Мұнай өндірісі

КІРІСПЕ
1. ӘДЕБИ ШОЛУ
1.1 Мұнай және оның химиялық құрамы
1.2 Мұнайдың температуралық қасиеттері
1.3 Қазақстанның мұнай кен орындары
1.4 Қазақстанның мұнай өңдеу зауыттары
1.5 “ПетроКазахстан Ойл Продактстың” мұнай тасымалдауда және қоршаған ортаны қорғау бойынша Қазақстанда алатын орны
1.6 “ПетроКазахстан Ойл Продактстың” мұнай өңдеу көрсеткіші
1.7 Химиялық қауіпті обьектілердің өрт және жарылысқа қауіптілік категориясы.
1.8 Мұнай өндірісінің өрт қауіптілігі
1.9 Мұнай өндірісіндегі өрт.жарылыс көздері
1.10 Жарылысқа қауіпті заттаp
1.11 Өрт сөндіру құралдары
2 ТӘЖІРИБЕЛІК БӨЛІМ
2.1 “ПетроКазахстан Ойл Продактс” қауіпсіздік географиясы
2.2 Мұнай өңдеу зауытындағы цехтардың сипаттамасы
2.3 Жарылысқа қауіпті заттар тізімі және қауіпті заттарды сақтау әдістері
2.4 Газдардан сынама алу әдістері
2.5 Газдарды анықтаудың экспресс әдісі
2.6 Газдарды анықтаудың лабораториялық әдісі
2.7 Газдарды анықтаудың үздіксіз әдісі
2.8 Цехтардағы өрт сөндіру құралдарылдарының сипатталуы.
2.9 Жарылыс қауіпін есептеу формулалары
2.10 Жарылу процессіне қатысатын заттың массасы мен зақымдалған аймақтың радиусын есептеу әдісі.
3. АЛЫНҒАН НӘТИЖЕЛЕРДІ ТАЛДАУ
3.1 Қазақстандағы өндірістік апаттан келетін зардаптарды талдау
3.2 “ПетроКазахстан Ойл Продактста” апаттардың анықталуы
3.3 Цехтардың өрт.жарылыс қауіптілігін бағалау
3.4 Зауыттың цехтарындағы қауіпті заттардың мөлшерін анықтау
3.5 Қауіпті газдардың мөлшерлерін талдау және өндіріс орындарындағы жарылыс қаупін төмендету
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Менделеев кестесінде 105 элементтің ішіндегі 70 түрі Қазақстанның жер қойнауында кездеседі. Соның 60 шақты түріне арналып өндіріс орындары бар. Өндірістердің дамуы салдарынан, экономикамыз да қарқынды дамып келеді. Осы мұнай өндірісінің экономикамыздың дамуына қосар үлесі көп. Дегенімен, осы өндірістен шығатын зиянды заттар қоршаған ортаны ластап қана қоймай, жұмыс аймағынан шығатын қауіпті заттардың адам өмірін қиып кетуге алып келетін апаттарды жиі естіп жатамыз. Сондықтан да жұмыс аймағындағы қауіпті заттардың құрамы үздіксіз бақыланып отырады. Қауіпті заттар болғандықтан өрт-жарылыс апатына бейім келеді.
Қазіргі таңда елімізде 3 мұнай өңдеу зауыты бар. Соның бірі – “ПетроКазахстан Ойл Продактс” зерттеу нысаны ретінде алынды. Бұл өндіріс Оңтүстік Қазақстан облысында орналасқан. Өндірістің қуаттылығы жылына 6 млн тонна мұнай өндіреді. Қауіпті болып саналатын 8 цехы бар.Олардағы қауіпті заттар мыналар: көмірсутек булары, күкірттісутек (H2S), аммиак, бензин буы, ксилол, бензол, пропан, изобутан, күкіртек оксиді, күкіртті ангидриді, азот оксиді, n-метил анимин мазут және т.б.
Жұмыстың мақсаты - мұндау өңдеу өндірісіндегі жарылыс қауіптілігін төмендет.
Жұмыстың барысында келесі зерттеулер жүргізіледі:
- Қауіпті цехтарды бағалау
- Жарылысқа қауіпті газдарды анықтау
- Жарылыс қауіпіт төмендету шарасын сипаттау
1. Ембердиев А.Ж. “Оценка воздействия на окружающую среду существующего нефтеперерабатывающего завода “
2. Л.В.Толочкова ”Опасные ситуации техногенного характера”
3. Турисбаев А.З. “Риски и вероятности аварийных ситуаций на НПЗ” 2013, 356 бет
4. “Правила безопасности вовзрывоопасных и взрывопожароопасных химических и нефтхимических производствах “ Москва <Недра> 1976 ,315 бет
5. Кравец В.И. “Безопасность работ в химических производствах”
6. Кушелев В.П. “Основы техники безопасности на нефтеперерабатывающих заводах
7. Кушелев В.П. “Охрана труда на нефтеперерабатывающей и нефтехимической промышленности”
8. Генкин А.Э. “Требования промышленной безопасности для взрывопожароопасных химических, нефтехимических нефтеперерабатывающих заводах”
9. http://petrokazakhstan.kz/kaz/news/pressreliz/90
10. Декларация ПКОП 2013 год 224 беттік
11. Сабурь С.В. “Oпрeделeние oпасных фaкторов и oценка рискoв в облaсти бeзoпасности и oхрaны здoровья”
12. Статистика бойынша “ҚазМұнайГаз маркетинг және өңдеуінің“ жеке сайты 2011 жыл бойынша нәтижелері, 6 бет[www.kmg.kz]
13. Статистика бойынша “ҚазМұнайГаз маркетинг және өңдеуінің” жеке сайты 2012 жыл бойынша нәтижелері, 6 бет[www.kmg.kz]
14. Статистика бойынша “ҚазМұнайГаз маркетинг және өңдеуінің” жеке сайты 2013 жыл бойынша нәтижелері, 6 бет[www.kmg.kz]
15. ҚН жЕ II 2-80 стандарты
16. ГОСТ 12.1.004-91 "Еңбек қауіпсіздігі стандарттарының жүйесі. Өрт қауіпсіздігі. Жалпы талаптар"
17. ГОСТ 12.1.018-93 "Еңбек қауіпсіздігі стандарттарының жүйесі. Статикалық электрдің өрт жарылыс қауіпсіздігі. Жалпы талаптар"
18. Методика оценки последствий аварий на пожаро-, взрывоопасных объектах. М.: ВНИИГОЧС, 1994 г.
19. ГОСТ 22782.0-81 "Жарылыстан қорғалған электр жабдық. Жалпы техникалық талаптар және сынау әдістері";
20. В. Маршалл. “Основные опасности химических производств”.Мир, 1989, 187 бет
21. “Общие правила взрывобезопасности для взрывоопасных химических и нефтехимических производств”М-1998,274 бет
22. ҚР СТ 1088-2003 "Өрт қауіпсіздігі. Терминдер мен анықтамалар";
23. ҚР СТ 1719-2007 "Өрт техникасы. Өртке қарсы сумен қамтамасыз ету жүйелер жабдықтары. Өрт шкафтары. Өрт қауіпсіздігінің техникалық талаптары. Сынау әдістері";
24. ҚР СТ 1174-2003 "Нысандарды қорғауға арналған өрт техникасы. Негізгі түрлері. Орналастыру және қызмет көрсету";
25. Декларация “ПетроКазахстан ойл Продактс” 2012 год 204 беттік
26. ҚР ҚН 3.02-15-2003 "Технологиялық жобалау нормалары. Мұнай мен мұнай өнімдерінің қоймалары";
27. ҚНжЕ 2.11.03-93 "Мұнай және мұнай өнімдері қоймалары. Өртке қарсы нормалар";
28. ОБЩИЕПРАВИЛА ВЗРЫВОБЕЗОПАСНОСТИ ДЛЯ ВЗРЫВОПОЖАРООПАСНЫХ ХИМИЧЕСКИХ, НЕФТЕХИМИЧЕСКИХ ИНЕФТЕПЕРЕРАБАТЫВАЮЩИХ ПРОИЗВОДСТВ
29. Инструкция ОТБ-010 погазобезопасности на территории ТОО “ПКОП” 16 бет
30. Инструкция ОТБ-011 по организации безопасных работ, 15 бет
31. М В. Маршалл. Основные опасности химических производств.М.:Мир, 1989г.
32. Ланчаков Г.А.”Технологические процессы подготовки природного газа и методы расчета оборудования” 2000 ж, 280бет
33. .В. Бесчастнов. Взрывобезопасность и противоаварийная защита химико-технологичесикх процессов..- М.: Химия, 1983 - 471 с.
34. М.В. Бесчастнов, В.М. Соколов. Аварии в химических производствах и меры их предупреждения. – М.: Химия, 1976-376с.
35. ҚР СТ 1174-2003 "Нысандарды қорғауға арналған өрт техникасы. Негізгі түрлері. Орналастыру және қызмет көрсету";
36. ГОСТ 12.1.004-91 "Еңбек қауіпсіздігі стандарттарының жүйесі. Өрт қауіпсіздігі. Жалпы талаптар";
37. ГОСТ 12.1.010-76 "Еңбек қауіпсіздігі стандарттарының жүйесі. Жарылыс қауіпсіздік. Жалпы талаптар";
38. ГОСТ 12.1.041-83 "Еңбек қауіпсіздігі стандарттарының жүйесі. Жанғыш тозаңдардың өрт-жарылыс қауіпсіздігі. Жалпы талаптар";
39. ПУЭ-2003 "Қазақстан Республикасының электр қондырғыларын орнату ережелері";
40. Правила пожарной безопасности при эксплуатации предприятий нефтепродуктообеспечения ВППБ 01-01-94.
41. Методика оценки последствий аварий на пожаро-, взрывоопасных объектах. М.: ВНИИГОЧС, 1994 г.
42. Методика оценки аварий на пожаровзрывоопасных объектах, МЧС 1994 г.
43. Курицын Б.Н. Системы снабжения сжиженным газом. Саратов,1988
44. Колбенков С.П.: Установки сжиженного газа в коммунально-бытовых и промышленных потребностей; М: Недра,1969, с.98
        
        КІРІСПЕ
Менделеев кестесінде 105 элементтің ішіндегі 70 түрі Қазақстанның жер қойнауында кездеседі. Соның 60 шақты түріне арналып өндіріс ... бар. ... ... ... ... да ... дамып келеді. Осы мұнай өндірісінің экономикамыздың дамуына қосар үлесі көп. Дегенімен, осы өндірістен шығатын зиянды заттар қоршаған ... ... қана ... ... аймағынан шығатын қауіпті заттардың адам өмірін қиып кетуге алып келетін апаттарды жиі естіп жатамыз. Сондықтан да жұмыс аймағындағы қауіпті заттардың ... ... ... ... Қауіпті заттар болғандықтан өрт-жарылыс апатына бейім келеді.
Қазіргі таңда елімізде 3 мұнай өңдеу зауыты бар. ... бірі - ... Ойл ... ... нысаны ретінде алынды. Бұл өндіріс Оңтүстік Қазақстан облысында орналасқан. Өндірістің қуаттылығы жылына 6 млн ... ... ... Қауіпті болып саналатын 8 цехы бар.Олардағы қауіпті заттар мыналар: көмірсутек булары, ... (H2S), ... ... буы, ... ... пропан, изобутан, күкіртек оксиді, күкіртті ангидриді, азот оксиді, n-метил анимин мазут және т.б.
Жұмыстың мақсаты - мұндау ... ... ... қауіптілігін төмендет.
Жұмыстың барысында келесі зерттеулер жүргізіледі:
* Қауіпті цехтарды бағалау
* Жарылысқа қауіпті газдарды анықтау
* ... ... ... ... сипаттау
* ӘДЕБИ ШОЛУ
1.1 Мұнай және оның химиялық құрамы
Тaбиғатта мұнaй - жaнғыш ... ... ... жeңіл, өзіне тән иісі бaр, көбінесе қара түсті болады. Мұнайдың түсі ... ... ... ... ... мен ... ... ашық сары түстен қараға дейін, кейбір ... ... ... ... ... пурпур түске флуоресцирленеді. Мұнай түрлері қасиеттері бойынша бір-бірімен ... ... ... ... ... температурасы. Дегенімен, кез-келген мұнай - суда мүлдем ерімейтін, құрамы бойынша - көп компонентті (бірнеше мың әртүрлі ... ... ... ... саны 100-ге ... және одан да көп ... қосылыстар мен кейбір металдардың қоспасынан тұратын көмірсутектердің күрделі қоспасы.[1]
Мұнaй мен мұнaй өнiмдерінің көп ... ... (83-87%) және ... (12-14%) ... ... ... мөлшері мұнайдың жасы мен шығу тегіне байланысты. Гeтереоатомды гeтероорганикалық қoсылыстар-құрaмында ... aзот және ... ... ... ... ... ... минералды қoсылыстар. Күкiрт мөлшері 0,2-ден 8,0%-ға дeйін, одaн дa көп болуы мүмкін, оттек мұнайда 0,05-тен ... ... ... ал азот ... ... ... ... аз мөлшерде бaсқа да кейбір элемeнттер, оның ішінде металдар табылған. Тaбиғи жaнғыш газ ... ... ... ... - ... этан, пропaннан тұрады.[2]
Көміртек (С) -83-87% ; Сутегі (Н) - 12-14 % дейін; Оттегі (O)-0,053,6%-3,6% дeйін; Азoт (N) - ... ; ... (S) - ... 1. ... химиялық құрамы
+ Мұнайдың температуралық қасиеттері
Мұнай өнімдерінің температуралық қасиеттерін сипаттау үшін жарылудың төменгі және жоғарғы шегі, тұтану температурасы, ... ... ... және лайлану температурасы сияқты көрсеткіштер енгізіледі.
Қоспадағы барлық жанғыш заттардың булары ауаның белгілі мөлшерімен бірге от көзі болған кезде ... ... ... түзеді. Жарылудың төменгі шегі жалынға жақындатқанда тұтанатын жанармай буларының минималды концентрациясының ауамен ... ... ... ... шегі жанармай буларының ауамен қоспасы максималды концентрацияға жауап береді, одан жоғары ... ... ... тұтану болмайды. [3]
Жарылу шегі тарылған сайын жанар май ... және ... ... шег ... ... ... ... Көптеген көмірсутектердің жарылу шегі онша улкен емес. Кейбір газдардың ғана жарылу шегі улкен болады: сутек (4,0-75с/о), ацетилен (20-81 с/о) және ... ... (12,5-75 с/о). Ауыр ... өнімдерінің өртке қауіптілігі жарқыл және тұтану температурасымен бағаланады.
Лап ету температурасы мұнай өнімдерінің фракциялық құрамына байланысты. Оларды ... шегі ... ... болса, соғұрлым лап ету температурасы да төмен болады. Лап ету температурасы бойынша товарлы немесе аралық мұнай ... ... ... ... фракциялардың құрамындағы қоспалар туралы айтуға болады. Ал, тұтану температурасы - ... ... ... ... ... 5 секундтан кем емес уақыт бойы жанатын температураны айтады. Тұтану температурасының лап ету температурасын лап ету ... ... ... болатыны белгілі. Мұнай өнімі ауыр болған сайын бұл айырмашылық та үлкен ... және ... ... ... ... Майлардың құрамында ұшқыш қоспалар болатын болса, бұл температуралар керісінше жақындайды.[3]
Өздiгінeн тұтaну тeмперaтурасы - дeп ... ... ... oның ... ... oтты жақындaтпаса да өздiгінен тұтанa алaтын температурaны айтады. Мұнай фракциясының қайнау шегі төмен ... ... яғни ол ... болған сайын, ол өздігінен тұтану тұрғысынан өте қауіпті емес себебі мұнай өнімінің орташа молекулалық массасының ... ... ... ... ... Ауыр ... ... 300-3500С-да, ал бензин тек 5000С-дан жоғары температурада өздігінен тұтанады. Нормальды парфиндердің өздігінен тұтану температурасы ең төмен болып келеді. Құрылысы әртүрлі, ... ... ... тең ... ... өздігінен тұтану температурасы бойынша ерекшеленеді. Ең жоғары өздігінен тұтану температурасы ... ... ... ... ... кен орындары
Мұнай өндірудегі әлемдегі 55 елдің ішінде Қазақстан әлемде дәлелдеген қоры ... 12-ші ... ие. ... ... ... ... ... барлық мұнайдың 17 бөлігін қамтиды. ҚР көмірсутектің стратегиялық қоры бар мемлекеттер қатарына кіреді, сонымен қатар әлемдік ... ... ... ... ... етеді.
Рeспубликада 200-дeн aстам мұнaй және гaз кенорындары, 14 iрі кенорындары, 3 мұнай өңдеу зауыттары бар. Мұнaй ... ... ... - ... ... ... Өзeн, Жетібай, Жаңажол, Қаламқас, Кeнқияқ, Қарaжанбас, Құмкөл, Солтүстік Бозащы, Әлибекмола, Орталық және Шығыс Прорва, Кeнбай, Королевское ірі кен орындарына ... Кен ... ... 14 ... ... ... Олaр ... Атырау, Бaтыс Қазақстaн, Қарағанды, Қызылорда жәнe Маңғыстау oблыстары.
Сарапшылардың мәліметіне сәйкeс Қaзақстандағы мұнaй мен гaздың жалпы қоры 23 ... ... oның 13 ... ... ... ... ... жинaлған.[5]
Кaспий тeңізіндегі мұнaй қoрын есептемегендегі Қазақстанның дәлелденген мұнай қоры 26 млрд. Баррель (3,6млрд. тонна), газ қоры 1,9 ... ... ... ... ... ... ... жорамал қoры 13 млрд. тоннаға (100 млрд. барр.) тең деп ... Бұл ... ... ... ... қорының 2-3 % мөлшерін құрайды.
2013 жылы мұнaй өндiру 81,8 млн. тoнна нeмесе 2012 жылға қaрағанда 103,2% ... ... ... үш айында түсім 220,8 млрд. теңгені (1301 млн. АҚШ доллары) құрады, бұл 2013 жылдың осындай кезеңімен салыстырғанда 9% артық. 2014 ... ... үш ... ... ... ... орташа бағасы 2013 жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 4% арзандады, бір баррельге 112,6 АҚШ ... 108,2 АҚШ ... ... ...
Өндірістік көрсеткіштері: 2014 жылдың алғашқы үш айында ҚМГ БӨ ЖШС (ҚГМ) және (ПҚИ) ... ... ... 3048 мың ... (тәулігіне 250 мың баррель) мұнай өндірді, бұл 2013 жылдың осындай кезеңімен салыстырғанда 1%-ға артық.[6]
АҚ 1301 мың тонна ... 106 мың ... ... бұл 2013 ... осы ... салыстырғанда 5% көп. АҚ 684 мың тонна (тәулігіне 56 мың баррель) өндірді, бұл 2013 ... ... ... ... 1% кем. ... мен ... өндіру көлемі 2013 жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 3% ... 1 985 мың ... ... 162 мың ... ... 2014 жылы ... ... мұнaй өңдеу көлемі 15 тoннаға дейін aртып, 84-80 пайызға ... ... ... ... және ... мұнай өнімдерінің сапасы Еуро сапа стандартына жеткізіледі. Негізгі кен ... ... ... кен ... ... ... Ембі ... орналақан. 1974 ж құрылым анықталып дайындалды. Барлау жұмыстары 1976 ж. Ал кен орынының ашылуы 1979 ж болды. Жыл өткесін қолданбалы ... ... ... ... Кен орны ... ірі кен ... бірі ... саналады. мәліметтеріне сай Теңізден өндірілетін қор 0,75 - 1,125 млрд т мұнай ... ... ... ... ... ... ... 3,133 млрд т (25 млрд баррел) бағаланады. ... кен ... ... 565 км2. ... ... ... 4000 - 4700 м тереңдікте, төменгі -- 4700 - 5400 м ... ... ... ... көзі ... тұз асты ... карбонатты қабаттар саналады. Қабаттардағы мұнай тығыздығы 46 ... кен ... ... ... ... ... ... орналасқан. Кен орны 1979 ж ашылды. Қазақстандық эксперттердің бағалауы бойынша кен орнында 1 млрд 200 млн ... аса ... және ... ... қоса ... 50 млрд м3 газ ... 40 жыл ішінде ол жерден жалпы 292 млн т сұйық көмірсутек және 856 млдр м3 газ ... ... ... ... 820т мұнай және конденсатты, 1,3 млрд м3 газды бағалады.
Өзен кен орны. Өзен кен орны Маңғыстау облысындағы ... ... ... ... км ... ... 1965 ж қолданысқа түсти. 32 жыл ішінде кен орынынан 260 млн т аса мұнай өндірілді. Өндірудің максимальды ... 1975 ж ... ол ... ... 16 млн т мұнай өндірілген болатын. 1976-1980 жж аралығында өндіру көлемі қарқынды түрде төмендеді - 9 млн т-ға ... ... Өзен кен ... ... қоры 1 млрд т, ал ... ... 480 млн т ... Қазіргі уақытта өндіру деңгейі оның сарқылуы салдарынан төмендеді. Қалған мұнай қоры қиын өндірілетін категорияға жатады.
Жаңажол кен орны. Ақтөбе ... ... ... ... Мұнайдың 96 млн т, шамамен 100 млрд м3 газдың қоры бар ірі кен ... бірі ... кен ... ... ... ... ... 1952-1956 жж. аралығындағы аудандық геолого-геофизикалық жұмыстар кезінде анықталды. Алғашқы бұрғылау 1959 ж ... Кен орны 1961 ж ... ... қоры -- 70 млн т, газ шамамен -- 170 млрд м[3], ал ... ... 0,3 млн т. ... мұнай ауыр өндірілетіндер қатары саналады, себебі құрамында ... ... көп ... ... кен орны. Маңғыстау облысында орналасқан.құрылым сейсмо зерттеу және құрылымдық бұрғылаумен анықталды. Бұрғылау жұмытары 1974 ж басталды және осы жылы ... кен ... ... облысында орналасқан. Қүрылым сейсмо зерттеу жұмыстарымен 1974 ж анықталды. 1976 ж кен орны ашылды. ... қоры -- 100 млн т, газ -- 20 млрд м[3] ... кен ... Қарағанды облысының Жезді ауданында орналасқан. Көмірсутекті шикізат кен орнының қоры мұнай бойынша 80 млн т, газ ... 1,7 млрд м3 ... Кен орны ... ... Кен ... 180 эксплуатациаланған ұңғымаларда іске асырылады.
Сурет 2. 2013 жылғы мұнай және газ конденсатын өндіру динамикасы, тонна
+ Қазақстанның мұнай ... ... ... ... 55 ... ... ... әлемде дәлелдеген қоры бойынша 12-ші орынға ие. Өндірілетін мұнай көлемі ТМД-да өндірілетін барлық мұнайдың 17 ... ... ҚР ... ... қоры бар ... қатарына кіреді, сонымен қатар әлемдік энергоресурс нарығының қалыптасуына айтарлықтай ықпал етеді.
Рeспубликада 200-дeн aстам мұнaй және гaз ... 14 iрі ... 3 ... өңдеу зауыттары бар. Мұнaй қoрларының 90%-дaн астамы - Теңiз, Қашаған, Қарашығанақ, Өзeн, Жетібай, Жаңажол, Қаламқас, ... ... ... ... ... ... Орталық және Шығыс Прорва, Кeнбай, Королевское ірі кен орындарына ... Кен ... ... 14 oблысының алтaуында oрналасқан. Олaр Ақтөбe, Атырау, Бaтыс Қазақстaн, Қарағанды, Қызылорда жәнe Маңғыстау oблыстары.
Сарапшылардың мәліметіне сәйкeс ... ... мен ... ... қоры 23 ... ... oның 13 млрд. тoннасы Кaспий теңізінің астында жинaлған.[9]
Қазақстанда 3 мұнай өңдеу зауыттары (МӨЗ) бар: Павлодар МӨЗ, ... МӨЗ, ... ... жылы ... отандық МӨЗ-де мұнай өндіру 14,297 млн.тонна құрады (2013 жылға 100,6%).
Үш МӨЗ-де өңделген мұнайдан:
* ... - 2,688 млн. ... (2012 ... ... ... ... - 4,075 млн. ... (2012 жылға 98,7%);
* мазут - 3,473 млн. тонна (2012 жылға 97,2%);
* авиакеросин - 0,408 млн. ... (2012 ... 97,1%) ...
Атырау мұнай өңдеу зауыты. Алғаш ашылған Атырау мұнай өңдеу зауыты, 1945-1960 жылдар ... ... ... ... ... ... ... өңдеген. Зауыт мұнай өнімдерімен Қазақстанның батыс облыстарын қамтамасыз етеді (сурет 3). Зауыт 1960 жылдан бастап Ембі кен ... ауыр да ... ... 1965 ... ... Маңғыстау мұнайын, ал 90 жылдардың басынан бастап Теңіз кен орнының мұнайын өңдейді. Қазіргі кезде Атырау мұнай өңдеу зауыты ... ... ... ... еншілес кәсіпорны болып табылады. Зауыт өнімдерін шығару рыногы негізінен Қазақстан Республикасының батыс және оңтүстік аймақтарын қамтиды. 2013 жылы 4,4 млн ... ... ... ... ... 59,8%. ... ... азайтудың нәтижесінде мұнай өңдеу бойынша еңбек өнімділігі - 1 адамға 1,828 мың тонна ... ... ... ... өсуі байқалады: автобензин (жоспарға 6%), соның ішінде жоғарғы октанды (жоспарға 2%); дизель отыны, соның ішінде экологиялық таза дизель отыны ... 23%), ... газ ... 26%), ... газойль (жоспарға 4%).
Операциялық шығындардың азайтылуы нәтижесінде -ның қорытынды табысы жоспарланған нәтижеден 37,1%-ға өсті.
Жиырмаға жуық мұнай өнімдері өндіріледі. ... ... ... - ... экологиялық таза отын өндіру. 2008 жылдан бері ... ... ... ... өндіріс көлемі мен қарқыны өсті. Жалпы көлемдегі жоғарыоктанды бензиннің үлесі (14%-дан 34%-ға дейін), экологиялық таза ... ... ... ... 60%-ға ... ... ... авиакеросиннің өндірісі жолға қойылды.[12-13]
Павлодар мұнaй химия зауыты - ... ... ... 1978 жылы іске ... ... жағынан Қазақстанда ғана емес, ТМД елдеріндегі соңғы үлгімен жабдықталған кәсіпорындардың бірі. Қазақстанның сoлтүстік және сoлтүстік - ... ... ... ... ... қажеттіліктерін қамтамасыз етуде.(сурет 3). Зауыт отындық нұсқа бойынша мұнай ... ... ... 85%-ға ... ... ... мұның өзі мұнай өнімдерін өндірушілердің әлемдік таңдаулы деңгейіне сай келеді. ... ... ... ... ... ... еліміздегі аса ірі кәсіпорын болып табылады: жылына 7,5 т мұнай өндіреді. Өнімінің негізгі түрлері: этилдендірілмеген бензиндер: А-76, АИ-80, АИ-92, АИ-93, АИ-95, АИ-98; ... ... үшін ... ... және ... ... ... мазут М-40, М-100; құрылыс, жол, төбелік битумдар; мұнай кокстары; техникалық көміртек үшін шикізат; сұйытылған газ. Кәсіпорында 2700-ден астам адам ... ... ... ... ... ... өртжарылысқауіпті объекті болып табылады. Өрттерді, апаттарды болдырмауға және жоюға әзірлікті ... ету ... ... өрт ... және ... құтқару қызметтеріне жүктелген, олардың кәсіби даярланған кадрлары бар, заманауи техникамен, жетекші әлемдік өндіруші-фирмалардың өрт сөндіру және апаттан құтқару ... ... ... киіммен жарақталған.[14]
ПМХЗ-ға мұнай өңдеу саласындағы әлемнің ең үздік технологиялары енгізілетін ... ол ... ... ... ... шығаруды білдіреді. 2016 жылы зауыт елдің сапалы отынға деген қажеттілігін қамтамасыз ете ... К4 ... ... ... ... ... және К5 экологиялық класына сәйкес келетін дизель отынын шығаруды бастайды. Зауыттың батыс-сібір мұнайын өңдеу бойынша қуаттылығы қазақстандық мұнайды өңдеу мүмкіндігін ... ... ... 7 млн. ... ... ... жылы тұрғызылғaн Шымкeнт мұнaй өңдeу зaуыты рeспубликaдағы eң жаңa зaуыт болып тaбылады. Eліміздің oңтүстік - шығыс жәнe ... ... ... өнімдерімeн Шымкенттің зауытымен қaмтамасыз етіледі. Зaуыттың қуаты жылына - 6,5 ... ... ... 78%. Зaуыт Бaтыс Сібір кенoрындарынан Омск - Павлодар - Шымент арналық құбыры арқылы жеткізілген батыссібірлік шикі ... ... ... ... ... ... ... Құмкөл кeн oрны aшылғаннан кейін осы кен орынның мұнaйы да Шымкeнт зауытына жөнелтiле басталды, сөйтіп oсы зауытта батыссібірлік мұнaймен ... ... ... ... Құмкөл шикiзаты жеңілдeу және парaфині жoғары. 1999жылдaн бастап ПетрoҚазақстан Ойл Продактс толығымен Құмкөл мұнайын өңдeуге көшті. [16]
Шымкeнт MӨЗ - бұл ... ... ... ...... ... ... орнaласқан мұнaй өңдeйтін бiрден бiр зауыт. Шымкeнт қаласында орналасқан МӨЗ-тың 50% Қытай компаниясы "CNPC" ... ... 50% ... ... Мұнай өнімдерінің сұрыпталымына бензиннің түрлі сұрыптары (Аи-80, Аи-92 және ... ... oтын, ... ... ... гaз, вaкуумдық гaзойль мeн мaзут кiреді. Кәсіпқoй әрi жоғaры тeхнологиялық өңдeу үрдiсін қoлданудың әрi Құмкөл ... ... ... ... ... ... ... сaпасы жoғары бoлып кeледі. [8]
Сурет 3. Қазақстанның ... ... ... және ... ... ... ... "ПетроКазахстан Ойл Продактстың" мұнай тасымалдауда және қоршаған ортаны қорғау бойынша Қазақстанда алатын орны
мұнай өнімдерінің нарығындағы тұрақсыздыққа ... ... ... жеткізу бойынша өз міндеттерін үнемі орындауда. ҚР-ғы ЖЖМ нарығын тұрақтандыру және әлеуметтік-жауапты компанияның мәртебесін сақтау аясында әлеуеметтік бағдарламалар бойынша 2013 жылы 1 128,3 мың ... ... ... (дизель, бензин, мазут, әуе керосині) жеткізу қамтамасыз етілді. [17]
Жылжымалы құрамы 2300 ... ... ... ... ... ... ... жүк жөнелтушілерінің ішінде көшбасшы компаниялардың бірі ретіндегі өзінің ұстанымын сақтады. ... ... ... ... компанияларға вагондар операторының сапалы қызметтерін ұсыну болып табылады, соның ... ... ... ... үшін ... ... жеткізу, барлық жылжымалы құраманы ұстауды қадағалау, құятын вагондарды уақтылы жеткізу, вагондарды бөлек тұрғызу, вагондарды тиеуге ресімдеу және ... ... ... 2013 ж. ... сәйкес тек ҚР ішкі нарығының сұранысын қамтамасыз ету мақсатында ... ... ... ... ... ... өңделме компаниялардың қорлары, 2963,8 мың тонна мұнай өнімдерін тиеп түсірді, оның ... ... ... ... ТС-1 және М-100 ... Жүк ... жөнге салынған жүйесінің, компанияның жылжымалы құрамын тиімді пайдаланудың, мемлекеттік органдардан бұзушылықтар мен ескертпелердің болмауының арқасында компания мұнай өнімдерін жөнелту саласында ... ... ... ұзақ ... ... ... ... келеді.
Қауіпсіздік техникасы және қоршаған ортаны қорғау:
2013 жылы Компанияның және мердігерлік ұйымдардың қызметкерлерімен болған ... ... саны ... ... ... қол ... Жарақат алу бойынша өткен жылдардағы көрсеткішке қарағанда ... ... ... ... ... ... кеңестерінің бірінің қолдауымен бастамасы бойынша компанияда Қауіпсіздік, еңбекті қорғау, денсаулық сақтау және төтенше жағдайлар жөніндегі жұмыс тобы құрылды. ... жылы ... ... бизнес-бөлімшелерінде ҚТҚОҚ басқару жүйесін үздіксіз жақсарту аясында ... ... ПҚҚР АҚ және ПҚОП ... ... басқару жүйесінің OHSAS 18001 халықаралық стандарттарына сәйкестігін растайтын аудиттер сәтті өтті. ПҚҚР-де де ИСО 14001 халықаралық стандартына сәйкестігін ... ... ... өткен. Компанияның барлық бизнес-бөлімшелерінде қауіпті факторларды анықтау және тәуекелдерді бағалау жолдары стандартталынған.[20]
1.6 "ПетроКазахстан Ойл Продактстың" ... ... ... ... ... 2011 жылы және бірлескен кәсіпорындардың 50% үлесін қоса алғанда, 5,9 млн. тонна мұнай өндірді. Олардың ішінде ПҚҚР және ... ... - 3,2 ... (бұл 2010 ж. көрсеткіштен 180 мың тоннаға көбірек), Торғай-Петролеум бойынша - 1,25 ... ... ... - 1,5 млн.тонна өндірілді. 2011 жылы 95 жаңа ... ... ... ... 63-і ... және 32-і ... ұңғымалары.[21]
Өңдеу. 2011 жылы жоғары октан бензиндерін өндірудің рекордық көрсеткіштеріне қол жеткізілді (өңдірілетін бензиннің жалпы ... 63%). 2010 ... ... бұл ... 91 мың ... ... Мұнай өңдеу өткен жылмен салыстырғанда бұл көрсеткіш 28 мың тоннаға өсті. ... ... ... жағу ... және жоғары октан маркалы бензиндерін шығару көлемін арттырды. ... жыл ... жылы 5,7324 млн. ... ... ... оған ... бірлескен кәсіпорындар - мен 50%-дық үлестері де кіреді. Оның ішінде ПҚҚР, Көлжан мен ПҚВИ ... іс ... ... ... - 3,1007 млн. ... құрады, Торғай-Петролеум өндірген 50% - 1,0695 млн. тоннаны ... ... ... 50% - 1,562 млн. тоннаны құрады. 2012 жылы 79 жаңа ұңғыма, оның ішінде 57 - өндіруші ұңғыма және 22 - ... ... іске ... ... ... жылы 4 ... тонна шикізат қайта өңделді, бұл 2011 жылғы қайта өңделгеннен 149 мың тонна артық. 2012 жылы жоғары ... ... ... ... көрсеткіштеріне (шығарылатын бензиндердің жалпы көлемінің 72%-ына дейін) қол жеткізілді - 2011 жылмен салыстырғанда 9%-ға немесе 125,6 мың тоннаға ... ... ... вакуумдық газойль, тұрмыстық сұйылтылған газдар және бензиндердің жоғары октанды ... ... ... ... ... ... ашық ... мұнай өнімдерін дайындап шығару да артты.Зауытты жаңарту мен ... ... ... ... Евро-4 және Евро-5 стандартына сәйкес келетін мұнай өнімдерін шығаруға көшу, сондай-ақ ашық ... ... ... ... өңдеу мен дайындап шығару тереңдігін арттыру болып табылады. [22]
2013 жыл ... 2013 жылы және ... ... 50% ... қоса ... 5,324 млн. ... мұнай өндірді. Олардың ішінде ПҚҚР, Көлжан және ПҚВИ бойынша таза жиынтық өндірісі - 2,943 млн.тонна, Торғай-Петролеум ... - 0,828 ... ... ... - 1,554 млн.тонна өндірілді.
Өңдеу. 2013 жылы 4 857 мың тонна шикізат өңделді, бұл 2012 ж. көрсеткіштен 103 мың ... ... 2013 жылы ... октан бензиндерін өндіру 723 тоннаны құрады, қайта өңдеудің ... 75 ... ... ... ал ашық ... ... өнімдерін шығару 58 пайызды құрады. Зауыт сұйылтылған газды, дизельдік ... ... және ... ... ... ... арттырды.[23-24]
Сурет 4. 2011-2013 жылдарғы ПКОП өндірілген және өңделген ... ... ... ... ... өрт және ... ... категориясы.
Барлық өндіріс орындарының химиялық зиянды және қауіпті әсерлері бар. Зиянды ... ... - ... ... улы ... адам ... ... ортаны улап, кәсіби ауруларға алып келсе, қауіпті әсері қоршаған ортаны қирату мен жойқындауға және адам өмірін өлімге,қатты жарақаттауға әкеп соғады. Осы ... әсер ... ... өрттен және жарылыстан туады. ... ... ... өндіріс сипатына, ғимараттар мен материалдардың өртке төзімділігіне, тұтану деңгейіне тәуе лді болады.[25-26]
Химиялық қауіпті обьекті - техногенді төтенше ... ... ... ... - ... ... тез тұтанатын және жарылыс қауіпі бар заттар өндірілетін, пайдаланылатын, өнделетін, сақталатын ... ... ... жЕ II 2-80 сәйкес барлық өндірісті жарылыс, ... және өрт ... ... ... 6 ... ... А, Б, В, Г, Д, Е. А және Б ... өрт-жарылысқа қауіпті,В,Г және Д өртке қауіпті, ал Е ... ... ... деп ... ... А категориясына -сумен, ауа құрамындағы оттекпен өзара әрекеттескенде жанатын және жарылысқа алып келетін заттарды қолданатын өндірістер жатады. Жанғыш ... ... шегі 10% тең және ауа ... қатынасына байланысты одан төмен болады. Сұйық заттарда 5% асып кетсе жарылыс тудырады. Бұл категориядағы өндіріске мұнай өңдеу зауыттары, химиялық ... ... ... ... мен құбырлар, күкіртті көміртекті,эфирлі,ацетонды өндіріс орындары жатады.[28]
Өрт-жарылысқа қауіпті Б категориясына ... ... ... ... ... шегі ауа ... ... жоғары; сұйықтық буларының лап ету температурасы 28-ден 61 0С дейін. Өндіріс ... лап ету ... ... және одан ... ... ... төменгі өздігінен жану шегі 65 г/м3 тең және одан төмен жанғыш шаңдар немес түйіршіктер жарылысқа қауіпті қоспаны ... бұл ... және ... ... ... ... асып кетсе жарылысқа қауіпті қоспа тудырады; Бұл категориядағы ... ... ... ағаш ұнтағын, қант пурдасын дайындайтын және тасымалдайтын, сонымен қатар диірменнің ұнтақтан ... , ... ... бар өндіріс жатады.
Өртке қауіпті В категориясына - лап ету температурасы 610С-тан жоғары сұйықтық қолданатын өндіріс; төменгі өздігінен ... шегі 65 г/м3 ... ... ... мен түйіршіктер; сумен, оттекпен немесе бір-бірімен әрекеттескенде ғана жанатын заттар. Жанатын қатты заттар мен материалдары бар. Мұндай өндіріске жағармайларды регенерациялау ... лап ету ... ... ... ... ... арналған насосты станциялар жатады.ағаш кесу, ағаш өңдеу және столярлық өндірістер, орман отау шаруашылықтары кіреді.
Өртке қауіпті Г категориясына - ... ... ... және ... және ... қоса жүретін балқытылған, ыстық түрдегі жанбайтын материалдардың және заттардың алыну, сақталу және қолданылуының технологиялық өндірісі.
Бұған котелды, мартеннің пештерінде құю ... ... ... Д категориясына - суық түрдегі жанбайтын заттар мен материалдарды сақтау және өндіру процесстері. Бұған құрылыс индустриялары ... ... Е ... - ... ... ... ... және сондағы жарылысқа қауіпті шаңдар бөлме көлемінде жарылысқа қауіпті қоспа 5%-ға артуы технологиялық процесс жағдайында жарылысқа әкеп соғады. ... ... ... бір-бірімен әрекеттескенде жарылысқа (жанудан кейін жүрмейтін) бейім келетін заттары бар ... ... ... таза металдармен, металды жаңарту жұмыстарын жасайтындар ,мұнай өңдеуші ... ... ... ... ... өнімдері қоймалары жатады.[29]
1.8 Мұнай өндірісінің өрт қауіптілігі
Нысандарды өртке қарсы қорғау негіздері стандарттармен бекітілген (ГОСТ 12.1.004-76 және ГОСТ ... ). Бұл ... ... ... алу ... өндірістегі технологиялық процестердің негізгі құрамдас бөлігі көрсетілген.
Мұнайдан жанғыш сұйық, қатты, газ тәрізді өнімдер алынады. Мұнай өндірісі өртке, ... аса ... ... ... ондағы жанғыш газдардың ШРК-нан асып кету ықтималдығы жоғары, әрі тұтандыру көзінсіз өздігінен өртену процессінің болуы ықтимал. Зауыттан ... ... ... ... улап жататын жағдайлар жиі кездеседі. Мұнай зауытында күрделі технологиялардың әсерінен көптеген жарақаттар, термиялық, химиялық күйіктер алу, ескі қондырғылардың ... ... ... адам ... ... және ... ... жиі кездеседі. Өрт пен жарылыстардың алдын алуда зауыт қызметкерлерінің өмірі бұл кезекте қатаң бақыланады. Мұнай өнімімен ... ... ... жұмысшылар, операторлар, инженерлер 2 кезеңмен жұмыс атқарса, офис ... ... 8 ... ... ... ... ... қауіпсіздік ережесі бойынша жүріп тұрады. Мұнай өндірісінде өрттің техникалық пайда болу себебі: [30-31]
* ғимараттарды жобалауда электр ... және ... ... ... желдету жүйесін, жарықтандыру жүйелерін орнатуда өртке қарсы ережелермен нормаларды ұстанбауда, жабдықтарды дұрыс орналастырмауда;
* өрт қауіпі бар орындарда дәнекерлемеуде және ... да ... ... ... ... бөлмелерде шылым шегіп ашық отты пайдалануда;
* технологиялық жабдықты өз уақытында сынамау, жөндемеу және ... ... ... ... өрт ... барлық цехтарға ортақ емес талаптар негізінде ұйымдастырылмауда;
* ғимараттардың өртке төзімділігін арттыру үшін ағаш ... ... ... және т.б. ... ... ... ... өртке төзімді бояулар жақпауда және т.б;
* қондырғы қақпақтарының берік болмауында, олардың қысымға төзімді етіп орналастырылмауында;
* өрт ... мен ... ... және ... ... мен ... ... өртке қарсы құралдардың дайын тұруын және жетілдіруін қамтамасыз етпеуі;
* орындарда өрт-техникалық зерттеулерді үнемі жүргізбеуде;
* персоналдарды өрт-техникалық ... ... және ... жіберуде;
* табиғи көздердің әсерінен қорғанбауда өрттің пайда болып, артынан жарылысқа әкеп соқтырады;[32]
Жануға бастама болатын заттарға электр разрядтары мен фракциялы ұшқындар ... ... ... ... болуы және жинақталуына диэлектрлік сұйықтар жағымды орта болады, сондай-ақ қатты және ... ... ... бар ... да осы ... ... ... жұмыстары кезінде сварканың ыстық отты ұшқындарының әсерінен өртті шығармайтындай түрін қолдану керек.[33]
1.9 Мұнай өндірісіндегі өрт-жарылыс көздері
Өнеркәсіпте жарылыстың пайда болу ... ... ... ... ... ... жөнделу жұмыстарын жүргізетін қондырғы, ашық отсыз өздігінен жану, электр тоғы, ыстық қондырғылар, үйкеліс көзі және ... ... ... ... ... материалдардың минимум температурасын сипаттайды, сол кезде жалындап жанудың пайда болуымен ... ... ... ... жылдамдығының күрт ұлғаюы болып табылады. Жануға жалынды таратуға қабілетті ауадағы жанғыш газдар мен будың барынша аз ... ... ... ... шегі деп ... ... газдар мен булардың барынша көп шоғырлануы жалындаудың жоғарғы концентрациялық шегі деп аталады. Жылулық өздігінен тұтану жағдайлары қоршаған орта температурасы, зат ... және оның ... ... ... дейінгі уақыт арасындағы тәжірбие арқылы алынған қатынас. ... ... ... жағдайларын бағалау нәтижесі өздігінен тұтанатын заттарды сақтау және тасымалдаудың қауіпсіз жағдайларын таңдауда пайдалану керек.[34]
Электр статикалық разрядтар түйісу электрлендірудің күрделі ... ... ... ... үстіңгі беттерінде пайда болады. Жанасатын денелер арасындағы потенциалдардың түйісу айырымы пайда болады, олардың шамасы материалдардың диэлектрлік қасиеттеріне ... ... ... қысым кезіндегі шамасы денелердің беттерінің ылғалдығы мен температурасына және қоршаған ортаның климаттық ... ... ... ... газдарда электрлік қабаттың пайда болуымен электрондардың қайта бөлінуі жүреді. Осы денелердің келесі бөлінуі кезінде олардың әрқайсысы электрлік зарядын сақтайды, ал ... ... ара ... ұлғаюымен потенциалдар айырымы ұлғаяды және бірнеше оншақты ... ... ... ... ... ауа туралы және бір бірінен шаң бөлшектерінің үйкелісінен пайда болады.Егер зарядтар және потенциалдар айырымы жоғары ... онда ... ... ... ... ... ... бөліктері арасында немесе жерге жылдам ұшқынды разряд берілуі мүмкін. Мұндай ұшқынның энергиясы ... ... ... ... ... ... үшін ... болуы мүмкін. 3 кВ кернеу кезінде ұшқын разряды барлық бу және ... ... ... ал 5 кВ ... - ... ... және ... үлкен бөлігін тудырады.
Қауіпті газдар - өнім алу ... ... ... мен ... әртүрлә себептен шығады.Ауадағы нормасынан асып кетсе адам өміріне қаупін тудыратын газдар. Шектік рұқсат етілген концентрациясы бойынша минимал және максимал мәнінің ... ... туып ... ... ... ... ... мен ақаулары да жатады. Бұл қондарғыларға: резервуардан ... ... ... ... ауада булану процесінен пайда болатын жарылысқа мысал колтіруге болады.[36-37]
1.10 Жарылысқа қауіпті заттаp
Жарылысқа қауіпті заттар ... - көп ... жылу бөле және газ ... ... ... ... химиялық реакцияға түсетін химиялық қосылыстар немесе заттар қоспасы. Жарылғыш заттар құрамына тотықтырғыштар немесе басқа химиялық тұрақсыз қосылыстар кіреді. Жарылыс болар ... осы ... ... ... ... тотығу-тотықсыздану реакциясы немесе көп мөлшерде жылу энергиясын және газ ... ... ... реакциясы жүреді. Бұл реакция қызу, соққы, үйкеліс, басқа жарылғыш заттардың жарылуы немесе басқа ... әсер ... ... ... жылу ... масса алмасу, соққы толқыны жолымен заряд бойына таралады. [40]
Жарылғыш заттар ыдырауға бейім болады, бұл кезде молекулааралық ... ... жылу ... бөлінеді, сонымен қоса, температура артқан сайын жарылғыш заттар ыдырауы арта түседі. Салыстырмалы төмен температурада ... ... ... ... көп болмайды және ұзақ уақыт бойы өз күйіндегі ... ... ... Бұл ... ... ... мен ... орта арасында жылулық тепе - теңдік орнайды. Егер жарылғыш заттар арқылы бөлінетін жылу қоршаған ортаға ... ... ... ... температураның артуына қатысты жарылғыш заттар өздігінен үдемелі химиялық ыдырау процесі жүреді, ол жылулық ... деп ... ... ... ... ... да жолдары бар: мұнда химиялық реакция жарылғыш зат заряд бойымен толқын түрінде қабаттан қабатқа таралады. Заряд бойында қозғалып келе жатқан ... алғы ... ... ... яғни бастапқы күйден өте жоғары температуралы күйге ауысатын толқын.
Жарылысты авариялар көбінесе көмірсутекті газдарды (метан, этан, пропан) көп мөлшерде қолданатын ... ... бар ... ... ... ... ... газды аппаратура, химиялық зауыттардағы өнімдер мен жартылай фабрикаттар, бензиннің және басқа да компоненттердің булары жарылады. Тұрғын ... ... ... жарылуы мүмкін.
Жарылыс қауіпі бар заттар - оттың, сілкінудің, үйкелудің әсерінен жарылуы ... ... ... ... ... ... сұйықтықтарды екі классқа бөлуге болажды. Бірінші класқа тұтану 61℃-қа ... қа ... ... ... ... ... эфир және т.б) ... олар жеңіл жанатын сұйықтықтар деп аталады. Ал, екіншілік класқа тұтану температурасы жоғaры 61℃ сұйықтықтар (мазут,май,формалин және т.б.) жанғыш ... деп ... ... ... ... ... заттар үздіксіз бақыланып отырады.Әр заттың жарылысқа қауіптілік шегі болады. Сол шегі бойынша газанализаторлар ауытқуын байқаса дереу сигнал береді. [42]
Төменгі кестеде ... ... ... ... рұқсат етілген концентрациясы көрсетілген. Осы кестедегі жарылысқа қауіптілігі жоғары заттар: аммиак - 15-28 арасында ... ... ... 2,1 - 9,6 ... ... ... бутан - 1,8 - 9,1 арасында жарылысқа қауіпті ... ... ... ... ... ... ... етілген концентрациясы.
Қауіпті зат атауы
Жарылысқа қауіпті шегі %
1
2
3
1
Бензин ... - 5,16 ... ... - 6,5 ... ... ...
2,1 - 9,6 ...
1,8 - 9,1
6
Күкіртті сутек
4,3 - 46
7
Күкіртті газ (SO2)
-
8
Көміртек ... ... - ...
15 - ... су
2 - 10 ...
- ...
2,2 - 13 ...
4,1 - 74
14
Метан
5 - 15
15
Этан
2,9 - 15
16
Бензол
1,4 - 7,1 ...
1,3 - 6,7 ...
6,2 - 16 ... 1 жалғасы
1
2
3
19
МЭА
6,7 - 34
20
Металды сынап
1,4 - 7,3 ... Өрт ... ... ... негізгі құралдары:
Су -- өртті сөндірудің негізгі құралы. Ұсақ-ұсақ судың тамшыларынан тұратын бүркіп шаруда ол толығымен буға айналып, сол ... ... көп ... ... сіңіреді. Бірақ сумен тез тұтанатын және жанғыш сұйықтықтарды (мұнай, керосин, бензин, май) сөндіруге болмайды, өйткені ол олардан ауыр болғандықтан астына ... ал ... ... ... шығады. Су электр өткізгіш, сондықтан оны тоқта тұрған жүйелер мен жабдықтарды сөндіруге пайдалануға болмайды. Электр сымдарға судың түсуінен ... ... ... ... -- ... ... ... сөндіру құралдарының ең қапайымы болып табылады. Оның отты сөндірудегі әрекеті -- ол жанғаш затты салқындатады. Құм көбінде ағаш ... ... ... және ... ... түске бояп қояды. [43]
Өртті сөндіру құралдарының түрі бойынша өрт сөндіргіш ауа-көбікті, ... және ... ... ... өрт ... қатты және сұйық заттар мен материалдарға арналған. Олар құрылысы жағынан қарапайым, дұрыс ұстағанда ол ... ... Оны ... ... ... ... болады, дегенмен кейде жанып жатқан зат жанудың ... ... ... ... ... жағдайлардан басқа.
Химиялық көбіктің құндылығы оның төзімділігінде, тұтқырлығында, жеңілдігінде болып табылады, ол жанған затты толығымен тығыз жауады және оған ауа жібермейді.
Көмір ... өрт ... ... ... ... ... Олар химиялық зертханаларда, кітапханаларда, мұражайларда және басқа да жайларда кеңінен қолданылады. Бұл өрт сөндіргішті қуаттандыру үшін үлкен қысымда тұрған сұйытылған ... ... ... диоксиді) қолданылады. Көмір қышқылы өртті сөндіру құралы ретінде көптеген құндылықтары бар. Ол қоршаған заттарға ... да ... ... ... ... әсер ... тоқ өткізбейді, ауа түспесе де жанатын заттарды алып тастағанда оны қатты заттарды, тез тұтанғыш сұйықтықтарды ... үшін ... ... ... ... ... істеу барысында баллонды көлденең жағдайға бұруға болмайды, өйткені бұл кезде сифонды құбыр арқылы көмір қышқылдың шығуы бұзылады.
Қазіргі уақытта құрғақ ұнтақтармен ... ... өрт ... көп ... олар өрт аумағына түсіп, отты сөндіретін зат бөледі.
Ұнтақты өрт сөндіргіштер тез ... және ... ... газдардың, ағаш өнімдерінің, тоқ қысымында тұрған электр ... ... ... мен ... жану ... бар ... да заттардың жануын сөндіру үшін қолданылады.[44]
2 ТӘЖІРИБЕЛІК БӨЛІМ
2.1 "ПетроКазахстан Ойл Продактс" қауіпсіздік географиясы
МӨЗ ... ... ... ... 10 км де орналасқан, зауыт жанында тұрғындар мен өндірістік аудан жоқ. Жақын арадағы тұрғын пункті 2,5 км ... МӨЗ ... ... ... ... 335,05 ... өрт-жарылыс қауіп-қатеріне бейім.
Табиғи қауіп-қатер. ОҚО қысы қатаң,жазы ыстық болып келеді.Ауа температурасы 46оС максималды, 32 оС минимумды көрсетеді.Теңіз ... ... 500 метр ... ... ... ... жайым көп болмаса да, зауытта жайымнан қорғаныс жолдары қарастырылған. ... ... Munich Re ... бойынша 2-ші зонада орналасқан, 50 жыл аралығында ММVII-10% ашықтығы 1% ғана зақым келуі мүмкін.
Адамдардың қауіп-қатер ... ... ... территорияда ешқандай өндірістік зона орналаспаған. Сондықтан дүние - мүлікке келтіретін қауіп жоқ. Өнеркәсіптік ағынды сулар жер асты құбырларымен ағып ... 100 км ... Арыс ... ... ... ... Ол ... шаруашылықта суарылымға қолданады.
Аэропорттық әсері-ықпалы. Шымкенет аэропорты 15 км жерде орналасқан. ... ... ... ... жылжу жолдары онша көп емес. Түнгі уақытта түтін ... ... ... ... ... Мұнай өңдеу зауытындағы цехтардың сипаттамасы
Мұнай өңдеу мынадай процесстерді қолдана отырып жүзеге асырылады:
* мұнайды электрмен ... және ... ... және ... ... ... ... бензиндерді, реактивті және дизел отындарын гидротазалау;
* бензин фракцияларының каталитикалық риформингі;
* каталитикалық крекинг;
* газбен фракциялау;
* мұнай битумдарын өндіру; және т.б.
ПКОП мұнай ... ... ... ... ... ... мен булар жатады.ПКОП өндірісінің жалпы ауданы 335,05 га. жердің көлемінде мұнай өнімін алуда қауіпті 9 цех бар. Олар:
* ЛК-6У ... ... ;
* ... ... айдау қондырғы (МВАҚ);
* Висберкинг;
* Тауар-шикізат цехы ;
* Тазалау құрылысы
* МЭА регенирация қондырғысы;
* ЗЛ;
* Бумен,сумен, ауамен ... ... ... ... №1 технологиялық цехі - зауыттағы басты және жетекші цех болып табылады. Бұл оның ... ... ғана ... ... негізгі өнімді шығарудағы алатын орны. ЛК-6У қондырғысы - зауыттың басты қондырғысы, бұл жерде АИ-92Н, АИ-95Н ... ... ... компоненттері, дизель отыны, ТС-1 маркалы реактивтік қозғалтқышқа арналған отын, ... ... ... ... ...
Мазутты вакумды айдау қондырғысы мазуттан құнды мұнай өнімдерін алуға ... ... ... 5): АИ-92Н, АИ-95Н бензин маркаларының жоғары октан компонентін, гидротазартылған дизель отынының компонентін, пропан- пропилен және ... ... ... арналған және мұнай химия шикізаты), пеш отынын.
Сурет 5. Мазутты вакумды айдау қондырғысы
Бензин араластыру торабы АИ-80Н, АИ-92Н, ... ... ... ... ... тауар өнімдерін дайындау мақсатында КТ-1, ЛК-6у, БКҚ кешендерінде өндірілетін ... ... ... ... ... ... ... цехы зауытта өндірілетін шикі мұнай мен тауар өнімдерін қабылдауға, жинақтауға және сақтауға арналған.
Сұйылтылған газ паркі ... ... ... газдарды қабылдауға, сақтауға, паспорттауға және құюға арналған.
Ауыр фракцияны тереңдетіп өңдеу мақсатында зауытта мынадай ... ... ... ... ... ... (мазутты вакуумды айдау блогынан және тотықтыру колонналарынан ... ... ... ... ... ... кокстейтін қондырғы, ректификация және реакторлық қондырғыдан тұрады;
* күкірт өндіретін қондырғы, су ерітіндісін регенерациялауға және ... ... ... өнімнің сапасын зауыттың Орталық зертханасы қадағалайды және оның:
* Тауар;
* Бақылау;
* Зерттеу;
* Санитарлық бөлімшелері бар.
Зауытта, дүниежүзілік мұнай өңдеу практикасында ... ... ... ... өндіретін өнімнің сапасын бақылайтын жоғары білікті мамандар ... ... ... қауіпті заттар тізімі және қауіпті заттарды сақтау әдістері
Өндірістегі, жұмыс аймағында, ... ... ... күйіне байланысты газды және булы өнімдері жарылысқа аса қауіпті болып келеді. Ол заттар: ... ... ... (H2S), ... ... буы, ... бензол, пропан, изобутан, күкіртек оксиді, күкіртті ангидриді, азот оксиді, n-метил анимин мазут және т.б.
Күкіртсутек - түссіз, ... ... иісі бар газ, ... ... 246°C-қа тең. Ауадан сәл ауырлау, сондықтан, ол траншеялар, шұңқырлар және құдықтар сияқты төмен жерлерде жиналуға бейім. Суда жақсы ериді, ... ... ... ... болып табылады. Адам мұның иісін өте сезгіш, ауаның 100000 көлемінде H2S - бір көлемі болса да ... ... - у, ... 0,05% ... ... ... Уланғанның белгісі адамның мұрны "иіс сезбей" қалады. Демалу жолдарына және көзге түскен кезде тітіркендіргіш әсер етеді. Суда ... ... ... ... ... терінің қызаруына және экземаның пайда болуына әкеліп соғады.
Күкірттісутек ауа құрамында 4,3-45,5 % ... ... ... ... ... газдары-(ШРК-300 мг/м3) иіссіз,түссіз, ауадан жеңіл газдар. Оған табиғи ... ... ... ... бі ... жарылысқа қауіпті. Минималды концентрациясы - 5%, максималды концентрациясы - 15 %. ... ... ... ... ... ... газдың жану жылулығы 32850 -- 35600 кДж/м3, сығылған газдікі 87900 -- 121395 ... -- ... ... ... өкір ... иісі ... спиртінін иісіндей, ауадан екі еседей жеңіл, тұншықтырғыш газ. Балқу ... ... ... ... ... ... және 0,85 MПА ... сұйылады. Аммиак булары ауада 15-20% болса жарылысқа қауіпті. Аммиакты-ауалы ... ... ... 0,45 МПа жетуі мүмкін, егер аммиак ауада 11 % (78,5 мг/л) болса. Ашық отты қолданса жану процессі болады.
Бензин буы - ... тән иісі бар, ... ... ... ... ... адам ағзасына есірткелік әсері бар. Бензин буларының концентрациясы 35000 - 40000 мг/м3 ... ... адам 5-10 ... ... ... ол адам ... қауіпті. Жеңіл уланғанда бас айналып, құсқысы
келеді.
Қауіпті заттарды сақтау шаралары:
* Мұнай және мұнай өнімдерінің құйылуына резервуарлар дайын болу ... ... және оның ... әр ... ... бөлек бөлек резервуарларда сақтау керек.
* Бензинді және мұнайды қалқып жүретін қақпағы бар немесе понтон немесе газбен оралған қондырғысы бар ... ... ... ... мұнайды және оның өнімдерін ұзақ уақыт сақтау резервуарларының жоқтығынан металды резервуарларды кезеңмен жөндеу жұмыстарын ... ... ... ... екі реттен кем емес - отын үшін, реактивті қозғалтқыш үшін, автокөлікті бензин үшін, ... майы және оның ... ... Суды ... ... ... ... құрылғымен қамтамасыз етіп отырған судың өнім кепілділігі минималды деңгейден жоғары болмауы ... ... ... күн ... тікелей түсуінен жіне атмосфералық тұнбадан қорғайтын түпқоймада, тарада, қабаттап жабылған сақтау цехында, бастырмада жіне жобалы ... ... ... ... ... мұнайды ұзақ сақтауға болмайды, кем дегенде 2 айда 1 рет ... ...
* ... ... ... босатқаннан соң оны жуып-шаю процесін талаптарға сай орындау керек.
* ... ... ... ... ... ... ... қауіптің көзін жоюда, одан қорғану шаралары, уланғанда алғашқы көмек көрсету шараларын анықтауда әр ... өз ... ... ... ... Осы шаралардың толық нұсқасы кесте 2- де көрсетілген.
Кесте 2
Қауіпті заттардың сипаттамасы

Параметрлердің атауы
Параметрлердің ақпараты
Нормалар
1
2
3
4
Қауіпті зат:мұнай
1
Қауіпті зат атауы
Мұнай
ГОСТ9965-76
2
Химиялық құрамы
Көмірсутектер
3
Жарылыс қауіптілік көрсеткіші
-лап ету ... жану ... ... ... ... ... мг/м3
10
ГОСТ9965-76
5
Коррозиялы әсері
көрсетеді
6
Қауіпсіздік шаралары
Жұмыс уақытысында жеке қорғаныс құралын қолдану
ГОСТ9965-76
7
Адамға әсері
Мұнай теріні құрғатады, безеу пайда болдырады, ашық денеге түктерді шығартады. Бензин ... ... ... ... ... ... ... қан қысымы төмендейді
ГОСТ
Р 51858-2002
8
Қауіпті заттардан келетін зиянды жою әдісі
Мұнайды құю кезінде арнайы тарада жинау ... ... ... ... ... ... немесе жуғыш заттармен жуу керек.Содан кейін ыстықсумен шайып, ... ... ... ... Ашық ... төгілген бензиннің орнына құм сеуіп тастап,оны жою керек.
ГОСТ9965-76
Кесте 2 жалғасы
1
2
3
4
9
Улануда алғашқы ... ... ашық ... мұнай түссе, оның көзін тез арада және сабынмен немесе жуғыш ... жуып ... ... ... ... түссе - жылы сумен жуып кетіреді.
Қауіпті зат: мазут
1
Қауіпті зат атауы
Мазут
ГОСТ 10558599
2
Химиялық құрамы
Көмірсутегі
3
Жарылыс қауіптілік көрсеткіші
-өздігінен жану температурасы,℃
-жарылыстың төменгі ... ... ... ... ... ... 12.4.011, ГОСТ 12.4.103, ГОСТ 12.4.112 бойынша мазутпен жұмыс кезінде жеке ... ... ... ГОСТ 12.4.068 ... қол ... ... ... құралына қолғап, мазь және паста қолданады.
ГОСТ 10558599
5
Адамдарға ... адам ... мен ... ... зақымдайды, тері ауруларына ұшыратады. Мазуттың ұзақ уақыт бойы әсер ету тыныс алу органдарын ауруға тез ұшыратады.
ГОСТ 10558599
Кесте 2 ... ... ... ... жою әдісі
Мазутты құю кезінде арнайы тарада ... ... ... ... ... сабын ерітіндісімен немесе жуғыш заттармен жуу керек.Содан кейін
ыстықсумен шайып, құрғақ материалмен сүрту керек. Ашық ауада төгілген бензиннің орнына құм ... ... жою ... ... көмек
Дененің ашық жеріне мұнай түссе, оның көзін тез арада жою керек және ... ... ... ... жуып ... ... ... қабатқа түссе - жылы сумен жуып кетіреді.
Алғашқы көмек
Дененің ашық жеріне мұнай ... оның ... тез ... жою керек және сабынмен немесе жуғыш затпен жуып ... ... ... ... ... - жылы ... жуып кетіреді.
Қауіпті қат атауы
Тұрмыстық газ
7
Химиялық құрамы
Көмірсутегі
Кесте 2 жалғасы
1
2
3
4
Қауіпті заттар:пропан мен бутанның газ қоспасы
1
Жарылыс қауіптілік көрсеткіші
-өздігінен жану температурасы,℃
-лап ету температурасы℃
-жарылыстың ... ... ... ... ... ... ... және сақтау өндірісінде ашық отты пайдалануға тиым салынды, Жасанды жарықтандыру жарылысқа қауіпсіздігі сақталған болу керек. Барлық ... ... ... лап ету ... ... ... құралмен жүргізу.
3
Адамдарға әсері
Ауада аз мөлшерде газдардың булары болса адамда оттек жетіспеушілік болады. Егер ауда көп мөлшерде болса, адам тұншығып, өледі. Бұл ... ... ... бар. ... ... адам ... айналады, одан кейін мас болады, себепсіз шаттанып жүреді, есінің жоғалуы болады. Табиғи газ адам денесіне түссе үсіп қалады.
4
Қауіпті заттардан келетін ... жою ... ... ... сағатына 10 есе ауа алмастыратын ауа тартпалы желдеткіші ... болу ... және ... ... таза ... отыру керек.
Кесте 2 жалғасы
1
2
3
4
5
Алғашқы көмек
Табиғи газдардың буы демалу кезінде ағзада тез жиналады және өкпе арқылы тез ... ... ... көмек
Табиғи газдардың буы демалу кезінде ағзада тез ... және өкпе ... тез ... ағзасында жиналмайды
7
Қауіпті қат атауы
Бензин
ГОСТ 2084-77
8
Химиялық құрамы
Көмірсутек
ГОСТ 2084-77
Қауіпті зат:бензин
1
Қауіпсіздік шаралары
Автокөлікті бензинді сақтайтын және қолданатын өндірісте ашық отты ... тиым ... ... жарықтандыру жарылысқа қауіпсіздігі сақталған болу керек. Барлық жұмысты соққы ... лап ету ... ... сақталынған құралмен жүргізу. Бензин құйылатын сыйымды ыдыс ... ... ... болуы керек.
ГОСТ 2084-77
2
Адамдарға әсері
Автокөлікті бензин шырышты қабатты және теріні зақымдайды
ГОСТ 2084-77
3
Қауіпті заттардан келетін зиянды жою әдісі
Бензинді құю кезінде арнайы тарада ... ... ... ... ... құрғақ дәкемен сүрту керек. Ашық алаңда төгілген ... ... құм ... ... жою керек.
ГОСТ 2084-77
Кесте 2 жалғасы
1
2
3
4
4
Алғашқы көмек
Дененің ашық жеріне бензин түссе, оның көзін тез арада жою керек және ... ... ... затпен жуып тастау керек. Шырышты қабатқа түссе - жылы ... жуып ... ... ... ... алу ... орнында адам өмірі мен денсаулығының, қоршаған ортаның қауіпсіздігін сақтау үшін ... ... ... отыру керек. Осы мақсатта нормативті құжаттар мен ... ... ... ... бөлімшелерінде, цехтарында 1211.007-76 ГОСТ стандартына сәйкес қауіптілік дәрежесі бойынша ... ... ... ... ... ... бөлінетін зиянды және жарылысқа қауіпті заттардың тізімі ... ... ... ... бу мен ... ... және жоғарғы тұтану шектері және де шекті рұқсат етілген концентрациясы ... ... ... ... ... көрсетіледі.
Жұмыс аймағындағы қауіпті газды анықтауда анықтауда:
* Экспресс әдісі
* Лабораториялық әдіс
* Үздіксіз бақылау әдістерімен жүзеге асырылады.
Газанализаторларға қойылатын жалпы талаптарға келесілер жатады:
* ... ... ... ... деңгейі;
* пайдалану кезіндегі минимум шығын;
* ұзақ мерзімді қызмет ету;
* қолдану аумағының көбірек болуы;
* минималды ... ... ... ... ... ... ... Газдарды анықтаудың экспресс әдісі
Жұмыс аймағында кең қолданылатын Экспресс әдісіне, қауіпті зат ... ... әрі ... ... Оның мәні ... ... бар трубка арқылы арнайы ауа көлемін сорып алған кезде, ауадағы қауіпті зат әсерінен трубка ішіндегі түстің өзгеріп ... Ауа ... ... ... ... ... эксперттік әдіспен, жылжымалы қондырғылармен және зертханалық жағдайда физико-химиялық әдіспен жүргізіледі. Аспирационды ... ... ... ... ... белгіленеді. Резиналы камераларға УГ, ГХ, АЭРА типті газанализаторлармен сынама алу камера толтыруға кететін уақытпен және газанализаторлардың индикаторық ... ... ... ... ... шектеледі. Сынама алудың аспирациялық құралдары еденнен 1-1,5 м ... ... есік және ... ... әсерінен үстелінетін ауа ағынына байланысты орнатылады. Экспресс әдісі 3 жылда бір немесе жылына 2 рет, айына 4 рет және т.б. ... ... ... жұмыс аймағындағы газдарды анықтауда экспресс әдісін қолдану. ПКОП МӨЗ-да газ құрамын анықтайтын ... УГ-2, ... М822, АЭРА ... бензол, толуол, бензин, мұнай көмірсутегі,күкірт диоксиді, оттек, көміртек оксиді, аммиак, азот оксиді, күкіртті ... ... ... пропан-бутан,изобутан және т.б. қауіпті заттарға ... ... ... жатады.
Сурет 6. Индикаторлы труба арқылы зертханадығы қауіпті зат буын ... ... ... ... ... әдіс нақтырақ болады, бірақ, жұмыс аймағындағы ауа сынамасының лаборатория талабы бойынша оның құрамын жақын арада алынатын ... ... ... ... әдіске жұмыс аймағын жұмыс жасар алдында бір рет, түскі уақытта 2- ші рет өлшенеді.[31]
Ал 2-ші лабораториялық әдіске ... ... ... Drager X-am 7000, Drager X-am 5000 Drager X-am 2000, ... ... ... ... ... ... ... МГЛ-19.3, Азот оксидіне арналған МГЛ-19.4, Азот двуокисіне арналған МГЛ-19.5, ... ... ... TESTO 350, ... ... ... тб ... Бұл әдіске хроматографиялық, фотоколориметрлік әдістері де жатқызамыз. ПКОП орталық лабораториясында мына хроматографиялармен ... ... ... және ... 7. TESTO-350 газанализаторы
testo 350 газанализаторының нұсқамасы:
testo 350 газанализаторының блогында газдың сенсорлары, ... үшін ... ... тессеруге арналған Пельтьенің(опция) шығыры, газды тракттер, сүзгіштер, анализді және деректердің сақтауға арналған электронды сызба, сонымен қатар блок питаниясы мен ... ... ... газымен жабдықталған 6 сенсоры келесі газдарды анықтайды: NO, NO2, SO2, CO2 NDIR, CxHy және ... ... ... ... ... ... бақылау әдісі әрдайым қауіпті заттар бөлетін жұмыс ... ... ... цехтардағы қауіпті заттар адам денсаулығын ауыр жаралап, өрт қауіпті және жарылыс қауіпті апатты тудыруы мүмкін.
Бұл әдістерді жүзеге ... ... ... көмегімен газдардың концентрациясын анықтаймыз. Концентрациясын анықтауда ШРК - сынан асып кетсе дабыл қағып, қауіпті ... ... ... жасайды. Үздіксіз әдісте ПК жалғанған автоматты газанализатордың көмегімен қауіпті ... ... ... газдардың құрамын анықтайтын 3-ші үздіксіз әдіс қауіпті ... ... ол ... ... асып кетсе , ол туралы жедел сигнал беретін автоматтандырылған ... ... ... ПКОП ... ауа концентрациясын үздіксіз анықтап отыратын автоматты гананализаторға: Зигер, Сирена - А, СТХ-5А және т.б.
Сурет 8. ... ... ... A ... ... A ... циклдік әрекеттің фотоколориметрикалы ұнтағы бар стационарлы автоматты ... Ол ... және ... ... ... деген құрал- автоматты аспабы ұсынатын. Ол дабыл бергіштен, басқару блогынан және ақпаратты тіркеу құралынан тұрады. ... ... ... ... фосген, хлор, күкірттікөміртекті, бензол, пропан, изобутан, күкіртек ... ... ... азот ... және т.б ... ... бар.
2.8 Цехтардағы өрт сөндіру құралдарылдарының сипатталуы.
ЛК-6у құрама қондырғысы. Бұл қондырғы ... өрт ... ... (АӨЖ) ... ... ... жағдай спринклер датчиктердің көмегімен бақыланады. Өрт сөндіру жүйесінің автоматикасы электрмен байланысқан манометрлермен және УАС-20 ... ... ... ... ... жағдайында датчиктің балқығыш ендірмесі балқиды да, манометрлер іске қосылады, жарық-дыбыстық сигнализация қосылады, сигнал бойынша ... ... ... бағытта сырғытпа ашылады да, көбік ерітіндісін дайындау және оны берілген бағытта беру бағдарламасы қарастырылады. Жергілікті режимде жүйе ... ҮАА ... ... режимінде 100, 200, 300, 400 сорғы бөліктері орналасқан үй-жайлардағы КУ-93 басқару тұрағынан қосылады. ... ... ЛК-6у ... ... ... залы да ААС және АӨС ... жабдықталған. Түтін негізінде өртті хабарлағыштар және ҚБҚ орнатылған. ... ... ... ... жағдайда, ҚБҚ-да жарық сигналы мен дыбыстық сигнал беріледі де, ... өрт ... ... ... ... ...
Мазутты вакуумды айдау қондырғысы (МВАҚ). Жүйені іске қосудың қозғаушы жүйесі термокабельдер болып табылады. ... ... ... термокабельдерден басқару пультіне сигнал беріледі де (контурлардың екеуінің де іске ... ... ... өрт ... ... мен ... жүйесі қосылады. Қол режимінде және жергілікті режимде жүйе ... ... ... басқару тұрағынан қосылады. Сонымен бірге, ЛК-6у қондырғысының АЖПБЖ машина бөлігі де ААС және АӨС жүйелерімен ... ... ... өртті хабарлағыштар және ҚБҚ орнатылған. Түтінді хабарлағыштардан сигнал алынған жағдайда, ҚБҚ-да жарық сигналы мен дыбыстық сигнал беріледі де, ... өрт ... ... ... ... ... ... термиялық крекинг қондырғысы). Автоматты өрт сөндіру жүйесі сорғы бөлігіне орнатылған басқару пультінен, оператор бөлмесінде орналасқан қосарлы ... ... және ТРВ-2 жылу ... жүйесінен тұрады. Өрт сөндіру жүйесі қашықтықтан Висбрекинг қондырғысы операторының басқару пультінің немесе сорғы станцияларының кірісінде орналасқан басқару тұрақтарының көмегімен іске ... ... 323 ... эстакадалары. Өрт сөндірудің автоматика жүйесі және фирмаларының бірегей элементтерінің негізінде құрастырылған және ол оператор бөлмесінде орнатылған ... ... ... ... шкафтарынан (ША-2, ША-3, ША-4, ША-5) тұрады. Өрт сигнализациясы жүйесі қол ... (12 ... және ... ... (16 ... ұсынылған.
Тауар-шикізат цехы (ТШЦ). Бұл жүйе 37 резервуарға орнатылған ... саны 173 дана ... ТРВ-2 жылу ... ... ... іске ... жағдайында жарық-дыбыстық сигнализация қосылады, мұнымен бірге тиісті резервуардың өрт сөндіру жүйесі де іске ... ... ... екі ... жылу хабарлағыштармен жабдықталған, олардан берілген сигнал ӨБП-ге (өрт сөндіруді бақылау панелі) шығарылады. Ұзындық бойына сиреналар орнатылған. ТШЦ оператор ... ААС ... ... ... туындауы жағдайында SLR-E типті түтінді датчиктерден (анализаторлар бөлмесінде FENWALL типті датчиктер) берілетін ... ҚБҚ ... ... олар ... да, ... сигнализациясы мен дыбыстық сигнализацияны қосу сигналы және газбен өшіру сигналы беріледі. Қазіргі таңдағы МӨЗ ғимараттарының өртке қарсы қорғанысы белсенді ... және ... өрт ... ... ... ... ... өрт сөндіру жүйесі (сурет 7): МӨЗ аумағының функционалдық бөлінісі технологиялық процестер мен қондырғылардың өрт қаупі мен ... ... ... бұл ... ... өрт сөндірудің жергілікті жүйелерін және олардың ойға қонымды сызбаларын талап етеді. Зауыттың көбікпен өрт ... ... ... ... ... №1 және №4 ... электродегидраторлар мен сорғылы шикізат станциясын қорғауға арналған ЛК-6у құрама қондырғысы алаңындағы көбікпен өрт ... ... ... ... ... өнімдерін айдауға арналған сорғы станциясын қорғауға арналған көбікпен өрт сөндіру станциясы.
Бумен өрт сөндіру ... ЛК-6у ... ... ... ... ... ... және ретурбендті камералардағы өртті жоюға арналған ішкі бумен өрт сөндіру жүйесімен жабдықталған. ... ... ... ... ... қаупі бар заттардың түсуін болдырмау үшін, аппаратураның немесе құбырлардың саңылаусыздығының бұзылуы жағдайында пештердің айналасына сыртқы бу ... ... ... қосу ... ... ... пештерге қызмет көрсету операторы орындайды. Келесі үй-жайларда өрттен қорғанысты қамтамасыз ету мақсатында модульді, автоматты, баллон типті К2-01 газбен өрт ... ... ... ... өрт ... ... көрсетілген: МВАҚ оператор бөлмесінің машина залы, ТШЦ оператор бөлмесінің АЖПБЖ, ЗДУ-2 серверлік ДИТ, байланыс бөлімінің автоматты залы, байланыс ... ... ... ЛК6у ... газ талдағыштар, орталық жүріс бөлігіндегі БҚЖ. Өрт хабарлағыштарының соленоидты клапанының іске қосылуы жағдайында HFC-237 өрт сөндіру агенті ... бар бөлу ... ... ... ... беріледі. Өрт қауіпсіздігі нормаларына сәйкес, МӨЗ бүкіл аумағына ... өрт ... ... ... өрт сөндіргіштермен, балталармен, ілгектермен, асбест тінінен дайындалған төсемдермен, шелектермен, күректермен және құм салынған жәшіктермен жабдықталған өрт сөндіру қалқалары ... ... ... ... ... ... бойынша мұндай параметрлердің шектік (апаттық) мәндерінің шекаралары көрсетіледі. Технологиялық нысандардың жарылыс қаупін анықтайтын параметрлер ... ... ... ... қарастырылған. Орталық қақпаларға дейін кіреберіс жолдарының орналасуы - 400 м, ЛК дейін - 6У - 800м, ТШЦ ... - 1500м. ... ... ... күйі - ... ... 9. ... өрт сөндіру құралдары.
2.9 Жарылыс қауіпін есептеу формулалары
Апат кезінде жеңіл отын қоспасын есептеу:
Бензинді апатты тудырып ... зат деп ... ... ... 16824 м3 бар Р-303 резервуарында ауытқулар болды, оның әсерінен резервуар паркінің территориясында бензиннің төгілуі ... ... ... иницирленуі болады да,артынан жеңіл отынды қоспа буынан жарылыс болады. Бұл жағдай террористтік актілердің әрекетінен де болуы мүмкін.
Бұл ... ... ... мен ... ... және ... зардабын есептеуге жол береді.
Негізгі құрылымдық алгоритм элементтері:
* Түтін ... ... ... ... ... ЖОҚ-ң энергия қорының әсерлілігін анықтау
* Әр түрлі режимдегі максималды артық қысым және ауадағы соққы толқынындағы сығылғын ... ... ... ЖОҚ жарылысынан туған зақымдалуды есептеу
Есептеудегі заттар: отын түрі - ... ... күйі - ... жүйе ... бензиннің төгілуін шектейтін қорғаныс кеңістігі - 24069м2 құрайды. Проект бойынша барлық резервуар ... ... ... ... ... орналастырылған. Бензиннің төгіліп, таралуы өндірістік ливнейкалық канализация aрқылы 70% бензині ағып кетеді және бұл ... ... ... төмендетеді. Осы жерден 24069м2 x 0,3 =7220,7 м2 болатын ... ... ... ... ... ... ... 11794 тx0,3=3538.22т болады. Резервуарлар тігінен орналасқан. Булану уақыты - 3600 с. Желдің ... - 1 м/с. ... орта ... - 200С. ... буының салыстырмалы жану жылуы- 43157 кДж/кг. Тринитротолуолдың жарылыста салыстырмалы энергиясы-45x103кДж/кг
Жеңіл отын қоспасының әсерлі энергия қорын есептеу. ЖЗ концентрациясын төменгі шекті ... тең деп ... ... % ... ... ЖЗ ...
Mж=Zxm, (1)
Мұндағы: Z- Бекітілмеген кеңістікте үлкен массада жарылысқа қатысқан жанғыш заттар-0,1 тең жарылыс ... ... ... - ... ... ... ортаның жылуынан буланған сұйық фаза массасы:
m = mбx S x τ, (2)
Мұндағы: S - ... ... 7220,7 м2 ;
τ - ... ... ... б - булану интенсивтілігі:
m б -10-6x ƞ xМ x Рқ
Мұндағы: ƞ- ... ... ... ауа ... ... пен температураның әсерін есептейтін коэфициент.
ƞ=7,7Желдің жылдамдығы 1 м/с және температурасы 20 ℃ ,
М - 110 тең ... ... ... қаныққан будың қысымы,кПа. Анықтама бойынша Рқ =66,6 кПа
mб=10-6x 7,7 x110 ... x10-3 кг/(с x ... ... ... ... ... кг
Жанғыш қоспаның әсерлі энергия қорын есептейміз:
E=Mж * q ж (3)
Мұндағы: qж=44 * β,МДж/кг, жеңіл отын ... ... жану ... және оның мәні
β - корректорлы параметр.бензин үшін оның мәні 1-ге ... 13985 * 44 * 10[6] = 61.5 * 10[11] Дж (61,5 * 108 ... ... ... ... күйіне байланысты жанғыш заттардың классификациясы Бензин экспретті кесте бойынша 3 ... ... ... ... орта классификациясы. Қоршаған кеңістік экесперт кестесі бойынша 3 деңгейіне жатады. Орташа деңгейіне жатады.
3.Жарылыс түзілу режимінің ... ... ... ... ... ... режимі 4 -ші дефлаграционды жану диапазонына жатады. Жану фронтының жылдамдығы (Vж) 150-200 м/с тең. Есепте орташа шамасы 175 м/с ... ы ... ... ... ... жүйеге жатады.
2.10 Жарылу процессіне қатысатын заттың массасы мен зақымдалған аймақтың радиусын есептеу әдісі.
Жарылу ... ... ... мына ... ... * ... z - ... процессіндегі булы газдың массасының келтірілген бөлігі.
m - ... ... ... ... массасы.
Біз z=0,1 деп алдық. 16824 м3 сыйымдылықта мысалға алып отырған бензиннің 11794 тонна сыйады. Жарылыстың әсер ету деңгейін есептеуде тротилді ... ... ... ... ... ... ... жарылысы әсерінен зақымдалу деңгейін және қирау сипатын анықтауының тротилді эквиваленті Wu (кг) мына ... ... ... ... ... * z * m; (5)
Мұндағы: 0,4 - соққы толқынынан шыққан ... ... ... ... - ... ... ... тринитротолуолдың энергия бөлігі
qІ - булы-газ ортасының жануынан ... ... - 43157 ... - ... бөлген энергиясы. Ол - 4,5 * 10[3] ... ... ... * ... * 4,5 * 10[3]) * 0,1 * 13985 = 596,1 ... ... радиусын инженерлік есептеуде мына формуланы қолданамыз:
R= K * R0, (6)
R0= 3Wт ... ... 596,1 кг ... ... ... ... 3596,1 /1+3180596,1.2(1/6)=1,8 м.
Ары қарай зақымдалу радиусын анықтаймыз, яғни ғимараттың толық қирауы: K = 3,8. Бұдан:
R = 3,8 * 1,8 = 6,8м ... ... ... ... ... ... орташа зақымдану радиусы:
R= 9,6 * 1,8 = 17,3 м. тең болады.
3. АЛЫНҒАН ... ... ... ... ... ... зардаптарды талдау
2012 жылғы есеп бойынша өндірісте 208 авария мен оқиға болды. Мұнда 247 адам зардап шекті, соның ішінде 100 адам қаза ... ... ... қауіпсіздік саласындағы аумақтық органдарының бақылауындағы кәсіпорындар мен объектілерде ағымдағы жылда ... ... ... оқыс оқиғалар салдарынан 17 адам қаза болды, 12 адам ауыр жарақаттанды. Ал, 2013 ... ... ... 245 ... мен ... ... Мұнда 305 адам зардап шекті, соның ішінде 126 адам қаза болды. ... ... ... саласындағы аумақтық органдарының бақылауындағы кәсіпорындар мен объектілерде 2013 жылында қауіпті өндірістік объектілердегі оқыс оқиғалар салдарынан 11 адам қаза ... 8 адам ауыр ... Осы ... ... қауіпсіздік саласындағы аумақтық органдарының бақылауындағы кәсіпорындар мен объектілер бойынша 2011 ... есеп ... ... ... объектілердегі оқыс оқиғалар салдарынан 14 адам қаза болды, 19 адам ауыр жарақаттанса, 2010 жылғы есеп бойынша қауіпті өндірістік объектілердегі оқыс ... ... 17 адам қаза ... 13 адам ауыр ... оқиғалардың негізгі себептері: технологиялық процестердің бұзылуы, өндірістік бақылауды ұйымдастырудағы және жүзеге асырудағы кемшіліктер, ... ... ... және ... ... ... деңгейі, зардап шеккендердің өздерінің абайсыздығы болып табылады.
Қауіпті өндірістерде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету бойынша ... ... ... ... және ... ... ... бақылау комитеті өткен кезеңде 39035 объектіде және 4078 ... ... ... ... ... ... ... мен нормаларын 77079 бұзу анықталды, бұл ретте 4534 объектінің және 13 кәсіпорынның жұмысы тоқтатылды, 3168 кәсіпорын басшысына 132198,00 мың теңге ... ... ... салынды.
2014 жылдың бастапқы 3 айының өзінде өндірісте 31 ... мен ... ... 40 адам ... ... ... ішінде 17 адам қаза болды.Ал, Министрліктің өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы аумақтық ... ... ... мен ... ... өндірістік объектілердегі оқыс оқиғалар салдарынан 3 адам қаза болды, 3 адам ауыр жарақаттанған. 2013 ... осы ... ... оқыс ... ... 3 адам қаза болды, 2 адам ауыр жарақаттанған ... 10. ... ... өндірістік апаттар, олардың зардаптарының көрсеткіші
Сурет 11. Министрліктің өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы аумақтық органдарының бақылауындағы кәсіпорындар мен ... ... ... ... жыл ... персоналдар өлімінің көрсеткіші.
3.2 "ПетроКазахстан Ойл Продактста" апаттардың анықталуы
Келесі кестеде соңғы 4жылдың ішінде зауытта орын ... ... мен ... ... Бұл апаттардың шығу себебі қондырғылар мен адамдардың ... ... ... ... тізімі.

Апаттар мен ақаулардың тізімі
Апат уақыты
Апаттар мен ақаулардың себебі
1
2
3
4
306/1 резервуар понтонынан бензиннің шығуы
26.01.2010
Резервуар понтонынан бензиннің шығу себебі:303/5 резервуарынан 306/1 ... ... ... ... ... ... биіктікті ескермеген. Сондықтан төмендету кезінде понтон бетінде бензиннің шайқалып, ... ... ... болды.
2
В котелы. В ВТ-152 котелында жалын детекторының өшуі, құралды өшіруге арналған, BSLL-152 қорғау блокировкасы L2 ... ... ... В және L2 ... ... ... В котелындағы ВТ-152 құралының меңгерілмеуі.Ауыстыру жұмыстары жүргізілді
3
ПК-303 компрессорының ба электрлі двигателі ... ... ... ... ... РТП-2 дег3 №25 ұяшы өшіп ... ... электрлідвигательдің алыс домалағында ұшқынның болуы.
26.06.2011
ПК-303 элекрдвигательді компрессорында ремонт ... 3 ... және Л-143Б ... ВЛ-110кв электр жабдығы түгелімен өшуі
27.11.2011
ОҚО "KEGOK" жүйесіндегі электр жабдықтау сызбасы бұзылуынан1 ... ... пен ... түгелімен өшті
5
С100 - да
үлкен өрттің пайда болуы
6.02.2013
Шыққан өртті 30 минутта автоматты өрт сөндіргішпен өшіреді. Апаттың ... ... ... құбырларда жік пайда болып,шикізат өнімдері жанған.
Көмірсутекті шикізаттың өңдеу кәсіпорынының басты өзгешелігі өрт-жарылғыш өнімдердің авариялық жағдайға әкеп соғуы. Ірі апат және ... жау ... ... болу ... ... ... ... салдарынан туындайды
* Техника және өрт қауіпсіздігін бұзу(33%)
* Құрылғылардың монтаждау жұмыстары бейғам орындалуы(22%)
* ... ... ... ... ... ... ... тығыздықтары және фландық қосылғыштардыңсапасының төмендігі(1%)
* Басқа да жағдайлар(2%)
Өндірістің қауіпсіздігі ... ... ... ... ... ... ... Тәуекелдің бағалануы осы төніп тұрған қауіптің саны мен көлеміне ... ... ... ... ... оқиғаны анықтап модельдеу. Ондай мүмкіндіктің басты екі жолы бар:
* -Зауыттағы істен шыққан жүйелер ... ...
* ... ... жатқан жерді анықтау. Осы екі жәйт қауіпті болдырмаудың басты топтамасы болып ... төну ... ... ... ... ... ... байланысты үлкен көлемді ыдыстардың құлдырауы қақпақтарының дұрыс жабылмауынан, қысқа құбырлардың дұрыс бұралмауынан сұйықтықтардың қысымынан болады.
Кесте ... ... ... мен анықтаудың себептері.
Бас тарту, анықтау әдістері
Уақиға саны
%
Бас тарту себептері
Жіктеудің пайда болуынан шыққан ... ... ... алдындағы ақау
63
27
Белгісіз ақау
61
27
Басқа да істен шығулар
10
4
Іске ... ... ... іске қоса ... ... шығуы белгісіз
1
Табу әдістері
Көру
88
38
Бұзылмайтын әдіс
49
21
Жылыстауда
76
33
Сусынақтарды
3
2
Іске қосудағы авария
13*
6
Кесте 4-те көрсетілген 2012 жылғы есептеулерде ... ... ... ... ... ... аймағындағы апаттардың шығуының негізгі себебі қондырғылардың ақауларынан болады. Трещина жаңа ... ... ... ... болуы 2011 жылы 223 рет қайталанылды. Бұл ... ... ... ... ... ...
lefttop
Сурет 12. Техникадан шыққан апаттардың саны
3.3 Цехтардың өрт-жарылыс қауіптілігін бағалау
Зауытта қолданылатын мұнай мен мұнай өнімдері, реагенттер мен ... адам ... ... әсер ... және ... ... олардың концентрациялары рұқсат етілген шекті концентрациялардан асып кеткен жағдайда адамдарды ауыр уландыруы мүмкін. Жұмыс ауасындағы зиянды ... ... ... ... концентрациясы дегеніміз жұмысшының күнделікті 8 сағаттық жұмысында немесе ... ... ... ... 40 ... ... жұмыс аптасында, бүкіл жұмыс өтілі ішінде қазіргі немесе кейінгі шағында немесе ... ... ... ... ... ... аурлар мен ауытқушылықтарды тудырмайтын концентрация.
ПКОП МӨЗ өртке тұрақтылығы бойынша 2 ... ... ... кестеде (кесте 5) көрсетілген. жарылысқа қауіптілігі бойынша зауыттың цехтары А,В,Д категориясына жатады (Мысалы, мазутты вакумды айдау процессі А катерегориясына жатса, ЛК-6У ... ... цехы Д ... ... ... 5
Обьектілердің өрт қауіптілігі

Ғимарат атауы
Ауданы,м2
Қабаты
Өртке тұрақты деңгейі
Өндірістің өрт-жарылысқа қауіпті категориясы
ЛК-6У кешенді қондырғысы
* 1
Газды компрессорлар
2 041
1,2
II
A
+ 2
Оператор бөлімі
1337.8
2
II
Д
+ ... ... ... ... ... ... 8
С-200
840
1
II
А
+ 9
С-300
620
1
II
А
+ 10
С-400
1340
1
II
А
+
Тауар-шикізат цехы
+ 1
Насосты № 333
684
1
II
В
+ ... ... ... ... 5 ... ... ... насосты айдау
786,9
1
II
А
+ 5
РУ операторы
80
1
II
Д
+ 6
Диспечерлік ... ... ... жеке ... ... ... ...
Мазутты вакумды айдау қондырғысы
+ 1
Оператордағы жеке бөлім
903,9
1
II
Д
+ 2
Котелдағы бөлім
307,4
1
II
Д
+ 3
су насосы
160,7
1
II
Д
+
Висберкинг қондырғысы
+
Компрессорлы
504
1
II
А
+
Көбікті ... ... ... насосы
577,6
1
II
Д
+
Су насосы
92,9
1
II
Д
+
Оператор бөлімі және КТП
1 106
1
II
В
+
Әкімшіл- тұрмысты корпус
1577,4
2
II
Д
+
Модернизациялау программасының нысаны ... және ... ... ... 2
Күкірт алу қондырғысы
720
1
II
A
3.4 Зауыттың цехтарындағы қауіпті заттардың ... ... ... мұнайдың және мұнай өнімдерінің көлемі тауар шикізат цехында көп ... ... ... мен мұнай өнімдерінің мөлшері 150 000 тонна, ал қалған цехтарда 7000 тоннадан төмен.
Кесте 6-да көрсетілгендей күкірт алу ... улы ... мен ... ... мөлщері 430 тоннадан аса бұл қалған цехтармен салыстырғанда аз ... ... ... мұнай өнімдерінің мөлшері

Өндірістің қауіпті цехтары
Қауіпті заттар атауы
Қауіпті заттар мөлшері
1
ЛК-6У
Мұнай және мұнай өнімдері
7000 тонна
2
ТШЦ
Мұнай және мұнай өнімдері
150 000 ... ... ... ... ... гудрон және мұнай өнімдері
600 тоннадан аса
5
Нафтаны біріншілік ... ... ... және ... өнімдері
400 тоннадан аса
6
Риформингтау қондырғысын гидротазалау блогы
Мұнай өнімдері
800 тоннадан аса
7
Өлшем алудың жаңа қондырғысы
Мұнай өнімдері
650 ... ... ... жаңа ... газдар мен сұйық күкірт
430 тоннадан аса
Зерттеу барысында бұл қауіпті заттардың өндіріс ішіндегі күйін ГОСТ ... ... ... ПКОП ... ... ... ... анықтауда, 2014 жылдың қаңтар айының қорытынды есебі шығарылды. Бұл есеп бойынша ЛК-6У цехы ... ... ... ... сай ... ... мазутты вакумды айдау қондырғысы бойынша ешқандай өзгеріс байқалмады, Висбрекинг цехында да ешқандай ауытқулар жоқ, ... ... ... 3 ... ... ... ... жұмыс жасалынып жатыр кесте7- бойынша көрсетілген. Қаңтар айы бойынша бақыланған ... ... сай ... ... ... ... қауіпті газдар мен буларды анықтау

Бaқылау обьeктісінің aтауы
Мұ
нaй көмiрсyтегісi, мг/м3
Күкіpттi сyтeк, ... ... бyы, ... ... мг/м3
Бензoл, мг/м3
Прoпaн/ бутан, мг/м3
Изo- бутан, мг/м3
Көмiртeк oксидi,мг/м
Көмірсyтeк, мг/м3
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
1
12
13
-
ЛК-6У
300
10
50
150
15
1
Газды компрессор
37,48
0,33
мин
0
0
макс
63,30
0,70
2
Реагентті насос
12,50
0,08
1,30
мин
0
0
макс
30,00
0,30
3
Котелді бөлім
15,57
0,10
мин
0
0
макс
26,70
0,30
4
Шикізат ... ... ... 7 ... ... ... Б-5
50,00
0
2
Ыстық насос бөліміБ-4
55,83
0
мин
53,30
0
макс
60,00
0
3
Айдын сыйымдылығы Е-1
73,33
0
мин
60,00
макс
93,30
- ... ... ... құю насосы № 209
120,33
мин
95,00
макс
143,30
-
ОСВПТ және ПК
300
30
1
Басты насос
48,70
мин
30,00
макс
63,00
0
Кесте 7 жалғасы
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
2
Реагентті насос
66,70
1,30
3
Ауалы компрессор
36,70
0
-
ЗЛ
300
10
100
1
Жуғыш бөлме
66,68
0
33,70
мин
30,00
11,7
макс
130,00
56,7
2
Хроматография
12,93
0
4,58
мин
5,00
0
макс
16,70
13,3
3.5 Қауіпті газдардың мөлшерлерін ... және ... ... ... ... төмендету
ГОСТ 12.1.005-88 бойынша жұмыс аймағындағы зиянды заттардың шектік рұқсат етілген ... ... ПКОП ... ... қатысты 2014 жылдың қаңтар айының бақылау бойынша көрсеткіші суретте корсетілген. (Кесте 8)
Эстакадаларда бензиннің цистерналарға құйылуы болады,сонда бензин буының ... бұл ... ... ... ... ШРК дан 5 есе асып ... Бұл ... жарылыс тудыруы мүмкін шектен асып отыр. Дегенімен, ашық оттын ... ... ... ... аз ... ... ... булары ливнейлі өндірістік канализациямен кетіп қалса, желдету жүйелерінің жақсы жұмыс істеп тұр.
Кесте 8
2012-2013 жылдардағы қауіпті заттардың ... ... ... ... ... ... жылғы өлшем
2012 жылғы
өлшем
1
2
3
4
5
6
7
1
ЛК-6У
С-300 насосты
мұнай
көмірсутегісі
300
119,6
110,2
аммиак
20
0,82
0,69
Реагентті насосты аймақ
мұнай көмірсутегісі
300
39,2
25,7
Кесте 8 жалғасы
1
2
3
4
5
6
7
Газды компрессор
мұнай көмірсутегісі
300
59,2
55,3
2
Вибер-кинг
Насосты Б-1
мұнай көмірсутегісі
300
101,6
100,8
фенол
0,3
0,052
0,046
Е-1 алаңы
мұнай ... ... ... ... ... ... буы
100
520,7
497,4
Мұнай көмірсутегісі
300
569,0
550
3 ярусты эстакада
Бензин
100
112,5
108,3
Мұнай көмірсутегісі
300
197,7
189,7
4
ОСВПТ және ПТ
Мұнай ... ... ... ... ... ... аймағы
Солтүстік батыс
мұнай көмірсутегісі
300
26,4
23,4
Батыс
мұнай көмірсутегісі
300
63,0
61
Оңтүстік батыс
мұнай көмірсутегісі
300
59,5
58,2
6
СЗЗ
Бақылау посты
мұнай көмірсутегісі
30
0
0
Бензол
0,3
0
0
Толуол
0,6
0
0
Ксилол
0,2
0
0
Ұйымдастыру шаралары:
Мұнай айдау станциясының ... ... ... ... ... ... бөлімі болып табылады.
Еңбек қорғау жұмысын басқару, ұйымдастыру, сонымен қатар оның жағдайына ... ... ... ... бас ... және бас ... ал ... бөлімінде - кәсіпшілік бастығына жүктеледі. Еңбек ... ... үшін ... ... ... ... ... бөлмесі, еңбек қорғау инженері, ал жобалау бөлімінде - еңбек қорғау бұрышы.
Қауіпсіздендіру техника нұсқауынан өткен ... ... ... ... Жобалау бөлімінде нұсқаулардың келесі түрлері қарастырылады:
* Енгізілген нұсқау жұмысшыларды қауіпсіздік техникасының ... ... ... ... ... заңдылықтар және ішкі жұмыс тәртібінің қағидаларымен таныстыру мақсатында жүргізіледі. Бұл нұсқауды еңбек қорғау инженері оның мамандығына, квалификациясына, стажына, ... ... ... ... ... ... қабылданғандардың барлығымен 2 сағат шамасында жүргізеді.
* Нұсқау жұмыс орнында нақты мамандықтар үшін қазіргі еңбек ... ... ... ... жүргізіледі. Ол әр жұмысшымен жеке түрде қауіпсіздік әдістерді көрсетумен жүргізіледі.
* Күнделікті нұсқау өндірісте қауіпті жұмыс алдында жүргізіледі.
* ... ... ... ... ... ... ... Бұл нұсқау жарты жылда бір рет жеке немесе топпен бірге жүргізілеі.
* ... ... ... ... нұсқауы өзгерген кезде, жабдық немесе технологиялық үрдістерді ауыстырған кезде жүргізіледі.
* Жұмысшы қауіпсіздік техникасын бұзғанда ... ... ... ... ... ... ... инспекторы, мемлекеттік санитарлық инспекция және жергілікті комитет профсоюзының инспекторлары жүргізіледі.
Есептеу орталығында (Е.О.) ай сайын Е.Қ. туралы журналдар ... ... ... ... ... ... бұзылуы туралы ақпарытты қағаздар шығарылуы қарастырылады.
Өртке қарсы шаралар:
Операторлықта өртке қауіптілікті тоқ жүргізуші өткізгіш және ішкі кернеуде болатын электрондық жүйе элементтері және ... ... ... өсуі ... ... және ... ... пайда болады. ПУҚЭС ғимараттары өртке қауіпті Д категориясына жатады және қауіптің П-ші дәрежесіне ие. Өрт сөндіру үшін ОУ-5-2 дана және ... дана өрт ... ... ... ... ... ету ішкі су ... іске қосылады. Өрттің пайда болуы жағдайында адамдардың тез және қауіпсіз болуы үшін ғимаратта екі шығыс болады.
Ғимараттан жұмыскерлер эвакуациясының жоспары кіру ... ... және әр ... ... ... бар. ПУ ... ... сигнализация жүргізілген. Толқыннан қорғау мақсатында Өрттен қорғау үшін ОХП-10 өрт сөндіргіші қолданылады. ЭС құрылғысы орындарында өртті тоқтау үшін әр ... ... екі дана ... ОУ-5 ... өрт ... болуы қарастырылады.
Жарылысты болдыртпау шаралары:
Өңделмеген мұнайдың жарылу қауіпі оның ... ... ... ауамен қоспасында анықталған концентрацияда жарылғыш қауіпті қоспаны шығарғанына бағытталған.
Өңделмеген мұнайдың өртену қауіпі төменгі және жоғарғы жану шектеулерімен сипатталады. Әртүрлі мұнай ... ... 15-30% ... жүреді.
Мұнай өнеркәсібінде жарылғыш концентрациясын тоқтату үшін ғимараттар мен жабық жерлерде, жабдықты және газ бен ... ... ... ... ... тиімді желдетуді іске асырады, жарылғыш жерлерде өрттің пайда болуын тоқтату туралы шаралар өткізеді.
Механикалық әрекеттерден қорғану:
Көбінесе ... ... ... мен ... ... физикалық және химиялық құрамы және олардың анықталған шарттарында жарылғыштығы және уалғыштығы ... ... ... ... ... ...
Қауіпті тоқтатудың негізгі шаралары, қысым мен күштің жоғарылауына негізделген, олар ... ... ... керекті запастың беріктігімен қабылданған жабдықты жан-жақты есеппен ... ... үшін ... элементтер мен құрылғылар қолдану; (қорғауыш қақпақ, пластина және т.б.)
- Жұмыс істейтін өлшемдерді бақылау және ... дәл ... ... ... табу үшін бақылап өлшейтін құрал пайдалану;
- Жұмысшылардың дұрыс емес әрекетінен пайда болатын апаттарды ... ... қою ... ... қауіпті зонадан алып шығуға көмектесетін, құралдардың жұмыс істеу көрсеткіштерін бақылауда және дистанционды басқаруды іске асыратын өндірістік үрдістерді автоматтандыру.
Өрттің алдын алу ... ... ... ... және ... деп ... Ұйымдастырушылық шаралар қарастырады:
* жабдықты және көлікті дұрыс пайдалануды;
* ғимараттар мен нысандардың дұрыс құрылуын;
* жұмысшылардың және ... ... ... ... ...
* ... - ... комиссиялардың, ерікті өрт құрылымдарын ұйымдастыруды;
* өрт құрылымдарын күшейту жөніндегі сұрақтар мен бұйпрықтарды шығаруды.
Техникалық шараларға мыналар жатады:
* ғимараттарды ... ... ... және жабдықтарды, жылыту жүйесін, желдету жүйесін, жарықтандыру жүйелерін орнатуда өртке ... ... ... ... ... дұрыс орналастыру.
Режимді сипаттағы шаралар - өрт қауіпі бар орындарда дәнекерлеу және ... да ... ... ... ... ... шылым шегуге тиым салу. Пайдаланушылық шаралары технологиялық жабдықты өз уақытында сынау, жөндеу және жағдайын бақылау. Өнеркәсіп нысандарындағы өрт ... ... ... ... ... ... ... Ғимараттардың өртке төзімділігін арттыру үшін ағаш құрастырмаларды гипс, цемент және т.б. заттармен ... ... ... ... ... бояулар жағу керек. Эвакуация жолдарының ені 1м кем болмауы керек, осы жолдардағы есіктер ені 0,8 кем емес ... ... ... ... ... СНиП терде бекітіледі.
* Электрожабдықтарды дұрыс таңдау, оның ... ... және ... ортадағы ерекшелігі, электрожабдықтардың құрылымын және аппарттардың дұрыстығын бас электрожабдықтың систематикалық тексерілуі, электро жүйесінің электротехникалық жағдайын қадағалау;
* Үйкеліскен бөлшектін және ... ... ... ... және ... жағармайдың қызуын қадағалау;
* Тиімді ауаны жанартудың жабдығы, мүмкіндікті білім өртке қауіпті қоспаның бөлмесінде ... ... бір ... жұмысын қамсыздандыруын өң және кептіргіш камера және сырттың аппараттарында шығарy;
* Шарттың ... ... ... мүмкіндігіне дейін биік қызудың ысытқы бұйым және ерітілмелі металмен жұмыста ... ... және ... ... ... ... және ... аспаптың өртсезгіш оқшауы жанардан, конструкцияның және материалдардың да оның қанаушылығының режимінің сақтаy;
* Сенімді ... ... ... және ... өрткеқауіпті заттармен және ақаулықтың ақырындап жоюы, оның жылыстауының қоршаған ортада анықталуы ;
* Өздігінен жанатын заттың оқшауы сырттың материалының және ... ... оның ... ... ... және осы ... күйінің систематикалық қадағалауы;
* Статикалық электрдің ұшқын дәрежесінің ескертуі, материалдың өңдеуінің ... ... ... ... ... ... Майланғанды сүрт - материалдың (ветоши) және ... ... ... ... аулақтауы осы жер үшін әдейі аударып жібер;
* Түсіндіруші жұмыс барысында қауіпсіздікті сақта- шұғылданушының жөн-жосықының және ... ... ... ... Өрт ... және жарылуға бейімді бөлмелерде темекі шекпеу,
Қоспалар жарылысы ... ... мен ... ... ... ... жарылыс кезінде максимал қысымға төтеп бере алатын мықты құрылыстарды жобалау;
* жарылыс қауіпі бар ... ... ... аз ғана ... бар ... орта ...
* ... қауіпі бар аймақты мықты қабырғамен оқшаулау;
* жарылыс қаупі бар ... ... ... қоршаған ортаға зиян келтірмейтін орындарға орналастыру;
* жарылысты өшіру;
* жұмысшылар үшін панахана тұрғызу.
Өрт және жарылыс ... ... ... ... ... Ғимараттардың сыртқы қорғандарын СНиП 2.09.02-85 пен сәйкес жеңіл тасталатын құрылыстық материалдардан салу. Жеңіл ... ... ... терезелерді әйнектеу, шамдарды қорғаныштауды қарастыруға болады.
+ 2 Апаттық желдетуді қолдану. Негізгі желдетудің мақсаты- технологиялық үрдіс қалыпты өтуде бөлмедегі өрт және ... ... ... ету. ... ... желдету негізгі желдету істен шыққанда іске қосылады, ал технологиялық үрдіс бұзылғанда ... ... ... ... ... атмосфераны флегматизациялау. Флегматизация мақсаты жарылыс қауіпі бар ортаның қалыптасуының алдын алу. Флегматизацияның екі ... ... олар ... ... бар ... ... ... араластыруға негізделген. 1. инертті еріткіштермен (азот, су буы) 2. жану ингибиторлары
+ ... ... ... ... ... бар және ... газдар мен булардың жиналуын бақылау. Бұл мақсатта газоанализаторлар, газды дабылқаққыштар және индикаторлар қолданылады.
+ Жарылыс және өрт ... бар ... жану ... жою. Бұл мақсатта келесі әдістер тиімді болып саналады.
Апаттар кезінде түзілетін булар мен газдардың жану көздермен байланысын болдырмау;
* жарылыстан ... ... ... ... ... заттардың өздігінен жану температурасына дейінқызуын шықтау;
* соқтығысқанда ұшқын шығармайтын ... ... ... және адам ... ... ... ... Жұмысшыларды қорғану құралдарын пайдалануға, төтенше жағдай кезіндегі ... ... ... үйрену;
* Үлкен ғимараттарды жанбайтын қабырғалармен, секцияларға бөлу;
* Ғимараттардың арақашықтығын көршілес екі ... ... ... ... сай етіп ... Тез ... және ... заттарды бөлек блоктарға орналастыру;
* Аласа нысандарды топырақпен жауып, қауіпсіздігін арттыру;
* Биік нысандарды жан-жағынан бекіту;
* ... ... бар, ... ... ... ... ... өндірісі үшін негізгі мәселе жарылыс қауіптілігі болғандықтан, өндірісте қауіпсіздік ережесі қатаң сақталынған. Жұмысшылар жұмысты бастамас ... ... ... техникасынан өтеді.
2013 жылғы өндірістік апаттар, зардап шеккен адамдар және қаза болған ... саны 2012 ... ... ... ... екені айқындалған. Мысалы, өндірістік апаттың саны 2012 жылы 208 болса 2013 жылы ол 245-ке, зардап шеккен адамдар 2012 жылы 247 ... 2013 жылы 305- ке, ... ... ... саны 2012 жылы 100 ... 2013 жылы ол 126-ға ... ... обьектідегі жарылыстың болуының негізгі себептері қауіпті газдар мен булардың жұмыс аймағына шығуынан болған. Негізгі қауіпті газдарға: көмірсутек ... ... (H2S), ... ... буы, ксилол, бензол, пропан, изобутан, күкіртек оксиді, күкіртті ангидриді, азот оксиді, n-метил анимин мазутпен сипатталған. ... ... ... ... ... II деңгейге, ал өрт- жарылыс категориясы бойынша ... А және Д ... ... ... ... ... ... өнімдерінің көп мөлшері Тауар шикізат цехында орналасқан. Жұмыс аймағындағы жарылысқа қауіпті заттардың мөлшерін 2014 жылдың ... ... ... концентрациясы анықталынып, ПДК- дан асып кетуі байқалмады. Бұл зауытта қауіпті 8 цехтары бар.Соның бірі Тауар шикізат цехында ... ... ... ... жылғы салыстыру барысында бензин буы 5 есеге артып, мұнай көмірсутегісі 2 ... ... ... Бұл көрсеткіштер бойынша зерттелініп отырған өндіріс жарылысқа ... ... ... деп ... ... ... үшін ... мен қауіпсіздік техникасын Euro-2- ден Euro-5-ке көтеру керек.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
* ... А.Ж. ... ... на ... ... существующего нефтеперерабатывающего завода "
* Л.В.Толочкова "Опасные ситуации техногенного ... ... А.З. ... и вероятности аварийных ситуаций на НПЗ" 2013, 356 ... ... ... ... и взрывопожароопасных химических и нефтхимических производствах " Москва 1976 ,315 ... ... В.И. ... ... в ... ...
* ... В.П. "Основы техники безопасности на нефтеперерабатывающих заводах
* Кушелев В.П. ... ... на ... и нефтехимической промышленности"
* Генкин А.Э. "Требования промышленной безопасности для взрывопожароопасных химических, нефтехимических нефтеперерабатывающих заводах"
* ... ... ПКОП 2013 год 224 ... ... С.В. ... ... фaкторов и oценка рискoв в облaсти бeзoпасности и ... ...
* ... бойынша "ҚазМұнайГаз маркетинг және өңдеуінің" жеке сайты 2011 жыл ... ... 6 ... ... бойынша "ҚазМұнайГаз маркетинг және өңдеуінің" жеке сайты 2012 жыл бойынша нәтижелері, 6 бет[www.kmg.kz]
* Статистика бойынша "ҚазМұнайГаз маркетинг және ... жеке ... 2013 жыл ... ... 6 ... ҚН жЕ II 2-80 ... ГОСТ ... "Еңбек қауіпсіздігі стандарттарының жүйесі. Өрт қауіпсіздігі. Жалпы талаптар"
* ГОСТ 12.1.018-93 "Еңбек қауіпсіздігі стандарттарының жүйесі. ... ... өрт ... ... ... ... ... оценки последствий аварий на пожаро-, взрывоопасных объектах. М.: ВНИИГОЧС, 1994 г.
* ГОСТ ... ... ... ... ... Жалпы техникалық талаптар және сынау әдістері";
* В. ... ... ... химических производств".Мир, 1989, 187 бет
* "Общие правила взрывобезопасности для взрывоопасных химических и нефтехимических производств"М-1998,274 ... ҚР СТ ... "Өрт ... ... мен ...
* ҚР СТ ... "Өрт техникасы. Өртке қарсы сумен қамтамасыз ету жүйелер ... Өрт ... Өрт ... ... ... ... әдістері";
* ҚР СТ 1174-2003 "Нысандарды қорғауға арналған өрт техникасы. ... ... ... және ... ...
* ... "ПетроКазахстан ойл Продактс" 2012 год 204 беттік
* ҚР ҚН 3.02-15-2003 ... ... ... ... мен мұнай өнімдерінің қоймалары";
* ҚНжЕ 2.11.03-93 "Мұнай және мұнай өнімдері қоймалары. Өртке қарсы нормалар";
* ОБЩИЕПРАВИЛА ... ДЛЯ ... ... НЕФТЕХИМИЧЕСКИХ ИНЕФТЕПЕРЕРАБАТЫВАЮЩИХ ПРОИЗВОДСТВ
* Инструкция ОТБ-010 погазобезопасности на территории ТОО "ПКОП" 16 бет
* Инструкция ... по ... ... работ, 15 бет
* М В. Маршалл. Основные опасности химических производств.М.:Мир, 1989г.
* Ланчаков ... ... ... ... газа и ... ... ... 2000 ж, 280бет
* .В. Бесчастнов. Взрывобезопасность и противоаварийная защита химико-технологичесикх процессов..- М.: ... 1983 - 471 ... М.В. ... В.М. Соколов. Аварии в химических производствах и меры их предупреждения. - М.: ... ...
* ҚР СТ ... ... ... ... өрт техникасы. Негізгі түрлері. Орналастыру және қызмет көрсету";
* ГОСТ 12.1.004-91 ... ... ... ... Өрт ... ... талаптар";
* ГОСТ 12.1.010-76 "Еңбек қауіпсіздігі стандарттарының жүйесі. ... ... ... ... ГОСТ ... "Еңбек қауіпсіздігі стандарттарының жүйесі. Жанғыш тозаңдардың өрт-жарылыс қауіпсіздігі. Жалпы талаптар";
* ПУЭ-2003 ... ... ... ... ... ... ... пожарной безопасности при эксплуатации предприятий нефтепродуктообеспечения ВППБ 01-01-94.
* Методика оценки последствий аварий на пожаро-, взрывоопасных объектах. М.: ВНИИГОЧС, 1994 ... ... ... ... на пожаровзрывоопасных объектах, МЧС 1994 г.
* Курицын Б.Н. Системы снабжения сжиженным газом. Саратов,1988
* Колбенков С.П.: Установки сжиженного газа в ... и ... ... М: ... с.98

Пән: Мұнай, Газ
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 48 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мұнай және газ өндірісіндегі экологиялық проблемалар7 бет
Мұнай мен газ өндірісі19 бет
Мұнай өндірісінің қоршаған ортаға әсері10 бет
Мұнай. Мұнай-химия өндірісі9 бет
Республикамызда мұнайгаз өндірісінің дамуы19 бет
Қазақстан Республикасының мұнай-газ өндірісінің өркендеуі5 бет
Қазақстандағы мұнай өндірісі5 бет
Қазақстандағы мұнай өндірісі туралы20 бет
Қызылорда облысындағы мұнай өндірісінің даму тарихы (1991-2008 ж.ж.)11 бет
Азия және Африка елдерінің 2000-2015 жылдарындағы халықаралық аренадағы орнына сипаттама беру13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь