Махамбет Өтемісұлы жайында

Махамбет Өтемісұлы (1803-1846) - Исатай Тайманұлы бастаған
көтерілістің көсемі әрі жалынды жыршысы, халқының азаттығын
көксеген күрескер, ел бастаған батыр, қазақтың өр рухты ақыны.
Батыс Қазақстан облысының Жәнібек ауданында туған. Бала
кезінен мұсылманша, орысша білім алды. Кіші жүздің Байұлы
бірлестігі ішіндегі Беріш руының Жайық бөлімінен шыққан. Атасы
Құлмәлі, әкесі Өтеміс те өз заманында айтулы тұлғалар болған.
Құлмәлінің тұқымынан билер де, шешендер де шыққан. Халықтың
азаттығын көксеген күрескер, ел бастаған батыр, өр рухты ақын.
Бекетай елді мекенінде (Бөкей ордасы, Орал облысы, Жөнібек
ауданы) дүниеге келді.Махамбет ақын жастайынан ақындық өнерге
кұмартып өсті. Асқан дарындылығына қалың жұртшылық бас иген.
Махамбет тек от ауызды сөз шебері ретінде ғана ел кұрметіне
бөленген жоқ, сонымен бірге, өзінің батырлығы, даналығы мен
адамгершілігі арқасында да даңққа бөленді. Ол халық арасында
болып жататын келеңсіз кұбылыстар мен келелі істерді өлеңдеріне
арқау еткен.
Махамбеттің балалық, жастық шағы. Махамбет Өтемісұлы 1803
жылы осы күнгі Орал облысының Орда ауданында , Нарындағы
Бекетай құмында туған.Махамбет жас кезінде хан ордасында
болған. Арабша да, орысша да хат білген. Жасынан-ақ шешендігімен,
ақындығымен көзге түскен Махамбетті хан өзіне тартып, өзінің
сөзін сөйлеп, сойылын соғатын, ханды мадақтап, даңқын жайып,
беделін көтеретін сарай ақыны етуді ойлаған. Бірақ Махамбет
Жәңгірдің бұл ойынан шықпаған. Орда айналасындағы әр алуан
әділетсіздікті, жауыздықты өз көзімен көргеннен кейін ол жалпы ел
басындағы ауыр халді де ұғына бастайды. Халық намысының аяққа
басылғанына зығырданы қайнап жүрген өжет ақын бас кетер демей,
ханмен ат құйрығын кесісіп, онымен ашық күреске шығады.
Махамбет көтереліс кезінде. Еліне емірене қызмет етуді бүкіл
ғұмыр-тіршілігінің мазмұны деп білген, Махамбет «қолына
қоңыраулы найза алып», асқақ жырымен Исатай басшының соңынан
ерді. 1829 жылы ол түрмеге қамалады. Бұл оқиға намысты, өр
жанның ханға қарсылығын онан сайын өршіте түседі. Үлкен айқас
1836 жылы 14 сәуір күні Қиялымола деген жерде болады. Жәңгір мен
Исатай қолы осы жерде кездеседі. Хан жасағын Қарауылқожа
Бабажанұлы бастаған. Күші өктем жау ержүрек сарбаздарға өлім
үйіре ұмтылады, бірақ ерлер берілмейді, қас жауына қаһар шаша
қарсы тұрады. Саны көп қалың қолдың тегеурінінен Исатай жасағы
сирей бастайды, ығыса береді. 1837 жылы 2 қараша күні Исатай мен
Махамбет бастаған 3 мыңдай ордасына екінші рет аттанады.
1. Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002
2. Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007.
3. Ислам. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2010
        
        Махамбет Өтемісұлы
(1803-1846)
Махамбет Өтемісұлы (1803-1846) - Исатай Тайманұлы бастаған
көтерілістің көсемі әрі жалынды жыршысы, халқының азаттығын
көксеген күрескер, ел бастаған батыр, ... өр ... ... ... ... ... ... туған. Бала
кезінен мұсылманша, орысша білім алды. Кіші жүздің Байұлы
бірлестігі ішіндегі Беріш руының Жайық ... ... ... ... Өтеміс те өз заманында айтулы тұлғалар болған.
Құлмәлінің тұқымынан билер де, шешендер де шыққан. Халықтың
азаттығын ... ... ел ... ... өр ... ... елді ... (Бөкей ордасы, Орал облысы, Жөнібек
ауданы) дүниеге келді.Махамбет ақын жастайынан ақындық өнерге
кұмартып өсті. Асқан дарындылығына ... ... бас ... тек от ... сөз ... ... ғана ел кұрметіне
бөленген жоқ, сонымен бірге, өзінің батырлығы, даналығы мен
адамгершілігі арқасында да даңққа ... Ол ... ... ... ... ... мен келелі істерді өлеңдеріне
арқау еткен.
Махамбеттің балалық, жастық шағы. Махамбет Өтемісұлы 1803
жылы осы күнгі Орал ... Орда ... , ... құмында туған.Махамбет жас кезінде хан ордасында
болған. Арабша да, орысша да хат білген. Жасынан-ақ шешендігімен,
ақындығымен көзге түскен Махамбетті хан ... ... ... ... сойылын соғатын, ханды мадақтап, даңқын жайып,
беделін көтеретін сарай ... ... ... ... ... бұл ... ... Орда айналасындағы әр алуан
әділетсіздікті, жауыздықты өз көзімен көргеннен кейін ол жалпы ел
басындағы ауыр халді де ... ... ... ... аяққа
басылғанына зығырданы қайнап жүрген өжет ақын бас кетер демей,
ханмен ат құйрығын кесісіп, онымен ашық күреске шығады.
Махамбет көтереліс кезінде. Еліне ... ... ... ... ... деп ... Махамбет , асқақ жырымен Исатай басшының соңынан
ерді. 1829 жылы ол ... ... Бұл ... ... өр
жанның ханға қарсылығын онан сайын өршіте түседі. ... ... жылы 14 ... күні ... ... ... болады. Жәңгір мен
Исатай қолы осы жерде кездеседі. Хан жасағын Қарауылқожа
Бабажанұлы бастаған. Күші өктем жау ержүрек сарбаздарға өлім
үйіре ұмтылады, ... ... ... қас жауына қаһар шаша
қарсы тұрады. Саны көп қалың қолдың тегеурінінен Исатай жасағы
сирей бастайды, ығыса береді. 1837 жылы 2 қараша күні ... ... ... 3 ... ... ... рет ... қазасынан және көтеріліс басылғаннан кейінгі кезеңде.
Исатай қазасынан кейін Махамбет түңілушілікке, жалғыздыққа сәл
бой алдырады. Жырларында мұңаю сарыны пайда болады. ... ... ... ... тек ... топ ... ... қолдың енді басын қосу қиын. Ел де үрейлеген. Жау
бейбіт халыққа қысым-қиянатын бұрынғыдан да үдетіп,
Махамбеттің ізіне шам ала түседі. Ақын ... ... - ... ... Оның ... ... арқауы- елді
ерлік күреске үндеу. Махамбеттің ерлікке толы , ,
сияқты өлеңдері - шынайы саяси лирика. Ақын ... ... ... ... белдесе айқасуға шақырады. Махамбет
өлеңдерін ереуіл жырлары дейтініміз де сондықтан. Махамбеттің
біраз өлеңдерінде ... ... да ... ... ... қойған мақсат орындалмай қалған соң, ақын көңілі жабырқау
тартады, ... өрт ... ең ... ... ... ... халық басына қара бұлт бұрынғыдан да төне түседі. Аңырап
ел қалады, ер қуғынға ұшырайды. Елім деп өзегі талған, халқына
қабырғасы ... ақын ... ... саздар сезіледі.
Әкесі Өтеміс елге ықпалды би болған. 1824-1828 жылдары Орынбор
қаласында Жәңгір ханның ұлы Зұлқарнайынның қасында болды. 1829
жылы Махамбет Ішкі ... ... ... өтті ... ... ... бекетіндегі абақтыға 2 жылдай
қамалды. 1831 жылы түрмеден қашып шықты, бірақ артынша
ақталды. 1834 жылы Исатай батырмен бірікті. Осы ... ... ... хан ... өз ... тарту
мақсатында старшын лауазымын ұсынды.
Жер мәселесі, жайылымның тарлығы, орыс империясының қазақ
хандығын жою мақсатындағы іс-қимылдары, сондай-ақ ... ... ... ... ... мен ел билігінде қайын
атасы Қарауылқожаға үстемдік берген астамшылық әрекеттері
көтерілістің тууына себепші болды. Махамбет - ... ... ... , оның ... өкілдері хан сұлтандарға қарсы
ұйымдасқан түрде қарулы көтеріліске шақырған алғашқы қазақ
ақыны. Махамбет , деген
өлеңдерінде үстем тап ... ... ... бет-пердесін
жыртса, жырында ел басына орнаған ауыртпалықты
ашына айтты. Махамбет шығармалары - өз дәуіріндегі еңбекші
бұхара өмірінің рухани - ... ... ... шындық бейнесі.
Қарауылқожа мен Исатай-Махамбет арасындағы тартыс ... ... ... ... Исатай атынан жазылған
атты ақын толғауы, ондағы деген жолдар хан
ордасын қоршауға алған соғыс күндерінің шындығын сипаттайды.
Осы ... ... ... көтерілісшілер Бекетай құмында
өздерінен күші әлдеқайда басым Гекке ... ... ... Бұл ... ақынның жырында бейнеленсе,
, туындыларында жеңілістің
күйзелісті күйі шертіледі.
1838 жылы шілденің ... ... ... ... ... ... ... Хиуа жақта 2 жылдай жасақ жинауға
әрекет жасады. Бұл ... ... ... соң ... ордасына
жасырын өтіп, ел ішін паналады. Ақын өміріндегі ауыр да сүргінді
жылдар жалғасып, 1841 жылы наурыздың 4-інде белгісіз біреулердің
көрсетуімен Тілеков деген қазақтың ... ... ... ... Орал ... 40 адамнан құралған жасағы үй иесі мен
Махамбетті тұтқындап, Калмыков бекетінде 2 апта түрмеде
ұстады, кейін ... ... ... ... ісін ... соттың қарауына тапсырды. Сот 1841 жылы
шілденің 7-інде тағы араласса, қатаң жазаланасың
деген үкіммен тұтқыннан босатып, шекарадан өтпеуді қатаң
ескертті.
1841-1845 жылдар аралығындағы ... ... ... ... аз. 1845 жылы ол ... ... ... орналастырмақ
ниетпен Орынборда болды. Шекарадан өтуіне байланысты генерал
губернатор істі қайта қозғаса, Кіші жүздің батыс ... ... та ... ... ... Ол ... басына 1000
сом тігіп, оны ұстау үшін арнайы адамдардан құралған қарулы ... ... ... ... қолынан қаза тапты.
Зираты Гурьев облысының Индер ауданындағы Қараой деген жерде.
Махамбет ... - ... ... ... шаруалар қозғалысының шынайы бейнесі. Ол жыраулық
поэзияның көркемдік әлемін байытып, шығармаларында ұлт
азаттық идеяларын көтерді, елдікті сақтап қалуға шақырды.
жырында ел ... ... ... ... , , ... ақын ... ... үмітпен, зор
сеніммен қарады. , , , ,
, , т.б. шығармаларында ұлт
азаттық қозғалыс рухы, ел тағдыры мен ... ... ... суреттелген.
дейді ол отты жырларында.
Ақын өлеңдерінің басты қаһарманы - Исатай Тайманұлы. , , , ... ... ... ... ... тұлғасы, адамгершілік,
қайсарлық, тапқырлық қасиеттері жан-жақты сипатталды.
Оның , арналған өлеңдері
патшаның жергілікті билеуші өкілдері - ... ... ... бет ... ... жырлар болды.
Ақын өлеңдерін дәстүрлі үлгіге негіздей отырып, түр, мазмұн,
жағынан байыта, жетілдіре түсті. Лирикалық ... ... жыр, ... ... ... ... ... жоқтау сарыны басым. Оның шығармалары қазақ
поэзиясының сатира, элегия, монолог, арнау ... ... ... ... тіл ... философиялық тереңдіктің орнығуына үлес қосты. Халық
нақылына құрылған философиялық толғаулары мен жігерге толы
ерлік жырлары, жауынгер рухты биік ... ... ... ... ... Махамбет жырлары
дәуір шындығын бейнелеп, көтеріліс айнасы болып қана қойған жоқ,
асқақ рух пен ... ... ... ... ... ... жырлары орыс, араб, парсы сөздерінің көп кездесіп, шағатай
тілінде жазылуымен ерекшеленеді. Ол жыраулық поэзия дәстүрін
шебер дамыта отырып, қазақ өлеңінің табиғатын ... ... ... ... ... ... Оның 11 күйі 1982
жылы деген атпен жарық көрді.
Ақын өлеңдерінің ... ... ... ... ... кішкене Қобыланды, Қубала, Лұқпан, Мұрат, Ығылмандар көп
еңбек сіңірді. Алғаш 1908 жылы Қазан қаласында ... ... атты ... 100 ... ... 2 ... басылды. Ғ.Мұштақ құрастырған
жинағында Махамбет толғауынан үзінділер берілді. 1939 жылы
Қ.Жұмалиев ақын өлеңдерінің жинағын шығарды. 2003 ... ... 200 ... ... ЮНЕСКО
шеңберінде кең түрде аталып өтіліп, 4 томдық жинағы жарыққа
шықты. Интернетте Махамбет ... ... ... ... ... ақын ... берілді. Ресейдің
ААҚ Қазақстанның тапсырысы
бойынша атты мұнай құю ... ... ... ... ... ... Махамбет атындағы аудан, ауыл,
көше бар. Ақын қайтыс болған Атырау облысының Индер ауылынан
40 шақырым жерде кесенесі тұрғызылды. Белгілі антрополог Ноэль
Шаяхметов ... ... ... шығарды.
Махамбет өзінің барша болмыс қасиеттерімен көшпелілер
арасындағы көсем тұлғалардың ... Ол өзі туып ... ... батыр, Ер Тарғын, Сыпыра жырау, Асанқайғы, Қазтуған,
Шалкиіз, Жиембет, Доспамбет сияқты біртуар тұлғаларының
өлмес мұраларын көкірегіне тоқып өсті. Өзі өмір сүрген ... ... қыр ... ... ... көзі ... көкірегі ояу,
білімдар адам болған. Орыс, татар, араб тілдерін тәуір меңгерген.
Мұны ол жазған ... ... ... ... -- 38 ж. И. ... ... ... кетерілісінің жалынды
жыршысы, қозғалысты ұйымдастырушылардың бірі.
Махамбет өзі Жәңгір ханның қудалауымен екі жыл түрмеде
отырып, 1831 ж. қашып шыққан. Саналы өмірін патша ... ... ... асырушы хан-сұлтандарға қарсы кекті
жырлар толғайды, халықты күреске шақырады.
Көтеріліс жеңіліспен аяқтапғаннан
кейін Жем, ... ... Хиуа ... ... ... ... ... жандандыруғә күш салады. Бұл ниеті нәтижесіз
болды, Бөкей ордасында қолға түсіп, Орынбор ... ... ... ... ... Кіші жүздің батыс бөлігіндегі ел
ішінде өткізеді. Бірақ, Жәңгір хан өлген соң аға сұлтан болған
Баймағамбет Айшуақұлының жалдамалыларының ... ... ... -- ... ... ... ... қарсы
қарулы кетеріліске шақырған алғашқы қазақ ақыны. Оның бейнелі де
жалынды негізінен Шалкиіз, Сыпыра, ... ... ... ... үлгісінде шығарылған көтеріліс туралы
толғаулар. , деген өлеңдерінде
үстем тап өкілдерін бет-пердесін ... ... ... ел ... ... ... ... айтты.
Исатай -- ақынның кеп өлендерінің басты қаһарманы. , , , ,
т.б. өлеңдерінде ... ... ... ... сипатталады.
Құс ілген қудың ұятта ісі болмайды.
Ар-намыс, ұят туралы
Туған ұлдан не пайда - қолына ... ... ... ... ... ... ... туралы
Толарсақтан саз кешіп,
Тоқтамай тартып шығарға.
Хас үлектен туған кәтепті,
Қара нар керек біздің бұл іске.
Батырлық, ерлік туралы
Ханнан қырық туғанша, қарадан ... ... ... кегін қусайшы!
Батырлық, ерлік туралы
Ақсүйектің баласын қара ұлына теңгеріп, қоңыраулы найза ... жер ... ... жем бердім - сол ерліктен не көрдім?!
Өкініш, реніш туралы
Ермін ... ... ... ... ... ... үшін қан төгем деп,
Қараны ханға теңеп берем деп.
Ол мақсатқа жете алмай,
Дегенімді ете алмай,
Қор болдық-ау, шырақ-ай!
Махамбет Өтемісұлының педагогикалық ... ... ... ... ... ... ... жоғары бағалай келіп, былай деп жазды: . Бұл классик
ақынымыздың шығармашылығына берілген әділ баға деп ... ... ... ... 30-40 ... Қазақстанның батыс аймақтарын
мекендеген ел өмірінде ерекше із қалдырған ұлт-азаттық
көтерілістің рухани көсемі, қазақ поэзиясының классигі Махамбет
Өтемісұлының ... 200 ... ... ЮНЕСКО-ның
шешіміне сәйкес 2003 жылы Атырау мемлекеттік университетінде
халықаралық деңгейде өткізілуінің тәлімдік және тағылымдық ... зор. ... ... ... ... 200 ... ЮНЕСКО көлемінде аталып өтілуі егемен еліміздің
еңсесін биіктете түседі.
Махамбет - ... ... ... ... ... ... ... яғни, Махамбет - қазақ халқының кегі мен ... мен ... ... ... рухани қару.
Жауынгерлік рухтағы өршіл жырлардың інжу маржанын ұрпағына
мұра еткен ... - ... пен ... ... ... ... ... жыраулардың жалғасы Махамбет сан ғасырлар бойғы тәуелсіздікке ұмтылған бабалар рухының нақты
көрінісі.
Махамбеттің жырлары - ерліктің, өрліктің гимні, қайсарлықтың ... ... ... ... ... ... ... Махамбет -
жақсыларға еп, жамандарға көп, лапылдап тұрған өрт. Аңдамаған
жалынана шарпылады. Жауырынан етін алса да жалынып,
жалтақтауды білмес, қыңқ ... ... ... ... ... ... айтуға хан ұлынан қаймықпау да, деп, қасқая қарап тұру кез келгеннің қолынан келе қояр
ма екен?
Махамбет ел, ... ... ... орын ... ... елдің рухын көтеретін, ерлікке, елдікке бастайтын ұран
іспетті. Сондықтан да ... ... ... ... де,
отты жырларын да қатты қастерлеп, ұрпақтан ұрпаққа рухани
қазына ретінде аманаттап жеткізіп отырды.
Махамбеттің қай ... ... та, оның ... ... - ... ерлікке патриотизмге, адамгершілікке тәрбиелеу. Демек, оның шығармаларындағы айтылған қағидалар көтерілген мәселелер
бүгінгі педагогиканың ... ... ... ... ... жатыр. Ескі идеология, тарихнама, әдіснама
бойынша тарихтағы жеке тұлғалардың ролі дұрыс бағаланбады,
бұрмаланып біржақты ... ... ... ... ... еңбектерін бағалауда ескі идеологияға негізделген
көзқарасқа, әдіснамаға сүйенілді. Ел билеген хандар мен билерді,
қолына қару алып елін ... ... ... ... ... ... себуде ерекше еңбек сіңірген ойшылдарды, атап
айтқанда, Махамбет, Исатай, Жәңгір Ханның тарихтағы орны,
еңбектері біржақты бұрм аланып бағаланды. ... ғана ... ... ... жаңа ... тұрғысынан
егемендігіміздің нәтижесінде Махамбет сынды алыптарымыздың
еңбектерін жаңаша зерделеуге мүмкіншілік туды. Бабамыздың мұрасы көп ... ... ... ... ... ... тәрбиесіне қатысты тәрбиенің сан
алуан салалары атап айтқанда, адамгершілік-имандылық, сұлулық,
ел ... ... ... ... ... сөз ... ... жастардың бойында жағымды адами
қасиеттер мен құндылықтарды қалыптастыруда алатын орны
ерекше.
ХІХ ғасырдың бірінші жартысында сұрапыл жырлармен ... ... ... ... ... дарыны ерекше.
Өлең-тәрбие құралы. Көне заманнан бері халықымыз тәрбие ... ... ... ... ... жырлары мен дастандарды,
өлеңдер мен терме, баталарды, мақал-мәтелдерді, қанатты сөздер
мен шешендік өнерді, ырым-тиым ... ... ...
ұлттық дәстүрімізді жалғастырып отырды. Көтеріліс кезінде
Исатай бастаған қолдың алдында тұрып, оларды Жеңіске жетелеп, ... ... ... ... ... ... ... басты
құралы - өршіл жырлары болды.
Көтеріліс ... ... да, ол өз ... ... ...
көтеріліске қайта шақырып, өлеңмен ой салып, халық санасын
оятуға күш ... Амал не, ... ... ойын түсінбеді, оның
өлеңінің құдіретіне бас исе де, ақын соңына ермеді. Патша әскерінің
қаруынан сескенген халық ақынның өлеңмен шақырған үндеуіне ... ... ... ... ... өз сырын өлеңмен айта берді.
Ақын: деген өлеңінде:
Бөз ағаштан биік мен едім, ... ... шарт ... ... ... ер едім
Жандаспай ақыры бір тынбан,
- деп өршілдігін жырлап көрсетеді.
Ақын өлеңінің тәрбиелік мәні
ерекше халық санасын оята ... ... ... ... ... тереңде жатыр.
Ақынның деген өлеңінде:
Қарт бұғыдай билерден
Ақыл сұрар күн қайда?
Бізді тапқан ананың
Асыраған ананың,
Ризалықпен жайласып
Қолын алар күн ... - ... ... ... ... ...
Махамбеттің өлеңдерінің бастан аяғына дейін жырлаған негізгіөзекті тақырыбы - жастарды елін, туып өскен жерін қорғау
үшін есі
үшін құрбан ... ... ... жоқ, ... халқы, елі үшін кездескен
қиыншылықты жеңе білуге жас ұрпақты үгіттеді.
Махамбеттің: ... саз ... ... ... ... ... үлектен туған катепті
Қара нар керек біздің бұл іске.
Қабырғасын қаусатып,
Біздің бүйткен бұл іске, - деп аталатын өлең ... ма ... ... жеңе ... туып ... елін сүюге, елжандылыққа тәрбиелеуге жас ұрпақты үндеді:
Махамбеттің өлеңінде де ақынның еліне деген
сүйіспеншілігі тамаша өрнектелген. Ақын психологиялық ... ... ... ... ... пен өз дағдырын
салыстырады. Махамбет көл қорыға қызғыштай елі үшін отқа
түседі:
Ау, қызғыш құс, ... құс, ... ... ... бос. ... ... ... болдым дос.
Ау, қызғыш құс, қызғыш құс,
Ел қорыған мен едім
Мен де айырылдым ... ... ... сен ... ... де ... көліңнен.
Махамбет өз туған халқының перзенті ретінде өз елінің
болашағынан үлкен үміт күтті, елдің еркіндігін аңсады:
Еділдің бойы ен тоғай,
Ел ... деп ... ... жатқан сол елге,
Мал толтырсам деп едім...
Махамбеттің бұл арманы бүгінде орындалды, іске асты. Бүгінде
Қазақстан ... - ... ел. ... ... ... ... басшылығымен біршама жетістіктерге қол
жетті. Қазақ тілінің мың оралымдығы, қасиетін ұғындыруда ақын
жырлары - ұрпақ тәрбиесінде баға жетпес ... ... ... ... сомдауы, халық кегінің жолында көтеріліске
шақыру болашаққа, келер ұрпаққа деген нық ... жыр ... ... көркем берілген. Ұрпақ бойында ұлттық рухты, өзіне деген
сенімділікті, халқына деген ... ... ...
өлеңдерін түсіне отырып оқыту қажет.
Біздің парызымыз - осы ... ... ... оның ... ... мәңгілікке сіңіру Махамбет өлеңдері барша елдік, ерлік ... ... ... ... ... ... әлем
халықтары сүйіп оқитын қымбат шығарма, қазақтың тілін, ерлігін ... асыл ... ... ... Осы баға ...
асылымызды оқыта отырып, жас ұрпақтың өзін тани білу үн қосу.
Жыр жолдарын ұрпақ ... ... ... - ... ...
Махамбет жырлары миллиондаған жас жүректерге ерлік рухын
дарытып, үміт отын жағып, күш-қуат берері ... ... ... ... кеңінен насихаттау мақсатында
ЮНЕСКО шеңберінде 200 жылдық мерей ... ... ... ... ... мен ... оқу орындарында
бағытында біршама танымдық-тәрбиелік
шаралар іске ... ... ... 2003 жылы ... ... 200 ...
арналған Х.Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік
университеті, Атырау облыстық білім ... ... ... ... ... ... ... бірігіп, атты халықаралық конференция
өткізілді.
Махамбет поэзиясында оқушыларды жақсы өнеге, ... ... ... философиялық түйін, парасатты ой, қайсарлық пен
нәзіктік аз емес.
Оқыту үрдісінде оларды тәрбиелік мақсаттарға ұтымды ... ... ... ... ... ... білу - парызымыз.
Пайдаланған әдебиет
* Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. -- Алматы: баспасы, 2002
* ... ... ... - ... 2007.
* ... Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: "Аруна Ltd." ЖШС, 2010

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
18-19 ғғ. Қазақстан территориясындағы ұлт-азаттық қозғалыс14 бет
1836 – 38 ж. Бөкей ордасындағы шаруалар көтерілісі18 бет
Ата Заң - Тәуелсіздігімнің айғағы (эссе)6 бет
Ақтабан шұбырынды40 бет
Ақтан батыр12 бет
Домбырашының концерттік орындаушылық репертуары10 бет
Исатай Тайманұлы және Махамбет Өтемісұлы бастаған ішкі (бөкей) ордадағы ұлт-азаттық көтеріліс17 бет
Исатай Тайманұлы мен Махамбет Әтемісұлы бастаған көтеріліс19 бет
Исатай Тайманұлы мен Махамбет Өтемісұлы басқарған көтеріліс6 бет
Махамбет Өтемісұлы (1803 - 1846)5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь