Тұқым қуалайтын аурулар туралы

КІРІСПЕ
1 ӘДЕБИЕТКЕ ШОЛУ
1.1 Тұқым қуалайтын ауруларға сипаттама және олардың жіктелуі
1.1.1 Хромосомалық аурулар
1.1.2 Гендік аурулар
1.2 Қалқанша безінің жалпы сипаттамасы
1.2.1 Қалқанша безінің гистогенезі және оны реттеуші гендер
1.3 Туа біткен гипотиреоз
1.3.1 Туа біткен гипотиреоз ауруының классификациясы мен патогенезі
1.3.2 Туа біткен гипотиреоздың этиологиясы
1.3.3 Гипотиреоздың генетикасы
1.3.4 Туа біткен гипотиреоздың клиникалық көрінісі
1.3.5 Туа біткен гипотиреоз ауруының диагностикасы мен емдеу шаралары
1.4 Неонатальды скринингке сипаттама
1.4.1 Неонатальды скрининг критерийлері мен туа біткен гипотиреозға скрининг жүргізу нұсқалары
2 ЗЕРТТЕУ МАТЕРИАЛДАРЫ ЖӘНЕ ӘДІСТЕРІ
2.1 Зерттеу материалдары
2.1 Зерттеу объектісі
2.2 Зерттеу әдісі
3 ЗЕРТТЕУ НӘТИЖЕЛЕР ЖӘНЕ ТАЛҚЫЛАУЛАР
3.1 Нәрестелер қанындағы тиреотропты гормонның мөлшері
3.2 Туа біткен гипотиреоз ауруына ретроспективті талдау
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Медициналық генетиканың дамуы молекулалық генетиканың ашқан ғылыми жаңалықтарымен тікелей байланысты. Ал молекулалық генетика – тұқымқуалайтын ауруларды молекулалық деңгейде зерттеп, оның молекулалық негізі мен механизмдерін анықтайды. Медициналық генетиканың негізгі мәселелерінің бірі – тұқымқуалайтын аурулардың молекулалық, биохимиялық механизмдерін анықтай отырып, оның емдеу жолдарын іздестіру. Негізінен қазіргі таңда тұқым қуалайтын көптеген аурулардың биохимиялық механизмдері анықталған. Әртүрлі себептердің әсерінен туындайтын тұқымқуалайтын ауруларды медициналық генетика саласы зерттейді [1, 2].
Қазіргі таңда дүние жүзі халқын алаңдатып отырған мәселелердің бірі – йод жетіспеушілігі. Зерттеулерге сүйенсек, жер шарында бір миллиардтан астам адам табиғи йод жеткіліксіз аудандарда өмір сүреді. Осындай йод жеткіліксіздігі кездесетін мемлекеттердің қатарында Қазақстан да бар. Жағымсыз экологиялық жағдайлар йод жеткіліксіздігін туындата отырып, ол өз кезегінде тұрғындарды көптеген ауруларға ұшыратады, яғни адамдарда нәресте кезінен түрлі эндокриндік бұзылыстар туындайды. Осындай бұзылыстардың бірі – туа біткен гипотиреоз ауруы [3].
Туа біткен гипотиреоз – балалардағы қалқанша безінің жиі кездесетін ауруы. Қазіргі таңда бұл ауру өзінің таралуы жағынан жас балалардың эндокринді ауруларының ішіндегі ең маңызды орын алатын ауруларының бірі. Туа біткен гипотиреоз – этиологиясы жағынан гетерогенді болып келетін, қалқанша безінің анатомиялық зақымдануынан, нәрестенің жатырішілік өмірінде гипоталамо-гипофизарлы жүйесінің бұзылуы немесе морфо-функциональды жағынан дұрыс жетілмеуінен туындайтын ауру. Ауру кезінде тиреоидты гормондардың жартылай немесе толық жетіспеушілігі байқалады. Ал тиреоидты гормондар организмнің қалыпты дамуына өте қажетті, себебі олардың жеткіліксіздігі баланың психикалық дамуын тежейді және жүйке жүйесінің түрлі бұзылыстарын туындатады. Бұл ауру қыз балаларда ұл балалармен салыстырғанда 2-2,5 есе артық болып келеді. Әдебиеттердегі мәліметтерге қарағанда, туа біткен гипотиреоз ауруының кездесу жиілігі 1:3000 - 4000, кейде 1:5000 дейін ауытқиды [2,4]. Ал отандық ғалымдардың зерттеулеріне қарағанда, Қазақстанда туа біткен гипотиреоз ауруының кездесу жиілігі – 1:3885 [5].
Жұмыстың мақсаты: Алматы қаласында дүниеге келген нәрестелер қанындағы тиреотропты гормонның мөлшерін иммунофлуориметриялық зерттеу.
1. Абайқызы Ж.Йод тапшылығы // Жас-Ай.– Алматы. 2014. – №7 (9). – Б.12-13.
2. Дaйырбеков O.Д., Aлтынбеков Б.E., Тoрғауытов Б.K., Кeнесариев У.И., Хайдaрова Т.C. Aурудың aлдын aлу жәнe сaқтандыру бoйынша oрысша-қазaқша сөздiк. – Шымкент: Ғaсыр-Ш, 2005. – Б.27-28.
3. Орехова В.А., Лашковская Л.А., Шейбак М.П. Медицинская генетика. – Минск: Вышэйшая школа, 2001. – С.71-73.
4. Рубан Э.Д. Генетика человека с основами медицинский генетики. – Ростов на-Дону: Феникс, 2013. – С. 180-187.
5. Швора Н.М. Врoжденный гипoтиреоз: нозoлогическая структурa, чaстота и хaрактер врoжденных пoроков рaзвития: диc. … кaнд. мeд. нaук: 04.00.03. – М., 2004. – С.11-13.
6. Каюпова Л.С., Утешова Ж.А. Организация и проведение неонатального скрининга на врожденный гипотиреоз в Р.К // Акушерство гинекология и перинатология. – Алматы, 2001. – №1-2. – С. 23-27.
7. Бочкова Н.П. Медицинская генетика. – Москва: “ГАОТАР – Медиа”, 2013. – С. 112-135.
8. Старкова Н.Т. Щитовидной железы. – М: Медицина, 2000. – 538 с.
9. Cardinale A. Neonatal screening for congenital hypothyroidism is a suburban hospital: assessment of eleven years experience // Pediatria Medical. Chirurgia. – Мичиган, 2000. – Vol.42. – P. 431-432.
10. Браверманн Л.И. Болезни щитовидной железы и врожденный гипотиреоз у детей (ранная диагностика и лечение) // Медицина. – Москва, 2000. –№11 (3). – С. 417.
11. Касаткина Э.П. Роль щитовидной железы в формировании интелекта // Лечащий врач. –Москва, 2003. – №2. – С.24-28.
12. Балаболкин М.И. Фундаментальная и клиническая тироидология // Медицина. – Москва, 2007. – №8. – С. 36.
13. Семичева Т.В. Гипоталамо-гипофизарные нарушения в патологии пубертатного периода // Медицина. – Москва, 2001. – № 4. – С. 20-21.
14. Шустов С.Б. Функциональная и топическая диагностика в эндокринологии // СПб. – ЭЛБИ. – Караганда, 2001. – №5. – С. 23-31.
15. Larson C., Hermos R., Delaney A., Daley D., Mitchell M. Rick factors associated with delayed thyrotropin elevations in congenital hypothyroidism // Pediatr. – Texas, 2003. – №143. – P.589-591.
16. Zimmerma M.B., Hess S.Y., Molinari L., Benoist B., Delange F., Braverman L.E., Fujieda K., Ito Y., Jooste P.L., Moosa K., Pearce E.N., Pretell E.A., Shishiba Y. New reference values for thyroid volume by ultrasound in iodine-sufficient schoolchildren: a World Health Organization // Nutrition for Health and Devolopment Iodine Deficiency Study Group Report – Am J Clin Nutr. – Georgia, 2004. – №79. – P. 231-7.
17. Кандрор В.И. Молекулярно-генетические аспекты тиреоидной патологии // Проблемы эндокр. – Москва, 2001. – Т. 47 – 5. – С. 3-10.
18. Чернова Т.О. Тироглобулин: основной регулятор функции фолликулов посредством подавления транскрипции специфических генов щитовидной железы // Новости науки и техн. Сер. Мед. Вып. Клиническая эндокринология / ВИНИТИ. – Москва, 2002. – №7. – С.1-5.
19. Балаболкин М. И. Эндокринология. – М.:Медицина, 2001. – С. 582.
20. Bakker B., Bakker H., Hennekam R. Maternal Isodisomy for Chromosome 2p Causing Severe Congenital Hypothyroidism // Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism. – Vancouver, 2001. – Vol.86. – №3. – P. 164-168.
21. Grueters A., Biebermann H., Krude H. Molecular pathogenesis of congenital hypothyroidism. // Hot Throidology. – Реrt, 2002. – №4. – P. 2-10.
22. Kosugi S., Shinobu I., Matsuda A. Novel Missense and lLoss-of-Function Mutations in the Sodium – Iodide Simporter Gene Causing Iodide Transport Defect in Three Japanese Patients // Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism Copyright. – Daiba, 2000. – Vol.83. – №9. – P.373-376.
23. Reardon W., Omahoney C.F., Trembath R. et. al. Enlarged vestibular aqueduct: a radiological marker of Pendred syndrome, and mutation of the PDS gene // J.Med. – Dublin, 2000. – Vol.93. – P. 9-10.
24. Reardon W., Coffey R., Chowdhury T. et. al. Prevalence, age of onset and history of thyroid disease in Pendred syndrome // J. Med. Genet. – Dublin, 2000. – Vol. 36. – P.95-98.
25. Fisher D.A. Congenital hypothyroidism // Thyroid Int. – Amherst, 2002. – №3. – Р.12.
26. Figueiredo M., Cardoso L., Ferriera A. Goiter and Hypothyroidism in Two Siblings due to Impaired Ca /NAD(P)H-Dependent H2O-Generating Activity // Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism. – Amherst, 2001. – Vol.86. – №10. – P.43-48.
27. Moreno J. and Jan JM de Vijlder Laboratory Pediatric Endocrinology, Academic Medical Center. The role of thyroid oxidase (THOX) in thyroid hormone synthesis // Hot Thyroidology. – West Lafayette, 2002. – №3.–Р.127.
28. Magliano M., Lauro R., Zannini M. Pax 8 has a key role in thyroid cell differentiation // PNAS. – West Lafayette, 2000. – Vol.97 – №24. – P. 44-49.
29. Балаболкин М.И. Состояние и перспективы изучения проблемы физиологии и патологии щитовидной железы // Терапевтический архив. – Москва, 1997. – №10. – С.5-11.
30. Coucke P., Hauwe P.V., Everett L.A. Identification of two different mutation in the PDS gene in an inbred with Pendred syndrome. // Journal Med. Genet. – Couden, 2000. – Vol.36. – 75-77.
31. Гайтман Э. Болезни щитовидной железы. // Медицина. – Москва, 2000. – №5. – С.59-69.
32. Старкова Н.Т. Структурные изменения щитовидной железы // Проблемы эндокринологии. – Москва, 2002. – №1. – С.3-6.
33. Кандрор В.И. Молекулярно-генетические аспекты тиреоидной патологии // Проблемы эндокринологии. – Москва, 2001. – №5. – С.3-10.
34. Герасимов Г.А., Чернова Т.О. В помощь страдающим заболеваниями щитовидной железы // Проблемы эндокринологии. – Астана, 2001. –Т.40. – №4. – С. 39-42.
35. Мельниченко Г.А., Серебрянский О.Ю. Гипотиреоз // Новый медицинский журнал. – Москва, 2005. – №4. – С.5-11.
36. Эгарт Ф.М., Камалов К.Г., Васильева Е.В. Нетипичные клинические варианты гипотиреоза // Проблемы эндокринологии. – Казань, 2007. –Т.37. –№5. – С4-10.
37. Холодова Е.А. Гипотиреоз (этиология, клиника, диагностика, лечение) // Здравохранение Беларусии. – Минск, 2004. – №10. – С.60-62.
38. Кульмаганбетов С.А. Состояние и проблемы медико-социальной экспертизы и реабилитации больных гипотиреозом // Медицина и экология. – Астана, 2009. – № 2 (51). – С. 6-8.
39. Абылайулы Ж. А. Современные подходы к этиопатогенезу, клинике и диагностике первичного гипотиреоза // Медицина и экология. – Астана, 2003. – №4. – С. 16-20.
40. Devos H., Rodd C., Gange N. et al. A search for the possible molecular mechanisms of thyroid dysgenesis: sex ratios and associated malformaitions // J. Clin. Endocrinol. Metab. – Georgia, 2000. – Vol. 84. –№7. – P.2502-2506.
41. Мышкин К.И., Жаденова Т.И. Диагностика гипотиреоза с помощью дифференциально-диагностической математической таблицы // Проблемы эндокриологии. – Москва, 2005. – №2. – С. 18-20.
42. Калинин А.П., Измаилов Г.И. Клинические проявления гипотиреоза // Терапевтический архив. ‒ Москва, 2003. – №12. – С. 97-102.
43. Деландж Ф. Неонатальный скрининг врожденного гипотиреоза: результаты и персперктивы // Проблемы эндокринологии. – Санкт-Петербург, 2000. – Т.46. – С.37-45
44. Калимурзина Б.С., Сартаева К.А., Искандирова Э.Ж., Оралбаева К.А., Шагиева Г.А. Неонатальный скрининг врожденного гипотиреоза // Медицина. – Семипалатиск, 2002. – №2. – С. 94-95.
45. Кульбаева К.Ж., Шарипова М.К., Серикбаева Г.Е., Досова К.И., Павлович О.В., Мазиашвили Н.М. Туа біткен гипотиреоз // Астана медициналық журналы. – Астана, 2002. – №2. – С.87-89.
46. Buchanan W.W., Croocs J., Alexandr W. et al. Тhyroid hormone and congenital hypothyroidism //Lancet. – Virginia, 2007. – Vol. 1. – № 7171. – P.245.
47. Грановская-Цветкова А.М., Волкова Т.Н. Гипотиреоз // Фельдшер и Акушерка. – Москва, 2004. – 4. – с. 79-83.
48. Потемкин В.В. Эндокринология // Медицина. – Москва, 2000. – № 7. – С. 192-198.
49. Maxon H.R., Thomas S.R., Saenger E.L. et. al. Сongenital hypothyroidism // Am. J. Med. – Cincinnati, 2003. – Vol.63. – p. 967-978.
50. Ridway E.C. Сongenital hypothyroidism and thyroid hormone // Clin. Chem. – Colorado, 2001. – Vol. 42, N1. – P. 179-182.
51. Huggerty J.J., Prange A.J. Сongenital hypothyroidism // Annu. Rev. Med.: Top. Clin. Sci. – Cincinnati, 2003. – Vol. 46. – P. 37-46.
52. Калинин А.П., Измайлов Г.И. Современное лечение гипотиреоза // Терапевтический архив. – Москва, 2003. – С. 133-135.
53. Терещенко В.И. Патогенез, диагностика и лечение субклинического гипотиреоза // Клиническая медицина – Екатеринодар, 2000. – № 9. – С. 8-13.
54. Durrant-Peatfield B.J. Сongenital hypothyroidism and hormone // J.Nutr. Environ. Med. – Mersham, 2000. – Vol. 6. – №4. – P. 371-378.
55. Wartofsky L. Ontogenesis of thyroid function // Clin. Chem. – Mersham, 2000. – Vol. 42. №1. – P. 121-124.
56. Базарбекова Р.Б. К вопросу о врожденном гипотиреозе и его медико-социальном значении в условиях зобной эндемии // Здровоохранение Казахстана. – Алматы, 2000. – №3. – С. 15-17.
57. Фадеев В.В., Лесникова С.В., Мельниченко Г.А. Функциональное состояние щитовидной железы у детей в условиях легкого йодного дефицита // Проблемы эндокринологии. – Москва, 2003. – №6. –С. 23-28.
58. Деланж Ф. Неонатальный скрининг врожденного гипотиреоза: результаты и перспективы // Проблемы эндокринологии. – Москва, 2000. – Т.46. – №1. С.37-45.
59. Абдусалямов А.А. Перинатальные аспекты патологии щитовидной железы. // Вестни врача общей практики. – Алматы, 2000.-№4. С. 37-45.
60. Мельниченко Г.А. Стандартные подходы к лечению синдромов тиреотоксикоза и гипотиреоза // Проблемы эндокринологии. – Москва, 2003. – Т.58. – №7. С.13-15.
61. Касаткина Э.П., Шилин Д.Е., Пыков М.И. Методические подходы к разработке ультразвуковых нормативов щитовидной железы у детей и подростков. // Ультразвуковая диагностика в акушерстве, гинекологии, педиатрии. – Москва, 2001. –с. 68-73.
62. Сотникова Н.Я. Врожденный гипотиреоз у детей и подростков и совершенствование профилактической помощи: автореф…. канд. мед, наук: 07.08.00. – Пермь, 2000.‒ 20 с.
63. Leger J.Congenital hupothyroidism // Rev. Prat. – Virginia, 2001. –Vol. 48 (18). – №15. – P.2001-2005.
64. De Felice M., Ovitt C., Biffali E. et. al. A mouse model for hereditary thyroid disgenesis and cleft palate // Nat. Gen. – Rume, 2003. – Vol. 19 (4). – P. 395-398.
65. Gruters A., Krude H., Beibermann H. et. al. Alterations of neonatal thyroid function // Acta Pediatr. Suppl. – Genova, 2003.– Vol. 88 (428). – P.17-22.
66. Dussault J.H., Fisher D.A. Thyroid function in mothers of hypothyroid newborns. // Obstet. Gynecol. – Genova, 2001. – Vol.93 - №1. – P. 15-207.
67. Гомелла Т.Л., Каннигам М.Д. Неонатология: Пер. с англ. – Москва. ГАОТАР-МЕДИА, 2001. – 636 с.
68. Касаткина Э.П. Врожденный гипотиреоз, вопросы диагностики, профилактики и лечения / Э.П.Касаткина // Врожденный гипотиреоз в практике врача-педиатра: матер. ІІІ Рос. Конграсса. – М. – 2004. – С.85.
69. Касаткина Э.П. Врожденный гипотиреоз: диагностика, профилактика и лечение ментальных нарушений // Справочник поликлинического врача. – Москва, 2005. – №1. – С. 27-31.
70. Шилин Д.Е. Скрининг на врожденный гипотиреоз в Российской Федерации. Успехи и проблемы / Д.Е.Шилин // Врожденный гипотиреоз в практике врача-педиатра: матер. ІІІ Рос. Конграсса. – М. – 2004. – С.23.
71. Wood N.S., Marlow N., Costeloe K. et.al. Neurologic and developmental disability after extremely preterm birth // N. Engl. J. Med. – Genova, 2000. – Vol. 343. – P. 378-384.
72. Филимонова Н.А., Шилин Д.Е., Касаткина Э.П. Интеллектуальные развитие детей с врожденным гипотиреозом // Актуальные проблемы заболеваний щитовидной железы: тез. докл. 1 Всерос. науч.-практич. конф. – М. – 2000. – С.66.
73. Строков И.Б. Неврологические нарушения у детей с врожденным гипотиреозом // Актуальные проблемы заболиваний щитовидной железы: матер. ІІ Всерос. тиреоидного конгресса. – М. – 2002. – С. 270.
74. Kooistra L. An inverstigation of impulsivity in children with early-treated CH // Dev. Neuropsychol. – Genova, 2004. – Vol. 26. – №2. – P.595-610.
75. Коваленко Т.В. Индивидуальный прогноз психического развития детей с неонатальным гипотиреозом // Актуальные проблемы щитовидной железы: тез. докл. І Всерос. науч.-прат. конф. – М. – 2000. – С 72.
76. Фернандес Р. Нарушения интеллекта / Клин. тиреоид. – Колорадо, 2001. – №2. – С. 23-26.
77. Simsek E. Neonatal screening for congenital hypothyroidism in West Black // Int. J. Clin.Pract. – Mexico, 2005. – Vol. 59. №3. – P. 336-341.
78. Siklar Z., Tezer H., Dallar Y. Borderline congenital hypothyroidism in the neonatal period // Pediatr Endocr. Metab. – Colorado, 2004. – №15. – P. 817-821.
79. Rovet J. Congenital hypothyroidism a Review of Current Diagnostic and Treatment Practices in Relation to Neuropsychologic Outcome 8 // Pediatr. Drugs. – Colorado, 2003. – Vol.5. – №3. – P. 141-149.
80. Безлепкина О.Б. Врожденный гипотиреоз // Клин. тиреоид. – Москва, 2004. – Т.2. №1. – С.38.
81. Connely J .F. Cognitive function and neurophysiolpgical evoluation in early – treated hypothyroid children // Neurol. Sci. – Geneva, 2000. – Vol. 21. – P.307.
82. Connely J.F. Newborn screening for congenital hypothyroidism Victoria, Australia, 1977-1997 // J. Pediatr. Endocr. Metab. – Geneva, 2001. – Vol. 14. – № 9. – P. 1597-1610.
83. Kopp P. Pendrin and its function in thyrocytes, the kidney and inner ear // Hot Throidology – Colorado, 2001. №3.–P. 1-5.
84. Лисс В.Л. Диагностика и лечение эндокринных заболиваний у детей и подростков. – Санкт-Петербург: Питер, 2009. – С. 28-33.
85. Castanet M., Park S.M., Smith A., Bost M., Leger J., Lyonnet S., Pelet A., Czernichow P., Chatterjee V.K., Polak M. A novel loss-of-function mutation in TTF-2 is associated with congenital hypothyroidism thyroid agenesis and cleft palate // Hum Mol Genet. – Colorado, 2008. – №11. – P.2051-2059.
86. Castanet M., Polak M., Lyonnet S., Czernichow P., Leger J. Nineteen years of national screening for congenital hypothyroidism: familial cases with thyroid dysenesis suggest the involvement of genetic factors // Journal of Clinical Endocr. and Metab. – Colorado, 2001. – №86. – P. 2009-2014.
87. Komatsu M., Takahashi T., Takahashi I., Nakamura M., Takada G.Thyroid dysgenesis caused by PAX8 mutation: the hypermutability with CpG dinucleotides at codon 31 // J Pediatr. – Rume, 2001. – № 139. – P. 597-599.
88. Van G.Vielt Development of the thyroid gland: lessons from congenital hypothyroid children // clin.Genet. – Colorado, 2003. – V. 63. – №6. – P.445-455.
89. Moreno J., Bikker H., Kempers M.J. et. al. Inactivating mutations in the gene for thyroid oxidase 2 (THOX2) and congenital hypothyroidism // N Engl J Med. – Geneva, 2002. – №347. – P. 95-102.
90. Simpson C.N.US Newborn Screening System Guidelines II: Follow – up of Children, Diagnosis, Management, and Evaluation. Statement of the Concil of Regional Networks for Genetic Services (CORN) // J. of Pediatrics. – Rume, 2000. –Vol. 137. – №4. – P. 1-46.
91. Siegmund W., Spieker K., Weike A.I., Giessmann T., Modess C., Dabers T., Kirsch G., Sanger E., Engel G., Hamm A.O., Nauck M., Meng W. Replacement therapy with levothyroxine plus triiodthyronine (biоavailable mоlar ratiо 14:1) іs nоt superiоr tо thуroxine аlone tо imprоve wеll-bеing аnd cоgnitive perfоrmance іn hypоthyroidism // Сlin Endоcr. – Texas, 2004, Jun; – №60(6). – Р. 750-7.
92. Шабалов Н.П. Неонатология. В 2 томах. – Томск: Специальная литература, 2002. –125-127.
93. Congdon T., Nguyen L., Nogueira C. A Novel Mutation (Q40P) in PAX8 Associated with Congenital Hypothyroidism and Thyriod Hypoplasia: Evidence for Phenotypic Variability in Mother and Child. // Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism. – Texas, 2002. – Vol.87. – №2. – P.557-562.
94. Фадеев В.В. Гипотиреоз: руководства для врачей. / Медицина. –М., 2002. – №7. – С.23-25.
95. Шабалов Н.П. Основы перинатологии. // Москва: МЕДпресс- информ, 2002. – С.9-11.
96. Петунина Н.А. Гипотиреоз: первичный, центральный, периферический. Подходы к диагностике и лечению. // Cons. Medicum том 8. – Москва, 2006. – №9. – С.18-19.
97. Герасимов Г.А., Свириденко Н.Ю., Шишкина А.А. Йоддефицитные заболивания в Российской Федерации (эпидемиология, диагностика, профилактика); Методические пособие / под.ред. И.И.Дедова. – М. – 2005. – С.29.
98. Долгов В.В. Лабораторная диагностика заболеваний щитовидной железы. – Москва: Триада, 2002. – С. 98.
99. Филимонова Н.А. Неврологические наушения при врожденном гипотиреозе // Неврол. журн. – Москва, 2006. – Т.11. – №1. – С. 1-7.
100. Петеркова В.А., Безлепкина О.Б. Лечение врожденного гипотиреоза // Медицина. – Москва, 2004. – №3. – С. 1-3.
101. Ефимoв A. C. Мaлая энциклoпедия врaча-эндoкринолога / 1-e изд. –Киeв: Медкнигa, ДСГ Лтд, 2007. – C.114-119.
102. Моисеенко Р. О., Гречанина Е. Я. Врождённый гипотиреоз. Клиника. Диагностика. Лечение. // Методичный рекомендаций 1-е изд. – К.: Киев – 2005. – С.21.
103. Hannon W.H., Henderson L.O., Newborn screening quality assurance // Genetics and public health in the 21 century. – Geneva, 2000. – №4.– P.243-258.
104. Levy H.L., Albers S. Genetic screening of newborn // Annu. Rev. Genomics Hum. Genet. – Rume, 2000. – Vol.1. – P. 139-177.
105. Laberge C., Grenier A., Dussault J.H. Spatial distribution of newborns diagnosed over the last 30 years by the Quebec network of genetic medicine // Meet. of the Int. Soc. for Neon. Scr. – Genova, 2002. – P. 145.
106. Новиков П.В., Корсунский А.А., Ходунова А.А. Медико-генетическая служба Российской Федерации: некоторые итоги и перспективы // Мед. генетика. – Москва, 2002. – №4. – С. 150-155.
107. Eicenbaum S., Iorcansky S., Gruneiro L. et. al. A neonatal screening program in Buenos Aires city, Argentina: evaluation of the first year performance // Genova, 2002. –№4. – P. 142.
108. Kreensky I., Michailova E. Twenty three years mass neonatal and selective biochemical screening for diagnosis of inborn errors of metabolism // Genova, 2002. – №9. – P.147.
109. Goldbeck A.S., Moreira M.G., Benvenuti M. et. al. A public neonatal sceening programme in South Brazil // Genova, 2002. – №11. – P. 143.
110. Granados M.L., Cepeda С., Damaso B., Lara– Sanchez J. et. al. Congenital hypothyroidism frequency in a tertiary care center // Genova, 2002. – №7. – P. 89.
111. Vilarinho L., Cardoso M.L., Quelhas D. et.al. Blood spot: from screening to diagnosis // Genova, 2002. – №8. – P. 146.
112. Cornejo V. et. al. The newborn screening program for PKU and congenital hypothyroidism (CH) in Chile // Genova, 2002. – №11. – P. 141.
113. Матулевич С.А., Шумливая Е.О., Голихина Т.А., Горобинский С.В. / Опыт организации неонатального скрининга на врожденный гипотиреоз в Еуропе //Достижения науки – в практику детского эндокринолога: матер. ІІІ Всерос.науч.-практич. конф. – М. – 2005. – С. 53.
114. http://www.pribori.com/gen_screen/lab_delfia/victor-2.html.
115. www.ld.ru/laboratory/item-157598.html.
116. Қайрат Ә.А. Балалардағы қалқанша безі аурулары // автореф. … мед. ғыл. кан.: 00.01.15. – М. – Шымкент. – 2007. – Б. 9-10.
        
        БЕЛГІЛЕУЛЕР МЕН ҚЫСҚАРТУЛАР
ГП - Гипотиреоз
ДЙТ - Дийодтирозин
МЙТ - Монойодтирозин
НЙС - Натрий-йодты симпортер
Т3 - ... - ... - ... пероксидаза
ТТГ - Тиреотропты гормон
ФКУ - фенилкетонурия
КІРІСПЕ
Медициналық генетиканың дамуы молекулалық генетиканың ашқан ғылыми жаңалықтарымен тікелей байланысты. Ал молекулалық ... - ... ... ... ... зерттеп, оның молекулалық негізі мен механизмдерін анықтайды. ... ... ... ... бірі - ... ... ... биохимиялық механизмдерін анықтай отырып, оның емдеу жолдарын іздестіру. Негізінен қазіргі ... ... ... ... ... ... ... анықталған. Әртүрлі себептердің әсерінен туындайтын тұқымқуалайтын ауруларды медициналық генетика ... ... [1, ... ... ... жүзі ... алаңдатып отырған мәселелердің бірі - йод жетіспеушілігі. Зерттеулерге сүйенсек, жер ... бір ... ... адам ... йод ... ... өмір сүреді. Осындай йод жеткіліксіздігі кездесетін мемлекеттердің қатарында Қазақстан да бар. Жағымсыз экологиялық жағдайлар йод жеткіліксіздігін туындата ... ол өз ... ... ... ... ... яғни адамдарда нәресте кезінен түрлі эндокриндік бұзылыстар туындайды. Осындай бұзылыстардың бірі - туа ... ... ... [3]. ... ... ... - балалардағы қалқанша безінің жиі кездесетін ауруы. ... ... бұл ауру ... таралуы жағынан жас балалардың эндокринді ауруларының ішіндегі ең маңызды орын алатын ауруларының бірі. Туа ... ... - ... жағынан гетерогенді болып келетін, қалқанша безінің анатомиялық зақымдануынан, ... ... ... гипоталамо-гипофизарлы жүйесінің бұзылуы немесе морфо-функциональды жағынан дұрыс ... ... ... Ауру ... ... ... ... немесе толық жетіспеушілігі байқалады. Ал тиреоидты гормондар организмнің қалыпты дамуына өте қажетті, ... ... ... ... психикалық дамуын тежейді және жүйке жүйесінің түрлі бұзылыстарын туындатады. Бұл ауру қыз балаларда ұл ... ... 2-2,5 есе ... ... ... ... мәліметтерге қарағанда, туа біткен гипотиреоз ауруының кездесу жиілігі 1:3000 - 4000, ... 1:5000 ... ... [2,4]. Ал ... ғалымдардың зерттеулеріне қарағанда, Қазақстанда туа біткен гипотиреоз ауруының ... ... - 1:3885 [5]. ... ... ... қаласында дүниеге келген нәрестелер қанындағы тиреотропты гормонның мөлшерін иммунофлуориметриялық зерттеу.
Жұмыстың міндеттері:
* Нәрестелер қанындағы тиреотропты гормон мөлшерін ... ... 2014 жыл ... ... қаласындағы туа біткен гипотиреоз ауруының кездесу жиілігін анықтау.
* Туа ... ... ... ... ... ... ... өзектілігі: бұл жұмыстың нәтижелері медицина, генетика және эндокринология саласына қосқан үлесі зор ... ... ... ... қанындағы тиреотропты гормон мөлшерін анықтай отырып, туа біткен ... ... ... ... табу ... нәрестенің болашақта арнайы ем шараларын қолданып сау болып дамуына мүмкіндік береді.
Ғылыми жаңалығы: Алматы қаласындағы туылған нәрестелердегі туа ... ... ... 2014 жыл ... ... жиілігі анықталды.
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1 ӘДЕБИЕТКЕ ШОЛУ
+ Тұқым қуалайтын ауруларға сипаттама және олардың жіктелуі
Тұқым қуалайтын аурулар - тұқым қуалайтын ... ... ... ... ... ... ... аурулар. Кез-келген тұқым қуалайтын аурудың өзіне тән клиникалық көрінісі болады. Тұқым ... ... ... тән 5 жағдай:
* Ерте манифестация. Тұқым ... ... 25%-ға ... ... туа пайда болса, 70%-ға жуығы жүре пайда болады және ауру 3 жастан асқаннан соң көріне бастайды, ал 5% жасөспірімдік кезеңде ...
* ... ... ... ... ... ... ауру кезінде жалпы жағдайының нашарлауы мен жағымсыз белгілерінің пайда болуы. Созылмалы сипаты тұқым қуалайтын ауру кезінде мутантты геннің тұрақты ... ... ... көп ... 60% ... ... тек бір жүйені ғана зақымдап қоймай, қалған басқа да жүйелердің қызметтеріне өз зиянын тигізеді.
* Аурудың ... ... ... бір ... бір ... мүшелерінде қайталанып кездесуі - ол аурудың тағы да туындайтынын анық ... Бұл ... ... ... ... ауруға тән. Бірақ, хромосомалық синдром отбасыда тек бірақ адамда ғана кездеседі.
* Клиникалық ... ... ... және ... ... ... ... онда ауруды бір-бірінен ажырату мүмкіндігі жоғары болады [3,6].
Барлық тұқым қуалайтын ауруларды 3 үлкен топқа ажыратамыз: ... ... ... ... ауру - ДНҚ ... ... ... ақпараттың зақымдануының нәтижесінде тек бір ғана ген бұзылады. Моногенді ауруларға көбінесе зат ... ... ... ... ... ... ... муковицидоз, адреногенитиальды синдром, гликогеноздар, мукополисахариоздар және тағы басқалар. Моногенді аурулар Мендель заңына сәйкес тұқым қуалайды, ауру аутосомды-доминантты, аутосомды-рецессивті және Х-хромосоманың ... ... ... ... ... аурулар - геномдық және хромосомалық мутациялардың ... ... ... ... аурулар - полигенді, қоршаған ортаның түрлі факторларының әсерінен ... ... ... ... мен ... ... нәтижесінде туындайды. Мультифакториальды аурулардың жалпы белгілері мынадай:
1) тұрғындар арасында кездесу жиілігі жоғары;
2) клинкалық ... ...
3) ... ... клиникалық көрінісінің ұқсас болуы;
4) жыныстық ерекшеліктер;
5) қарапайым Мендель үлгісінің тұқымқуалаушылық заңдылықтарына сәйкес келмеуі [6,7].
Көптеген ... ... ... ... ... жіктелуі 1- кестеде көрсетілген [6].
Кесте 1.
Тұқымқуалайтын аурулардың ... ... ... ... ... ... хромосомалары: Шерешевский - Тернер синдромы, Клайнфельтер синдромы, Х трисомия синдромы және т.б.
Аутосома:
Даун ауруы, Эдвардс және Патау ... және т.б.
Б. ... ... ... синдромы және т.б.
А. Аутосомды-доминантты: Марфан синдромы, ахондроплазия, полидактилия және т.б.
Б. Аутосомды-рецессивті: ФКУ, галактоземия және т.б.
В. ... ... ... ... ... және ... ... доминантты: Д- витамин - тұрақты рахит, тіс эмалінің қоңыр бояуы және т.б.
А. ОЖЖ: эпилепсия, шизофрения және т.б.
Б. Жүрек-қантамыр: ревматизм, атеросклероз және ... ... ... және ... ... алу жүйесі: бронхиальды демікпе, аллергиялық альвеолит және т.б.
Д. Зәр шығару жүйесі: нефриттер, энурез және ... ... ... ... ... ... хромосомалық жиыны 46 хромосомадан тұрады (2n=46). Әйел адамда 44 аутосомды және ХХ жұп хромосомасы болса, ер ... 44 ... және ХУ ... ... ... келетін кариотипке құрылған формула келесідей үлгіде: 46, ХХ; 46, ХУ болады. Хромосомалық аурулар - ... ... мен ... ... ... ... туа біткен аурулардың өте үлкен тобы. Мұндай аурулар ата-ананың біреуінің жыныс клеткаларындағы мутацияның нәтижесінде туындайды. Ұрпақтан-ұрпаққа берілуі 3-5%. ... ... ... ... ... гаметадан түзілген зиготаның бірінші бөлінуі кезінде де болуы мүмкін. Өте жиі ... ... ауру 21 ... ... ... 21 ... ... - балалардағы ақыл-есінің дамуының артта қалуымен көрінетін ерекше ауру түрі. Ең алғаш бұл ауру 1866 жылы ... ... ... ... ... және ... кейін деп аталды. Ал Н.А. Шерешевский 1925 жылы Х-хромосомадағы моносомияның алғашқы клиникалық сипаттамасын берді, одан кейін Г. Тернер 1938 жылы осы ... ... ... ... болатын. Осы ауруды зерттеп анықтаған екі ғалымның атымен бұл ауру - Шерешевский - Тернер синдромы деп ... ... ... ... ... мен этникалық топтарда таралған және кездесу жиілігі ... 1000 жаңа ... ... ... 7-8 ... ... ... ауруларды 2 топқа бөлуге болады:
а) Хромосома санының ... ... Бұл ... 3 ... ...
1) ... ... бұзылуы себебінен туындаған аурулар;
2) Х- және У- жыныс хромосомаларының саның артуы немесе кемуімен байланысты аурулар;
3) хромосоманың ... ... ... қана артуымен байланысты аурулар.
б) Хромосоманың құрылымдық бұзылыстарымен ... ... ... ...
* ... - гомологты емес хромосомалардың өзара орын ауыстыруы.
* Делеция - хромосома аймағының жоғалуы.
* Инверсия - ... ... 180° ... ... - ... бөлімдерінің екі еселенуі.
* Дөңгелек хромосоманың туындауы - хромосоманың екі иығындағы екі соңғы делецияның қосылуы.
Қазіргі таңда адамдарда хромосоманың бұзылыстарымен ... 700-ге ... ауру ... ... Оның 25% аутосомды трисомия, 46% жыныс хромосомаларының патологиясы болып табылады. ... ... ... ... - ... ... ... мен туа біткен кемшіліктердің болуы [7].
o Гендік аурулар
Гендік аурулар - ... ... ... ... ... және ... көріністері әртүрлі болып келетін аурулар. Мұндай аурулардың кездесу жиілігі 1:500 - 1:100000 аралығында ауытқиды. Бір ... ... ... он не жүз ... түрі ... ... ... аурулардың тұқымқуалаушылық ерекшеліктері Г. Мендельдің заңымен анықталады. Мутация белок молекуласындағы сәйкес келетін полипептидті тізбек құрылымын бұза отырып, кез-келген генде ... ... ... қызметінің өзгеруі әсерінен организмде биохимиялық өзгерістер туындап, арнайы клиникалық көрінісі бар тұқым ... ... алып ... ... ... ... ... келесідей сызбамен жүзеге асырылады: мутантты аллель --> патологиялық бірінші өнім --> кезектескен биохимиялық реакциялардың тізбегі --> клеткалар --> ... --> ... ... ... ... ... мутация құрылымдық, транспорттық және эмбриональды белоктар мен ... әсер ... ... ... гендік мутация фенотиптік көрініс береді, егер ген доминантты немесе ер адамның Х-хромосомасына ... онда ... ... ... ... ... ... немесе Х-тіркескен ауруы бар бала туылады. Рецессивті гендегі мутацияны анықтау өте қиын. ... ... ... гетерезиготалы болып келеді [4].
Гендік аурулардың кездесу жиілігі мен тұқымқуалау типі 2 - ... ... ... аурулардың таралуы [4].
Ауру түрі
Кездесу жиілігі
Тұқымқуалау типі
ФКУ
1:10000
А-Р
Туа біткен гипотиреоз
1:4000 - 1:5000
А-Р
Ахондроплазия
1:100000
А-Д
Біріншілік гемохроматоз
1:500
А-Р
Муковисцидоз
1:1600 - 1:3000
А-Р
Миотондық дистрофия (барлық ... - ... ... - 1:5000 ... ... ... ... А-Р,
Р-Х-тіркескен
Марфан синдромы
1:10000 - 1: 15000
А-Д
Ескерту. А - аутосомды, Д - ... Р - ... ... ... ... ... 1000 жаңа туған нәрестелердің ортасында 2,5-30% құрайды. Оның ішінде аутосомды-доминантты патология - ... ... ... - 0,2-0,5% ... ал Х-тіркескен - 0,05-0,7% құрайды. Гендік аурулар гетерогенді болып келеді. Мұндай гендердің ... ... ... фенотипке өз әсерін тигізбей-ақ беріле беруі мүмкін. Кейбір патологиялық гендерді қарағанда фенотиптік ... ... ... ... ... болады. Мысалы, REТ - онкогеннің әртүрлі бөлігіндегі ... ... ... ... ... болып келетін 4 тұқым қуалайтын ауруды тасымалдауы мүмкін. Олар: ... ... ZA және ZB, ... ... ... ... ... отбасылық ауруы.
Зат алмасудың көп санды аурулары, яғни көмірсу, ақуыз, май, билирубин, ... ... ... ... ... ... науқаста анық байқалады, яғни гендік аурулар негізінен зат алмасу үрдістерін бұзады [3, 6, 7].
+ Қалқанша безінің жалпы сипаттамасы
Қалқанша безі -- ... ішкі ... ... ... ең ... әрі ерте дамитын мүшелерінің бірі. Адамдарда қалқанша безінің бастамасы құрсақішілік даму ... 4-ші ... ... ... эндодерманың қалыңдауы арқылы жұтқыншақтың түп жағындағы бірінші және ... жұп ... ... ... қос жақтаулы құрылымды, жұтқыншақпен байланысып тұратын төмпек болып түзіле бастайды. Бұл ... ... ... ... ... ... (эндотелиальды) туындысы және 2-2,5 мм шамасында жинақталған эпителиальды клеткалардың шоғыры болып ... ... ... ... 1-суретте көрсетілген.
Сурет 1. Қалқанша безінің бастамасы. 1 - мезенхима, 2 - қалқанша безінің өсіндісі
Ары ... ... ... бөлінеді және каудальды бағытқа қарай көшеді, нәтижесінде эпителиальды тәж пайда болады. Дистальды бөлігі есі ... екі ... ... ... ... безі гистологиялық жағынан толық дамуы әр әдебиеттерде әртүрлі көрсетілген. Оның проксимальды бөлігі жұтқыншақ пен ... ... ... ... ... ал қалқанша безімен дистальды байланыс пирамидалық үлес түрінде сақталады. ... екі ... ... ... төмпек қалташығынан дамиды. Қалқанша безінің бастамасының дамуы ... ... ... ... ... және ол жүректің және қолқа тамырының алғашқы белгілерімен өте тығыз байланыста болады. Бұл кезеңде қалқанша ... ... ... ... ... ... артерия қамтамасыз етеді, ол қолқа қалташығынан шығып, мезенхималық ұлпаның айналасында магистральды артерияға айналады. 2-ші айдың басында оның жоғарғы бөлігі жұқара ... ... ... қалады. Ал проксимальды бөлігінен тек тіл түбірімен жалғасқан саңылау ғана қалады. Үлестерінің бір-бірімен қосылуы ... ... 7-ші ... ... ... ... безінің белгісі (дивертул) эпителиальды клеткалардың көптеген санынан құралады, ары қарай бөлінгіш ... тәж ... ... ... ... ... эпителиальды трабекулалар жылдам өсіп, соңында одан фолликулалар түзіледі. Қалқанша безінің құрылымдарының бастамалары 2-суретте көрсетілген.
Сурет 2. Қалқанша безінің бастамалары. 1 - ... тәж, 2 - ... ... 3- мезенхима
Фолликулалар арасындағы аралықтарда жүйке және қантамырлармен қамтамасыз етілген ... ... ... ... бастамасындағы жақсы жетілген ұсақ фолликулалар жатырішілік дамудың 2-ші айының аяғы мен 3-ші айдың басында анық бола ... ... ... ... ... және ол ... ... қабілетті болып келеді.
Ұрықта қалқанша безінің дамуы (жүктіліктің 80 күнінен туылғанға дейін) үш кезеңнен өтеді: коллоид алды (тиреоглобулин алғаш синтезделетін ... ... ... ... ... ... ерте ... (йодтың белсенді сіңірілуімен және тиреоидты гормон мен коллоид түзілуімен сипатталады) және фолликулярлы (фолликулдардың дамуы және ... ... ... ... белсенділігі жатырішілік дамудың 4-5-ші айларында жоғарылай бастайды. ... ... 11-ші ... соңы мен 12-ші ... ... ... қалқанша безінің йодты жинақтауға, тиреоидты гормонды өндіруге және синтездеуге қабілетті болады. Сонымен қатар, қалқанша безінің клеткалары 11-аптада моно- және ... ... ... ... ... [9, 10].
3-4 айда ... ... сіңіргіш көпіршіктердің көрінуімен ерекшеленеді, йод органикалық қосылыстармен қосылғаннан бастап клеткалардың негізгі қызметі басталады, яғни, без қызметтік жағынан жетіледі [12].
Гестацияның ерте ... ... ... ... ... ... ананың аналогты эндокринді жүйесіне оның қызметінің тәуелсіз болуымен көрінеді. Ұрықжолдастық тосқауыл анадан құрсақтағы балаға гипоталамо-гипофизарлы жүйенің ... ... ... ... сол уақытта белгісіз бір мөлшерде бос тироксин (Т4) және трийодтиронин (Т3) ұрыққа және ұрық жанындағы суға ... ... ... ... ... тосқауылдық өткізгіштік деңгейі жүктілік мерзіміне тікелей байланысты. Бірінші триместрде ұрыққа бос ... ... ... түрде өте көп мөлшерде енеді, ал екінші және ... ... ... ... ... ... және ұрықтың өз қалқанша безінің қызметі қалыптасуынан анадан ұрыққа тироидты гормондардың өтуі және оны пайдалану ... ... ... ... Бұл ... ана мен баланың қалқанша безінің гормондық қызметінде физиологиялық автономия қалыптаса бастайды. ... ана ... Т3 және Т4 ... ... ... ... онда бұл ... ұрықжолдас арқылы өтуі мүмкін. Сонымен қатар, тиротұрақтандырушы препараттарды жүктілік кезінде тиротоксикозды емдеуге қолдану ... ... ... бос ... және ... ... ... қызметін нашарлататынын есте сақтаған жөн [12].
Жүктіліктің екінші жартысында қалқанша безі ... ... ие ... ... тироксин бөле бастайды. Одан ары сандық өзгерістер орын ... ... жаңа ... ... ... және ... жағынан үлкейіп, метоболиттік белсенділігі артады [13].
Электронды-микроскоптық зерттеу кезінде 4-айлық эмбрионның тиреоцитінің құрылысы ересек адамның безінің құрылысымен бірдей ... ... ... безі ... жағынан жетілген және салмағы 1 г болып келеді. Нәрестелерде, балаларда және ересектерде қалқанша безінің салмағы салыстырмалы ... ... ... ... ... ... кейін, ерте неонатальды кезеңде, гипофизарлы-тироидты жүйеде гормондардың концентрациясында айтарлықтай өзгерістер орын алады. Кіндік қанында Т4 мөлшері ана қанымен салыстырғанда 1,2 есе аз ... ... ... алғашқы екі тәулікте Т4 деңгейі шамалы ғана жоғарылайды, ал үшінші тәулікте ең жоғары деңгейге дейін жетеді де, ... ... ... апта ... ... ... төмендеп белгілі бір мөлшерге жетеді. Ал кіндік қанында Т3 концентрациясы ана қанымен салыстырғанда бес есе ... ... ... ... бірінші тәулікте Т3 мөлшері ең жоғарғы деңгейге дейін жетеді де, ... ... ... ... 3-4 есе ... ал ... ... тәулікте Т3 мөлшері төмендей бастайды. Екінші реттік гормон деңгейінің ... ... ... ... ... дейін созылады. Ерте неонатальды кезеңде бейімделудің өзгергіштігіне ТТГ ... ... ... ... ... ... ТТГ концентрациясы анасындағы гормон концентрациясынан 4 есе жоғары болады. Нәресте туылғаннан кейінгі 30 ... соң ол алты ... ... тек ... ... ... ... минимальды деңгейге дейін төмендеп кетеді. Келесі 3-6 тәулікте қандағы ТТГ концентрациясы ақырын жоғарылайды да, гормон деңгейі ... ... ... ... байланыстырушы глобулин мөлшері анасымен салыстырғанда 1,5 есеге төмен болады. Туылғаннан кейінгі бірінші ... ... ... ... ... ... рет ... да, үшінші тәулікте төмендей бастайды, ал сосын қайта жоғарылап қалыпты мөлшерге жетіп, тұрақтанады [12, ... ... ... гистогенезі және оны реттеуші гендер
Қалқанша безінің құрылымдық-қызметтік бірлігі -- ... Олар ... ... ... ішкі қуысы аздап созылыңқы болып келеді. Көлемі 20-300 мкм аралығында болады. Қалқанша безі гистологиялық құрылысы жағынан дәнекер ұлпасынан тұрады, ... ... ... оны екі ... ... ... қуысында күрделі белокты заттар - эпителиальды немесе А-клеткалар (тиреоциттер) ... ... ... ... қатар, қалқанша безінің ұлпасында С-клеткалар (парафолликулярлы) болады. Олар фолликулалар ... ... Бұл ... ... кальций және фосфор айналымын реттеуші негізгі гормондардың бірі кальцитонинді өндіреді. Тиреоциттер -- бірқабатты ... ... ... ... ... ... бар, ал ... клеткалары бір-бірімен тығыз байланысқан көпсанды тосқауылдар -- десмосомалар болып табылады [17, ... ... ... ... ... ... байланысқан, ол синтез жүретін негізгі матрица болып табылады. Тироглобулин тироидты гормондарды негізгі сақтаушы, әрі протеолиз нәтижесінде қанға түсуін және олардың ... ... ... ... табылады. Қанда тироидты гормондар сарысулы белоктық кешен түрінде айналымда жүреді, бірақ физиологиялық белсенділігі жағынан тироидты ... ... ... байланыспаған бос күйінде болады. Т4 және Т3 гормондарының өз рецепторлары бар, олар шеткі мүшелермен тироидты гормондарды ... ... ... ... және ... ... әсерлерінің жүзеге асырылуымен қамтамасыз етуші рөл атқарады [12].
Қалқанша безінің қызметі күрделі нейро-гуморальды механизм арқылы реттеледі және оның қызметтік белсенділігі гипофиз бен ... ... ... Гипофиз тиреотропты гормонды синтездейді, ол биосинтез үрдісі мен ... ... ... және ... рецептор мембранасымен арнайы байланыстырушы жолымен тироидты гормонның бөлінуін жылдамдатады. Гипофиздың қызметі өз кезегінде гипоталамусқа тиролиберинді бағыттайды, ол ... ... ... әсер етеді және гипоталамустық гормонды ерекше байланыстырады. Сол уақытта қандағы тироидты гормонның концентрациясы теріс қайтымды ... ... және ... бен гипоталамустың арнайы гормондарының синтезін реттеуші болып табылады. Сонымен, қандағы тироидты гормонның деңгейінің жоғарылауын ТТГ секрециясы төмендетіп, қалпына келтіріп отырады, ал ... ... ... ... ... ТТГ ... мен оның синтезі ынталандырады. Сондықтан, гипоталамус - гипофиз - қалқанша безі жүйесіндегі барлық гормон қалқанша ... ... ... өз ... тигізеді [19, 20].
Қалқанша безінің негізгі қызметі тиреоидты ... ... ... ... Тиреоидты гормон секрециясы мен олардың түзілу процесі келесідей кезеңдерден тұрады: йод ... оны ... ... ... ... мен тиреоидты гормондарды босату. Бұл үрдіске қатысушы ферменттер және реттеуші гендер 3-кестеде көрсетілген.
Кесте 3. ... ... ... ... ... ... мен реттеуші-гендер [20].
Фермент
Натрий-йодты симпортер (нйс)
Тиреоидты пероксидаза
(тпо)
Хлор-йодты симпортер (пендрин)
Тиреоидты оксидаза 1,2
тнох 1 тнох 2
Шоғырла-нуы
Тиреоциттің базальды мембранасы, сілекей безі, сүт бездері
Тиреоциттің ... ... ... ... ішкі ... апикальды мембранасы
Қызметі
Клеткаға йодтың тасымалдануы
Тотығу, йодтың органифика-циясы
Мүшелендірілу үшін йодтың тасымалдануы
Йодтирозиннің Тг ... ... ... ... ... тыс ... йодидті сорғыштың қатысуымен базальды мембрана арқылы белсенді тасымал көмегімен фолликулярлы клетка цитоплазмасына түсіп отырады. Бұл үрдіске қабілетті белок гені жуырда ғана ... - ... ... ... ... бұл ген 19 ... ... иығында шоғырланған [9, 17, 21].
Сонымен қатар, 1997 жылы Пендред ... деп ... ген ... Бұл ген ... - ... ... кодтайды. Пендрин фолликулярлы клетканың апикальды мембранасында орналасқан және ол мүшелерге йодтың тасымалдануын қамтамасыз етеді. Ол 7 хромосоманың ұзын ... ... және тек ... ... ғана ... ... ... ішкі құлақта (ұлулы дене) экспрессияланады [9, 21, 22 - 24]. ... ... ... клеткадан тыс сұйықтық арқылы пассивті диффузия есебінен сыртқа ... ... ... оның көп бөлігі тиреоидты пероксидазаның қатысуымен фолликулалық клетканың апикальды бөлігінде қалады және сол ... ... ... ... ... ... ... мембранасында орналасқан және катализдік орталығы фолликуланың саңылауына айналған. Оны ... ген 2 ... ... ... ... [9, 17, 21, ... ... йод тирозин молекуласымен байланысады. Тирозинның йодталуы тироидты пероксидазаның қатысуымен жүреді. Алдымен йодтың тирозинмен байланысы - монойодтирозинді (МЙТ), ... ... (ДЙТ) ... ... мен ... реакцияларының субстраты тиреоглобулин болады. Тиреоглобулин - ... ... ... ... Ол ... ... ... Коллоидтың негізгі кешені тиреоглобулин -- ... ... ... ... ол ... ... ... және оның сақталуына қызмет етеді. Тиреоглобулинжді кодтайтын ген - ... өте ... ... ... ол 8 ... ұзын ... шоғырланған [8, 17].
Америкалық автордың берген мәліметі ... ... ... ... ... арнайы генінің транскрипциясына күшті супрессор болып табылады. Тироглобулинге 67 тирозильдік қалдық қатысты, бірақ йодпен қамтамасыз етілуіне ... ... ... ғана ... Йодталған тироглобулиннің 1 молекуласының толық гидролизіне йодтирониннің 4 ... ... [7-9]. ... ... ... ... келесі кезеңі - конденсация, тирозиннің йодты молекуласын тиреоглобулин молекуласымен байланыстыру. Тирозиннің екі дийодты қалдықтары бір ... ... ... ... ... 3,3`, 5,5`-төртйодтиронин (L-тироксин, Т4) түзіледі, монойодтирозин және дийодтирозиннің қосылуы кезінде бір бүйірлік аланин ... ... ... ... 3,3`, ... (L-үшйодтиронин, Т3) түзіледі [7-9, 19, 20]. Тиреоглобулин молекуласында йодтирозиннің конденсациясы сутегінің асқын тотығының қатысуымен өтеді. Сутегінің асқын тотығының ... екі ... ... ... ... ... ... 1(ТНОХ 1) және 2 (ТНОХ 2). ТНОХ1 және ТНОХ2 гендері осы ... ... және ... ... ... клеткасының апикальды бөлімінде орналасады. Бұл гендер 15 хромосоманың ұзын ... ... [25 - ... ... ... фолликуланың коллоидты затындағы тироглобулин молекуласының құрамында сақталады. Олар коллоидтан оның цитоплазмасына ... ... ... кейін фолликуланың базальды бөлігі арқылы клеткадан тыс тасымал көмегімен босатылады. Эндоцитозды везикула лизосомамен қосылады және тиреоглобулин, Т4, Т3, монойодтирозин, дийодтирозин және бос ... ... ... ... ... ұсақтануы интратиреоидты дегалогеназа арқылы өтеді. Оның гені әлі ... ... ... Сол ... ... ... ... картаға белгілеу әдісі арқылы тиреоидты гормон биосинтезіне қатысатын көптеген ... ... [21, ... Туа ... ...
Тиреидология мәселелері қазіргі таңда өзекті мәселелердің бірі, оған төмендегі жағдайлар дәлел бола алады:
* ... безі ... ... ... және ... барлық жүйелерін реттеуге қатыса отырып маңызды қызмет атқарады [29, 30].
* Алдын алу және емдік шаралар жүргізілуіне қарамастан ... ... ... ... ... саны күннен-күнге артуда, бұдан шығатын қорытынды қалқанша безінің ауруы мәселесі ... ... ... мен ... сонымен қатар басқа да медицина салаларының алдында ... ... ... бірі [31, 32].
* ... ... ... организмге таралуы арқылы көмірсу алмасуын бұза отырып, организмді қант ... ... ... [33, ... ... -- қалқанша безі гормонының организмде жетіспеушілігі. ... ... ... әртүрлі, бірақ бір-бірінен қатты ерекшеленбейді [35-39].
* Гипотиреозбен ауыру кезінде барлық мүшелер мен мүшелер жүйесі ... ... ... ... ауру белгілері сияқты көрінеді (әсіресе, жасы келген адамдарда) [35, 40- ... (ГП) -- ... ... безінің гормонының ұзақ уақыт жеткіліксіз болуы немесе олардың биологиялық әсерінің ұлпалық деңгейге ... ... ... ... Оның ... организмдегі барлық зат алмасу үрдістері бұзылады, ұлпадағы оттегі мезгілсіз жұмсалады, соның ... ... ... ... ... ... мен негізгі алмасу және әртүрлі ферменттік жүйелердің белсенділігі төмендейді [43-45].
Гипотиреозбен ауырған науқастардың басым бөлігі ... 95%) ... ... ... ... ... немесе қалқанша безінің паренхимасының зақымдануынан патологиялық үрдістердің ... ... ал ... 5% ғана -- гипоталамус және гипофиздің қызметінің бұзылуынан пайда болатын ... ... ... [46-48]. ... бұл ауру Еуропа тұрғындарында, оның ішінде жаңа туылған ... - 0,018% ... деп ... ... ... ... кезде күн санап саны артуда [49].
Осыдан 15 жыл бұрын А.П. Калинин және Г.И. Измаилов осы аурудың субклиникалық ... ... ... ... бір ... туылған нәрестелер арасында - 3,1%, ал Ресейде - 3,4% тіркелген ... 10 ... ... сараптама бойынша туа біткен гипотиреоздың АҚШ-да кездесу жиілігі 5-10%, ал ... ... ... - 8-17 % ... ... [48]. Сонымен бірге, АҚШ популяциясының 5-10% гипотиреоздың басқа да түрлерінен зардап шегеді [50, 51].
Тиреоидты гормонның концентрациясының төмендеуі тұрғындардың ең ... ... ... ол ... ... өз ... тигізеді. Яғни, нәрестенің жатырішілік кезеңінде және ерте постнатальды өмірінде ерекше анаболикалық әсерімен тиреотропты гормон басқа гормондардан ерекшелене ... тек ... ... ... ... ... ... мен жүйелердің ары қарай мамандануы мен дамуын бақылап, реттей отырып өте үлкен рөль атқарады. ... ... ... ... ... ... ... өз әсерін тигізіп, баланың жүйке жүйесінің қалыпты дамуына кері әсер ... ... ... ... ... ... барлық жастағы тұрғындардың, әсіресе жасөспірімдердің интеллектуалды, психикалық, ... және ... ... әсер етіп ... алаңдаушылық тудыруда. Соңғы 10 жыл көлеміндегі Еуропа, Африка және Солтүстік Америка елдерінде жүргізілген скринингті бағдарламаның нәтижесі ... туа ... ... ... ... ... ... екі есеге артқан және АҚШ мен Канадада 1:3600-1:4000, ал ... ... ... жеке эндемиялық аудандарында 4,2-11% аралығын құраған [55, 56].
Жаңа туылған ... ... ... ... ... тек ... фактор ғана емес, сонымен қатар, эмбриогенез кезеңінде қалқанша безінің қызметі мен құрылымына қайтымсыз өзгеріс алып ... және ... да ... ... ... бұза ... ... нәрестеге екі есе теріс әсер көрсетеді [57, 58].
Тироид жеткіліксіздігінің теріс ... ... жүйе ... ... ... гонаданың өзгеруіне, етеккір кезеңіндегі бұзылыстарға, ұрықтылықтың төмендеуіне, бедеулікке алып ... Бұл ... ... ... тек қана ... ғана ... ... қатар демографияның да өзекті мәселелерінің бірі. Тиреоидты гормонның жеткіліксіздігінен жүктілік және босану жоғары жиіліктегі мынадай қиындықтармен босану кезіндегі ... ... ... ... ... ... өлі туылу сипатталады. Жүктілік және емізу кезінде анада қалқанша безінің қалыпты қызмет атқаруы дені сау баланың туылуы мен оның ары ... ... ... ... рөл ... [59]. ... Туа ... гипотиреоз ауруының классификациясы мен патогенезі
Туа біткен гипотиреоз - балалардағы қалқанша безінің жиі кездесетін ауруларының бірі. ХХ ғасырдың аяғында туа ... ... ... ... Еуропа елдерінің ішінде Ресейде басқа елдермен салыстырмалы түрде жоғары болған. Нәрестелерде гипотиреоз ... ... ... ... және оның ... көрінісі ерте неонатальды кезеңде өте аз байқалатын немесе мүлдем байқалмайтын болып келеді. Әртүрлі салыстырмалы ... ... ... ... ... туа ... ... кездесу жиілігі шамамен 1:4000, яғни фенилкетонурияға қарағанда 2-3 есеге жоғары және туа біткен аурулардың арасында таралуы жағынан ... ... ... ... ... ... ... туа біткен кемістік ұрықта белгінің ақауына немесе ұрық бастамаларының дұрыс орналасуының ауытқуына алып келетін ... ... ... ... ... ... болуы мүмкін. Белгілердің зардап шегуі немесе ұрық бастамаларының түсіп қалуы сияқты бұзылыстарынан қалқанша ... даму ... өзі ... ... ... және оның ... ... бірнеше топқа топтастырылады [61].
Патологиялық үрдістің шоғырлану орнына байланысты біріншілік, екіншілік, үшіншілік және шеткі немесе перифериялық ... ... ... гипотиреоз кезінде патологиялық үрдістердің шоғырлану орны қалқанша безі ... ... Бұл өте жиі ... ... ... Бұл гипотиреоз түрі Еуропалық популяцияда жаңа туылған нәрестелер арасында 1:4000 жиілікті құрайды. Статистикалық мәліметтер бойынша, ауру ұл ... ... қыз ... өте жиі ... (қатынасы қыз/ ұл - 2 немесе 2,5/1). Анасынан қалқанша безінің патологиясымен туылған ... 68,2% - ... ... ... 23,4% - ... ... ... шегеді. Анасында қалқанша безінің ауруы кезінде ұрықта аномалияның даму жиілігі 18-25% құрайды[4, 5, 25, 62].
Біріншілік ... ... болу ... ... безінің дисгенезиясы. Барлық жағдайдың 70%-дан 90%-ға дейінгі аралығын қамтиды. Қалқанша безінің дисгенезиясы бездің ... ... ... ... ... ... гипоплазия (5%), гемигенез және бездің орналасу орнына байланысты дистопия мен эктопия (35-40%) болуы ... ... ... ... ... ... ТТГ рецепторын кодтайтын геніндегі РАХ 8 мутация. Бұл нәрестелер мен аналарда кездеседі, көбінесе радиоактивті йодты енгізген жүкті ... жиі ... [63]. ... - тиреоидты ұлпаның толық болмай қалуы (атиреоз). Сцинтиграфия сияқты эхографиялық зерттеулерде тиреоидты ұлпа өз ... да, одан ... ... де ... - ... көлемінің кенет төмендеуі. УДЗ кезінде без ұлпасы біртекті емес, пішіні әртүрлі болып келеді.
Гемиагенез - қалқанша ... бір ... ... қалуы. Оң жағына қарағанда сол жақ гемиагенез өте көп ... ... ... ... ... ... этиологиясына, кездесу жиілігіне, тұқымқуалау түріне, молекулалық кемістігіне байланысты Ф.Мишердің өзіндік топтастыруын ... ... ... ... ... ... ... байланысты дистропия және эктопия сияқты жағдайда болады.
Дистропия - ... ... ... емес ... ... әдеттегі орынға сәл жақын орналасады. Әдеттегі орыннан жоғары ... ... ... ... ... ... ... (тіл түбірі зобы, ол дисфагияға ұшыратады, травматизация кезінде қан ... ... алып ... ... езулі, интратрахеальды және т.б. [64].
Эктопия - тиреоидты ұлпаның шоғырлануы өз орнының мөлшерінен шығып орналасуы. ... ... ... ... ... ... бөлігінен не басқа күтпеген орындардан кездестіруге болады [63]. Фишер ... туа ... ... ... ... 4 және 5- ... ... 4.
Туа біткен гипотиреоздың этиологиясы [60].
Бұзылу типтері
Барлық жағдайдағы үлес
Себептері
* Біріншілік
А. ҚБ дисгенезиясы
Эктопатия
Агенезия немесе гипогенезия (гипоплазия)
70%
45%
25%
ТТҒ-1, ТТҒ-3, Рах-8 . Бұл нұсқа ... 10 ... ... ... қан сынамасын туылғаннан кейін 5 күн аралығында, екіншісін - туылғаннан кейінгі 2-6 күн аралығында ... Екі ... Т4 және ТТГ ... ... Мұндай нұсқада гипотиреоздың кездесу жиілігі - 1:3600 құрайды. Бұл нұсқа жаңа туған нәрестелердегі гипотиреоздың болуын және оның ... ... орны ... ... ... ... нұсқаларға қарағанда сенімдірек [99].
2 ЗЕРТТЕУ МАТЕРИАЛДАРЫ ЖӘНЕ ӘДІСТЕРІ
2.1 Зерттеу материалдары
Бітіру жұмысы Алматы қаласындағы ... адам ... ... ... ... ... ... талдау зертханасында жасалды. Зерттеу жұмысы 01.01.2014- 31.12.2014 ж. ... ... ... ... ... ... яғни аппараттар қолданылды:
* Микротитрлі планшет - мөлдір емес люменисценциялық талдауларды жүргізуге арналған ультра тазаланған құрылғы. Бұл ... 96 ... ... ... ... 6 ... стандарт және 2 бақылау қан жұғындылары, ал қалғанына зерттелетін қан жұғындылары салынады. Әрбір планшет жеке, арнайы қаптамамен қапталған [114]. ... ... ... ... 3 . Микротитрлі планшеттің көрінісі
* DBS Puncher - микропланшеттегі құрғақ қан ... ... ... ... автоматты микропроцессорлы құрылғы. Оның тесу бөлімі арқылы тесілген қан ... ... ... ... ... бір ... түседі. Қан жұғындылары бар дисктер 3,2 мм, 4,7 мм немесе 6 мм көлемінде тесіледі. Аталмыш ... ... ... аяқ ... ... тесу ... ... Микропланшеттің 96 лункасы құрғақ қан жұғындысына толғаннан кейін автоматты түрде келесі планшетке ауыстырылады. Панчер қарапайым және ... өте ... ... ... Панчердің микропланшет орналасқан аймағында лунка анық көрінуге арналған жарық ... ... ... Лункаға дисктің дұрыс түсуін арнайы тетік және мәліметтерді компьютермен алмастыруға арналған арнайы жалғағыштар болады [115]. ... ... ... көрсетілген.
Сурет 4. Панчер құрылғысының жалпы көрінісі.
* Delfia ... және Victor 2D ... Delfia ... ... - қан ... бар ... планшеттерді автоматты түрде араластыруға арналған құрылғы. Арнайы ұстағыштары ... ... ... ұстап, толық араластырады және араластыру жылдамдығын, уақытын өзгертуге арналған арнайы тетіктері бар. Victor 2D ... - ... ... үшін ... ... тиреотропты гормон мөлшерін, фенилаланин мөлшерін зерттеуге бағдарламаланған. Әрбір дисктегі қан ... ... ... осы құрылғының көмегімен өңделіп, арнайы жалғанған монитор бетіне шығарылып отырады [114]. Құрылғылардың көрінісі 5- суретте көрсетілген.
а)
б)
Сурет 5. а) Delfia ... ... 2D ... ... ... жүргізу үшін қажетті реагенттер мен Эффендорф мультипипеткалары. Талдауға қажетті реагенттерге: антиденелермен микропланшет, 118 мл цинк сульфатты ... ... ... 30 мл ... ... ... ... темір реагенттері жатады [114]. Талдауға қажетті реагенттер мен мультипипеткалар 6-суретте көрсетілген.
а)
б)
Сурет 6. Зерттеу жұмыстарына қажетті ... (а) мен ... ... ... ... объектісі - нәрестелердің перифериялық қаны. Нәресте қанындағы тиреотропты гормон мөлшерін анықтау үшін 2014 жылы туылған барлық ... яғни ... дaму ... ... ... ... 3-5 ... кeйін, aл қaлыпты дaму мeрзіміне жeтпей туылғaн ... 10 ... ... табaнынан тaмшы қaны aлынды. Табанынан тамшы қанын нәресте тамақтанғаннан 3 сағат өткеннен кейін, алдын ала 70% ... ... бас ... ... ... ... шынашақтан өкшеге ( 7-суретте сызықпен боялған бөлік) дейінгі аралықтан ... бір рет қана ... ... ... ... қан ... алынады. Бірінші қан тамшылары стерильді құрғақ тампондармен сүртіліп, екінші қан тамшылары арнайы Шляйхер & Шуль №2992 сүзгі ... ... ... ... ... ... етіп жағылады. Өкшенің қай бөлігінінен алу және сүзгі қағаздарын қалай пайдалану қажеттілігі 7-суретте көрсетілген.
Сурет 7. ... ... қан ... ... ... қағаздарына алу.
Ол сүзгі парақшалары күн сәулесі тікелей түспейтін арнайы бөлмеде 3 ... бойы ... ... ... ... ... ... тимеуі қажет. Арнайы кептіргіш құрылғыларды пайдалануға болмайды. Тиретропты гормон мөлшерін анықтау үшін қан жұғындылары бар ... ... ... ... ... ... Зертханада арнайы компьютерлік бағдарламасы бар флуориметрде туа біткен гипотиреоз ауруына скрининг жүргізілді. Барлығы 20813 нәресте қаны зерттелді. Қан ... ... ... ... ... ... ... болады. Алмасу картасында нәресте туралы келесідей мәліметтер: нәрестенің анасының аты-жөні (қысқартусыз), нәрестенің толық аты-жөні, жынысы, салмағы, туылған күні, қан алу ... ... ... ... ... әдісі
Зерттеу әдісі ретінде иммунофлуориметриялық әдіс қолданылды. Нәрeстелер қaнының құрaмындағы тиреoтропин мөлшeрі компьютeрлік бағдaрламасы бaр флуoриметрінде aнықталды.
ДЕЛФИЯ НЕОНАТАЛ ТИРОТРОПИН (ТТГ) ... ТТГ ... екі ... ... ... қарсы бағытталған екі моноклонды антидене (екеуінде бұлшықеттік) тура сэндвич әдісі уақытымен келісілген қатаң фазалы, екі-сайтты флюроиммунометриялық анықтауға ... ... ТТГ ... ТТГ ... ... ... ... және тесттік үлгілер иммобилизденген моноклональды антиденемен, ТТГ молекуласына арнайы антиген сайттарына қарсы бағытталған және нысана еуропалық екінші ... ... ... ... детерминанттарына қарсы бағытталған) бір уақытта әрекеттеседі. Буфер кептірілген қан жұғындысындағы ТТГ жиынтығынан тұрады. Анықтау үшін тек бір ғана ... саты ... ... ... ... ... мен жоғары флюорецентті хелатты кешен түзілетін жерде күшейткіш ерітінді - ... ... ... ... европия ионын ыдыратады. Әрбір лункаға флюореценция кезекпен өлшенеді. Әрбір үлгідегі флюоресцентті дабыл үлгідегі ТТГ мөлшеріне тура пропорционал ... ... ... құрамы: әрбір ДЕЛФИЯ НЕОНАТАЛ ТТГ жиынтығы 960 нәресте қанындағы ауруды анықтауға қажетті реагенттерден тұрады. Олар +2+8° С ... ... ... бір ... ... ... қозғау жағдайында тек 2 апта ғана жарамды. ТТГ-нің нақты концентрациясы әрбір жиынтық қаптамасының тіркеуінде көрсетілген. Нәрестедегі ТТГ мөлшерін анықтауға ... ... ... ... ... (80/558) дайындалған 50-55% стандарттар мен бақылаулар гематокрит кезіндегі сау адамның қанынан дайындалған. ... ... ТТГ ... ... ... және құралдар жүйесінің кешенінің бір бөлігі болып табылады.
ДЕЛФИЯ жүйесі негізгі жиынтыққа кірмейтін бірақ өте ... ... ... ... ...
* ... келісіммен флюорометр+ принтер мен сыртқы компьютер
* Aвтоматты вoшер - ДEЛФИЯ плейтвoшер (Кaт.№1296-024 нe ... ... ... - ... ... ... нe 1296-003
* Автоматты панчер ДЕЛФИЯ ПЛЕЙТ ПАНЧЕР (1296-031) немесе ... ДБС ... ... ... 3 мм көлемінде қағаз дисктерді тесуге арналған қол панчері.
* ДЕЛФИЯ ... мен ... ... құюға арналған пипеткалар- ЭФФЕНДОРФ МУЛЬТИПИПЕТКА (1296-014), олардың 5 мл Комби ұштары бар ... ... ... ... ... плейт диспансер ДЕЛФИЯ диспенсер юнитпен бірге (1296-041 немесе 1296-043).
* Күшейткіш ерітіндіні құюға арналған пипетка - ... ... ... ... 5 мл Комби ұштары бар (1296-016) немесе альтернативті ДЕЛФИЯ ... ... ... ДИСК ... ... сұйықтықты автоматты және микротитрлі лункалардағы қағаз дақтарды жоюға арналған.
ДЕЛФИЯ жүйесіне сонымен қатар ... мына ... ... ... ... ... арналған дозалаушы пипетка;
* антидене мен үлгі ерітіндісін дайындауға қажетті НЭ буферінде миллититрлі көлемді құюға ... ... ... ... жаңа ... ... қан жұғындыларын алуға арналған бланк-парақтар Шляйхер & Шуль №2992
Үлгі алу және оны ... ... ТТГ кит жаңа ... ... ... қан алу және оны ... ... жиналған қан жұғындысын арналған. Сарыауру (билирубин < 20 мг/дл) немесе майдың қатысуы (триглицеридтер < 5000 мг/л) ... өз ... ... ... ... туылғаннан кейін 2-6 күн аралығында алынады. Қан жұғындысы белгіленген дөңгелек көлемде ... ... ... ... ... қан ... бар жерге жабылады. Қан жұғындысын алған кезде дөңгелек жері қанға ... ... көз ... ... қан ... ... бағытта, тікелей бағытталған күн сәулесінен қорғалған бөлме температурасында кем дегенде 3 сағат бойына кептіріледі.
Сүзгі қағаздағы қанмен жұмыс ... ... қан алу ... ... және ... ... ... икемді қажет етеді.
Қан жұғындысын алуға Шляйхер & Шуль №2992 сүзгі қағаздарын ... ... ... ала ... ... витро диагностикасына арналған.
Жиынтықты арнайы дайындалған қызметкерлер ғана қолдануға арналған. Жиынтық адам қаны кешенінен дайындалған ... ... Бұл ... ... В, ... С және анти-ВИЧ І және ІІ антигеніне тексеруден өткізілген. Сонымен қатар, қан жұғындыларын пайдаланудағы ... ... ... бақыланған.
Барлық науқастардың қан үлгілері жұқпалы ауруларға төзімді болып келеді. ... ... ... ... ... тұрады. Натрий азиді металды жабындымен өзара әрекеттесуі негізінде азидті металл түзіледі. Азид металын қайта кері айналдыру үшін өте көп ... ... жуу ... ... лиофиллизденген стандарты консерват ретінде натрий азидінен тұрады. Ұнтақ таму және ... тию ... өте ... ... ... ... анықтауды стандарт, бақылау, сонымен қатар, сынамалық үлгі ... ... ... ... сызық әрбір анықтамаға қолданылған болуы қажет. Үлгілер мен реагенттер қолданғанға дейін ... ... (+20+25 С) ... ... ...
* ... дайындау ... ... ...
Жуғыш ерітінді +2+25 C ... ... 2 апта ... ... таза флаконға 100 мл құю және дайын буферлі ерітіндіні рН=7.8 жасау үшін 2400 мл дистилденген су құю ... ... ... үлгі 1 ... ... ... және ... ... ... 20 мкл үлгі ... 3 мл Нео-ТТГ инкубациялық буферін араластыра отырып бір стрипке дайындау (кесте бойынша). Үлгі ерітінділері жеке-жеке дайындалуы қажет және Нео ТТГ ... ... ... ... үлгі ... араласып кетпеуі өте маңызды. Қолданылатын антисарысуды және үлгі ерітіндісін дайындау үшін бір реттік ... ... ... ... ...
* ... стрипке арналған қажетті мөлшердегі микротитрлі стрипті апару (қалған стриптерді пластикалық қорапқа салып, жауып қою).
* Қайталанған сүзгі ... қан ... ... стандарттар, бақылаулар мен сынамалық үлгілер. Ол үшін автоматты немесе қол панчерлері қолданылады.
Дисктерді тесу келесідей сызба ... ... Диск ... 3 мм-ге жуық болады. Әрбір лункаға тек бір диск салынады.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 ... cт. Cт. Cт. Cт. Cт. Cт. Cт. Cт. Cт. Cт. Cт.
A A B B C C Д Д Е Е Ф ... 1-ші 2-ші 2-ші 3-ші ... Бақ.1 Бақ.2 Бақ.2 ... ... және ... Эппендорф микропипеткасын немесе ДЕЛФИЯ диспенсер юнитті пайдалана отырып 200 мкл су ... ... ... ... қосу. Лунканың жоғарғы жағына жанасуынан сақтау.
* ДЕЛФИЯ плей шейкерді қолдана отырып, "Тез" (FAST) режимінде 10 минут инкубациялау, ... 4 ... бойы баяу ... ... инкубацияны түнде шейкерсіз тоңазытқышта (+2- +8С) өткізуге болады. Тоңазытқыш температурасының дұрыстығын қадағалау. Тез ... ... ... қан ... ... экстрактысын алу кезінде қажет. Ал планшетті шейкерлеуден кейін бірден тоңазытқышқа салу керек.
* Инкубациядан кейін ДЕЛФИЯ диск ... ... ... ... біріктірілген пастеров пипеткасының көмегімен ерітіндіні және сүзгі дисктерін алып тастау.
* №12 (жуу) бағдарламасы арқылы ДЕЛФИЯ плейт вошер көмегімен ... ... жуу және ... ... ... диспансерді қолдана отырып, күшейткіш ерітіндіні комбинааяқшаларды ерітіндімен толтырып алғаннан кейін, реагентті флаконнан әрбір лункаға ЭППЕНДОРФ ... ... ... 200 мкл күшейткіш ерітіндіні құю және пипетка ұшының лункаға немесе оның жиынтықтарына тиіп кетуіне сақтану.
* ... (slowly) ... 5 ... ... Егер ... ... булануы болмаса, флюоресценция дабылының қарқыны бірнеше сағат ішінде күшейеді. ... 1 ... ... ... қолдану қажет, себебі, сыртқы факторлардың өзара әсері болуы ... ... олай болу өте ... ... ... ... уақытша рұқсатпен өлшенеді. Бағдарламадан 12 деген нөмірді таңдап алу қажет, ол автоматты ... мен ... ... үшін қажет. Бағдарламаның параметр тобын №12 апару қажет.
Анықтау ерекшелігі:
* Бұл ... ... ... ... сәтті, әрі толығымен жұмысқа қолданылады. Реагенттер бұл жиынтықта кешенді компоненті болып табылады. Әртүрлі өлшемдері бірдей реагенттерді араластыруға болмайды. Реагенттерді ... ... ... ... ... ... ... Реагенттер әртүрлі ерітінділер дайындағанға дейін бөлме температурасында (+20- +25С) сақталуы тиіс. ... ... ... және өте ... ... ... бөлме температурасында еруі қажет.
* Стриптерді жуған кезде есте сақтаңыз, барлық стриптер суретте көрсетілгендей жоғарғы деңгейге дейін біркелкі және ... ... ... ... ... жуғаннан кейін, стриптердің құрғақ болуын қадағалау. Егер лункада бірнәрсе қалатын болса, бірден планшетке көшіру және сүзгі ... тесу ... ... ұзақ ... ... ... ... жатпауы тиіс. Жұмыс күні аяқталар кезде жуғыш жүйені дистилденген сумен тазарту қажет. Жуғыш құралдар NaCl (30 г/л) ... ... ... ... ... суда және 50% ... соңында дистилденген суда жуылуы керек.
* Күшейткіш ерітінді тек ЭППЕНДОРФ мультипипеткасымен ғана алынуы қажет және бірінші көлем толық араласу үшін ... ... ... ... ... ... тарту үшін қолдануға болмайды. Жұмыс аяқталған соң ЭППЕНДОРФ мультипипеткаларын ... бар ... ... ... ... мен ДЕЛФИЯ диспансер юнитті пайдаланар алдында оның нұсқауымен танысу қажет.
Нәтижесі туралы:
ДЕЛФИЯ жүйесі нәтижелерді өңдеу және белгісіз науқастан алынған мәліметтерді ... ... ... ... ... ... бағдарлама болып табылады (толығырақ Мультиталк бағдарламасынан немесе флюорометр нұсқауынан қарау).
Сапалық бақылау:
Бақылау үлгілері сенімді нәтиже алу үшін ... ... ... ... Ал ... үлгімен бір уақытта қойылады. Бақылау концентрациясының екі деңгейіде жиынтық ... ... ... ... ... ... ... әрбір қойылымға қойылады, бақылауды әрбір планшетке қою қажет. Кез-келген зертхана ... орта ... мен ... ... орнатады. Егер бақылау орнатылған зертхана қағидаларына сәйкес келетін болса, онда ... ... ... ... ... ... сапаны сырттай бақылау ұсынылады.
Шектеу жасау:
* Кез-келген басқа әдістер үшін ДЕЛФИЯ НЕОНАТАЛ ТТГ жалғыз
сынақ әдісі бола алмайды және ол ... ... ... ... қажет.
* Сүзгі бланкілеріндегі үлгілер ЭДТА жинақтамауы керек.
* Анықтау кезінде артефакт болып табылатын жағдайлар:
-қан ... ... ... ... сіңірілмеген болуы мүмкін;
-диск дөңгелегіндегі қан жұғындысын шеткі бөлігінен тесу;
-қанды дұрыс алмау және оны дұрыс кептірмеу;
-жұғындыдан ... ... ... және ... стерилдеу кезінде элюция туындамайды;
-қан үлгісінде фекалий қосылған болуы мүмкін.
* Сынақ жүргізу кезінде ... ... ... ... ... ... ... мен қалыпты жағдайлар:
Қан жұғындысынан ТТГ мөлшерін өлшеу эутиреоидты және гипотиреоидты жағдайларды бөле отырып, туа біткен гипотиреозға диагностика қоюға бағытталған.
Бұл ... ... ... 2-6 күн өткен нәрестелердің қан үлгілеріне әсер етеді. Гипотироидты және деңгейлі концентрациядағы науқастар екінші реттік тестілеуден өтеді.
3 ЗЕРТТЕУ НӘТИЖЕЛЕР ЖӘНЕ ... ... ... ... ... ... зерттеу үшін 2014 жылы Алматы қаласындағы № 1, 2 және 4 перзентханаларда, 3 ... ... ... (ҚПО) және ... медициналық қызмет көрсету орталықтарында ("Приват", "Керуен", Қалалық адам ұрпағын өрбіту орталығының "Генетик" ... ... ... ... ... саны және осы жыл ... туа ... гипотиреоз ауруымен ауырған нәрестелердің мәліметтері алынды. Алматы қаласында 2014 жылы ... ... ... жалпы саны 9 - кестеде көрсетілген.
Кесте 9.
2014 жылы Алматы қаласында дүниеге келген нәрестелердің жалпы саны
Айы
Перзентхана
1
2
3 ҚПО
4 ... ... ... ... ... ... мeн ... ортaлықтарында (бaрлығы 8) қaлыпты дaму мeрзіміне жeтіп туылғaн нәрeстелерден 3-5 тәулiктен кейін, aл қaлыпты дaму мeрзіміне жeтпей туылғaн нәрeстелерден 7-14 ... ... ... қaн ... ... ... & Шуль № 2992 сүзгі қағаздарына алынды. Ол сүзгі қағаздары арнайы қан жұғындыларын кептіруге ... күн ... ... түспейтін, температурасы қалыпты бөлмеде 3 сағат бойы кептірілді. ... соң ... ... ... ... Бұл ... туа біткен гипотиреоз ауруына скрининг компьютерлік ... бар ... ... ... ... ... ... қан жұғындыларының қорытындысын флуориметрге жалғанған арнайы компьютер арқылы шығарылды. ... ... ... ... ... ... ... туылғанына 20 күн өтпестен ре-тест жасалды. Иммунофлуоримериялық әдістің көмегімен жүргізілген талдау нәтижелері бойынша 2014 жылы ... ... ... ... 2 ... ... гормон мөлшері жоғары болып, туа біткен гипотиреоз аурымен ... ... яғни ... қаласында осы жыл бойынша дүниеге келген нәрестелердің ... туа ... ... ... ... ... кездесу жиілігі - 1:10000 құрады.
Осы 2 нәрестеге жүргізілген скрининг және жасалған ре-тест туралы 10-кестеде көрсетілген.
Кесте 10.
Алматы ... ... 2014 жылы ... туа ... гипотиреозбен ауыратын нәрестелердің тізімі
Нәресте
Туылған күні
Перзент-хана
Тиретропты гормон мөлшері (мкЕд/мл)
Бірінші нәтиже
Екінші нәтиже
Үшінші нәтиже
Орташа көрсеткіші
1
17.09.14
2
68,5
89,5
105,5
87,8
2
19.10.14
2
49,5 ... ... ... ... ... ... ... -

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 56 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Медициналық генетика және кейбір тұқым қуалайтын аурулардың алдын алу мен емдеу4 бет
Медициналық генетика және кейбір тұқым қуалайтын аурулардың алдын алу мен емдеу. Гендік терапия9 бет
Моногендік және полигендік аурулар адамның тұқым қуалайтын аурулары8 бет
Тұқым қуалайтын аурулар4 бет
Тұқым қуалайтын аурулар. Медициналық-генетикалық кеңес18 бет
Тұқым қуалайтын аурулардың емдеу принциптері. Генотерапия23 бет
Адам генетикасын зерттеу әдістері14 бет
Адамда тұқымқуалайтын патологияға ортаның және тұқымқуалаушылықтың ролі7 бет
Асыранды балаларда жиі кездесетін генетикалық ауралар және олардың диагностикасы5 бет
Гендік импринтинг және адамдағы патологияның тұқым қуалауы26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь