Инновациялық экономиканың теориялық негіздері жайлы

Қазіргі таңда әлемдік экономиканың көшбасшыларына айналып, жоғары технологиялар саласы мен инновациялық жүйені дамытудың озық үлгісін көрсете білген бірқатар елдер бар. Бұл елдер шикізатты алу мен оны алғашқы өңдеу үрдісін қамититын индустриалдануға дейінгі, сондай-ақ шикізатты толық өңдей отырып, одан дайын өнім жасауға дейінгі үрдістерді қамтитын индустриалды кезеңдердің барлығынан өтіп, енді жоғары технологиялар мен инновацияларға негізделген постиндустриалды экономиканы жасақтаумен, оның басым бағыттарын жетілдірумен айналысуда. Басқаша айтқанда, олар қосылған құн тізбегін толық қалыптастырып, ғылыми сыйымды, әрі инновациялық сипаты бар өнімдер мен қызметтерді нарыққа ұсынып келеді.
Осы тұрғыдан алғанда Қазақстан Республикасында аталған бағыттарда көптеген жұмыстар атқарылып келеді. Атап көрсетер болсақ, 2003 жылы елдің инновациялық-индустриялық дамуын қалыптастыру және экономиканың нақты, түпкі өнім өндіру секторын өркендету әрі әртараптандыру мақсатында «Қазақстан Республикасының Индустриялық-инновациялық дамуының 2003-2015 жылдарға арналған стратегиясы», 2005 жылы «Қазақстан Республикасының Ұлттық инновациялық жүйесінің қалыптасуы мен дамуының 2005-2015 жылдарға арналған бағдарламасы», ел экономикасының инновациялық белсенділігін көтеру мақсатында 2006 жылы ҚР «Инновациялық қызметті мемлекеттік қолдау туралы» Заңы қабылданды. Осылардың негізінде 2003 жылдан бастап отандық инновациялық әзірлемелерді қолдау мен оны өндіріске ендіруге, сонымен бірге Қазақстан Республикасын болашағы зор шетелдік технологияларды трансферттеу алаңы ретінде дамытуға бағытталған инфрақұрылым жүйесін құру үрдісі басталып кетті.
        
        КІРІСПЕ
Қазіргі таңда әлемдік экономиканың көшбасшыларына айналып, жоғары технологиялар саласы мен инновациялық жүйені дамытудың озық ... ... ... ... елдер бар. Бұл елдер шикізатты алу мен оны алғашқы өңдеу үрдісін қамититын индустриалдануға дейінгі, сондай-ақ шикізатты толық ... ... одан ... өнім ... ... ... қамтитын индустриалды кезеңдердің барлығынан өтіп, енді жоғары технологиялар мен инновацияларға негізделген постиндустриалды экономиканы ... оның ... ... ... ... ... ... олар қосылған құн тізбегін толық қалыптастырып, ғылыми сыйымды, әрі инновациялық сипаты бар ... мен ... ... ... келеді.
Осы тұрғыдан алғанда Қазақстан Республикасында аталған бағыттарда көптеген жұмыстар ... ... Атап ... болсақ, 2003 жылы елдің инновациялық-индустриялық дамуын қалыптастыру және экономиканың нақты, түпкі өнім ... ... ... әрі әртараптандыру мақсатында , 2005 жылы , ел экономикасының инновациялық белсенділігін көтеру мақсатында 2006 жылы ҚР Заңы ... ... ... 2003 ... ... ... ... әзірлемелерді қолдау мен оны өндіріске ендіруге, сонымен бірге Қазақстан Республикасын болашағы зор шетелдік технологияларды трансферттеу алаңы ретінде дамытуға бағытталған инфрақұрылым ... құру ... ... ... ... қалыптастыру аясында мемлекет тарапынан жүргізіліп жатқан саясаттың алғашқы нәтижелері де көрініс бере ... ... ... ... ... алғашқы кезеңі аяқталып (2003-2007 ж.ж.), нәтижесінде даму институттары және инновациялық инфрақұрылым ... ... ... ... ... ... қажетті алғышарттар қалыптасты.
Міне мұның барлығы да ... ... ... ... ... тетіктерін қалыптастыруды қажет етеді. Өйткені, тек дамыған инновациялық инфрақұрылымы қалыптасқан ел ғана инновациялық ортаның толыққанды қатысушысы бола алады. Бұған ... ... ... ... ... болашақтың бағдарын елдегі табиғи ресурстарға қарап емес, адам капиталының, оның интеллектуалдық қуатының ... ... ... ... ... ... жасай алатын өнеркәсіптік, өндірістік инфрақұрылымның мүмкіндіктеріне, ғылыми-зерттеу, ғылыми-ізденушілік орталықтарының шамасына қарап айқындайды.
1 ... ... ... ...
1.1 ... ... ... түрлері, инфрақұрылымы
ұғымын экономикалық теорияға өткен ғасырдың 30 - жылдарында Й.Шумпетер енгізді. Қазіргі кезде көптеген əдебиеттерде инновацияға ... ... ... ... жаңа ... ... ... қызмет түрі немесе рынокқа енгізілген жетілдірілген өнім;
инновация - практикалық қызметте пайдаланылған жаңа немесе ... ... ... - ... қызметтерге жаңа тəсіл.
Жалпы алғанда инновация дегеніміз - əкелетін ғылыми - техникалық, ұйымдастырушылық, қаржылық жəне коммерциялық іс - шаралар ... ... ... ... Э.Дж.Долан, Я.Корани, П.Хейне, П.Ф.Друкер, Н.Г.Менкью, Г.Хоскинг, Й.Шумпетер, В.Леонтьев жəне т.б. ... ... ... ... сипатын бейнелейтін экономикалық қатынастардың қазіргі заманғы теориясын ... [22, 23-25, 43, ... бұл ... ... ... бөлігі жалпы ғылымдық сипатта жазылған немесе мəселенің жеке тұстарын ғана шешуге арналған. Қазіргі уақытта ... ... ... ... ... ... қатынастарын сапалы түрде қарастырылмайынша елдегі аса маңызды əлеуметтік - экономикалық міндеттерді шешу ... ... ... енді ... ... Ал бұл ... тəн арнайы мамандырылған қызмет субъектілері, инфрақұрылым институтттары, өзіндік нарықтық қатынастары бар елдің барлық инновациялық потенциалының ... ... ... - инновациялық қызметтердің өндірістің тиімділігі мен өнімнің бəсеке қабілеттілігін арттырудың пəрменді тəсіліне айналуы инновация сферасындағы меншік қатынастарын ... ... ... ... ... ... ... мəселелеріне дұрыс қарауды талап етеді.
Қазақстан Республикасының индустриалды - инновациялық потенциалының орнын, рөлін, қызметін ... - ... ... ... инновациялық қызметттің сан қырлы мəселелерін зерттеудің танымдық маңызын арттырып қана қоймайды, ... - ақ ... ... ... ... ұлттық жəне аймақтық тұрғыдан толықтыра түседі.
Шағын инновациялық бизнес мəселелері жақсы ... шет ... оны ... ... ... ... бар. Алайда шетелдік тəжірибені қазақстандық болмысқа дəлме - дəл тікелей көшіру мүмкін емес жəне ол шет ... тез жəне оң ... бере ... Осы ... ... ... ... жағдайға бейімдеу үшін өтпелі ғылыми - зерттеу жүйесінің қалыптасу кезеңінде шағын инновациялық кəсіпкерліктің айрықша секторын жан - жақты зерттеу қажет.
Экономикалық ... ... ... ... технологиялық жəне технологиялық емес инновацияларға айрықша көңіл бөлінеді. Əлеуметтік жаңалықтар, басқару формалары мен əдістерінде болатын өзгерістер мен тағы ... ... емес ... ... Ал ... ... - жаңа немесе жақсартылған тауарлар мен техникалық үрдістерді əзірлеу мен енгізу болып табылады.
Инновацияны жаңалықтардан айыра білу ... ... бұл ... ... ... ... ... - бұл тек идея немесе жаңа технологиялық үрдіс пен жаңа өнімнің жобасы. Алайда ол ... ... ... ... ... экономикада ғылыми зерттеулердің тек 6 - 8% - ы жаңа ... ... ... ... жіктеуінше, технологиялық инновациялар өнімдік жəне үрдістік инновацияларға айналуы мүмкін. ... ... ... - жаңа ... мен жартылай фабрикаттарды пайдалана отырып, жаңа өнім алу немесе технологиялық жаңа жəне технологиялық жетілдірілген өнімдерді əзірлеу жəне енгізу ... ... Ал ... ... ... жаңа немесе өнімдерді табыстау əдістерін қоса технологиялық едəуір жетілдірілген өндірістік əдістерді əзірлеу жəне енгізу кіреді. Мұндай ... жаңа ... ... ... үрдісті ұйымдастырудың жаңа əдістерін немесе олардың жиынтықтарын пайдалануда, сондай - ақ зерттеулер мен əзірлемелер нəтижелерін пайдалануда негізделуі мүмкін. ... ... ... өндірістің тиімділігін арттыруға немесе кəсіпорындарда бар өнімдерді табыстауға бағытталған, бірақ сондай - ақ кəдімгі өндірістік тəсілдерді пайдалана ... ... ... ... ... ... жаңа ... жетілдірілген өнімдерді өндіруге немесе жеткізуге арналуы мүмкін. Өнеркəсіпте технологиялық инновацияға мынадай өзгерістер жатпайды: өнімдердегі (түсінде, сəнінде жəне т.б.) эстетикалық ... оның ... ... ... ... осы ... ... өнімнің параметріне, құрамына, құнына жеткілікті елеулі əсер етпейтін елеусіз техникалық немесе өнімнің сыртқы өзгерісі, сондай - ақ оған ... ... мен ... ... ... ... ... мен қызмет ету сфераларына байланысты: салааралық, салаішілік, кəсіпорын ішіндегі инновация деп бөлінеді.
Салааралық ... ... - екі ... одан да көп сала арасындағы байланыстың нəтижесінен пайда болған инновация. Салаішілік инновация - ... бір сала ... ... жаңалық. Кəсіпорын ішіндегі инновация - кəсіпорын ішіндегі инновациялық жаңалық, яғни кəсіпорын жұмысының сапасына ... əсер ... ... ... ... ... 4 ... көрсетеді [79]:
1. Базистік инновациялар. Мұндай инновациялар көмегімен нарыққа бұрын болмаған жаңа тауарлар, қызметтер, машиналар, ... ... Олар ... ғылыми зерттеулерді жəне аса ірі сомадағы капитал салымдарын қажет ... ... ... ... ... ... бір ... мен қызметтердің белгілі бір қасиеттерін немесе параметрлерін жетілдіруге бағытталған.
3. ... ... ... ... ... ... ... жəне екі немесе одан да көп саланың жиынтығынан немесе бірлесуінен қалыптасатын ... мен ... ... ... ... ... ... қоғамда жаңа салалардың немесе ғылыми бағыттардың қалыптасуына алып келеді [31].
Инновацияның ... ... күш ... ... ... табылады. Бұл жердегі инновациялық өнім дегеніміз-түрлі дəрежеде технологиялық өзгерістерге ұшыраған өнім. Ол мына бұйымдарды қамтиды:
жаңа (қайта ... - ... ... инновация;
жетілдірілген бұйымдар;
жаңа немесе өндірістің елеулі жетілдірілген əдістерінде ... ... - өзге де ... өнімдер [3].
Инновацияны зерттеушілер жаңа өнімнің процесін 7 элементке ... ... ... идеяның тууы.
2. Жаңа өнімді шығару.
3. Өнімді өткізу нарығын анықтау.
4. Сұранысты анықтау.
5. Өнімді жарнамалау.
6. Сату процесін ұйымдастыру.
7. ... ... ... ... ... ... жағдайда өткізу көлемін арттыру, оған деген сұранысты ... ... ... ... ... ... ... сыйлықтар ұсыну сияқты жанама тəсілдерді қолданылады. Белгілі бір мерзімді аяқтап, өзін - өзі ... ... өнім ... ... үшін оны ... ... немесе аймаққа ауыстыру қажеттілігі туындайды.
Қазіргі кезеңде әлемдік экономикалық ... ... ... ... ... ... мен оны өндіретін технологияларды тиімді құру және пайдалануға байланысты. Ол үшін ... ... - ... ... қажет және олардың нәтижелерін шұғыл түрде өндіріске енгізу үлкен жетістік. Сонымен, ғылымда жаңа технологиялық бағыттар пайда болады. ... ... ... ... салу, тиімді пайдаланып нақтылы нәтижеге жету үшін арнайы инфрақұрылым қажет.
Әдетте инновациялық инфрақұрылымның мынадай жүйелік буындарын бөліп көрсетуге болады:
өндірісті - ... ... ... - ... орталықтар, бизнес - инкубаторлар және т.б.;
қаржылық: қорлардың әртүрлі типтері - бюджеттік, венчурлік, қамсыздандыру, инвестициялық;
ақпараттық: орталық - ... ... ... және ... ... ... ... оқу мекемелері (әсіресе инновациялық менеджмент саласынан), технологиялық ... ... және ... қабілеттілік мәселелерін шешу үшін Қазақстанда көп деңгейлі инновациялық инфрақұрылымның қалыптасуы қарастырылған. Оған мыналар жатады:
білім-инновациялық кешендер - ... оқу ... ... - ... институттары, ғылыми орталықтар, оқытатын компаниялар. Бұлардың бәрі білікті кадрлар дайындау мен жаңа ой - ... ... ... - жаңа ... ... ... ... мен жаңа тауарларды әзірлеумен айналысады;
қолдаушы кешендер.
Инновациялық қызметті қолдау және ... ... ... жұмыстары, интеллектуалды меншіктерді қорғау мәселелерімен шұғылданатын құрылымдар кіреді.
Инновациялық инфрақұрылымды қалыптастыру үшін ... ... ... ... ... қажет. Олардың барлығының жиынтығы аймақтық инновация жүйесін құрайды. ... ... ... ... тән: ... ... болуы;
қатысушылардың қызығушылықтарының жүйелілігі және келісімділігі;
шығындар мен нәтиже арасында уақыттық, кеңістік, құндылық бөлшек болуы;
болжамдық сипат;
экономикалық және әлеуметтік мән.
Инновациялық үрдістерде қатысушылар ... ... ... және ... ... ... ... бар: мемлекет; корпоративтік құрылымдар; кәсіпорындар; академиялық; салалық; ғылыми зерттеу орындары.
Инновациялық инфрақұрылымның субъектілерінің жұмысы бас кезінде инновациялық кәсіпорындардың қызметіне тиісті ... ... ... ... және ... ... ... іс жүзінде пайдалану.
Қазақстан республикасының экономикасына байланысты технопарктердің үш үлгісін ... ... ... ... ... ... ... жоғары технологиялық аумақтар.
Ұлттық технопарктер республикалық бюджеттің қаржысына құрылады. Олардың ерекшіліктері болып мыналар саналады:
ғылыми - зерттеу мекеменің негізінде белгілі ... ... ... ... ... ... ... пайдалану;
жаңадан өндірілген өнімдердің күрделі дәрежелігі.
1.2 Қазақстан Республикасында инновациялық қызметті дамыту ерекшеліктері
Қазіргі кезде əлемнің көптеген елдерінде мемлекет ... ... ... ... жəне ... жағынан көмек көрсетуде. Бұл елдердің ішінде Қазақстан да бар. Мемлекеттік инновациялық саясатты ҚР Үкіметі ... жəне ... ...
Стратегияны icкe асыру оны өнеркәсіптік өндірісті инновациялык, даму ... сай ... ... ... ... ... ... мамандармен қамтамасыз етуге тікелей тәуелді. Бұл ғылыми, инженерлік-техникалық, ғaлым-кoнcтpyктop мамандарға да, ұйымдастыру-басқару мамандарына (менеджерлерге) да ... ... ... ... шешу үшін ... ... дамыту және жоғарғы технологиялар жaғдaйындaғы жұмыска қажетті түрлі кәсіптердің мамандарын даярлаудың арнаулы стратегиясы әзірленеді.
Стратегияда ... ... ... да ... әлеуметік-экономикалық проблема жұмыспен қамтамасыз ету болып табылады. Қocылған құны жoғapы өңдеуші өнеркәсіп салала-рын жеделдете дамыту, бip жағынан ... ... ... және жұмыс күшінің салааралық қайта айналуына алып келеді, ал ... ... ... даму ... ... әcipece ... төмен жұмысшыларды жұмыспен қамтудың төмендеуіне әкеп соғады.
Cоңғы ... ... ... салааралык, қайта айналуы мен өңіраралық ауысуы, оны жұмылдыруды арттыру есебінен жеңілдейтін ... Бұл ... оның ... ... ... ... ... және қайта даярлауды мемлекет арқылы да, өңірлердегі еңбек рыногы мен тұрғын үй, әлеуметтік-тұрмыстық блок, өндірістік инфрақұрылымды және т.б. ... ... ... арқылы да жүзеге асыруды талап етеді.
Бүгінде Қазақстанның еңбек және жұмыспен қамту рыногына ... ... ... ... компанияларындағы шетел мамандары мен жұмысшыларының ағылып келуі айтарлықтай салмақ түcipiп отыр.
Компанияларда мынадай таңдау мүмкіндіктері бар:
- ... ... ... белгілеген квота шеңберінде ... ... ... ... ... біліктілігі бар жергілікті кадрларды, біршама төмен деңгейдегі еңбекақыға тарту.
Стратегияны icкe асырудың eкiншi кезеңінде Казақстан ... ... ... ... ... ... тетіктерін жетілдіру туралы мәселені қарайды.
Сапалы адам капиталының болуы индустриялық-инновациялық стратегияны oйдағай icке асырудың ажырамас шарты болып табылады.
Білім беру ... ... ... ... ... дамуын қамтамасыз ететін басты бipi болып отыр.
Faлaмдaнy жaғдайында экономикасы дамыған елдер неғұрлым перспективалы ғaлымдap мен жoғapғы білікті ... ... ... ... басым саясаты етіп алды.
бұрынғы коммунистік елдердің экономикасын дамытуды баяулататын басты фактордың бipi болды. Бұл ... ... әрi ... ... берудің жалпы деңгейін кетермей, Қазақстан әлемде лайықты орын ала алмайды.
Қaзipri жaғдaйдa экономикалық өсу ғылыми-тexникaлық ... ... ... ... ресурстарының кәсіби сапасымен теңестіріледі.
Қазақстандағы білім беру жүйесі ырғақты дамитын ғaлaмдaнy мен ақпараттанудың қарқынды әлемдік процестеріне барабар әрекет ... ... ... ... Білім бepyді реформалау және еңбек ресурстарын дайындау caлacындaғы нақты мемлекеттік саясат ... ... ... беру және инновациялық менеджмент бөлігінде де қажет.
Осы саладағы ... ... ... ... ... ... ... тығыз қарым-қатынас негізінде жүзеге асырылатын болады. Кейбір елдерде, мысалы Германияда ... ... ... ... күшіне сұранысқа сәйкес жұмысшы кадрларды даярлауды және қайта даярлауды қамтамасыз ететін ұйымдардың мүшелері бoлyғa міндетті. Мұндай ... әр ... ... ... ... тиіс әpi ... ... жұмысшы кадрлардың кәсіптеріне өтінім бере алады.
Шетелдік тәжірибе керсеткендей, инновациялық ... ... мен ... ... ... ... ... талап етеді.
Білім беру процесін реформалау өтпелі және кәсіптік кадрларды даярлаудың барлық деңгейі мен бағытын қамтуы тиіс.
Білім беру мен кәсіби мамандарды ... ... ... ... мына ... ... ... беруді дамыту басымдықтарының бipi ретінде инновациялық қызмет үшін кадрлар даярлауды айқындау;
мемлекеттің және жеке ... ... ... және ... ... мамандарын кәсіптік даярлау, аттестаттау және қайта даярлау мәселелерімен айналысатын ... ... жаңа ... мен ... үшін жoғapғы білікті мамандарды Қазақстанда құрылатын жаңа өндірістеріндегі жұмыс үшін даярлау және ... ... ... ... ... ... ... кадрларды даярлау үшін жаңа жoғapы оқу орындарын (халықаралық ... ... құру ... ... icтеп ... ... оқу ... мамандандырылған институттарға (университеттерге) қайта бейімдеу;
республикада инновациялық қызметті дамыту үщін: инновациялық жобалардың менеджерлері мен сарапшылары; халықаралық маркетинг пен ... ... ... ... ... ... ... және оны азайту тәсілдері бойынша, венчурлік қаржыландыруды ұйымдастыру және басқалары бойынша ... ... ... бойынша даярлау.
1.4 Инновациялық экономика - Қазақстан дамуының стратегиялық бағыты ... ... ... ... қамтамасыз етуде өндірістің техникалық және технологиялық базасының ұдайы жаңаруын, жаңа бәсекеге қабілетті өнімдерді игеріп, оларды шығаруды, әлемдік тауарлар мен ... ... ... ... ... ... қабілетті инновацияларды дамытудың маңызының артып отырғаны мәлім. Бұл үшін қоғам өмірінің барлық салаларын және ең ... ... ... ... қажет.
Әрбір әлеуметтік-экономикалық революцияның негізі айрықша технологиялардан, өндірістік - технологиялық жүйелер мен ... ... ... ... ... осы рөлді ең алдымен жаңа физикалық-техникалық және ... ... ... ... ... ... ... мен компьютерлендірілген жүйелер мен оларға негізделген адам қызметінің әр түрлі салаларының инновациялық технологиялары, инновациялық жүйелері мен ... ... ... ... ... ... нәтижесінде экономиканы ұйымдастырудың жаңа нысаны - инновациялық экономика құрылады. Біздің зерттеулеріміздің нәтижелері, отандық және ... ... осы ... ... ... ... экономика құру - еліміздің дамуының стратегиялық бағыты ... көз ... ... ... ... ... не? ... батыс елдерінің экономикасының дамуының қазіргі кезеңдегі үрдістерін талдау инновациялық экономиканың білімге, инновацияға, жаңа идеяларды, жаңа машиналарды, ... мен ... ... ... ... адам қызметінің түрлі салаларында тәжірибе түрінде жүзеге асыруға дайындыққа негізделген қоғам экономикасы екендігін білдіреді. Ол ... мен ... ... ... ... ... ... баса көрсетеді. Ғылыми және технологиялық білімдердің ықпалымен инновациялық экономикада материалдық өндірістің дәстүрлі салалары трансформацияланып, өзінің ... ... ... ... ... ... ал жаңа білімдер мен инновацияларға негізделмегендер инновациялық экономикада тіршілікке қабілетсіз болып табылады [76, 78].
Ақпараттық технологиялар, компьютерлендірілген жүйелер және жоғары ... ... ... экономиканың негізгі жүйелері болып табылады. Олар өздерінің дамуында ақпарат алу, өңдеу, беру және өндірудің барлық әдістерін ... ... ... ... ... ... және өндірістің технологиялық дайындығын автоматтандыру, өндіріс барысын автоматты ... ... ... және ... ... ... ... көптілді автоматтандырылған аударма, диагностика және бейнелерді тану және т.б.) ... ... ... ... ... ... қандай?
Егер қоғамда:
кәсіпорынның кез келген индивидуумы, адамдар тобы, кез ... елде және кез ... ... ... ... ... жүйесі негізінде жаңа немесе белгілі білімдер, инновациялар (жаңа технологиялар, материалдар, машиналар, өндірісті ұйымдастыру және басқару және т.б.), ... ... ... ... ... кез келген қажет ақпаратты ала алатын болса;
алдыңғы пункттердің ... ... ... ... ... заманғы ақпараттық технологиялар мен компьютерлендірілген жүйелер өндірілсе, қалыптасса және олар кез ... ... ... тобы және ... үшін қолжетімді болса;
үнемі дамып отыратын ғылыми - техникалық прогресті және инновациялық дамуды қолдау үшін қажет ұлттық ақпараттық ресурстарды ... ... ... ... ... ... - ақ қоғамның тұрақты қарқынды әлеуметтік - экономикалық, ең алдымен ғылыми - ақпараттық дамуын қамтамасыз ету үшін қажет барлық ... ... ... ... ... болса;
өндіріс пен басқарудың барлық тармақтары мен салаларында жылдам автоматтандыру және ... ... ... ... адам ... ... салаларында инновациялық қызметті ұлғайту және жандандыру болып табылатын ... ... ... ... ... асатын болса;
жаңа идеялар, білімдер мен технологиялар жақсы қабылданып, әр ... ... ... ... кез келген уақытта кең тәжірибеде қолданылуға және енгізілуге дайын болса;
уақыттың осы сәтінде жоғары өндірістік технологияларға негізделген ... ... тез әрі ... ... ... және ... қызметті өрістететін, кез келген инновацияларды және кез келген өндірісті бәсекеге қабілетті етіп жасап, дамытатын әмбебап ... ... ... ... және ... қызмет салаларында маман-кадрларды дайындау және қайта дайындауды басып озатын, отандық өндірістер мен аумақтарды қайта қалпына келтіру және ... ... ... ... ... ... ... тәртіпке салынған икемді жүйе болса, онда қоғамдағы экономика біз үшін инновациялық болып табылады.
Инновация, инновациялық қызмет, инновациялық ... ... ... ... түсінігі болып табылады. Бұл түсініктер нені білдіреді, олардың мазмұны мен көлемі қандай? Бұл түсініктермен қысқаша танысамыз, себебі елдегі ... ... ... ... әдісі мен стратегиясы көбіне оларды дұрыс түсінуге байланысты болады.
2. ... ... - ... ... ... ... Республикасының индустриялды-инновациялық саясатының басты мақсаты - өнеркәсіпті тұтастай, сонымен ... ... ... ... ... ... Ол үшін ... өндірісінің құрылымында оңды өзгерістерге қол жеткізу, бүгінгі заман талабына сәйкес корпоративті құрылымдарды дүниеге әкелу және ұзақ мерзімдік ... ... ... көшу үшін негіз әзірлеу қажет. Отандық
өнеркәсіп өнімінің әлемдік нарықтағы бәсекеге қабілеттігіне қол жеткізу ең маңызы зор міндеттердің бірі ретінде өзекті ... Бұл ... ... ... ... қарсы іс-шаралар қабылданған сайын айқындала түсуде.
Қазақстан көмірсутек шикізаты мен ... ... ... ... ... ... алды. Ендігі алда тұран маңызды мәселе - экономика салаларын әртараптандыру, оны неғұрлым жоғары өнімділік пен жаңа ... ... ... ... ... ... өсімге қол жеткізу. Сонымен қазіргі кезде ұзақ мерзімді стратегиялық міндеттерді шешу мақсатында инновациялық кәсіпкерлікті ... ... ... және жоғары технологиялық өндірістерді құру күн тәртібінде тұрған өзекті шаралардың бірі болып табылады. ... шара ... әр ... салаларының кәсіпкерлері үшін жұмыс істеп тұрған өндірістерді техникалық және ұжымдық жағынан жетілдіруге, сыртқы нарыққа ... жаңа өнім ... ... мол ... тудырады.
Бүгінгі таңда экономиканың шикiзаттық емес бағытындағы салаларда жұмыс iстейтiн, экспортқа бағдарланған бәсекеге ... ... құру және оны ... ... ... ... бағыты болып отыр. Қазақстан индустриялды-инновациялық даму бағдарламасына сәйкес экономиканың шикізаттық бағытынан басқа, машина ... мен ... ... шығару бағытын жолға қойғаны мәлім. Аталған бағытты, яғни индустриялды-инновациялық саясатты ойдағыдай жүзеге асыру үшін ел ... ... ... қойды:
- елдегі индустриялық-инновациялық күштерді қалыптастыру және нығайту. Бұл
саладағы мемлекет тарапынан жоспарланған жұмыстарды Қазақстанның Даму ... ... ... және ... қоры ... ... мемлекеттік мекемелердің қызметін индустриялық-инновациялық дамудың
мақсаттарына сәйкес қайта ... Бұл - ... ... қаржы фискальдық және тарифтік
саясатты жетілдіруді қажет етеді. Мұндағы маңызды қадам саналатын жаңа ... - ... ... мен ... ... ... жасау саясаты;
- индустриялық-инновациялық дамуды халық арасында насихаттау, мемлекеттік
және жеке құрылымдар арасындағы түсіністік механизмін қалыптастыру
Индустриялды-инновациялық ... - бұл ... ... ... ... ... ... өнеркәсіпті және жоғары технологиялар индустриясын қалыптастыру үшін кәсіпкерлікке қолайлы жағдайлар жасау мен оларға қолдау көрсететін шаралар кешені.
Жалпы, индустриялды-инновациялық ... ... даму ... ... асатындығын дамыған елдердің тәжірибесі дәлелдеп отыр. Әлемнің ... ... ... ... мен ... даму ... ... инфрақұрылымын дамытуға бағытталған жобаларды қаржыландыруды дәстүрге айналдырса, Оңтүстік Корея мен Қытайдың даму банктері ... ... ... ... ... ... айналысып келеді.
Осы тұрғыдан алғанда, Қазақстанда да даму институттарының отандық экономиканы дамытуда, елімізде қабылданған индустриялық-инновациялық бағдарламаны, Президенттің жыл ... ... ... ... орындауда атқаратын ролі басым екендігі белгілі. Мысалы, АҚ ... ... ... салаларында бәсекеге қабілетті экспортқа арналған өндірістерді, өнеркәсіптік, энергетикалық, көліктік және ... ... ... ... және ... ... арналған жобаларды ұсынуда. Қазақстанның Даму банкінің мәліметтеріне қарағанда, ол қаржыландыратын инвестициялық жобалардың көбі Казақстанда алғаш рет жүзеге асырылып отыр. ... жылы ... ... ... бес жоба іске ... 2009 жылы ҚДБ 8 ... банк бойынша 19 жобаны 345 млн. АҚШ доллары көлемінде қаржыландырған .
Осылайша мемлекет даму институттары арқылы қосылған құнның технологиялық (ҚҚТ) және ... ... ... ... ... ... бәсекеге қабілетті өнімдерді жасайтын өндірістердің тұтас жүйесін құруға бағдарланған жобаларға қатысып отыр. Бұл бәсекеге қабілетті ... ... ... ... ... ... өнімге жұмыс істейтін көп салалы кәсіпорындарды құруға мүмкіндік беріп отырғандығы белгілі.
Қазіргі заманғы әлемдік тәжірибеде ҚҚТ ретінде экономиканың салаларын ... ... даму ... ... мен пысықтау әдісі әзірленіп, кеңінен қолданылуда. Бұл әдістің мәні әрбір саланы ... ... ... дәйекті түрде қосатын өндірістер тізбегі ретінде қарастыру болып табылады. ҚҚТ арқылы салаларды талдау әдістемесі ҚҚТ-да қозғалыста немесе басым ... ... ... екі ... ... бөлінеді. Олар:
тігінен-тік және көлденең. ҚҚТ-ның тігінен-тік құрылымдарындағы экономикалық белсенділік, әдетте, бір компнаия шеңберінде шоғырландырылған. Мысалы, бір ғана ... ... ... оны ... өңдейді, өздігінен қосалқы бөлшектер шығарады
және өнімдерді жинақтауды жүргізеді.
ҚҚТ-ның көлденең құрылымдарында белсенділік көптеген шаруашылық жүргізуші субъектілер бойынша бөлінген: бір компания өнімнің ... ... ... ... ... үшіншілері жинақтауды жүргізеді. Тұтастай алғанда ҚҚТ-ға
кім барынша ықпал ететін болса, сол неғұрлым ... ... құн ... деп тұжырымдауға болады. ҚҚТ-ның өндірістік және сатып алу құрылымын талдап көрсек. Мәселен, автомобиль саласының қазiргi ҚҚТ ... ... ... мен ... ... ... әзiрлеп шығаратын (дизайн) және жинайтын кәсiпорындардан, сондай-ақ дистрибьюторлардан ... Бұл ... ... ... ... ... ең жоғары қосылған құнды алу нысанында барынша зор ықпал ... ... ... киiм тiгу ҚҚТ сатып алушылық ҚҚТ-ның айқын ... ... ... Ол ... ... ... бағамен сатушылардан, бөлшек сауда дүкендерiнен, тоқу фабрикаларынан, шикiзатты өндiрушiлер мен өңдеушiлерден
және киiм тiгу фабрикаларынан тұрады. Осы тiзбекте дизайнерлiк фирмалар және ... ... ... ... роль ... Олар ең жоғары қосылған құнды алады, сол арқылы ненi өндiру керектiгiн анықтайды.
Кейбiр елдерде халық табысының өсуi, ... ... ... ... және ... да ... ... қосылған құнды орналастыруға елеулi әсер етедi. Мысалы, Гонконгте жалақының елеулi өскенiне және киiм мен аяқ киiм ... ... ... ... артықшылығын жоғалтып алғанына қарамастан, ел ҚҚТ-дан шығып қалған жоқ. ... ... киiм мен аяқ киiм ... ... алуда Гонконг компанияларының тәжiрибелерi мен қажеттi байланыстары бар. Егер АҚШ ... ... ... ... компаниялары өнiмдi тiкелей жеткiзумен айналысар едi. Қазақстан Республикасында кендi өндiрумен, оны байытумен, бастапқы және қайталама металл, iлеспе элементтер (алтын, ... ... жер ... ... ... өндiрiс орындары бар. Мәселен, ААҚ және ААҚ ҚҚТ-ның тiк құрылымының жарқын мысалы болып табылады. Алайда ҚҚТ осымен ... ... ... ... ... ... ... басқа елдердiң компанияларында жүргiзiледi, оларға аталған кәсiпорындар ресми түрде қатыспайды, бұл олар алатын қосылған ... ... ... ААҚ ... ... ... ... табылады. Бұл кәсiпорын шынжыр табанды тракторлар құрастыру үшiн негiзгi тораптарды ... ... ... алу ... ... ... Бұл ... ол осы жинақтаушы тораптар мен бөлшектердi өзiнiң бәсекелестерiнен сатып алады
Сайып келгенде, трактордың түпкiлiктi бағасы бәсекелестерiнiкiнен ... ... ... ... ... iске ... үшiн ықтимал бәсекелес өндірістердi, оның iшiнде әлемдiк ... даму ... мен жеке ... ... ескере отырып, экономикалық ҚҚТ-не құратын экспортқа бағдарланған өндiрiстердi айқындау мақсатында экономика салаларының даму деңгейін талдауды мерзімді жүзеге ... ... етіп ... ... ... Қазақстан салалық ҚҚТ-ларда өзiнiң орнын табу мақсатында әлемдiк және өңiрлiк рыноктарды зерттеудi күшейтуi қажет. Бұл мiндет әлемдiк ... оның ... тiптi ... ... қосылуды басынан бастауға тура келетiнiмен қиындай түседi.
ҚҚТ барлық тiзбегiн қайтадан қалпына келтiруде көтермелеудің қажеттiлiгi бола қоймаса да, тек ... құны ... ... ... яғни ... ... шығуға және қосылған құны барынша жоғары экономикалық белсендiлiктерге одан әрi қадам басуға мүмкiндiк беретiн элементтердi ғана ... ... ... ... ... ... ҚҚТ жекелеген элементтерi бойынша iшiнара емес, оның барлық негiзгi элементтерi бойынша кешендi түрде көрсетiлуi тиіс. Басқаша ... ... жеке ... ... ... ... емес, тiптi әртүрлi салалардағы, бiрақ бiрыңғай ҚҚТ шеңберiнде өзара байланысқансалалардағы барлық немесе негiзгi кәсiпорындарға ғана көрсетiлуi қажет. Мемлекеттің
үйлестіруші және жоспарлаушы ... да ... ... ... ... ... экономикалы мемлекеттің экономикадағы құрылымдық қайта құруларды жүзеге асыруда жеке меншік сектормен ынтымақтаса алатынын әлемдік тәжірибе көрсетіп
отыр. Осындай ынтымақтастықтың неғұрлым ... ... ... Жапонияны, Оңтүстiк Кореяны, Малайзияны және соңғы отыз жылда өздерiнiң экономикалық даму саласында iрi бетбұрыс жасаған басқа да ... ... ... күні ... ... дамудың стратегиялық бағыттарын дамыту саласында жеке меншік сектормен ынтымақтастық саясатын жүргізеді. Қазақстан ... ... ... ... ... мемлекеттің негізгі күш-жігері әріптестік, мемлекеттік қолдау мен айқындылыққа тең қол жетімділік қағидаттарына негізделетін нарықтық ... ... ... пен жеке ... арасындағы экономикалық қарым-қатынастардың тиімділігін арттыруға бағытталуда. Сондай-ақ, елімізде нарықтық және ... ... мен ... ... ... пен ... қор құру ... де шешімдер біразқабылданды.
Осындай іс-шаралар аясында Қазақстан инновациялық дамудың ұлттық жүйесін біртіндеп қалыптастырып келеді. Қазіргі уақытта ... ... ... барысында кластерлер желілерінің құрылуына мемлекет тарапынан көп қолдау көрсетілуде. Кластерлер таяу орналасқан кәсіпорындарды бір орталыққа шоғырландыра отырып, тізбектелген технология ... ... өнім ... қол ... бірегей тәжірибесі
болып табылады.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Инновациялық экономиканың теориялық негіздері62 бет
Экономиканың бәсекеге қабілеттілігін арттыру мақсатында Қазақстанның инновациялық дамуының теориялық моделін37 бет
Экономиканың индустриаддық- инновациялық дамуы7 бет
Экономиканың инновациялық дамуы19 бет
Экономиканың инновациялық дамуы жайлы84 бет
Экономиканың инновациялық дамыту101 бет
2003 - 2005 жылдары экономиканы дамытудың негізгі қорытындылары және Үкіметтің 2003 - 2006 жылдарға арналған бағдарламасы67 бет
Аймақтық өндірістік аөк инфрақұрылымының құрылуымен қалыптасуының теориялық және әдістемелік негізі60 бет
Арнайы ашылған аймақтар7 бет
Білімге негізделген экономика67 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь