Шардара су қоймасының суының сапасы

Кіріспе
Негізгі бөлім
1. Әдебиетке шолу
1.1 Шардара су қоймасының суының сапасын экологиялық тұрғыдан бағалау.
1.2 Су қойманың ластануы олардың организмдерге әсері.
2. Нысаны мен әдістері
2.1 Зерттеу нысаны
2.2 Зерттеу әдістері
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Зерттеулердің мақсаттары мен міндеттері.
Шардара су қоймасының суару алқабының экологиялық тұрғыдан нашарлауына себеп болған басты факторларды анықтап, олармен күресудің жолдарын қарастыру.
Шардара облысындағы суармалы алқаптардағы суды тиімді пайдалану. Дақылдардың оптимальды суару режимдері мен әдістерін жетілдіру.
Қойылған мақсаттарды орындау үшін төмендегі келтірілген міндеттер орындалады:

• Шардара су қоймасының ластану деңгейін жан-жақты қарастыру;
• Ластағыш заттардың қоршаған ортаға қаншалықты зиян келтіріп жатқанына бақылау жасау;
• Су қоймадан су пробасын алып одан ластаушы заттардың мөлшерін анықтау.
Өзектілігі:
• Қазақстан Республикасында негізгі бағыт суармалы жердің экологиялық жағдайын жақсартып, ауылшаруашылығы дақылдарынан тұрақты түрде жоғары өнім алу болып табылады. Осы міндетті орындау үшін су-жер қорларын тиімді пайдаланып, суармалы жерлердің ең тиімді мелиоративтік режимін анықтау қажет.
• Шардара су қоймасын ластайтын негізгі көздерді зерттеу және ауыл шаруашылығында су сапасын сақтау, оны егіс алқаптарын суаруда тиімді пайдалану мәселелері маңызды. Мұндай жағдайда су көздерін ластанудан қорғау, суды үнемдеу, топырақтың құнарлығын арттыру және ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімін көтеру мәселелері көзделеді
• Сыр өңірінде ауылшаруашылық дақылдарының өнімі, оны қолдан суару негізінде алынады. Сондықтан осы аймақ үлесінде суды егіске пайдалану маңызды мәселелердің бірі. Осыған байланысты суды егісте тиімді, ұтымды пайдалану бірінші қатарда тұрады. Сонымен қатар Сырдария өзені суының сапасына аса көңіл бөлген жөн. Себебі, соңғы кезде Сырдария өзенінің суының сапсы нашарлауда. Ал Сырдария суы Шардара су қоймасына келіп құйатыны белгілі.Осының барлығы тақырып өзектілігінің негізгі дәлелі.
1 Т.Байболат, Р.Н.Кенжебаева "География" Шымкент 2005, 24-28 б.
2 Ә.С.Бейсенова "Қазақстанның географиялық атласы" Алматы 2005,3-20 б.
3 М.К.Нұрмағанбетов "Жер судың аты,тарихтің хаты" Алматы 2003,5-15 б.
"География және табиғат" 2006,6
4 Н.М. Жақанбаева "География" Алматы 2007,114-116 б.
5 Ә.С. Бейсенова "Экология" Алматы 2000, 154-166 б.
6 Ғ.С. Гарапова, Н.М. Жақанбаева "Гоеграфия" Алматы 2007,114-116 б.
7 "Қазақстан Ұлттық энциклодедиясы" Алматы 2005, 3 том
8 "Қазақ Совет энциклодедиясцы" Алматы 1975, 2 том
9 Атамекен газеті, Алматы 2005, 88
10 Н.В. Нелина "Қазақстанның қорықтары мен ұлттық бақтары" Алматы 2004,104-110 б.
11 "Энциклопедия для детей" Алматы 1997,3-5 б.
12 Егеменді Қазақстан 2005-2006,1235 11.05.24.4377 12.06.28
13 М.К.Нұрмағанбетов "Жер судың аты,тарихтің хаты" Алматы 2003,5-15 б.
14 Шымкент келбеті газеті Шымкент 2007, 82
15 Атамекен газеті, Алматы 2005, 88
        
        Мазмұны
Кіріспе
Негізгі бөлім
* Әдебиетке шолу
+ Шардара су қоймасының суының ... ... ... ... Су қойманың ластануы олардың организмдерге әсері.
* Нысаны мен әдістері
+ Зерттеу нысаны
+ Зерттеу әдістері
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Кіріспе ... ... мен ... ... су қоймасының суару алқабының экологиялық тұрғыдан нашарлауына себеп ... ... ... анықтап, олармен күресудің жолдарын қарастыру.
Шардара облысындағы суармалы алқаптардағы суды тиімді ... ... ... суару режимдері мен әдістерін жетілдіру.
Қойылған мақсаттарды орындау үшін төмендегі келтірілген міндеттер орындалады:
* ... су ... ... ... ... қарастыру;
* Ластағыш заттардың қоршаған ортаға қаншалықты зиян келтіріп жатқанына бақылау жасау;
* Су ... су ... алып одан ... заттардың мөлшерін анықтау.
Өзектілігі:
* Қазақстан Республикасында негізгі бағыт суармалы жердің экологиялық жағдайын жақсартып, ауылшаруашылығы дақылдарынан ... ... ... өнім алу ... ... Осы ... ... үшін су-жер қорларын тиімді пайдаланып, суармалы жерлердің ең тиімді мелиоративтік режимін анықтау қажет.
* Шардара су қоймасын ластайтын негізгі көздерді ... және ауыл ... су ... сақтау, оны егіс алқаптарын суаруда тиімді пайдалану мәселелері маңызды. Мұндай жағдайда су көздерін ластанудан қорғау, суды ... ... ... ... және ауыл ... дақылдарының өнімін көтеру мәселелері көзделеді
* Сыр өңірінде ауылшаруашылық дақылдарының өнімі, оны қолдан ... ... ... ... осы ... үлесінде суды егіске пайдалану маңызды мәселелердің бірі. Осыған байланысты суды егісте тиімді, ... ... ... қатарда тұрады. Сонымен қатар Сырдария өзені суының сапасына аса көңіл бөлген жөн. Себебі, соңғы ... ... ... ... ... ... Ал ... суы Шардара су қоймасына келіп құйатыны белгілі.Осының барлығы тақырып өзектілігінің негізгі ... ... ... ... ... - Оңтүстік Қазақстан облысының оңтүстік-батыс бөлігіндегі ... ... ... ... 13 мың км2 ... ... құрайды). Тұрғын саны 70,0 мың адам (2003). Орталығы - Шардара қаласы. ... 1969 ж. ... ... Қызылқұм ауданының негізінде құрылды. Аумағындағы 27 елді мекен 1 қалалық және 10 ... ... ... ... жері ... ... ... сол жағалауын, Қызылқұм құмының оңтүстік-шығысын ала, аллювийлік жазықта (Шардара даласы) орналасқан. Қызылқұм өңіріндегі мыңдаған гектар шөлейт алқаптарды игеріп, суландыру арқылы ел ... үшін 1958 ж. ... ... Сол жылы Сырдария өзенін бойлай ұзын 130 км ... ... ... іске ... ... ... континенттік. Қысы біршама жұмсақ, қаңтардың жылдық орташа темп-расы - 4 - 6ӘС. Жаз ... ... ... ... ... температурасы 28 - 29°С. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 150 - 200 мм. ... ... ... ... ... ... ... бөлігі құмды (Қызылқұм), сұр, сортаң топырақты, өзен аңғарлары шалғынды-сазды топырақты. Мұнда жусан, селеу, сексеуіл, жантақ, жыңғыл, баялыш, ... ... ... ... тал, жиде ... ... ... түлкі, қарсақ, ақбөкен, қарақұйрық, бауырымен жорғалаушылар, өзен бойында қаз, үйрек, ... ... ... ... тұрғындарының негізгі бөлігі қазақтар - 93,9%-ын, орыстар 4%-ын құрайды, қалғаны ... ... ... т.б. ұлт ... ... 60,7% ... елді мекендерде тұрады. Орналасу тығыздығы 1 км2 ге 5,4 адамнан келеді. Аудандағы ірі елді мекендер: Шардара қаласы (25,5 мың ... ... (6,1), ... (4,8), ... (4,5), ... (4,3), ... (4,3), ... (3,5) ауылдары. Ауылдарда негізінен күріш, қаракөл қойы, оған қосымша мақта, сүтті, етті мал, жылқы, түйе, көкөніс, бақша өсіруге ... 14 ... 1 ... ... ... ... ... (1988 ж. , біріктіріліп, , , кеңшарлары Арыс ... ... ... ауданы. бойынша ауыл шаруашылықғының жалпы өнім көлемінің 67,7% мақта шаруашылығына тиесілі. Аудандағы егістік жерлердің 58,8% ... 30,2 мың ... ... ... қой ... ... ... қойы құрайды.
Шардара қаласының тұрғындары үшін шешімін таппай келе жаткан мәселе Шардара қаласының сарқынды су жүйесі мен сарқынды суды ... ... ... 1970-80 ... салынған сарқынды су жүйелері қазіргі таңда толық істен шығып, қазіргі сулар ашық ... ... ... қаланың Сырдария өзенінің жағасында орналасқандықтан, сүзгі арқылы Сырдария өзеніне түсу ... ... су ... ... ... ... ... өзені,
ШҚО
5500
600
40
80
50,0
Қапшағай,
1970
Іле өзені,
1847
187
23
43
28,0
Шардара,
1966
Сырдария өзені, ОҚО
900
48
20
26
5,7
Сергеев,
1969
Есіл өзені,
СҚО
117
75
7
20
0,693
Каратомар,
1965
Тобыл өзені,
Қостанай ... ... ... ... ... ...
Есіл өзені,
ОҚО
61
11
10
25
0,411
Киров,
1967
Күшім өзені,
БҚО
39
22
4
7
0,063
Топар,
1960
Нұра өзені,
Қарағанды
39
13
4,2
24
0,274
Кенгір,
1952
Кенгір өзені, қарағанды обл
37
33
16
25
0,319
Өскемен,
1963
Ертіс өзені,
ШҚО
37
85
12
45
0,650
Гидрохимиялық көрсеткіштер бойынша жер үсті ... ... ...
Су объектісінің
атауы
(әкім. облыс)
Судың ластану индексі (СЛИ) - су ... ... ... 2010 ... ... ... құрамы
2009 жыл
2010 жыл
Ингредиенттер
Орта шоғырлану, мг/л
РШК-ның асу еселігі
Шардара су қоймасы
(ОҚО)
2,94 (4 кл.)
ластанған
2,27 (3 ... ... ... ... өз.
(ОҚО)
3,36 (4 кл.)
ластанған
2,48 (3 кл.)
шамалы ластанған
Сульфаттар
Фенолдар
Мыс (2+)
Нитритті ... ... ... ... сулар, өзендер, көлдер, мұздықтар, су қоймаларын, басқа да жер үсті су ... жер асты ... ... ... су ... ... олардың жалпы қоры 450 км дейін бағалайды.Сырдария өзенінің су ресурстары негізінен Қырғызстан аумағында қалыптасады, ... мен ... ... арқылы өте отырып, Қазақстанға келеді. Тау аумағынан келетін өзен суларының сапасы ... ... ... кезде күрт нашарлайды, сондықтан таулардан өзендер аққан кезде орташа және төменгі ағыста ... ... ... тән. Бұл ... ... негізгі көздері гербицидтер, пестицидтер, минералды тыңайтқыштар, судың, суармалы жердің және ауыл шаруашылығының жалпы минералдануын ... ... ... ... ... ... коммуналдық-тұрмыстық объектілер негізінен ауыр металдармен, фенолдармен, және т.б. ластайды. Судың ащылығы топырақ қабатының сортаңға айналуына әкеледі, грунттың екінші реттік ... ... және ... түсімін маңызды түрде азайтады.Екінші рет топырақтың сортаңға айналу нәтижесінде мақта ... ... ... жаңа ... ... Қатты сортаң жерге айналған ауданның өзі тек Шардара облысының өзінде ғана 40 мың га (13,9 %), ... ... ... жер - шамамен 200 мың га (69,4 %), әлсіз сортаңға айналған жер - 43 мың га (16,7 %) ... ... ... ... ... 850 млн. м3 ... су ағады, олардың 210 млн. м3 Шардара облысы бойынша сульфат-натрийлі құрамы бар 1,5ден 6,0 г/л дейінгі ... ... ... 15-20 жыл ... осы ... ... санының күрт артуымен байқалады, ал бұл табиғи және су ... ... ... ... күрт ұлғаюына әкеліп соқты. Осы өңірдегі елді мекендердің барлық ағыс ... ... ... ... ... ... санитарлық-эпидемиологиялық жағдайды одан сайын шиеленістіруде. Сырдария өзенінің төменгі сағасындағы ашық су қоймаларында шекті рауалы концентрациядан (ШРК) ... ... ... 10-200 ... біреуінде, құдық суларында - 5-30, құбырмен келетін суларда - 20-35 ... ... Азық ... ... пестицидтер көбінесе жеміс-жидектерде - әрбір 50-сынамада, азықтарда - ... 30-50 ... ... ... шұңқырлар мен аңғарлар шегіндегі, сондай-ақ тау беткейлері, алқаптары мен өзен сағаларындағы жер асты суларының үлкен бір ... ... ... ... ... ... үсті өзен суларының көлемінің қысқаруы және олардың сапасының нашарлауы жер асты суларының тиісті ... ... әсер ... Бұл ретте жер үсті суларының жер асты суларымен гидравликалық өзара байланысы жер үсті сулардың да, ... ақ жер асты ... да, ... өзен ... мен ... ... ... қалыпты сапасының толықтай жоғалуына әкелді.Өзен сулары сапасының нашарлауының басты себебі ... ... күрт ... ... табылады, бұл ретте су ресурстары тек толықтай жойылып қана қойған жоқ, бірақ сапасы жағынан да сарқылды. Өзен ... ... ағыс ... ... бастау алатын жерде суаруға бөлінеді. Өзен ағысына орташа алғанда олардың артық ағысы ғана және коллектор-дренажды39желісінің ... ғана ... ... ... ... коллектор-дренажды сулардың жалпы көлемі жылына 12-14 км/жыл жетеді, оның 10 ... ... ... ал 2-4 км ... түрде төмендеуге бұрылады.Осыған сәйкес өзендердің гидрологиялық және гидрохимиялық ... ... ... ... ... ... толық емес барлық ағысы оның төменгі ағысының жоғарғы бөлігінде суару үшін екінші рет алына бастады. Соның нәтижесінде ... ... ... ... ... ... келуін тоқтатты. Өзен ағысы бұл жерде дренажды ағысты басты қабылдағыш қызметін атқарды. Сырдария өзені Шардара су ... ... ... және ақаба суларды жалғыз су қабылдағышы болып табылады, өйткені басқа су қабылдағыштар болмайды.Сырдария өзенінің жер үсті ағыстарын қарқынды ... ... ... әсіресе төменгі ағыста гидрологиялық режимнің маңызды өзгерісінің нәтижесінде оның өздігінен тазарту ... күрт ... ... ... ... ... өткір пайда болған қарама қарсылық жоғарғы ағыста су ресурстарының үлкен бөлігі қалыптасуы болып табылады. Бұл ... ... ... ... пайдаланатын суды пайдаланушылардың мүдделері басым тұрады, су ресурстарын күзгі қысқы мерзімде ... жиі ... ... орналасқан суармалы жерге су өсімдіктердің өсіп өну және даму кезеңінде қажет.Сырдарияның бірегейлігі өзен суларын пайдаланудың жоғары сапасынан тұрады. ... ... ... су ... аз, ... пайдаланылатын ресурстары олардың қолдағы көлемінен асып кетеді. Төменгі ағыс бойынша Сырдарияның өзен ағысына қайтып келген қайтару ... ... ... 40 % ... ... ... ... нәтижесінде пайдаға асыру процесінің осыған ұқсас қарқындылығы су сапасына айтарлықтай әсерін тигізеді және күрделі экологиялық проблемалардың ... ... ... Шардара су қоймасының суының сапасын экологиялық тұрғыдан бағалау.
Жалпы Шардара өңірінің тұрғындары біраз жылдан бері су тапшылығы зардабын ... ... ... ... тұрғындар ауыз су мәселесіне аса зәру. Бұдан екі жыл ... ... ... ... ... су комитетінің төрағасы Анатолий Рябцев мұндағы тұрғындардың ауыр халін өз көзімен көріп, дереу түрде ... ... ... ... еді. ... күні жер ... су тартуға мүмкіндік болмағандықтан мұндағы тұрғындар Шардара су қоймасының қоймалжың суын ішіп ... ... су ... ... ... ... ... емес. Өйткені, біз тастанды суда отырмыз. Мұнда келетін су - Қырғызстан, Тәжікстан, Өзбекстанды аралап келетін аяқ су. Судың мөлшері төмендеген ... ... ... дәмі балық, жалбыз татып кетеді. Онсыз да бізде сары ауру көп. Қыста ... ... ... ... тапшылығынан зардап шегетін мұндағы тұрғындардың мәселесін шешудің бір жолы Көксарай су қоймасын салу екендігін айтады, кейбір мамандар. Көксарай су ... ең ... ... ... Су реттеуіш дегеніміз артық суды бойына алып қалып, кейін су тапшы болған ... ... суды ... ... құю. ... су ... ... жағдайда 2,5-3 млрд текше метр су келетін болса, онда дарияның ... ... ... ... шілде айына дейін суғаруға мүмкіндік болар еді.
Шардара су ... ... ... ... 3 ... ... ... (Қызылорда облысы), Бадам, Қатта-Бөген өзені мен Шардара суқоймасындағы су сапасы өзгермеген, ал Сырдария (ОҚО) және ... ... ... ... ... су ... ... әртүрлі дәреже арқылы жүреді.шардара су қоймасы көбіне фенолдармен, сульфаттармен ластанған. Нарын-Сырдария каскады су-энергетикалық кешенiн ... ... ... ... ... су ... ... пайдаланудың тиiмдiлiгiн арттыру, оңтүстiк аймақты энергиямен қамтамасыз етудi және энергетикалық режимдердi оңтайландыру мақсатында Қазақстан Республикасының ... ... ... 1. Оның жарғылық ... ... ... ... ... ... мүлiктi бөлектеу жолымен "Су қоймалы Шардара ГЭС-i" республикалық мемлекеттiк кәсiпорны қайта ұйымдастырылсын. 2. ... ... ... министрлiгiнiң Мемлекеттiк мүлiк және жекешелендiру департаментi заңдарда белгiленген тәртiппен ... ... ... ... ... жүз ... ... пакетi бар "Шардара ГЭС-i" ашық акционерлiк қоғамын құрсын. 3. ... ... ... ... және ... ... "KEGOC" электр желiлерiн басқару жөнiндегi қазақстандық компаниясы" акционерлiк қоғамы ... ... Ауыл ... министрлiгiмен және Стратегиялық жоспарлау және реформалар жөнiндегi агенттiгiмен бiрлесiп екi апталық ... ... ... ГЭС-i" акционерлiк қоғамының құрамына берiлетiн объектiлердiң тiзбесiн айқындасын. ... ... ... ... ... ... ... физикалық, химиялық және биологиялық процестердің нәтижесінде гидросферадағы ластағыштардың табиғи түрде ыдырауы. Табиғаттағы сулардың өздігінен тазалануы заттардың алмасуы ... ... Тұщы ... ... ... онда ... ... бактериялар, балдырлар және жоғарғы сатыдағы өсімдіктер және омыртқасыз жануарлар сияқты организмдердің тіршілік процесіндегі әрекеті арқылы жүзеге асады. ... ... ... міндеті - судағы осы тіршілік қатынастарын ... ... ... ... табылады. Кез келген су айдыны өзіне ғана тән тірі организмдері, өсімдіктері жіне микроорганизмдері бар күрделі тіршілік ... ... ... суға ... ... химиялық қоспалар түсетін болса өздігінен тазалануы тез жүреді де су тазалығы бастапқы таза қалпына келеді. Мұхиттар мен ... да су ... ... ... ... ... қабілеттеріне байланысты келеді. Мысалы, осы планктондар арқылы өздігінен Байкал көлінің жылына 60 км[3] суы тазаланып отырады. Планктондар органикалық, минералдық заттектермен ... ... ... ауру қоздыратын бактериялар мен вирустардан да тазалап отырады. Қара теңіз бен Каспий суын табиғи жолмен тазалап отыратын организмдер моллюска-санитар-дрейсен болып ... Ол өз ... ... ... ... ... ... өткізіп, өзінің тіршілігіне қажетті элементтерді пайдаланып, минералдандырып қажеті жоғын ерімейтін түрге айналдырып сыртқа шығарады. ... ... ... су ... ... тазалануына физикалық және химиялық факторлар да қатысады. Ластағыш заттектердің мөлшерін ... ... ... ... ... сұйылту, еріту және араластыруды жатқызуға болады. Мысалы, өзеннің қарқынды ағысы қалқыма заттектерді жақсылап араластырып, олардың концентрациясын төмендетеді. Өздігінен тазалану ... ... ... ... ... ... жабысқан бактериялар салмақ күшімен су қоймаларының түбіне ... ... ... ... ... ... ... әсерінен тіршілігін жояды. Күшті ластанған, жаңа ағыс келіп құймайтын суларда өздігінен тазару процесі ешқашанда ... ... лас ... таза ... ... өте ... жағдайларға жатады. Судың залалсыздандырылуы күннің ультракүлгін сәулесінің күшімен де ... ... ... ... су ... түсетінбактериялар мен вирустардың ұзақ уақыт сақталуына қолайлы әсер тигізетін температуралық фактор. Температураның төмендеуі олардың ұзақ сақталуына ... ... ... жылы жерлерде олар 200-300 м алшақтыққа дейін жайылып жатса, солтүстікте 2000 км жерге дейін өлмей ағып жүре беруі ... ... ... ... ықпал жасайтын химиялық факторлардың ішінде органикалық және анорганикалық заттектердің тотығуын атап өтуге ... Су ... көп ... ... ... ... ... өздігінен тазалануына қатысты процестердің жүруін бұзады, микроорганизмдердің ең маңызды қасиеттерін өзгертеді және ең ақырында ... ... ... Табиғи түрде судың тазалануы су айналымына датәуелді.
Су ... ... - ... генераторын айналдыратын гидравликалық турбинамен су ағынының механикалық энергиясын электр энергиясына түрлендіретін электр станциясы. Қазақстандағы ең ... СЭС 1902 жылы ... ... ... ... ету ... ... өзенінде салынды. Оның қуаты 1 мың кВт болды. 1927 жылы Жоғары Хариузовск СЭС-і (куаты 3,2 мың кВт), 1934 жылы Үлбі ... ... 27,6 мың кВт) ... ... Алматы өзенінде 10 каскадтан тұратын СЭС (жалпы қуаты 47 мың кВт) 1959 жылы ... ... ... ... кешенді мақсатта пайдаланылатын бірнеше ірі су-энергетикалық тораптар іске қосылды: Ертіс өзенінде Өскемен СЭС-і (куаты 331,2 мың кВт) және ... ... ... 675 мың кВт), Іле ... ... ... (қуаты 434 мың кВт) және т.б. Елімізде су-энергетика құрылыс объектілерінен басқа 200-ден астам шағын және ... СЭС ... ... ірі ... ... энергия жүйесі өқрамындағы жылу станцияларымен үйлестіріле пайдаланылады. Бұл жағдайда олардың жоғары дәрежедегі кешенді үнемділігі, пайдаланудағы сенімділігі артады. Сондықтан СЭС салу ... ағын суын су ... ... және сумен қамтамасыз ету және т.б. мақсаттарда кешенді пайдалануға мүмкіндік береді.
Су энергетика қорлары -- ... мен ... ... ... алуға болатын энергия қоры. Энергияның бұл көзінің артықшылығы -- оның қоры сарқылмайды, үнемі қалпына келіп отырады. Бұл ... ... әрі ... ... таза түрі болып табылады. Су энергиясының қоры жөнінен ... АҚШ, ... ... ... ... орындарды иеленеді.
Су энергетикасы (Гидроэнергетика; грек, "һydor" -- су, ... energia -- ... ... -- 1) ... салу ... ... ... ағын судан энергия алу. Дүние жүзіндегі ең үлкен СЭС Венесуэлада (Гури бөгеті, 10 млн кВт) және Бразилияда Парана өзенінде ... ... 12,6 млн кВт) ... ... ... СЭС-і, Қапшағай СЭС-і, Шардара СЭС-і, т.б. бар. Су энергетикасының энергия көздері саркылмайтын (трубина арқылы өтетін су ағынының орны ... ... ... ... өзен және ... суымен толтырылады) болуы мүмкін. СЭС-тердің экологияға нұқсан келтіретін факторлары да ... ... ... ... СЭС салу ... ... пайдалануға жарамсыз етіп қана қоймай, өзеннің экожүйесін толық бұзады. Су қойма түбінде мыңдаған тонна шөгінділер (өнеркәсіп және ... ... ... бірге өзенге түсетін улы заттектер) жиналады. Бұл су қойманы жойғанның өзінде аумақты пайдалануға жарамсыз етеді. Таулы жердегі өзендер СЭС-тер ... ... ... сейсмикалық қауіпті аудандарда алапат ықтималдығы жоғары болуы мүмкін. Жер сілкіністері орасан зор зиян келтіреді. ... ... ... 1993 жылы бөгетті су жарып өткенде 2118 адам, ал ... ... ... су ... ... 16 мың адам қаза ... Қазіргі уақытга үлкен СЭС-тер салудың келешегі жоқ, оларды бөгет салуды қажет етпейтін ағыны ... ... ... ... ... салу ... деп ... Кіші су энергетикасы дәстүрлі емес энергетикаға жатады;
2) ... салу ... не ... ... ... энергия алу. Су энергиясының біршама арзандығына қарамастан, ресурстардың шектеулілігіне және энергия қондырғыларының көп аумақты алатынына байланысты ... ол ... ... ... ... аспайтын болады.
1.1 Су қойманың ластануы олардың организмдерге әсері.
Қазіргі күні жер ... су ... ... ... мұндағы тұрғындар Шардара су қоймасының қоймалжың суын ішіп ... ... ... тұрғылықты тұрғындарға түрлі потологиялық аурулар туындауда. Мұнда көбіне туындайтын аурулар: іш өту, ... ж.е т.б ... ... ... өте ... ... ... суды көбіне ауыл шаруашылығында, ауыз суда қолданады. Су құрамы тұзды болып келеді. ... ... ... негізгі түрлері туралы, акционерлікқоғаммен бақталасатын ұйымдар туралы қысқаша мəлімет. АҚ-ның негізгі қызметі электр энергияны ... мен ... ... ... ... 1000 ... ... тұрақтықаржылық жағдайы мен жоғары техникалық мүмкіндігі бар; ... ... оң ... ... мен ... ... ... тəжірибелі, жоғары кəсіби даярланған мамандары қызмет ... ... ... ... ... энергияны өндіру нарығында компанияның бесекелестері жоқ. Алайда Оңтүстік Қазақстан обысында ... ... ... ... ... ... ... басшылық: ЖШС мен АҚ. Аталған компаниялар электр энергияны Екібастұз бен Жамбыл СЭС-нан алады. ... ... ... деңгейіне қарамастан АҚ-ның өнімдеріне деген ... ...
20. ... ... ... ... ... сауда (қызметтер мен жұмыстар) табысына дұрыс жəне теріс əсер ететін факторлар туралы. - Дұрыс əсер ... ... - ... ... тұрақты өсуші
сұраныс;
- Теріс əсер ететін фаткорлар - негізгі қоғамның моралды тозуы, форс- мажорлық ... (су ... т.б.). ... ... соңғы екі жыл немесе нақты əрекет ету кезеңі бойынша өткізілген өнімнің (атқарылған жұмыс пен қызмет) көлемі. 2003 ж. ... ... 2004 ж. ... ... ... (мың ... 381718 357028 Бұл ... элеткр энергияны өткізу көлемі 2004 жылы 2003 жылмен салыстырғанда ... ... ... ... ... ... электр энергияны өңдеу бойынша Шардара СЭС-ның əрекеті Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы ... су ... ... ... ... ... су ... судың деңгейінің төмендеуімен 2004 жылы электр энергияны ... 2003 ... ... ... ... ... өнімдерін (жұмыстар мен қызметтерін) сатумен байланысты акционерлік қоғамның əрекеті. АҚ-ның мамандарымен өз өнімдерін облыс, көршілес облыс пен республика деңгейінде ... ... білу үшін ... ... ... ... нəтижесінде өнімге деген сұраныстың дамуының перспективасынан келесідей мəліметтер берілген:
:: Компания өнімге деген тұрақты сұраныс пен ... ... ... ... əрекеттеседі.
:: Зерттелген аумақта өнімді өткізу каналдар торабы бар.
Оңтүстік Қазақстан облысы республика территориясының оңтүстігінде орналасқан. Жер көлемі 117,3 мың шаршы ... ... ... республикасымен, батысында Қызылорда облысымен, шығысында Жамбыл облысымен, солтүстігінде Қарағанды облыстарымен шектеседі. Территорияның жер ... ... егін ... мен мал ... өте қолайлы. Территориясының солтүстік және қиыр оңтүстік бөліктерінен ... шөл ... ... ... ... Сырдария, Арыс, Келес секілді ірі өзендер ағады. Өзен жағалары егін шаруашылығына өте ... ... орай ... мақта, күріш өсіріледі және мал шаруашылығының кейбір салалары жақсы дамыған./1/Оңтүстік Қазақстан облысының көп ғасырлық тарихы бар. Мұнда Ұлы ... жолы ... Бұл өлке ... ... пен цивилизацияның орталығы. Ертедегі Оңтүстік Қазақстан облысында көне ... ... ... көне ... ... - ... ... Отырар, Сығанақ, Яссы, Әулие-Ата қалалары дамыған. Мұнде әлемдік маңызы бар ғылыми және білім орталықтары болған.Оңтүстік Қазақстан облысы ауқымды ... ... ... ... ... ... ... Оңтүстік Қазақстан облысы әруақытта өнеркәсіп ошақтары мен аграрлық секторы қатар дамыған аймақ ретінде көзге түседі. Облыстың динамикалық және комплексті ... ... ... ... мөлшерде кездеседі. Мұнда силикатты шикізаттар, түсті металдардың кен орындары және ... ... ... 50 % бар. ... ауа райы мен ауыл ... ... жерлердің молдығы ауыл шаруашылығының барлық салаларын дамытуға жағдай ... ... 15 ... ірі ... ... ... қарамастан облыс индустриалды - аграрлы өлке болып табылады. Бүгінгі күнде ... ... ... ... ... ... 98 % , дәрі-дәрмектің 70 %, республикада өндірілетін минералды сулардың ... ... ... майлары мен бензиннің 40 % , республика бойынша ... және оның ... ... ... Қазақстан облысы экономикалық дамуы жөнінен 2006 жылғы мәлімет бойынша тұрақты ... ... ... ... болып табылады. 2005 жылмен салыстырғанда өнім 110,8 пайызға артқанын байқауға болады. Яғни, облыс экономикасы жыл ... ... келе ... ... ... ... ерекше дамыған өңір саналады. Химфарм, қорғасын, фосфор, цемент, шина, полиметалл, уран, ... ... ... ... ... танылған. Еліміз егемендік алып, экономикамыз ілгерілеген сайын облыстың экономикасының өркендеп келе жатқанын байқауға болады.Облыстың өнеркәсібі өз ... ... 37 ... ... шығарады, 66 елінен өнімдер алады. Экспортталатын өнімдер ішінде мақта өнімдері - 43,3 % , металлургия ... - 14,5 % , ... ... - 17,2 % , мал және ... ... - 17,3 % , ... өнімдері - 4,3 %. Ал импорт құрылымында машиналар, ... ... ... құралдары, түрлі приборлар мен аппараттар 42,8 % , ... ... - 18,8 % ... ... ... ... ... Өнім сапасын халықаралық стандартқа сай ету жұмыстары жан-жақты жандандырылуда. /2/Адам өз қажеттілігін қанағаттандыру үшін көп суды қолданады. Ол ... ... ... ... ... ... суғару, көлікті және балық шаруашылығын дамыту, денсаулық сақтау мен туризм үшін қажетті. Сусыз өмір сүретін қандай да бір шаруашылық саласын көру ... ... ХХ ... ... күрт өсуімен, әсіресе, суқоймалық салалар мен энергетиканың ұдайы ... мен ... Бұл ... ... ... суды ... алып келе жатыр, сондықтан қазір су қорларының таусылып қалмауының ... алу үшін тез ... ... ... ... Қазіргі жағдайда, әсіресе халық шаруашылығының болашақта дамуын қарастырғанда, су шаруашылық комплекстерінің маңызы зор, олар ауыл ... ... ... тұра су ... ... дамуына арналған әлеуметтік-экономикалық және техникалық жұмыстар жүргізуі қажет. /3/Су шаруашылық ... ... ... ... су тарту, гидротехникалық мелиорация, гидроэнергетика, су көлігі, сал ағызу, балық шаруашылығы, денсаулық ... су ... ... ... ... тек жер суаратын және құрғататын жұмыстары емес, тағы судың кері әсерін тигізбеу шараларын іске ... су ... ... су ... селмен, сырғымамен, жағалаулардың бұзылуымен, батпақтылықпен және сортаңданумен күрес. Қазіргі кезеңде әр су шаруашылық комплексі келесі негізгі ... ... ... ... ... мен ... байланысты мүшелердің сұранысын орынды түрде қамтамасыз ету;- табиғи жағдайдың күйреуіне және ағынды су мен су қоймаларды ... ... ... ... ... мен ... жол бермеу керек;- барлық мүшелердің пайдалануына өте үлкен нәтижелікті қамтамасыз ету;- су шаруашылық құрылғыларлың (бөгендер, гидростанциялар, насос құрылғылар, каналдар, ... және т.б.) ... ... ... кепілдік беру және олардың беріктігін қамтамасыз ету.
Октябрьдің 50 жылдығы атында - республикадағы су электр станцияларының бірі. Сырдария өзеннің орта ... ... ... 1965 ... мамырында, 2-агрегаты желтоқсанда, ал соңғы 4-агрегаты 1966 жылдың маусымында пайдалануға берілген. Қуаты 100 МВт. Станция ... ... сай ... ... және ... ... 1965 - 1975 ж. ... 3 млн. 442 мың квтҺсағ электр энергиясы өндірілді. Шардара гидроэнергетикалық кешені (Шардара су ... ... мен ... ... ... ... ауыл шаруашылықғы өндірісін жедел қарқынмен өркендетуге мүмкіндік берді.
Нысан және әдіс
2.1 Зерттеу нысаны
* ... ... ... ... су ... суы ... ... алу орны: Шардара су қоймасы.
* Проба алу көздері:
+ Шардара ауданы
* Анализге проба алу үшін ... 100 м3 тан кем ... ... ыдыс ... Суды ... ... бұрын сол өзен суымен 1-2 рет ыдыс ішін шаю керек. Ыдыстың аузына дейін толтырып суды алу ... ... ... ... ... тек кішкене мөлшерде ауа қалатындай етіп толтырады.
* Су ... ... ... ... үшін ... алынғаннан бастап 3 тәулік ішінде зерттеледі.
* Суды алып ... су ... ... ... белгілеу қажет.
* Мақсат: судың құрамындағы ластағыш заттардың мөлшерін анықтау және оған анализ жасау.
+ ... ... ... ... ... ... металдарды анықтау үшін аналитикалық әдістің 2 түрі көрсетіледі: ... және ... ... ... ішінде бірінші орында тұрғаны атомды-адсорбциялық спектометрия.
Электрохимиялық әдіспен анықтау үшін пробаны сулы ... ... ... Одан ... бірнеше әдіс-тәсілдермен: поляграфикалық, потенциомериялық, кулонометриялық, кундоктометриялық, кейбір ... ... ... және ... да ...
АҚ-ның акцияларың құның анықтау əдістемесі
1. Шардара су электр стансасы>> АҚ-ның (бұдан əрі - ... ... ... ... сату ... ... ... заңнамалары мен
Қоғамның Жарғысына қайшы келмейтін басқа мақсаттармен саты алу акционерлердің келісімімен Қоғамның бастамасы бойынша жүргізілуі мүмкін.
2. ... ... ... алу ... ... ... заңнамаларында белгіленген жағдайларда қойылатын талабымен осы құжатқа сəйкес жүргізілуге тиіс.
3. Орналастырған акцияларды ... ... ... алу осы ... ... ... ... Кеңесінің шешімі негізінде жүргізіледі.
4. Қоғамның: 1) ... ... ... ... ... дейін; 2) акцияларды орналастыру қортындылары туралы есеп бекітілгенге дейін; 3) егер акцияларды сатып алу ... ... өз ... ... осы ... ... ең ... жарғылық капиталдың мөлшерінен аз болса; 4) егер акцияларды сатып алу кезінде ... ... ... ... ... заңнамасына сəйкес төлем қабілетсіздігі не дəрменсіздігі белгілері болса не аталған белгілер Қоғамда оның сатып алуға талап ететін ... ... ... алынуы болжанатын акцияларын сатып алу нəтижесінде пайда болса; 5) егер сот немесе Қоғам акционерлерінің жалпы ... оны ... ... ... ... ... ... акцияларың сатып алуға құқы жоқ. 5. Қоғамның бастамасы бойынша сатып алу алынатын оның ... ... саны ... жалпы санынан бір процент асатын болса, бұл жайында Қоғам акцияларды сатып алу - сату ... - ... ... деін ... бұқаралық ақпарат құралдарына Қазақстан Республикасының заңнамасы белгіленген ақпараты бар хабарландыру жариялап, хабарлауы тиіс. 6. Егер ... ... ... ... ... ... орналастырған акцияларының саны Қоғам сатып алуға хабарлаған сатып алу үшін акциялынаң санынын асып түскен ... бұл ... ... ... ... ... санына пропорцианалды сатып алынады. 7. Директорлар кеңесі Қоғамның акцияларын сатып алу туралы шешімі қабылданса акцияларды сатып алу ... мына ... ... ... анықталады:
:: Ұйымдасқан бағалы қағаздар нарығында ... алу құны ... ... ... ... ... қағаздар нарығында айналымда болған) қалыптасқан орта баға ...
:: ... ... құны ...
Су табиғаттың құнды сыйы. Су өмір бұлағы, өндірістің дамуы үшін қажетті ... ... Ол ... ... ... ... ... Халық жиі орналасқан аудандарда судың тапшылығы шаруашылықты өркендетуге және адам ... ... ... ауыз суға ... сұраныс күн санап өсуде.судың, біріншіден, санитарлық жағынан сапасы жоғары болуы қажетті, екіншіден, судың үнемді пайдалану керек. Ауыл шаруашылығында егісті суарудың ... ... ... ... аэрозольді әдісті қолданғанда ауа, өсімдік және топырақ кішігірім тамшылар арқылы бірқалыпты ... ... ... ... деп ... ... айтпаған. Сусыз тірі организмнің өмір сүруі мүмкін емес. Қазақстандағы өзендердің ластануы ең алдымен айналадағы ортаға әсер етіп, флора мен ... ... ... алып келеді. Сонымен қатар сүзек, сары ауру, тырысқақ және басқа да жұқпалы ауру түрлерінің таралуына, өршуіне ... ... Су ... суқоймаларына, өзендерге, көлдерге және ағын суларға тазартылмаған немесе шала ... ... және ... ... ... ... ... Су айдындарының тазалығын сақтаудың ең басты жолы өндірісте пайдаланылған суды ... ... ... ... ... өндірістік цикл тәсілін қолдану.
Тағы бір айта кететін жай ағын суларды су ... ... суды ... ... орындары мен мекемелерді халықтың игілігіне, тұрмыс қажетіне пайдаланып жүрген су құбырына не болса соны, ягни тамақ қалдықтарын, шөлмектер мен ... өзен мен көл ... ... ... ... жуып, суды ластап және жағадағы жасыл шөпті өртеп, ағаштарды кесіп отқа жағып, қоршаған ортаны ластап, ... ... заң ... ... тәртіпке шақыру керек. Шардара қаласының сарқынды су жүйесi мен сарқынды суды тазарту стансасының құрылыс жобалары 2012-2014 жылдарға арналған ... ... ... барысында заңнамада белгiленген тәртiппен қаралады" деп хабарлайды. Сонымен бiрге Қаржы ... ... ... осы ... ... ... мен ... ауылын газдандыру жобалары бойынша Қазақстан Республикасы Мұнай және газ министрлiгiнiң 2012-2014 жылдарға арналған бюджеттiк өтiнiмi аясында жалпы сомасы 4 326 601 мың ... оның ... 2012 ... - 2 769 527 мың ... 2013 ... - 1 557 074 мың ... ... өтiнiм жасалғандығын жеткiзiптi. Қорыта айтқанда, аудан әкiмiнiң дәлелдеуiмен, депутаттардың дем беруiмен келер жылдан бастап Шардарада ... игi ... ... ... ... ... iстерiмiз көп болғай.
Әдебиеттер:
1 Т.Байболат, Р.Н.Кенжебаева "География" Шымкент 2005, 24-28 б.2 Ә.С.Бейсенова "Қазақстанның географиялық атласы" Алматы ... б.3 ... "Жер ... ... ... Алматы 2003,5-15 б."География және табиғат" 2006,64 Н.М. Жақанбаева "География" Алматы 2007,114-116 б.5 Ә.С. Бейсенова "Экология" Алматы 2000, 154-166 б.6 Ғ.С. ... Н.М. ... ... ... ... б.7 "Қазақстан Ұлттық энциклодедиясы" Алматы 2005, 3 том8 "Қазақ Совет энциклодедиясцы" Алматы 1975, 2 том9 ... ... ... 2005, 8810 Н.В. ... ... ... мен ұлттық бақтары" Алматы 2004,104-110 б.11 "Энциклопедия для детей" ... 1997,3-5 б.12 ... ... ... ... ... М.К.Нұрмағанбетов "Жер судың аты,тарихтің хаты" Алматы 2003,5-15 б.14 Шымкент келбеті газеті Шымкент 2007, 8215 Атамекен ... ... 2005, 88

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Арал тағдыры – ел тағыдыры3 бет
Microsoft Access реляциялық деректер қоймасын құру11 бет
Далалық аудандарда өзен суын және жергілікті жерде ағатын суларды пайдалану негізінде суару11 бет
Алматы қаласының Есентай өзені суының химиялық құрамын анықтау53 бет
Ақтөбе облысының өзендерінің суының жылдық нормасын табу34 бет
Доғалаң ауыз суының микрофлоралық құрамын анықтау57 бет
ОҚО шардара ауданына тарихи- географиялық және әлеуметтік, экономикалық сипаттама65 бет
Сырдария суының химиялық құрамы116 бет
Сырдария суының химиялық құрамын қалыптастырушы табиғи факторлар32 бет
Шардара аудандық бюджеттің экономикалық мәні мен ролі86 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь