Acom компьютерлік дүкенінінің ақпараттық жүйесін құру

КІРІСПЕ
І бөлім. ШАҒЫН КӘСІПОРЫНДЫ АҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕМЕН ҚАМТАМАСЫЗДАНДЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Қазіргі кезді шағын кәсіпорындарды дамыту
1.2 Шағын кәсіпорынның ақпараттық жүйесі және оны жобалау
1.3 Шағын кәсіпорынның ақпараттық жүйе ресурстарын басқару
ІІ бөлім. ШАҒЫН КӘСІПОРЫНДЫ АҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕМЕН ҚАМТАМАСЫЗДАНДЫРУДЫҢ ПРАКТИКАЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
2.1 Delphi программалау ортасы
2.2 Delphi программалау ортасында шағын кәсіпорынның ақпараттық жүйесінің программасы
2.3 «Компьютерлер дүкені» деректер қорын құру
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Қазіргі кезде автоматтандырылған жүйелер саласындағы жобаларды басқару әдістері мен шеберлігін меңгерген жоба жетекшілері мен мамандар өте аз, сондықтан да оларға сұраныс көбеюде. Компаниялар үшін программалар мен жобалардың маңызы зор. Компаниялар программалар мен жобалардың көмегімен кірісін көбейтуі, тиімділігін арттыруы, ұсталатын шығындарды азайтуы, бизнес жоспарды оңтайландыруы мүмкін.
Соңғы кездері бизнестің барлық саласында жоба даму мен жетілдірудің құралы бола бастады. Жобалар мен программалар арқасында жаңа өнімдер, жаңа технологиялық үдерістер пайда бола бастады.
Күрделі жеке қызмет көрсетулер де жобамен бөліп көрсетіледі. Алдыңғы ғасырдың аяғында күрделі жобалар қатарына ақпараттық жүйелерді құру мен оларды ендіру қосылды. Программалық өнімді құрудың жобаларының менеджментінде менеджменттің барлық түрлеріне тән жалпы аспектілер бар. Сонымен қатар, программалық өнімді құру үдерісіне тән арнайы ерекшеліктері де бар. Бұл оқу құралында программалық жабдықтау мен программалық өнімді құру менеджментінің негізгі түсініктері қарастырылған.
Ақпараттық жүйелерді ендіру күрделі есеп болып табылады. Ақпараттық жүйелерді құру мен ендіру мультижобаға жатады, оған бірнеше жеке жобалар кіреді. Жеке жобаларға жаңа программалық өнімді құру, қызметкерлерді оқыту және т.с.с жатады.
Ақпараттық жүйелерді құру мен ендірудің жобаларын басқару күрделі есеп болып табылады, оны жобаларды басқарудың заманауи әдістемелерін қолданып шешуге болады.
Қазақстан экономикасының нарықтық қатынастарға енуі объективті түрде ақпараттық нарықтың құрылуын талап етеді. Көптеген дамыған елдерде ақпараттық нарық материалдық өндіріс пен қызмет көрсету салаларын нәтижелі түрде қамтамасыз етіп отыр. Ақпарат қазіргі кезде ұлттық стратегиялық ресурстың бір түріне айналды, және де ол айрықша тауар ретінде жалпы ұлттық өнімнің айрылмас бөлігі бола тұра, ақпараттық өнімдер мен қызметтер нарығында өз сұранысы мен ұсынысына ие.
Қазақстан Республикасы экономикасының ақпараттық аспектісінің қызмет етуі мен дамуы уақыт өте келе аса маңызды орын алуда, сондықтан экономиканың барлық нақты жағдайларын ақпараттық кеңістікте жариялау арқылы, оны Қазақстан Республикасының барлық ресурстарының тиімді әсерлесуін қамтамасыз ететін ғылымға негізделген ақпараттық технологиялардың көмегімен басқаруға мүмкіндік береді.
Көптеген кәсіпорындар нарықтық жағдайда ақпаратты кез келген мүлік секілді сақтауды, қорғауды және пайдалануды талап ететін бағалы ресурс ретінде қарастырады. Өндірістік және шаруашылық қызметті басқаруға қажетті ақпарат алу мақсатында кәсіпорын өзінің ақпараттық жүйесін құрады.
1. Климова Л.М. Delphi 7. Основы программирования. Решение типовых задач. –М.: Кудиц-образ, 2004. -480 с.
2. Пестриков В.М., Маслобоев А.Н. Delphi на примерах. –Спб.: БХВ-Петербург, 2005. –496 с.: ил.
3. Бен–Ари Языки программирования. Практический сравнительный анализ. –М.: Мир, 2000. –208 с.
4. Савинков В.М., Бойко В.В. Проектирование баз данных. –М.: Мир, 2002. –216 с.
5. Гринберг Ф., Гринберг Р. Самоучитель программирования на входным языке СУБД dBase. –М.: Мир, 1989.
6. Одинцов И.О. Профессиональное программирование. Системный подход. –СПб.: БХВ-Петербург, 2004. –624 с.
7. Балғабаева Л.Ш. Borland Builder. Зертханалық жұмыстарға әдістемелік нұсқаулар. Алматы, 2006;
8. Карпова Т. Базы Данных. – Санкт-Петербург,2001
9. Архангельский А.Я. Приемы программирования в Delphi на основе VCL. – М.: ООО «Бином-Пресс», 2006 г. – 944 с.: ил.
10. Благодаров А.В., Гринченко Н.Н., Овечкин Г.В. Клиент-серверные технологии баз данных. Методические указания к лабораторным работам. РГРТУ, Рязань, 2007.
11. Заренков, В. А. Управление проектами : учеб. пособие. – 2-е изд. /В. А. Заренков. – М. : АСВ, 2006.
12. Дитхелм Г. Управление проектами / Г. Дитхелм. – СПб. : Бизнес-пресса, 2003.
13. Грей, Клиффорд. Управление проектами : пер. с англ. / Клиффорд Грей, Эрик Ларсон. – М. : Дело и Сервис, 2003.
14. Разу М.Л. Управление проектом. Основы проектного управления: учебник / под ред. проф. М. Л.Разу. – М. : КНОРУС, 2006.
15. Мазур, И. И. Управление проектами : учеб. пособие / И. И. Мазур, Д. Шапиро, Н. Г. Ольдерогге; под общ. ред. И. И. Мазура. – М. : Омега-Л,2005.
16. Гагарин Л. Г., Кокорева Е. В., Б. Д., Виснадул Б. Д. Технология разработки программного обеспечения. — М.: ИД «ФОРУМ»; ИНФРА-М, 2008. – 400 с.
17. Кузубовым В.Н. Основы автоматизированных информационных систем. Обеспечение автоматизированных информационных систем: учеб. пособ. для вузов / разраб. В.Н.Кузубовым. – М: Совр. Гум. Ун-т, 2001.-102б.
18. Авдеев Р. Ф. Философия информационной цивилизации. М.: ВЛАДОС, 1994. -288б.
19. Бардовский Г. А., Извозчиков В. А. Новые технологии обучения. Вопросы терминологии //Педагогика. 1993. № 3. –С.12-13
20. Ильин Г. Педагогическая технологияи педагогическое мастерство//Новые знания.1999. № 4.–С.19-30
21. Аристов О.В. Управление качеством – М.: Инфра-М, 2006. – 240с.
22. Аккозиева, Р.С. Инструментальная среда программирования Delphi: Метод. указ. к лаб. занятиям по дисциплине "Системное программное обеспечение" (для студентов всех спец.) / Римма Сейлхановна Аккозиева; Р. С. Аккозиева, Ж. С. Айткулов; М-во образования и науки РК, КазНТУ им. К. И. Сатпаева, Ин-т информатики и инфор. технологий, Каф. информатики.- Алматы: КазНТУ, 2003.
23. Бежанова, М.М. Практическое программирование: Визуальное программирование в среде Delphi: Учеб. / Майя Михайловна Бежанова, Лариса Анатольевна Москвина; Федер. целевая программа "Гос. поддержка интеграции высш. образования и фундамент. науки на 1997-2000 гг.".- М.: Логос, 2001.- 132, [2] с.
24. Гофман, Владимир Э. Работа с базами данных в Delphi/ Владимир Э. Гофман, Анатолий Д. Хомоненко.- СПб.: BHV, 2000.- 643, [3] с.
25. Культин, Н. Основы программирования в Delphi 7/ Никита Культин.- СПб.: БХВ-Петербург, 2003.- 598 с.- (Самоучитель).
26. Найзабаева, Л.К. Основы работы с базами данных в среде Delphi 5: Метод. пособие / Лязат Кадыргалиевна Найзабаева; КазНУ им. аль-Фараби.- Алматы: Қазақ ун-ті, 2002.- 61, [2] с.
27. Фаронов, В.В. Delphi. Программирование на языке высокого уровня: учеб. для вузов / Валерий Васильевич Фаронов.- СПб.: Питер, 2006.- 639, [1] с.- (Учеб. для вузов).
28. Халықова, К.З. Программалау тілдерін оқыту. Delphi ортасы: оқу құралы / Кулира Заманбековна Халықова; К. З. Халықова, А. Р. Тұрғанбаева, Б. Ғ. Бостанов.- Алматы: Print S, 2005.- 250 б.
29. Избачков Ю., Петров В. Информационные системы: Учебник для вузов. 2-е изд. – СПб.: 2005. – 656 с.
30. Акулов О.А., Медведев Н.В. Информатика: базовый курс: учеб. пособие для студентов вузов. 2-е изд. – М.: Омега-Л, 2005.-552 с.
31. Информационные технологии в радиотехнических системах: Учеб. пособие. – 2-е изд. Васин В.А., Власов И.Б., Егоров Ю.М. и др.: Под ред. И.Б.Федорова. –М.:Изд-во МГТУ им. Н.Э.Баумана, 2004.- 708 с.
32. Киммел П. Основы визуального анализа и проектирования=UML.Универсальный язык программирования. – М.: НТ Пресс, 2008. – 272 с.
33. Королев М.А., Мишенин А.И., Хотяшов Э.Н. Теория экономических информационных систем. – 2-е изд. –М.: Финансы и статистика, 1984. – 223с.
34. Юркевич Е.В. Введение в теорию ИС, 2004г.
35. Гриценко В. Ю., Довгялло А. М., Савельева А. Я. Компьютерная технология обучения:словарь-справочник/Под редакцией К.: «Накова думка», 1992
36. Нұрғалиева Г. Қ. Электрондық оқулықтар – мұғалім мен оқушы арасындағы әрекетттестікті гуманизациялау құралы// «Информатика негіздері» республикалық журналы, №2, 2002.- 2-3 б.
37. Тажигулова А. Конструирование электронных учебников//Научно-практический журнал «Информационные технологии в Казахстане», №1, 2000.- С. 42-43.
38. Виштынецский Е. И., Кривошеев А. О. Вопросы применения информационных технологий в сфере образования и обучения//Информационныетехнологии, 1998, №2 – с. 32-36.
39. Сливина Н. А., Фомин С. С. Компьютерное учебное пособие «Высшая математика для инженерных специальностей»//КомпьютерПресс.- 1997.- №8.- с.72-77.
40. Калымов В.В., Сенин А.И. Основы теории информации. Учебное пособие. МГТУ, 1992г.
41. Избачков Ю., Петров В. Информационные системы: Учебник для вузов. 2-е изд. – СПб.: 2005. – 656 с.
42. Акулов О.А., Медведев Н.В. Информатика: базовый курс: учеб. пособие для студентов вузов. 2-е изд. – М.: Омега-Л, 2005.-552 с.
43. Королев М.А., Мишенин А.И., Хотяшов Э.Н. Теория экономических информационных систем. – 2-е изд. –М.: Финансы и статистика, 1984. – 223с.
44. Юркевич Е.В. Введение в теорию информационных систем. М.: ИД Технологии, 2004.
45. Пупкова К.А. Основы кибернетики. Теория кибернетических систем. / Под ред. К.А. Пупкова - М.:Высшая школа, 1976, 408 с.
46. Мамиконов А.Г. Основы построения АСУ: Учебник для вузов. - М.: Высшая школа,1981, 248 с.
47. Глушков В.М. Основы безбумажной информатики. - М.: Наука, 1982. - 552 с.8
48. Дмитриев В.И. Прикладная теория информации. - М.: Высшая школа, 1989.
49. Мартин Дж. Вычислительные сети и распределенная обработка данных. Т. 1, Т. 2. -М.: Финансы и статистика, 1986.
50. Ханеко В.Н. Информационные системы.-Л.: 2001.
51. Информационные управляющие системы. Сборник научных трудов Пермь: Изд-во Перм.гос.техн.ун-та, 2001 г.
52. Петров В.Н. Информационные системы.- СПб.: Питер, 2002.
53. Калымов В.В., Сенин А.И. Основы теории информации. Учебное пособие. МГТУ,1992.
54. Таненбаум Э. Современные операционные системы. СПб.: Питер, 2002.
55. Балапанов Е.К. Новые информационные технологии: 30 уроков по информатике.Алматы, 2001.
56. Атовмян И.О. Архитектура вычислительных систем. М.: МИФИ, 2002.
57. Айтчанов Б.Х. Модели и методы статического анализа и синтеза нелинейных динамических систем.- Алматы: КазНТУ, 2003.
58. Столлингс У. Операционные системы. Внутреннее устройство и принципы проектирования. М.: Вильямс, 2002.
59. Колесник Д., Полтырев Г.Ш. Курс теории информации. М.: Наука, 1982.
60. Айтчанов Б.Х. Применение ЭВМ при проектировании и исследовании автоматизированных систем управления. - Алма-Ата: КазПТИ, 1987, 28 с.
61. Наумов А.Н., Ведров А.М., Иванов В.К. Система управления БД и знаний: Справочное издание / . —М.:Финансы и статистика, 2002. -348с.
62. Корнеев В.В., Гареев А.Ф., Васютин С.В. Базы данных: интеллектуальная обработка информации. —М.:Нолидж, 2000. -352с.:ил.
        
        Диплом жұмысы
Acom компьютерлік дүкенінінің ақпараттық жүйесін құру
КІРІСПЕ
Қазіргі кезде автоматтандырылған жүйелер саласындағы жобаларды басқару
әдістері мен шеберлігін меңгерген жоба жетекшілері мен ... өте ... да ... ... ... ... үшін ... мен
жобалардың маңызы зор. Компаниялар программалар мен жобалардың көмегімен
кірісін көбейтуі, тиімділігін арттыруы, ... ... ... ... оңтайландыруы мүмкін.
Соңғы кездері бизнестің барлық саласында жоба даму мен ... бола ... ... мен ... арқасында жаңа өнімдер, жаңа
технологиялық үдерістер пайда бола бастады.
Күрделі жеке ... ... де ... ... ... Алдыңғы
ғасырдың аяғында күрделі жобалар қатарына ақпараттық жүйелерді құру мен
оларды ендіру ... ... ... ... ... ... ... түрлеріне тән жалпы аспектілер бар.
Сонымен қатар, программалық ... құру ... тән ... ... бар. Бұл оқу ... ... ... мен программалық өнімді
құру менеджментінің негізгі түсініктері қарастырылған.
Ақпараттық жүйелерді ендіру күрделі есеп ... ... ... құру мен ендіру мультижобаға жатады, оған бірнеше жеке жобалар
кіреді. Жеке жобаларға жаңа ... ... ... қызметкерлерді оқыту
және т.с.с жатады.
Ақпараттық жүйелерді құру мен ... ... ... ... ... табылады, оны жобаларды басқарудың заманауи әдістемелерін қолданып
шешуге болады.
Қазақстан экономикасының нарықтық ... енуі ... ... ... құрылуын талап етеді. ... ... ... ... ... ... пен ... көрсету салаларын нәтижелі
түрде қамтамасыз етіп отыр. Ақпарат қазіргі кезде ұлттық ... бір ... ... және де ол ... тауар ретінде жалпы ұлттық
өнімнің айрылмас бөлігі бола тұра, ... ... мен ... өз ... мен ... ие.
Қазақстан Республикасы экономикасының ақпараттық аспектісінің қызмет
етуі мен дамуы уақыт өте келе аса ... орын ... ... ... нақты жағдайларын ақпараттық ... ... оны ... Республикасының барлық ресурстарының ... ... ... ... ... ақпараттық
технологиялардың көмегімен басқаруға мүмкіндік береді.
Көптеген ... ... ... ... кез ... ... ... қорғауды және пайдалануды талап ететін бағалы ресурс
ретінде қарастырады. Өндірістік және шаруашылық қызметті ... ... алу ... ... ... ... жүйесін құрады.
Ақпараттық жүйе – бұл экономикалық объектті басқаруға қажетті ақпаратты
жинау, ... ... ... ... ... және оны ... шығару жүйесі.
Шағын кәсіпорынның ақпараттық жүйесінің ... ... өте ... дамуда. Оның даму ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының экономикалық басқару
құрылымдарын қайта құрумен және ... ... ... ... ... фирмалардың және әр түрлі мүлік
нысанындағы банктердің пайда ... ... ... – бұл қарқынды түрде дербес ... ... ... сырттан әкелінуі;
• үшіншісі – бұл телекоммуникация құралдарын пайдалану ... және ... ... ... жаңа ... ... ... жұмысының өзектілігі. Дипломдық жұмыстың тақырыбы шағын
кәсіпорын үшін ақпараттық жүйе құрумен байланысты. Бұл ... ... ... үшін ... бар ... ... құрылуында,
себебі ол менеджердің жұмысын автоматтандыруға, яғни жұмыс көлемін едәуір
азайтуға және жылдамдатуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар ... ... ... және еңбекөнімділігін жоғарылатуға көмектеседі.
Зерттеу жұмысында қарастырылатын негізгі мәселелелер:
• техникалық ... ... ... және ... деректер құрылымын
анықтау;
• ақпараттық жүйені жобалау кезеңін ұйымдастыру;
• ақпараттық жүйенің деректер ... ... ... дүкен» ақпараттық жүйесін сынау және сүйемелдеу.
Зерттеу жұмысының мақсаты шағын кәсіпорын үшін ақпараттық жүйе, жеке
жағдайда Acom ... ... ... жүйесін құру болып
табылады.
Зерттеу нысаны болып Acom компьютерлік дүкені алынды.
Зерттеу пәні компьютерлік ... ... ... алу ... табылады.
Зерттеудің болжамы. Компьютерлік дүкендегі тауарларды деректер қорына
тіркеуге мүмкіндік береді және қажет ... ... ... ... ... ... ... ала алады.
Зерттеудің міндеттері. Есепке алу мен ... ... ... құру дипломдық жұмыстың міндеті болып табылады.
Зерттеудің теориялық және әдістемелік негізін ... ... ... ... ... және ... ... ғылыми еңбектері,
техникалық тапсырманың нұсқаулығы, ғылыми ... ... ... жүйесінен алынған материалдар құрайды.
Зерттеу әдістері. Зерттеу жұмыстарының теориялық және ... ... ... ... ... ... ... маңыздылығы. Acom компьютерлік дүкенінінің
ақпараттық жүйесін құрып және оны компанияға ... ... ... ... ... Acom компьютерлік дүкенінінің ақпараттық
жүйесін құру және оның әдістемелік негізін қалау болып табылады.
Диплом ... ... мен ... ... ... кіріспеден, екі
бөлімнен, қорытындыдан және әдебиеттер тізімінен және қосымшалардан тұрады.
Дипломдық жұмыстың бірінші бөлімінде шағын кәсіпорынды ... ... ... ... қарастырылады.
Дипломдық жұмыстың екінші бөлімінде Delphi программалау ортасында
шағын кәсіпорынның ... ... құру ... ... ... ... ... ақпараттық жүйемен қамтамасыздандырудың
теориялық негіздері
1.1 Қазіргі кезді шағын ... ... ... кәсіпкерліктің бір бөлігі болып табылады, бұдан шағын
кәсіпкерлік шағын кәсіпорындардың жиынтығын құрайтын экономиканың ерекше
секторы ... ... ... ... ... ерекше қоғамдық
формасы екендігі анықталды. Демек, шағын өндіріс- ол өндірістің ұйымдастыру-
техникалық жағын ... ... ... оның ... ... ... сипаттайды және осы жағынан жоғарыда аталған
бизнес түсінігі мен сәйкес келеді.
Шағын және орта ... ... ... ... әлеуметтік
проблемаларды шешуге, жұмыспен қамтылған қызметкерлер санын ұлғайтуға
айтарлықтай әсер етеді. Жұмыс істейтіндердің саны ... ... ... тауарлардың, орындалатын жұмыстар мен қызметтердің көлемі бойынша
шағын және орта ... ... ... ... жетекші рөл
атқарады. Сондықтан кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау ... ... өте ... ... табылады. Қалыптасқан жағдайда мемлекет пен
бизнестің әріптестігі негізінде ... ... және ... ... ... ... ... шикізат емес секторларын
дамытуды ынталандыруға бағытталған саясатын қайта қарау талап етіледі [1].
Шағын фирмалардың ірі ... мен ... ... ... ... жақындығы, клиенттердің (тұтынушылардың)
сұранысына икемділігі, шағын мөлшерде өндіруі. Шағын кәсіпорынға, өндіріске
өндірістік және ... ... ... ... ... және орта дәрежелі деңгейдегі бизнес экономиканы жетілдіруге
септігін тигізеді: бәсекелестік орта ... ... ... орны ... ... ... ... кәсіпорындардың дамуы нарықты тауар және ... ... ... ... және ... ... ... пайдалануға мүмкіндік жасайды. Шағын ... ... орын ... Ол тек қана ... сферасында емес, сол
сияқты кейбір бөлек үзелдер мен механизімдерді шығару жағдайында ... ... ... ... ... ... ... маңызды
орын алады. Шағын кәсіпкерлік субъектілері жеке адамдар болуы да ... ... ... ... ... салаларында жұмыс істейді. Ол
қызметтер бір немесе бірнеше ... ... ... ... ... ... тауарларды шығару, қызмет атқару тек мемлекеттік кәсіпорындарға
жүктеледі, ал кейбір атқару тек ... ... ... ... ... ... үшін ... ұлықсат (лицензия) керек етеді.
Шағын кәсіпорын өзінің шаруашылық әрекетінде дербестік мүмкіндігі бар:
өндірген тауарын, ... ... ... ... ... ... ... басты жағдай – жоспарлау. 
Шағын кәсіпорын өзінің жеке пайдасын арттыру мақсатында және кәсіпорынның
өндірістік мүмкіндігіне ... ... бар ... ... мен қызметтер
атқару үшін өзінің әлеуметтік дамуы ... ... ... ... ... ... ... (бизнес-жоспар) тауар алушылармен
және шикізат, ... ... ... ... керекті
өнімдермен жабдықтар туралы шарттар болуы керек.
Шағын кәсіпорын өзінің өндірген тауарларына, көрсеткен ... ... ... шарт ... келісілген бағамен сатады [2].
Шағын кәсіпорындар ғылыми – техникалық жетістіктерді ... ... ... ... ... оңай бейімделеді. Сондай
– ақ ірі кәсіпорындарға тауарлар жеткізу мен қызмет көрсету ... ... ... барады, мұның өзі ... ... ... ... Олар ірі ... ... және ... қамтамасыз етіп, монополистік бағытқа қарсы әрекет береді.
Шағын бизнес ... ... ... маклерлік, делдалдық,
жарнама, қолданбалы зерттеу жұмыстары бойынша қызмет көрсетумен қамтамасыз
етіліп, ... рөл ... ... ... ... экономикалық даму механизмін және
кәсіпкерлік құрылымдарын іске ... ... ... ... ... бір ... тұтастай экономиканы көтеру үшін республика мен
аймақтарда кәсіпкерлер тарапынан ынталылық, ... ... және ... жекелей кәсіпкерліктің аясында белсенділік жағдайларын арттыруға
бейімделуі тиіс.
Жаңа жұмыс орындарын құру бойынша әрекетті ... және ... ... ... ... ауыл ... жұмыспен қамту және
жұмыссыздықты қысқартуды қамтамасыз етудегі басымдықтардың бірі. ... ... ... ... ... ... бара жатқан
ауылдарды біртіндеп жандандыруда алғышарттар болып табылады. Осындай
ауылдық ... ... ... құру және ... жергілікті
халықтың қажеттіліктерін қамтамасыз етуі, жергілікті ... ... ... сол ... ... және ... қайта жаңғыруына ықпалын тигізген болар еді.
1.2 Шағын кәсіпорынның ақпараттық ... және оны ... ... ... ... systems; қысқаша: IS) –
деректерді тарату, құру, ... ... ... ... мен
компанияларға қажетті техникалық құрал-жабдықтар мен ... ... ... жету ... ақпаратты сақтау, өңдеу және
басқаларға беру үшін ... ... ... және ... байланысты жиыны, пайдаланушылардың сұрауы бойынша ақпаратты
сақтауға, іздестіруге және ... ... ... ... ... ... ... — деректерді сақтау және олармен амал-әрекет жасауға
арналған белгілі бір ... ... ... ... ... ... база және ... процессор.
Ақпараттық жүйені құрудың негізгі мақсатына сәйкес ақпараттық жүйенің
мәселелері:
- жұмыстың жеделдігін және қызметкерлердің ... ... ... ... деректердің шынайы және нақты болуы;
- тапсырушының сұранысы бойынша ... алу ... ... ... ... ... мен ... бойынша талаптар
кешенін орындау.
Ақпараттық жүйе күрделі жүйе болып ... Ол ... ... және ... ... жүйесінен тұрады. Ақпараттық жүйе жобасы
Ақпараттық жүйені құру мен ... ... ... ... қарастырылған
техникалық құжат. Ақпаратты-есептеу жүйесі – бұл ... жүйе ... ... арналған техникалық кешен.
Ақпараттық жүйенің құрылымы– бұл ақпараттық жүйенің элементтері мен
ішкі жүйелерінің ... ... ішкі ... ... тұрақты
бір тәртіппен құрылуының арқасында, сол ішкі жүйелердің функционалдық
міндетінің анықтала түсуі және олардың ... ... ... ... ... бойынша функционалды және жабдықтаушы
бөлімнен тұрады ... 1. ... жүйе ... ... функционалды бөлімі-бұл басқарудың мағыналы
бөлігінен ... ішкі ... ... ... ... бөлімі-бұл жүйені жұмыс істетуге
қажетті шарттардың жиынтығы.
Техникалық жабдықтау–бұл ақпараттық ... ... ... ... жабдықтар жиынтығы.
Сурет 2. Техникалық жабдықтау құрылымы
Ақпаратты дайындау, жинау және тіркеу құралдары алғашқы ақпараттарды
ақпараттық тасығыштарға бекітуге ... ... ... алғашқы мәліметтерді түрлендіру қызметін
атқарады. ... беру ... ... ... жазу үшін
қолданылады. Ақпаратты тапсыру құралдары ақпараттарды серверлерге ... ... ... ... ... ... техника
құралдарына ақпаратты қорғау, бейнелеу құралдары кіреді.
Техникалық ... ... ... келесі талаптарды
қанағаттандыруы керек:
- ақпараттық есептерді максималды автоматтандыру;
- ... ... ... енгізу және жоғары өнімділікті қамтамасыз
ету;
- функционалды сенімді болу;
- сұхбаттық режимде ақпаратты ... ... ... ... ... және техникамен қызмет
көрсетуді жеңілдететін техника құралдарымен қамтамасыз ету.
Математикалық ... ... ... ... ... ... ... жиынтығы.
Математикалық жабдықтаудың ақпараттық жүйесі нақты есептерді шығару
үшін арналған. ... ... ... ... негізгі
талаптарына келесілер жатады:
• математикалық әдістер мен алгоритмдерді қолдану;
• шешімнің ... және бір ... ... ... ... ... есеп шешімінің алгоритмдерін бейнелеуге
максималды қолдану мүмкіндігі;
• есептердің функционалды өзара байланысын қамтамасыз ету.
Программалық ... деп ... ... жабдығын жұмыс
істетуді жабдықтайтын, ақпараттық жүйенің қызметін ... ... ... ол ... жабдықтау негізінде құрастырылып
және оның нақты «жұмыс істейтін» пішіні болады.
Программалық жабдықтау келесі талаптарды қанағаттандыруы керек:
... ... ең ... ... болып табылатын
сенімділікті, әрбір ақпаратты максималды қорғау мүмкіндігі;
• қолайлылықты, яғни программалық жабдықтау компьютерлік ... ... ... ... ... ... жеңіл меңгерілуі, яғни жұмыс жасауға қолайлы болуы тиіс.
Сурет 3. Программалық ... ... ... ... бұл ... кең ... ... және ақпаратты өңдеу есебінде жиі кездесетін
есептеу ... ... ... ... арналған
программалардың бірігуін бейнелейтін ақпараттық ... ... ... ... ... ... мәселелерді шешуге және жеке
функцияларды орындауға арналған ... ... ... – бұл ... жүйелерде қолданылатын ақпаратты
жіктеудің және шартты белгілеудің бірыңғай жүйелері мен ... ... ... ... ... ... ... негізгі міндетіне ақпаратты сақтау мен ... ... ... ... ... шешімдерін қабылдау үшін ... беру ... ... ... ... үшін ... ... және ақпараттық
жабдықтауды ұйымдастыру қағидасы келесі талаптарды қанағаттандыруы тиіс:
- мәліметтердің қарама–қарсылығының болмауы;
- ақпаратты тіркеу және қайтадан жинаудың ... ... ... ... ... ақпаратының нақтылығы және ыңғайлылығы;
- қайталанған сақталған мәліметтердің азаюы;
- мәліметтерді өңдеуге кететін уақыттың азаюы;
- мәліметтер ... ... ... ... деңгейінде шешім қабылдауға қажетті ақпараттың жеткіліктілігі;
- ақпаратты сақтау ... 4. ... ... ... ... ... ... жауапты болуы тиіс:
• барлық бөлімдерге мәліметтердің бір мағыналығының көрсетілуі;
• нормативті–анықтамалық ... ... ... ... ... ... түзетулер
(корректировка) жүргізуге болады.
Жедел ақпарат қазіргі уақыттағы объектілер күйін көрсетеді, ... ... ол ... жауапты болуы тиіс:
• ақпараттардың толықтығын және бір мағыналығын қамтамасыз ету;
• құжаттар жүйесінің даму мүмкіндігі;
• құжаттардың ... ... ... ... ... ... ... жүйелерді құқықтық жағынан ... ... ... ... ақпаратты автоматты түрде өңдеудің
тиімділігін арттыру және адамның ... ... ... үшін ... ... ... ... қалыптастыру
ережелерінің жиынтығы.
Ұйымдастырумен жабдықтау дегеніміз ... ... ... мен ... ... ... шаралардың, әдістері мен жабдықтардың
жиынтығы.
Ақпараттық жүйелерді әр түрлі белгілері бойынша ... ... ... төмендегі белгілер ... ... ... ... ақпараттық процесстерді автоматтандыру дәрежесі
• есептеу ресурстарын бөлу тәсілі
• функционалды белгісі.
Басқару процесстерінің түрлері бойынша ... ... ... Технологиялық процесстерді басқарудың ақпараттық жүйелері әр түрлі
технологиялық процесстерді автоматтандыруға арналған. Ол иерархиялы
жүйе ... ... ... ... ақпараттық жүйелері басқарушы органның функциясын
автоматтандыру үшін арналған. Жүйенің негізгі функциясына бақылау,
реттеу, ... алу, ... ... және де ... ... ... Интегрирленген ақпараттық жүйелер ғылыми зерттеу және жобалау
жұмыстарын автоматтандыру үшін арналған және ... ... ... ... ... ... ... жүйелер корпорацияны басқарудың барлық
функцияларын автоматтандыруға арналған.
5. Оқытудың ақпараттық ... ... ... ... ... ... ... біліктілігін жоғарылату үшін қолданылады.
Ақпараттық процесстерді автоматтандыру дәрежесі бойынша ақпараттық
жүйелер бөлінеді:
• қолмен атқарылатын ақпараттық ... ... ... алдын-ала
жасалған әдістеме көмегімен орындалуымен және ... ... жоқ ... сипатталады.
• автоматтандырылған ақпараттық жүйелер басқару шешімдерін қабылдауға
қажетті ақпаратты жинау, өңдеу, сақтау және беруді қамтамасыз ететін
жүйе.
... ... ... ақпаратты өңдеудің барлық функцияларын
адамның көмегінсіз автоматты түрде орындайды, тек бақылау функциясын
ғана адам ... ... бөлу ... ... ... ... ... жергілікті, бөлінген. Жергілікті жүйеде тек бір электронды
есептеу машиналары ... ал ... ... ... ... ... ... Бөлінген жүйеде қолданушылар бір
мәліметтер қорын қолданады [5].
Функционалды белгісі бойынша ақпараттық ... ... ... ... ... ... жүйесі, басқарудың автоматтандырылған жүйесі.
Мәліметтерді өңдеу жүйесі ақпараттарды жинайды, өңдейді, түрлендіреді
және сақтайды. ... ... ... ... ... ... шешу, оңтайландыру әдістерінің математикалық есептерін шешу
функцияларын орындайды.
Ақпаратты ... ... ... ... ... ақпаратты беруге және
оны сақтауға арналған.
Басқарудың автоматтандырылған жүйесі басқару шешімдерін ... ... ... ... Бұл жүйеге сараптау жүйесі жатады.
Басқарудың әр түрлі ... мен ... ... ... ... айырмашылығына қарамай, олар келесі ерекшеліктермен
сипатталады:
- ақпараттың негізгі құрлымдық өлшем бірлігін негізгі ... ... ... ... Деректерді үлгілік (модульдік) өңдеу мен есеп айырысу-есептеу
кезеңінің байланыстылығы;
- уақытқа қарай есептер мен оның ... ... ... ... іс ... ... құрлымдарына
басқарылатын жүйені қатар тізу қажеттілігі.
Қазіргі уақытта ... ... ... ... ... саны ... етеді. Олардың ... ... ... ... ... объектісінің сипаттамасымен;
- ақпараттық жүйені тұрғызу мен ... ... ... басқару және басқарушы жүйелерінің құрылымымен;
- деректерді жинауда, өткізіп беруде және ... ... ... ... ... ... ... тұрғысымен
және т.б.
Ақпараттық жүйелердің негізгі функцияларына ... ... ... сақтау, өңдеу функциялары, сонымен қатар ... ... ... жатады.
Жинау және тіркеу функциялары пәндік сала туралы ақпаратты ... ... ... іске ... ... көзінен тәуелді. Ақпарат
көзі ретінде электронды және қағаз ... ... ... ... ... ... бақылауды, сығуды, конвертация жасауды қамтамасыз
ету қажеттілігі байланысты. Ақпаратты ... ... ету – ... ... көзін қолданғанда деректерді ақпараттық ... ... және ... ... ... ... ... сүзгіден өткізу процедурасы, верификация,
ақпараттың сапасын жақсарту процедуралары жатады. ... ... ... ... ... ... таңдау жүргізіледі.
Верификация ақпараттың сенімділігін және толықтылығын қамтамасыз етеді.
Конвертация жасау ... ... бір ... ... ... еректерге түрлендіру.
Ақпараттық жүйені жүзеге асыру үшін құрамын, құрылымын және ақпараттық
жабдықтауды ұйымдастыру қағидасы келесі талаптарды қанағаттандыруы тиіс:
- деректердің ... ... ... ... және ... ... болмауы;
- ақпараттың түсуінің жеткіліктілігі;
- кіріс ақпаратының нақтылығы және ыңғайлылығы;
- қайталанған сақталған деректердің ... ... ... ... уақыттың азаюы;
- деректер қорының ұлғаю мүмкіндігі;
- басқару деңгейінде шешім қабылдауға қажетті ақпараттың ... ... ... сенімділігі;
Ақпараттық жүйелер икемділік, сенімділік, тиімділік, қауіпсіздік
талаптарына жауап ... ... жаңа ... жаңа ... ... ... ... икемділік қасиетіне тән. Егер ақпараттық жүйелерді
құру ... ... ... мен ... ... ... ... онда бұл шарт орындалады. Жүйені модернизациялауға болады
деген сөз, яғни жүйеге ақпараттық жүйені құрушылар өзгерістер енгізе алады.
Ақпараттық жүйе ерте ме, әлде кеш пе ... сол ... ... ... ... онда оны ... ... қажет.
Ақпараттық жүйенің сенімділігі «техникалық себептермен» деректердің
жоғалмауын қамтамасыз етеді [6]. Сенімділік талабы сақталынатын ... ... алу ... ... ... жүйе ... қойылған есепті қысқа мерзімде шеше алатын
болса, онда жүйе тиімді деп саналады. Жүйенің ... ... ... өңдеу әдістерімен және жобалау әдістерімен
бағаланады. Ақпараттық ... ... ... ... ... ... ... өз саласының мамандары жұмыс істейтінін
ұмытпауы тиіс.
Ақпараттық жүйелерді құру қажеттілігі ... ... ... ... ... ... процесстерді
модернизациялауға байланысты.
Ақпараттық жүйелерді құрудың ... ... ... ... ... мақсатқа жету үшін жүйені тұрғызу қажеттігін анықтау.
2. Қандай мерзімге ... ... ... ... жобалауды жүзеге асыруда қажетті шығындарды есептеу.
Ақпараттық жүйені ... ... ұзақ ... алатын
динамикалық процесс. Қазіргі кезде ... ... ... сатылап тұрғызуға негізделген.
Ақпараттық жүйелерді құру жобасы – шектелген ресурстары, сапалық
көрсеткіштері бар ... құру үшін ... ... кешені.
Жоба көрсеткіштері есептердің мақсаттарынан шығады, негіздемелерді
жасау ... ... және ... іске асуы үшін ... жобаның орындалу мерзімінің ұзақтығы;
- жұмыстың еңбекөнімділігі (жұмыс көлемі);
- ... ... ... ... мен ... (орындалу үдерісі);
- құны (шығындар мен жоба нәтижесінің қатынасы);
- коммерциялық ... ... ... ... ... ... және әлеуметтік мәнділігі.
Жобаның орнықты сипаттамалары (қасиеттері):
- жаңалығы;
- ... ... ... ... ... жүзеге асуы;
- практикалық жарамдылығы және т.б.
Шектеулер (орындалу үдерісіне қойылатын шектеулер):
- ... ... ... және ... ... ... ... жеткілікті және соңғы мәндері;
- орындалатын жұмыстың құнының соңғы мәні;
- ресурстардың жеткілікті өлшемдері.
Мұндай соңғы мәндерді беру шекараларды орнатады, ... асып ... ... аяқтауға алып келуі мүмкін. Негізінде, кез-келген жобаны
құру кезінде мерзімнің ... ... ... ... бөлінбеуі болады,
себебі ол жаңа, ерекше және т.с.с.
Жоба ресурстары:
- ұйымдастыру құрылымы;
- кадр құрамы (құрастырушылардың штаты);
- бюджет;
- материалды - ... ... ... ... ... 5. ... ... ақпараттық жүйесін жобалау сатылары
Ақпараттық жүйелердің жобаларын басқару қызметінің ... ... ... және оның ... ... ... ... өндірістің өнімін және оны құру ... ... ... ... еңбек өнімділігін және өнімнің сапасын
анықтаудың тура және ... ... ... ... және ... барысын бақылау үшін қажетті ақпаратты алуға мүмкіндік береді.
Жаңа ... ... мен ... ... үшін ... ... ... тарихи деректер қажет. Осы деректердің негізінде жұмыстағы
келеңсіздіктерді жою, қызметкерлердің ... ... ... жаңа
өнімнің сапасын бағалау бойынша басқару шешімдерін қабылдау өлшемдері ... ... ... ... ... ... ... бұйымның өлшемі мен функционалды қызметіне бағытталған
өлшемдер қолданылады. Сапа өлшемі өнім мен оны құру ... ... ... ... өнімділігін және құнын бағалау:
Жобаны тиімді жоспарлау үшін жобаны құрудың еңбек ... жоба ... ... ... ... ... құнын
бағалайды.
3) Орындалған жобалар жөніндегі деректерді жинау және талдау
Бұрынғы тәжірибелердің негізінде жаңа жоба бағаланады, ... ... үшін ... ... ... ақпарат көзі болып табылады. Жаңа
жобалардың ... ... баға ... ... ... талдай және
деректерді бір-бірімен салыстыра отырып, жобаның дұрыс бағалануы ... ... ... ... алдымен өнімнің алғашқы ... ... ... ... ретінде бұрынғы жобалардың тарихи
деректері мен сараптама бағалары қолданылады;
➢ жоба ... ... ... ... жеке-жеке
бағаланады – жеке бағалардың негізінде бүкіл жобаның бағасы
анықталады.
1) жобаның орындалуына әсер ... ... ... оларды азайту іс-шараларын қарастыру: көптеген
жобалардың сәтсіздігі тәуекелдікті ескермеулерінде;
тәуекелдік қадамдары: тәуекелдікті идентификациялау,
оның бағасы, басқару стратегиясын ... ... ... ... ... ... жоспарлау;
3) жұмыстардың орындалуын және жоспардың ... ... ... ... ... жүйенің өмірлік айналымы ... ... ... ... қабылдау мезетінен жүйе қызметін тоқтатқанға
дейінгі ... мен ... ... ... ... айналымы (жобаның пайда болу мезетінен оны ... ... ... ... ... бар.
Сурет 6. Жобаның өмірлік айналымы
Өмірлік айналымды ... ... ... ... бөлу қабылданған [8].
Жоба сатылары:
* жобаны жоспарлау;
* жобаның ашылуы;
* жоба алдындағы зерттеу;
* ендіру;
* жұмысты сынау және өткізу;
* қызметкерлерді оқыту;
* жобаның ... ... ... ... үш ... ... болады: бастапқы,
инвестициялық, эксплуатациялық.
Бірінші фазада жобаның дамуын зерттеу мен жоспарлау, жоба негіздемесін
жасау, алғашқы ойларды іске асыруды талдау, ... жоба ... мен ... ... ... ... орнын таңдау және
келісім беру, жобаның жоба-сметалық ... және ... ... фаза ... ... ... ... алу мен
жеткізуге келісім жасау мен құрылыс –монтаж жұмыстарын жүргізуден ... ... ... ... ... ... жабдықтарын іске қосу
жүргізіледі, құрылыстың жедел жоспары мен машиналар мен ... ... ... ... ... жоба ... ... қажет жағдайда түзетулер енгізіледі. Инвестициялық фаза объектіні
өткізу, ресурстарды демобилизациялау, ... іске ... ... ... ... эксплуатациялау, жабдықтарды айырбастау,
жобаны модернизациялау және оны жабу жүргізіледі. Жинақталған тәжірибе
жобаны басқарудың ... және ... ... ... ... қолданылуы мүмкін.
Өзара байланысқан элементтер жиынтығы жобаның орындалу ... ... ал ... ... – бұл осы ... ... ... ... ... деректер, құру
ортасының элементтері.
Программаны құрудың алға жылжуы бойынша ... ... ... ... тез өсіп ... ... әр ... басқа
элементтің пайда болуына әсер ... ... ... ... ... оның жаңа ... пайда болады. Конфигурациялық
басқару өзгерістерді енгізу бойынша ... ... ... ... ... өзгерістерді енгізуді бақылау – ... ... ... ... ... ...... айналымның барлық кезеңдерінде орындалатын қызмет.
Конфигурация ... ... ... ... бағынады.
Рәсімі: сәйкестендіру әдістері, өмірлік айналымның барлық кезеңдерінде
конфигурацияның ... ... және ... ... ... ... тиіс, ал осы рәсіміды қолдану қатаң сақталынады және үнемі
бақыланады. Конфигурациялық ... ... ... ... ... ... ... [9].
Сурет 7. Жобаны жоспарлау
ISO:1995 халықаралық ... ... ... ... үш ... ... үдерістер
• алу
• жеткізу
• құру
• эксплуатация
• сүйемелдеу.
Сурет 8. Негізгі үдеріс сатылары
Қосымша үдерістер
• құжаттар
• конфигурацияны басқару
• сапаны қатамасыз ету
• верификация
• аттестация.
• бірлесіп ... ... ... ... ... ... ... құру
• жетілдіру
• оқыту.
Кесте1. Программаны құру кезеңдері
|Құру стадиялары|Жұмыс ... ... |
| ... | ... ... ... қойылуы. ... ... ... ... ... |
| ... ... ... пен сапа |
| |ң ... ... және ... ... | | |
| | ... ... жүргізу |
| | ... ... |
| ... және ... ... құрылымын |
| |у ... ... |
| | ... шешу ... алдын-ала таңдау. |
| | ... ... ... ... |
| | ... негіздеме. |
| | ... ... ... анықтау. |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... құру және ... |
| | ... ... |
| ... ... ... анықтау. |
| ... ... ... ... |
| ... және ... ... |
| ... ... ... ... этаптарын|
| | ... ... ... |
| | ... тілін таңдау. |
| | ... ... ... |
| | ... жүргізу қажеттілігін анықтау. |
| | ... ... ... беру және |
| | |оны ... ... жоба ... ... және шығыс деректер құрылымын |
| ... құру ... ... |
| | ... шешу ... нақтылау. |
| | ... шешу ... ... |
| | ... ... ... |
| ... |Түсіндірме хатты жазу. |
| ... ... ... ... беру және оны |
| | ... ... ... ... және ... ... құрылымын |
| ... құру ... |
| | ... шешу алгоритмін құру. |
| | ... және ... ... беру ... |
| | ... ... ... мен |
| | ... ... ... ... ... ақпараттық жүйелерді құруға, ғылыми-зерттеу ... ... ... құжат.
- техникалық тапсырма программалық өнімге қойылатын негізгі техникалық
талаптардан тұрады
- техникалық тапсырманың түп ... ... ... ... [10].
Техникалық тапсырма мүмкіндік береді:
Екі жаққа да:
- дайын өнімді көрсетуге;
- дайын өнімді тексеруге;
- қателер санын азайтуға (талаптарда өзгерістер болса) .
Тапсырыс берушіге:
- не ... ... ... ... тапсырма айтылған барлық шарттарға өнімнің сәйкес келуін
құрастырушыдан талап етуге.
Орындаушыға (құрастырушыға):
- есептің ... ... ... өнімнің «программалық сұлбасын»
тапсырыс берушіге көрсету;
- жобаның ... ... ... ... бойынша жұмыс істеу;
- ТТ берілмеген жұмыстардан бас тарту.
Ақпараттық жүйелерді жобалау әдістері – бұл жобалаудың сәйкес жабдығын
қолдану арқылы ақпараттық жүйелерді құру ... ... ... тиімді әдістер мен жабдықтарды қолдану сапалы жүйені құруға
мүмкіндік береді. ... ... 3-ке ... ... Типтік
3. Автоматизацияланған.
Ерекше жобалау әдісінің көмегімен жеке жобалауды тұрғызамыз. Жеке
жобалау басқару объектісінің ... ... ... ... жобалау әдісі жуйені құрамдас компоненттерге бөлу ... ... ... ішкі жүйелер және алгоритмдер жатады.
Типтік жобалау кезінде дайын жобалау шешімдері қолданылады.
Ақпараттық жүйелерді құрудың жаңа бағытына ... ... ... Бұл ... модельдік жобалау деп те атайды. Бұл ... ... жүйе ... жүйе ... ... атақты үлгілердің ішінен ... ... ... ... ... Каскадты үлгі алдыңғы этап аяқталғаннан кейін ... ... ... ... ... үлгі үшін жеке ... ... функциясы тән. Каскадты үлгіні көлемді, күрделі
жобаларға ... ... ... ... ... этап ... кейін алдыңғы этапқа
итерациялық қайту. Итерациялық үлгі жеке ... шешу ... ... ... ... ... жоғарыға
жобалау кезінде алдыңғы талаптарды ... ... ... болады.
3. Спиральды. Ақпараттың жүйелердің прототипін сатылап кеңейтуді
болжайтын прототипті үлгі. ... ... ... ... ... Алдымен функцияларды ішкі жүйелердің құрамы содан кейін
жеке ... ... ... Яғни ... ... ... қорын толықтыру сияқты ... ... ... ... ғана нақты есепті шешу техникасы жүргізіледі.
Ақпараттық жүйенің компоненттері ... ... жүйе ... ... ... ... және концептуалды схема.
Ақпараттық процессор - алынған командаға жауапты деректер қорымен және
концептуалды схемамен бірге іздейтін ... ... ... ... және ... қорын басқару жүйесінен тұрады.
Концептуалды схема (концепт - түсінік) – деректер қорында сақталынатын
ақпарат бірліктерінің құрылымын сипаттайды.
Сурет 9. ... ... ... ... ... ... ... ақпараттық жүйесі кіріс ақпаратты (қандайда бір
деректер, нұсқаулар) және шығыс ақпаратты (есептеу, ... ... ... жүйе ... ... өңдеп, шығыс ақпараттарды нәтиже
ретінде береді. ... ... ... ... кері ... де ... ... Басқа жүйелер сияқты ақпараттық жүйелер
де қоршаған ортада болады.
Ақпараттық жүйенің функционалды ... ... ... мен ... ... ... ... көрсетіледі. Жабдықтаушы
бөлімінде программалық жабдықтамалар мен есептеу жүйесі ... ... ... ақпараттық жүйе ресурстарын басқару
Ақпараттық ресурстар дегеніміз құндылық және материалдық ресурстар
болып ... ... ... ... Ақпараттық ресурстың негізгі
элементі – ақпарат.
Ақпараттың екі түрі ... ... және ... ... ... ... да бір шаманың тізбектелген нақты мәндерімен, ал
үзілісссіз қандай да бір шаманың ... ... ... ... ақпаратты, мысалы, атмосфералық қысым датчигі,
автомобиль жылдамдығының датчигі бере алады. Дискретті ақпаратты ... ... ... ... ... ... ... санауышы
және т.б. Дискретті ақпаратты өңдеу адам үщін өте ... ... ... жиі ... ... да үзіліссіз ақпаратты дискретті ақпаратқа
аударуды ... ... жөн. ... ... және ... ... дыбысқа, не электромагнитті тербелістерге айналдыра
алады.
Ақпаратты сақтау үшін ... жады ... ... ... ... ... қарағанда сақтау оңай, себебі ол сандар
тізбегі ретінде сипатталады. Егер әр сан ... ... ... ... ... ... нөл мен ... тізбегі ретінде беріледі.
Дискретті ақпаратты жазу үшін ... ... әр ... ... ... триггерлерді және т.б.қолдануға болады.
Дискретті ақпараттағы екілік цифрдың бір позициясы бит (bit, ... деп ... Бит ... өлшеу үшін қолданылады. Бір бит өлшемдегі
ақпарат «иә» немесе «жоқ» жауаптарды талап ... ... ... ... ақпарат та битпен өлшенеді. Бит – бұл өте кіші бірлік,
сондықтан да ... байт (В) ... 1KB = 8Кbit = ... ... үшін ... ... ... олардың екі
түрі болады: ЦЕМ (цифрлық есептеу машинасы) – дискретті ақпаратты өңдеу
үшін, АЕМ (аналогты ... ...... ақпаратты өңдеу үшін.
Мысалы. 32 картадан тұратын колоданың ... ... қызы ... ... деген хабарламада қанша бит ақпарат бар?
Шешуі: N = ... = 2m
m = 5 ... ... ... 5 бит ... ... символдан тұратын мәтіндегі ақпарат көлемі мына ... = k * ... Vm – ... ... ... бір ... ... салмағы;
k – мәтіндегі символдар саны
Мысалы. 64-символды ... ... ... ... ... тұрады. Хабарламаның ақпарат көлемі неге тең?
1) әліпбидің бір символының ақпараттық салмағы
64 = 2m
m = 6 ... ... ... ... = k * m= 20* 6 = 120 ... ... ... көлемі 120 битке тең.
Ақпараттар теориясы– бұл ақпаратты алу, түрлендіру, жинау, өңдеу және
беру жайлы ғылым.
Сурет10. ... ... ... ... жеке ақпараттық хабарламаларды құру ... ... ... ... ... ... ... өлшемдері қарастырылады. Ең кең тарағаны- екілік аддитивтік
өлшем, ол ... ... ... деп те ... ... саны екілік
өлшеммен - битпен өлшенеді.
I=logm,
мұндағы, I – ақпарат саны ... ...... ... ... ... ... бағалайды. Комбинаторлық өлшем
ақпаратты әр түрлі комбинациялармен өрнектегенде қолданылады.
Мысалы, 1110 саны ... 0 саны орын ... ... ... 0111. ... 14 саны 7-ге ... ... анықталмағандық өлшемі тұрғысынан ақпаратты
бағалайды. Ақпараттың статистикалық өлшемінде (Шеннон өлшемі, ... ... ... ... ... ... ... тобы
ансамбль деп аталады. Ансамбльдердің энтропиясы оның ... ... ... ... грек тілінен аударғанда айналдыру, түрлендіру
деген мағынаны береді. Энтропия былай есептеледі:
Бұл формула Шеннон формуласы деп те ... ... 2 ... онда ақпарат саны битпен, егер 10 негізді болса, онда дитпен, егер
е=2,71828 негізді болса, онда нитпен, ал 3 ... ... онда ... ... ... әрқашан теріс емес нақты шама және 0 ≤ pi ≤1, i=1,..., N
2) энтропия ... тең ... егер ... ... бірі ... болса;
3) энтропия максимал мәнге ие болады, егер оқиғалардың ... тең ... ... - ... дәрежесі.
Сонымен қатар, энтропия - ... ... ... ... ... 1 ... тең болғанда максимум мәнге ие болады.
Сурет11. Шартты энтропия
Екі ансамбльді қарастырайық:
Х = (х1, x2, ... ,xr),
Y = (y1, y2, ..., ys) және (X, Y) ( ... ... р(хi) және p(yj), ал ... ықтималдықтары
pxi(yj), pyj(xi), мұндағы i = 1, 2, ... , r ; j = 1, 2, ... , ... ... ... ... мына ... қанағаттандыруы тиіс:
Мысалы. u және v ақпарат көздерін ... жүйе ... ... ... және v ... энтропиясын, v көзіне қатысты u көзінің шартты
энтропиясын және ... ... табу ... Бұл ... шешу үшін ... ... ... қолданып,
u және v көздерінің ықтималдықтарын тауып аламыз.
Енді энтропияның формуласын ... u және v ... ... энтропияны есептеу үшін алдымен ... ... v ... ... u көзінің жеке-жеке ықтималдықтарын табамыз. Ол
үшін мына формуланы пайдаланамыз:
Енді шартты энтропияның формуласына мәндерді қойып, есептейміз.
Жалпы энтропияның формуласы:
Мәндерді қойсақ, ... ... ... ... , , , ... теория ақпараттың мағыналық сипаттамаларын оқытады:
бағалылығы, пайдалылығы, тиімділігі, ... ... ... ... ... беруі және құрамы.
Семантикалық құрылымда тезаурус (мағыналы сөздік) құрылады. Тезаурус-
бұл қолданушы мен жүйе ала алатын ... ... 12. ... ... ... беру
ІІ бөлім. Шағын кәсіпорынды ақпараттық жүйемен қамтамасыздандырудың
практикалық негіздері
2.1 Delphi ... ... ... ... алгоритмдік тілдер - объектке бағытталған
бағдарламалау әдісін қолдануда. Бұл әдіс ... ... ... ... ... ... есептеледі. Объектке бағытталған
бағдарламалау әдісі - ... ... ... ... ... ала ... ... процессінде абстракттық құрылымдардан
пайдалана алады. Әдісте қолданылатын негізгі ұғым - ... үш ... Осы ... ... көп-теген абстракт объекттер құрылып, олар
библиотекаларда сақталуда. Пайдаланушы өз бағдарламасында сол объекттерді
шақырып, ... ... ... ... ... ... ... инкапсуляция
▪ мұрагерлік
▪ полиморфизм
Инкапсуляция - деп процедура мен деректерді біріктіріп, объект құруды
айтады. ... ... ... - әдіс ... Әдісте локал
айнымалылар мен процедуралар да енгізуге болады.
Мұрагерлік - деп ілгері анықталған ... ... ... ... ... ... Бұл объекттер бірлесе отырып, иерархиялық ағаш
құрайды. Ағаштың ... ... ... - ... ал төмендегілерін -
мұрагер объект дейміз. Мұрагер объект ... ... ... ... ... ... - деп аналық және мұрагер объекттерде аты бірдей, бірақта
орындайтын жұмысы әр түрлі әдістерден ... ... ... ... ... ... ... отырып, әдіске жаңа деректер мен локал
әдістер енгізеді.
Деректер қоры ... - ... ... ... ... берілген форматтағы файлдар жиынтығы болып есептеледі.
Деректер қорын Borland Delphi ... ... ... жасалыну себебi, өйткенi Borland Delphi объектiке бағытталған
программалау ортасы кез-келген қосымшаны дайындауға болатын, жылдамдығы ... ... бiрi ... және де ... ... ... қорымен жақсы
байланысатын болуы.
Деректер қорын басқару жүйесi - ... ... ... iстеуге
арналған Borland Delphi ортасындағы программалар қатарына ... бiрi Paradox тiлi ... ... Delphi ... деректер базасын
басқару жүйесі болып табылмайды, бірақ толық деректер ... ... ... ие. ... ... Delphi құралы локальдік және
тораптық деректер базасын құрып, және оның ішінде жұмыс істеуге және ... ... ... ... ... алатын қолданба құруға мүмкіндік
береді.
Көпқолданбалы деректер базасын басқару жүйесі ақпараттық жүйе ... ... ... ... ... ... ... SyBase, Microsoft SQL Server, InterBase және т.б жатады.
Delphi-ді кәдімгі деректер базасын басқару жүйесі деп айтуға, ... ... ... болмауы ( деректерді сипаттау тілі ) ... ... ол ... МББЖ кестелік форматын қолданады. Мысалы:
dBase, Paradox, InterBase. Бұны бірақ та ... деп те ... ... ... ... ... ... қолданушылық қабілетін
көрсетті. Сонда да Delphi мүмкіншіліктері арнайы ... ... ... мүмкіншіліктерінен қалыспайды, кей-кезде олардан асып та ... ... ... ... ... жасайды және
олардың көбісі Delphi-де мәліметтерді өңдеуге және ... ... ... ... ... және жеке ... (адам аттары, мекен-жайлар, есепшоттар) визуальды ... ... ... ... ... ... ақпараттар бар: дыбыс
файлдары, видео көріністер, WEB –парақшалары және т.б. Осындай көп ... ... ... ... алу үшін, оларды өңдейтін
программалар қажет.
Программа құруға ыңғайлы тамаша ортаның бірі – Delphi ... ... Оны оқып ... ... және логикалыңқ ойлауға ... әрі ... Delphi ... ... тәртібін және
программалаудың басқа тілдерге қарағанда жалпы ... ... ... ... ... ... қызықты есептер шығару
мүмкіндіктері бар.
Delphi типті ... тез және ... құру ... ... ол өзіне компилятормен қоса редактор және ... ... ... қамтиды. Delphi – де ... 200 – ... ... ... бар. ... ... құру жақсы
жабдықталған компьютерді қажет етеді.
DELPHI – бұл Borland ... ... тез ... ... жаңа ... ... ... қорымен «клиент-
сервер» архитектурасында, ... ... ... локальді
машиналар және «файл-серверлік» архитектурасында жұмыс істейді.
DELPHI тілі ...... Object Pascal ... жалғасы.
DELPHI-ге InterBase локальді SQL сервері, есеп беру ... ... және ... ... ... Windows ... программаларын кәсіби өндеуде өзінді сенімді сезіну үшін
арналған тағы басқа құрылғылар ... 6 Windows 95, Windows 98 ... Windows NT ... ... ... ... Delphi 6 ерекшелігі: көптеген Delphi 6-
да құрылған программалар негізінен өндіріс және бизнес есептерін ... Бұл ... ... және есеп беру ... ... ... есептер болып табылады.
Программалардың сәйкестендірілуі үлкен роль атқарылады. Бұл аппаратпен
қамтамассыздандырумен байланысты (HardWare) жекелеген жағдайда ... ... кең ... ... ... ... ... және цифрлық типтермен берілген информацияларды
беру және оқыту, алу үшін арналған техникалық жабдықтардың әрі қарай дамуы.
Жоғарыда айтылғандай ... және ... ... байланысты
болғандықтан қолданушылар Delphi 6-дан өздерінің есептерін шешу үшін идеал
көмекші құрал тапты. Delphi-дің Visual Basic және C++ ... ... бар. ... ... ... ... өз ... интерфейсінің
стандарты ретінде қабылдады. Қолданушы интерфейсі ... ... Delphi ... программалауды тез программа құру ортасы
делінеді.
Құрудың графикалық ортасынан басқа аспектісі ол- көмекші жүйесінінің
күштілігі. ... ... да ... ... ... сияқты, объектілі
бағытталған программаларға негізделген. Программа құру ... ... ... қасиетін, әдістерін және алдын-ала анықталған
оқиғаларды ... ... аз ғана ... кодымен айналып өтуге
болады. Программа құрушыға бұл өзінің ... ... ... ... көп ... ... ... қолданушыға өте ыңғайлы, тез ... ... ... Бұл ... құрал-саймандары өте көп және керек кезінде актив
элемент үшін F1 пернесін басу ... ... ... ... ... ... ... қосымшаны өндеу жылдамдығы;
– Жасалған қосымшаның өнімділігінің жоғарылығы;
... ... ... ... қажеттіліктерін талап етуі;
– Delphi ортасына жаңа компоненттер мен құрылғыларды қосу ... ... ... ... жеке ... жаңа ... пен инструмент құрудың
мүмкіншілігі;
– Delphi – бұл бірнеше маңызды технологиялардың комбинациясы:
– машина кодына ... ... ... ... ... модель компонент;
– программалық прототиптерден визуальді (сонымен ... ... ... мәліметтер қорын құру үшін арналған масштабталатын құралдар.
Деректер базасын басқару жүйесіндегі деректердің ... ... ... ... ... ... реляциялық
• объекті-бағытталған.
Иерархиялық модельде деректер ағаштәріздес (иерархиялық) құрылым
түрінде беріледі. Деректердің осындай ұйымы иерархиялық реттелген
ақпараттармен жұмыс жасағанда ... ... қиын ... байланыстармен
жұмыс жасағанда иерархиялық модель әлсіз .
Желілік модельде ... ... граф ... ... ... кемшілігі болып, құрылымының қаттылығы және оны ұйымдастырудың
қиындылығы болып ... ... ... ... және ... ... бірі ... деректер құрылымының деректер
базасын жобалау кезінде берілуі және ... ... ... келмейді.
Объекті-бағытталған модельде мәліметтер базасының жазбасы объект
түрінде беріледі. Объекті-бағытталған модель желілік және реляциялық модель
ерекшеліктерін ... ... ... ... ... пайдаланылады.
Delphi қолданбасы деректер базасына қатынауды BDE (Borland DataBase
Engine- Borland фирмасының деректер базасының ... ... ... BDE ... деректерге қатынайтын динамикалық ... ... ... ... BDE ... ... ... істейтін барлық
компьютерлерге орнатылуы тиіс. Деректер базасына BDE ... ... ... сұратқан деректерді алады [16].
Жергілікті деректер базасы және онымен жұмыс істейтін қолданба бір
компьютерде ... Бұл ... ... жүйе ... ... ... базасымен жұмыс, ережеге сай, бірқолданушылық режимде жұмыс
істейді. STANDART ... ... ... Paradox ... ... псевдонимі жиынтығы минималды болады: Type – драйвер аты және
PATH – деректер базасына жол. PATH ... ... сіз көп ... ... Оны ... Windows – тің жаңа каталогты таңдау
стандартты диалогы ... ол ... біз ... ... ... ... типті драйверлерді тек Paradox, dBASE, FoxPro кестелері үшін
қолдануға болады.
Жергілікті деректер базасына қатынау үшін BDE ... ... ... ... ... Олар dBase, Paradox, FoxPro
және ... ... ... ... Жергілікті деректер базасын
қолданғанда, ... ... ... ... ... ... Бұл ... деректер базасының файлдары және осымен
жұмыс ... ... ... ... ... Сонда әрбір
қолданушы өз компьютерінен ... ... ... ... ... ... көшірмесі іске қосылады.
Деректер базасын құрайтын кестелер қатты дискідегі каталогта тұрады.
Кестелер ... ... , ... ... немесе
электрондық кестелерге ұқсас. Кестелерді көшіруге, орнын ауыстыруға болады.
Бірақ, құжаттарға ... ... ... ... ... режимін қолдайды, яғни бірнеше ... ... ... Бір кесте үшін ( ... ... ... ... ) ... ... ... Осылардың ішінде негізгісі болып
кестенің атымен аталатын деректер ... ... ... ... ... оның негізгі файлы таңдалады. Мысалы: dBase ... ... DBF ... ... ал Paradox кестесі үшін DB
кеңейтіндісі болып табылады. Деректер ... ... ... ... ... тұрады, бір типті объектілердің ақпараттық жүйелер деректерін
сақтауға негізделген.
Өріс мүмкін болатын типтің деректерін ... ... ... ... сипаты құрайды. Әрбір кестенің кем дегенде бір өрісі ... ... ... ... өте кең және оның ... ... өріс ... кілт
• индекс
• өрістің мәтініне шек қою
• кестелер арсындағы біртұтастықты сақтау
... ... ... аты және ... беріледі. Кестенің атын
өзгерткенде кесте және оның файлдары жаңа атқа ие ... Бұл ... ... кестелерімен жұмыс істейтін арнайы ... ... Database ... Data Pump. ... ... ... ... файлдары да жойылады.
Ал енді деректер базасымен жұмыс ... ... біз ... ... ... Ол ... ... C:\Program
Files\Borland\Delphi7\Projects\Мерей. Деректер базасын құру DatabaseDesktop
(DBD) утилит көмегімен іске ... DBD ... ... кестені құруға
және оның құрылымын өзгертуге, оның біріншілік кілттерін және индекстерін,
жазбалар құру және өзгертулер жасауға болады ... Delphi ... ... программалау тiлiнде басқа
деректер қорымен ... ... ... ... ... қорын
басқару жүйесi (ДҚБЖ) - Деректер қорымен жұмыс iстеуге арналған Delphi
ортасындағы программалар ... Paradox, Access, FoxPro, dBase ... Desktop ... құрамына жататын Paradox программасы ең
қолайлы және ең көп тараған программа. Paradox программасының ... ... ... Paradox5, Paradox6, Paradox7 сияқты бiрнеше
нұсқалары бар.
Деректер қорында екi ... ... ... ... деп, ... ... деп аталады. Дәлiрек айтқанда деректер қорындағы
кестедегi әр бiр жол ... ... ... ал сол ... бiрнеше өрiстерге
бөлiнедi.
Windows жүйесiнiң элементтерiмен таныс кез-келген қолданушының Paradox
программасын оқып үйренуiне ... жоқ десе де ... ... ... жұмыс iстеу принциптерi Windows жүйесiне негiзделген, яғни
оның объектiлерi терезе түрiнде ашылады.
Осы жасалынып жатқан программада Paradox ... ... ... ... және тағы да ... ... қолданамыз.
Ал, Borland Delphi программалау ортасында осы Paradox программасына
ендірілген мәліметтер қорын ... яғни ... ... ... ... көрсетілген командалар арқылы
атқарғалы отырған жұмысымызды орындаймыз.
Сурет 13. Delphi программасының бас мәзірі
Delphi – ді ... соң ... ... ... ... ... Егер ... бір иконкаға тоқтап қалса, оның астында
сары төрт бұрышта көмекші пайда ... ... ... ... құрайтын копоненттерді
таңдайды. Компонент құрамы визуальды және логикалық компоненттерден тұрады.
Тетік редакциялау жазықтығы сияқты ... ... ... ол
кестелер логикалық болады.
Delphi-де программа визуальді түрде ... ... ... ... ... ... графикалық көрінісіне ие болады,
олармен ... ... ... үшін ... ... ... ... тұрған
программаға көрініп тұрған тек визуальді копонент болып қалады. Копонент
қызметі бойынша палитра беттерінде ... ... Windows ... ... ... барлығы «Dialogs» деп аталатын палитра
бетінде орналасқан.
Delphi ұйымдастырушыға ортаны максимальді ... үшін ... ... құралдар сызғышын оңай өзгертуге және синтаксисті
белгілеп, қоюларды түспен ... ... –де ... өз ... анықтауға болады, және оны палитра
бетіне орналастыру мүмкіндігі бар, сондай-ақ компоненттерді ... ... ... ... ... де бар [18].
Интеллектуальді редактор. Программалар ... ... мен ... ... ... ... ... икемделетін тетікті
комбинацияны және жолдың түсті айырмасын пайдалану ... ... ... ... Delphi –де ... редакторға енгізілген кодтағы
қателерді тауып, оларды жоятын графикалық ... бар. ... ... ... тексеріп, өзгертуге адымдап басу арқылы программаны
әрекетін дәл түсінуге болады. Ал егер өте жіңішке дұрыстағыш қажет ... ... және ... ... ... ... енгізу
мүмкіндігі бар Turbo Debugger пайдалануға болады.
Объектілер инспекторы. Бұл құрал бөлек терезе бейнесінде ... сіз ... ... ... ... ... мен қасиеттер
мағынасын белгілей аласыз (Properties and Events).
Жоба менеджері. Ұйымдастырушыға ... ... ... ... мүмкіндік береді және жобаны басқаратын ... ... ... Жоба ... файл ... таңдалған форма уақытты және т.б
көрсетеді. Мәтін мен формаға тиісті атау ... ... сырт ... тез ... ... ... ... Қол жетерлік объектінің кітапханасын көрсетеді және
қосымшалар бойынша навигацияны жүзеге асырады. ... ... ... ... және сіздің кодыңыздың глобальді
атаулар тізімін қарауға болады.
Меню дизайнері. Менюді жасауға, шаблондар түріндегілерді сақтауға және
кейін оларды кез-келген қосымшада пайдалануға болады.
Сарапшылар. Бұл ... ... оңай ... мен ... ... ... ... тобы. Ұйымдастырылған сарапшыларды
өз бетінше қосуға мүмкіндік бар. Потенциалды түрде бұл ... ... Case – ... Delphi-ді кеңейте алатын үшінші фирмалардың
мүмкіндігі. Оның құрамы мынадай:
➢ Мәліметтер қорымен жұмыс істейтін форма сарапшысы.
... ... мен ... сарапшысы.
➢ Форма шаблонын сарапшысы.
RAD Pack құрамына Delphi фирмасындағы Borland Pascal 7.0 ... ... ... ... ... Қазіргі уақытта DLL құрылысын
жеңілдететін және тіпті өзінің сарапшыларын жасайтын сарапшыларда болды.
Интерфейсті оқу ... ... ... ... ... ... Ол
тек көмекші жүйе ғана емес, сондай-ақ ол Delphi-дің мүмкіндіктерін
ұйымдастырушының өз ... ... ... Query компоненті алыстатылған SQL – серверлерге болмаса
жергілікті мәліметтер ... ... құру және ... ... DBGrid компоненті мәліметтерді жол немесе баған ретінде
көрсететін, ... ... ... ... ... ... ... DataSource компоненті - бұл компонент Table ... ... ... мәліметтер қорымен байланыстыру үшін
пайдаланылады;
• MainMenu компоненті - бұл ... ... ... меню құру
үшін қолданылады. Басты қасиеті Items арқылы менюге ... ... Я ... MainMenu ... ... 2 ... ... жазуға болады. ShortCut қасиеті клавиатурадан
басқаруға мүмкіндік береді;
• Panel компоненті - бұл ... кең ... ... ... бір-бірімен байланысты бірнеше компоненттерді
біріктіріп, бір ... ... ... ... ... Caption ... арқылы өзгертуге болады.
Bevellnner, BevelOuter, bevelWidth, BorderStyle,BorderWidth
қасиеттері арқылы компоненттің жиектерін көркемдеуге болады;
• Button ... - бұл ... ең көп ... қатарына жатады. Caption басты қасиеті болып
табылады. Басты оқиғасы болып OnClick ... ... ... ... басқан кездегі орындалатын операторлар
жазылады;
• ComboBox компоненті-ListBox және Edit ... ... ... ... ... ... ... алуына болады;
• Edit компоненті бір жолды текст енгізу үшін немесе ... ... ... ... ... қасиеті Text. BorderStyle
қасиеті арқылы компоненттің түрін көркейтуге ... ... ... текст автоматты түрде боялатынын анықтайды.
SelLength, SelStart және SelText ... ... ... ... ... ... ... тексттің
максимальды ұзындығын анықтайды;
• Label компоненті формада әртүрлі жазуларды немесе белгілерді
көру үшін компоненті қолданылады. Бұл ... ... тек бір ғана ... таңдай алады. Басты қасиеті
Items;
• ExcelApplication компоненті - бұл ... ... ... ... үшін ... WebBrowser компоненті -бұл компонент htm кеңеймесінде
сақталған ... ... үшін ... Database Desktop ... ... кестеге қол жеткiзу
компоненттер панелiнiң DataAccess ... кiру) ... ... Table, ... және Data Controls ... басқару)
қосымша бетiне енгiзiлген DBGrid компоненттерi арқылы орындалуы ... ... ... ... ... iс-әрекеттерi мынадай
[20]:
• TTable (Кесте) - кез-келген деректер қоры кестесiне қол жеткiзу;
• TDataSourse (Деректер көзi) - DataSet ... ... ... нақты кестемен байланыс орнату;
• DBGrid (Деректер кестесi) - DataSourse қасиетiне DataSourse
Деректер көзiн меншiктеп, ... ... ... ... ... ... керек. Ол үшiн алдымен Table1,
DataSourse1 ... ... ... ... ... ... ... алса болғаны.
Осы амалдарды орындау үшiн төмендегi жолдарды iске асыру қажет:
• Жаңа проект ашу.
• Формаға Table1, DataSource1, DBGrid1 ... ... 2. ... ретiмен қасиеттерiн орнату
|Компонент |Қасиет |Мән ... |Name |Table1 |
| ... |My ... Documents( |
| | ... |
| ... |True |
| |Active | ... |Name ... |
| |DataSet |Table1 ... |Name ... |
| ... ... |
| |Font |Times New Roman Kaz, 12 ... Table1 ... DatabaseName, TableName қасиеттерінің
мәндері мәндер тізімдерінен (() таңдалуы тиіс (DatabaseName қасиетінің мәні
– кесте сақталған мәліметтер қоры ... ... Оның ... ... баратын жолды енгізген болуы да мүмкін).
DBGrid1 ... ... ... ... ... мәні меншіктелген кезде Table1 объектісінің Active ... мәні ... ... DBGrid ... терезесінің ішіне
Учаске.db кестесі енгізіліп қойылады.
Жалпы, Active ... ... ... ... ... ... ... Мәліметтер қорымен жұмыс істейтін қосымшасының құрамына бір
Table және бір Datasource компоненттерінің ... ... Олар ... соң ... ... ... ... көрсетілген ретпен
меншіктелуі тиіс.
DataSource1 компоненті өзінің DataSet (Мәліметтер жиынтығы) ... ... ... ... Ол – Table1 және DBGrid1 ... де.
Delphi-де TDataSet класы мәліметтер қоры объектілерінің негізгілерінің
бірі. Ол кестені ашуға пайдаланылады, яғни, Table ...... ... DataSet DataSource компонентінің ... ... да ... формаға түсіру. Borland Delphi-де сұраныс ... ... ...... орнатылған Query, Table, DataSource, DBGrid
компоненттерін пайдалану. Құрылған сұраныс DBGrid терезесіне енгізіледі.
Database ... ... ... кестесінен +++ және одан
кейінгі жылдары берілген учаскелердің тізімінен тұратын сұраныс құру ... Ол ... Жаңа ... ... ... Table1, ... Query1, DBGrid1
компоненттерін орнату.
Кесте 3. Ретімен компоненттер қасиеттеріне мәндер меншіктеу
|Компонент ... |Мән ... ... |My ... ... |
| ... ... |
|DataSource1 |Name ... |
| |DataSet |Query1 ... ... |My ... Documents |
| |SQL ... ... ... ... ... |Font |Times New Roman Kaz, 12 ... кестені құру келесі команда бойынша іске ... ... Desktop. DBD ... ... жұмыс
істейтін каталогты таңдап алу керек. Ол үшін DBD менюінде ... және ... ... ... каталогына сілтеме жасаймыз. DBD
кестесін құру үшін File\New\Table. DBD Create Table ... ... ... ... алу керек.
Сурет 14. DBD Create Table терезесі
ОК-ді басып, біз осы форматты аламыз. Экранда келесідей сурет шығады:
Сурет 15. Кестенің құрылымын құру ... ... ... ... ... бір ... ... келеді. Field
Name бағанына өріс атын, Type – символ, өрісте сақталынатын мәліметтердің
типін ... Size ... – сан ... ... ... ... ... егер бұл өріс бойынша біріншілік кілт қою
керек ... Checks – бұл ... ... ... дұрыстығын тексереді.
Бұл бөлімнің оң жақ терезесі 2– кестеде көрсетілген және өрістік типіне
қарай өзгеріп отыруы ... ... 4. Validity Checks ... ... ... ... ... керекті жолдар белгілену |
| ... ... ... ... Бұл қасиет сандық өріске берілу тиімді. |
|Maximum |Мәннің максимумы. Бұл ... ... ... ... ... |Бұл ... ... және ... ... ал ... |
| ... символдыққа қолдану тиімді. ... ... ... ... ... ... Мысалы, |
| ... ... ... (## - ## - ##). ... |Бұл ... Picture түрін құруға көмектесетін диалогтық |
| ... ... ... Lookup – бұл ... ... ... ... басқа көрсетіліп
отырған кестенің өрісімен байланысын көрсетеді. Table Lookup – ... ... Define – ... ... шығады. Бұл батырманы басқанда
көру диалогтық терезесі ашылады. Бұл ... ... мен ... ... Index – бұл бөлім ары қарай жұмыс барысына керекті екінші
индекс құруға мүмкіндік береді.
Жаңа индекс құру үшін Define – ... ... басу ... ... ... көру диалогтық терезесі ашылады. Оның cол ... Fields ... ... ... көрсетілген, ал оң жақ
терезесінде Indexed fields ... ... ... ... ... Options ... ... келесідей қасиеттерді құруға
мүмкіндік береді:
Кесте 5. Index Options радиобатырма панелі
|Unique |Бұл ... ... ... болатын өрісті болдырмайды, егер|
| ... бір – ... ... өрістер болса. ... |Бұл ... ... кему ... реттейді. ... ... |Бұл ... ... ... регистріне назар |
| ... ... ... бұл ... ... онда ... ... кейін |
| |индекс ... ... ... ... – бұл ... әртүрлі кестелердің арасында бүтін
сілтеме байланыстарды қамтамасыз ету үшін қолданылады. Егер екі ... ... ... ... оның ... – бас, ал ...
қосымша кестелер, онда қосымша кестеде бас кестеден алатын ... ... ... ... бас кестедегі кілттік өрістің өзгерістеріне
қосымша кестенің өзгеруін қамтамасыз ететін операция ... ... ... ... ... ... ... тән емес, бірақ Paradox 7 –
де барлығы қарастырылған.
Update rule – радиобатырмалар тобы егер бас ... ... ... қосымша кестеде болатын өзгерістерді анықтайды. Егер Prohibit –
ті таңдасақ, онда Database Desktop бұндай операцияны ... ... ... ... онда ... ... бар бас ... өзгеріс болса,
онда қосымша кестеде де өзгеріс ... Ал егер сіз бас ... кілт ... ... ... онда ... кестеде сол кілттік өрісі бар жазба
автоматты түрде ... ... ... ... Paradox – тың ... ... ішінде Paradox for DOS) кестелердің ашылуын ... ... ... ... ... ... ... атын беру керек.
Password Security бөлімі Paradox – та құрылған кестелерге және оның
әр өріс жазбасына пароль қоюға мүмкіндік ... Бұл үшін Define ... ... сонда диалогтық терезе шығады. ... ... ... (Master password ... ... және сол ... ... master password) мүмкіндік аламыз. Егер Auxiliary Password (қосымша
парольдар) батырмасын ... ... ... ... және
өрістерге қатынаудың ережесін көрсетуге болады.
Current Password (ағымдағы пароль) ... сіз ... (ол сіз ... ... ... ... тиісті емес), бұл пароль
арқылы сіз қатынау ережесін құрасыз. Table Rights (кестеге қатынау құқығы)
радиобатырмалар тобында ... ... ... құқығын анықтауға болады
[22].
Кесте 6. Table Rights радиобатырмалар
|All ... ... ... ... ... ... |
| ... парольдерді өзгерту және өшіру. ... & ... ... барлық операциялар қолданылады |
| ... қою, ... ... кестенің құрамын |
| ... және ... тиім ... ... Entry ... ... және ... қоюға болады, |
| ... ... ... және ... ... өзгертуге, |
| ... тиім ... ... |Кестені көруге және кілті жоқ өрістерді өзгертуге береді.|
|Read Only |Тек ... ... ... ... Language – бұл ... BDE Administrator арқылы кестенің тілін
көрсетуге (егер көрсетілмесе) немесе анықтауға (Modify батырмасы) мүмкіндік
береді.
Dependent Tables – бұл ... ... ... ... кестелерді көруге мүмкіндік береді.
Барлық керекті құрылымдық мәліметтер кестеге енгізілгеннен кейін Save
As батырмасын басу ... сол ... Windows – тағы ... ... ... Кәдімгі терезеден айырмашылығы Alias тізмнің болуында. Бұл тізімде
әр түрлі мәліметтер базасының псевдонимдері бар. Сіз ... ... ... ... ... – дің өзіндік кестелік форматы жоқ, ... ол ... ... ... ... Осы ... әрқайсысының өзіндік
ерекшеліктері бар.
Paradox кестесі деректер базасын құруға және онымен жұмыс ... ... ... ... ... ... атап ... :
• деректердің тұтастығын
• әртүрлі типті деректерді ұсынуға арналған өрістік типті
• енгізілген деректерді тексеруді
... ... ... ... ... Desktop ... ортасында жұмыс істегенде ... және OLE ... ... мәні ... ... өріс аты әріптен басталып, әріптер мен ... ... Өріс ... ... ... 25 символдан аспау керек.
Өрістің атын бергенде пробел ," # " ," $ " ... ... ... , "." , " ! " , " | " ... ... ... ... бұл
символдар DELPHI – де басқа мақсаттарда ... ... ... кемшілігі болып, кестелік деректерді сақтайтын
типтік ... ... ... ... Бір ... ... ... да бір кестенің орнын ауыстырғанда немесе көшіргенде, осы ... ... ... ... немесе орнын ауыстыру керек.
2.2 Delphi программалау ортасында шағын кәсіпорынның ... ... ...... сақтауды және деректерге ыңғайлы, тез
кіруді қамтамасыз етеді. Деректер базасы ... бір ... ... ... ... ... бойынша деректер базасын басқару ... ... және ... ... ... ... архитектурада деректерді
басқарудың қажетті ... және ... ... ... ... үзбе ... қолданылады. Екіүзбелі архитектурада деректерді
басқару логикасының көп бөлігін МБ сервері ... ал ... бұл ... ... үшін ... ыңғайлы түрде көрсетуін орындайды.
Үшүзбелі деректер базасын басқару ... ... үзбе – ... базасы
сервері мен клиенттің арасын ... ... ... ... ... клиентті қандай болмасын деректерді
басқарудағы және ... ... ... байланысты орнатудағы
қиындықтардан толығымен арылтуы керек. Деректер ... ... ... ... орналасуына байланысты локальді және ... ... ... ... бар. ... деректер базасын басқару
жүйесінің барлық бөліктері қолданушының деректер базасы ... Бір ... ... бір ... ... ... ... алуы үшін әрбір жеке қолданушылық компьютердің өзінің жеке локальді
деректер базасының копиясы болуы қажет [23].
Желілерге ... ... және ... деректер
базасын басқару жүйелер жатады. Бұл ... ... ... ... ... байланысын қамтамасыз ететін және көптеген
қолданушылардың ... бір ... ... ... ... беретін желі.
Файл-серверлік деректер базасын басқару жүйесінде ... ... ... ... қосулы тұратын арнайы осындай мақсаттарға арналған,
қуатты машинаның бір немесе бірнеше каталогында орналастырылады. ... ... деп ... деректер базасын басқару жүйесінің атауы
осыдан. Бұл деректер базасын басқару жүйесі түрінің сөзсіз артықшылығы
–оның ... мен ... ... ... Файл-серверлік
жүйелердің кемшілігі – желіге көп күш түсіруінде. Егер де, мысалы, ... ... ... ... іздеу керек болса, онда желіде
алдымен жүздеген фирма-партнерлардан құрылған анықтамалық ... ... ... соң ... ... ... ... локальді көшірмеде
қажетті жазба табылады. Сол себепті файл-серверлі деректер базасын басқару
жүйесі клиенттік ... саны ... ... жететін кішігірім фирмаларда
сәтті қолданысқа ие бола алады.
Клиент-серверлі жүйелер желіге ауыртпалықта ... ... ... ... ... делдал – деректермен машинада
орналасқан деректер базасы сервері ... ... ... ... ... ... ... Деректердегі қажетті жазбаны тауып,
клиентке қайтарады. Осындай түрде, желі бойынша салыстырмалы түрде ... және ... бір ... ... жүйе ... ақпараттық қажеттілігі. Дипломдық
жұмыстың басты тапсырмасы, ол келесідей мүмкіндіктерге ие ... ... құру ... ... ... сатушы, тауар және сатылым жазбаларын өзгерту, өшіру,
сонымен қатар жазбаларға деректер ... ... ... ... ... бар ... таңдау арқылы оларды өшіру,
өзгерту және деректер енгізу;
2. жеткізуші, сатушы, тауар және сатылым ... ... ... ... ... ... және ... әрбір жазбадағы, яғни жеткізуші, сатушы, тауар және сатылым
жазбаларында қажетті ... ... ... ... ... бола ... ... жүйеге ауысу;
6. жүйеге кірудің әр түрлі рұқсат ... ... (тек ... көруді жүзеге асырады) және қолданушы
(берілген жүйедегі барлық мүмкін операцияларды жүзеге асырады);
7. кестелердегі ақпаратты нақты ... ... ... ... ... айқындау, астапқы кілттерді белгілеу. Әрбір
түйіндегі атрибуттарды қарастырайық:
• Жеткізуші (жеткізуші коды, тауар ... ... ... бағасы,
саны);
• Сатушы (сатушы коды, аты-жөні, бөлімшесі, телефоны);
... ... ... ... аты, ... ... ... Сатылым (сатылым коды, жеткізуші коды, сатушы коды , тауар аты,
сатылым саны, ... ... ... ... 16. ER-Win ... ... алынған ER-диаграмма
Программалық жабдықтау. Программалық жабдықтау деп ... ... ... ... ... АЖ-ң қызметін жүзеге
асыратын программаның бірігуін ұғуға болады, ол матиматикалық ... ... және оның ... ... істейтін» пішіні болады.
Жалпы прогрпммалық жадықтау - бұл жабдықтаудың кең көлемдегі қолданушыларға
есептелген және ақпаратты өңдеу ... жиі ... ... шешімін ұйымдастыруға арналған программалардың ... ... ... программалық жабдықтаудың бөлімі.
Программалық жабдықтау келесі талаптарды ... ... ... ... ... ең маңызды талаптары болып табылатын
сенімділік, әрбір ақпаратты ... ... ... ... минималды мүмкіндігі;
✓ Қолайлылығы, яғни программалық жабдықтау ... ... ... алатын пайдаланушыларға емептелген;
✓ Жеңіл меңгерілуі, жұмыс ... ... ... ... ... 7. ... жабдықтаудың сипаттамасы
|Түрі ... ... ... ... XP 2000,MS|
| |Office 97-2007 ... |Delphi7 ... 8. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ... түрі ... ... ... ... ... жүйесі ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... программа компьютерлік техника сатылым орталығы мен оның құрылымы
туралы ақпаратты алу мақсатында ... ... ... ... ... атап ... болатынмын.
Техникалық қажеттіліктер:
1. Процессор базасында i486 және одан жоғары IBM PC типті ДҚ;
2. Қатқыл дискісінен кем дегенде 5МБ бос орын;
3. VGA-сыйымды ... ... ... ... WINDOWS ... MS SQL Server 2000.
Деректер қоры программасының өзара әрекеттесуін ұйымдастыру
Қосымша Borland Delphi 7.0. ортасында құрастырылған. ДҚ мен ... ... ... ... ... кіретін компонеттер арқылы
жүзеге асады [25]:
1) DataSource;
2) Table;
3) Сombobox;
4) DBGrid;
5) DBNavigator;
6) Query;
7) Timer және ... ... қоры ... ... ... үшін Table ... және ... компоненттері қолданылады .
• StoredProc – Деректер қоры жойылған ... ... ...... ... жүйелерінің құруға арналған.
Деректер қоры мүмкіншіліктері TDataSet сыныбын ... ... және ... ... ауыстыру. ТTable және ТQuery
компоненттері TBDE TDataSet класында туындайды. ДҚ-ы ... ... ... үшін ... ... қолданылады.
Деректер жиынын жазбалар санымен басқаруды таңдаудың қосымша ... ... SQL ... арқылы іске асырылады.
Жалпы қарапайым қосымша жасау мына кезеңдерден ... ... қоры ... құру ;
- Қосымша форма құру .
- DataBaseDesktop бағдарламасын ... ... қоры ... құру.
- Жаңа кесте құру процесі, New|Table командасымен басталады, интерактивтік
тәртіпте және келесі пункттерден құралған :
- кесте ... ... ;
- ... ... беру ;
- ... ... ... ;
- индексті анықтау ;
- алаңның мәнін анықтау ;
- парольді анықтау ;
- кестелер аралық сілтемелік бүтіндікті ... ( ... ... ... - деректер адресi жолдар мен бағандар қиылысы арқылы
анықталады [26]. ... ... өрiс деп, ... жазу деп те ... ... ... түрде олардан қажеттi жазулар тобын таңдау
(қойылған шартты қанағаттандыратын ... ... ... ... ... жолын алып тастау, кестенi қағаз бетiне басып шығару
сияқты орындалатын iс-әрекеттер күрделi ... ... ... ... ... ... қоры ... деректер файлы ретiнде
құрылып, онымен жұмыс iстеу үшiн программаға арнайы ... ... ... ... ... ... білу ... таңда компьютермен жұмыс
істеудегі маңызды дағдылардың біріне айналды. Delphi жүйесiнде ... ... ... келесi құрал - саймандар жабдықтарының жиынын
пайдаланамыз [27]:
• Borland Database Engine (BDE) - Delphi ... ... ... BDE ... BDE ... - BDE әр ... ... жөндеу утилитасы;
• Database Desktop - Деректер қорының жұмыс столы;
• SQL Explorer - Деректер қорының бағыттаушысы;
• SQL Builder - ... ... ... SQL – ... SQL Monitor - ... ... қорындағы SQL - сұранысының
тұрақтылығын ... ... ... тұру;
• Data Pump - Деректер қоры мен деректер ... ... ... - ... ... ... программа арқылы басқару;
• Inter Base Server Manager - Inter Base ... ... ... SQL Lanks - Өшiрiлген БҚБЖ - ға кiру ... ... ... немесе Oracle драйверi;
• DBExpress - SQL Деректер қорына кiру мүмкiндiгiнiң драйвер жиынтығы.
Ол келесi ... ... ... -SQLConnection,
SQLDataSet, SQLQuery, SQLStoredProc, SQLTable, dbExpress ... ... ... InterBase - DBEXPINT.DLL
• DB2 - DBEXPDB2.DLL
• Oracle - DBEXPMYS.DLL
• MySQL - DBEXPMYS.DLL
• Inter Base Server - Inter Base ... ... және ... ... ... ... ... барысында мына
беттердегi DataAccess, DataControls, DBExpress, BDE, ADO, Discision Cube,
Qreport және Inter Base ... ... ... ... кiру
мүмкiндiгiн DataAccess бетiнде орналасқан визуальды емес компоненттер
арқылы орындаймыз:
• DataSourse - ... ... ... - Деректердiң клиенттер жиыны;
• DataSetProvider - Деректердiң провайдер жиыны.
Деректердi басқаруға ... ... ... визуальды
компоненттерiн қолданамыз:
• DBGrid - Тор немесе кесте;
• DBNavigator - Навигаторлық интерфейс;
• DBText - ... DBEdit - Бiр ... ... DBMemo - Көп ... ... DBImage - ... бейне;
• DBListBox - Қарапайым тiзiм;
• DBComboBox - Комбинациялық тiзiм;
• DBCheckBox - Бағынышты емес қосқыш;
• DBRadioGroup - Бағынышты топтық ... ... - ... ... ... ... басқа өрiсiн
формалау;
• DBLookupComboBox - Күрделi ... ... ... ... ... ... - Толық функциялық мәтiндiк редактор;
• DBCtrlGrid - Модификациялық тор;
• DBChart - ... - мен ... ... ... ... ... ... SQLConnection - Деректер қорымен байланыстыру;
• SQLDataSet - Деректер жиыны;
• SQLQuery - Query ... ... ... - Сервердегi сақталынған процедураны шақыру;
• SQLTable - Table деректер ... ... - SQL - ... ... ... ... - деректердiң клиенттер жиыны.
BDE - нi қолданумен ... ... үшiн BDE ... ... Table - ... ... ... негiзгi деректер жиыны;
• Query - SQL-сұранысындағы негiзгi деректер жиыны;
• StoredProc - ... ... ... ... DataBase - ... байланыстыру;
• Session - деректер қорында жұмыстың ағымдық сеансы;
• BatchMove - ... жазу ... ... UpdataSQL - SQL-сұранысының негiзiнде деректер жиынын модификациялау;
• NestedTable - Кестеге орнатылған;
• BDEClientDataSet - ... ... ... (Active Data Objects) ... ... деректердi
басқаруға арналған ADO бетiндегi компоненттерi:
• ADOConnection - Байланыс;
• ADOCommand - Команда;
• ADODataSet - Деректер жиыны;
• ADOTable - Table Деректер ... ADOQuery - Query ... ... ... - ... ... ... шақыру;
• RDSConnection - RDS-пен байланыс.
InterBase бетiндегi орналасқан компоненттер арқылы InterBase
серверiмен ... ... IBTable - Table ... ... IBQuery - Query деректер жиыны;
• IBStoredProc - Сақтаулы процедураны шақыру;
• IBDatabase - Деректер қорымен байланыс;
• IBTransaction - Транзакция;
• IBUpdateSQL - ... ... ... ... ... - ... көзi;
• IBSQL - SQL-сұраныстың орындалуы;
• IBDatabaseInfo - Деректер қорының информациясы;
• IBSQLMonitor - SQL-сұранысының орындалу мониторы;
• IBEvents - ... ... ... - ... шығарылуы;
• IBClientDataSet - Клиенттердiң деректер көзi.
Decision Cube бетiндегi компоненттер ... ... ... ... ... - Көп өлшемдi деректер кубы;
• DecisionQuery - Көп өлшемдi деректер көзi;
• DecisionPivot - Көп өлшемдi деректер проекциясының екi ... ... - Көп ... ... кестелiк торының ұсынылуы;
• DecisionGraph - Көп өлшемдiге деректер ... ... құру үшiн Qreport ... ... ... QuickRep - Есеп;
• QRSubSetall - Кесте үшiн есептiң сызығы;
• QRStringsBand - Есептiң қатарлық сызығы;
• QRBand - Есеп сызығы;
• QRChildBand - Есеп ... ... QRGroup - ... QRLabel - Жазу;
• QRDBText - Деректер жиынының текстiк өрiсi;
• QRExpr - Өрнектеу;
• QRSysData - ... ... QRMemo - Көп ... ... ... - Көп ... өрнек;
• QRRichText - Текстi форматтау;
• QRShape - Геометриялық фигура;
• QRImage - Графикалық ... ... - ... ... өрiстердiң графикалық көрiнiсi;
• QRCompositeReport - Құрылымды есеп;
• QRPreview - Есептiң ... шығу ... ... - ... ... QRCSVFilter - CSV-фильтр;
• QRHTNLFilter - HTNL-фильтр;
• QRChart - Диаграмма.
2.3 «Компьютерлер дүкені» ... ... ... ... Borland Delphi ... ... ... жасалыну себебi, өйткенi Borland Delphi объектiке бағытталған
программалау ортасы кез-келген қосымшаны ... ... ... тез
қуатты тiлдердiң бiрi болуы және де басқа деректер деректер қорымен жақсы
байланысатын болуы.
Delphi -ді Windows ... іске қосу ... Іске қосу ... → Delphi ... ... Базасының дұрыстығын тексергенде
F9 пернесі қолданамыз.
«Компьютерлер дүкені» ДҚ тауарларды көруді қажет ететін қолданушыларға
арналғандықтан, ДҚ–мен жұмыс істеуге ... ... және ... ... ... қажет етеді.
Қолданушы интерфейсін жобалау
Негізгі форма менюінде 6 пункт бар:
➢ Негізгі;
➢ Қосымша;
➢ Каталог;
➢ Байланыс;
➢ SQL - cұраныстар;
➢ Есеп ... ... ... ... ... Деректер базасының ақпараттық талаптарын анықтау.
2. Объектілердің мән-мағынасы және олардың сипаттамаларын ... ... ... тізімін құру.
3. Мән-мағынаға сәйкес кестелер (Paradox, dBase, FoxPro, ... ... Sybase, ... Oracle және т.б.) ... ... объектіні сипаттайтын атрибутты анықтау.
5. Tолықтылығын қолдайтын және орнататын ... ... ... ... ... ... Деректердің сенімділігін жоспарлау және ... ... ... ... ... ... ... бірінші қадамда С дискідан
«Компьютерный магазин» деген (С/ Компьютерный магазин) папка ашамыз. Сосын
Delphi 7 ортасында істеген барлық (Unit, Project, db ) ... ... ... BDE ... –ға ... «С/ ... жолын береміз.
Сурет 17. «С/ Компьютерный магазин» папкасының үлгісі
Сурет 18. Тапсырыс беру беті
Сурет 19. Бас ... ... ... жүйесінің бас формасынан басқа
формаларға өту үшін міндетті түрде логин мен парольді білу ... ... ... ... ... мүмкіндігі жоқ. Жүйеге кірудің әр түрлі рұқсат
деңгейлерінің мүмкіндігі: администратор (тек ... ... ... және ... ... жүйедегі барлық мүмкін операцияларды
жүзеге асырады).Бас меню ... кіру ... ие ... ... одан ... меню арқылы қалаған формаңызды ашуға болады.
Сурет 20. Бас меню ... 21. ... ... 22. ... ... 23. Тапсырыс беру формасы
Сұраныс құру үшін SQL Builder ... ... ... ыңғайлы және оны мына амалдар арқылы орындауға болады :
• Жаңа жоба ... Form1 ... ... Query1 ... 9. ... ... ... меншіктеу
|Компонент |Қасиет |Мән ... |DataSet |Query1 |
| |Name ... ... |DatabaseName |My ... ... ... Query1 ... оң ... ... ... контекстік
мәзірден SQL Builder қатарын ... ... ... іске ... терезесі экранға шығарады. Алғашқы
терезе бос болып, оның жоғарғы қатарындағы Database ... ... ... ... Table ... ... кесте
атауын таңдап аламыз. Төртбұрыш ішіне алынған кесте ... ... ... ... ... ... Кесте өрістерін таңдау керек. Ол үшін ... ... ... ... Criteria ... шарттары) қосымша бетін ашып, төменгі
панельдің сол жақ ... ... ... және өріс ... ... ... >= ... сол жақ өрісіне керекті
мәліметті енгізуіміз керек. Егер кесте құруда сәйкес өріс
символдық типі етіп (А) ... ... ... алып ... ... Query – Run командасын беру керек. ... ... ... ... көрінеді. Ол DBGrid компоненті терезесіне
енгізілген сұраныспен бірдей [30].
SELECT инструкциясын ... ... Query ... ... және ... деп ... Бұл ... сұраныс
орындалуының нәтижесі мәліметтер қорының осы компонентіне сәйкес болып
табылады. Мұндай мәліметтер қорының ... ... ... барлық өрістердің бірдей мәндері болуы) болуы және болмауы мүмкін.
Бұл режиммен DISTINCT сипаттауышы ... егер ол ... ... ... қайталанатын жазбалар бола алады.
SELECT инструкциясы өрістер тізімі және FROM операндысынан міндетті
түрде тұрады, ал басқа операндылар болмауы да ... ... ... ... ... ... таңдау шарты
(критерий) жазылады. Таңдау шарты сипатталатын өрнек логикалық ... оның ... ... ... салыстыру амалдары,
арифметикалық және ... ... ... LIKE, NULL және ... функциялар болуы мүмкін;
ORDER BY операндысы мәліметтер жиынының ... ... ... ... ... ... ... Келісім бойынша әрбір
өріс бойынша мәндерінің өсу ретімен орындалады. Егер ... кему ... ... ... ... онда осы ... ... соң DESC сипаттауышы
көрсетіледі;
GROUP BY мәліметтер жиынының нәтижесінде жазба тобын бөліп ... ... ... алу ... ... топтық амалдарды орындау
үшін керек болады. Мысалы, қоймадағы ... да бір ... ... ... ... GROUP BY операндысымен бірге ... ... ... ... таңдап алу үшін пайдаланылады;
SELECT инструкциясы күрделі құрылымнан тұруы және бірінің ішіне бірі
орналасуы мүмкін. ... ... UNION ... ... жиынының нәтижесі екі инструкцияның WHERE операндысында берілген
таңдау шарты орындалу барысында таңдалған жазбалардан тұрады.
Сонымен қатар, SELECT ... ... ... ... мысалы, жазбаларды модификациялау инструкциясында және оларды
орындау үшін жазбаларды таңдауды қажет ... ... ... 24. ... ... 25. ... ... төмен тауарлар тізімі
Сурет 26. Басты есеп беру формасы
Басты есеп ... ... ... көмегімен құрылады. Есеп
– мәліметтер қорындағы жазулардан құжат түрінде аяқталған нәтиже береді. ... ... ... ... болады. Есеп құру үшін Qreport (Есеп)
панелін орнатып алу керек. Оқытушыдан есеп ... ... ... сұрап
аласыз: dclqrt70.bpl. Сосын Дельфидің ... ... ... ... командасын орындаймыз. Шыққан терезеде add ... да ... ... ... ұсынамыз. Сосын ОК пернесін басып,
Дельфидің ... ... ... ең ... ... орнатылған
Qreport (Есеп) қатпарын ашамыз да TquickRep компонентін қалыпқа қоямыз.
Qreport панелінің ... да ... ... ... элементтерін
көрсетуге көмектеседі. Әр компоненттің Band деп аталатын жолағы болады.
Есепте келесі негізгі компоненттер қолданылады:
Есеп ... ... TQRBand: ... ... бір ... топтау бейнелеуін көрсетеді. TquickRep бейнелеуді ... ... ... ... ... ... Tlabel ... ұқсас. Есепте
қажетінше мәтін жазуға көмектеседі.
Шығару өрісі ... ... ... ... өріс ... үшін ... ... жиыны DataSet қасиетінде көрсетіледі. Ал
қажетті белгілі бір өріс ... ... ... ... ... мәні BandType - rbDetail ... ... BandType
қасиетінің одан басқа да мәндері бар:
• RbTitle – есеп тақырыбы
• RbPageHeader – жоғарғы колонтитул
• RbDetail – жазу ... ...... ... ... – есеп ... ... – баған тақырыбы
• RbGroupFooter – бөлім тақырыбы
• RbGroupHeader –бөлім ... ала ... ... ... ... есепті баспаға
шығармай тұрып алдын ала қарауға көмектеседі. Ол .шін OnPreview ... ... ... Есеп ... мысал келтірейік: “Тауарлар”,
“Клиенттер”, “Тапсырыстар” кестелерін қолданамыз. Ол үшін жаңа ... ... әр есеп әр ... ... [32].
File – New Form командасын орындаймыз. Unit1 және Unit2 модульдерін
байланыстырамыз.
Qreport панелінен Form2 қалыбына QuickRep – ... есеп ... ... ... ... - Table1 деп ... ... көрсетеміз.
Bands қасиетінде “+” батырмасын басамыз:
HasTitle - есеп тақырыбына берілетін ... ... ... QRLabel1 ... ... ... – есепте көрінетін өрістер атауларына берілетін облыс.
HasDetail – кестелерден ... ... ... ... ... деп ... Оны ... үшін QRShape1 компонентін
қолданады.
Кестеден мәліметтердішақыру QRDBText компонентінің көмегімен
орындалады. Оның екі ... ... - Table1 ... - FIO, Adres, т.б. деп өріс ... ... есепті көру үшін контекстік ... Preview ... ... ... ... ... ... басамыз
Есеп облыстарының келесі қасиеттері бар:
HasPageFooter – төменгі колонтитул
HasPageHeader – жоғарғы колонтитул, ... ... ... ... “Фирма1” дейміз
Есептің жалпы қасиеттері:
Options - “+”
FirstPageHeader – бірінші бетте жоғарғы колонтитул бар ма, ... ... ... - ... ... ... колонтитул бар ма, көрсету (True
немесе False)
HasSummary – қортынды жасау облысы True дейміз. ... ... ... ... ... ... саны» т.б. деп жазамыз
Сурет 27. Есеп беру формасының соңғы түрі
Қорытынды
Компьютер қолданушы үшін ... ... ... ... ... ... деректермен толықтыру, ал сұраныс арқылы деректерді
кордан шығарып алу әрекеттерін орындау құралы ретінде пайдаланылады.
Дипломдық жұмыстың тақырыбы ... ... үшін ... ... ... Бұл жобаның өзектілігі компьютерлік ... ... бар ... ... ... ... ол менеджердің
жұмысын автоматтандыруға, яғни жұмыс көлемін ... ... ... ... ... Сонымен қатар құжат айналымы көлемін
азайтады және ... ... ... Delphi
программалау ортасында жасалған деректер қоры ... кіші және ... ... Яғни ол өзінің қолданылу аясы бойынша әмбебап
болып келеді.
Borland Delphi программалау ортасында деректер ... ... ... ... есеп ... ... ... игеру қолданушылардың
жұмысын біршама жеңілдетеді
Құрылған «Компьютерлік дүкен» деректер қоры қолданушыға ... ... ... ... ... Бұл жоба ... қызметкерлеріне
деректерді тиімді, әрі ... ... ... ... ... дипломдық жұмыста Delphi7 ортасында деректер қорының мүмкіндіктері
форма, құжат, cұраныстар арқылы ... ... ... ... ... ... ... отыруға болады.
Себебі, компьютерлік дүкен халыққа қызмет көрсететін бірден-бір мекеме
болғандықтан үнемі динамикалық өзгеріске түсіп ... ... ... ... ... ... талдау
жасалды:
• техникалық тапсырма жасалып, кіріс және ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастырылды;
• ақпараттық жүйенің деректер қорын құрылды;
• «Компьютерлік дүкен» ... ... ... және ... ... ... ... шағын кәсіпорын үшін ақпараттық
жүйе, жеке жағдайда Acom компьютерлік дүкенінінің ақпараттық ... ... ... Acom ... ... алынған. Компьютерлік
дүкендегі тауарларды есепке алу үдерісі негізгі ... ... ... ... ... Acom компьютерлік дүкенінінің ақпараттық
жүйесін құрылып және ол компанияға ендірілуге ... ... ... ... Л.М. Delphi 7. ... программирования. Решение типовых задач.
–М.: Кудиц-образ, 2004. -480 ... ... В.М., ... А.Н. Delphi на ... ... ... –496 с.: ил.
3. Бен–Ари Языки программирования. Практический сравнительный анализ. –М.:
Мир, 2000. –208 ... ... В.М., ... В.В. ... баз данных. –М.: Мир, ... ... ... Ф., ... Р. ... ... на входным языке
СУБД dBase. –М.: Мир, ... ... И.О. ... ... ... ... ... 2004. –624 с.
7. Балғабаева Л.Ш. Borland Builder. ... ... ... Алматы, 2006;
8. Карпова Т. Базы Данных. – ... ... А.Я. ... ... в Delphi на ... VCL. – М.:
ООО «Бином-Пресс», 2006 г. – 944 с.: ил.
10. ... А.В., ... Н.Н., ... Г.В. ... баз ... ... указания к лабораторным работам.
РГРТУ, Рязань, 2007.
11. Заренков, В. А. ... ... : ... ... – 2-е изд. /В. ... – М. : АСВ, ... ... Г. Управление проектами / Г. Дитхелм. – СПб. : Бизнес-пресса,
2003.
13. Грей, Клиффорд. Управление проектами : пер. с ... / ... ... ... – М. : Дело и ... ... Разу М.Л. ... проектом. Основы проектного управления: учебник /
под ред. проф. М. ... – М. : ... ... Мазур, И. И. Управление проектами : учеб. пособие / И. И. ... ... Н. Г. ... под общ. ред. И. И. ... – М. : ... ... Л. Г., ... Е. В., Б. Д., Виснадул Б. Д. Технология
разработки программного ... — М.: ИД ... ... 2008. ... ... ... В.Н. Основы автоматизированных информационных систем.
Обеспечение автоматизированных информационных систем: учеб. ... ... / ... ... – М: ... Гум. Ун-т, ... ... Р. Ф. Философия информационной цивилизации. М.: ВЛАДОС, 1994.
-288б.
19. Бардовский Г. А., Извозчиков В. А. Новые ... ... ... ... 1993. № 3. –С.12-13
20. Ильин Г. Педагогическая технологияи педагогическое мастерство//Новые
знания.1999. № ... ... О.В. ... ... – М.: ... 2006. – 240с.
22. Аккозиева, Р.С. Инструментальная среда программирования Delphi: Метод.
указ. к лаб. занятиям по дисциплине "Системное программное обеспечение"
(для ... всех ... / ... ... Аккозиева; Р. С.
Аккозиева, Ж. С. Айткулов; М-во образования и науки РК, КазНТУ им. К. И.
Сатпаева, Ин-т ... и ... ... Каф. информатики.-
Алматы: КазНТУ, 2003.
23. Бежанова, ... ... ... в ... Delphi: ... / Майя ... ... Анатольевна Москвина; Федер. целевая программа "Гос. ... ... ... и ... ... на 1997-2000 гг.".- М.:
Логос, 2001.- 132, [2] с.
24. Гофман, Владимир Э.  Работа с ... ... в Delphi/ ... ... ... Д. ... СПб.: BHV, 2000.- 643, [3] ... Культин, Н. Основы программирования в Delphi 7/ Никита Культин.- ... 2003.- 598 с.- ... ... Л.К. ... работы с базами данных в ... Delphi ... ... / ... ... Найзабаева; КазНУ им. аль-Фараби.-
Алматы: Қазақ ун-ті, 2002.- 61, [2] с.
27. Фаронов, В.В. Delphi. Программирование на ... ... ... ... ... / ... Васильевич Фаронов.- СПб.: Питер, 2006.- 639, [1] ... для ... ... ... ... ... Delphi ортасы: оқу құралы
/ Кулира Заманбековна Халықова; К. З. Халықова, А. Р. ... Б. ... ... Print S, 2005.- 250 ... ... Ю., Петров В. Информационные системы: Учебник для вузов. 2-е
изд. – СПб.: 2005. – 656 с.
30. ... О.А., ... Н.В. ... ... ... ... ... для
студентов вузов. 2-е изд. – М.: Омега-Л, 2005.-552 с.
31. Информационные технологии в радиотехнических системах: Учеб. ... ... изд. ... В.А., ... И.Б., ... Ю.М. и др.: Под ... ... МГТУ им. Н.Э.Баумана, 2004.- 708 с.
32. Киммел П. ... ... ... ... язык ... – М.: НТ Пресс,
2008. – 272 с.
33. Королев М.А., ... А.И., ... Э.Н. ... ... ... – 2-е изд. –М.: Финансы и ... 1984. ... ... Е.В. ... в теорию ИС, 2004г.
35. Гриценко В. Ю., Довгялло А. М., Савельева А. Я. ... ... ... К.: ... ... ... Нұрғалиева Г. Қ. Электрондық оқулықтар – мұғалім мен оқушы арасындағы
әрекетттестікті гуманизациялау ... ... ... ... №2, 2002.- 2-3 б.
37. Тажигулова А. Конструирование ... ... ... ... ... в ... №1, 2000.-
С. 42-43.
38. Виштынецский Е. И., Кривошеев А. О. Вопросы применения информационных
технологий в сфере ... и ... №2 – с. ... ... Н. А., ... С. С. ... учебное пособие «Высшая
математика для инженерных специальностей»//КомпьютерПресс.- 1997.- №8.-
с.72-77.
40. Калымов В.В., ... А.И. ... ... информации. Учебное пособие.
МГТУ, 1992г.
41. ... Ю., ... В. ... ... ... для ... 2-е
изд. – СПб.: 2005. – 656 с.
42. Акулов О.А., Медведев Н.В. Информатика: базовый курс: учеб. пособие для
студентов ... 2-е изд. – М.: ... ... с.
43. Королев М.А., Мишенин А.И., Хотяшов Э.Н. Теория экономических
информационных ... – 2-е изд. –М.: ... и ... 1984. –
223с.
44. Юркевич Е.В. Введение в теорию информационных систем. М.: ... ... ... К.А. ... кибернетики. Теория кибернетических систем. / Под
ред. К.А. Пупкова - М.:Высшая школа, 1976, 408 с.
46. Мамиконов А.Г. ... ... АСУ: ... для ... - М.: Высшая
школа,1981, 248 с.
47. Глушков В.М. Основы безбумажной информатики. - М.: Наука, 1982. - ... ... В.И. ... ... ... - М.: Высшая школа, 1989.
49. Мартин Дж. ... сети и ... ... ... Т. 1,
Т. 2. -М.: Финансы и статистика, 1986.
50. Ханеко В.Н. Информационные системы.-Л.: 2001.
51. Информационные управляющие системы. ... ... ... Пермь: Изд-
во Перм.гос.техн.ун-та, 2001 г.
52. Петров В.Н. Информационные системы.- СПб.: ... ... ... В.В., ... А.И. ... ... ... Учебное пособие.
МГТУ,1992.
54. Таненбаум Э. Современные операционные системы. СПб.: ... ... ... Е.К. ... ... технологии: 30 уроков по
информатике.Алматы, 2001.
56. Атовмян И.О. Архитектура вычислительных систем. М.: МИФИ, ... ... Б.Х. ... и ... ... анализа и синтеза нелинейных
динамических систем.- Алматы: КазНТУ, 2003.
58. Столлингс У. Операционные системы. Внутреннее устройство и ... М.: ... ... ... Д., Полтырев Г.Ш. Курс теории информации. М.: Наука, 1982.
60. Айтчанов Б.Х. Применение ЭВМ при ... и ... ... ... - ... ... 1987, 28 ... Наумов А.Н., Ведров А.М., Иванов В.К. Система управления БД и знаний:
Справочное издание / . ... и ... 2002. ... ... В.В., Гареев А.Ф., Васютин С.В. Базы ... ... ... ... 2000. ... коды:
unit Unit1;
interface
uses
Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Graphics, ... ... jpeg, ... = ... ... ... TEdit;
ComboBox1: TComboBox;
Label2: TLabel;
Timer1: TTimer;
Image1: TImage;
procedure Button1Click(Sender: TObject);
procedure Button2Click(Sender: TObject);
procedure Timer1Timer(Sender: TObject);
private
{ Private ... ... Public ... }
end;
var
Form1: TForm1;
parol: boolean;
implementation
uses Unit2;
{$R *.dfm}
procedure TForm1.Button1Click(Sender: TObject);
begin
if (ComboBox1.Text='Колданушы') and ... ... if ... ... ... begin
parol:=true;
//close;
Form2.show;
end
Else showmessage('Пароль кате') ;
//Form1.Visible:=False;
end;
procedure TForm1.Button2Click(Sender: TObject);
begin
Application.Terminate;
end;
procedure TForm1.Timer1Timer(Sender: TObject);
begin
Label2.Left:=Label2.Left-1;
if Label2.Left+Label2.Width < 0 ... ... ... ... ... ... Classes, Graphics, Controls,
Forms,
Dialogs, Menus, jpeg, ExtCtrls;
type
TForm2 = class(TForm)
MainMenu1: TMainMenu;
N1: TMenuItem;
N2: TMenuItem;
N3: TMenuItem;
N4: ... ... ... ... ... TImage;
N7: TMenuItem;
N10: TMenuItem;
N11: TMenuItem;
N12: TMenuItem;
N13: TMenuItem;
N14: TMenuItem;
N5000001: TMenuItem;
ssss1: TMenuItem;
N8: TMenuItem;
N15: TMenuItem;
N16: ... ... ... ... ... ... TObject);
procedure N3Click(Sender: TObject);
procedure N5Click(Sender: TObject);
procedure N6Click(Sender: TObject);
procedure N8Click(Sender: TObject);
procedure N9Click(Sender: TObject);
procedure N10Click(Sender: TObject);
procedure N11Click(Sender: TObject);
procedure N12Click(Sender: ... ... ... N5000001Click(Sender: TObject);
procedure ssss1Click(Sender: TObject);
procedure N15Click(Sender: TObject);
procedure N17Click(Sender: ... ... ... ... ... ... TObject);
private
{ Private declarations }
public
{ Public declarations }
end;
var
Form2: TForm2;
implementation
uses Unit3, Unit4, Unit5, Unit6, Unit7, Unit8, Unit9, Unit10, ... Unit13, Unit14, Unit15, Unit16, Unit17, ... ... ... ... ... TObject);
begin
Form2.Visible:=False;
Form4.Visible:=True;
end;
procedure TForm2.N5Click(Sender: TObject);
begin
Form5.Visible:=True;
Form2.Visible:=False;
end;
procedure TForm2.N6Click(Sender: TObject);
begin
Form2.Visible:=False;
Form6.Visible:=True;
end;
procedure TForm2.N8Click(Sender: TObject);
begin
Form7.Visible:=True;
end;
procedure TForm2.N9Click(Sender: TObject);
begin
close;
end;
procedure TForm2.N10Click(Sender: TObject);
begin
Form2.Visible:=False;
Form8.Visible:=True;
end;
procedure TForm2.N11Click(Sender: TObject);
begin
Form2.Visible:=False;
Form9.Visible:=True;
end;
procedure TForm2.N12Click(Sender: TObject);
begin
Form2.Visible:=False;
Form10.Visible:=True;
end;
procedure ... ... ... ... ... ... ... TObject);
begin
Form2.Visible:=False;
Form13.Visible:=True;
end;
procedure TForm2.N15Click(Sender: TObject);
begin
Form14.Visible:=True;
end;
procedure TForm2.N17Click(Sender: TObject);
begin
Form15.Visible:=True;
Form2.Visible:=False;
end;
procedure TForm2.N18Click(Sender: TObject);
begin
Form16.Visible:=True;
Form2.Visible:=False;
end;
procedure TForm2.N19Click(Sender: TObject);
begin
Form17.Visible:=True;
Form2.Visible:=False;
end;
procedure TForm2.N20Click(Sender: TObject);
begin
Form18.Visible:=True;
Form2.Visible:=False;
end;
end.
Программаның ... ... ... ... ... Classes, Graphics, Controls,
Forms,
Dialogs, DB, DBTables, Grids, DBGrids, StdCtrls, jpeg, ExtCtrls;
type
TForm3 = class(TForm)
Button1: ... ... ... ... ... TButton;
Button4: TButton;
Button5: TButton;
Image1: TImage;
Button6: TButton;
Edit1: TEdit;
ComboBox1: TComboBox;
procedure Button2Click(Sender: TObject);
procedure Button3Click(Sender: TObject);
procedure Button4Click(Sender: TObject);
procedure ... ... ... ... ... ... Private ... }
public
{ Public declarations }
end;
var
Form3: TForm3;
implementation
uses Unit2;
{$R *.dfm}
procedure TForm3.Button2Click(Sender: TObject);
begin
Form3.Table1.Insert;
end;
procedure TForm3.Button3Click(Sender: TObject);
begin
Form3.Table1.Edit;
end;
procedure TForm3.Button4Click(Sender: TObject);
begin
Form3.Table1.Delete;
end;
procedure TForm3.Button5Click(Sender: TObject);
begin
Form3.Table1.Post;
end;
procedure TForm3.Button1Click(Sender: ... ... ... ... not ... ... [locaseinsensitive, lopartialkey])
then showmessage('tabylmady');
end;
end.
Программаның коды:
unit Unit17;
interface
uses
Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Graphics, Controls,
Forms,
Dialogs, Grids, DBGrids, DB, ... ... ... ... = class(TForm)
Button1: TButton;
Table1: TTable;
DataSource1: TDataSource;
DataSource2: TDataSource;
DBGrid1: TDBGrid;
DBGrid2: TDBGrid;
Table2: TTable;
Image1: TImage;
Label1: TLabel;
Timer1: TTimer;
procedure FormCreate(Sender: TObject);
procedure Button1Click(Sender: TObject);
procedure Timer1Timer(Sender: TObject);
private
{ Private ... ... Public ... }
end;
var
Form17: TForm17;
implementation
uses Unit2;
{$R *.dfm}
procedure TForm17.FormCreate(Sender: TObject);
begin
Label1.Left:=Label1.Left-1;
if Label1.Left+Label1.Width < 0 ... ... ... ... ... Label1.Left+Label1.Width < 0 then
Label1.Left:=Self.Width;
end;
end.
-----------------------
Ақпараттық жүйе
Жабдықтау
математикалық
программалық
ақпараттық
техникалық
ұйымдастырушылық
құқықтық
лингвистикалық
Функционалды
Техникалық жабдықтау
ақпаратты дайындау, жинау және тіркеу
құралдары
ақпаратты өңдеу құралдары
ақпаратты беру ... ... ... ... ... ... программалық жабдықтау
Арнайы программалық жабдықтау
Операциялық жүйе
Офистік программалар
Сынақ программалары
Жеке есептерді шешу ... ... ... тыс ... ... ... ... жабдықтау
Классификация-лау және кодтау жүйесі
Нормативті-анықтамалық құжаттар
Кіріс ақпарат
Аралық
ақпарат
Шығыс ақпарат
Қателер табылды
Бұл функция емес
Сандық шектеулер қанағаттандырылмаған
Тапсырыс беруші мұны қаламайды
Жүзеге асыру мүмкін емес
Код
Программа ... ... ... ... АЖ ... ... асыру
Қолдану
Программа жұмыс істемейді
Спецификациялар қанағаттандырылмаған
Қолданушы түсінген жоқ
Шағын кәсіпорынның АЖ жобалау
Жобалау
Ақпараттар теориясының бағыттары
құрылымдық
статистикалық
семантикалық
Ақпарат көзі
Кодтайтын құрылғы
Хабарлама
Алушы
Қайта кодтайтын құрылғы
Ақпарат
Хабарлағыш
Байланыс линиясы
Бөгеуілдер
Сигнал
Қабылдағыш
Шешуші құрылғы
Сигнал
Сигнал-бөгеуіл

Пән: Автоматтандыру, Техника
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 57 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мектептің меңгерушісінің ажо жасау63 бет
Қонақ үйінің жұмысын автоматттандыр65 бет
Кристаллдағы жүйелер. Жобалау және дамыту106 бет
"Білім беру жүйесіндегі ақпараттық технологиялар"91 бет
"Физика пәнін оқыту әдістемелерінің негізі"63 бет
3D studio Max бағдарламасы.41 бет
Delphi ортасында тест бағдарламасын құру58 бет
Delphi программалау ортасында Қазақстан туралы мәліметтер қорын даярлау 51 бет
Visual Basic-те компьютерлік логикалық ойын26 бет
VСT шаблон негізінде «Компьютерлік желілер» пәні бойынша электронды оқулық құрастыру»73 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь