-деловой речи в казахском языке. Автореферат дисс.канд.филолог.наук. - Алма Ата, 1972 (на ... ... ... Г. ... ... ... тіліне қатысты материалдар.// Қазақ тілі тарихы мен диалектологиясының мәселелері - Алматы: Ғылым, ... ... // ... 2002 ... ... Мыңжан Н. Қазақ халқының тарихы. - Алматы: Жалын 1994.-235 б.
13. ... Ә., ... М. ... кіріспе. - Алматы: Қазақ университеті, 1992.-24 б.
14. Ақселеу Т. Далалық ауызша тарихнама немесе қазақ шежіресі туралы ... сөз / Ана ... ... ... М. ... тарихы. - Алматы, 1991.-140 б.
16. Уәлихан Ш. Абылай / Ана тілі, №24.1991.13.06.
17. Қайдар Ә. // Қазақ ... ... ... М. ... тілінің тарихи грамматикасы. - Алматы, 1981. -122 б.
19. Шоқанның жаңадан табылған ... ... 1960, ... ... С. Шоқанмен қайта кездесу. - ... ... ... ... Бәйішев Ж. Қазақстан: мемлекеттік кезеңдері. Конституциялық актілер. - Алматы: Жеті жарғы, 1997.-496 б.
22. Момынова Б. Газет ... ... мен ... - ... 1999.-228 б.
23. //Қазақ. - Алматы: "Қазақ энциклопедиясы", 1998.-560 б.
24. "Дала уалаяты" газеті. - ... ... ... ... ... Шоқай. Түркістанның қилы тағдыры. - Алматы., 1992. -268 б.
26. Қойкелдиев М. Алаш ... ... оқу ... - ... Санат, 1995. -368 б.
27. Елеуов Т. Қазақ ауылында совет үкіметінің орнауы және ... ... - ... ... ... б.
28. Кәкішев Т. Комитет құрылмай күй түзелмейді /Ана тілі, 7.03.1990. №10.
29. Жанақова Н.Т. ... ... ... және өзге ұлт ... тілдерінің дамуы (1980-1985 жж).
30. Бондарева Т.Н. Секретарьное дело. - Москва: Высшая школа, 1989.-260 ... Тіл ... - ел ... Ашық хат. // Қазақ әдебиеті,26.05.1989.
32. Мұсабаев Ғ., Сүлейменова Б. Орысша-қазақша терминологиялық сөздігі (іс жүргізу ... - ... ... ... Н., Сүлейменова Э. Іс қағаздарының орысша-қазақша сөздігі. - Алматы, 1992. -140 б.
34. Қоғамдық-саяси терминдер мен атаулардың ... ... іс ... және ... ... толтыру анықтама сөздігі. - Алматы, 1992. -248 б.
35. Қазақстан Республикасындағы тіл саясаты - ... ... в ... ... ... жинағы (сборник документов) - Астана: Елорда, 1999.-216 б.
36. Дүйсембекова Л. Екі ... іс ... - ... 2000. -205 ... ... А., Ахметжанова З., Сүлейменова Э. Қазақ тілі. Ресми ... ... іс ... ... - Алматы: Рауан, 2000. -176 б.
38. Салагаев В., Шалабай Б. Іс қағаздарын жүргізу. - ... ... 2002. -208 ... Гвоздев А.Н. Очерки по стилистике русского языка. М., 1953. -180 с.
40. Ефимов А.И. ... ... ... ... ... Московского университета. 1954. -240 с.
41. Мурат В.Т. Об основных проблемах стилистики. М., -17 ... ... Э.Д. ... ... ... ... ... "Высшая школа", 1965. -355 с.
43. Балақаев М. Қазіргі қазақ тілі. - ... ... ... С. Қазақ әдеби тілінің совет дәуірінде дамуы. - Алматы, 1979.-186.
45. ... Ә.Т. ... тілі ... ... көзқарас. - Алматы, Рауан, 1993.-43 б.
46. Қазақстан Республикасы Ұлттық Ғылым Академиясының хабарлары. Тіл, әдебиет сериясы. 1993.№1, -74 ... ... С. ... ... ... - ... Рауан, 1991. -216 б.
48. Дипломатия жаршысы. ҚР. СМ ... IY ... 2000 ж. ҚР ... -69 б.
49. Қазақстан Республикасының Конституциясы. - Алматы Қазақстан, 1995.
50. Делопроизводство в Республике Казахстан./ ... ... В.И., ... Б.В., ... Н.В. - ... LEM, 2001. - c. 216
51. Азамат ақын. І.Жансүгіров туралы естеліктер. - Алматы: Жазушы, 1994.-165 б.
52. ҚР ... ... ... бюллетень. №2. 1999 желтоқсан.
53. Қайдаров Ә. Терминдер және олардың аудармалары. -Алматы: Ғылым,1990.-216 б.
54. ... Л. Іс ... ... ... - ... Ана ... - 205б.
55. Алдашева А.,Ахметжанова З.,Қадашева Қ.,Сүлейменова Э.Ресми іс қағаздары. - Алматы: ... ... ... ... Р.Д.,Омарова Б.А.Қазақ тілі:Ресми іс қағаздар тілін оқыту. - Алматы: Қазақ университеті,2000.- 99б.
57. Ақанова Д.Х.,Алдашева А.М.,Ахметжанова З.Қ.,Қадашева ... ... ... ... - ... ... ... Құрманова А.Қ.,Жахина Б.Б.,Қайырбекова И.С. Мемлекеттік тілде іс қағаздарын жүргізу. - ... ... - ... ... ... ... ... - Алматы: Тіл,2009.-362б.
60. Мемлекеттік тілде іс ... - ... ... ... ... ... А.М.,Ахметжанова З.Қ.,Қадашева Қ.Қ.,Сүлейменова Э.Д.Ресми-іскери қазақ тілі (Грамматикалық түсініктеме). - Алматы: Арман-ПВ, 2002 ... ... іс ... жүргізу. - Алматы,№10,2008. -197б.
63. Дүйсембекова ... ... іс ... - ... Ана тілі,2005. - 255б.

Пән: Іс жүргізу
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 108 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Таза су өндіру»20 бет
Виртуалды желілер56 бет
Жиһаз жасау цехын ашу15 бет
Жоба жайлы жалпы түсінік10 бет
Кеңселік іс жүргізуді ұйымдастыру5 бет
Негізгі құралдардың есебі6 бет
Негізгі құралдардың есебі туралы27 бет
Іс қағаздарын жүргізудің нормативтік базасы8 бет
Аудармадағы лексикалық трансформациялық үлгісі19 бет
Бизнес-жоспар кеңселік жиһазды жасау цехын құру33 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь