Педагогика-психология ғылымы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3.4

1.Педагогика.психология ғылымының тарихы

1.1 Педагогика.психология ғылымының даму тарихындағы өзгерістер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5.9

1.2 Педагогика.психология ғылымының салалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .10.12

2.Педагогика.психологияның зерттелуі және ғылыми ойлардың қалыптасуы

2.1 Педагогика.психология саласының зерттелуі және ғылыми
еңбектердің бағыты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 13.18

2.2 Психологтардың еңбектерінің маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19.27

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..28

Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29

Қосымша А
Қосымша Б
Өзектілігі: Педагогика-психология ғылымы және Педагогика-психология ғылымының қалыптасуындағы маңызды жақтарының мәнін ашу. Кеңес психологтарының еңбектірімен танысып, мәнді және дұрыс жақтарын қарастыру. Ресей психологтары өзіндік ерекшелігі арқылы Педагогика-психология ғылымына үлес қосты.Олардың ғылым жайлы талдаулары өзіндік зерттеу барысы мен адамдар арасындағы қарым-қатынаспен өзіндік ерекшелік арналарын тоғыстырар арна болып келеді.
Мақсаты: Педагогика-психология ғылымының даму жолдарын анықтау.
Міндеті: Педагогика-психологияның ерекше орнын көрсету.
Зерттеу пәні: Педагогика-психология ғылымының дамуы.
Зерттеу объектісі: Педагогика-психология ғылымының даму сатысы.
Зерттеу әдістері:Жинақталған материалдарды талдау.
Педагогика-психологиялық ілім-білімдердің ілкі бастауы,түп-төркіні ерте замандардан бастау алатыны белгілі. Жан туралы ілім есте жоқ ерте дәуірлерде,ежелгі дүние елдерінде (Үндістан,Қытаймысыр,Вавилон,Грекия) пайда болып, іршілік,өмір,жан мен тән,оқыту,тәрбие негізгі мәселелер ретінде күн тәртібіне қойылып келген.Жан мәселесін ежелден бастап ерекше мән берген. Мәселен,жанға байланысты ой-пікірлер фольклорда, әсіресе мақал-мәтелдерде көптеп кездеседі. Қазіргі Педагогика-психология ғылымында жанды көбіне психика ұғымының синонимі ретінде қарастыратынын да ескеруіміз қажет.
Педагогика-психология ғылым туралы сөз қозғалатын он томдық кітапті айтуға болады. Бірінші томға кеңестік Педагогика-психологияның іргетасын қалаушылардың бірі,маркстік Педагогика-психологияның Моцарты атанған Л.С.Выготскийдің (1896-1934) жан мәселесін баяндайтын мәдени-тарихи теориясы беріліп отыр. Бұл ілімнің түрлі аспектілері 1982-1984 жылдары Мәскеудің «Педагогика» баспасынан шыққан автордың 6 томдығында жарияланған. Мұнда көтерілген негізгі мәселелер:
• Жоғары психикалық функциялардың даму тарихы;
• Жасөспірім педагогикасы;
• Жалпы Педагогика-психологияның проблемалары
Жоғары психикалық функциялардың даму тарихында-оның проблемалары,талдауы,құрылымы, сонымен бірге тілдің қалыптасуы (ауызекі тіл және жазбаша тіл) көптілділік мәселелер қарастырған.
Тәуелсіз еліміздің тіл мәселесі, оның ішінде қазақ тілінің проблемалары күні бүгінге дейін шешімін таппай отырғаны белгілі.Осы орайда, Педагогика-психология ғылымында қарастырылған тіл мәселелер, көптілділіктің,соның ішінде қостілділіктің балалық шақта қалыптасуы бүгінгі күннің аса өзекті проблемаларының бірі болғандықтан,бұл зерттеулердің өзіндік ерекшелігі болып отыр.
1. Беркімбаева Ш.К., Құсайынова А.Қ. Педагогика. Алматы, 2007ж.
2. Әлімбаев М.,Баянбаев Қ. Шынашақ.Алматы, 1992 ж.
3.Мұсабаев А.,Бегалиев Т.Б. Жас ерекшелік педагогикасы. Астана, 2006ж.
4. Әбенбаев С.Ш., Құдиярова А.Н. Педагогика. Астана, 2003ж.
5. Әбиев Ж.Ә.,Бабаев С.Б. Педагогика. Алматы, 2004ж.
6.Бабаев С.Б., ОңалбекЖ.К. Жалпы педагоика. Алматы, 2006ж.
7. Байжанова З. Жалпы педагогика. Алматы, 2008ж.
8. Жарықбаев Қ. Қазақ Педагогика-психологиясының тарихы. Алматы1996ж.
9.Ә.Алдамұратов,М.Мұқанов.Педагогика-психология. Алматы, 1979ж.
10.Жарықбаев Қ. Әдеп және жантану. Алматы, 1996 ж.
11.Жүкеш Қ. Ұлттық Педагогика-психологияның сипаты: Көмекші құрал /Жүкеш Қ.. - Алматы: Респ.баспа каб., 1993ж.
12.Жалпы Педагогика-психология:/.Богословский В.В..ред./ - Алматы: Мектеп, 1980ж.
13. Жалпы Педагогика-психология: Оқу құралы/ Алдамұратов, Ә.. - Алматы: Білім,1996ж.
14. Педагогикалық және жас ерекшелігі Педагогика-психологиясы: Оқулық/ ред.Петровский, А.В.. - 2-ші бас.аударылды. - Алматы: Мектеп, 1987ж.
15.Тәжібаев Т. Жалпы Педагогика-психология: Оқу құралы / Т. Тәжібаев. - Алматы: Қазақ ун-ті, 1993ж.
16. Андреева Г.М. Социальная Педагогика-психология. М: Аспект Пресс, 1997ж.
17. Социальная Педагогика-психология личности. Под ред. М.И.Бобневой, Е.В.Шороховой.М.,1979ж.
18. Введение в практическую социальную психологию /Под ред. Ю.Б.Жукова, Л.А.Петровской, О.В.Соловьевой. М.,1994ж.
19. Шибутани Т. Социальная Педагогика-психология. Ростов -на -Дону,1998ж.
20.Социальная педагогика. Москва, 2000ж.
21.Смирнов А. Проблемы психологии памяти. Москва, 1996 ж.
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
................................................3-4
1.Педагогика-психология ғылымының тарихы
1. Педагогика-психология ғылымының даму тарихындағы
өзгерістер...............................................................
..........................................5-9
1.2 Педагогика-психология ғылымының салалары
............................................................................
.................................................10-12
2.Педагогика-психологияның зерттелуі және ... ... ... ... ... ... және ... 13-18
2.2 ... ... ... Б
Кіріспе
Өзектілігі: Педагогика-психология ғылымы және ... ... ... ... жақтарының мәнін ашу. Кеңес
психологтарының еңбектірімен танысып, мәнді және дұрыс жақтарын ... ... ... ... арқылы Педагогика-психология ғылымына
үлес қосты.Олардың ғылым жайлы талдаулары ... ... ... ... ... ... ... ерекшелік арналарын тоғыстырар
арна болып келеді.
Мақсаты: Педагогика-психология ғылымының даму жолдарын анықтау.
Міндеті: ... ... ... ... ... ... ... дамуы.
Зерттеу объектісі: Педагогика-психология ғылымының даму сатысы.
Зерттеу әдістері:Жинақталған материалдарды талдау.
Педагогика-психологиялық ілім-білімдердің ілкі ... ... ... ... ... Жан туралы ілім есте жоқ ... ... ... ... ... іршілік,өмір,жан мен тән,оқыту,тәрбие негізгі мәселелер
ретінде күн тәртібіне қойылып келген.Жан ... ... ... ... ... Мәселен,жанға байланысты ой-пікірлер фольклорда, әсіресе мақал-
мәтелдерде көптеп кездеседі. Қазіргі Педагогика-психология ғылымында жанды
көбіне психика ... ... ... ... да ескеруіміз
қажет.
Педагогика-психология ғылым туралы сөз қозғалатын он ... ... ... ... ... ... ... іргетасын
қалаушылардың бірі,маркстік Педагогика-психологияның Моцарты атанған
Л.С.Выготскийдің (1896-1934) жан ... ... ... ... отыр. Бұл ілімнің түрлі ... ... ... ... ... шыққан автордың 6 томдығында жарияланған.
Мұнда көтерілген негізгі мәселелер:
• Жоғары психикалық функциялардың даму тарихы;
• Жасөспірім педагогикасы;
• Жалпы ... ... ... функциялардың даму ... ... ... ... ... (ауызекі тіл
және жазбаша тіл) көптілділік мәселелер қарастырған.
Тәуелсіз еліміздің тіл мәселесі, оның ішінде қазақ тілінің проблемалары
күні бүгінге дейін ... ... ... ... ... ... ... қарастырылған тіл мәселелер, көптілділіктің,соның
ішінде қостілділіктің балалық шақта қалыптасуы бүгінгі күннің аса ... бірі ... ... ... ерекшелігі
болып отыр.
Сонымен қатар Л.С.Выготскийдің «Сөйлеу мен ... ... ... ... ... еңбектерінің қазақ тіліне
аударылуының да өзіндік маңызы зор.
Педагогика-психология ... ... ... кеңес
психологтары С.Л.Рубинштейн,А.Н.Леонтьев,А.Б.Ананьев және еңбектерінің
үзінділерін аударған. Іс-әрекет ... ... ... ... ... ... басты орын алады.
1. Педагогика-психология ғылымының тарихы.
1.1 Педагогика-психология ғылымының даму тарихындағы өзгерістер.
Педагогика-психология – психикалық құбылыстардың ... ... ... даму және ... ... зерттейтін ғылым.Психикалық
құбылыстар бізді қоршап тұрған сыртқы дүние заттары мен ... әр ... ... болып табылады. Олар (түйсік, елес, ой, ... ... ... мінез, әдет т.б.) көпшілігімізге өз тәжірибемізден
жақсы мәлім, тілімізде жақсы ... ... Бір ... ... әрқайсымыз тез ажырататын да, білетін де сияқтымыз. Бірақ, психикалық
құбылыстардың мәнін ғылыми тұрғыдан түсіну арқылы ғана жан-жақты ажыратуға
болады. Осы ... ... ... ... ... ... заңдылықтарын
айқындауды – сөз болып отырған Педагогика-психология ғылымы қарастырады.
Педагогика-психология ерте ... келе ... ... ... Оның ... ең ... келген жері ежелгі ... ... ... ... екі ... тұрады: оның біріншісі – «псюхе»
(жан), екіншісі - «логос» (сөз, ілім). Сөйтіп, бұл сөз «жан ... ... ... ... ... ... «жан ... ілім»
демей, психика туралы ғылым деп түсінген дұрыс. [1]
Жан туралы ғылыми түсінік ежелгі ... ... ... 384-322) есімімімен байланысты. Екі жарым мың жылға
созылған осынау ... ... ... ... ... әдебиет, жаратылыстану т.б.) эксперимент (тәжірибе)
жүзінде әртүрлі құрал – ... ... ... ... бастады.
Ғылымның осы саласына экспериментті тұңғыш енгізген неміс ғұламасы В.Вундт
(1832-1920) болды.Педагогика-психология ғылымының тарихы да ... ... ... ... екі ... ... ... толы. Мысалы, ертедегі грек ойшылдарының бірі Демокрит
(б.э.д. 460-370) сол кездің өзінде-ақ жанды (психика) оттың атомдарындай
қозғалмалы ... деп ... Ол ... ... ... оның өсіп,
өшіп отыратындығын айтып, материалистік тұжырым жасады. Сол ... бір ... ... ... ... ... жан мәңгі өлмейді,
өшпейді деп тұжырымдады.Психикалық әрекетті осылайша екі ... ... ... ... дамуының кейінгі кезеңдерінде, әсіресе орта
ғасырлар заманынан ... ... кең өріс ала ... ... ұлы ... ... ... (870-950) дүние материядан құралады, ол жойылмайды,
бір түрден екінші түрге көшіп, өзгере береді, жан ... ... ... бір ... ... бір денеге барып орналаса да алмайды деп
материалистік тұрғыдан дұрыс пайымдаса, батыс ойшылы Фома ... ... ... ... өлмейтіндігі, оның денеден бөлек өмір сүретіндігі жайлы
пікірлерді ары қарай дамытып, осы көзқарастың кең өріс алуына ... ... ... де ... ... байланысты жоспарлап,
арнайы белгіленген және мұқият ұйымдастырылған ... ... ... ... ... іс-әрекеттері мен
қылықтары, сөз саптауы мен бет пішініндегі мәнерлі қозғалыстары да ... ... мен ... ... мен ... мен ... ... жәрдемдеседі.
Ғылыми Педагогика-психология адамның ой-өрісі, сана-сезім дәрежесі іс-
әрекеттен оның ... ... ... ... рет айтқан.Сана іс-
әрекеттің бағыт-бағдарлы сипатта болуын ... ... мен ... бір-бірімен тығыз байланысты. Сананың белсенділік сипаты да, ... ... ... ... да осы ... Осы ... орай ... нақтылы іс-
әрекет үстінде зерттеу-ғылыми Педагогика-психологияның ең негізгі
принципі.Сыртқы дүние заттары мен ... жеке ... ... ... әсер ... ... болған мидағы бейнелерді түйсік деп
атайды.Егер түйсік сыртқы дүние заттары мен құбылыстарының жеке ... ... ... ... ... ... заттар мен
құбылыстардың мида тұтастай бейнеленуі болып ...... ... ... және ... ... ... физиологиялық негізіне бірнеше тітіркендіргіштердің жиынтығы
мен олардың қарым- ... ... ... уақытша жүйке байланыстары
жатады. Мұны И.П.Павлов қатынас рефлексі деп атаған. ... ... ... ... рефлексінің жасалуы (яғни
тітіркендіргіштердің бір-бірімен байланысы) заттың түрі, ... ... оның ... тануға мүмкіндік береді.
Тұлғаның ғылым әлеміне, мәдениет кеңістігіне кіруі, ... ... ... ... ... ... де шарттас. Адамның дамуы,
қалыптасуы жайлы әр түрлі пікірлер мен теориялар бар. Қажетті нышандарды
табиғат ... ... ... ... ісін ... білу ... ынтасы мен бейімділігін, қабілеті мен дарындылығын
дамытудағы мәні зор мәселе.Ғылыми матералистік тұрғыдан ... ... ... ... Іс - әрекет, қарым – қатынас, еңбектің ,
қоршаған ортаның әсері ... және ... мен ... ... ... ... танылады.
Бұл жағынан келгенде мынадай төрт жүйені атап көрсеткен жөн:
1.Психикалық жаратылыс қасиеттері–жас ерекшеліктеріне ... ... ... ... жетілуі.
2.Психикалық үрдіс-зейін, ес, ерік, ойлауы т.б.
3.Тәжірибенің өрістеуі – дағды, білік, әділет.
4.Танымдық бағдар алуы – ... ... ынта – ... ... - жер ... тірі ... ... сатысы, қоғамдық тарихи іс -
әрекетімен мәдениет ... ол ... ... Демек, оның іс -
әрекеті, сезімі, ... ... өзі өмір ... ... ... да тәуелді. Осы орайдан тәрбие беру мақсатын айқындап,оның
мазмұнын, ұйымдастырудың нақты ... мен ... ... ... ең маңызды мәселе.Тәрбиенің ықпалды әсері ... ... және дене ... ... ... ... сезімі
жетіліп, дүниеге деген көзқарасы өрістейді. Ал көзқарастың дамуы – дүниенің
даму заңдылықтарын ... ... ... оған ... ... – қатынасын
белгілеуге жол ашады.Тұлғаның нышандарын ... діни ... ... ... ... ... өткен бабаларымыз кейінгі ұрпағына
баға жетпес мол мұра ... оны ... бір ... ... Әбу ...... ... ғұламалардың ұлы дәстүрі өзінің жалғасын ... ... ... жыл ... ... ... ... кейінгі ұрпақ оны
жалғастырып қана қоймай, зерттеп, қастерлеп, рухани тәрбиеге айналдыра
бастады.Адам – белгілі бір ... ... ол ... болмасын бір іспен
айналысады, оның ... ... ... өзіне тән ерекшеліктері
болады. Осы айтылғандардың жиынтығы оны жеке адам етеді. ... ... ... адам деп ... толық болады, бірақ әлі де жеке адам емес.
Өйткені, онда жоғарыда аталған компоненттер: ... ... ... адамның өзіндік ерекшелігі дүниетанымынан, ... ... ... ... қызығуынан жақсы байқалады. Жеке адам –
тарихи-әлеуметтік жағдайдың жемісі. Ол әлеуметтік ортада ... ... ғана ... ... айтуынша, жеке адам – «барлық ... ... ... ... ... оның өмір сүретін
ортасына қоғамдық қатынастардың тікелей әсер етуінен қалыптасып отырады.
Жеке адам ... тыс өмір сүре ... ... оның ... тек
айналасындағылармен қарым-қатынас жасау процесінде ғана қалыптасады,
қоғамдық тәрбие арқылы адам ... ... ие ... Жеке адам ... ... ... ... Қоғамнан әлеуметтен тыс адам өмірінің
болуы мүмкін емес.Жеке адам ... ... ... ... ... бірі–адамның
дүниетанымы мен сенімі. Дүниетаным – адамның табиғат, қоғамдық өмір туралы
білімдерінің жүйесі. Адамдарымыздың ... ... және ... ... ...... дүниетаным.
Педагогика-психология ерте заманнан бері келе жатқан ғылым, мұның
даму тарихына екі ... мың ... ... «Педагогика-психология» термині
гректің екі сөзінен тұрады: «псюхе» - қазақ тілінде «жан», «логос» - ... «ой» ... ... ... ... Осы екі сөзді қоссақ: жан
туралы ғылым деген мағына ... ... ұғым ... көп ... ... орын алып ... ... ғылым деп түсінген.Педагогика-психология ерекшеліктерін танудың
қиындығы ... адам ... сиып ... ... тыс, ... ... Себебі, әрқандай нақты заттың өзі мен оның қабылдаған ... ... ... ... даусыз. Жан ерекше, тәннен бөлек ... ... ... ... терең ұялауы бұған мысал бола алады. Алғашқы
адамның өзі де адамдар мен ... ... ... түс ... ... Осыған орай адам ұстамға келетін ... және ... ... ... ... екі ... тұрады деген сенім
туындады; яғни адам өлмейінше, жан оның ... ... ... соң ... кетеді.Адам психика жөніндегі кейбір түсініктердің өз өмір ... ... ... ... мен ... ... түсінуге,
бірлікті тұрмыс құруға, іс-әрекет арқылы адамды тануға ... ... жай ... ... ... ... дейінгі білімдер ауқымын құрады. Осы біршама бірліктер әр
адамға ... ... жол ... өзге ... қылық-әрекетіне орай
қатынас жасауға көмегін тигізеді. Бірақ мұның бәрі ... ... ... ... біз ... ... ғана үйренбестен, көркем әдебиеттен, халық ауыз ... ... ... ... ... ... ... мен Педагогика-психология салаларының бастаулары нақ осы өмір
тәжірибесі мен атадан ... ... асыл ... мұрадан келіп
шығады.Материализмнің ең алғашқы түрі Грецияның сол кездегі отары Ионияда,
біздің заманымыздан бұрынғы VII ... ... VI ... ... ... ... көзқарас ұсақ өнерлі кәсіптің, сауданың, ғылымның, өсіп
дамуымен ... еді. ... ... табиғат жайлы мәселелермен
шұғылданып, ерекше зейін ... ... ... ... дамытты. Дүние неден және қайдан пайда болды деген ой грек
философиясының негізгі ... ... ... жан ... ... мейлінше жақтағандардың бірі Демокрит. ... ... ... мен бос кеңістіктер ғана бар. ... ... ... бөліктері. Олар мәңгілік өзгермейді, үнемі
қозғалыста болады, оларды бір-бірінен түрі, ... ... орны ... ажыратуға болады. Жан өте ұсақ, шар тәріздес атомдардан құралған.
Адамның түйсіктері айналадағы заттардың көшірмесі, бейнесі, ... ... ... ... ... бейнелері, олар заттардың әсер ету ... ... бұл ... де ... ... ұсақ ... Демокритке
қарама-қарсы көзқарасты ежелгі Грецияның белгілі объективтік ... ... Оның ... екі ... бар: бірі – ... заттар
дүниесі (бұл жалған дүние), екіншісі – идеялар дүниесі (ақиқат ... ... ... ... ... ... – идеялардың көлеңкесі.
Идея – мәңгі, зат - өтпелі, ол пайда ... ... ... ... ... жалқы, елестеулер арқылы пайда болады да, идеиялар жалпы ұғымдар
арқылы бейнеленеді. Идеияларды түйсік арқылы емес, ... ұғым ... ... ... тануға болады. Сол сияқты адамның күнделікті көріп жүрген
заттар да – ... яғни ... зат ... тек қана ... ... ... Платон «Федон», «Мемлекет» дейтін шығармаларында жан
деген не, оның ... ... адам ... ... оның жаны қайда кетеді
деген мәселелер жөнінде сан қилы сөз қозғайды. Оның айтуынша, жан ... ... ... онан соң ... ... өзінің жан туралы ілімін тәрбие және ... ... ... Ол ... үш ... ... ... Ақылды жан
2) Ерікті жан
3)Сезімдіжан
Ежелгі заманның данышпан ойшылы, ғұлама ... ... ... ... ... дамытып, оны бір жүйеге келтіруге көп еңбек сіңірген.
Аристотель Платонның ... ... ... идея ... ... ... оған қарсы пікілер айтты. Аритотельдің айтуынша,
идея өздігінен дербес өмір сүрмейді, заттармен бірге болып, ылғи да ... ... ... жанның үш түрін ... Оның бірі ... ... екіншісі – хайуанаттардың, үшіншісі – адамдардың
жаны.Ол ... ... ... яғни жан ... ... ... келді.Мәселен жоғарыда көрсетілген жанның
түрлеріне сәйкес тәрбиенің де ... ... ... айтты.Оның айтуынша,
дене тәрбиесі - өсімдік жанымен, адамгершілік тәрбиесі – жануарлар жанымен,
ақыл-ой ... ... ... болады екен.Жан жөніндегі танымдар
қандай құбылыс - өзгерістерге енгенімен өмірлік іс-әрекеттің қозғаушы күші
жан ... ... ... шүбә келтіре алмады. Тек XYIII ғасырда Педагогика-
психология білімінің дамуында Рене Декарт жаңа ... ... ... ... ішкі ... ғана ... тіпті дене әрекетінің де ... ... ... ... ... ... дәлелдеді. Бұл жантану ғылымының
кейінгі желісіне үлкен ықпал жасады. Декарт ғылымға екі түсінікті – ... ... ... ... [5] ... ол өз ... жан мен тәнді бір-
біріне қарсы қойды, өзара тәуелсіз екі болмыс материя және рух ... ... да ... ... бұл ... ... атауын алды.Дуалистік тағлиматты арқау етіп ХІХ ғасыр Педагогика-
психологиясында психофизиологиялық параллелизм атанған ... ... ... ... ... ... ... Педагогика-психология ғылымының мәні: психика және тән, бірақ
өзара ... ... ... осы ... ... ... жаңа ... қылаң бере бастады. Ойлау, сезу, қалау
қабілеттеріне сана атауы ... ... ... ... Осыдан
жан Педагогика-психологиясы орнына сана ... ... ... сана көп уақытқа дейін басқа табиғи ... ... ... құбылыс ретінде қаралды. Енді саналық өмір Алла жаратқан
ақыл көрінісі немесе ... ... ... ... бар субъективтік
сезім нәтижесі деп есептелді. Сана туралы түсінік кең етек ... ... ... ... сана ... атын ... ХІХ ғасырдың
екінші жартысында дербес ғылымға айналған Педагогика-психологияның дамуы ... ... ... белгілеп, әртүрлі зерттеу тәсілдерін қолдаған,
бір-бірін ауыстырып ... ... ... ... отырды. ХІХ ғасыр
аяғында барша теориялар, ХХ ғасырдағы ... ... ... ... ... ... зерттелді. Бұл теориялар
бойынша Педагогика-психологиялық зерттеулердің бәрі қоршаған орта мен адам
іс-әрекетіне байланыссыз жан ... мен ... ... ... мен ми ... ... бұл теорияларды дуализм бағытында шешімін
тапты.ХХ ғасырдың екінші он жылдығында Педагогика-психологияның және ... ... ... оның өкілдері Педагогика-психологияның жаңа пәнін
жариялады: ол психика да ... сана да ... ол ... бақыланатын,
негізінен адам қозғалысының жиынтығы - әрекет-қылық еді. Бұл бағыт
«бихевиоризм» ... ... пәні ... ... үшінші кезеңін қалады.Сонымен, Педагогика-психология өз ... ... жан ... ... ... жансыз ғылым, ақырында санасыз
ғылымға айналды. ... ... ... ... ... ... себебі біздің әрқандай әрекет-қылығымыздың астарында
өзіміздің ой, ... ... ... ... осы ой, сезім, ынта-
ықыласын ... ... тану ... даму ... ... басқа ғылымдарға
тәуелді байланысынан ғана емес.Көп ... олар ... ... ... ... ... Егер Педагогика-психология алғашқы
уақытта теориялық тарабы басымдау, дүниетанымдық пән болса, ол ... ... ... ... сақтай отырып, өндірісті, мемлекетті
басқарудағы, білім беру ... ... заң ... ... және т.б. ... практикалық іс-әрекеттің бір
саласына айналуда.Сондықтан, ... ... ... негізіне адамдардың әртүрлі еңбектік әрекеттері алынады. Осыған
орай ... ... ... ... ... ... адамның қоғамдық өнімге бағытталған әрекетінің психолгиялық
ерекшеліктерін, еңбекті ғылыми ұйымдастырудың психолгиялық ... ... ... ғылымының дербес салаларына айналған
білімдерге жіктелді.Педагогикалық Педагогика-психологияның қызметі адамды
оқыту мен ... ... ... ... ... оқу ... ... Педагогика-
психологиясы, сондай-ақ ... ... ... ... ... мен ... адам мінез-құлығының
Педагогика-психологиялық мәнін зерттейді. Ол психикалық құбылыстардың ... ... ... ... ... ... ... адамның психикалық жағдайына ықпалуын
белгілеуші фармакопсихолгия; науқасты ... ... ... ... ... фармакоПедагогика-психология;тарауларына
бөлінеді.
Заң Педагогика-психологиясы құқық жүйесін іске ... ... ... ... Онда бірнеше салаларға жіктеледі:
қылмыскер Педагогика-психологиясы, үкім шығарушы мен орындаушы психологисы.
Әскери ... ... ... ... ... қолбасшы мен оның билігіндегі сарбаз арасындағы қарым-қатынастың
психологиылық ... ... ... ... ... ... зерттейді.
Жас сатылар Педагогика-психологиясы жеке адамның әртүрлі психикалық
процестері мен психикалық қасиеттерінің онтогенезін зерттейді де, ... өз ... ... ... Педагогика-психологиясы, жас
өспірімдер Педагогика-психологиясы, ересек адамдар Педагогика-психологиясы
мен кәрілік Педагогика-психологиясы.Салыстырмалы ... ... ... формаларын зерттейді.Педагогика-
психология салаларын ... және бір жолы – ... мен жеке ... ... ... ... Бұл әдіске орай «Әлеуметтік Педагогика-
психология» атымен Педагогика-психологияның көптеген салалары бірігеді.
Әлеуметтік Педагогика-психология адамдардың әртұрлі ұйымдасқан ресми ... ... ... көрініс беретін психикалық болмысын
зерттеумен шұғылданады.[6] Жоғарыда ... ... ... қолдану аймағының кең екенін хабар береді. Мұнда орындалатын
міндеттердің де сипаты сан ... ... ... ... бастап, жалпы өріс алған күрделі психикалық құбылыстарды ... ... ... ... ... ... ... да адамдардың күнделікті тұрмысына орай да
зерттеп, олар бойынша қажетті шешімдерге қол ... ... ... болуы
орынды да, себебі аталған проблемалардың бәрі ... ... ... ... ең ... оның ... жан дүниесі қызықтыратыны
сөзсіз.Барша Педагогика-психология салаларының ішінде айрықша орынды жалпы
Педагогика-психология иеленетінін атап ... жөн. Бұл ... ... ... ... ... мен тарихын,
психикалық құбылыстар пайда болуының, дамуының және болмысының жалпыланған
заңдылықтарын ғылыми нақтылау. ... ... ... ... және ... де зерттейді. Жалпы Педагогика-психология
курсында ... ... ... ... мен ... ... таным беріліп, оның негізгі түсініктері ... ... бұл ... үш ... категориялар төңірегінде
оптастырылады: ... ... ... ... мен ... немесе жеке адамның дара ерекшеліктері.Адамның ішкі жан дүниесін
ажырата білудің, сан алуан ... ... ... ... ... ... ... алудың, кісінің өз басынан кешірген
күйініші мен сүйінішін басқаға не ... ... ... айтып беру оңай
нәрсе еместігі хақ. Бұл ... ... ... ... оның ... үшін аса қажет.Адам жайындағы сан алуан гуманитарлық ғылымдардың
ішінде Педагогика-психологияның жетекші орын алатындығы ... ... ... да, бұл ... ... ... өмірдің саласы жоқ деуге
болады. Адам бар жерде жан бар, ал ... ... ... аты ... ... ғылымы Педагогика-психология
– психика деректерін, заңдылықтарын және механизмдерін зерттейтін білімдер
саласы.
2.Педагогика-психологияның зерттелуі және ... ... ... Педагогика-психологияның зерттелуі және ғылыми еңбектердің бағыты.
Педагогика-психология адам жайлы ең негізгі ... ... ... ... адамға және оның іс-әрекетіне деген қызығушылықпен ... ... діни ... ... аңыздармен
байланысты болған. Ерте заманда пайда ... ... бойы ... ... ... ... ... насихатталып келген
түсініктер бойынша, адамда тәннен тәуелсіз «жан» болады, ... ... жан ... ... психикалық тіршілігінің иесі де, себепшісіде.
Жан туралы осындай ... ... ... ... ... табиғат
сырларын дұрыс түсіне алмауына байланысты болды.
Педагогика-психология Педагогика-психологияға қатысты және оның салаларына
қатысты теориялар негізін қарастырады. Бұл оның ... ... мен ... ... ... бұл ... ... методологиялық бөлімі. Педагогика-психология Педагогика-
психологияның бір бұтағы ретінде қарастырылады, ... ... ... ... бағаны болып табылады.
Психика ежелгі грек сөзі «жан» деген мағананы білдіреді. Тек қана жан ... ... ... ... ... білдіреді.
Психика – ішкі дүние процестерінің қалыптасуы (сырқы ... ... - ішкі ... ... және ... жандануы.
Психика - әрекетті ұйымдастыру, жүзеге асыру, басқару процесі.
Педагогика-психология мектептері шеңберінде Педагогика-психологияның
зерттеу пәні бір келкі емес. ...... пен ... жүйесі қасиеттерінің
байланысына алғаш рет көңіл аударғандардың бірі көрнекті орыс ... ... ... ... итке ... ... нәтижесінде күш,
қозғалушылық, теңдік сияқты ... ... ... ... ... ... ... өзгеруіне икемделуін қамтамасыз етеді. Дегенмен,
бұл қасиетерді құрмалай отырып, ... ... ... жүйесінің 24 типін
бөліп көрсетуге болады (соған қоса түр ...... ... ... ... төртеуі медицинада бұрыннан белгілі
темперамент түрлеріне сәкес қойылады (сангвиник, ... ... ... И. П. ... ... ... эксперименттердің
арқасында алынған заңдылықтар адам мінез – құлқына тура ... ... ... ... ... ... айырмашылықтар
ретінде Б. М. Павловтың ықпалынан біршама айрықшаланады. Олар ... ... ... әлі күнге дейін ... ... ... ... ... Қасиеттерді емес, түрлерді зерттеу ... Егер И. П. ... ... ... ... онда Б. М. Теплов бірінші
жеке қасиеттерді бөліп алу қажет, ал кейін ... ... ... ... болады деп тұжырымдайды.
2. Жеке жағдайлардың суреттелуін емес, сандық ... іске ... Бұл ... ... ... ... жаратылыстану
ғылымдарының нақты зерттеулеріне сүйенеді.
3. Жүйке жүйесі қасиеттерінің күнделікті көріністерді суреттеуін
емес, ал ... ... ... ... ... тек ... ... зерттеу қажет. Яғни ... ... ... ... ... ... сипаттамалардағы индивидуалды айырмашылықтарға
бағалау ықпалдарын қолдануға болмайды ... ... және ... ... олардың әр қайсысы қандайда бір іс - әрекетке пайдалы болуы
мүмкін).
Б. М. Теплов пен В. Д. ... қозу және ... ... ... төрт – төрттен қасиеттерді бөліп көрсетті, барлығы – сегіз.
1. Қозуға тең емес жүйке жүйесі болып ... күш ... ... ұзақ ... ... жиі қолданылатын қозу.
Бекітулермен бірге шартты рефлекстердің қысқа интервалдарының көптеген
қайталанулар арқылы – эксперименталды әдіспен ... ... ... Күшпен бөтен тітіркендіргіштерге, концентрация ерекшеліктеріне,
көру және естудің ... ... ... ... күші – бұл И. ... қабілетті – дифференцианалдылық құрау үшін қажетті жиі қайталанатын
тежелу ... ... ... қабілет деп көрсеткен.
Сонымен, күш жүйке жүйесінің ... мен ... ... Динамикалылық – шартты реакциялардың қалыптасу жылдамдығы.
3. Жүйке процестерінің ...... ... ... қозудың күйзеліспен, ... ... ... Бұл қасиет оқытудың негізі болып табылады.
4. Лабильділік – жүйке процестерінің тоқтатылуымен ... ... ... ... бұл қасиеттердің валенттілігін бөліп көрсетуге
кеңейтілген мидің белсендіру қасиеттерін білдіру мүмкін ... ... ... ... ... ... ... жүйесінің қасиеті
табылады. Э. Э. Г. ... ... ... ... ... сәйкес
келетін төрт интегративті қасиеттер: кеңістік – ... ... ... ... ... ... жетістік жылдамдығы мен
белсенділік жетістіктерінің минималды ... ... ... ... ... ... ... бөліктерінде индивидуалды
айырмашылықтарды түсіндіре алады, - ... ... ... ... ... және де ... процестердің жылдамдығы
бұл сипаттамалармен байланысты. [7]
Жүйке жүйесінің динамикалылығы мен күшін зерттей ... В. ... ... ... жүйесінің қасиеттері мен Педагогика-психологиялық
көріністерінің анық байланысатынын белгілеген, - мысалы жүйке жүйесі әлсіз
адамдар монотонды жұмыстарымен жеңіл ... ал ... ...... мен динамикалылығы жоғары адамдар өздерін жақсы көрсетеді.
Жүйке жүйесінің жалпы қасиеті адам мінез – құлқының тұрақты негізін
құрайды, ... ... ... ... ... ... ... жасалған зерттеулер Э. Г. Г. – нің ішкі құрсақтық ұқсастығы аса
жоғары, оған қоса бұл ... мен егде егіз ... да ... екенін
көрсетті. Сонымен қатар онтогенездегі орталық жүйке жүйесінің қасиеті
(динамикалылық пен күштің) табиғи ... ... ... ... Орталық жүйке жүйесінің тұрақтылығы жайлы қорытынды шығаруға
болады, бірақ олардың шығу тегін түсіндіруге болмайды. ... адам ... ... мен оның ... ... ... тұрғыда анықтай
отырып, олар әрқашан тұқым қуаламайтынын көреміз. ... ... ... ... ... ... байланыстар
тізбегі –инстинкт әректі ырықсыз орындалады. Педагогика-психологияның
табиғи – ғылыми ... ... ... пен ... ... әрекеттердің негізі мұндағы материалдық процестер, сыртқы әсер мен
мидың уақытша байланыстары шартты рефлекстер деп ... ... ... ... ... ... ... адамның
ассоциациялық рефлекстердің жиі қайталану жолымен өзінің қимылдарын жіктеп
ажыратуға бейімделетіндігін және сол ... ... ... ... ... ... Ал И.П.Павлов ерікті ... ... ... ... ... заңдарына бағынатын, шартты
ассоциациялық процесс деп анықтайды. 
И.М.Сеченов пен И.П.Павлов ерік қимылдарының белгілі бір ... ... ... эксперименттік зерттеулермен дәлелдеді. 
И.М.Сеченов: «Кәдімгі ырықты деп аталатын ... ... ... ... ... ... «Адамның кез келген қимылдарының алғашқы
себебі одан тыс болады» деп еріктің сыртқы ортадан тәуелділігін және ол ... ... ... ... ... ... еттер бағынады, ал тегіс ... ... ... ... ... жолақты талшықтардан құралған және ерікке
бағынбайды, және несеп қуықшасынан зәр ... ... ет ... ... содай-ақ оған бағынады. Мүмкін болатын ... ... ... ... ... тоқтап, былай тұжырымдайды: «Ерікке тек санаға
қандай да бір анық белгілер мен жіберілетін әрекет бағынуы мүмкін». ... ... және ... ... «Бұл ... бойынша аяқ, қол,
дене, бас, ауыз, көз және сол сияқтылар санаға анық түйсінулермен көрінетін
түрлі жағдайлар ... ... әрі ... ... дауыс ырғағының
бағыныштылығы, сол сияқты олардың ... мен ... ... ... сәйкес келуі, бір сөзбен айтқанда, сезім мүшесі арқылы ... ... ... ... ... ... ере жүретін барлық
әректтер» деп жазды. И.М.Сеченов ерікті әрекет қалай қалыптасады ... ... Ол оған ... ... ... ... назар аударады,
яғни адамның қолымен, аяғымен, басымен, денесімен жасалатын ерікті қозғалыс
реті қаңқамен де оның ... ... ... ... ... ... қозғалыс ретімен салыстырмалы түрде қарастырады.
Бұл фактіге жауап беру үшін И.М.Сеченов, ерікті қимыл-қозғалыс ретінде өмір
шарттарының күші болып ... ... ... дегенге саяды.
Баладағы ерікті қимылдың бүкіл жасалу жолы осыны дәлелдейді. Ерікті ... ... ... ... И.М.Сеченов былай көрсетеді:
«Қол, аяқ, бас және дененің барлық ... ... ... ... ... барлық үйлескен қозғалыс сияқты , жүру, жүгіру, сөз,
қарағандағы көздің қимылы ерікке жатыққан соң ... ... ... сайын, олар ерікке оңай бағынады.
Еріктің физиологиялық механизімін де ми қабығының  рефлекістік табиғатына
жатады. Ерікті қозғалыс ... ... ... ... яғни
күрделі шартты рефлекстер. Еріксіз қозғалыстарда тумалық қасиет ... ... ... жүре бара қалыптасады. Ерікті қозғалыстардың
рефлекстік ... ... ... ... ... болды. Ми
қыртысының қозғалыс учаскесінің мидың басқа учаскілерімен байланысы адамның
саналы қимылдары мен әрекеттерінің алғы шарты болады. Бірақ мұндай ... ... ... ... толық қамти алмайды. Бұл жерде
информацияның талдағыштан ми қыртысының қозғалыс ... ... ... ... ... ... ... жолы ғана
көрсетіліп отыр. Ал ... ... ... және ... ... жасау тән. Оның үстіне ол сырттан алынған ... ... ... ... Ал мұның екінші сигналдық ... ... ... ... сигналдық байланыстар ми қыртысының жалпы
байланыстар жүйесіне қосылады да, оның ... ... ... ... ... өрнегі тәріздес тұрақты және уақытша байланыстырады
оңайлата қарастыратын болсақ, екінші сигналдық байланыстарды талдағыштардың
ұштары менмидың қозғалыс учаскесі арасындағы ... буын дер ... ... ... ... адам ... барлық саналы және
мақсатты реттелуі жүзеге асады, алынған информацияның ... ... ... ... т.б. ... ... Екінші сигнал жүйесінің
тітіркендіргіштері адам мінез-құлқының қимыл-қозғалыстық ... ... ... ... ой, ... ес тәрізді көптеген психикалық
процестердің басталуының сигналы ... ... ... ... ... ... (сөздер) көмегімен адамның бүкіл саналы әрекеті
жүзеге асып реттелінеді. Екінші ... ... ... әрекеттерді
бөгеу, ерікті тежеу қызметінде шешуші роль ... ... ... ... талдағыштан қозғалыс ... ... ... Бұл ... өте күрделі жолдан өтеді. Қимыл-
қозғалыстың ырықты болуы бүкіл ми қыртысының жалпы жұмысының нәтижесі деп
И.П.Павлов ... ... ... және оның ... ... тәрізді қозғалыс анализаторлары да, яғни ерікті қозғалыстар да
түрлі тітіркендіргіштерімен уақытша нерв ... ... ... ... ... ерікті қозғалыстары ми қабығында бұрын пайда
болған уақытша ... ... ... ... ... ... ... тітіркендіргіш болып табылады, түрлі қозғалыстарды реттеп,
басқарып, тежеп отыратын да осы ... ... ... ... ... ... арқылы да пайда болып отырады, мұндай ... ... ... ... Адам сөз ... ... алады
немесе бір тоқтамға келеді, алдына ... ... ... ... ... ... ... нерв клеткалары мидың
орталық сайының алдыңғы жағына ... осы ... ... ... нерв ... бар. Бұл нерв ... арқылы қаңқаның бұлшық
еттерімен байланысып ... ... ... ... жол деп атайды.И.П.Павлов: «Еріктік қозғалыстың механизмі
жоғары нерв қызметінің барлық заңына ... ... ... деп ерікті мидың уақытша байланыстар принціпінің заңына орайлас
түсіндіреді.И.П.Павлов ерікті -  адам ... ... ... жеңуде көрінетін әрекетшендік – «еркіндік инстинкті» деп ... ... ... ретінде ерік аштық қауіп-қатерден де
мәнділеу. Егер осы қасиеті болмаса,- деп ... ... - ... ... ... ... өте алмай, өлімге душар болар еді». ... үшін ... ... ... матау болатын сыртқы әсерлер ғана
емес, өз қызығулары мен ... ... ... ... ... да ... ... ғасырдың екінші жартысында Педагогика-
психология ғылымының кең ... ... ... Педагогика-психологияның
негізін салушылардың бірі, неміс психологы Вильгельм Вунд ұсынды. [8]
Оның жоспары зерттеудің екі бағытын қамтыды:
1. Индивидуалды сана талдауы ... ... ... бақылауы;
2. Мәдениет, миф, әр халықтың адамгершілігінің Педагогика-психологиялық
аспектілерін зерттеу[4;86].
Зерттеудің бірінші ... ... ... ... ... ... ... атауларына
ие болды.
В.Вундттың еңбектерінің қатарына 1879 жылы ... ... ... ... ... ашуы ... Ол соңынан
ғылыми зерттеу институтына айналды. Онда көптеген ... ... ... ... ... ... және психиатры Владимир Михайлович Бехтерев
білім алды. ХІХ ... ... ... ... ... ... ... бола бастады.
Ең алғаш Педагогика-психологияның пәні мен міндеттерін ... ... ... ... ... ... ... ретінде адам психикасының санасыздық механизмдерін зерттеді. Фрейдтің
ойынша,адамдар иррационалды және ... ... ... ... ішкі ... : ... ... басқарылады. Бұл түрткілер санасыз. Бұлардың арасында
үнемі өздігінен шеше алмайтын қақтығыстар ... ... ... ... ... психотерапия. Психоанализ тұжырымдамасы бойынша
адам кемелденбеген, азап шегуші. ... ... ... ... ... ерен ... ... А.Н.Леонтьев,
С.Л.Рубинштейн, П.Я.Гальпериндермен қатар есімдерін ... ... ... ... ... ... В.П.
Сохина сияқты орны Ресей елінде өзіндік маңыз ... ... ... ... ... ... Педагогика-психологияның үшінші мектебі когнитивті
Педагогика-психология қалыптасты. Когнитивті Педагогика-психология
психиканы танымдық ... ... ... ал ... өңдеуші
субъект ретінде қарастырды.
2.2 Психологтардың еңбектерінің маңызы
Психологтарының еңбектерінің ... ... ... ... ... да сан ... Ол пікірлер адам дүниесі зерттеу мен қоғамдағы
қиыншылықтарының түпкі түйінің шешудегі ... ... ... ...... ... өскен сайын, қоғам дамуының барлық
аласындағы болып жатқан өзгерістерге сай білім беру ... да ... ... ... кенестік дәуірде туып – өскен адамдардың түсіне
кірмеген ақылы оқу жүйесі пайда болып, мемлекеттік және ... ... ... ... дамып, өсіп өркендеу үстінде. Олардың ... ... ... сай ақыл-ойы кемелденген іскер де білімді шәкірттер
даярлап шығаруға ат салысады. Осы орайда білім ордасаның ... ... ... жас ... ... ... қалыптастыру, жеке тұлға
ретінде қасиеттерін шыңдап тәрбиелеу барысында бастауыш білім ... ... ... айтпасақ та белгілі. Дегенмен, бүгінгі дәстүрлі білім
жүйесі өзінің айтарлықтай нәтижелілігіне ... ... өте ... ... өзгеріп жатқан үрдістерінің аясында ... ... да рас. ... ... ... оқу ... мен оқулықтар
оқытудың негізгі мәні адам тәрбиесі, жеке ... ... ... ... ... де енді аңғарып отырмыз. Себебі дәл қазіргі уақыт, ең
алдымен адамның ақыл-ойы мен ... ... ... өте күшейтіп
жіберді. Білім таяз адамдар бұдан былай өмір ағымына ілесе ... ... ... ... ... ... ... қорытынды: мектепте оқушының
жеке тұлға ретінде дамуы мен тәрбиеленуіне тікелей ықпалы тиетін ... ... ... ... ... ... мемлекеттік білім стандарттарын енгізумен қатар жаңа
пәндердің көптеп қосылғандығы, авторлық білім беретн және ... жиі ... ... ... ... игеріліп өз нәтижесін беріп жатқандығы кеңінен мәлім.
Мұның ... ... ... ... әр ... ... білім беру
мекемелеріндегі балалармен жүргізілетін оқу-тәрбие саласын жетілдіруге
бағытталған.
Қазіргі ... ... ... ... ... және ... ... ғылымдарының жетістіктерін, әсіресе,
дамыта оқыту, оқушылардың даму ерекшеліктері ... ... ... бойы екшелеп жинақталған мектептің озық тәжірибесі негізгі мектептің
бастауыш сатысында білім беру мақсатының приоритеттерін түбегейлі өзгерту
қажеттігін ... ... ... ... ... ... білім, білік,
дағдыларының белгілі бір жиынтығымен қаруландыру емес, оқу әрекетін
қалыптастыру ... ... жеке бас ... тәрбиелеу мақсаты
қойылды. Білім беруде оқушының тәрбиесі мен ... ... ... ... ... Білім Заңы мен Қазақстан
Республикасындағы Жалпы білім ... ... ... ... ... мен оның ... ... оқушыларға сапалы білім
беруді талап ... ... ХХ ... ... балалар дамуы
туралы ғылым  - педалогияның пайда болуы мен ... ... даму ... ... Ресейдегі бұл қозғалыстың негізін салушылардың бірі
болды. КСРО-дағы педалогияның даму ... ... даму ... педолог жұмысы қосалқы мектептерге  ... ... және ... ... ... ... әдіс – ... арналған тестер жиынтығы 1926 жылы жарияланды. 1928 ... ... ... ... Екінші кезең – 1928 жылы Бірінші педалогиялық съезд шешімімен 
тестерді қолдану  ... ... ... ... ... ... ... болды. 20-
шы жылдардың аяғында  ... ... ... даярлау туралы сұрақ қойылып мектеп дәрігері және мектеп
педологінің функцияларын нақты  белгілеу сұрақтары қойылды.
3.  Үшінші кезең - ... ... оқу мен ... ... ... ... жоспарының  алдыға қойылуы, тестке қатынастың
өзгеруі және олардың педагогикалық практикада кеңеюі оқу – ... ... ... ету ... молайтты.
4. Төртінші кезең – 1928 жылы педагогикалық қызметтің алдына жаңа
міндеттер ... оқу және ... ... ... жоғырылату мақсатында
мектептегі оқушыларды жан-жақты зерттеу;
- «қиың» балалармен жұмыс. Педологтар мен ... ... ... ... ... ... БКП ОК (ЦК ВКП) ... жылғы қаулысы бойынша педалогия ғылымы 
КСРО-дағы  әлеуметтік ... ... ... ... өз жұмысын
тоқтатты. Орнаған әлеуметтік  жағдайларға байланысты педалогия ғылымы
алдына қойған ... ... ... ... ... ... өз өзектілігін
жойды.
20-30-шы жылдары КСРО-да, батыстағы сияқты  психотехника ... ... Оның ... Педагогика-психологиялық құралдар арқылы
практикалық мақсаттарды жүзеге асыру және  өндірісте адам ... ... ... ... үшін ... ... әсер ... психотехника принцпитерін ұсынған  Керженцев, Каплун,
Шпильрейн, Стопани және т.б. ... Бұл ... ... негізгі келесі
принциптер төмендегідей:
1.                 Ресейдегі әлеуметтік саяси ... ... ... ... ... ... сұрақ жұмысшылар қозғалысын
зерттеу емес, техника және өндірісті рационализациялау;
2.                 Психотехниканың келесі міндеттері ұсынылды:
-         кәсіби іріктеу және кәсіби кеңес негіздерін ... ... ... ... мен ... зерттеу;
-         жұмысшылар күшін даярлауда  психикалық функцияларды  жаттығулар
арқылы  ... ... ... ... 30-шы ... ... ... кәсіби сұрыптаудан зерттеу
мәселесінің  кәсіби оқыту және ... ... ... ... ... және т.б. ... ... көшіру болды.
        20-30-шы жылдары  психотехника  қарқынды дамуда болды.  200-ге
жуық  психотехникалық ... ... 1923 ... ... ... ... ... психотехникалық қоғам
жұмыс істеді. Сталинизм кезеңінде психотехника  сұранысқа ие болмай 1936 –
шы жылы  барлық психотехникалық лабораториялар жабылды.  
 
    2.    Л.С. ... ... ... ... Выготский
(1896-1934) ХХ – шы ғасырдағы Кеңес Педагогика-психологиясындағы ең маңызды
тұлғалардың  бірі болды. Оның барлық ғылыми ... екі ... - ... және ... ... ... 1917 жылдан басталып
зерттеушілік жұмыс және ... ... ... Негізгі идеялары:
1. Өзіндік бақылауды рефлоексологияның әдісі ретінде терістеу;
2. Рефлексология және Педагогика-психологияның  ... ... ... бірігуі, өйткені ол  дене актісі, яғни адамның  ... ... және ... ... ... ... ... табылады.
3. Мінез-құлықты түсіндірудің шартты рефлекторлы принципіне сүйену.
Мәскеулік ... өзі үшке ... ... ...... жылдары. Бұл кезеңнің ... ... ... ... ... идеясы, эстетикалық
ерекше формадағы реакция концепциясы болды;
- психикалық құбылыстардың детерминациясының  екі факторы - әлеуметтік
және мәдени ұсынылуы.
2. Екінші ...... ... Аспапты Педагогика-психология деп
аталып келесі ерекшеліктерді қамтиды:
- «стимул-стимул-реакция»  кестесінің  ... ...... ... ... және ... ... арасында ерекше стимул  белгі
орын алды;
- белгі бұл ... адам ... ... ... процестерін 
табиғи биологиялықтан тарихи  өзгеріске әкеледі. Бұл сананың даму процесі 
ақпараттардың  интериоризация, ал алғашқы ... ...... ... деп ... ... кезең – 1931-1934 жылдары.  «Ойлау және ... ... ... ... ... ... мәнділік көзқарасынан
қарастырылады және келесі мәселелерді қамтиды:
- мотивация және танымдық процестерің өзара байланысы;
- оқу мен ... ... бұл ... ... жақын аймағы»
түсінігін енгізу: дамудан алдыда жүретін оқу ... ... ... С.Л. Рубинштейннің еңбектері.  Кеңестік кезеңде  Педагогика-
психологияда іс-әрекет ... ... ... ... Бұл ... тұлға теориялары  ұсынылды. Педагогика-психологияның ғылым
ретінде пәні мен міндеті айқындалды. 
Педагогиткалық концепциялар құрылды.  Негізгі идея сана және ... ... ... ... ... кеңес ғалымдары С.Л.
Рубинштейн және А.Н. Леонтьев еңбектерінде қарқынды дамыды.
Сергей Леонидович Рубинштейн (1889-1960) іс-әрекет ... ... ... ... кез-келген әрекеті  мотивтерден туындайды және  мақсатқа
бағытталады;
2. ... және сана ... ... ... ... өзі  оның ... асуын өзгертеді, сондықтан  сыртқы
тітіркендіргішке жауап реакцияларының қарапайым жиынтығы болмайды;
3. Әрекеттің ... ... ... ... қатынасқа
тәуелді.
4. Адам мінез-құлқы қарапайым реакциялардың жиынтығы ... ... ... ... ... ... саналы әрекеттер
жүйесінен тұрады;
5. Әрекет бұл іс-әрекеттің саналы актісі;
6. Іс-әрекет субъектінің қоршаған дүниемен өзара әрекеттестігі ретінде
түсіндіріледі. Бұл ... ... ... қатынасы жүзеге асатын және 
адам психикасы басқалары үшін  ... ... ... ... болып
табылады.
С.Л. Рубинштейннің  жалпы Педагогика-психология ... ... ... 30-шы ... теориялық және
эмпирикалық жетістіктерді ... ... ... ... ... ... және тұлға даму контексінде қарастырылады.
 
4. А.Н. ... ... ... ... ... ... өз еңбектерінде  іс-әрекеттің жалпы
түсінігін ...  Ол ... ... ... ... ... ... теориясында келесі ... ... адам ... ... асыратын процесс және оның мақсаты
субъектінің  ... ... ... ... ... заттық қажеттіліктер ағзаның ішкі жағдайы ретінде анықталады;
3. іс-әрекеттің дамуы эволюция ... ... ... ... ... ... яғни іс-әрекет психикалық ... ... ... ... бейнелеумен қатар заттық және мұратты
болатын бейнені объективті заттық ... ... Тіл ... ... ... ... болып табылады.
5. Психиканың онтогенезде дамуының  бірнеше кезеңдері бар:
- элементарлы-сенсорлы психика;
- перцептивті психика (яғни ... ... ... ... (яғни ағзаның қоршаған ортаға бағдарлануын қамтамыз
ету және бейімдеу);
6. Адамның әрбір жас кезеңінде іс-әрекеттің ... түрі ... ... ... ... ... даму ... еңбегінің негізі
болды.
7. Адам тәжірибесінің жиынтығын үш түрге бөлуге болады:
- индивидуалды;
- түрлі;
- әлеуметтік.
А.Н: Леонтьев идеялары Кеңестік ... ... ... ... ... ... патоПедагогика-
психологиялық, зооПедагогика-психологиялық, эргономиканың  дамуына  күшті
әсер етті.
Сонымен қатар бұл салалардың Кеңестік Педагогика-психологияда дамуына
ықпал етті. С.Л. ... ... А.Н. ... кеңестік Педагогика-
психологияның негізін салушылардың бірі болып табылады.
  Ресейдегі ең ... ... ... ... ... ұлттық және ұлтаралық аспектісі болды.
Ресейде этноПедагогика-психология ғылым ретінде шетелдегі М. Лацарус, Х.
Штейнталь және В.Вундтың ... ... ... ... ... ... ... ХІХ аяғы мен ХХ ғасырдың басында этноПедагогика-
психологиялық ... кең ... ... ... бұл ... ХХ ғасырдың 30-
40 жылдарына жатқызылады. Ресейде этноПедагогика-психология ... ... ... болып саналады. Көп халықты мемлекеттің дәстүрлі, Педагогика-
психологиялық ерекшеліктерін зерттеуге себеп ... ... ... практикалық мәнділігіне мемлекеттік ағартушылар
Иван ІY, Петр І, ... ІІ, П.А. ... орыс ... ... М.В. ... В.Н. ... Н.Я. Данилевский, В.Г Белинский,
А.И. Герцен, Н.Г. Чернышевский, жазушылар А.С. Пушкин, М.Ю. Лермонтов, Н.А.
Некрасов, Л.Н. Толстой және ... аса ... ... Олар ... ... ... әр ұлт ... Педагогика-психологиялық
ерекшеліктеріне көңіл бөліп, өз ойларын ұлт-аралық қатынастарды сипаттауға
қолданды.
Филосов және публицист Н.Г. Чернышевский ( ... ... ... өз патриотизм Педагогика-психологиясы бар. Олар ұлт өкілдерінің
нақты бір іс-әрекетінде көрінеді. ... ... ... ... және ... қатынастардың терең талдамын берген.
Сондай-ақ, Чернышевский этноПедагогика-психология теориясын ... ... ... Оның ... ... халық ақыл-ой, адамгершілік даму
деңгейлері бойынша ұқсас адамдар бірлестігін құрайды. Ұлттық ... ... бір ұлт ... көрінетін әртүрлі қасиеттердің қорытынды бағасы, ал
оның нәтижесі күнделікті болмыстағы тарихи ... мен ... ... ... ... ... әртүрлілігімен байланысты адамдардың ақыл-ой
және адамгершілік ерекшеліктерін қосу керек дейді.
ХІХ ғасырдың 60 жылдарында публицист және ... Н.Я. ... ... ... ... ... ... мен жіктеуге арналған
тұрғының өзіндік концепциясын ... ... ... ... ... Европа» деп аталады. Оның ойынша, тарихи даму ... ... ... ... он ... ... типі бар. Олар ... үш негізгі сипатпен ерекшеленеді:
1) этноПедагогика-психологиялық (Данилевский тілінде халықтардың психикалық
құрылымында көрінеді);
2) адамдарды нақты бір этникалық ... ... ... ... ... мен ... ... Рухани бастаудағы айырмашылықтар ( психиканың діни ерекшеліктері).
Данилевский мәдени-тарихи типтердің бірі славяндар деп ... ... ... Ол ... европалық типтермен салыстырады.
Ресейдегі этноПедагогика-психологияның дамуына ерекше үлес қосқандардың
қатарына Н.И. ... К.Д. ... және К.М. ... ... болады.
Этнограф, тарихшы және әдебиетші Н.И. Надеждин (1804-1856) көптеген славян
халықтарының этникалық сипаттарын берген еңбектерін ( ... ... ... ... ... Ол ... арасындағы айырмашылық
табиғи жағдайлардың бірдей ... ... ... ... күн,
арабтың терісін күйдіре отырып, оның ... ... ... ... ... ... Ал, атлантида суығы, лапландықтың шашын
ағарғанша қатырып, қанын ... ... ... мен ... де ... ... тау адамдары қарапайым дала адамдарына қарағанда намысты
болып келеді. Мұхит тұрғындары жер тұрғындарына ... ... және ... Табиғат әдемі және бай болған сайын, тайпа тұрғындары
еріншек, құлшыныстары төмен, сезімдері жоғары ... ... ... ... жерде ... ... ... ... бұл позициясы Ресейдің басқа ... ... да ... ... табиғи климат факторлары
адамдардың ұлттық ... ... әсер ... ... ... болмайды. Өйткені, ол жалғыз ... ... ... және ... ... мәдени жағдайлары әсер етеді.
Құқықтанушы және публицист К.Д. Кавелин (1818-1885) ұлттық Педагогика-
психологияны ... жеке ... ... олардың өзара
байланысында тану керек ... ... - деді ол, жеке адам ... ... жан. Егер оның жеке ... ... зерттей бастасаңыз, бір орында қалуыңыз мүмкін. Оларды өзара
байланыстырып қарау ... ... ... ... болу ... ... ... халықты екіншіден айрықшалайтын айырмашылықты байқауға болады.
Кавелин әртүрлі ... ... ... ... ... ... дәстүрлер арқылы зерттеу қажет дейді. Бірақ, ол
кісі салыстырмалы ... ... жоқ. ... орыс ... ... еврейлерге, гректерге, индустарға ұқсастықтарын салыстырып, ұғым
беруге қарсы болды.
Петербург Ғылым академиясының ... ... К.М. Бэр ... 1846 ... айында орыс географиялық қоғамында ... және ... ... ... ... ... ... Бұл баяндама
көптеген халық өкілдерінің этноПедагогика-психологиялық және этнографиялық
сипаттамаларын зерттеу үшін бағдарлама ... Оның ... ... ... әртүрлі өмір сүру тәсілдерін, ақыл-ой ... тану ... ... ... ... ... ... жақтаушысы
болды. Жеке халықтардың этникалық ерекшеліктерін зерттеуде Бэр негізгі
зейінді ... ... топ ... ... саяси мекемелерінің арасындағы тәуелділікке аудару керек деді.
ХІХ ... 40 ... ... орыс ... қоғамында К.М. Бэр,
К.Д. Кавелин, Н.И. Надеждин этнографиялық бөлім құрып, этнографиялық ғылым
мен Педагогика-психологиялық ... ... ... ... ғылыми қоғамдарында талқылады. Осы ғалымдардың
басшылығымен Ресей тұрғындарының этнографиялық ... ... ... 1850 жылы нақты түрде іске аса ... ... ... инструкцияда төмендегілерді жазу ұсынылады:
1) Материалдық тұрмыс;
2) Өмір сүру ... ... ... ... ... ... Педагогика-психологиялық жинағын білдіреді. Сонымен
қатар, ақыл-ой және ... ... ... қатынастары мен
балаларды тәрбиелеу ерекшеліктері де кірді. Осы зерттеу барысында ... ... ... туралы мәліметтер
жинала бастады. Нәтижесінде ХІХ ғасыр аяғында Ресей ... және ... ... ... ... ... нәтижелері 1878-1822, 1909, 1911, 1915 жылдары Санкт-
Петербургтегі «Досуг и дело», ... и ... ... ... ... және Педагогика-психологиялық басылымдарда,
альбомдарда жарияланды.
ХХ ғасырда психолог Г.И. Челпанов ... ... ... үшін ... ... отырып былай деді:« Ресейде өте
бай этнографиялық материал жиналды, бірақ ... ... орыс ... себебінен топ, ұжым Педагогика-психологиясы мақсаттарында қолданыла
алған жоқ. Герберт, ... орыс ... ... оған ... ... мақсатында орыс этнографиялық материалдарын меңгеру кедергі
келтіргеніне өкініш білдіреді. 1911 жылы Вундт ... ... ... ... білдірді» -дейді.
ХХ ғасырдың ортасынан бастап, Ресей қоғамының алдында өздерінің ұлттық-
Педагогика-психологиялық ... ... ... ... ... «Орыс жаны мен орыс мінезі» зерттеулері пайда бола бастады. Ең
алғашқы ... орыс ... ... кері ... ... ... мыналарды атауға болады.Логикасыздық, жүйесіздік, ойлаудың
төменділігі, еркін және ... ... ... ... ... ... орыс ... мінезінің әлсіз жақтарымен
қатар, жағымды жақтарын да көрсетті. Олар сезім, ... ... ... ... аса ... ... ... осы феномендер, олардың
дүниетанымының негізін қалады. Жағымды ... ... ... ... ... ... т.с.с.
Орыс адамының Педагогика-психологиясын зерттеуге В.С. Соловьев, Н.А.
Бердяев, В.О, Ключевский өз ... ... ... ... орыс ... ұлттық мінезін
түсіну үшін, басқа этникалық ... ... ... айрықшалайтын идеалдары мен құнды бағдарларын зерттеу керек. Оның
ойынша, орыс халқының идеалы- басқа ұлттар үшін батырлықтың, күштің белгісі
билік емес; ... ... ... ... ... пен ... емес ... тән). Орыстар үшін ескі қала ... ... ... ... ... өзі маңызды емес. Бұл мінез ағылшындарға
тән, ал ... ... ... ғана ... ... – діни ... тән, оның ойынша, мұндай идеал тек Ресейге ғана
емес, өйткені бұл дүниетаным ... ... ... ... де тән екен. Ұлттық идеал мен мінез ерекшеліктерін ... ... ... өте ... Оның ... мынада егер қандай да
бір халық өз ұлтын ... ... ... ... болғаннан кейін, өзіне
маңызды және ... ... соң ... ... ... ең ... ... мен құндылықтарын көрсетеді.
Философ және тарихшы Н.Б. Бердяев (1874-1948) орыс ұлты Педагогика-
психологиясын ... өте көп ... ... ... ( ... терминологиясы) ерекшелігі әртүрлі көрінеді.
Біріншіден, орыс халқы әлемдегі ең ... ... ... ... сол ... 1917 ... дейін Ресейде халыққа рухани ерік беретін ең
мықты мемлекеттік бюрократиялық машиналар пайда бола бастады. Бердяев, ... ... ... қатынасын ерекше көрсетті орыс жаны іштей көп
ұлтты, тіпті, күшті, жоғары ұлтты, («Россия самая ... ... ... ... которой освобождать других».)[7;126]
Орыс жанының тағы бір ерекше жағы Бердяев «тұрмыстық еркіндіктерді» атады ... ... ... жеу, жерлерді бөлу, купецтер, чиновниктер туралы).
Тарихшы В.О. Ключевский ( 1841-1911) орыс ... ... ... әлеуметтік, экономикалық жағдайларды ескермей,
зерттеп, ... ... ... Даму ... бұл ... орыс ұлттық мінездеріне қарама-қайшы, сондай-ақ бірін-бірі
толтыратын, жалғастыратын қасиеттер тудырды деді ... ... ... ... ... ... ... есептескіштік, өз
күшіне сенуге іскерлік, мінез-құлықтың тұрақсыздығы.
Ресейдегі этноПедагогика-психологияның дамуына тіл білімі мен ... ... ... ... А.А. Потебня ( 1835-1891) өз
үлесін қосты. Басқа ... ... ... ол ... ... ... механизмдерін
түсіндіруге және ашуға талпынды. Оның негізгі ... «Ой және ... ... ... «Халықтар тілі» және «Национализм туралы»
интелектуалды танымдық, ... ... ... және ... ... ... ... өте терең идеялар мен
бақылаулардан ... ... ... ... ... да ... ... талданған,құнды шығармалар.Оларды белгілі бір саланы
зерттеудегі ерекше назар аудартатын белгілі орны болды.
Қорытынды
Ресей психологтарының ... ... ... ... ... де ерекше маңызға ие. Адам өзнің биологиялық ... ... ... ... де ... ... белгілі: соғыстағы ерлік,
қауіп-қатерде батылдық т.б. ... ... бұл ... ... ... ... болып табылатын
шартсыз байланыстар тізбегі –инстинкт әректі ырықсыз орындалады. Педагогика-
психологияның табиғи – ғылыми ... ... ... пен
И.П.Павловтың ілімі ерікті әрекеттердің негізі мұндағы материалдық
процестер, сыртқы әсер мен ... ... ... ... ... ... ойынша, әрбір этносқа тән белгілі тіл. Әлемдегі барлық ... ... ... бөлінулері мен ойды көрсетуге қызмет жасайтын
символдардың ... ... Ал, ... ... этностардың өзіндік бейнесі
болып саналады, араларындағы ең бастысы – тілге айналған ойлау ... тіл ... ойды ... құралы емес деді. Егер тіл болса, онда
қандай тілді қолдану маңызды болмас еді, ... ... ... жеңіл
болар еді. Бірақ, олай емес, өйткені тіл функциясы дайын ойды ... оны ... ... ... келе ... ... Педагогика-психологиясын
таныстыру,бұл еліміздегі Педагогика-психология ғылымының дамуына түрткі
болатын жағын,бізде өріс алған тиісті кешен,іргелі ... ... ... ... ... ... ... төл тілімізде психолоогиялық ... ... ... де ... болатыны сөзсіз. Еңбектерді оқып,
саралау өз еліміздегі Педагогика-психологиялық жағдай жақтарын ары қарай
дамыта, саланың ... ... ... ... жол ... Жеке тұлғаның қазіргі
теориялары дамыған заманда адамның өзіндік жанына батар қилы жағдайларда өз
білім мен осы Педагогика-психология ғылымына арналған еңбектерді ... оқып ... сол ... шығуға жол ашады.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Беркімбаева Ш.К., Құсайынова А.Қ. Педагогика. Алматы, 2007ж.
2. Әлімбаев ... Қ. ... 1992 ... ... Т.Б. Жас ... ... ... 2006ж.
4. Әбенбаев С.Ш., Құдиярова А.Н. Педагогика. Астана, 2003ж.
5. Әбиев Ж.Ә.,Бабаев С.Б. Педагогика. Алматы, 2004ж.
6.Бабаев С.Б., ... ... ... ... ... ... З. Жалпы педагогика. Алматы, 2008ж.
8. Жарықбаев Қ. Қазақ ... ... ... ... ... Қ. Әдеп және жантану. Алматы, 1996 ж.
11.Жүкеш Қ. Ұлттық ... ... ... ... /Жүкеш
Қ.. - Алматы: Респ.баспа каб., 1993ж.
12.Жалпы Педагогика-психология:/.Богословский В.В..ред./ - Алматы: Мектеп,
1980ж.
13. Жалпы Педагогика-психология: Оқу құралы/ Алдамұратов, Ә.. - ... ... және жас ... ... ... А.В.. - 2-ші бас.аударылды. - Алматы: Мектеп, 1987ж.
15.Тәжібаев Т. Жалпы Педагогика-психология: Оқу құралы / Т. ... ... ... ун-ті, 1993ж.
16. Андреева Г.М. Социальная Педагогика-психология. М: Аспект Пресс, ... ... ... ... Под ред. ... ... в ... социальную психологию /Под ред. Ю.Б.Жукова,
Л.А.Петровской, О.В.Соловьевой. М.,1994ж.
19. Шибутани Т. Социальная Педагогика-психология. Ростов -на ... ... ... ... А. ... ... памяти. Москва, 1996 ж.
Қосымша А
Қосымша Б
-----------------------
Педагогика-психология термині
«псюхе» - қазақ тілінде «жан», «логос» - «сөз», «ұғым», «ой» ... ... ... грек сөзі ... деген мағананы білдіреді. Тек қана жан емес,
соныменбірге «тұлға» деген мағынаны білдіреді. (Декарт )
Психика – ішкі ... ... ... - ішкі дүниенің мазмұны жәнепроцестердің жандануы.( Келлер)
Психика-әрекетті ұйымдастыру,жүзеге асыру, басқару процесі.(Вунд)
Педагогика-психология ғылымы туралы ойлар

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 34 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Психологиялық-педагогикалық зерттеуді жүргізудің әдістемесі жайында7 бет
"педагогикалық психология ғылым ретінде"18 бет
Педагогика психология ғылым ретінде6 бет
Педагогикалық психология ғылым ретінде18 бет
6м010100- "мектепке дейінгі оқыту мен тәрбиелеу" мамандығының магистратураға қабылдау емтиханының бағдарламасы28 бет
Ағылшын елдерінде болашақ әлеуметтік педагогтарды кәсіби даярлау ерекшеліктері80 бет
Ақпараттық - коммуникациялық технологияны қолдануда пән мұғалімдерін дайындау36 бет
Бастауыш сынып мұғалімінің педагогикалық шеберлігі және оны қалыптастыру мәселелері47 бет
Жаңа педагогикалық технологияларды пайдалану83 бет
Жоғары мектеп оқытушысының тұлғасы4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь