«жергілікті бюджеттің қалыптасуы мен тиімді пайдалануының есебі мен аудитін ұйымдастыру»


Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан-2050» Стратегиясында кезең-кезеңмен мынадай міндеттерді шешу принциптерінің маңыздылығына яғни: «Бюджет саясаты 1. Біз бюджет саясатының жаңа принциптерімен қарулануға - өз мүмкіндіктеріміз шегінде ғана шығындануға және тапшылықты барынша мүмкіндікте қысқартуға тиіспіз. Ұзақ мерзімде олардың сақталуын қамтамасыз ете отырып, «қиын-қыстау» күнге резервтер жинау қажет. 2.Бюджеттік-қаржылық процеске деген көзқарас жекелей салымдарға көзқарас секілді ұқыпты да ойластырылған болуға тиіс. Басқаша айтқанда, бірде-бір бюджеттік теңге ысырап болмауға тиіс. 3.Мемлекет бюджеті ұзақ мерзімді перспектива тұрғысынан қарағанда өнімді, мәселен, экономиканы әртараптандыру және инфрақұрылымды дамыту секілді жалпыұлттық жобаларға бағытталуы тиіс.Инвестициялар үшін объектілерді олардың мақсаттылығы және қайтарымдылығы тұрғысынан қатаң іріктеу қажет. Ең заманауи объектілердің өзі оларды ұстап тұру үшін шығыстарды талап етіп, бірақ кірістер әкелмейтін болса және ел азаматтарының проблемаларын шешпейтін болса, бюджетке масыл боларын есте сақтаған жөн.» деп бюджет саясатына баса назар аударған болатын[1].
Қазақстан Республикасы экономикасының күрделі кеңістіктік құрылымы мен жүргізіліп жаткан экономикалық саясаттың жемісті болуы оның жергілікті деңгейге жүзеге асуына тікелей байланысты екендігін ескерсек, осы орайдағы жергілікті бюджетті басқарудың маңыздылыгы да айқындала түседі. Олай болса, жергілікті деңгейдегі мәселелердің оңтайлы шешімін табу жолдарының негізі болып табылатын жергілікті бюджетті басқаруды жетілдіру, бюджетаралық қатынастарды оңтайландыру, мемлекеттік басқаруды орталықсыздандыру тәрізді мәселелер ерекше зерттеуді қажет етеді деп ойлаймыз.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 91 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1300 теңге




\

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТI

Диплом жұмысы

Тақырыбы: Жергілікті бюджеттің қалыптасуы мен тиімді пайдалануының есебі мен аудитін ұйымдастыру
Экономика және бизнес жоғары мектебi
кафедрасы Есеп және аудит мамандығы
бойынша 4 курс студентi
Дусханова Таңшолпан
Ғылыми жетекшiсi:
аты-жөнi; э.ғ.к,доцент Байдаулетов М.Б
Рецензент:
аты-жөнi
Жұмыс қорғауға жiберiлдi: 2015ж.
Кафедра меңгерушiсi,
э.ғ.к., профессор Байдильдина А.М.

Алматы, 2015 жыл
КІРІСПЕ

Қазақстан Республикасы Президентінің Қазақстан-2050 Стратегиясында кезең-кезеңмен мынадай міндеттерді шешу принциптерінің маңыздылығына яғни: Бюджет саясаты 1. Біз бюджет саясатының жаңа принциптерімен қарулануға - өз мүмкіндіктеріміз шегінде ғана шығындануға және тапшылықты барынша мүмкіндікте қысқартуға тиіспіз. Ұзақ мерзімде олардың сақталуын қамтамасыз ете отырып, қиын-қыстау күнге резервтер жинау қажет. 2.Бюджеттік-қаржылық процеске деген көзқарас жекелей салымдарға көзқарас секілді ұқыпты да ойластырылған болуға тиіс. Басқаша айтқанда, бірде-бір бюджеттік теңге ысырап болмауға тиіс. 3.Мемлекет бюджеті ұзақ мерзімді перспектива тұрғысынан қарағанда өнімді, мәселен, экономиканы әртараптандыру және инфрақұрылымды дамыту секілді жалпыұлттық жобаларға бағытталуы тиіс.Инвестициялар үшін объектілерді олардың мақсаттылығы және қайтарымдылығы тұрғысынан қатаң іріктеу қажет. Ең заманауи объектілердің өзі оларды ұстап тұру үшін шығыстарды талап етіп, бірақ кірістер әкелмейтін болса және ел азаматтарының проблемаларын шешпейтін болса, бюджетке масыл боларын есте сақтаған жөн. деп бюджет саясатына баса назар аударған болатын[1].
Қазақстан Республикасы экономикасының күрделі кеңістіктік құрылымы мен жүргізіліп жаткан экономикалық саясаттың жемісті болуы оның жергілікті деңгейге жүзеге асуына тікелей байланысты екендігін ескерсек, осы орайдағы жергілікті бюджетті басқарудың маңыздылыгы да айқындала түседі. Олай болса, жергілікті деңгейдегі мәселелердің оңтайлы шешімін табу жолдарының негізі болып табылатын жергілікті бюджетті басқаруды жетілдіру, бюджетаралық қатынастарды оңтайландыру, мемлекеттік басқаруды орталықсыздандыру тәрізді мәселелер ерекше зерттеуді қажет етеді деп ойлаймыз.
Жергілікті бюджеттер Қазақстан Республикасы бюджет жүйесінің бір бөлігін көрсетеді және елдің мемлекеттік бюджет құрамына кіреді. Олар тек қана жергілікті салықтар мен алымдар есебінен толтырылмайды, сонымен қатар бюджеттік реттеу механизмдер арқылы қайта бөлінетін республикалық салықтар мен алымдар бөлшектері есебінен де қалыптасады. Бірақ, жергілік-ті бюджеттердің кірістері өздік түсімдер, реттеуші салықтардан түсетін түсімдер, қаржылық жәрдем мен займдық қаражаттардан қалыптасады.
Жергілікті бюджеттер деңгейі арасында кірістерді бөліс жүйесі, жалпы бюджетаралық реттеу механизмі әлі де бір-бірімен қабыспайтын және тиянақсыз болуда. Жергілікті бюджеттерді атқару барысында олардың жиі айқындалуы мен әрбір облыс бойынша әр түрлі және үйлеспеген кірістер бөлу әдістері пайдалануы орын алады. Мәселен, әрбір аудан мен қала бойынша жыл сайын тағайындалатын үлестіруге жататын кірістердің жекеленген түрлері мен олардың нормативтерін немесе аудан мен қалалар бойынша үлестіруге жататын кірістердің түрлері бірыңғай, ал бөліс нормативтері әр түрлі. Сонымен қатар, жыл-сайын кірістер бөлістің бірыңғай нормативтері тағайындалса да, оларды төлеушілер әр түрлі, немесе жылсайын барлық кірістерді аудан мен қалалар бюджеттерінің есебіне қосып, соңынан бюджеттік алымдарды тағайындау болады.
Экономиканы аймақтық басқаруға, бюджетаралық қатынастарды жетілдіруге арналған ғылыми еңбектер басқару деңгейлерінің алдында тұрған мәселелерді шешу жолдарын ұсынса, біз өз зерттеуімізде жергілікті бюджетті калыптастыру мен басқарудың тиімділігін артгыру ушін басқарушы субъект ретіндегі жергілікті билік органдарының функцияларын талдауды, мемлекегтік саясаттың негізгі мақсаттарына жетудегі жергілікті бюджеттің рөлін айқындауды негіз етіп алдық. Осы мақсатта Оңтүстік Қазақстан облыстарының жергілікті бюджетін басқару мәселесін зерттеу және онын тиімділігін арттыру жөнінде ұсыныстар жасау үшін дипломдық жұмыс негізге алынды.
Дипломдық зерттеудің негізгі мақсаты - "Қазығұрт аудандық экономика және қаржы бөлімі" мемлекеттік мекемесініңбюджетінің қалыптасуы мен пайдаланылуын және аудитін зерттеу.
Жергіліктібюджеттің қалыптасуы мен пайдалануын зерттеу үшін әлеуметтік- экономикалық даму үдерісіндегі жергілікті бюджетті басқарудың ұйымдастырушылық-әдіснамалық негіздері мен тәжірибесін зерттей отырып, онын тиімділігін арттыруға бағытталған теориялық қағидаларды және тәжірибелік ұсыныстарды жасау болып табылады.
Дипломдық жұмыстың мақсатына жеткізетін келесі міндеттерді шешу қажет:
жергілікті бюджеттің қалыптасуы мен пайдалануын, аудит үдерісінің мәнін ашып, әдіснамалық негізіне сипаттама беру;
тұрақты экономикалық өсу жағдайындағы жергілікті бюджеттің қалыптасуы мен пайдалануын, аудитін зерттеу;
жергілікті бюджетті басқарудың шетелдік тәжірибесін сараптай отырып, олардың Қазақстанда қолданылу мүмкіндіктерін айкындау;
ОҚ облысының бюджетінің қалыптасу барысын талдау және оны дамыту мен халықтың әл-аукатын арттырудағы объективті ролін негіздеу;
бюджетаралық қатынастардың қазіргі жағдайын талдау негізінде орын алып отырған мәселелерді айқындау және жергілікті бюджетті басқарудың тиімділігін арттыру мақсатында оларды шешудің жолдарын ұсыну;
жергілікті бюджетті басқарудың тиімділігін арттыру жөнінде нақты ұсыныстар жасақтау.
Зерттеу жұмысының пәні мен нысаны.Зерттеу пәні болып жергілікті бюджетті жоспарлау үдерісі мен оны басқару және пайдалану барысында қалыптасатын қатынастар жиынтығы табылады.
Зерттеу нысаны ретінде ОҚ облысындағы Қазығұрт аудандық экономика және қаржы бөлімі бюджетінің жергілікті бюджет қаражаттарын қалыптастыру, пайдалану барысындағы және де аудитін ұйымдастыру ерекшеліктері мен айырмашылықтары алынды.
Дипломдық жұмыста ақпараттық база ретінде Қазақстан Республикасының статистика жөніндегі Агенттігінің, Экономика және бюджеттік жоспарлау Министрлігінің, Қаржы министрлігінің статистикалық бюллетеньдерінің мәліметтері, ОҚ облыстарының Экономика және қаржы бөлімі, облыстық статистика агенттігінің деректері, сонымен қатар ғылыми-зерттеу институттарының материалдары пайдаланылды.
Жұмыстың құрылымы. Дипломдық жұмыс кіріспеден, үш бөлімнен, қорытындыдaн, пaйдaлaнылғaн әдебиеттер тізімінен тұрaды.
Жұмыстың кіріспесінде тақырыптың өзектілігі, жұмыстың мақсаты мен міндеттері, зерттеу объектісі, зерттеу пәні мен теориялық және ақпараттық базасы анықталған.
Дипломдық жұмыстың бірінші бөлімінде жергілікті бюджеттің қалыптасуы, теориялық мәні, ұйымның экономикалық көрсеткіштері, құқықтық сипаттамасы, есеп пен есептілікті ұйымдастыру ережелері қарастырылған.
Екінші бөлімде ОҚО Қазығұрт ауданының бюджетінің қалыптасуы мен орындалу есебі, бюджеттің кіріс, шығыс операциялары және бюджетті тиімді пайдалану бойынша есептілігі қарастырылған. Нақты сандық көрсеткіштермен бюджетке қанша ақша түскені, жұмсалғаны, артық қалғаны не жетпегені кестелер арқылы келтірілген.
Үшінші бөлімде ұйымда аудит жүргізуді ұйымдастырудың мақсаты, мәні, аудит бағдарламасы, тексеру жүргізу тәртіптері, қалыптасу резервтері қарастырылған, сонымен қатар, аудитті жетілдіру бойынша ұсыныстар келтірілген.
Қорытынды бөлім диплом жұмысын жазу барысында орындалған әрекеттерді сипаттау мен зерттеу нәтижелерінің қорытындыларын қамтыды.


1 ЖЕРГІЛІКТІ БЮДЖЕТТІҢ ҚАЛЫПТАСУЫ МЕН ҰЙЫМНЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІНІҢ СИПАТТАМАСЫ

1.1 Бюджеттің қалыптасуы және оны басқарудың теориялық негіздері

Бүгінгі күні бюджет- қаржылық қарым-қатынаcтағы әр түрлі қатыcушылардың әлеуметтік-экономикалық мүдделерін қалыптаcтыратын күрделі және көп міндет атқаратын құрал. Бюджет арқылы орталық пен аймақтар араcындағы әлеуметтік шығындар мен cалық бөлу, еңбекақы мен кіріc жөніндегі ымыраға келеді, бюджеттік дотациялар мен транcферттер бөлу арқылы мемлекет орталық және жергілікті мүдделерді қалыптаcтырып, іcке аcырады. Ал бюджет экономикалық құжат ретінде қоғамның cаяcаттық және әлеуметтік дамуын көрcетеді.
Жалпы алғанда, бюджет ұғымы ауқымды. Бюджеттің тармақтары да, бөлімдері де көп. Бюджет кез-келген мемлекеттің өзіндік қызметтерін қаржы ресурстары арқылы жүзеге асыруға қажетті міндетті шарт болып табылады. Бюджет мемлекеттің ұлттық табыстың белгілі бір бөлігін жинақтап әлеуметтік саланы, ғылымды, экономиканы және басқа да салаларды дамытуға бағыттайтын маңызды бөлу құралы ретінде пайдаланылады. Ал, бюджет терминіне келсек: ақшасы бар қап, ақша салатын, сақтайтын, әмиян сияқты тікелей мағынасында ек түрлі талқыламаға ие. Бір жағынан, бұл азамат, жанұя, корпорация, аумақ, мемлекет сияқты кез-келген экономикалық субьектінің меншігіндегі қаржылық ресурстардың көлемі, қаражат жиынтығы. [2, 89 б]
Кез- келген мемлекет үшін, бюджет - белгілі бір уақыт аралығындағы кіріс пен шығыстың сәйкестігін сипаттайтын экономикалық субьектінің кіріс және шығыс арасындағы қатынасы, оның қаражатының теңдігі, яғни ақша қорлары.
Қазақстан Республикасының бюджет жүйесінің қалыптасуына, басқарылуына тікелей билік әсер етеді. Яғни, биліктің әрбір органы өз бюджетін жасайды, бекітеді және оны атқарады. Бюджеттердің жеке түрлерінің арасындағы кіріс көздері мен шығыстарды бөлуді шектейтін айқын құқықтар белгіленген сонымен бірге бюджеттердің барлық түрлерінің шығыстары осы аумақтың әлеуметтік - экономикалық даму мәселелерімен және биліктің тиісті органдарының нақты функцияларымен, құзырымен анықталады.
Бюджеттік жүйені тереңірек зерттеген көптеген оқымыстылар оның әр түрлі астарларын қарастыра отырып, түрліше түсіндіріледі. Мәселен, классикалық экономикалық теорияның өкілдері бюджеттік жүйе түсінігіне келесідей анықтама береді: Бюджеттік жүйесі кез-келген мемлекеттің ерекшеліктерін, оның әлеуметтік-экономикалық және мемлекеттік құрылымын көрсететін күрделі механизм. Бұл жүйе кез-келген мемлекетті сипаттайтын әлеуметтік-экономикалық, құқықтық және басқа да ерекшеліктердің жиынтығының негізінде құрылады.
Экономикалық сонымен бірге қаржылық ойдың тұрақты дамуымен байланысты өзгертулер мен толықтыруларды енгізуді ескере отырып, В.Д. Мельников өз еңбектерінде Бюджет жүйесі - бұл экономикалық және заңды нормаларға негізделген жеке дербес бюджеттердің жиынтығы деп қарастырады. Шетелдік және отандық ғалымдар ұсынған бюджет жүйесініңэкономикалық мәнін ашатын теориялық зерттеулерді саралау негізінде келесідей тұжырым жасауға болады Кең мағынада бюджет жүйесі экономикалық қатынастарға, мемлекеттік құрылымның сәйкес түріне негізделген, орталықтандырылған және орталықтандырылмаған бюджеттердің жиынтығын білдіреді.Тар мағынада бюджет жүйесі мемлекеттің барлық бюджеттердің жиынтығы ретінде қарастырылады.
Сонымен, бюджеттің сан қырлы маңызын ескере отырып және осы саладағы белгілі ғалымдардың зерттеулерін тұжырымдай отырып, біздің ойымызша: Бюджет жүйесі биліктің түрлі деңгейлері бойынша өздерінің негізгі функциялары мен өкілеттіктерін жүзеге асыруға бағытталған қатынастардың жиынтығы деп қарастыруға болады. Бюджеттік құрылымға қатысты бюджет жүйесі ұйымдастырушылық бөлімшілерге немесе деңгейлерге бөлінеді. Мемлекеттік құрылымның екі нысаны белгілі: бірінші, басқарудың екі буынды жүйесімен(орталық және жергілікті буын) қарастырылатын унитарлы мемлекет және басқарудың үш деңгейлі (орталық, федерация мүшелері және жергілікті буындар) жүйесі бар федералды мемлекет.Осыған сәйкес экономикалық қатынастарға және заңды нормаларға негізделген, билік деңгейлерінің барлық бюджеттерін біріктіретін бюджет жүйесі құрылады.
Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі республикалық және жергілікті бюджеттер мен Ұлттық қордың, сондай-ақ бюджет үдерісінің жиынтығын білдіреді
Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі Қазақстан Республикасы Бюджет кодексінің 4-бабында айқындалған қағидаттарға негізделеді. Оларға бірлік, толықтық, шынайылық, транспаренттілік, сабақтастық, нәтижелілік, дәйектілік, негізділік, уақтылылық, кассалардың бірлігі, бюджеттердің дербестігі, тиімділік, жауапкершілік, бюджет қаражатының атаулылық және нысаналы сипаты сияқты қағидаттар жатады.
Әр жыл сайын бюджеттің қалыптасу ерекшеліктеріне сай өзгертулерде енгізілуде. Бюджеттің қалыптасуы бір бөлек те, оның басқаруы бір бөлек. 2005 жылы қаңтар айының 1 жүлдызында күшіне енгізілген жаңа Бюджеттік кодекстің 6-бабына сәйкес Қазақстан Республикасының бюджеттік жүйе қүрамына келесі бюджет түрлері мен деңгейлері кіргізілген:
республикалық бюджеті;
жергілікті бюджет:[3]
-облыстық бюджеті, республикалық маңызы бар қалалар мен Астана бюджеті;
-аудан бюджеті (облыстық маңызы бар қалалар бюджеті).
Қазақстан Республикасы бюджет жүйесінің құрылымы 1-суретте ұсынылған.

Сурет 1.Қазақстан Республикасы бюджетінің сызбасы

Мемлекеттік бюджетреспубликалық және жергілікті бюджеттердіңарасындағы өзара өтеу операцияларын ескермегенде, олардың жиынтығын білдіреді.
Республикалық бюджет - бұл Бюджет кодексінде белгіленген салық және басқа да түсімдер есебінен қалыптастырылатын орталықтандырылған ақшалай қор. Республикалық бюджет орталық мемлекеттік органдардың, олардың бағынысындағы мемлекеттік мекемелердің міндеттері мен функцияларын қаржылық қамтамасыз ету және мемлекеттік саясаттың жалпы республикалық бағыттарын іске асыру үшін арналған. Тиісті қаржы жылына арналған республикалық бюджет Қазақстан Республикасының заңымен бекітіледі. Қазақстандағы қаржы жылы күнтізбелік жылға сәйкес келеді, яғни 1 қаңтарда басталады және 31 желтоқсанда аяқталады.Жаңа Бюджеттік кодекс бойынша республикалық бюджет салықтық және басқа түсімдер арқылы қалыптасқан және мемлекеттік биліктің орталық органдарының функцияларын қаржымен қамту және мемлекеттік саясаттың жалпы республикалық бағыттарын іске асыруға арналған орталықтандырылған ақша қоры ретінде анықталған. Кодексте осыған сәйкес анықтамалар бюджеттің басқа түрлеріне де берілген. Олар жергіліқті мемлекеттік органдардың функцияларын қаржымен қамту және аймақтар мен аудандарда мемлекеттік саясатты іске асыруға арналған.
Облыстық бюджет, республикалық маңызы бар қаланың, астананың бюджеті де Бюджет кодексінде белгіленген салық және басқа да түсімдер есебінен қалыптастырылатын орталықтандырылған ақшалай қорды білдіреді. Ол облыстық деңгейдегі жергілікті атқарушы органдардың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың, олардың бағынысындағы мемлекеттік мекемелердің міндеттері мен функцияларын қаржылық қамтамасыз ету және тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктегі мемлекеттік саясатты іске асыру үшін арналады. Тиісті қаржы жылына арналған облыстық бюджет, республикалық маңызы бар қаланың, астананың бюджеті облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың мәслихатының шешімімен бекітіледі.
Қазақстан РеспубликасыныңҰлттық қорыелдің тұрақты әлеуметтік-экономикалық дамуын қамтамасыз ету, болашақ ұрпақтар үшін қаржы қаражатын жинақтау, экономиканың қолайсыз сыртқы факторлардың әсеріне тәуелділігін азайту үшін құрылды.
Ерекше жағдайларда төтенше мемелекеттік бюджет әрекет етеді - Қазақстан Республикасында төтенше немесе әскери жағдай болған кезде республикалық және жергілікті бюджеттердің негізінде құрылатын төтенше мемлекеттік бюджет енгізіледі. Төтенше мемлекеттік бюджетті енгізу және оны тоқтату үшін негіздеме Қазақстан Республикасы Президентінің республиканың бүкіл аумағында төтенше немесе әскери жағдай енгізу немесе оның күшін жою туралы Жарлығы болып табылады.
Шоғырландырылған бюджет - республикалық бюджетті, облыстардың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың бюджеттерін және олардың арасындағы өзара өтелетін операцияларды ескерместен, Қазақстан Республикасының Ұлттық қорына жіберілетін түсімдерді біріктіретін мемлекеттің орталықтандырылған ақшалай қоры. Шоғырландырылған бюджетті заңнамалық билік органдары бекітпейді және талдамалық мақсаттарда пайдаланылады.
Шоғырландырылған бюджеттің құрылымы мынадай бөлімдерден тұрады:
- республикалық бюджет;
- облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың бюджеттері;
- Қазақстан Республикасының Ұлттық қорына жіберілетінбюджетке түсімдер мен олардың Қазақстан Республикасының Ұлттық қорына аударымдары. [4].
Жергілікті бюджет (облыcтық бюджет, реcпубликалық маңызы бар қала, аcтана және аудан бюджеттері) - арнайы заңмен бекітілген cалықтық және баcқа да түcімдер еcебінен қалыптаcатын және облыcтық деңгейдің, реcпубликалық маңызы бар қала, аcтананың және ауданның жергілікті мемлекеттік органдарының, оларға бағыныcты мемлекеттік мекемелердің міндеттері мен функцияларын қаржылық қамтамаcыз ету мен cәйкеc әкімшілік-аумақтық бірліктегі мемлекеттік cаяcатты іcке аcыру үшін арналған орталықтандырылған ақша қоры Жергілікті қаржылардың құрылымы мен бағыты биліктің жергілікті орғандары баcқарудың - мәcлихаттардың (депутаттар жиналыcтарының), жергілікті әкімшіліктің және жергілікті өзін-өзі баcқарудың функцияларымен айқындалады. Қала бюджетi қалалық мәcлихатының шешiмiмен бекiтiледi.2010 жылдан баcтап жергілікті бюджет үш жылдық кезенге бекітіледі [5 ].
Жергілікті бюджеттер мемлекеттік бюджеттің құрамды бөлігі болып еcептелмейді, реcпубликалық бюджетпен бірге қоғамның мемлекеттік бюджетінің жиынтығын құрайды. Қазақcтан Реcпубликаcында жергілікті бюджеттер коммуналдық заңды тұлғаларға бекітілген; мүлікпен және әкімшілік-аумактық бөлініcтің меншігіндегі өзге де мүлікпен бірге әкімшілік- аумактық, экономикалық және қаржылық негізін құрайды; түcімдер мен бюджет тапшылығын (профицитін пайдалану) қаржыландыру еcебінен қалыптаcатын, Конcтитуциямен, заңдармен жәнеҚазақcтан Реcпубликаcы Президентінің және Үкіметінің актілерімен жүктелген міндеттерді жүзеге аcыру үшін жергілікті атқарушы орғандар белгілейтін жергілікті бюджеттік бағдарламаларды қаржыландыруға арналған тиіcті мәcлихаттың шешімімен бекітілген әкімшілік-аумактық бөлініcтердің ақшалай қорлары болып табылады.
Жергілікті қаржының әлеуметтік-экономикалық мәні жалпы мемлекеттік қаржыға ұкcаc. Баcқарудың жергілікті орғандарына мемлекеттің әлеуметтікбағдарламаларын жүзеге аcыру бойынша маңызды міндеттер жүктелінген. Әлеуметтік тұрмыcтық инфрақұрылым cалалары халықка қызметтерді баcым бөлігінде бюджеттік қаражаттар еcебінен қалыптаcтырылатын қорлар еcебінен береді. Жергілікті буында қаржылық қатынаcтар Жергілікті мемлекеттік баcқару туралы заңмен, Қазақcтан Реcпубликаcының Бюджеттік кодекcімен, реcпубликалық бюджет туралы заңмен және шаруашылық пен қаржылық қызмет туралы баcқа заңдармен реттелінеді.Олар:
елдің жалпы экономикалық жағдайына,
тиіcті аумақтардың экономикалық әлуетіне,
билік пен баcқарудың жеaргілікті орғандарының құқығы мен міндеттерін белгілі бір дәрежеде реттеп отыратын мемлекеттік заңдардың деңгейіне,
биліктің жергілікті орғандары құзырының дәрежеcіне байланыcты болды.
Қазақcтан Реcпубликаcы жергілікті бюджетінің құрамы облыcтық бюджеттерді, қалалардың (аудандық маңызы бар қалаларды қоcпағанда) және аудандардың (қалалардағы аудандарды қоcпағанда) бюджеттерін кіріктіреді. Қазіргі кезде Қазақcтандағы жергілікті бюджеттер мемлекеттің бюджеттік қаражаттары көлемдерінің кіріcтері бойынша 45,4% аралығын, ал шығыcтары бойын- ша 50,3%-ын құрайды. Барлық аудандық және калалық бюджеттердің 80%-ы (193 оcындай бюджеттердің) дотациялық болып табылады. 12 жылдыңреcпубликалық бюджет кіріcінің97,3%-ын cалықтықтүcімдерқұрайды.
Елдің макроэкономикалық дамуының базалық көрініcінің негізінде: 2013 жылға арналған республикалық бюджет кірістері 5 152,7 млрд. теңгеге жоспарланғанымен, іс жүзінде 5 179,5 млрд. теңге немесе 100,5% түсті. Кіріс - тердің жалпы сомасында салықтық түсімдер - 3 510,6 млрд. теңгені немесе 68,1%-ды, трансферт түсімдері - 1 559,2 млрд. құрады. Алдыңғы жылмен салыстырғанда республикалық бюджет кірістері - 416,1 млрд. теңгеге немесе 8,7%-ға, соның ішінде салықтық түсімдердің көлемі - 535 млрд. теңгеге немесе 18%-ға, транс - ферт - тер - 38,5 млрд. теңгеге немесе 2,5%-ға ұлғайды.[6].
Облыcтық бюджет, реcпубликапық маңызы бар кала, аcтана, аудан (облыcтық маңызы бар кала) бюджеттері Бюджеттік кодекcпен айқындалған cалықтық және баcқа түcімдер еcебінен қалыптаcтырылатын және облыcтық деңгейдің, реcпубликалық маңызы бар каланын, ауданның, аcтананың, жергілікті мемлекеттік орғандардын оларга ведомcтволық бағынышты мемлекеттік мекемелердің міндеттері мен функцияларын қаржылық қамтамаcыз етуге және тиіcті әкімшілік-аумактық бірлікте мемлекеттік cаяcатты іcке аcыруға арналған ақшалай қаражаттардың ортапықтандырылған қоры болып табылады.
Қазақcтанда баcқаруды орталықcыздандыру мемлекеттік баcқару мен бекітіліп берілген міндеттерді жүзеге аcыру үшін жергілікті бюджет дербеcтігі араcында шығыcтар бойынша жауапкершілікті неғұрлым байыпты бөлуді қажет етеді.
Бюджеттің формаcы - қаржылық жоcпар, материалдық негізі - орталықтандырыған қор, экономикалық негізі - жалпы экономикалық қарым-қатынаc, заңнамалық белcендіруі - заң. Бюджет әр мемлекетке өзінің экономикалық, әлеуметтік және cаяcаттық функцияларын орындауға объективтік ақшалай түрде қажетті. Мемлекет бюджетті пайдалана отырып, бюджет процеcінің әртүрлі cубъектілері араcында табыcтарды қайта бөледі. Оcы жолмен мемлекетте cаяcи және экономикалық тұрақтылықты қамтамаcыз ету бойынша көптеген міндеттер шешіледі.
Бюджетті басқару - бұл бюджет қатынастарының бүкіл жиынтығының тиімді жұмыс істеуіне жетуді және осының негізінде тиісті бюджет саясатын жүргізуді қамтамасыз ету жөніндегі мемлекеттік шаралардың жиынтығы.
1) Бюджет қатынастары - мемлекетпен, халық, мекемелер,кәсіпорындар арасында пайда болатын қаржы қатынастары деген ұстанымды ұстайтын болсақ, онда бір жағынан мемлекет кәсіпорындар, мекеме мен халық қаражаттарын ала отырып, мемлекет бұл қаражаттарды өз иелігіне жұмылдырады және өзінің мемлекеттік қызметін орындауға жұмсайды, сондай-ақ коммерциялық және коммерциялық емес салаларға, халыққа әсер етуге және тұтастай экономиканы реттеу қызметіне пайдаланады. Әсер ету нысандары әр түрлі болуы мүмкін: кәсіпорындарды қаржыландыру және қаражаттандыру; мемлекеттік инвестицияларды іске асыру; өнеркәсіптің қорғаныс салаларының айырбасталымын қаржыландыру арқылы экономиканың құрылымдық қайта құруына әсер ету. Мұнда кіріс немесе шығыс баптарын ұлғайту немесе азайту қатынасы саяси кеудемсоқтыққа байланысты елдің халықпен айлаөшарғы жасау қаупі туындайды. Осыған орай, бюджет саясатының қалыптасуы, оның іске асуының бағытталуы барлық кезде тек экономикалық даму үрдістерімен ғана байланысты емес, сондай-ақ саяси кеудемсоқтықты көрсетеді. Егер бюджет саясатының бағытталуы экономиканың дамуы заңдылықтарының анықталуы негізінде емес, ал ол көпшілік дауыс пен көптеген түзетулер нәтижесінде анықталады, онда мұндай бюджет саясаты тұрақты болмай, үнемі өзгерту үстінде болады, яғни тек экономикалық саланың қайта қалыптасуы нәтижесінде ғана емес, сондай - ақ биліктің осы немесе өзге саласының жағжаяттық пайымдауынан. Макроэкономикалық реттеудің маңызды құралы болып бюджет саясаты табылады, ол салық салу мен мемлекеттік шығындарды өзгерту арқылы іскерлік белсенділік деңгейіне мемлекеттің әсерін көрсетеді.
2) Бюджет саясаты ұдайы өндірістік кезең аяқталуының нәтижесінде жинақталған, қаржы ресурстарын жұмылдыру бойынша мемлекеттің қаржы саясатының экономикалық мазмұнын анағұрлым толық көрсетеді, олардың мемлекет дамуының әлеуметтік-экономикалық басымдылықтарының пайдаланылуы және бөлінуі.
Қаржы ағындарының қозғалысына реттеудің бастапқы принципі жиынтық тұтынудың өсуіне бағытталған ұдайы өндіріс үдерісінің барлық қатысушыларының мүдделерін ымыраға жеткізуден тұрады. Бюджет- бюджет саясатының негізгі құралы ретінде мемлекеттің қаржы жүйесінің барлық буындарын біріктіреді. Үлкен қаржы ағындарымен басқарудың қажеттілігі осыменен шартталған яғни бұған қоса экономиканы реформалауға арналған шетел несиелері мен инвестициялары елдің төлем балансын өзгерту мен жалпы қоғамдық өнімнің қозғалысына бюджет саясатының белсенді әсері де шартталған. Бюджет саясаты бюджеттің белгілі бір механизмін әзірлеу, қарастыру, бекіту, орындау, бақылау, бюджеттің орындалуы туралы есептің қызмет етуінің әр түрлі бюджет деңгейінің өзара байланысына негізделген. Егер, дамыған елдерде ортақ валютаөқаржылық жүйені жасау бөлігінде қуатты және қаржы саласында орталықтан бағытталған беталыстар айқын түрде көрініс табады. Ал, бұрынғы кеңес үкіметі аумағында қаржы жүйесінің жергілікті деңгейлерін өзін-өзі қаржыландыру, жеке аймақтар мен жергілікті көздерінің мәні мен рөлін күшейту және егеменділіктің қалыптасуының қажеттілігі жандандырылады.
Республикада бюджет жүйесінің дамуы аймақтық деңгейдің тұтас шаруашылық кешенінің тиімді қызмет етуін қамтамасыз ету мақсатында қаржы жүйесінің ортақ шеңберіндегі қаржы буындарының жергілікті және орталық өзара әсерінің тиімді нұсқасын іздеу жолында. Бюджет экономикаға бюджет механизмі арқылы әсер етеді. Экономикаға тұтастай әсер ету құралы ретінде бюджеттің бөлу және бақылау қызметі осыдан көрінеді. Осыған байланысты бюджет саясаты қолда бар қаржы ресурстары мен сұраныстарын қанағаттандыру кірістер мен шығыстар бойынша бюджет шешімерін таңдау және қаржы жүйесін бағалауды қарастырады. Басқаша айтқанда, бюджет саясатын бюджет үдерісін ұйымдастыру жағынан алғанда, бюджет заңдылығын бұзғаны үшін жауапкершілік есебінен бюджеттің барлық деңгейінің орындалуына бақылау, бекіту, қарастыру және құрастыру тәртібі ретінде қарастырылуы мүмкін.
3) Бюджет жүйесінің қызметі етуі қағидалар негізінде қамтамасыз етіледі:
барлық бюджеттің біртұтастығы, толықтылығы, нақтылығы, жариялылығы және дербестігі;
мемлекеттік қаржы статистикасының біртұтас нысаны, ортақ бюджеттік сыныпталу, біртұтас қаржылық базаның бар болуы; бюджетте барлық түсімдердің толық көрінуі және түсімдердің қайта бөлінуі арқылы бюджеттің икемді өзара іс-қимыл;
мемлекеттің ақша несие саясатының өзара іс-қимылы және ақша жүйесінің біртұтастығы.
Жергілікті билік органдарының шығыстық өкілдігімен байланысты бюджет шығыстарын ең аз жасау принциптерімен, аумақтар дамуының әлеуметтік-экономикалық шығыстарының бюджетіне, теңгеріміділікке байланысты, олардың бюджет шығыстарын ұлғайту қызығушылығында жергілікті бюджет табыстарының саралануы жүреді. Қазақстан Республикасы аймағының жеке бюджеті бұл - елдің бюджет жүйесінің дербес буыны, яғни жергілікті бюджет.
Мемлекеттік каржы - елдің қаржы жүйесінің маңызды бөлігі; экономиканы реттеуге, азаматтардың әлеуметтік қажеттіліктерін, қорғаныс, мемлекеттік басқару, мемлекеттік борышты өтеу мұқтаждарын қанағаттандыруға арналған мемлекеттік ақша қорын қалыптастырумен және пайдаланумен байланысты құндық бөлу үдерісінде туындайтын ақша қаты- настары.Мемлекеттік қаржының құрылымы мен қызметі орасан. Басқарудың барлық деңгейлерінің өз бюджеттері бар және олар өздерінің өкілеттіктері шеңберінде қызмет етеді (2-сурет).
Жергілікті бюджеттер тұрақтылығының басты шарты нақты қаржы кезеңі мен нақты аумақтың шеңберінде жергілікті мемлекеттік органдардың келіп түсетін кірістер мен жүзеге асырылатын қажетті шығыстардың арасындағы тиісті тепе-теңдікті қамтамасыз ете білу шеберлігі болып табылады.
Қазіргі кезде Қазақстандағы жергілікті бюджеттер мемлекеттік бюджет қаражатының жалпы көлемінің кірістер бойынша шамамен 30%-ын және шығыстар бойынша - шамамен 48%-ын алады.
Қазақстан Республикасының унитарлы мемлекет болғандықтан, көптеген басқару функциялары орталықтан басқарылады. Оларды біртіндеп төменгі жергіліктібасқару органдарына беру процесі соңғы 5-6 жыл көлемінде жүргізілуде.Жергілікті бюджеттің табыс көздерін нығайту үшін оларға берілетін өкілеттілік те тұрақты әрі қалыпты үрдіске еніп келеді.

Мемлекеттік қаржы
Мемлекеттік кәсіпорындардың қаржысы

ҚР мемлекеттік бюджеті
Республикалық қорлар
Жергілікті бюджеттер
Бюджеттен тыс қорлар
Облыс бюджеті
Республикалық бағыныштағы қалалардың бюджеттері(Астана Алматы қалалары)
Облыстық бюджеті
Аудандардың бюджеті
Облыстық бағыныштағы қалалардың бюджеттері

Lхх
Tр-











Жергілікті бірлестіктердің бюджеттері

Қызметтері:
- Экономикалық коньюктураға ықпалы
-Әлеуметтік бағдарламалар мен міндеттердің орындалуы
-Ел экономикасының дамуы
-Салааралық құрылым мен бюджетаралық қатынастарды реттеу
-Өңірледің әлеуметтік- Экономикалық даму деңгейлерін теңестіру

Сурет 2. Мемлекеттік қаржының құрылымы мен қызметтері
Ескерту - Lх - табыс көздері; Fх - мемлекеттік шығыстар; Tр - ресми трансферттер.
Қазақстан Республикасының бюджетінің қалыптасуына орай бюджеттік бағдарламалардың келесідей түрлері сипатталады:
A. Мемлекеттік басқару деңгейіне байланысты: аудан бюджетінің құрамында бекітілетін бюджеттік бағдарлама.
B. Мазмұнына байланысты: мемлекеттік органның күрделі шығыстары
C. Іске асыру тәсіліне қарай: жеке бюджеттік бағдарлама
D. Ағымдағы даму: ағымдағы бюджеттік бағдарлама.

1.2 Ұйымның ұйымдастыру және құқықтық сипаттамасы

Мемлекеттік органның толық атауы - Қазығұрт аудандық экономика және қаржы бөлімі мемлекеттік мекемесі. Қазығұрт ауданының экономика және қаржы бөлімі мемлекеттік мекемесі (бұдан әрі - Бөлім) экономика және қаржы саласында дамудың негізгі бағыттарын әзірлеу басшылығын жүзеге асыратын және Қазығұрт ауданында бірыңғай мемлекеттік қаржы саясатын белгілейтін, сондай-ақ әкімшілік-аумақтық бірліктегі мемлекеттің қаржы басқару саласында үйлестіруді, бақылауды және есепті ұйымдастыру функцияларын орындайтын Қазақстан Республикасының мемлекеттік басқару органы болып табылады.
Бөлім өз қызметінде Қазақстан Республикасының Конституциясын, Бюджет кодексін, Қазақстан Республикасының Жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы 2001 жылғы 23 қаңтардағы Заңын, Қазақстан Республикасының экономика және қаржы саласындағы өзге де нормативтік-құқықтық актілерін, сондай-ақ осы Ережені басшылыққа алады.
Бөлім заңды тұлға болып табылады, мемлекеттік тілде өз атауы жазылған мөрі мен мөртабандары, белгіленген үлгідегі бланкілері, сондай-ақ заңнамаға сәйкес Казақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Қазынашылық органдарында және банктерде шоттары болады.
Мемлекеттік орган өз құзыретінің мәселелері бойынша заңнамада белгіленген тәртіппен Мемлекеттік мекеме басшысының актілерімен және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген басқа да актілермен ресімделетін шешімдер қабылдайды. ОсыЕрежеМемлекеттікорганныңқұрылтай құжатыболыптабылад
Мемлекеттік орган қызметін қаржыландыру жергілікті бюджеттен жүзеге асырылады. Егер Мемлекеттік орган заңнамалық актілермен кірістер әкелетін қызметті жүзеге асыру құқығы берілсе, онда осындай қызметтен алынған кірістер республикалық бюджеттің кірісіне жіберіледі.
Қазығұрт ауданының экономика және қаржы бөлімі мемлекеттік мекемесі экономика және қаржы саласында дамудың негізгі бағыттарын әзірлеу басшылығын жүзеге асыратын және Қазығұрт ауданында бірыңғай мемлекеттік қаржы саясатын белгілейтін, сондай-ақ әкімшілік-аумақтық бірліктегі мемлекеттің қаржы басқару саласында үйлестіруді, бақылауды және есепті ұйымдастыру функцияларын орындайтын Қазақстан Республикасының мемлекеттік басқару органы болып табылады.
Қазығұрт ауданының экономика және қаржы бөлімі мемлекеттік мекемесінің Ережесін бекіту туралы Оңтүстік Қазақстан облысы Қазығұрт ауданы әкімдігінің 2014 жылғы 1 тамыздағы №314 қаулысы Оңтүстік Қазақстан облысының Әділет департаментінде 2014 жылғы 3 қыркүйекте № 2797 болып тіркелді.
Мемлекеттікорганөз қызметін ҚазақстанРеспубликасыныңКонституция сына және заңдарына, ҚР Президенті мен Үкіметінің актілеріне, өзге де нормативтік құқықтық актілерге, сондай-ақ осы Ережеге сәйкес жүзеге асырады.
Мемлекеттік орган құрылымы мен штат санының лимиті қолданыстағызаңнамағасәйкесбекітіле ді.
Заңды тұлғаның орналасқан жері:160300 Оңтүстік Қазақстан облысы, Қазығұрт ауданы,Қазығұрт елді мекені,Ә.Тоғаев көшесі №2үй.
Мемлекеттік орган қызметін қаржыландыру жергілікті бюджеттен жүзеге асырылады. [7]
Бөлімнің миссиясы:
Қазығұрт ауданының әлеуметтік - экономикалық даму стратегиясын іске асыру бойынша жергілікті атқарушы органдардың қызметін үйлестіру, ауданның даму бағдарламасын іске асыру, аудандық бюджетті орындау, аудандық бюджетті орындау бойынша бюджеттік есепті жүргізу және бюджеттік есепті құрастыру, аудандық коммуналдық мүлікті басқару, мемлекеттік сатып алу үдерісін үйлестіру
Бөлім азаматтық-құқықтық қатынастарға өз атынан түседі.
Құрылтайшысы: Қазығұрт ауданының әкімдігі болып табылады.
Бөлімнің құрылымы, шекті штат санының лимитін аудан әкімдігінің қаулысымен бекітеді.
Бөлімнің заңды мекен-жайы: Оңтүстік Қазақстан Облысы, 160300 Қазығұрт ауданы, Қазығұрт ауылы, А.Тағаев көшесі №2 үй
Бөлімнің толық аталуы - Қазығұрт аудандық экономика және қаржы бөлімі мемлекеттік мекемесі.[8]
Бөлімнің негізгі функциялары мен міндеттері:
oo Ауданның атқарушы органының тиісті қаржы жылына арналған орта мерзімді фискалдық саясатының жобасын әзірлейді;
oo Ауданның тиісті қары жылына арналған бюджетін бекіту туралы тиісті мәслихат шешімінің жобасын әзірлейді және оны аудан әкімдігінің қарауына табыс етеді;
oo Аудандық бюджетті жоспарлау және атқару саласында мемлекеттік саясатты іске асыруды қамтамасыз ету, ауданның әлеуметтік - экономикалық даму стратегиясын іске асыру бойынша жергілікті атқарушы органдардың қызметін үйлестіру;
oo Ауданның тиісті қаржы жылына арналған бюджетін бекіту туралы тиісті мәслихат шешімін іске асыру туралы аудан әкімдігінің қаулысының жобасымен әзірлейді;
oo Ауданның тиісті қаржы жылына арналған бюджетін қаржыландырудың жылдық жоспарын әзірлейді және бекітеді;
oo Ауданның тиісті қаржы жылына арналған бюджетін нақтылау, түзету жөнінде ұсыныстар енгізеді;
oo Ауданның тиісті қаржы жылына арналған бюджеттік бағдарламаларының тиімділігін бағалауды жүзеге асырады;
oo Аудан бюджетінің атқарылуы туралы жұмысты ұйымдастырады;
oo Аудан бюджетіне түсетін түсімдерді болжауға қатысады;
oo Қазығұрт ауданының әлеуметтік - экономикалық даму паспорттарын, Қазығұрт ауданының даму бағдарламасын құрастыруды үйлестіру;
oo Аудан бюджеті атқарылуының мониторингін жүзеге асырады;
oo Аудандық коммуналдық меншікті жекешелендіру және басқару;
oo Экономиканы және қаржы жүйесін тұрақтандыру жөніндегі іс-шаралар жоспарының орындалуы бойынша жұмыстарды жүзеге асыру;
oo Аудан бюджетін атқару жөніндегі ұсыныстарды талдау жасайды. Өткен қаржы жылында аудан бюджетінің атқарылуы жөнінде есептілік жасайды.
oo аудандық коммуналдық заңды тұлғаға бекітілген мүлікті мүліктік жалға ұсынылуына талдау жүргізу;
oo аудан әкімдігінің қатысуымен аудандық коммуналдық кәсіпорындардың акционерлік қоғамдардың және жауапкершілігі шектеулі серіктестіктердің жұмыс істеу және оларды тиімді басқару мониторингін ұйымдастыруды және жүргізуді жүзеге асыру;
oo жалғыз акционер аудан әкімдігі болып табылатын акционерлік қоғамдардың тиісті директорлар кеңесінің құрамына өзінің өкілдігін тағайындайды, ал аудан әкімдігінің қатысуымен өзге акционерлік қоғамдарда және жауапкершілігі шектеулі серіктестіктерде директорлар кеңесіне және бақылаушылар кеңесіне үміткерді акционерлердің немесе жауапкершілігі шектеулі серіктестікке қатысушылардың жалпы жиналысында бекітуге ұсынады;
oo жергілікті бюджеттен қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелердің мүліктерін есептен шығаруды келісу;
oo коммуналдық меншікке айналдырылған (түскен), Қазақстан Республикасының белгіленген тәртіппен иесі жоқ деп танылған мемлекетке мұрагерлік құқығы бойынша өткен аудандық мүлікті, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен коммуналдық меншікке өтеусіз өткізілген иесіз қалған мүлікті, олжаны, қараусыз қалған жануарларды есепке алуды, сақтауды, бағалауды және одан әрі пайдалануды ұйымдастыру;
-ауылдық елді мекендерде жұмыс істейтін және тұратын денсаулық сақтау, білім беру, ветеринар, әлеуметтік қамсыздандыру, мәдениет және спорт мамандарын Қазақстан Республикасының Заңнамасында көзделген әлеуметтік қолдау шараларын көрсету жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру;
oo Қазақстан Республикасының Мемлекеттік мүлік туралы Заңымен, Қазақстан Республикасының басқа да заңдарымен, Қазақстан Республикасының Президенті және Қазақстан Республикасы Үкіметінің актілерімен анықталған өзге де өкілдіктерді жүзеге асырады.
Бөлім жоғарыда көрсетілген функциялар мен міндеттерді атқару үшін мыналарға құқылы:
1) Салық органдарынан, басқа да ұйымдар мен жеке тұлғалардан сондай-ақ басқа да аумақтық органдардан түскен салықтар мен басқа да міндетті төлемдер жөнінде заңдармен белгіленген ақпарат беруін, бюджеттің орындалуын ұйымдастыру, сондай-ақ оның функциясына қатысты жүктелген басқа да міндеттерді орындауға қатысты статистикалық және өзге де материалдарын сұрауға;
2) Бағдарлама әкімшілерінен мемлекеттік сатып алулар бойынша құжаттарды сұратуға және танысуға;
3) Мемлекеттік сатып алу бойынша нормативтік құқықтық актілерді жетілдіру бойынша ұсыныстар беруге;
4) Мемлекеттік сатып алулар бойынша бірыңғай конкурс ұйымдастырушы болуға;
5) Бөлімнің құзыретіне кіретін мәселелер бойынша аудан әкімдігі мен мәслихаттың шешімдері, қаулыларының жобаларын дайындауға қатысуға;
6) Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес өз құзырлығы шегінде әлеуметтік - экономикалық даму болжамын және Қазығұрт ауданының бюджет параметрлерін әзірлеуді жүзеге асырады;
7) Аудан бюджетінің жобасын құрастыру, бюджетке табыстың және салықтың жылдық түсімдерін болжау, жергілікті бюджетке кірістердің түсіміне талдау жүргізу;
8) 3 жылға бюджеттік бағдарламалар әкімшілерінің саласында бюджет шығыстарының лимиттерін және бюджеттің негізгі параметрлерін қалыптастыру;
9) үш жылғы кезеңге аудандық бюджетті әзірлеуді, аудандық бюджетті қалыптастыру бойынша бюджеттік комиссияның жұмысы үшін материалдарды дайындауды жүзеге асырады;
10) Аудандық мәслихатқа аудандық бюджеттің жобасын ұсынуды жүзеге асырады;
11) қаржы жылына Қазығұрт ауданының барлық бюджеттік мекемелері бойынша нақтыланған, бекітілген жылдық қаржы жоспарының талдауын іске асырады;
12) бюджетті жоспарлау сатысында бюджеттік бағдарламалардың негіздемесіне талдауды, алдымыздағы қаржы жылына және үш жылғы кезеңге бюджеттік бағдарламалар әкімшілерінің бюджеттік өтінімдерінің ұсынуына және құрастырылуына бақылауды жүзеге асыру;
13) бюджеттік бағдарламалар әкімшілерінің бюджеттік комиссияға ұсынған бюджеттік өтінімдері бойынша қорытынды дайындау;
14) жоспарлы кезеңге шығыстарының орындалуы және күтілетін бюджет түсімдерінің көлемдерін анықтайтын үдеріс болып табылатын, қолма - қол ақшаны, қолма - қол ақша профицитін (дефицитін) және оны жабу көзінің ағындарының болжамын құрастыру;
15) міндеттер бойынша жиынтық қаржыландыру жоспарын, төлемдер бойынша түсімдер мен қаржыландыру жөніндегі жиынтық жоспарларды құру, бекіту және жүргізу;
16) бюджет қаражаттар есебінен бөлінген бюджет несиелерін тіркеуді, олардың мониторингі мен есебін жүзеге асыру; [9]
Құрылтайшының құқықтары мен міндеттері Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңдарға сәйкес белгіленген.
Бөлімнің мүлкі
* Бөлім мүлкі оған мемлекет берген мүліктің есебінен қалыптастырылады және негізгі қорлар мен айналымдағы қаражаттан, сондай-ақ құны мемлекеттік органның баласында көрсетілетін өзге де мүліктен тұрады;
* Бөлім мүлкі оған жедел басқару құқығымен тиесілі коммуналдық меншікке жатады,
* Егер Қазақстан Республикасының заңдарында өзгеше көзделмесе бөлімге бекітіліп берілген мүлікті немесе оған смета бойынша бөлінген қаражат есебінен сатып алынған мүлікті өз бетімен иеліктен шығаруға немесе өзгеше тәсілмен билік етуге құқығы жоқ.
Бөлімді басқару
Бөлім бастығын Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызмет туралы және Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы Заңдарына сәйкес аудан әкімі лауазымға тағайындайды және лауазымнан босатады.
Бөлім бастығы мемлекеттік мекеменің қазынасын ұйымдастырады және басқарады, бөлімге жүктелген міндеттердің орындалуына дербес жауапкершілікті алып жүретін қызметкерлер арасындағы қызметтік міндеттерді және олардың жауапкершілік дәрежесін үйлестіреді және бекітеді;
Қазақстан Республикасының Заңнамасында және осы ережеде белгіленген құзіретіне сәйкес бөлім бастығы дара басшылық ету принципінде іс-әрекет жасайды және бөлім жұмысындағы мәселелерді жеке шешеді.
Мемлекеттік мекемені басқару кезінде Бөлім бастығы заңнамада белгіленген тәртіпте;
* Бөлім атынан сенім хатсыз әрекет жасайды және барлық ұйымдарда Бөлім мүдделерін білдіреді;
* Заңнамада белгіленген жағдайларда Бөлім мүлігіне билік жасайды;
* Банктерде есеп-шоттар ашады, бөлімнің барлық қызметкерлеріне міндетті бұйрықтар шығарады және нұсқаулар береді;
* Заңдарға сәйкес бөлімнің қызметкерлерін қызметке тағайындайды және қызметтен босатады;
* Заңдарда белгіленген тәртіппен мемлекеттік органның қызметкерлеріне тәртіптік жаза қолданады;
* Заңнамамен осы ережемен және аудан әкімдігімен жүктелген басқа да қызметтерді атқарады.
Қазығұрт ауданының экономика және қаржы бөлімі мемлекеттікмекемесінің арнайы бухгалтерия бар, ол жерде бас бухгалтер қызмет істейді;
Бас бухгалтердің міндеті - мекеменің шаруашылық операцияларының қозғалысын қадағалап, ұйымның қаржылық-ақпараттық мәліметтерін ішкі және сыртқы пайдаланушыларға дер кезінде жеткізіп беріп отыру бас бухгалтердің кәсіби міндеті болып табылады. Сонымен қоса, жұмысшылардың еңбек ақы- ларын, уақытша еңбекке жарамсыз күндері үшін және еңбек демалысына шыққандағы ақыларын есептеу. Шаруашылық операцияларын, яғни кассаға келіп түскен немесе кеткен қолма-қол және қолма-қолсыз ақша-қаражаттарын есептеу, тіркеу, сонымен қатар бухгалтерлік құжаттарды, ақпараттық мәліметтердісақтау.
Мемлекеттік мекемені қайта ұйымдастыру және тарату Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.

Бөлім басшысы
Бөлім басшысының орынбасары

Бухгалтерия
Жүргізуші, күзетшіқызметкерлері
Мемлекеттік сатып алу секторының меңгерушісі
Бюджетті жоспарлау және экономика секторының меңгерушісі
Коммуналдық меншік секторының меңгерушісі
Бюджеттің орындалуы және бухгалтерлік есеп секторының бас маман есепшісі
Бюджетті жоспарлау
Хатшы-оператор
3-сурет.
2.3 Мемлекеттік ұйымдарда есеп пен есептілікті ұйымдастыру ережелері
Қазіргі экономикалық жағдайда әрбір ұйымның қызмет ету процесіне нарықтық қатынастарға қатысушы мүдделі тұлғалар үлкен көңіл аударатыны белгілі. Сол себепті олар есеп мәліметтеріне сүйене отырып, ұйымның қаржылық жағдайын бағалауға ұмтылады. Қаржылық жағдайды талдауда бухгалтерлік есептің мәні өте зор.
Бухгалтерлік есеп ұйымға оның қаржылық жағдайын жоспарлау, бағалау, бақылау және талдау секілді функцияларды орындауы үшін қажет. Есеп - бұл барлық бизнестің тілі, яғни философиясы деп Р.А. Фаукли көрсеткендей, тек қана бухгалтерлік есеп арқылы ұйымның табыстары мен шығындарын және шаруашылық қызметінің соңғы қаржылық нәтижесін анықтауға болады .
Есеп саясаты - бұл ұйымның есептік нұсқасын, нұсқалар рұқсат еткен есеп объектілерін бағалаудың, сондай - ақ белгіленген нормалардың талаптарына және ұйым қызметінің ерекшеліктеріне орай бухгалтерлік есепті жүргізу мен ұйымдастырудың техникасының нысандарын таңдау.
Есеп саясатын қалыптастырған және қолданған кезде есептің мынадай принциптерін сақтау керек:
1. Есептеу - ұйымның табыстары мен шығыстары олардың келіп түсуіне немесе туындауына қарай танылады және бухгалтерлік есепте көрсетіледі.
2. Үздіксіздік - яғни объектілер үздіксіз әрекет ететін, болашақта да жұмыс ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Жергілікті бюджеттің қаржылық негіздері мен қалыптасуы
Банк активтерінің есебі мен аудитін ұйымдастыру
Жергілікті бюджеттің кірістері мен шығыстары
Зерттеу нәтижесіндегі меншікті капиталдың есебі мен аудитін тиімді жүргізу жолдары
Бюджеттің есебі
Ағымдағы міндеттемелердің аудитін ұйымдастыру
Жергілікті бюджеттің кірісін қалыптастыру
Жергілікті бюджеттің экономикалық ролі
Жергілікті бюджеттің табыстарын қалыптастыру
Жергілікті бюджеттің кірістерін қалыптастыру
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь