Жас ерекшелік психологиясы жайында

1. Жас ерекшелік психологиясының теориялық және практикалық міндеттері.
2. Жас ерекшелік психологиясының пайда болу тарихы.
3. Жас ерекшелік психологиясының басқа ғылымдармен байланысы. Қазіргі жас ерекшелік психологиясының мәселелері.
4.Қорытынды
5.Пайдаланылған әдебиеттер.
Жас ерекшеліктері психологиясы адамның бүкіл өмірі бойындағы психикалық қасиеттері мен тұлғасының даму үдерісін зерттейді. Бізді қызықтыратыны – бүкіл өмірлік жол емес, өте жылдам есейіп келе жатқан баланың мектепті тәмамдап, ересек өмірге қадам басқанша жүріп өткен, туғаннан 17 жасқа дейінгі өмірінің бастапқы кезі. Жас ерекшеліктері психологиясының бұл бөлімінде бала дамуының заңдылықтары мен фактілері анықталады.
Жас ерекшеліктері психологиясының психологияның басқа салаларынан басты айырмашылығы – даму қарқынына басым көңіл бөлінуі. Сондықтан оны генетикалық психология (грек тілінде «генезис» – шығу тегі, қалыптасу) деп атайды. Әйткенмен, жас ерекшеліктері психологиясы психологияның басқа салаларымен: жалпы психологиямен, тұлға психологиясымен, әлеуметтік, педагогикалық және дифференциалдық психологиямен тығыз байланысты. Жалпы психологияда психикалық қасиеттер – қабылдау, ойлау, сөйлеу тілі, ес, зейін, қиял зерттелетіндігі белгілі. Жас ерекшеліктері психологиясында әр психикалық қасиеттің даму үдерісі және әр түрлі жас кезеңдеріндегі қызметаралық байланыстардың өзгеруі қадағаланып отырады. Тұлға психологиясында түрткі, өзін-өзі бағалау және талаптану деңгейі, құндылықты бағдарлар, дүниетаным және т.б. сияқты тұлғалық түзілімдер қарастырылса, жас ерекшеліктері психологиясы осы түзілімдердің баланың бойында қашан пайда болып, олардың белгілі бір жас кезеңіндегі ерекшеліктері қандай болатындығы туралы сұрақтарға жауап береді. Жас ерекшеліктері психологиясының әлеуметтік психологиямен байланысы баланың мінез-құлқы мен дамуының оның өзі кіретін топтарға: отбасына, балабақша тобына, мектеп сыныбына, жасөспірімдер ортасына тән ерекшеліктерге байланыстылығын бақылауға мүмкіндік береді. Әрбір жас кезеңі – баланың айналасындағы адамдардың, ересектер мен құрбы-құрдастарының өзіндік, ерекше ықпалы. Баланы оқытып-тәрбиелейтін ересектердің мақсатты ықпалы педагогикалық психология аясында зерттеледі. Жас ерекшеліктері психологиясы және педагогикалық психология бала мен ересек адамның өзара ықпалдасу үдерісіне әр түрлі қырларынан қарайды: жас ерекшеліктері психологиясы – бала тұрғысынан, педагогикалық психология – тәрбиеші, мұғалім тұрғысынан.
Дамудың жас ерекшелік заңдылықтарынан басқа, дифференциалдық психология айналысатын индивидуалды айырмашылықтары да болады: бір жастағы балалар ақыл-парасаттың әр түрлі деңгейлерін және әр түрлі тұлғалық қасиеттерді иеленулері мүмкін. Жас ерекшеліктері психологиясында барлық балаларға ортақ жас ерекшелік заңдылықтары зерттеледі. Бірақ бұл орайда дамудың магистралды желілерінен қандай да бір басқа жаққа ықтимал ауытқушылықтар да ескеріледі.
1.Мұқанов М., Жас және педагогикалық психология.- Алматы,1991.
2.Гамезо М.В., Возрастная и педагогическая психология.- Москва,1984.
        
        Жоспары: 
* Жас ерекшелік психологиясының теориялық және практикалық ... Жас ... ... ... болу ... Жас ерекшелік психологиясының басқа ғылымдармен байланысы. Қазіргі жас ерекшелік психологиясының мәселелері.
4.Қорытынды
5.Пайдаланылған ... ... ... адамның бүкіл өмірі бойындағы психикалық қасиеттері мен тұлғасының даму үдерісін зерттейді. Бізді қызықтыратыны - бүкіл өмірлік жол ... өте ... ... келе жатқан баланың мектепті тәмамдап, ересек өмірге қадам басқанша жүріп өткен, туғаннан 17 жасқа дейінгі өмірінің ... ... Жас ... ... бұл бөлімінде бала дамуының заңдылықтары мен фактілері анықталады.
Жас ... ... ... ... ... ... айырмашылығы - даму қарқынына басым көңіл бөлінуі. Сондықтан оны генетикалық психология (грек тілінде - шығу ... ... деп ... Әйткенмен, жас ерекшеліктері психологиясы психологияның басқа салаларымен: жалпы психологиямен, тұлға психологиясымен, ... ... және ... ... ... ... Жалпы психологияда психикалық қасиеттер - қабылдау, ойлау, сөйлеу тілі, ес, зейін, қиял ... ... Жас ... психологиясында әр психикалық қасиеттің даму үдерісі және әр түрлі жас кезеңдеріндегі қызметаралық байланыстардың өзгеруі ... ... ... психологиясында түрткі, өзін-өзі бағалау және талаптану деңгейі, құндылықты бағдарлар, дүниетаным және т.б. ... ... ... ... жас ... ... осы ... баланың бойында қашан пайда болып, олардың белгілі бір жас кезеңіндегі ерекшеліктері қандай болатындығы туралы сұрақтарға жауап береді. Жас ... ... ... ... ... ... ... мен дамуының оның өзі кіретін топтарға: отбасына, балабақша тобына, мектеп сыныбына, жасөспірімдер ... тән ... ... ... ... ... Әрбір жас кезеңі - баланың айналасындағы адамдардың, ересектер мен құрбы-құрдастарының өзіндік, ерекше ықпалы. Баланы оқытып-тәрбиелейтін ересектердің ... ... ... ... ... ... Жас ... психологиясы және педагогикалық психология бала мен ересек адамның өзара ықпалдасу ... әр ... ... ... жас ерекшеліктері психологиясы - бала тұрғысынан, педагогикалық психология - ... ... ... ... жас ... ... ... дифференциалдық психология айналысатын индивидуалды айырмашылықтары да болады: бір жастағы балалар ақыл-парасаттың әр түрлі деңгейлерін және әр ... ... ... ... ... Жас ерекшеліктері психологиясында барлық балаларға ортақ жас ерекшелік заңдылықтары зерттеледі. Бірақ бұл орайда дамудың магистралды желілерінен қандай да бір ... ... ... ... да ... ... жас ерекшеліктері психологиясы - психологиялық білімнің ерекше саласы. Баланың даму үдерісін қарастыра отырып, ол әр түрлі жас ... ... ... ... және ... ... ... Жас немесе жас кезеңі дегеніміз - бала дамуындағы өз құрылымы мен қарқыны бар цикл. Л.С. Выготскийдің бұл ... ... біз ... ... боламыз, ал қазір бар болғаны екі нәрсені атап өтеміз.
Біріншіден, психологиялық жас жекелеген баланың оның туылу ... ... ал ... төлқұжатында жазылған хронологиялық жасымен сәйкес келмеуі мүмкін. Өзінің қайталанбас мазмұны - баланың тұлғасы мен психикалық қасиеттерінің даму ерекшеліктері, оның ... ... ... қатынастарының ерекшеліктері және ол үшін басты болып табылатын іс-әрекеті бар жас кезеңінің белгілі бір шектері бар. ... бұл ... ... ... мүмкін, бір бала жаңа жас кезеңіне ертерек, ал екіншісі кешірек енеді. ... ... ... ... ... ... ... шектері қатты .
Екіншіден, бастапқы жас кезеңдері балалық шақты - негізінен ересек ... ... ... ... ... ... табылатын тұтас бір дәуірді құрайды. Балалық шақ - тарихи құбылыс: оның ... да, ... да ... бойы ... ... ... қауымдық қоғамдағы балалық шақ қысқа, ал орта ғасырларда ұзағырақ болған; қазіргі заманғы баланың балалық шағы одан да ұзағыраққа созылып, іс-әрекеттің ... ... ... ... - ... өз ... ... адамдардың отбасылық және кәсіби қатынастарын қайталап, ғылым негіздерін меңгере бастады. Балалық шақтың өзіне тән ерекшелігі бала өмір ... оқып және ... ... ... әлеуметтік-экономикалық және мәдени даму деңгейімен анықталады.
Біздің заманымызда балалық шақ қашан ... ... ... жас ... психологиясының бірінші бөлімі ретіндегі балалар психологиясы баланың туылғаннан 7 жасқа дейінгі даму үдерісін қамтиды. ... ... ... шақ ... ... кейін де жалғаса береді, бастауыш мектеп оқушысы бала болып қала береді. Оның үстіне, ... ... ... ... да ретінде қарастырады. Қандай көзқарасты ұстансақ та, нағыз ересектіктің баланы тек ... ... тыс, 15 ... 17 жаста күтетіндігін мойындауымызға тура келеді.
Қазіргі таңда әрбір білімді адам , - деген сұраққа бұл - даму, ... ... ... деп жауап қайтарады. Алайда тек ғалымдар ғана бұл кезеңді - парадокстар және қарама- қайшылықтар кезеңі, және онсыз даму ... ... атап ... Балалық шақ дамудың парадокстары жайлы В. Штерн, Ж.Пиаже, И.А. ... және т.б. ... Д.Б. ... ... ... балалық шақ психологиясында парадокс бұл - ғалымдардың әлі де шешетін дамудың жұмбақтары.
Д.Б. Эльконин Москва университетіндегі ... ... даму ... екі ... ... бастайтын.
Адам дүниеге келгенде өмірді сақтай алатын элементарлы механизмдермен ғана шектеледі. Физикалық құрылымы, жүйке жүйесінің үйлесуі жағынан, іс-әрекет типтері және оны ... ... ... ... жан болып есептеледі.
Алайда эволюциялық қатарға дүниеге келген уақытысында мінсіздіктің айтарлықтай күрт ... ... яғни ... ... мінез - құлық формалары болмайды. Негізінен, тірі жан ... ... ... ... тұрған сайын, сол сияқты оның балалық шағы ұзаққа ... сол ... ... ол ... ... Бұл ... бір парадоксы болып есептеледі. Тарихи даму барысында адамзаттың материалды және рухани мәдениетінің үздіксіз артуы байқалады. Мыңжылдықтардың ішінде ... ... мың ... ... ... бұл ... ... сәби еш өзгерген жоқ. Антропологтардың мәліметтері бойынша анатомо - морфологиялық ұқсатықты зерттей отырып, олар кроманьондықтармен және ... ... ... ... ... бойынша қазіргі заманғы адамның жаңа туылған сәбиі он мың жылдар бұрын өмір ... ... еш ... жоқ. ... ... ... ... бола тұра психикалық дамудың деңгейі, қоғам дамуының тарихи ... бала ... ... жетеді. Балалық шақ бұл жаңа туғаннан толық әлеуметтенгенге дейін жалғасатын және әрі ... ... ... бұл кезең баланың адами қоғамның толық мүшесіне айналуы. Сонымен қатар, алғашқы қоғамдағы балалық шақтың ұзақтығы орта ... ... ... ... шағының ұзақтығы мен тең емес. Адамның балалық шақ этапы- тарихи өнімі, және сол секілді олар мың жыл бұрын ... ... ... ... да ... ... шағын және оның заңдылықтарын, оның қалыптасуын адами қоғамның және заңдылықтарының ... тыс ... ... ... ... ұзақтығы қоғамның материалды және рухани мәдениетінің деңгейіне ... ... мен ... жеке ... ... - ... балаларының ақыл- ой дамуы, тіл тарихында қалыптасуы белгілі.
Назарды баланың ақыл- ой даму тарихына аудара ... оны ... ... ... және қазіргі заманғы мәдениеттердің біркелкі емес дамуынан ажырату қажет.
Балалық шақ дамуының проблемасы - ... ... шақ ... ең ... ... ... Себебі бұл аймақта бақылау да, эксперимент те жүргізе алмаймыз. Этнографтарға балаларға байланысты. Мәдени ескерткіште кедей екені белгілі. ... ... ... ... ... өзі ... ... яғни оларды ол дүниеге барғанда иесіне қызмет ... деп ... ... ... ... тарихи шығу тегі кезеңдері жайлы теоретикалық сұрақты П.П. Блонский, Л.С. Выготский, Д.Б. Эльконин деген ғалымдардың еңбектерінде ... ... Л.С. ... концепсиясы бойынша бала дамуының психикалық даму жолы - ... ... ... ... Міне, сондықтан да мәңгілік балалық шақ болмайды. Ол тек ... ... шақ қана бар деп ... XIX ... әдебиеттерінде өте көп дәлелдемелер келтірілген. Олар бойынша жұмысшылардың балаларында балалық шақ болмады. Ф. Энгельс 1483 жылдары Англиядағы жұмысшы клас ты ... ... ... ... ... Балалар кейбір жағдайда бес жастан бастап жұмыс істеп ... алты ... жиі жеті ... ... ... ... ... балдардың бәрі сегіз жастан жұмыс істейтін болған, жұмыс ... 14- 16 ... ... XX ғасырда балалық шақты қорғау органдарының жұмыс істеуінің арқасында бала еңбегі тоқтатылды. Әрине, бұл қоғамның төменгі ... ... ... ... қоштасу ету емес. Біздің заманымызда бала еңбегі жоқ десек те , ... шақ ... ... ... қоғам құрылымындағы орнын есептемей айта алмаймыз.
ЮНЕСКО - ның ... және көп ... ... 1989 жылы ... ... жер ... бала ... толыққанды дамуы қамтамасыз етілуі қажет.
Балалық шақ ... ... ... көбіне олардың биологиялық дамуы емес, әлеуметтік даму кезеңдері ескерілді. Осы айтылған қорытыньдылардың ... ... ... ... және ... Филипп Ариестің деректері негіз болды. Соның арқасында шетелдік ғалымдар балалық шақ психологиясына назар ... ал ... ... ... ... ... тарихи дәуірден, тарихи процестің барсында суретшілердің санасында балалық шақ ұғымының ерекшеленуі. Бейнелеу өнеріндегі зерттеулері бойынша он үшінші ... ... өнер ... ... ... ... ... де бейнелеуге тырысады.
XIII ғ балның бейнесі, кескіні тек діни ... ... ... Бұл ... Исус және ... ... ... символы ретінде. Шынайы түрде балалар суретін салу бейнелеу өнерінде көпке дейін болмады. Мүмкін ешкім ... ... ... ... Өнер шығармашылығында бала бейнесі пайда болғанымен көбіне, олар ересектердің кішірейтілген формада ... ... ... ... ... ... ... ие болмады. Мысалы ортағасырларда Германияда сөзінің мәні сөзімен барабар болды.
Балалық шақ ол кезеңде тез өтпелі және құндылығы жоқ ... ... Оған ... ... Ф. ... сол ... ... жоғарғы туу мен жоғарғы өлімнің болу ерекшелігінің салдарынан. Балалық ... ... ... жеңу ол XVI ғ ... балалардың портреттерінің пайда болуының әсерінен дейді француз демографы.Бұл жағдай жай ғана құбылыс емес, үлкен мән берілетін ... ... ... ... ... ... өнерінде балалардың шынайы суреттері XVII ғ ерте дамымады. Ол кешегі біздің ... ... ... ... бір ... ... ... революцияға дейін балалар мен ересектер бірдей киінген. Және бұл ... ... ойны мен ... ... аса көп ... ... ... осы уақытқа дейін сақталған.
Ф. Ариес көне кезеңдердегі бала бейнесі мен әдебиеттегі ... шақ ... ... ... жасай келе, бала киімінің эволюциясындағы 3 тенденцияны бөледі:
* Феминизация - ер балаға ... ... онда ... әйел ... ... ... ...
* Архаизация - дәл осы уақыттағы бала киімі үлкендердің киімінен сән ... ... және ... ... ...
* ... тап ... балаларына, төменгі тап шаруалардың ересектерге арналған костюмді киюі.
Ф. Ариес атап өткендей, балаларға арнайы киімдердің қалыптасуы ол ... ... ... ... ... ... байқалады. Енді балалар ересектердің өмірінде маңызды орын алады.
Қорытынды:
Психология ғылымның бір саласы бола отырып, ж.ер.психологиясы ғылыми талдауға ... ... ... ... - ... мен эксприментті алудың негізгі екі әдісін пайдаланады.
Алайда, психологиялық - педагогикалық зерттеу пәнінің ерекшелігі аталған әдістерді ... ... ... ... Мәселен, жас ерекшелігі психологиядағы бақылаулар, көбінесе, бала психологиясының дамуын дәлелдейтін фактілерді жүйелі тіркеуді сипатына күнделікті жазу түрінде ие болады. ... ... ... ... ерте ... шақ ... ... негізделеді. Соңғы жылдары педагогикалық және жас ерекшелігі психологиясында психологиялық эксприменттің ролі айтарлықтай өсті. Педагогикалық - ... ... ... жилігі жағынан лабораториялық экспримент баланы зерттеудежетекші орын алып жүрген табиғи эксприментке ғана жол ... - ... ... ... ... ... оқушылардың танымдық іс-әрекеттерін жеке адамнаң қалыптасу ерекшеліктері мен жәке адамдар арасындағы қатынастарды жәжірибенің табиғи жағдайға жақын әлеуметтік ... және ... ... ... ... ... ... Педагогикалық - психология үшін табиғи эксприменттің ерекше түрі қалыптастыру эксприменті өте пайдалы ... ... Бұл ... ... ... ... ... өзгерістер зерттеушінің белсенді әсер етуі нәтижесінде бақыланып отырады.
Педагогикалық - психологиялық мәліметтерді алудың ерекше бір түрі - егіздер әдісі д.ат. әдіс Оның мәні - бір ... ... ... ... ... ... мен ... жағдайларында салыстырысып көру. Бұл олардың тұқым қуалаушылық қорының бірдейлігін еске ұстай отырып, орта мен тәрбие ықпалынан болатын бір қатар ... ... ... ... ... ... қалыптасуының тақ сол сәтті психологиялық ерекшеліктерін білуге тырысқан кезде бала психикасын дамуын көлденең кесу ... де ... ... ... қайталанатын мұндай кесулер бір қатар сынаушылар жөнінде мағлұмат алуға көмектеседі. Кейде ... бір ... өрін оның ... өзгерстерді жүйелі тіркей отырып, ұзақ уақыт зерттейді.
Пайдаланатын әдебиеттер:
1.Мұқанов М., Жас және педагогикалық психология.- Алматы,1991.
2.Гамезо М.В., Возрастная и ... ... ...

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"балалар психологиясы"6 бет
"Дағдарыс жағдайларындағы психикалық өзгерістер."8 бет
"Тұлға психологиясы"4 бет
Абайдың қоғамдық қызметі22 бет
Жалпы психология213 бет
Халық ауыз әдебиеті - эстетикалық тәрбие беру көзі. Отбасында эстетикалық тәрбие беру5 бет
1.Қазіргі қазақ тілі фонетикасы пәнінің зерттелу жайы.2.Фонема туралы ілімнің алғашқы негізін салушылар 3.Фонетика ғылымын зерттеуде қолданылатын әдістер.4. Дауысты жане дауыссыз фонемалар6 бет
Істің мән-жайын жан-жақты, толық және объективті зерттеу принципі76 бет
А. Байтұрсынов, М. Дулатов, Ш. Құдайбердиев, М. Жұмабаев жайында қысқаша мәліметтер6 бет
Абай шығармаларындағы назирагөйлік дәстүрдің зерттелу жайы8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь